P. 1
Xac Dinh Khoi Luong Bang Phuong Phap Giam Dinh Mon Nuoc

Xac Dinh Khoi Luong Bang Phuong Phap Giam Dinh Mon Nuoc

|Views: 103|Likes:
Được xuất bản bởiKien Trung Nguyen

More info:

Published by: Kien Trung Nguyen on Oct 13, 2012
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/13/2012

pdf

text

original

XÁC ÐINH KHÔI LUONG BANG PHUONG PHÁP

gi¸m ®Þnh mín n­íc
A- Cë së lý luËn vµ ph­¬ng ph¸p tiÕn hµnh.
a. C¬ së lý luËn:
- Quan hÖ c©n b»ng lùc Accimet & Träng lùc => Tõ draft => Disp.(*)
- Disp = Cargo + Lightship + Const + Oil + BW +FW + Provision + (*)
b. Ph­¬ng ph¸p tiÕn hµnh.
1/ LÊy mÉu n­íc vµ ®o tØ träng n­íc n¬i tµu næi.
Ph¶i lÊy ®­îc mÉu n­íc n¬i tµu ®ang næi ®Ó gi¸m ®Þnh l­îng hµng xÕp lªn tµu hoÆc dì khái
tµu. Muèn x¸c ®Þnh ®­îc tØ träng n­íc chÝnh x¸c ta kh«ng lÊy mÉu n­íc t¹i c¸c lç tho¸t n­íc, hoÆc lç
th«ng n­íc, tØ träng ph¶i ®­îc x¸c ®Þnh t¹i nhiÖt ®é hiÖn t¹i cña n­íc.
VÞ trÝ lÊy n­íc mÉu c¸ch mÆt n­íc lµ 0.5 M, t¹i ®é s©u b»ng nöa mín cña tµu vµ t¹i vÞ trÝ c¸ch
®¸y tµu 0.5 M.
GÇu lÊy mÉu n­íc lµ mét lo¹i gÇu ®Æc biÖt cã mét ®Üa chÆn n­íc vµo, n¾p ®Üa nµy gióp ta lÊy
®­îc mÉu n­íc ë ®é s©u theo ý muèn. C¸c mÉu n­íc ®­îc lÊy t¹i gÇn ®­êng t¶i, lÊy ë mòi, l¸i vµ
gi÷a tµu. CÇn thiÕt ta lÊy mÉu vµi lÇn råi lÊy gi¸ trÞ trung b×nh ®Ó t¨ng ®é chÝnh x¸c.
Sè ®äc tØ träng ë tØ träng kÕ ph¶i chÝnh x¸c. L­u ý, nÕu lÊy nhiÖt ®é quan s¸t sai kh¸c víi nhiÖt
®é 60
0
F hoÆc 15
0
C th× ta ph¶i hiÖu chØnh (Tham kh¶o b¶ng hiÖu chØnh trang 571 - LÞch thiªn v¨n Hµng
H¶i BROWN'S).
2. C¸ch ®äc mín n­íc.
Ta ph¶i ®äc mín n­íc cña tµu t¹i c¸c th­íc n­íc mòi, l¸i vµ th­íc n­íc gi÷a ë c¶ hai m¹n tr¸i
vµ ph¶i.
NÕu n¬i tµu næi cã sãng giã th× rÊt khã ®äc chÝnh x¸c mín n­íc, cã thÓ dïng èng mín n­íc
(Draft Tube) ®Ó ®äc mín n­íc cho chinh x¸c.
Tr­êng hîp mét m¹n d­íi giã, ®­îc che ch¾n th× mín n­íc ®äc ®­îc t¹i m¹n nµy sÏ chÝnh x¸c
h¬n. Cßn m¹n kia cã sãng lín cã thÓ hiÖu chØnh, ta ®äc ®é nghiªng trªn th­íc ®o ®é nghiªng vµ x¸c
®Þnh mín n­íc t¹i m¹n thêi tiÕt theo c«ng thøc:
d
1
= d ±
2
B
tgθ
Trong ®ã: θ: Gãc nghiªng
B: ChiÒu réng cña tµu.
d: Mín n­íc ®äc ®­îc t¹i m¹n d­íi giã (Lee Side)
Ta sÏ ®äc ®­îc mín n­íc mòi, l¸i, gi÷a ë hai m¹n tr¸i vµ ph¶i, ®ång thêi hiÖu chØnh do tÇu
nghiªng.

2
d d
d
as ap
a
+
=
;
2
d d
df
fs fp
+
=
;
2
' '
' s p
d d
d
⊗ ⊗

+
=

3/ X¸c ®Þnh mín n­íc t¹i c¸c ®­êng thñy trùc cña tµu.
Tõ mín n­íc biÓu kiÕn ta x¸c ®Þnh ®­îc mín n­íc t¹i c¸c ®­êng thñy trùc
Tõ c¸c c«ng thøc trªn ta cã:

) (
'
'
F A
F
F F
l l LBP
t l
d d
+ −
×
± =
T­¬ng tù mín n­íc mòi, c«ng thøc hiÖu chØnh mín n­íc l¸i vµ mín n­íc gi÷a nh­ sau:
) (
) (
'
'
'
'
F A
F A
A
A A
l l LBP
t l
d d
l l LBP
t l
d d
+ −
×
± =
+ −
×
± =
Θ
Θ Θ

Chó ý: - ViÖc lÊy dÊu (+) hay (-) trong c«ng thøc trªn tuú thuéc vµo vÞ trÝ cña th­íc mín n­íc
so víi vÞ trÝ ®­êng thuû trùc vµ chiÒu chói cña tµu (chói mòi hay chói l¸i)

4/ X¸c ®Þnh c¸c thµnh phÇn träng l­îng: nhiªn liÖu, dù tr÷…
Nh©n viªn gi¸m ®Þnh ph¶i lÊy ®­îc c¸c sè liÖu ®o kÐt thùc tÕ ®Ó x¸c ®Þnh ®­îc nhiªn liÖu, n­íc
ngät, vµ c¸c thµnh phÇn dù tr÷ kh¸c.
5/ T×m h»ng sè cña tµu.
H»ng sè cña tµu lµ sù kh¸c nhau gi÷a l­îng d·n n­íc ë mín n­íc bÊt kú víi c¸c träng l­îng
®· biÕt bao gåm c¶ träng l­îng tµu kh«ng. H»ng sè mµ c¸c nhµ ®ãng tµu x¸c ®Þnh cã ghi trong hå s¬
tµi chÝnh lµ h»ng sè mµ c¸c nhµ ®ãng tµu x¸c ®Þnh ®­îc cã ghi trong hå s¬ tµu chÝnh lµ h»ng sè cè
®Þnh (Dead Constant). Gi¸m ®Þnh viªn cÇn x¸c ®Þnh l¹i h»ng sè cè cña tµu t¹i thêi ®iÓm gi¸m ®Þnh.
CÇn hiÓu r»ng, cho dï gäi lµ "h»ng sè" nh­ng thùc chÊt träng l­îng nµy lµ ®¹i l­îng biÕn ®æi.
Träng l­îng nµy lµ l­îng d­ dÇu b«i tr¬n, vËt t­ trong c¸c kho chøa, hoÆc do gØ s¾t, phÇn d­ cña
hµng, bïn tong c¸c kÐt balast, vËt liÖu chÌn lãt, vËt liÖu ch»ng buéc, sai sè ®äc mín n­íc, sai sè ®o
kÐt, dÊu mín n­íc sai vÞ trÝ, mét hoÆc hai neo ë d­íi ®¸y. Nªn hiÓu "h»ng sè " lµ "nh÷ng träng l­îng
ch­a biÕt vµ kho chøa"
Ta x¸c ®Þnh h»ng sè cña tµu theo c«ng thøc:
Const = D - D
0
- D
dt

Trong ®ã: D: Lµ l­îng d·n n­íc cña tµu.
D
0
: träng l­îng tµu kh«ng
d
dt
: Träng l­îng c¸c thµnh phÇn dù tr÷, nhiªn liÖu, n­íc ngät.
6/ Sè hiÖu chØnh do tµu cong, vâng: Th­êng tµu cã ®é cong vâng nhÊt ®Þnh nµo ®ã, ta x¸c
®Þnh ®­îc mùc n­íc cña tµu khi ®· lo¹i bá ®­îc sai sè do cong vâng:

8
6
F A
tb
d d d
d
+ +
=


7/ HiÖu chØnh l­îng d·n n­íc do tµu cã sù chªnh mín n­íc mòi, l¸i:

Trªn h×nh vÏ ta thÊy: t = d
A
- d
F
;
W
1
L
1
lµ ®­êng song song víi ®­êng n­íc qua d
C
(gi÷a tµu). NÕu t©m diÖn tÝch ®­êng n­íc ë
phÝa tr­íc hoÆc sau mÆt ph¼ng s­ên gi÷a cña tµu. Ta cã l­îng hiÖu chØnh mín n­íc:
t
LBP
LCF
d × = ∆
1

Sè hiÖu chØnh cho l­îng d·n n­íc:
. NÕu mín n­íc lµ mÐt:

TPC t
LBP
LCF
D . 100
1
× × = ∆

NÕu mín n­íc lµ ft:

TPI t
LBP
LCF
D × × × = ∆ 12
1

Sè hiÖu chØnh phô thuéc vµo hiÖu sè mín n­íc t cña tµu vÒ l¸i hay mòi tµu vµ vÞ trÝ t©m diÖn
tÝch ®­êng n­íc (LCF) vÒ phÝa tr­íc hay sau mÆt ph¼ng s­ên gi÷a. DÊu cña ∆d
1
(hoÆc ∆D
1
) ®­îc x¸c
®Þnh theo b¶ng d­íi ®©y:


LCF
HiÖu sè mín n­íc(t)
PhÝa tr­íc mÆt
ph¼ng s­ên gi÷a
PhÝa sau mÆt ph¼ng
s­ên gi÷a
VÒ mòi - +
VÒ l¸i + -

8/ Sè hiÖu chØnh bæ sung: (Sè hiÖu chØnh NEMOTO).
Do tµu chªnh mín n­íc mòi l¸i (th­êng sè hiÖu chØnh nµy ®¸ng kÓ khi ®é chªnh mín n­íc mòi
l¸i tõ 0.5 mÐt trë lªn). DiÖn tÝch cña mÆt ph¼ng ®­êng n­íc ®i qua t©m diÖn tÝch ®­êng n­íc F t¨ng
lªn lµm cho l­îng d·n n­íc còng ®· t¨ng lªn vµ nh­ vËy thÓ tÝch ®­êng n­íc chªnh mín n­íc còng
t¨ng lªn.
- L­îng hiÖu chØnh mín n­íc:
a
MTC MTC
LBP
t
TPC
LBP
d
a d a d
2 2
1
2
2
− +

×
|
.
|

\
|
× × = ∆

Trong ®ã:
MTC
d+a
: M« men thay ®æi chiÒu chói 1 CM t¹i mín n­íc d + a.
MTC
d-a
: M« men lµm thay ®æi chiÒu chói 1 CM t¹i mín n­íc d - a.
- L­îng hiÖu chØnh l­îng d·n n­íc.
a
MTC MTC
LBP
t
TPC
LBP
D
a d a d
2 2
1
2
2
− +

×
|
.
|

\
|
× × = ∆
xTPC.100
a
MTC MTC
LBP
t
a d a d
2
50
2
− +

× × =

C«ng thøc trªn cho mín n­íc lµ mÐt.
Mín n­íc ®o b»ng ft l­îng hiÖu chØnh sÏ lµ:
a
MTI MTI
LBP
t
D
a d a d
2
6
2
2
− +

× × = ∆

L­u ý: th­êng ng­êi ta tÝnh MTC
d + 0.5
nghÜa lµ lÊy MTC t¹i mín n­íc d hiÖn t¹i cña tµu céng
thªm 0.5 M, MTC
d-0.5

nghÜa lµ lÊy MTC t¹i mín n­íc d hiÖn t¹i cña tµu trõ ®i 0.5 M.

Vµ 2a = 0.5 + 0.5
= 1m


Vµ MTI
d+6
vµ MTI
d-6
nghÜa lµ lÊy MTI t¹i mín n­íc d hiÖn t¹i cña tµu céng thªm 6 inches vµ trõ
®i 6 inches. Vµ 2a = 6 in+6 in = 1 ft.

Sè hiÖu chØnh NEMOTO mang dÊu (+)
Trong ®ã: MTC
d+a
lµ m« men lµm thay ®æi chiÒu chói cña tµu t¹i mín n­íc hiÖn t¹i cña tµu lµ d
céng thªm 0.5 M (hay a M).
MTC
d-a
lµ m« men lµm thay ®æi chiÒu chói cña tµu t¹i mín n­íc hiÖn t¹i cña tµu lµ d trõ ®i 0.5
M (hay a M).
MTC ®­îc tra trong b¶ng thñy tÜnh hay b¶ng ®­êng cong thñy tÜnh, ®èi sè vµo b¶ng lµ lùîng
d·n n­íc hoÆc mín n­íc cña tµu.
MTI
d+6
lµ m« men lµm thay ®æi chiÒu chói 1 inch t¹i mín n­íc n­íc hiªn t¹i céng thªm 6 inch.
MTI
d-6
lµ m« men lµm thay ®æi chiÒu chói 1 inch t¹i mín n­íc n­íc hiªn t¹i trõ ®i 6 inch.
MTI ®­îc tra trong b¶ng thñy tÜnh hay b¶ng ®­êng cong thñy tÜnh, ®èi sè vµo b¶ng lµ lùîng
d·n n­íc hoÆc mín n­íc cña tµu.

B- C¸c b­íc tiÕn hµnh gi¸m ®Þnh.
Muèn x¸c ®Þnh ®­îc l­îng hµng ®· xÕp (dì) xuèng (khái) tµu th× ph¶I tiÕn hµnh Ýt nhÊt 02 lÇn
lµm gi¸m ®Þnh. LÇn ®Çu vµ lÇn cuèi:
Ta lu«n ghi nhí tæng l­îng d·n n­íc lµ:
D= Cargo + Lightship + Const + Oil + BW +FW + Provision + (*)
Cargo = (Cargo(i) + Lightship + Const(i)) - (Cargo(f) + Lightship + Const(f))
a. Gi¸m ®Þnh ban ®Çu (Initial Survey)
B­íc gi¸m ®Þnh nµy nh»m x¸c ®Þnh h»ng sè cña tµu (Constant).
1. Tr­íc khi xÕp hµng.
LÊy mÉu n­íc vµ ®o tØ träng n­íc n¬i tµu xÕp (hoÆc dì hµng).
2. §äc c¸c gi¸ trÞ mín n­íc biÓu kiÕn t¹i c¸c th­íc n­íc.
§äc mín n­íc biÓu kiÕn t¹i c¸c th­íc n­íc tr¹i mòi, l¸i vµ gi÷a c¶ ë hai bªn m¹n tr¸i vµ ph¶i.
HiÖu chØnh c¸c mín n­íc nµy (lo¹i trõ ¶nh h­ëng do tµu nghiªng).
2
d D
d
as ap
a
+
= ;
2
d d
d
fs fp
f
+
=
;
2
' '
' s p
d d
d
⊗ ⊗

+
=

Trong ®ã: d
a
, d
f
,
'

d lµ mín n­íc biÓu kiÕn t¹i c¸c th­íc n­íc biÓu kiÕn
3. HiÖu chØnh mín n­íc biÓu kiÕn ®Ó x¸c ®Þnh mín n­íc thùc tÕ t¹i c¸c ®­êng thñy trùc.
d
A
= d
a
± ∆d
a
; dF = df + ∆d
f ;
d⊗ =
'

d + ∆d⊗
a
f a
a
l
) l l ( LBP
* t
d ×
+ −
= ∆
;
f
f a
f
l
) l l ( LBP
* t
d ×
+ −
= ∆ ;
m
f a
l
l l LBP
t
d ×
+ −
= ∆

) (
*

Trong ®ã:
d
A
, d
F
, d⊗ lµ mín n­íc l¸i, mòi t¹i ®­êng thñy trùc mòi, l¸i, d⊗ lµ mín n­íc t¹i mÆt ph¼ng
s­ên gi÷a.
t*: Lµ hiÖu chØnh sè mín n­íc biÓu kiÕn t' = d
a
- d
f

l
a
: Kho¶ng c¸ch tõ th­íc n­íc l¸i ®Õn ®­êng thñy trùc mòi.
l
f
: Kho¶ng c¸ch tõ th­íc n­íc mòi ®Õn ®­êng thñy trùc mòi.
l
m
: Kho¶ng c¸ch tõ th­íc mín gi÷a ®Õn ®­êng thñy rùc t¹i mÆt ph¼ng s­ên gi÷a.
∆d
a
, ∆d
f
, ∆d⊗ , còng cã thÓ ®­îc tra trong hå s¬ tµu. Vµ cÇn xÐt ®Õn theo hiÖu sè mín n­íc
vÒ l¸i hay mòi tµu vµ vÞ trÝ c¸c th­íc n­íc ®Ó lÊy dÊu cho phï hîp.
t*: Lµ hiÖu sè mín n­íc biÓu kiÕn t* = d
a
- d
f

4. TÝnh mín n­íc trung b×nh ®· hiÖu chØnh (Final mean draft).
§Ó lo¹i trõ cong vâng ta tÝnh mín n­íc trung b×nh:
8
6
F A
tb
d d d
d
+ +
=




5. Tõ mín n­íc trung b×nh ta tra vµo b¶ng thñy tÝch hoÆc b¶ng ®­êng cong thñy tÜnh hay
th­íc t¶i ta ®­îc l­îng d·n n­íc D
1

6. TÝnh l­îng hiÖu chØnh do tµu chói (Trim Correction)
* Sè hiÖu chØnh thø nhÊt:
- L­îng hiÖu chØnh vÒ mín n­íc
LBP
t LCF
d
×
= ∆
.
1
Trong ®ã:
- t: Lµ hiÖu sè mín n­íc t¹i c¸c ®­êng thñy trùc t = d
A
- d
F



- HiÖu chØnh vÒ l­îng d·n n­íc:
100
1
× ×
×
= ∆ TPC
LBP
t LCF
D

Trong ®ã:
TPC: Sè tÊn lµm thay ®æi 1 CM chiÒu ch÷a t¹i mín n­íc cuèi cïng ®· hiÖu chØnh d
tb
. TPC
®­îc tra trong b¶ng thñy tÜnh hoÆc b¶ng ®­êng cong thñy tÜnh, ®èi sè vµo b¶ng lµ mín n­íc ®· hiÖu
chØnh d
tb
hay l­îng d·n n­íc cña tµu.
NÕu mín n­íc lµ ft, th× hiÖu chØnh l­îng d·n n­íc la:

TPI . 12
LBP
t . LCF
D
1
× = ∆

Trong ®ã: TPI lµ sè tÊn lµm thay ®æi 1inch chiÒu ch×m t¹i mín n­íc d
tb
.
DÊu cña LCF:

LCF ë tr­íc x LCF ë sau x
Tµu chói l¸i - +
Tµu chói mòi + -
* Sè hiÖu chØnh thø hai: (Sè hiÖu chØnh NEMOTO).
-HiÖu chØnh vÒ mín n­íc

a
MTC MTC
LBP
t
TPC
LBP
d
a d a d
2 2
1
2
2
− +

×
|
.
|

\
|
× × = ∆

- HiÖu chØnh vÒ l­îng d·n n­íc tr­êng hîp mín n­íc lµ mÐt:
100
2 2
1
2
2
×

× × = ∆
− +
a
MTC MTC
LBP
t
D
a d a d


a
MTC MTC
LBP
t
D
a d a d
2
50
2
2
− +

× × = ∆

- HiÖu chØnh vÒ l­îng d·n n­íc tr­êng hîp mín n­íc lµ ft:

a
MTI MTI
TPIxLBP
t
d
a d a d
2 2
1
2
2
− +

× × = ∆
TPI
a
MTI MTI
LBP TPI
t
D
a d a d
12
2 2
1
2
2
×

×
×
× = ∆
− +



a
MTC MTC
LBP
t
D
a d a d
2
6
2
2
− +

× × = ∆
Trong ®ã:
MTC
d + a
: Lµ m« men lµm thay ®æi chiÒu chói 1 CM t¹i mín n­íc d+a.
MTC
d - a
: lµ m« men lµm thay ®æi chiÒu chói 1 CM t¹i mín n­íc d-a.
7. L­îng d·n n­íc cuèi cïng.
Sau khi ®· hiÖu chØnh do tµu chói tra hå s¬ tµu ta x¸c ®Þnh ®­îc l­îng d·n n­íc theo tØ träng
mµ nhµ ®ãng tµu cho trong hå s¬ tµu th«ng th­êng tØ träng cho trong hå s¬ tµu lµ 1,025 tÊn/m
3
.
D
b
= D
1
± ∆D
1
+ ∆D
2

8. TÝnh l­îng d·n n­íc cña tµu t¹i tØ träng møc thùc tÕ mµ tµu ®ang næi :
b
b
D
D
γ
γ ×
=

Trong ®ã:
γ: TØ träng n­íc thùc tÕ n¬i tµu næi.
γ
b
: TØ träng cho trong hå s¬ tµu khi thiÕt lËp l¹i b¶ng thñy tÜnh hoÆc b¶ng ®­êng cong thñy tÜnh
hay th­íc t¶i träng, th­êng cho trong hå s¬ tµu lµ γ
b
=1,025.
9. TiÕn hµnh ®o c¸c kÐt nhiªn liÖu, kÐt n­íc ngät vµ x¸c ®Þnh dù tr÷ kh¸c cã trªn tµu:
10. ¦íc l­îng h»ng sè cña tµu (Constant)
Const = D - D
0
- D
dt

Trong ®ã:
D
0
: Träng l­îng tµu kh«ng
D
dt
: Träng l­îng dù tr÷.
11. (Cargo(i) + Lightship + Const(i)) = ?

b-Gi¸m ®Þnh cuèi cïng (Final survey)
T­¬ng tù nh­ lÇn ®Çu vµ ta t×m : (Cargo(f) + Lightship + Const(f))= ?

D. c¸c chó ý khi tiÕn hµnh gi¸m ®Þnh



















Bµi 3: CÁC TÍNH TOÁN LIÊN QUAN ÐÊN MÓN NUÓC CUA TÀU

1. Quan hÖ gi÷a tØ träng n­íc biÓn vµ mín n­íc cña tµu
Theo ®Þnh luËt Ac si mÐt, khi tµu næi c©n b»ng trªn mÆt n­íc lùc ®Èy cña n­íc t¸c dông
vµo tµu c©n b»ng víi träng l­îng tµu vµ b»ng ®óng träng l­îng thÓ tÝch n­íc mµ tµu chiÕm chç.
Gäi thÓ tÝch n­íc tµu chiÕm chç lµ V, tØ träng n­íc lµ γ ta cã lùc ®Èy cña n­íc t¸c dông vµo tµu
lµ:
γ × = V F
n

Tµu næi c©n b»ng, lùc næi F
n
c©n b»ng víi träng l­îng tµu D
F
n
= D
Khi tµu ë vïng n­íc cã tØ träng γ
1
thÓ tÝch chiÕm chç cña tµu lµ V
1


1 1
V D γ × =
Khi tµu ë vïng n­íc cã tØ träng γ
2
thÓ tÝch chiÕm chç cña tµu lµ V
2


2 2
V D γ × =
VËy:

1
2
2
1
V
V
γ
γ
=
Ta biÕt thÓ tÝch ng©m n­íc cña tµu tØ lÖ víi mín n­íc cña tµu nªn:

1
2
2
1
~
d
d
γ
γ

VËy mín n­íc cña tµu tØ lÖ nghÞch víi tØ träng n­íc n¬i tµu ho¹t ®éng.
Ta thÊy víi cïng mét l­îng d·n n­íc, nÕu tµu ho¹t ®éng ë vïng n­íc cã tØ träng lín h¬n
th× sÏ cã mín n­íc nhá h¬n vµ ng­îc l¹i. Trong thùc tÕ khi tµu xÕp hµng trong s«ng vµ ch¹y ra
biÓn, tØ träng n­íc s«ng nhá h¬n tØ träng n­íc biÓn nªn mín n­íc cña tµu khi ë cÇu tµu sÏ lín
h¬n mín n­íc cña tµu khi tµu ch¹y ra ngoµi biÓn. Ng­îc l¹i, nÕu mét tµu ch¹y tõ ngoµi biÓn vµo
trong s«ng, mín n­íc cña tµu sÏ t¨ng nªn so víi khi tµu ë ngoµi biÓn. Khi tÝnh to¸n mín n­íc
cña tµu cÇn quan t©m ®Õn tØ träng n­íc n¬i tµu ho¹t ®éng.

2. TÝnh mín n­íc t­¬ng ®­¬ng cña tµu
§Ó tÝnh mín n­íc t­¬ng ®­¬ng cña tµu cÇn ph¶i x¸c ®Þnh tæng träng l­îng tµu, hµng ho¸
trªn tµu, l­îng dù tr÷ vµ c¸c thµnh phÇn kh¸c cña tµu:
D = D
o
+ P
hµng
+ P
dù tr÷
+ P
balst
+ Const
Tõ gi¸ trÞ D tra vµo cét L­îng d·n n­íc (Disp.) trong b¶ng thuû tÜnh cña tµu ta x¸c ®Þnh
®­îc mín n­íc t­¬ng ®­¬ng cña tµu. Tuy nhiªn, hå s¬ tµu ®­îc x©y dùng víi ®iÒu kiÖn tØ träng
n­íc biÓn lµ γ=1.025. VËy khi tµu ho¹t ®éng trong vïng n­íc cã tØ träng γ≠1.025 ta ph¶i tiÕn
hµnh hiÖu chØnh tØ träng n­íc biÓn. C«ng thøc hiÖu chØnh nh­ sau:
γ
×
=
025 . 1 D
D
1

LÊy gi¸ trÞ D
1
tra vµo b¶ng thuû tÜnh cña tµu ta sÏ x¸c ®Þnh ®­îc mín n­íc cña tµu t¹i
vïng n­íc cã tØ träng γ.

3. TÝnh hiÖu sè mín n­íc mòi l¸i cña tµu

H×nh 12: C©n b»ng däc cña tµu

XÐt trong hÖ qui chiÕu g¾n víi tr¸i ®Êt, khi tµu næi c©n b»ng, lùc ®Èy cña n­íc t¸c dông vµo
th©n tµu c©n b»ng víi träng lùc tr¸i ®Êt t¸c dông vµo c¸c thµnh phÇn träng l­îng cña tµu. Lùc næi
F
B0
vµ träng lùc P
0
lµ hai vÐc t¬ lùc ng­îc chiÒu cïng ®é lín vµ n»m trªn cïng mét ®­êng th¼ng
®øng. Khi tµu c©n b»ng mòi l¸i hoµnh ®é träng t©m tµu vµ hoµnh ®é t©m næi b»ng nhau (xG
0

=xB
0
). Gi¶ sö dÞch chuyÓn hµng ho¸ vÒ phÝa l¸i tµu, träng t©m tµu dÞch chuyÓn vÒ phÝa l¸i (tõ
®iÓm G
0
dÞch chuyÓn ®Õn ®iÓm G). Lùc næi F
B0
vµ träng lùc P
0
kh«ng cßn n»m trªn cïng mét
®­êng th¼ng ®øng n÷a, chóng t¹o thµnh mét ngÉu lùc cã t¸c dông lµm l¸i tµu ch×m xuèng. Khi
l¸i tµu ch×m xuèng phÇn thÓ tÝch ng©m n­íc phÝa l¸i tµu t¨ng lªn, t©m næi dÞch chuyÓn vÒ phÝa
l¸i (tõ vÞ trÝ B
0
dÞch chuyÓn vÒ vÞ trÝ B). T©m næi B sÏ dÞch chuyÓn ®Õn khi vÐc t¬ lùc næi F
B

vÐc t¬ träng lùc P n»m cïng trªn mét ®­êng th¼ng ®øng th× tµu x¸c lËp ®­îc c©n b»ng míi.
XÐt trong hÖ qui chiÕu g¾n liÒn víi con tµu Oxyz, m« men g©y chói cña cÆp ngÉu lùc "lùc
næi-träng lùc" b»ng M
c
= P × H.BG. Trong ®ã H.BG = xB - xG vµ P chÝnh lµ l­îng d·n n­íc D
cña tµu. VËy M
c
= D × (xB - xG)
T¹i mét mín n­íc nhÊt ®Þnh, hiÖu sè mín n­íc mòi l¸i tØ lÖ víi m« men chói. Gi¸ trÞ m«
men lµm thay ®æi 1cm chiÒu chói cña tµu t¹i tõng mín n­íc (M.C.T.C) ®­îc cho trong hå s¬
tµu. VËy khi biÕt m« men g©y chói M
c
ta dÔ dµng x¸c ®Þnh ®­îc møc ®é thay ®æi hiÖu sè mín
n­íc mòi l¸i cña tµu nh­ sau:
M
c
= M.C.T.C × t
D×(xB-xG) = M.C.T.C × t

VËy

( )
C T C M
xG xB D
t
. . .
− ×
=
Trong c«ng thøc trªn, c¸c gi¸ trÞ xB, M.C.T.C ®­îc tra tõ hå s¬ tµu. Gi¸ trÞ D, xG do tÝnh
to¸n ®­îc th«ng qua s¬ ®å xÕp hµng mµ cã.

D
xG P xG D
xG
Const P P P D D
i i 0 0
tr dù l¸t ba hµng 0

× + ×
=
+ + + + =
÷


4. X¸c ®Þnh mín n­íc mòi, l¸i cña tµu th«ng qua mín n­íc t­¬ng ®­¬ng vµ hiÖu sè mín
n­íc
ViÖc tÝnh to¸n th«ng qua hÖ ph­¬ng tr×nh sau:
¹
´
¦
= −
= +
t d d
2d d d
F A
binh trung F A

Khi lËp s¬ ®å xÕp hµng ta dÔ dµng x¸c ®Þnh ®­îc l­îng d·n n­íc D cña tµu. Tõ l­îng d·n
n­íc D tra vµo b¶ng thuû tÜnh (Hydro Static Table) ®­îc mín n­íc t­¬ng ®­¬ng d cña tµu. Tõ
mín n­íc t­¬ng ®­¬ng tÝnh ®­îc mín n­íc trung b×nh th«ng qua c«ng thøc sau:
ϕ × ± = tg xF d d
binh trung

Gi¶i hÖ ph­¬ng tr×nh trªn ta x¸c ®Þnh ®­îc mín n­íc mòi, l¸i cña tµu. Chó ý r»ng c¸c mín
n­íc nµy lµ mín n­íc ®o t¹i c¸c ®­êng thuû trùc. §Ó cã ®­îc mín n­íc biÓu kiÕn (mín n­íc
®äc t¹i th­íc mín n­íc kh¾c trªn m¹n tµu) ta ph¶i tiÕn hµnh hiÖu chØnh.
H×nh 13: X¸c ®Þnh mín n­íc mòi l¸i tµu
Ta còng cã thÓ x¸c ®Þnh ®­îc mín n­íc mòi l¸i theo c¸ch lµm nh­ sau:
Trªn h×nh 13 cã:
t
F

d

xF
L.B.P
L.C.F
Thuû trùc mòi
Thuû trùc l¸i
d
A
d
F
A

B

M

C
d
A
= d + AM
Mµ ∆ABC ®ång d¹ng víi ∆AFM nªn:
P . B . L
F . C . L
t
BC
MF
AB AM × = × =
VËy
t d d
t
P . B . L
F . C . L
d d
A F
duong tuong A
− =
× + =

L.C.F chÝnh lµ kho¶ng c¸ch ®o tõ t©m mÆt ph¼ng ®­êng n­íc tíi ®­êng thuû trùc l¸i. Mét
sè tµu ®Æt gèc hÖ trôc to¹ ®é t¹i ®­êng thuû trùc l¸i. Víi nh÷ng tµu nµy hoµnh ®é t©m mÆt ph¼ng
®­êng n­íc cho trong hå s¬ chÝnh lµ gi¸ trÞ L.C.F nãi ë trªn. Víi nh÷ng tµu hÖ trôc to¹ ®é cã
gèc ®Æt t¹i mÆt ph¼ng s­ên gi÷a ta biÕn ®æi c«ng thøc ®­îc c«ng thøc sau:
t d d
t
P . B . L
xF
2
1
d d
A F
duong tuong A
− =
× |
.
|

\
|
+ + =


5. X¸c ®Þnh mín n­íc khi dÞch chuyÓn hµng
Khi dÞch chuyÓn mét khèi hµng cã träng l­îng p ®i mét kho¶ng c¸ch l theo chiÒu däc tµu,
m« men g©y chói cña tµu thay ®æi mét l­îng lµ:
l p × = M
Tõ l­îng d·n n­íc cña tµu, tra vµo b¶ng thuû tÜnh x¸c ®Þnh ®­îc m« men lµm thay ®æi 1cm
chiÒu chói cña tµu M.C.T.C. VËy hiÖu sè mín n­íc cña tµu sÏ thay ®æi mét l­îng lµ:

C . T . C . M
t
M
= ∆
Ta biÕt, khi dÞch chuyÓn hµng trªn tµu, l­îng d·n n­íc cña tµu kh«ng ®æi nªn mín n­íc
t­¬ng ®­¬ng cña tµu còng kh«ng ®æi. Tµu chØ quay xung quanh t©m mÆt ph¼ng ®­êng n­íc F.
L­îng thay ®æi cña mín n­íc mòi ∆d
F
, mín n­íc l¸i ∆d
A
tØ lÖ víi kho¶ng c¸ch cña ®­êng thuû
trùc mòi, thuû trùc l¸i ®Õn t©m mÆt ph¼ng ®­êng n­íc. Xem h×nh vÏ 13, xÐt c¸c tam gi¸c ®ång
d¹ng ABC vµ AFM ta dÔ dµng cã ®­îc c«ng thøc sau:
A F
A A
d t d
P . B . L
xF
2
1
t d hoÆc
P . B . L
F . C . L
t d
∆ − ∆ = ∆
|
.
|

\
|
+ × ∆ = ∆ × ∆ = ∆

Mín n­íc sau khi dÞch chuyÓn hµng sÏ b»ng:
d
A míi
= d
A cò
+ ∆d
A

d
F míi
= d
F cò
- ∆d
F


6. X¸c ®Þnh l­îng thay ®æi mín n­íc khi tµu nhËn (hoÆc dì) mét l­îng hµng nhá
Mét l­îng hµng ®­îc xem lµ nhá nÕu khi nhËn nã xuèng tµu, nã chØ lµm thay ®æi chiÒu
ch×m cña tµu mét vµi cm. Víi l­îng thay ®æi chiÒu ch×m nhá nh­ vËy, c¸c th«ng sè: T.P.C,
M.C.T.C, xF cña tµu coi nh­ kh«ng ®æi. Khi nhËn mét l­îng hµng nh­ vËy xuèng tµu ta chia
lµm hai b­íc ®Ó tiÖn tÝnh to¸n:
- B­íc 1: NhËn l­îng hµng ®ã xuèng ®óng vÞ trÝ t©m næi F. Khi nhËn mét l­îng hµng vµo
®óng vÞ trÝ t©m næi F th× hiÖu sè mín n­íc mòi l¸i t cña tµu kh«ng thay ®æi. Tµu chØ ch×m ®Òu
xuèng mét kho¶ng ∆d
C . P . T
P
d = ∆
Trong ®ã P lµ träng l­îng hµng nhËn xuèng tµu. TÊt nhiªn, khi nµy c¶ mín n­íc mòi vµ
l¸i ®Òu t¨ng thªm mét gi¸ trÞ lµ ∆d.
B­íc 2: DÞch chuyÓn hµng ®Õn vÞ trÝ xÕp hµng. Tr­êng hîp nµy ta cã bµi to¸n dÞch chuyÓn
hµng trªn tµu ®· gi¶i phÇn tr­íc. Ta dÔ dµng x¸c ®Þnh ®­îc ®é thay ®æi mín n­íc mòi vµ l¸i khi
dÞch chuyÓn hµng tõ t©m mÆt ph¼ng ®­êng n­íc F ®Õn vÞ trÝ xÕp hµng. Chó ý, m« men g©y chói
cña khèi hµng tÝnh b»ng c«ng thøc M = P × l, trong ®ã l lµ kho¶ng c¸ch tÝnh tõ t©m mÆt ph¼ng
®­êng n­íc F ®Õn vÞ trÝ xÕp hµng.

C . T . C . M
l P
t
×
= ∆
A F
A A
d t d
P . B . L
xF
2
1
t d hoÆc
P . B . L
F . C . L
t d
∆ − ∆ = ∆
|
.
|

\
|
+ × ∆ = ∆ × ∆ = ∆

TÝnh tæng c¸c gi¸ trÞ thay ®æi cña mín n­íc mòi vµ l¸i trong c¸c b­íc 1 vµ b­íc 2 ta ®­îc
mín n­íc míi cña tµu.
d
A míi
= d
A cò
+ ∆d
A
+ ∆d
d
F míi
= d
F cò
- ∆d
F
+ ∆d

Tr­êng hîp dì hµng ta còng lµm t­¬ng tù nh­ trªn. Bµi to¸n gåm hai bµi to¸n nhá: DÞch
chuyÓn hµng tõ vÞ trÝ ban ®Çu cña nã ®Õn t©m mÆt ph¼ng ®­êng n­íc F vµ dì khèi hµng khái tµu
tõ t©m mÆt ph¼ng ®­êng n­íc F.
Ngoµi ra ta cã thÓ dïng ®å thÞ hay b¶ng cho s½n trong hå s¬ tµu (B¶ng TRIMMING
TABLE - LOADING WEIGHT = 100 t). C¸ch sö dông b¶ng, ®å thÞ xem phÇn 8 bµi 2 ch­¬ng
III.

7. X¸c ®Þnh vÞ trÝ xÕp hµng kh«ng lµm thay ®æi mín n­íc l¸i
§Ó gi¶i quyÕt bµi to¸n nµy ta lµm nh­ sau: Chia qu¸ tr×nh nhËn hµng xuèng tµu lµm hai
b­íc:
-B­íc 1: NhËn khèi hµng xuèng ®óng vÞ trÝ t©m næi F. Tµu sÏ ch×m ®Òu xuèng mét
kho¶ng
C . P . T
P
d = ∆
TÊt nhiªn mín l¸i còng sÏ t¨ng mét gi¸ trÞ lµ ∆d
-B­íc 2: DÞch khèi hµng vÒ phÝa mòi mét ®o¹n l ®Ó cho phÇn l¸i tµu næi lªn mét ®o¹n
®óng b»ng ∆d. Ta ®· biÕt khi dÞch chuyÓn hµng mét ®o¹n l mín l¸i cña tµu thay ®æi nh­ sau:
C . t . C . M
l P
t
×
= ∆
P . B . L
F . C . L
t d
A
× ∆ = ∆
P . B . L
F . C . L
C . t . C . M
l P
d
A
×
×
= ∆ ⇒
VËy ®Ó: ∆d = ∆d
A
th×:
P . B . L
F . C . L
C . t . C . M
l P
C . P . T
P
×
×
=
hay:
C . P . T F . C . L
C . T . C . M P . B . L
l
×
×
=
Trong c«ng thøc trªn L.C.F lµ kho¶ng c¸ch tõ t©m mÆt ph¼ng ®­êng n­íc ®Õn ®­êng thuû trùc
l¸i. NÕu trong hå s¬ tµu chØ cho gi¸ trÞ hoµnh ®é t©m mÆt ph¼ng ®­êng n­íc xF (tÝnh tõ mÆt
ph¼ng s­ên gi÷a cña tµu) ta cã thÓ tÝnh gi¸ trÞ L.C.F nh­ sau:
xF
2
P . B . L
F . C . L + =

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->