HƯỚNG DẪN TẬP PHỤC HỒI CHỨC NĂNG SAU MỔ TẠO HÌNH DÂY CHẰNG CHÉO TRƯỚC KHỚP

GỐI TS Trần Trung Dũng Email: dungbacsy@dungbacsy.com Website: www.dungbacsy.com

1.HƯỚNG DẪN CHUNG  Thời gian cần để hình thành các mạch máu nuôi mảnh ghép là khoảng 8 tuần  Không cần thiết phải dùng máy tập  Bản hướng dẫn này dành cho bệnh nhân mổ tạo hình dây chằng chéo trước bằng Hamstring có hoặc không có cắt sụn chêm kèm theo.  Thời gian đeo nẹp hoặc dùng nạng tùy theo yêu cầu điều trị  Thời gian phục hồi chức năng sau mổ có thể kéo dài từ 3 đến 9 tháng 2. CÁC HOẠT ĐỘNG SINH HOẠT HẰNG NGÀY CỦA BỆNH NHÂN Trừ khi có yêu cầu đặc biệt khác trong quá trình phục hồi chức năng, còn lại bệnh nhân có thể thực hiện các hoạt động sinh hoạt hàng ngày như hướng dẫn dưới đây:  Tắm( dưới vòi hoa sen hoặc ngâm mình trong bồn) không cần đeo nẹp : sau khi cắt chỉ  Ngủ: luôn luôn đeo nẹp trong vòng ít nhất 1 tuần  Đi lại: luôn đeo nẹp. Sử dụng nạng, nẹp khi đi lại trong vòng 6 tuần nếu có thay đổi về dáng đi.  Có thể đi lại tỳ chân 1 phần ngay sau mổ 3.CÁC GIAI ĐOẠN CỦA CHƯƠNG TRÌNH TẬP LUYỆN Gồm 4 giai đoạn:  Giai đoạn 1: 0-6 tuần khám lại: 1 lần/ 1 tuần  Giai đoạn 2: 7-9 tuần khám lại: 1 lần/ 2 tuần  Giai đoạn 3: 2-6 tháng khám lại: 1 lần/ 3 tuần  Giai đoạn 4: 6-9 tháng khám lại: 1 lần/ 4 tuần 4. CHƯƠNG TRÌNH TẬP LUYỆN 4.1. Giai đoạn 1: Tập ngay sau mổ cho đến hết 6 tuần 4.1.4. Mục tiêu cần đạt được :  Bảo vệ mảnh ghép được cố định tốt. Giảm thiểu ảnh hưởng của sự bất động  Kiểm soát tình trạng viêm  Duỗi gối phải tối đa  Hướng dẫn bệnh nhân về quy trình tập luyện 4.1.2. Nẹp gối

mỗi lần 10 . Đeo nẹp và tỳ chân  Bỏ nẹp nếu bệnh nhân có thể gấp háng mà không mất duỗi gối  Bệnh nhân phải loại bỏ ngay kiểu đi giảm đau. mỗi lần 10 . Giai đoạn 3: từ 10 tuần đến 6 tháng 4. ngày tập 3 lần.15 lượt ( hình 6) 4. không đau. 0-2 tuần: luôn đeo nẹp kể cả khi đi lại và khi ngủ  2-6 tuần: có thể bỏ ra khi đi ngủ 4.Chương trình tập luyện  Tập xuống tấn đến 45 độ.2. có thể tập mang thêm tạ nhẹ khi đã thành thạo động tác( hình 7).4.1.15 lượt  Tập kiễng mũi chân.2.1. khỏe.3.2. nếu cần có thể dùng một nạng hoặc batoong tới khi dáng đi bình thường 4. mỗi lần 10 . Việc tỳ chân khi đi lại Tỳ chân có thể thực hiện một phần hoặc hoàn toàn với 2 nạng ở mức độ bệnh nhân chấp nhận được bắt đầu từ tuần thứ 3 sau mổ. ngày tập 3 lần. trong nẹp. Đeo nẹp khi đi lại bắt buộc ít nhất cho đến 4 tuần sau phẫu thuật.1. một số trường hợp bắt buộc phải kéo dài hơn tuỳ theo yêu cầu của bác sỹ. khi thuần thục có thể tập thêm với tạ nhẹ( hình 8)  Tập duỗi chân có lực cản( bệnh nhân gấp gối.3. Giai đoạn 2: từ tuần 7 đến tuần 9 Tiêu chuẩn để tập giai đoạn 2 là:  Cơ tứ đầu tốt. Có thể gấp háng khi nằm mà không mất duỗi gối  Gấp gối đến 90 độ  Duỗi gối tối đa  Không có biểu hiện của viêm: không có tràn dịch khớp gối.3. ngày tập 3 lần.3. từ từ duỗi ra có lực cản của người hướng dẫn tập hoặc tập với tạ nhẹ). Chương trình tập luyện  Tập dạng khép háng. 4. không sưng nề 4. trên giường( hình 1)  Tập gấp háng trong nẹp( hình 1)  Tập lên gân cơ cẳng chân. giữ trong 30 giây sau đó đứng thẳng.2. 2 tay vịn tường.1.15 lượt.2. đặc biệt là duỗi háng  Bảo vệ mảnh ghép  Bắt đầu tập các động tác mang tính chất liên hoàn 4. Mục tiêu  Phục hồi dáng đi bình thường  Duy trì việc duỗi gối tối đa. gấp duỗi cổ chân( hình 2)  Day bánh chè( hình 5)  Tập gấp gối thụ động( có người đỡ) đến 90 độ  Tập gấp duỗi cổ chân( hình 4) 4.Mục tiêu:  Biên độ vận động gối bình thường  Tăng cường sức mạnh của các khối cơ để chuẩn bị cho các hoạt động chức năng .

4. Chương trình tập luyện  Tiếp tục các bài tập mềm dẻo: đi xe đạp  Tập leo cầu thang. sức mạnh cơ bình thường để trở lại một cách an toàn đối với các hoạt động thể thao 4. bóng chuyền. Tiêu chuẩn để tiến hành tập giai đoạn 4:  Biên độ gấp duỗi gối bình thường. …)  Tập các bài chức năng mà không bị hạn chế:  Đi bộ  Chạy tiến.4.3.3.2. Mục tiêu Tăng cường sức mạnh cơ.2. Giai đoạn 5: bắt đầu sau 9 tháng 4. Mục tiêu:  Bệnh nhân trở lại với hoạt động thể thao một cách an toàn  Duy trì sức mạnh.1. chi thể  Giải thích bệnh nhân nắm được nguy cơ và các động tác cần hạn chế để tránh ảnh hưởng đến dây chằng 4.5. bóng rổ. có mang thêm tạ nhẹ  Tập bơi 4.Chương trình tập luyện  Tiếp tục các bài tập mềm dẻo và tăng cường sức mạnh  Tập các bài hỗ trợ tùy theo mục tiêu cụ thể của bệnh nhân( chơi bóng đá. độ bền của cơ bắp.4.2.3. lùi: tốc độ bằng 1/2 -> 3/4 -> bình thường như trước chấn thương  Bắt đầu tập các bài tập kỹ năng của môn thể thao 4.5.5. xuống tấn thấp.1. . tập các bài tập để trở lại các hoạt động chức năng 4. tránh duỗi gối quá mức  Tập sức mạnh các khối cơ: ngồi xổm trên 1 chân. Giai đoạn 4: Từ 6 đến 9 tháng 4.5.4. Nẹp gối  Bệnh nhân sử dụng một băng gối chức năng để bảo vệ trong thời gian 1-2 năm sau phẫu thuật. Tránh các động tác ảnh hưởng đến mảnh ghép  Bảo vệ khớp bánh chè lồi cầu 4. Tiêu chuẩn để chuyển sang giai đoạn 5:  Không bất thường về phần mềm hoặc khớp bánh chè lồi cầu  Biên độ vận động khớp bình thường. không đau  Không có dấu hiệu bất thường của khớp bánh chè lồi cầu  Cơ lực và trương lực cơ bằng khoảng 70% bên đối diện 4.

Hình 1: Tập khớp háng (gấp duỗi dạng khép. có nẹp trợ đỡ gối) Hình 2: Tập gồng cơ đùi và cẳng chân( gồng cơ để ép gối xuống sát mặt giường. giữ trong 5-10 giây rồi thả lỏng) .

giữ trong 30' sau đó đứng . bàn chân di chuyển trên mặt giường nhưng luôn tiếp xúc với mặt giường) Hình 4: Tập gấp duỗi cổ chân Hình 5: Tập day bánh chè Hình 6: Tập duỗi chân có lực cản( với tạ ) Hình 7: Tập xuống tấn đến 45 o.Hình 3: Tập gấp gối trên giường( bệnh nhân từ từ co gối. hai tay bám tường.

thẳng. trong nẹp. Có thể thêm tạ nhẹ khi đã thuần thục động tác Hình 8: Tập kiễng chân. khi thuần thục có thể mang thêm tạ nhẹ .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful