You are on page 1of 60

http://huongnghiep.hoasen.edu.

vn

C m nang

2013
T nh n bi t mình T đánh giá năng l c c a b n thân Hư ng d n ch n ngành ngh phù h p
Lưu hành n i b

HƯ NG NGHI P

PH L C
L it a Ph n 1 T NG QUAN V HƯ NG NGHI P VÀ CH N NGH Hư ng nghi p là gì ? Khái ni m chung v ngh Phân lo i ngh Xây d ng công th c ngh Ph n 2 TƯ V N CH N NGH VÀ CH N TRƯ NG T m quan tr ng c a vi c ch n ngh 1. Ch n ngh - Quy t đ nh quan tr ng c đ 2. Các nguyên nhân nh hư ng đ n vi c ch 3. Nh n bi t mình đ ch n đúng ngh 4. M i quan h gi a tính cách và ngh nghi 5. M i quan h gi a ngh nghi p và năng l 6. Đi u ki n ch n ngh đúng 7. V n đ ch n trư ng Th c hi n phương pháp tr c nghi m Th c hành ngh nào c a b n 04 05 06 07 08 11 13 14 15 16 21 24 27 35 37 38 39 41 42 47 51 52 53 54 55 56 57 58 59

i n l m ngh p c

Ph n 3 NHU C U LAO Đ NG VÀ H TH NG GIÁO D C QU C DÂN VI T NAM Gi i thi u h th ng giáo d c qu c dân Vi t Nam D báo nhu c u nhân l c t i TP. HCM đ n năm 2020 Ph l c CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO T O T I TRƯ NG Đ I H C HOA SEN Thông tin tuy n sinh các chương trình chính quy 2013 Chương trình C nhân Qu n lý khách s n nhà hàng qu c t Chương trình h p tác Qu c t Cao đ ng Kinh doanh Chương trình h p tác Qu c t Cao đ ng Marketing Chương trình h p tác Qu c t Cao đ ng qu n tr khách s n nhà hàng Chương trình Công ngh thông tin qu c t GNIIT Thi t k đ h a và Multimedia K toán qu c t FIA

http://huongnghiep.hoasen.edu.vn

C M NANG HƯ NG NGHI P
NĂM 2013

ch c h n b n s không kh i băn khoăn trư c muôn ngàn câu h i đư c đ t ra v vi c l a ch n cho mình m t ngh nghi p trong tương lai. có quy t đ nh đúng đ n khi l a ch n cho mình m t ngh nghi p tương lai. Tài li u c m nang hư ng nghi p này bao g m các n i dung chính như sau: Ph n 1 Hư ng nghi p là gì? T m quan tr ng c a công tác hư ng nghi p Gi i thi u h th ng ngành ngh trong xã h i Ph n 2 Tư v n ch n ngh Tư v n ch n trư ng Ph n 3 Tìm hi u v h th ng Giáo d c qu c dân Vi t Nam 04 . l c l i gi a th gi i ngh nghi p muôn vàn s c màu và c p đ . s đo n c a mình ra sao? B n như chơi vơi. th thách mà b n s ph i n m tr i. B i l . Cũng d hi u vì b n chưa m t l n ti p xúc v i ngành ngh đó. Đ tr l i t t c nh ng câu h i đó. chúng tôi mong mu n g i đ n b n m t hành trang không th thi u: C m nang hư ng nghi p. truy n tai đ y cám d như ngành này đang “hot”. b n ch m i nghe qua v i nh ng l i qu ng cáo. ngành kia đang là “m t” mà chưa lư ng đư c nh ng khó khăn. Th nhưng.L it a Không còn bao lâu n a b n s r i xa gh nhà trư ng. Qua đó. ch ng h n: “Trong vài năm n a ta tr thành ai? Ta mu n làm ngh gì? Ta c n chu n b gì cho tương lai?” ho c: “Làm sao đ bi t mình phù h p v i ngành gì? Nên ch n trư ng nào?” Và càng nan gi i hơn cho vi c ra quy t đ nh khi b n l i nh n đư c nhi u ý ki n tư v n không trùng kh p. s trư ng. đ tr l i đư c nh ng câu h i đó thì qu là không d dàng. b n chưa rõ mình thích gì. đ ng th i giúp b n t tin. b n s th y r ng đư c giáo d c hư ng nghi p là vi c h t s c c n thi t và vô cùng quan tr ng.

Hư ng nghi p là gì? T m quan tr ng c a công tác hư ng nghi p Gi i thi u h th ng ngành ngh trong xã h i .

do "n i h ng" nh t th i. gi m t n n xã h i.. phát tri n ngh nghi p (career development).C m nang hư ng nghi p Ư NG NGHI P LÀ GÌ ? Hư ng nghi p là các ho t đ ng nh m h tr m i cá nhân ch n l a và phát tri n chuyên môn ngh nghi p phù h p nh t v i kh năng c a cá nhân. n đ nh. Thu t ng hư ng nghi p (career mentoring) n u đư c hi u chính xác nó là s k t h p c a nhi u lĩnh v c như đánh giá ngh nghi p (career assessment). Th c t cho th y. m t ho t đ ng trong s r t nhi u các ho t đ ng c a hư ng nghi p. Khi m i cá nhân đ u có đư c chuyên môn ngh nghi p v ng vàng.. hư ng nghi p có hi u qu t o ra m t l c lư ng lao đ ng có đ nh hư ng rõ ràng. do h có năng l c ngh nghi p t t. Tuy nhiên đây ch là ph n ng n c a m t quá trình. Lâu nay chúng ta v n tư ng r ng hư ng nghi p ch là s l a ch n m t ngh nghi p mà mình yêu thích. qua quá trình trau d i chuyên môn ngh nghi p và tìm đư c nơi lao đ ng phù h p. Trong đó l a ch n ngh nghi p ch là m t giai đo n đ u trong ti n trình hư ng nghi p c a m i ngư i. góp ph n cho s phát tri n v kinh t xã h i m t cách toàn di n: V giáo d c: – Giúp h c sinh có hi u bi t v th gi i ngh nghi p – Hình thành nhân cách ngh nghi p cho h c sinh – Giáo d c thái đ đúng đ n đ i v i lao đ ng – T o ra s s n sàng tâm lý đi vào lao đ ng ngh nghi p V kinh t : – Góp ph n phân lu ng h c sinh ph thông t t nghi p các c p – Góp ph n b trí h p lý ba ngu n lao đ ng d tr b o đ m s phù h p v i ngh – Gi m tai n n lao đ ng – Gi m s thuyên chuy n ngh . đ i ngh – Là phương ti n qu n lý công tác k ho ch hoá phát tri n kinh t . làm tăng năng su t lao đ ng. Hư ng nghi p là m t quá trình liên t c tác đ ng t khi ngư i h c còn ng i h c b c ph thông. m t góc đ khác.. h s có nhi u cơ h i nâng cao ch t lư ng cu c s ng cá nhân.. xã h i trên cơ s khoa h c V xã h i – Giúp h c sinh t giác đi h c ngh – Khi có ngh s t tìm vi c làm – Gi m t l th t nghi p. gi m t i ph m – n đ nh đư c xã h i 2013 06 . đ ng th i th a mãn nhu c u nhân l c cho t t c các lĩnh v c ngh nghi p (th trư ng lao đ ng) c p đ đa phương và qu c gia. các b n thư ng l a ch n theo c m tính. do ch y theo phong trào ho c do b m t phương hư ng nên "nh m m t đưa chân". ch n m t trư ng Đ i h c phù h p v i mình. qu n lý ngh nghi p (career management).

s c lao đ ng cũng là m t th hàng hóa. Nhi u ngh m i xu t hi n r i phát tri n theo hư ng đa d ng hóa. c ng nh c. đáp ng đư c nh ng nhu c u c a xã h i. 2013 07 C m nang hư ng nghi p . nư c ta. Ngh bao g m nhi u chuyên môn. phim nh.000 chuyên môn. Xã h i đón nh n th hàng hóa này như th nào là do “hàm lư ng ch t xám” và “ch t lư ng s c lao đ ng” quy t đ nh. nh t là trong n n kinh t tri th c tương lai. nhi u b n tr nghĩ r ng mình có th k ra nhi u ngh . con s đó lên t i 40. lương th c. ph n m m và các thi t b b tr … Công ngh các h p ch t cao phân t tách ra t công ngh hóa d u. tay ngh . bi t nhi u ngh đ r i t tìm vi c làm. Khái ni m phân công công tác s m t d n trong quá trình v n hành c a cơ ch th trư ng. Trung h c chuyên ngi p và Cao đ ng . Ngh nghi p cũng gi ng như m t cơ th s ng. nh đư c đào t o. công ngh sinh h c và các ngành d ch v . đáp ng đư c nh ng nhu c u c a xã h i. song nhà nghiên c u l i nh n xét: “Chà. phát tri n và tiêu vong. còn nư c M . du l ch ti p n i ra đ i… Vi t Nam trong nh ng năm g n đây. Theo th ng kê g n đây. m i năm c 3 h trư ng (D y ngh . nh ng k năng đ làm ra các lo i s n ph m v t ch t hay tinh th n nào đó. m t s nhà nghiên c u thư ng đ t câu h i: “B n bi t đư c tên c a bao nhiêu ngh ?”. chúng ta hãy cùng nhau làm sáng rõ hai khái ni m Ngh và Chuyên môn. con ngư i có đư c nh ng tri th c. kh năng v m i m t c a ngư i lao đ ng. Nhi u ngh ch th y có nư c này nhưng l i không th y nư c khác. Liên Xô trư c đây. công c lao đ ng…) ho c giá tr tinh th n (sách báo. Vì h th ng ngh nghi p trong xã h i có s lư ng ngh và chuyên môn nhi u như v y nên ngư i ta g i h th ng đó là “Th gi i ngh nghi p”. tranh v …) v i tư cách là nh ng phương ti n sinh t n và phát tri n c a xã h i. Trong cơ ch th trư ng. ch t o c ph n c ng. n m v ng m t ngh . nh ng k năng đ làm ra các lo i s n ph m v t ch t hay tinh th n nào đó. Ch ng h n. Nhi u ngh cũ m t đi ho c thay đ i v n i dung cũng như v phương pháp s n xu t. Giá tr c a th hàng hóa s c lao đ ng này tuỳ thu c vào trình đ . âm nh c. Chuyên môn là m t lĩnh v c lao đ ng s n xu t h p mà đó. do s phát tri n vũ bão c a k thu t máy tính nên đã hình thành c m t n n công ngh tin h c đ s bao g m vi c thi t k . nh đư c đào t o. Trên th gi i hi n nay có trên dư i 2000 ngh v i hàng ch c nghìn chuyên môn. có sinh thành. trau d i b n lĩnh. các ngh trong xã h i luôn trong tr ng thái bi n đ ng do s phát tri n c a khoa h c và công ngh . trên th gi i m i năm có t i 500 ngh b đào th i và kho ng 600 ngh m i xu t hi n. B n tư ng như th đã là nhi u.000. sao bi t ít v y!” Đ hi u vì sao nhà nghiên c u l i nói như v y. Hơn n a. Ngh nghi p trong xã h i không ph i là m t cái gì c đ nh.HÁI NI M CHUNG V NGH Ngh là m t lĩnh v c ho t đ ng lao đ ng mà trong đó. ngư i ta đã th ng kê đư c 15. do s phát tri n c a k thu t đi n t nên đã hình thành công ngh đi n t . Ngh là m t lĩnh v c ho t đ ng lao đ ng mà trong đó.Đ i h c) đào t o trên dư i 300 ngh bao g m hàng nghìn chuyên môn khác nhau. Con ngư i ph i ch đ ng chu n b ti m l c. Nghe h i. t t o vi c làm… Khi giúp đ thanh niên ch n ngh . con ngư i có đư c nh ng tri th c. song khi đ t bút vi t thì nhi u b n không k đư c quá 50 ngh . s chuy n bi n c a n n kinh t t cơ ch k ho ch hóa t p trung sang cơ ch th trư ng đã gây ra nh ng bi n đ i sâu s c trong cơ c u ngh nghi p c a xã h i. con ngư i b ng năng l c th ch t và tinh th n c a mình làm ra nh ng giá tr v t ch t (th c ph m.

các nhà khoa h c v p ph i không ít khó khăn vì s lư ng ngh và chuyên môn quá l n. Công nghi p hóa ch t 6. bê tông. cung ng v t tư. sành s . gia công kim lo i. hơi đ t. V n t i 19. Khai thác và ch bi n lâm s n 9. Nuôi và đánh b t th y s n 18. Làm vi c trên các thi t b đ ng l c 2. th y tinh 8. đoàn th và các b ph n trong các cơ quan đó 2. Nhà nư c.. 1/ PHÂN LO I NGH THEO HÌNH TH C LAO Đ NG (LĨNH V C LAO Đ NG) Lĩnh v c s n xu t có 23 nhóm ngh : 1. bìa 7. than. Ví d : phân lo i đ ng v t. Lãnh đ o doanh nghi p 3. ph c v ăn u ng 22. Cán b văn hóa ngh thu t 8. Lâm nghi p 17. ôtô. vô tuy n đi n 5. Ch t o máy. Công nghi p da. chuy n 21. Công nghi p lương th c và th c ph m 14. Cán b lu t pháp. Cán b k thu t nông. đúc. Cán b k thu t công nghi p 5. Lãnh đ o các cơ quan Đ ng. Cán b y t 9. k toán. Thư ký các cơ quan và m t s ngh lao đ ng trí óc khác . Ph c v công c ng và sinh ho t 23. S n xu t v t li u xây d ng. khi phân lo i ngh nghi p. k thu t đi n và đi n t . tính ch t và n i dung các ngh quá ph c t p.HÂN LO I NGH C m nang hư ng nghi p Mu n nh n th c m t cách khoa h c v các s v t và hi n tư ng. Cán b khoa h c giáo d c 7. v tinh nhân t o. da gi 13. các n n văn minh. Đi u khi n máy nâng. Khai thác m . S n xu t gi y và s n ph m b ng gi y. th ng kê. Thương nghi p. tên l a. 4. Các ngh s n xu t khác 2013 08 Lĩnh v c qu n lý. ch bi n than (không k luy n c c) 3. k ho ch tài chính. Luy n kim. Cán b kinh t . Bưu chính vi n thông 20. luy n c c 4. lâm nghi p 6. Nông nghi p 16. May m c 12. d u. In 10. g m. th c v t. máy bay. Xây d ng 15. ki m sát 10. da lông.. các lo i ki n trúc… Song. lãnh đ o có 10 nhóm ngh : 1. ngư i ta thư ng dùng phương pháp phân lo i. D t 11.

M i thói quen. thi u cơ s khoa h c. Bên c nh đó còn có r t nhi u ngh đư c truy n trong các dòng h ho c gia đình. nh ng cán b t ch c… Nh ng ngư i này luôn ph i có thái đ ng x hòa nhã.1/ Nh ng ngh thu c lĩnh v c hành chính Công vi c trong ngh hành chính mang tính ch t s p đ t. Tác phong công nghi p... nh ng ngh này đư c đào t o trong gia đình và cũng thư ng ch liên quan đ n ngư i đư c ch n đ n i ti p ngh c a cha ông. thi u thông c m. lãnh đ m. trong lĩnh v c d ch v (c t tóc. lưu tr . Ngư i làm ngh hành chính ph i có tinh th n k lu t trong vi c ch p hành nh ng công vi c mang tính s v . Ngh không đư c đào t o: Nư c ta đã có danh m c các ngh đư c đào t o. th ti n. đ i khái. Anh… s công nhân “c tr ng” (công nhân trí th c) đã đông hơn công nhân “c xanh” (công nhân làm nh ng công vi c tay chân n ng nh c). lao đ ng trí tu s tăng lên. sơn mài…). tinh ý. th n tr ng. phê phán. nh ng nư c công nghi p hi n nay như M . lưu tr . trình bày. nghiêm túc khi làm vi c. còn các ngh không đư c đào t o r t khó th ng kê.2/ Nh ng ngh thu c lĩnh v c ti p xúc v i con ngư i đây. cách so n th o văn b n. b a bãi. th ng kê. xe đi n. thi u nâng đ . th y giáo. chân thành.. cách s p x p tài li u ngăn n p. trong các ngành ti u th công nghi p (th thêu. b trí. nh ng ngh này r t đa d ng và trong nhi u trư ng h p đư c gi bí m t đư c g i là ngh gia truy n. 3/ PHÂN LO I NGH THEO YÊU C U C A NGH Đ I V I NGƯ I LAO Đ NG 3. phân lo i. trình đ s n xu t. s a ch a đ dùng gia đình…) và r t nhi u lo i th khác như lái tàu h a.. in n. Ngoài ra h 08 l i ph i am hi u cách phân lo i tài li u. th làm mây tre đan. k toán. khai thác tài nguyên… Ngh th đ i di n cho n n s n xu t công nghi p. phân lo i. có năng l c nh n xét. Ngư c l i qu c gia nào có trình đ dân trí th p. ta có th k đ n nh ng nhân viên bán hàng. chu đáo. 3. v l i… đ u xa l v i các công vi c nói trên. m m m ng. các ngh đư c chia thành hai lo i: Ngh đư c đào t o: Khi trình đ s n xu t và khoa h c.2/ PHÂN LO I NGH THEO ĐÀO T O Theo cách phân lo i này... Do v y. dân cư phân tán thì t l ngh không qua đào t o r t cao. tư ng tư ng không gian. công văn. ki m tra. th ngu i. công ngh đư c nâng cao. qua loa. dân cư đư c phân b đ ng đ u trong c nư c thì s ngh c n có s đào t o qua các trư ng l p s tăng lên. tư duy k thu t. chín ch n. th ơ. th phay. ân c n. các lo i h sơ.. Có nh ng ngư i th làm vi c trong các ngành công nghi p (th d t. thư ký. khéo tay… là nh ng y u t tâm lý cơ b n không th thi u đư c ngư i th . 3. Cán b nhân viên trong nh ng ngh này thư ng ph i h th ng hóa. trí nh .3/ Nh ng ngh th (công nhân) Tính ch t n i dung lao đ ng c a ngh th r t đa d ng. ô tô. ch m công. th ch nh công c …). Ngh hành chính đòi h i con ngư i đ c tính bình tĩnh. khoa h c và công ngh ch m phát tri n. th ơ. B n thân h cũng c n thành th o công vi c vi t văn b n. nh ng th y thu c. tác phong x u như tính c u th . cách ch p hành th t c gi y t .. thi u ngăn n p. Pháp. t nh . đ u không phù h p v i công vi c hành chính. Nh ng chuyên môn thư ng g p là nhân viên văn phòng. c i m …Thái đ và hành vi đ i x l nh nh t. nh ng ngư i ph c v khách s n. gi y t . x lý các tài li u. 2013 09 C m nang hư ng nghi p . xây d ng. bi t gi tr t t . linh ho t. s sách. Ngh th đang có s chuy n bi n v c u trúc: nh ng ngh lao đ ng chân tay s ngày càng gi m.

ch u đ ng khó khăn. ngh thu t là m t lĩnh v c ho t đ ng đa d ng mà tính sáng t o là m t đ c trưng n i b t. thích ng v i cu c s ng không n đ nh. nhà thơ. thái đ th t khách quan trư c đ i tư ng nghiên c u. Ngoài ra. năng l c tác đ ng đ n ngư i khác b ng ngôn ng . tr ng hoa và cây c nh… Mu n làm nh ng ngh này. h ph i c n cù. trung th c. khai thác tài nguyên dư i đáy bi n. b o v chân lý đ n cùng. s tinh t và nh y bén trong c m th cu c s ng. phát hi n nh ng quy lu t trong đ i s ng xã h i. khai thác g . h còn ph i là con ngư i th c s khiêm t n. xi c. thám hi m… Nh ng ngư i làm ngh này ph i có lòng qu c m. do đó năng l c t ch c có v trí cơ b n. nhà so n nh c. không ng i khó khăn. các di n viên đi n nh. ta th y có nh ng công vi c như lái máy bay thí nghi m.6/ Nh ng ngh thu c lĩnh v c nghiên c u khoa h c Đó là nh ng ngh tìm tòi. ngư i trang trí sân kh u và c a hàng… Yêu c u chung c a ngh nghi p đ i v i h là ph i có c m h ng sáng tác. luôn luôn h c h i. có kh năng ti p c n v i công ngh m i. Đó là ngh c a các k sư thu c nhi u lĩnh v c s n xu t. ngh tr ng tr t. 3. Tính không l p l i. thu n dư ng súc v t. nhà đ o di n phim. du hành vũ tr . ngư i nghiên c u khoa h c ph i rèn luy n tư duy logic. đ c l p sáng t o… Ngoài ra. say mê v i tính ch t m o hi m c a công vi c. n m ch c nh ng tri th c khoa h c hi n đ i. M t khác. l i s ng có cá tính và có văn hóa. ngh thu t ph i có năng l c di n đ t tư tư ng và tình c m. bi u di n ngh thu t… Trong ho t đ ng văn h c và ngh thu t. phim nh. ca nh c. không ng i hi sinh. gia c m. nhà nhi p nh. gian kh . ý chí kiên đ nh. năng l c thâm nh p vào qu n chúng. tr ng r ng. H còn đóng vai trò t ch c s n xu t. 3.7/ Nh ng ngh ti p xúc v i thiên nhiên Đó là nh ng ngh chăn nuôi gia súc.3. 3. Ngư i làm ngh k thu t ph i có nhi t tình và óc sáng t o trong công vi c. th n tr ng và t m . thích nghi v i ho t đ ng ngoài tr i. tính đ c đáo và riêng bi t tr thành y u t tiên quy t trong m i s n ph m thơ văn. tôn tr ng s th t. Ngh k thu t đòi h i ngư i lao đ ng lòng say mê v i công vi c thi t k và v n hành k thu t.4/ Nh ng ngh trong lĩnh v c k thu t 3. ta th y có r t nhi u gương m t nhà văn. say mê v i th gi i th c v t và đ ng v t. tích lũy tri th c. trong th gi i t nhiên cũng như trong tư duy con ngư i. C m nang hư ng nghi p 2013 10 Ngh k thu t r t g n v i ngh th .5/ Nh ng ngh trong lĩnh v c văn h c và ngh thu t Văn h c. nhà o thu t. g n bó v i cu c s ng lao đ ng c a qu n chúng. . nhà vi t k ch. âm nh c. con ngư i ph i yêu thích thiên nhiên.8/ Nh ng ngh có đi u ki n lao đ ng đ c bi t Thu c lĩnh v c lao đ ng này. Ngư i làm công tác nghiên c u khoa h c ph i say mê tìm ki m chân lý. ngư i làm công tác văn h c.

các quá trình mà đ nh. b o v r ng…). Ki u ngh này đư c ký hi u là Nk. giúp cho con ngư i hình thành m t s ph m ch t nhân cách. ■ Ngh “Ngư i ti p xúc v i các d u hi u” (ch b n 2013 11 C m nang hư ng nghi p . phát hi n. Ví d : Đ i tư ng lao đ ng c a ngư i làm ngh tr ng tr t là nh ng cây tr ng cùng nh ng đi u ki n sinh s ng và phát tri n c a chúng như đ t đai. các hi n cương v lao đ ng nh t ng chúng. ■ Ngh có m c đích tìm tòi. ■ Ngh “Ngư i ti p xúc v i ngư i” (nhân viên bán hàng. th y giáo. Ki u ngh này đư c ký hi u là Nd. th l c trong đ i s ng hàng ngày. t o gi ng m i. Căn c vào m c đích lao đ ng. th m phán…). th trang trí. c d i. th y thu c. D ng ngh này đư c ký hi u là T. ■ Ngh “Ngư i ti p xúc v i k thu t” (các lo i th n . ■ Ngh “Ngư i ti p xúc v i ngh thu t” (h a sĩ. nông nghi p. ki m tra kho hàng. th i ti t. Ki u ngh này đư c ký hi u là Nt. M c đích c a th y thu c là làm cho ngư i b nh tr thành ngư i kh e m nh. l p trình máy tính…). Ki u ngh này đư c ký hi u là Nn. th ti n. giúp cho con ngư i b o v và phát tri n s c kh e. chăn nuôi. i c a các s v t. đ c đi m khí h u. thú y. N u phù h p v i m t ngh thì t t nhiên s phù h p v i nh ng ngh cùng lo i. sáng tác văn h c ngh thu t. th công nghi p…). s n xu t công nghi p. ■ Ngh có m c đích bi n đ i đ i tư ng (d y h c. ki m kê tài s n…). vi tính. thi t k th i trang…). th s a ch a công c …).ÂY D NG CÔNG TH C NGH M t trong nh ng cách phân lo i ngh h p lý là xây d ng công th c ngh . v i th i ti t thay đ i. phương th c di t c d i. ch a b nh. D ng ngh này đư c ký hi u là B. Ki u ngh này đư c ký hi u là N2. M c đích cu i cùng c a lao đ ng trong ngh ph i tr l i đư c câu h i: “Làm đư c gì?”. th ngu i. Ngư i ta l p công th c ngh như sau vì nh n th y r ng ngh nào cũng có b n d u hi u cơ b n là: Đ i tư ng lao đ ng M c đích lao đ ng Công c lao đ ng Đi u ki n lao đ ng 1/ Đ i tư ng lao đ ng: Đ i tư ng lao đ ng là h nh ng m i quan h qua l tư ng. D ng ngh này đư c ký hi u là N. c a môi trư ng phát tri n r t đa d ng và ph c t p: s c phát tri n c a m m. 2/ M c đích lao đ ng: M c đích lao đ ng là k t qu mà xã h i đòi h i. s p ch in. ngư i ta chia các ngh ra thành năm ki u. h c v n cho con ngư i. ghi t c ký. con ngư i ph i v n d th ng nh ng thu c tính. ngư i ta chia các ngh thành ba d ng sau đây: ■ Ngh có m c đích nh n th c đ i tư ng (thanh tra chuyên môn. khám phá nh ng cái m i (nghiên c u khoa h c. l p ráp máy truy n hình và máy tính. kh năng thích ng c a cây đ i v i cách th c chăm sóc. Ví d : M c đích c a ngư i d y h c là mang l i ki n th c. nhà so n nh c. trông đ i ngư i lao đ ng. Căn c vào đ i tư ng lao đ ng. Đó là: ■ Ngh “Ngư i ti p xúc v i thiên nhiên” (tr ng tr t. đi u tra v án. tác d ng c a thu c tr sâu các lo i… Nh ng thu c tính c a cây tr ng. nhân viên ph c v khách s n. th sơn…). Nh ng ngh có cùng công th c đư c x p vào m t lo i.

lái xe…). ■ Ngh lao đ ng b ng nh ng công c đ c bi t như ngôn ng . tr ng r ng. chính tr là ch y u (x án. múa hát. Nh ng máy móc đ bi n đ i năng lư ng. là “cánh tay kéo dài” c a th lái máy xúc đ t và mang chuy n hàng hóa t v trí này sang v trí khác. qu n giáo t i ph m…). c ch (d y h c. Do v y. Cũng có nh ng ngh khác nhau nhi u ho c ít v công th c ngh . có m t s ngh chung nhau công th c. ■ Ngh v i nh ng công vi c bên máy (ti n. g n gũi v i thiên nhiên (chăn gia súc. ■ Ngh làm vi c bên máy t đ ng (làm vi c bàn đi u khi n. ■ Ngh đư c ti n hành trong đi u ki n đ c bi t (du hành vũ tr . các lo i máy thêu. th may…). Lo i ngh này đư c ký hi u là Lđ. Nhóm ngh này đư c ký hi u là Kđ. khơi thông c ng rãnh. nghiên c u lý lu n…). các d ng c gia công. x lý thông tin. làm thơ.Công th c c a ngh lái xe là: NkBLm1Kk 2013 12 T h t ra công th c ngh cũng ch b o đ m m c đ tương đ i chính xác v các d u hi u nói trên. đo lư ng ch t lư ng s n ph m. 4/ Đi u ki n lao đ ng: Đi u ki n lao đ ng đây đư c hi u là nh ng đ c đi m c a môi trư ng làm vi c. Lo i ngh này đư c ký hi u là Lt. M t ngư i s r t khó chuy n t ngh này sang ngh khác mà gi a hai ngh y có s khác bi t quá l n trong công th c ngh . Nhóm ngh này đư c ký hi u là Ks. ■ Ngh đư c ti n hành trong không gian sinh ho t bình thư ng (k toán. Lo i. d y h c. T h p các d u hi u Ki u. thám hi m đáy bi n.C m nang hư ng nghi p 3/ Công c lao đ ng: Công c lao đ ng bao g m các thi t b k thu t. Căn c vào công c lao đ ng. Căn c vào đi u ki n lao đ ng. b o v r ng. ti n ho c phay các chi ti t theo chương trình máy tính. nh ng công th c và quy t c tính toán cũng đư c coi là công c lao đ ng. l p đ t ng nư c. làm tăng s tác đ ng c a con ngư i đ n đ i tư ng đó. Ví d : C n c u là công c lao đ ng. n u không ch n đư c m t ngh nào đó. ngư i ta chia các ngh thành b n lo i sau đây: ■ Ngh v i nh ng hình th c lao đ ng chân tay (khuân vác. D ng. phay. . đánh máy. . Nhóm ngh này đư c ký hi u là Đ. máy d t. xây d ng dư i nư c…). ngư i ta chia các ngh thành b n nhóm sau đây: ■ Ngh c n ph i tính đ n môi trư ng đ o đ c. vi c phân lo i ngh theo công th c ngh là m t bư c ti n m i trong quá trình nh n th c th gi i ngh nghi p. hàng v n l n. ta có th ch n cho mình m t ngh khác có cùng công th c. Ví d : Công th c c a ngh d y h c là: N2BLđĐ. làm tăng s c mang vác c a h có khi đ n hàng nghìn. ■ Ngh làm trong kho ng không gian khoáng đ t. Lo i ngh này đư c ký hi u là Lm1. xây d ng. máy in hoa trên v i.) Lo i ngh này đư c ký hi u là Lm2. ch a b nh. tr c đi n tho i. Nhóm ngh này đư c ký hi u là Kk. Đ n đây ta th y r ng. Xe v n t i là công c lao đ ng c a nh ng ngư i chuyên ch hàng hóa.. lái máy bay thí nghi m. lưu tr tài li u. Hi n nay.. quét rác…). Nhóm c a m t ngh cho ta công th c c a ngh đó. tr ng hoa…). các phương ti n làm tăng năng l c nh n th c c a con ngư i v các đ c đi m c a đ i tư ng lao đ ng. súc v t trên đ ng c .

Tư v n ch n ngh Tư v n ch n trư ng .

con ngư i ph n kh i. tương lai u t i. con ngư i bu n chán. t hơn th là con ngư i b h t h ng. h r t d b v p ngã trư c nh ng m t trái c a cơ ch th trư ng.T C m nang hư ng nghi p M QUAN TR NG C A VI C CH N NGH Theo th ng kê. 2013 14 13 .” Đi u đó cho th y vi c ch n đúng ngh quan tr ng như th nào. có kho ng 70% h c sinh vào đ i chưa đư c giáo d c hư ng nghi p. M t ngư i không đư c đ nh hư ng ngh trư c khi bư c vào đ i gi ng như m t l khách lang thang trên con đư ng dài vô t n không b n b . năng su t lao đ ng gi m. n u ch n ngh sai. hành đ ng sai l m. năng su t lao đ ng cao. hành lý trên vai nh tênh nhưng đ u thì n ng trĩu. N u ch n ngh đúng. cơ ch th trư ng kh c nghi t nhưng công b ng giúp h đ ng v ng trên đôi chân c a mình. bư c nh ng bư c n ng n . Ngư i ta ví von: “M t ngư i đư c đ nh hư ng ngh trư c khi vào đ i gi ng như m t l khách trên đư ng dài v i hành lý trên vai n ng trĩu. m t phương hư ng. ch m ch p nhưng ch c ch n vì h đã xác đ nh đư c hư ng đi.

n u b n thích g p g nhi u ngư i và có kh năng giao ti p t t. m t công vi c nhàn h và n đ nh. cơ h i phát tri n ngh nghi p. vì th . B n s có th ph i đ i m t v i nh ng r i ro nào? Trong trư ng h p ngành ngh yêu thích c a b n có m t tương lai khá m m t trong vòng 5-10 năm t i (b n có th d a vào nh ng s li u th ng kê trên các phương ti n truy n thông hay dùng kh năng phán đoán c a mình đ xác đ nh). B n cũng có th tham kh o ý ki n c a nh ng ngư i có kinh nghi m đ có đư c nh ng l i khuyên h u ích. m t quy t đ nh trư c đây không bao gi ràng bu c b n mãi mãi. Quy t đ nh ch n ngh Có th b n có nhi u l a ch n cho s nghi p trong tương lai. 2013 15 A. Luôn có nh ng cơ h i m i đang ch đón phía trư c giúp b n tìm hư ng đi phù h p nh t cho mình. b n có th nghĩ đ n ngh nghi p trong lĩnh v c tài chính. hay còn đi u gì khác n a? B n nên cân nh c k vi c b n mong mu n gì công vi c trong tương lai. D. có th b n s mong mu n phát tri n theo hư ng khác. Khi đó b n s so sánh d dàng hơn. Ho c n u b n gi i môn toán và yêu thích công vi c tính toán.1. đ u tư hay ngân hàng. Thu nh p cao. Xác đ nh th m nh c a b n phù h p v i công vi c b n mơ ư c B. c hai.CH N NGH QUY T Đ NH QUAN TR NG C Đ I Có bao gi b n t h i: “Mình nên theo đu i công vi c nào đ xây d ng s nghi p?” S có r t nhi u y u t nh hư ng đ n vi c b n quy t đ nh ch n l a ngành ngh nào. b n nên chuy n hư ng sang ngành ngh khác có kh năng phát tri n t t hơn. Chúng tôi có b n g i ý sau đây: B n c n h t s c th c t khi xác đ nh công vi c yêu thích c a mình. Hãy t h i b n thích làm vi c gì nh t. C. B n cũng nên cân nh c nh ng đi u b n không thích. Đi u quan tr ng là b n c n có th m nh và kh năng phù h p v i yêu c u công vi c này. Trong quá trình làm vi c. nhưng b n ph i xác đ nh đư c công vi c nào th t s quan tr ng và h p d n đ i v i b n. Đi u gì quan tr ng nh t đ i v i b n? C m nang hư ng nghi p . B n nên so sánh gi a đi u l i và b t l i c a t ng l a ch n đ đưa ra quy t đ nh đúng đ n. Ví d . Có m t cách đơn gi n giúp b n đ y: b n hãy lên m t danh sách li t kê nh ng l i th và nh ng b t l i c a công vi c b n yêu thích. Hãy nh r ng. đ ng ng i thay đ i. Đa s nhân viên có xu hư ng ch n nh ng công vi c có cơ h i phát tri n ngh nghi p b i vì s m hay mu n h s có thu nh p cao hơn t nh ng cơ h i như th . b n có th hư ng mình phát tri n lĩnh v c quan h công chúng. th m chí là ghét nh t b i vì nhi u công vi c có v r t thú v nhưng l i có m t s y u t không phù h p v i b n. Đánh giá hư ng phát tri n c a ngành ngh b n mu n theo đu i B n hãy tìm hi u th t k hư ng đi lâu dài c a ngành ngh mà b n d đ nh theo đu i.

Y u t tương h p quan tr ng hơn c . S thích thiên v c m tính. Thành ki n v i m t s ngh trong xã h i Ch ng h n. Tương h p ch y u v hai m t: ph m ch t và năng l c.. c a cô y tá. s thích chưa ph i là s trư ng. có hai lo i nguyên nhân chính d n đ n vi c ch n ngh không tính đ n nh ng d u hi u c a s tương h p. n đ nh hơn. Cho r ng ngh th th p kém hơn k sư. . Suy cho cùng. hoàn c nh. C. đóng góp c a ngh v i xã h i. không n đ nh. Ngoài ra. s m mu n cũng s b ngh đào th i. M t s b n đã coi nh công vi c c a ngư i th . Dư i đây là m t s nguyên nhân đó: 2013 16 THÁI Đ KHÔNG ĐÚNG A. D a d m vào ý ki n ngư i khác. công nhân cơ khí có 7 b c tay ngh . Đã là ngh đư c xã h i th a nh n thì không th nói đ n s cao sang hay th p hèn đư c. Lo i nguyên nhân th nh t thu c “thái đ không đúng”. B. Nhưng b n ch có th bi t ngh đó có tương h p v i b n hay không khi b n hi u r t rõ ngh mình ch n.2. Ví d . c a bác sĩ… Chính vì th mà ch đ nh hư ng vào nh ng ngh có s đào t o b c Đ i h c. c a th y giáo d y b c Trung h c ho c Đ i h c. Cách ch n ngh này đã d n đ n nhi u trư ng h p chán ngh vì không phù h p.CÁC NGUYÊN NHÂN NH HƯ NG Đ N VI C CH N L M NGH C m nang hư ng nghi p Ch n l m ngh là ch n nh m m t ngh không tương thích v i mình. không đ c l p vi c quy t đ nh ch n ngh Vì th đã có nhi u b n ch n ngh theo ý mu n c a cha m . h có vai trò quan tr ng riêng trong các nhà máy. s c kh e. giáo viên THCS thua kém giáo viên THPT… Th c ra m i ngh (hay đúng hơn là m i chuyên môn) có nh ng b c thang tay ngh c a nó. đương nhiên.. theo ý thích c a ngư i l n. b n v ng hơn. nhưng còn ph i xét đ n y u t tương h p. Ngư i công nhân đư c đào t o theo chương trình riêng. nh ng đ c đi m cũng như yêu c u đ c bi t c a t ng lo i ngành ngh . N u không tương h p v i yêu c u c a ngh . chê nhi u công vi c d ch v là không “thanh l ch”… Thư ng thư ng. đây có hai ý: ngh mình ch n ph i là ngh mình thích. Hơn n a. c a th y giáo c p I. xí nghi p. ch coi tr ng công vi c k thu t. còn lo i nguyên nhân th hai do thi u hi u bi t v các ngh . còn ph i xét đ n gi i tính. dù ta có thích đ n đâu. coi lao đ ng chân tay là ngh th p hèn. S trư ng m i là t ch t c a năng l c. nh ng b n này không th y h t ý nghĩa c a y u t lao đ ng ngh nghi p. và chí hư ng c a b n thân. theo l i r rê c a b n bè.

D. B h p d n b i v ngoài c a ngh , thi u hi u bi t n i dung lao đ ng c a ngh đó
Ví d , như v i các ngh di n viên đi n nh, d n chương trình, ngư i m u th i trang… r t h p d n v i các b n tr , nhưng đ th o ngh thì ph i rèn luy n gian kh , vì v y cũng d gây nh m l n đ i v i ai ch thích v hào hoa b n i c a ngh đó. Ho c nhi u b n thích đi đây đi đó nên ch n ngh thăm dò đ a ch t, khi vào ngh , th y công vi c c a mình g n v i r ng núi, quanh năm ph i ti n hành công vi c kh o sát, ít có d p ti p xúc v i cu c s ng thành th , thi u đi u ki n đ giao lưu văn hóa và khoa h c, do đó t ra chán ngh . Có ngư i ch tin vào qu ng cáo c a các cơ s đào t o mà ch n ngh vào h c cũng s d chán trư ng, chán ngh .

Vì v y, có b n cho r ng h c xong c p I là đ ki n th c đ xin vào h c ngh t i các trư ng d y ngh . Có b n l i nghĩ, v i v n li ng l p 12, mình h c trư ng ngh nào mà ch ng đư c. Th c ra, ngh nghi p luôn thay đ i n i dung, phương pháp, tính ch t lao đ ng c a nó. Ngư i lao đ ng không luôn luôn h c h i, trau d i năng l c thì khó có th đáp ng v i yêu c u v năng su t và hi u qu lao đ ng.

E. Cho r ng đ t thành tích cao trong vi c h c t p m t môn văn hóa nào đó là làm đư c ngh c n đ n tri th c c a môn đó
Ví d , có ngư i h c gi i môn văn đã ch n ngh làm phóng viên báo chí. Đúng là ngh này c n đ n ngư i vi t văn hay, di n đ t tư tư ng rành m ch. Song, n u không nhanh nh n, tháo vát, năng đ ng, dám xông xáo… thì không th theo đu i ngh này đư c. Sai l m đây là do không th y r ng năng l c đ i v i môn h c ch là đi u ki n c n, ch chưa là đi u ki n đ đ theo đu i ngh mình thích.

Do đó, có hai tình tr ng thư ng g p: ho c đánh giá quá cao năng l c c a mình, ho c đánh giá không đúng m c và không tin vào b n thân. C hai trư ng h p đ u d n đ n h u qu không hay: N u đánh giá quá cao khi vào ngh s v p ph i tình tr ng ch quan ban đ u, th t v ng lúc cu i. Còn n u đánh giá quá th p, chúng ta s không dám ch n nh ng ngh mà đáng ra là nên ch n. Có trư ng h p ng nh n mình có năng khi u v ngh h p d n, th i thư ng mà ch n ngh , khi vào ngh g p th t b i s chán n n.

H. Thi u s hi u bi t v th l c và s c kh e c a b n thân, l i không có đ y đ thông tin v nh ng ch ng ch đ nh y h c trong các ngh
Đi u này cũng r t d gây nên nh ng tác h i l n: ngư i y u tim l i ch n ngh nuôi d y tr , ngư i hay viêm h ng và ph i l i đ nh hư ng vào ngh d y h c, ngư i có b nh ngoài da l i đi vào ngh “d u m ”…

2013 17

G. Không đánh giá đúng năng l c lao đ ng c a b n thân nên lúng túng trong khi ch n ngh

C m nang hư ng nghi p

F. Có quan ni m “tĩnh” v tính ch t, n i dung lao đ ng ngh nghi p trong các lĩnh v c s n xu t, quên m t nh ng tác đ ng m nh m c a cách m ng khoa h c công ngh ngày nay

THI U HI U BI T NH NG YÊU C U C A NGH
C m nang hư ng nghi p
Ngh trong xã h i h t s c đa d ng và nh ng yêu c u c a ngh đ t ra cho ngư i lao đ ng cũng h t s c khác nhau. Ngoài nh ng yêu c u chung nh t là lòng yêu ngh , ý th c trách nhi m, lương tâm ngh nghi p… còn c n quan tâm tránh nh ng khuy t t t c a cơ th . H u như các “thi u sót” đó không h i gì đ n s c kh e, nhưng chúng l i không cho phép ta làm ngh này hay ngh khác. Ví d , v i ngh thêu th công, ch c n hay ra m hôi lòng bàn tay là các b n không th làm t t công vi c k thu t c a ngh đó, m c dù m hôi tay không làm cho b n suy gi m th l c. Ngh đòi h i đ ng bên máy không cho phép tuy n ngư i m c t t bàn chân b t (s ti p xúc c a bàn chân đ i v i m t đ t quá l n). Có nh ng ngh nhìn hình th c b ngoài thì gi ng nhau, nhưng nh ng yêu c u đ lao đ ng thu n ti n v i ngư i lao đ ng l i khác nhau. Ví d như công vi c c a ngư i lái xe v n t i và ngư i lái xe c n tr c, c hai đ u cùng ng i sau tay lái, đi u khi n t c đ xe luôn thay đ i và đòi h i ngư i lao đ ng không đư c m c ch ng mù màu, ch ng ng g t, l i ph i có ph n ng nhanh. Nhưng đ i v i lái xe c n tr c, do xe c n tr c khi nâng chuy n m t kh i lư ng hàng l n nên không đư c đ nơi có m t ph ng nghiêng quá ba đ vì nó r t d b l t xe, ngư i lái xe c n tr c ph i có năng l c b ng m t đ đánh giá đ nghiêng c a m t đ t nơi đ xe th t chính xác và ph i c m nh n đư c t c đ và hư ng gió b ng da c a mình, vì khi quay c n tr c đang móc hàng ph i tính đ n t c đ và hư ng c a gió. Ch v i ngư i có năng l c như v y m i h n ch đư c tai n n khi c u m t v t n ng.

2013 18

Ngh nào cũng yêu c u ngư i lao đ ng ph i chú ý vào công vi c. Có ngh đòi h i ngư i lao đ ng ph i t p trung s chú ý vào m t đ i tư ng (quan sát màn hình c a máy vi tính…), nhưng có ngh c n ngư i lao đ ng s phân ph i chú ý đ n nhi u đ i tư ng trong cùng m t lúc (d y h c, hu n luy n phi công, đi u đ ng ga…). L i có ngh c n đ n s di chuy n chú ý, t c là nhanh chóng chuy n chú ý t đ i tư ng này sang đ i tư ng khác (lái xe, lái tàu, phiên d ch…).

Ngh nào cũng yêu c u con ngư i có th l c t t, d o dai trong công vi c. Song có ngh c n đ n s d o dai v cơ b p, có ngh l i đòi h i s d o dai c a h th n kinh. Ngư i công nhân b c vác b n c ng ph i liên t c bê vác n ng hay lái xe chuy n hàng nhi u gi liên t c. Còn ngư i nghiên c u khoa h c có khi ph i đ c li n 10 gi m t ngày thư vi n, hơn n a vi c đó thư ng kéo dài hàng tháng. C hai đ u c n s c kh e t t, d o dai, nhưng m t bên dùng cơ b p, bên kia dùng trí óc. V y, khi ch n ngh m i ngư i chúng ta ph i bi t ngh có yêu c u như th nào đ i v i ngư i lao đ ng. Không có đ nh ng ph m ch t tâm lý và sinh lý đ đáp ng yêu c u c a m t ngh c th thì đ ng ch n ngh đó. Ví d : Ngư i ph n ng ch m ch p không nên vào ngh lái xe, ngư i tính quá hi u đ ng, không nên ch n ngh đi u đ ng thông tin giao thông, đi n l c, qua h th ng m ng màn hình…

2013 19

C m nang hư ng nghi p

Nhi u gia đình có con thi đ vào trư ng Đ i h c nhưng đành ph i cho con nhà vì thu nh p c a gia đình không đ s c cung ng cho vi c h c c a con em.th i đi m (đáp ng) khi h tham gia vào th trư ng lao đ ng. thành ph trong k ho ch năm: nhu c u s d ng nhân l c các lo i cho các vùng kinh t tr ng đi m. k x o) .THI U THÔNG TIN V TH TRƯ NG LAO Đ NG C m nang hư ng nghi p Th trư ng lao đ ng là ph m trù kinh t c a n n kinh t hàng hóa v n đ ng theo cơ ch th trư ng. Th trư ng lao đ ng bi u hi n quan h lao đ ng di n ra gi a m t bên là ngư i lao đ ng và m t bên là ngư i s d ng lao đ ng d a trên nguyên t c th a thu n. Nó hình thành.. ngư i lao đ ng ph i quan tâm đ y đ t i ch t lư ng (tri th c. khu ch xu t và cho các lo i doanh nghi p và liên doanh c a các thành ph n kinh t khác. khu công nghi p. l i nhu n và hi u qu .) trong m t th trư ng xã h i th ng nh t. Ngư i lao đ ng đư c đào t o ho c không đư c đào t o đ u tham gia vào th trư ng lao đ ng và b chi ph i b i quy lu t c nh tranh. thuê mư n. thông qua các h p đ ng lao đ ng.. 2013 20 THI U ĐI U KI N TÀI CHÍNH Đ THEO H C NGH Nhi u ngư i đã ch n đư c ngh phù h p nhưng thi u đi u ki n tài chính theo h c như không đ ti n đóng h c phí. Do v y. Thông tin v th trư ng lao đ ng: là nh ng thông tin v nhu c u s d ng nhân l c c a t nh. Đó là yêu c u h t s c kh t khe đòi h i s tích lũy kinh nghi m và h c ngh su t đ i c a ngư i lao đ ng n u như h mu n có vi c làm và thu nh p cao. không có đi u ki n tr đi h c. th trư ng ti n t . k năng.giá thành . phát tri n và ho t đ ng trong m i quan h h u cơ v i các th trư ng khác (th trư ng hàng hóa. .

đ a v xã h i c a ngh nghi p. quy n l i ngh nghi p v. L a ch n ngh nghi p ch là v n đ th i gian. h ng thú ngh nghi p. duy trì s ti n hành c a ho t đ ng ngành ngh . c u thành nh ng ph m ch t tâm lý c a ch t lư ng ho t đ ng ngành ngh . Nh ng đ ng l c này có nh ng y u t c a bên ngoài là nh ng y u t khách quan như thu nh p kinh t . ph n ánh l i thành tích trong ho t đ ng ngh nghi p v. Th ba: Nh n bi t mình m t cách chính xác nh hư ng tr c ti p đ n hi u qu công vi c Năng l c nh hư ng tr c ti p đ n hi u su t c a ho t đ ng. V Y TRƯ C KHI CH N NGÀNH LÀM SAO Đ NH N BI T MÌNH ? . Đi u này đã có ý nghĩa r t quan tr ng như đ i v i ngành ngh l a ch n c a chúng ta. phúc l i xã h i c a ngh nghi p. m i lo i năng l c đ c bi t đ u là h n ch . Th nh t: Nh n bi t mình m t cách chính xác là m u ch t c a ch n ngh Chúng ta cho r ng nh n bi t b n thân mình là m u ch t c a l a ch n ngành ngh . là m t m t xích trong hư ng d n ngành ngh .v… Nh ng nhân t ch quan này h n ch nh n th c c a b n thân. ý chí ngh nghi p. Nhà tâm lý h c ngư i Anh Adrer cho r ng khái ni m b n thân do nh n th c b n thân rõ nét là s hình thành n đ nh tương đ i. Nh ng thành ph n này nh hư ng tính hi u qu c a công vi c. m i ngư i đ u bi t d a vào m c tiêu c a chính mình và tâm tr ng nh n th c b n thân mà đưa ra s đánh giá cao th p đ i v i chính mình. hi u qu c a ho t đ ng ngành ngh . Do đó mu n b o đ m ti n hành thu n l i ho t đ ng ngh nghi p c n ph i nh n bi t b n thân mình m t cách chính xác. cu i cùng m i làm ra nh ng gi i quy t chính sách ngh nghi p.v… Ngoài ra. ph m ch t. còn có m t s y u t n i b là nh ng y u t ch quan mang l i s ti n hành bình thư ng c a ho t đ ng ngh nghi p như năng l c k t c u có ph i h p v i yêu c u c a ho t đ ng ngành ngh . như tài x xe buýt chuyên nghi p c n có c m giác đ c tính v n đ ng. T i sao mu n “Nh n bi t mình”? Nh n bi t mình là yêu c u trư c tiên c a ch n ngành ngh . thay đ i t c đ nh y bén… Đây là nh ng thành ph n t ch c tâm lý quan tr ng trong ho t đ ng ngành ngh này. Các nhà tâm lý h c đ u cho r ng. đ ng tác tr c nghi m m t. Mà năng l c ngành ngh c a m i cá th đ c bi t cũng ph i không ng ng đư c b i dư ng và nâng cao nh n th c c a b n thân.A. Hoàn thành thu n l i b t c công vi c nào đ u ph i có hai lo i kh năng là kh năng thông thư ng và kh năng đ c bi t. th giác và chi ph i cao. 2013 21 C m nang hư ng nghi p 3. Sau đó l i ph i h p đ i v i s hi u bi t v ngh nghi p và nh ng tin t c ngh nghi p có liên quan đ n nhu c u c a xã h i. quan ni m ngh nghi p. Th hai: Nh n bi t mình m t cách chính xác là đ ng l c duy trì vi c ti n hành bình thư ng ho t đ ng ngh nghi p Ti n hành bình thư ng ho t đ ng ngh nghi p c n ph i duy trì m t s đ ng l c.

nhưng trong v n đ l a ch n ngh l i không ch u l ng nghe ý ki n c a cha m m t cách nghiêm túc. có th nói r ng b n nh t đ nh có tài năng khác. Thông qua vi c so sánh. Trong nh ng tình hu ng thông thư ng. b n bè. đ u có th chi u ra hình tư ng c a ngư i này trư c m t ngư i khác. N u như b n h c ho c đ ng nghi p c a b n đ u b ng lòng v i vi c h c t p và làm vi c cùng v i b n. Trên th c t . thì r t khó phán đoán xác su t thành công c a chính mình. K ti p là ph i khiêm t n ti p nh n s hư ng d n. Đây cũng là m t xu hư ng mà chúng ta ph i chú ý kh c ph c. Th hai: Thông qua s so sánh c a ngư i khác mang l i s nh n th c cho chính b n thân Có so sánh m i có phân bi t. Ngư c l i. phê bình c a th y cô. đi u này có th nói nh t đ nh b n có đ y đ nh ng ph m ch t vui v mà ngư i khác nh n đư c. “thái đ c a ngư i đ ng ngoài quan sát. m i ngư i đ i v i quá trình nh n th c b n thân. Trong khi so sánh. Hay nói rõ hơn là ph i nghiêm túc l ng nghe nh ng l i khuyên chân thành c a ngư i thân. đ ng th i d a vào đó đ nh n th c b n thân m t cách chính xác. nên l ng nghe ý ki n c a ngư i thân. Nói rõ hơn vì h là nh ng ngư i đi trư c. dĩ nhiên là chúng ta không th không xem tr ng đi m s . n u như b n h c ho c đ ng s đ i v i b n tôn kính mà không dám g n. chi u ra đư c nh n th c đ i v i b n thân. nhưng thái đ c a đ i đa s ít nh t cũng khi n cho b n nh n ra như c đi m c a mình”. 2013 22 Th ba: Chăm chú l ng nghe nh ng ngư i xung quanh đánh giá v b n thân mình Trư c tiên. Đương nhiên. vì th ý ki n c a h chúng ta không th không l ng nghe. có nghĩa là hi u rõ b n tính c a ngư i con không ai gi i hơn b ng ngư i làm cha m . Trên th c t có r t nhi u ngư i tr tu i h c cao. thì nên nói rõ b n có nh ng khuy t đi m như th nào mà khi n m t s ngư i chán ghét. T c ng nói: “Tri t m c như ph ”. đ ng s … . chúng ta có th nh n th c đư c s trư ng và khuy t đi m c a chính mình. lãnh đ o. đánh giá công b ng khách quan c a nhi u ngư i. đ tránh tình tr ng g i là l i nói không đi đôi v i vi c làm. s phê bình. vui v v i vi c giúp đ b n.” Ngư i bên c nh quan sát chính xác thông qua “ngư i đ ng ngoài quan sát”. B n c n ph i bi t ti p nh n ý ki n. ngư c l i c n ph i chú tr ng đ n năng l c và thành tích th c t . th m chí chán ghét b n. Nh n bi t mình như th nào? C m nang hư ng nghi p Th nh t: Thông qua thái đ c a ngư i khác nh n bi t mình Nhà tâm lý h c Henny nói: “Gi a ngư i v i ngư i có th xem như là cái gương đ soi sáng cho nhau. không b ng lòng as ng cùng v i b n. luôn ph i thông qua vi c so sánh v i ngư i khác m i bi t năng l c c a mình như th nào. nh n bi t chính xác chính mình trong s so sánh v trí và t t c các m t trong đám đông. vui v k t b n v i b n. th y cô và lãnh đ o thích b n. n u như b n h c và đ ng s tôn tr ng b n. th m chí còn l i m t cách quá đáng. là ngư i t ng tr i. b n bè.B. M t ngư i có yêu c u l a ch n ngh nghi p n u như không chú ý đ n v n đ so sánh gi a ngư i ch n ngành c nh tranh trong c ng đ ng. không nh t đ nh có kh năng đánh giá toàn di n m t ngư i.

h đã thành công r t r c r . trình đ làm vi c chuyên môn c a mình.C. nhưng l i phù h p v i trình đ làm vi c chuyên môn c a b n. m c dù ch c v c a cơ quan nào đó r t đơn gi n. Th hai: Ph i khi n năng l c c a b n thân mình phù h p tương x ng v i ch c v c a mình Ch c v c a cơ quan và ti n lương thu hút b n thì nhi u vô k . t xưa đ n nay. 2013 23 C m nang hư ng nghi p Khi chúng ta l a ch n ngành ngh . Ngư c l i có m t s ch c v h t s c quan tr ng và yêu c u đòi h i ph i có năng l c làm vi c r t cao. b n m i có th phát huy đư c tài năng c a chính mình m t cách thích h p. nhưng thông qua s n l c c a b n thân. Đó là đi u không ai có th ch i cãi đư c. Th ba: C n ph i chú tr ng hi u ng xã h i c a cơ quan làm vi c Có m t s cơ quan có đi u ki n v t ch t ưu đãi r t t t nhưng l i không đư c xã h i tôn tr ng. c ng v i khi làm vi c có m c tiêu rõ ràng. nhưng trình đ và năng l c làm vi c c a b n như th nào. m t m c coi tr ng đi u ki n đãi ng t t. c n ph i làm đư c nh ng đi m sau: . Vì th . ngư c l i có m t s cơ quan tuy đi u ki n v t ch t kém ưu đãi nhưng l i đư c xã h i tôn tr ng. ngư i có yêu c u vi c làm c n ph i cân nh c cho k v n đ ch c v và năng l c. V n đ đó b n cũng c n ph i cân nh c cho th t k . B i l . Có như v y. Quan ni m này nói ra thì r t đơn gi n nhưng đ i đa s đ u có xu hư ng như v y. mãnh tư ng cũng t lính t t”. Nên bi t. đó là m t v n đ h t s c quan tr ng. Khi ch n ngh nên chú ý nh ng đi m nào? Th nh t: Ph i có đ nhìn xa trông r ng Có r t nhi u ngư i khi l a ch n cơ quan làm vi c thư ng có cái nhìn quá g n. nhưng l i không phù h p v i trình đ năng l c và lo i hình c a b n. có r t nhi u ngư i thành t u đ u là t t ng l p th p nh t. thù lao khá cao mà b đi nh ng nơi có cơ s h t ng ho c nh ng nơi h o lánh. Vì th m i nói: “T tư ng cũng t qu n châu.

khinh su t thi u suy nghĩ v. bi u hi n m t ngư i đ i v i m c đích c a hành vi b n thân chính xác mà sâu s c. Ví d như có tràn đ y lòng tin đ i v i xã h i. tính kiên nh n. do d thi u quy t đoán. tính c n th n.v… đ u là nh ng nhân t h t s c quan tr ng. tính dũng c m. đ i v i s nghi p. . tính mù quáng. đ i v i cu c s ng.4. g p vi c l i s không thích. nhát gan. đ i v i ngư i khác và đ i v i chính mình. Nh ng đ c trưng này thông thư ng có th kh o sát b n phương di n sau đây: 2013 24 (1) Đ c trưng ý chí c a tính cách Đây là cái m c đi u ti t hành vi b n thân và trình đ c a ngư i t giác. trong tình hu ng khó khăn và kh n c p có kh năng nhanh chóng đưa ra ch n l a m t cách chính xác hay không và v i ngh l c kiên cư ng có th đưa ra quy t đ nh m t cách tri t đ hay không? Nh ng đ c trưng tính cách thu c v các m t này bao g m: tính đ c l p. (2) Đ c trưng thái đ c a tính cách Đ c trưng thái đ c a tính cách trư c tiên là bi u hi n nh ng thái đ c a m t ngư i đ i v i xã h i. s c t kìm ch . tính l mãng. t do ng o m n. có s quan tâm đ i v i t p th . tính ch đ ng. yêu m n đ i v i công vi c. M I QUAN H GI A TÍNH CÁCH VÀ NGH NGHI P C m nang hư ng nghi p A. tính t ch c.v… Nh ng thái đ trên đ u có m i quan h v i nhau và nh hư ng l n nhau. thành qu lao đ ng. tính quy t đoán. đ i v i ngư i khác. tính k lu t. Nh n bi t tính cách c a b n thân thì c n ph i n m b t đ c trưng cơ b n c a tính cách. Đ C TRƯNG VÀ PHÂN LO I C A TÍNH CÁCH Chúng ta c n ph i l a ch n ngh nghi p thích h p v i chính mình. có th kìm ch mình m t cách ch đ ng hay không. đ u h đuôi r n. có yêu c u nghiêm kh c đ i v i b n thân v. cùng v i nh ng đ c tính trái ngư c như tính nóng v i. trư c tiên ph i bi t nh n th c tính cách c a mình chính là m t nhân t h t s c quan tr ng.

luôn hư ng v phía trư c.(3) Đ c trưng lý trí c a tính cách Chúng ta l y s khác bi t cá th c a m t nh n th c tính cách g i là đ c trưng lý trí c a tính cách. tâm tr ng không n đ nh. s ng l c quan vui tươi. tính n đ nh.v… Thông thư ng bi u hi n b n m t như thái đ m nh m c a ho t đ ng tinh th n. Ngư i bi quan thư ng có nh ng phi n não u tr m. ho c phân thành li t kê chi ti t và khái quát. M t s ngư i có tinh th n n đ nh. ch d n ngh nghi p giúp ngư i có yêu c u làm vi c hi u rõ các m t c a đ c trưng tính cách c a chính mình. V m t tư ng tư ng thì có th bi u hi n v c m giác hi n th c ho c thoát ly th c t . không d b tinh th n lung lay. thô sơ và tinh t . M t s ngư i tinh th n th nghi m y u t. tính b n b và quan đi m chính. đ c bi t là có ý nghĩa quan tr ng thích ng v i ngành ngh . V m t tư duy thì có th bi u hi n s nông c n hay sâu s c c a s tư duy. nó ph thu c vào s ch n l a ngh nghi p m t cách chính xác. n i dung qu ng đ i ho c nh h p v. gi i v suy nghĩ đ c l p hay l n tránh v n đ . Ngư i có tinh th n d i dào. chí khí m nh m . th t v ng… Các lo i đ c trưng c a tính cách là m t th h u cơ có liên quan l n nhau. khi đ ng trư c thành công thì l i quên h t nh ng gì trư c kia. 2013 25 (4) Đ c trưng tinh th n c a tính cách C m nang hư ng nghi p . n đ nh và không n đ nh c a tư tư ng. phương di n trí nh thì đư c bi u hi n tính quan sát khách quan ho c tính tr u tư ng. Có m t s ngư i có th nghi m tinh th n sâu s c. năng l c kh ng ch th p có nh hư ng r t l n đ i v i công vi c. Nh ng cái khác bi t này bi u hi n trong nh ng đ c đi m tri th c. bi u hi n tinh th n vui v . b n b đ ng trư c nh ng vi c tr ng đ i thư ng b th t b i. tinh th n cũng nh hư ng không nh đ i v i công vi c. có th phân thành tri th c b đ ng và quan sát ch đ ng. M t s ngư i có b nh nóng l nh thì d kích đ ng. năng l c kh ng ch ý chí cao. không có tinh th n làm vi c. khi đ ng trư c th t b i thì m t mày ê. sinh đ ng thì d b tinh th n chi ph i.

chu đáo. thái đ ôn hòa. đ tr thành bác sĩ t t nhiên c n ph i có tinh th n ch nghĩa nhân đ o c u giúp ngư i ho n n n. Ví d đ tr thành m t th y giáo n i ti ng. chính tr c. ph i có nh ng ph m ch t t t đ p như trách nhi m. ngư i làm công tác văn ngh có đ c trưng là ho t bát. Do đó m i m t công vi c đ u ph i đưa ra yêu c u đ c đi m nh t đ nh c a ph m ch t. vui tươi. Tính cách ngh nghi p chính là nhân t t o nên nh ng ho t đ ng trong ngh nghi p. Đ NH V NGH NGHI P VÀ LO I HÌNH TÍNH CÁCH Quan h gi a ngh nghi p và tính cách có th quan h xúc ti n v i nhau. gan d c a nh ng ngư i làm vi c trên không trung đ u là nh ng k t qu c a đ a v đ c bi t trong th c ti n cu c s ng đ thích ng hoàn c nh h c t p th c ti n. Mu n thích ng v i ngành ngh nào thì c n ph i có đ y đ các đ c trưng tính cách c a yêu c u ngành ngh đó. tinh th n c i cách m i. Ngư i làm chung m t công vi c ho c s ng chung m t hoàn c nh. có tinh th n c u ti n. khiêm t n đ i v i h c sinh. kiên nh n. tính cách đư c d n d n hình thành trong th c ti n cu c s ng qua m t th i gian dài. ngư i làm công vi c khoa h c có thái đ tôn tr ng s th t. h n ch l n nhau. tình c m phong phú. ngoài vi c ph i có ngu n ki n th c phong phú ra thì còn ph i có s yêu m n ngành giáo d c. 26 Trư c tiên. Nh ng công vi c khác nhau cũng có nh hư ng r t l n đ i v i s hình thành c a tính cách. Ngư c l i. n u không có nh ng ph m ch t tính cách t t tương ng v i yêu c u ngành ngh thì không th có công vi c t t thích ng. tính kiên trì. có tác phong dân ch c a tinh th n vì vi c công. nhân viên ph c v có tính cách nhi t tình. v tính cách cũng luôn luôn có nh ng đ c đi m chung nào đó. đ tr thành m t nhân viên k sư k thu t. đ tr thành m t cán b n i ti ng. v i thái đ làm vi c không chút c u th . nhi t tình. là M t khác. hào phóng c a công nhân d u m . l a ch n ngh nghi p ph i xem xét ph m ch t tính cách ngh nghi p c a cá th . 2013 . đ u đư c hình thành trong ho t đ ng ngh nghi p đ thích ng v i yêu c u ngh nghi p. chính xác c a ngư i s a ch a nh ng máy móc t m . t t c n ph i có s quan tâm đ n vinh d và l i ích c a t p th . giàu lòng thương ngư i và tinh th n trách nhi m ph i cao. Tính cách ngh nghi p là nh ng ho t đ ng mà b n thân yêu c u. Ngh nghi p đ c bi t s t o nên tính cách đ c bi t. s dũng c m. đây cũng g i là tính cách ngh nghi p. tính cách c a ngư i làm vi c.C m nang hư ng nghi p B. c n ph i có tinh th n h p tác c a ch nghĩa t p th và tính c n th n. quên l i ích cá nhân và ph i có quan h m t thi t v i qu n chúng. s tinh t . c g ng ch n l a công vi c mà nó phù h p v i đ c đi m tính cách c a cá th . s thô k ch.

t l c a s chính xác quan h đ i v i ngư i t ng ho t đ ng h i h a là không th thi u sót. tri th c chuyên nghi p c th . M I QUAN H GI A NGH NGHI P VÀ NĂNG L C A. Đ i v i ngư i giám đ c. và tr c ti p nh hư ng hi u qu ho t đ ng. năng l c trí nh . Nhưng đ ng th i không ph i bi u hi n ra nh ng đ c trưng tâm lý trong t t c ho t đ ng đ u là năng l c. làm cho nhi m v đó có th hoàn thành thu n l i. Đ ng th i. ví d ngư i th y giáo ph i hoàn thành ho t đ ng d y h c.v. ngoài l p trư ng. Tuy nhiên v i ho t đ ng có th ti n hành thu n l i hay không có quan h nh t đ nh. vì v y không th g i là năng l c. quan đi m. Năng l c ngh nghi p là s phát tri n đi lên theo th i gian v ngh nghi p chuyên môn.v. Năng l c luôn liên k t hòa h p v i ngư i hoàn thành ho t đ ng nh t đ nh. tr c ti p nh hư ng đ n hi u su t lao đ ng. Gi ng như nh ng đ c trưng: nôn nóng. nó là m t lo i ho t đ ng nào đó kh o sát năng l c c a con ngư i. làm cho cá nhân hoàn thành nhi m v và thu n l i trong thăng ti n ngh nghi p. năng l c thao tác và năng l c giao ti p xã h i. ví d : hòa t u và đi u khúc đ i v i ngư i t ng ho t đ ng âm nh c là chuy n không th thi u đư c. năng l c đ c bi t. NĂNG L C VÀ NĂNG L C NGH NGHI P Năng l c là ch đ c trưng tâm lý cá tính mà nh hư ng tr c ti p đ n hi u su t. vì nh ng đ c trưng tâm lý này chính là b o đ m có liên quan đ n ho t đ ng hoàn thành c a năng l c. k năng giao ti p… Nói chung. ngư i th y cũng ph i chu n b cho mình năng l c t ch c s p x p công vi c khoa h c và hi u qu . Ho t đ ng c a con ngư i là r t đa d ng. ho t bát. Làm cho nhi m v ho t đ ng đ hoàn thành thu n l i c a đ c trưng tâm lý. năng l c bi u đ t ý tư ng thông qua l i nói đ gi ng bài trên cơ s giáo án đã biên so n. b n c n chuyên môn nghi p v th t v ng v nh ng k năng qu n lý và đi u hành m t t ch c. v ng vàng. chúng đ ng th i không ph i là đi u ki n cơ b n nh hư ng đ n hi u su t ho t đ ng. làm cho nh ng ho t đ ng này không th ti n hành thu n l i. ngoài ki n th c và am hi u công ty cũng như s v n hành c a công ty. 2013 27 C m nang hư ng nghi p . B t lu n b n làm ngh gì cũng luôn ph i đ m b o đi u ki n tâm lý nh t đ nh. nhưng thông thư ng mà nói.. m i là năng l c. b n c n tích lũy và h i t nhi u năng l c. k năng phù h p v i m ng công vi c b n đang làm. Thi u nh ng đ c trưng tâm lý này thì s nh hư ng đ n hi u su t c a ho t đ ng. T góc đ không gi ng nhau có th phân lo i không gi ng nhau đ i v i ti n hành năng l c. đ phát tri n ngh nghi p.5. Thông thư ng có th đem năng l c phân thành năng l c thông thư ng. năng l c c a con ngư i cũng có các lo i hình đa d ng phong phú. bi t d toán.

trong t t c các lĩnh v c c a th gi i tri th c nhân lo i và th gi i c i t o. Tương đương v i nh ng ngư i thông thư ng bao g m: 28 Năng l c chú ý: Ch ho t đ ng tâm lý t p trung và năng l c thiên hư ng đ i v i th gi i s v t nh t đ nh. tính n đ nh c a chú ý và tính di chuy n c a chú ý. Khác bi t c a năng l c chú ý c a con ngư i ch y u bi u hi n các m t như ph m vi c a chú ý. thi t k th i trang. S khác bi t c a năng l c tư duy cá th ch y u bi u hi n các m t như: tính r ng l n và tính sâu s c c a tư duy. tính linh ho t và tính nh y c m. k sư cơ gi i. . duy trì h i c đ i v i quá kh . t ng quát đ i v i s v t. có k ho ch. t ng h p. tr u tư ng. Quan sát t t c đ a v xã h i c a tri giác. Khác bi t c a năng l c quan sát ch y u th hi n trong lo i hình quan sát không gi ng nhau. là ph n quan tr ng c a k t c u trí l c. Năng l c tư ng tư ng là nh ng nhân viên thi t k công trình. Năng l c thông thư ng: Năng l c thông thư ng là các lo i ho t đ ng đ u có m t s năng l c chung mà c n thi t. Năng l c quan sát: Là m t lo i có m c tiêu d tính. ngư i làm công vi c ngh thu t và t t c nh ng ho t đ ng có tính sáng t o. Ai-yin-si-tan g i nó là “nhân t th c t i trong nghiên c u khoa h c”. Năng l c tư ng tư ng: Là ch năng l c bi u tư ng ti n hành gia công c i t o mà sáng t o hình tư ng đã có trong não ngư i đ i v i não. ki n trúc sư. tính b n b và tính chính xác. quá trình tri giác c a ch đ ng. tính đ c l p và tính phê phán. Bao g m các m t như t c đ c a trí nh .B. ph i h p chú ý. Ví d như: lo i hình phân tích c a quan sát. n u đ u có tác d ng quan tr ng. là nhân t quan tr ng nh hư ng đ n hi u su t ho t đ ng ngh nghi p.v… Năng l c tư duy: Là ch năng l c phân tích. PHÂN LO I NĂNG L C C m nang hư ng nghi p (1). là trung tâm c a k t c u trí l c. lo i hình t ng h p c a quan sát và lo i hình t ng h p phân tích v. 2013 Năng l c trí nh : Là ch nh ng ngư i có năng l c c a phân bi t s v t.

năng l c trí nh là kho tàng c a năng l c nh n th c. N u đeo đu i m t y u t nào đó. mà xem nh phát tri n c a các y u t khác. có tác d ng đ c bi t c a các lo i. cũng nh hư ng đ n trình đ trí l c. thì s khi n năm y u t l n đ u có th phát tri n t t. l i là nhân t duy trì c a ho t đ ng nh n th c. trong quá trình nh n th c. đ u s t o nên m t thăng b ng c a k t c u năng l c. l i là đi u ki n ho t đ ng c a tính sáng t o. Có th nói. Y u t c a năng l c thông thư ng v a là quan h tương tr l n nhau v a là thu c dư c ch tương h l n nhau. Năng l c c a toàn m t phát tri n b n thân. năng l c chú ý là c nh v c a ho t đ ng nh n th c. Trình đ c a m t nhân t nào đó không nh ng nh hư ng đ n trình đ c a b n lo i nhân t khác.Năm lo i nhân t c a năng l c thông thư ng. năng l c tư ng tư ng là đôi cánh c a ho t đ ng nh n th c. năng l c quan sát là đôi m t c a ho t đ ng nh n th c và là ngu n nư c c a ho t đ ng nh n th c. 2013 29 C m nang hư ng nghi p . cũng là m t trong nh ng phương pháp ch y u c a ho t đ ng nh n th c.

Do đó. . là đi u ki n có l i đ sáng t o s phát tri n c a năng l c đ c bi t. Đ ng th i là s phát tri n c a năng l c đ c bi t trong m t lo i ho t đ ng. cũng s thúc ti n s phát tri n c a năng l c thông thư ng. ngư i lao đ ng trí óc cũng c n nh ng thao tác th c t . năng l c không gian và năng l c tư duy logic. Năng l c đ c bi t Năng l c đ c bi t là ch năng l c hoàn thành thu n l i m t ho t đ ng nào đó mà c n ph i chu n b . Năng l c thao tác c a h c sinh trung h c đã tr thành nhân t h n ch c a ngh nghi p thích ng. B i dư ng năng l c c đ ng tay là m t trong nh ng n i dung quan tr ng mà nhi u giáo trình c a trư ng Đ i h c c i cách. Năng l c thao tác Năng l c thao tác là ch năng l c c a thao tác k thu t.C m nang hư ng nghi p 2013 30 (2). làm công vi c âm nh c c n ph i có c m giác ti t t u và đi u khúc v. lao đ ng s n xu t. (3). Ví d làm công vi c giáo d c có năng l c đ c và năng l c bi u đ t. Năng l c thông thư ng và năng l c đ c bi t đ ng th i không tách r i mà là m i quan h h u cơ. làm nghiên c u toán h c c n ph i có năng l c tính toán.v… B t c m t lo i ngh nghi p nào đ u ph i có yêu c u năng l c chuyên môn nh t đ nh. B i dư ng năng l c thao tác không nh ng bi u hi n đ ng tác b ngoài mà còn giúp cho con ngư i có ý th c đi u ch nh b n thân không nh ng tác d ng ph thu c vào th gi i môi trư ng mà còn ph thu c vào vi c b i dư ng ph m ch t ý chí và trí l c mà nó tương quan cho con ngư i. Xã h i hi n đ i s c n nh ng ngư i “t n d ng trí óc”. hi u đư c năng l c đ c bi t mà các lo i ho t đ ng ngh nghi p c n thi t và tính có hi u su t c a hư ng d n là đi u r t c n thi t. Năng l c thông thư ng là s phát tri n. m t ngư i n u như thi u năng l c đ c bi t và thích ng công vi c thì r t khó mà đ m nh n đư c công vi c.

l p trư ng và hoàn c nh suy nghĩ v n đ c a đ i phương và đánh giá năng l c c a hành vi đ i phương. hoàn c nh gia đình. tu i tác. đưa ra ngư i làm công vi c qu n lý nên có đ y đ năng l c c a ba m t: năng l c nghi p v . năng l c c m nh n giao ti p. Năng l c giao ti p v i ngư i khác Năng l c giao ti p v i ngư i khác là ch năng l c tham gia cu c s ng qu n th xã h i. tình c m. phong đ và lưu loát. đ c trưng cá tính c a đ i tư ng v. năng l c trí nh s v t. t ch c v . l i nói. có cách bi u đ t tình c m c a s c c m hóa là bi u hi n c a năng l c giao ti p v i ngư i khá cao. n i dung trí nh s vi c là t t c tin t c có liên quan đ n ho t đ ng giao ti p và đ i tư ng giao ti p. TH BA. Nghiên c u lý lu n và bi u hi n rõ th c ti n. năng l c giao ti p là đi u ki n r t nhi u ngh nghi p không th thi u. hoàn thành công vi c gì đ u c n thi t ph i giao ti p v i ngư i khác. TH TƯ. s không nh n đư c s tôn tr ng c a ngư i khác. năng l c lý gi i giao t . năng l c phong đ và bi u đ t. T c là năng l c mà tư tư ng. C ch . b t lu n làm ngh nghi p gì. Đây là bi u hi n bên ngoài c a năng l c giao ti p v i ngư i. đ t mình vào hoàn c nh c a đ i phương đ suy nghĩ. tr ng thái tâm tr ng. Do đó. Có ngư i ti n hành phân tích đ i v i k t c u năng l c c a ngư i làm công vi c qu n lý.(4). TH NĂM. năng l c qu n lý và năng l c giao ti p. Xã h i hi n đ i. Năng l c nghi p v c a nhân viên qu n lý và năng l c qu n lý c a c p b c không gi ng nhau và có th có khác bi t. là năng l c trí nh c a con ngư i bi u hi n đ c bi t trong giao ti p. TH HAI. Ví d như h tên giao ti p. Lý gi i là c u n i c a n i li n hai tâm linh. M t ngư i mà không bi t giao ti p v i ngư i khác. là ch năng l c c m tri c a tr ng thái tâm lý ho c ho t đ ng tâm lý như đ i v i tư tư ng. Nó là m t cơ b n c a năng l c ti n c b n thân mà b t kỳ ngư i nào không th thi u. đ ng cơ khác và nh hư ng đ n năng l c c m nh n c a trình đ khác đ i v i l i nói và hành đ ng c a b n thân. s thích h ng thú. tình c m và hành vi lý gi i ngư i khác. giao ti p v i nh ng ngư i xung quanh và duy trì nh p nhàng. 2013 31 C m nang hư ng nghi p . năng l c giao ti p ch y u bao g m m y m t dư i đây: TH NH T . gi i v lý gi i ngư i khác là đi u ki n mà không th thi u đ chi n th ng tín nhi m c a ngư i khác. nhu c u. năng l c tư ng tư ng giao t . nhưng b t c nhân viên qu n lý mà dù c p b c nào đ u nên có đ y đ năng l c giao ti p v i ngư i khác khá cao.v… N i dung giao ti p và hoàn c nh giao ti p v i nhau cũng ph thu c vào ph m vi c a trí nh nhân v t.

ngay c đ u cũng không dám ng ng lên. năng l c suy nghĩ c a h c sinh v. v a nói ra thì m t đã đ . v n đ ng viên bơi l i c a nư c b n có đ kh năng giành l y thành tích mang tính đ t phá.C m nang hư ng nghi p T ng h p c a năm lo i năng l c k trên. không câu n v i nh ng ngôn ng . ví d : trong th v n h i l n th 24. v n là m t ngư i tính cách n i tâm. hi n gi anh y có th linh ho t v n d ng t t c nh ng tri th c. Ví d b n quen thu c v i m t giáo viên tr tu i mà có thành tích cao ng t. cũng t n t i s khác bi t trong các lo i hình phong cách giao ti p. t như th t. ngư i mà có nhi u p úng. Tr i qua m t giai đo n rèn luy n. năng l c 32 trí nh . năng l c c đ ng. Ví d như nhân viên qu n lý bi u hi n rõ nét nh ng năng l c t ch c. chính là ch ngư i có năng l c c a t ch t t t đ p mà phát tri n. Cái g i là hi n năng chính là ch ngư i bi u hi n rõ nét năng l c trong các lo i ho t đ ng. Thi u năng l c này chính là không có cách sáng t o không khí tâm lý qu n th t t đ p. chính là c u thành m t năng l c giao ti p c a con ngư i. khi b t đ u lên l p. phát hi n trong các lo i ho t đ ng. d y h c th c ti n đã khai phát ti m năng mà qua cách bi u đ t ngôn ng c a anh y. Năng l c giao ti p v i ngư i khác không ch phân cao th p.v… Cái g i là ti m năng. Nhà nghiên c u tâm lý h c hi n đ i bi u hi n rõ năng l c cũng có th phân thành hi n năng và ti m năng. ch là cúi đ u gi ng bài. vui v mà nói trên l p. v n đ ng viên giành đư c thành tích v n đ ng. chính là nh vào giáo viên hu n luy n đã phân tích t ch t thân th c a v n đ ng viên. phát hi n và đã khai phát năng l c mà nó ti m n. không có cách đ x lý nh p nhàng các m i quan h c a nh ng ngư i xung quanh. năng l c bi u đ t. năng l c quan sát. nh n đư c nh ng l i bình t t đ p ăn kh p c a h c sinh. 2013 . không hi u qu ti n hành s c s ng ngh nghi p.

đ i v i th may. nhân viên tư v n. Ngh nghi p không gi ng nhau yêu c u không gi ng nhau đ i v i năng l c ngôn ng c a con ngư i. lu t sư. đ i v i di n viên. ngư i nghiên c u l ch s h c. năng l c tư duy. k sư. đ m c.C. th qu . Nh ng công vi c mà có liên quan như đ h a. ki n trúc sư. v i nh ng ngh nghi p như bác sĩ nha khoa. nhưng nh ng ngh nghi p không gi ng nhau yêu c u trình đ không gi ng nhau đ i v i năng l c tính toán c a con ngư i. gi i quy t năng l c c a nh ng đ hình h c không gian. bác sĩ khoa n i. đ c bi t là năng l c tư duy logic. Năng l c h c t p thông thư ng là năng l c c n đư c chu n b đ y đ . nhân viên kinh doanh. 2013 33 C m nang hư ng nghi p . năng l c tư ng tư ng. Ví d nh ng ngh nghi p c n có chu n b đ y đ năng l c ngôn ng khá cao như giáo viên. y tá. nhân viên s a ch a đi n tho i không dây. công vi c và trong ho t đ ng thư ng ngày c a m i ngư i. th c t tóc. năng l c chú ý. th ng kê. đo n. m i có th đ m nh n đư c. nh ng ngh này mà nói cũng yêu c u có năng l c phán đoán không gian nh t đ nh. phân bi t v t th trong v n đ ng không gian. bài văn. nói m t cách đơn gi n. y tá. công nhân c máy. Năng l c phán đoán không gian Là ch m i quan h có th nhìn hi u đư c c a hình h c không gian. Ngư i gi i v năng l c là bi u đ t quan đi m c a mình và gi i thi u tin t c cho ngư i khác m t cách rõ ràng và chính xác. Ví d như đ i v i nh ng ngh như k toán. năng l c lý gi i đ i v i t v ng.v… yêu c u nhân viên làm vi c có chu n b đ y đ năng l c tính toán trong trình đ trung bình. Nó bao g m năng l c trí nh . hư ng d n viên du l ch. s d ng r ng rãi trong h c t p. ngo i. công nhân h m m . thông thư ng có th ti n hành phân tích năng l c thành 9 m t dư i đây. l i có th g i là trí l c.v. năng l c quan sát. nhân viên tr c t ng đài. nó bao g m năng l c bi u đ t l i nói và năng l c gi i thích c a văn ch ngôn ng . năng l c phán đoán c a ngư i này thì r t cao. PHÂN TÍCH NĂNG L C NGH NGHI P Căn c vào m t s phân tích c a h c gi đ i v i năng l c ngh nghi p. đ i v i quan tòa. Năng l c h c t p thông thư ng Nó ch năng l c c a gi i thích v n đ như nh n th c. th đi n. ki n trúc sư. N u như m t s thích c a m t ngư i v hình h c không gian và hình l p th . th y thu c thì nhân viên làm vi c c n ph i có năng l c tính toán khá cao. Năng l c ngôn ng Nó ch năng l c s d ng và lý gi i c a con ngư i đ i v i nh ng t có hàm ý khác. nhân viên ti p tân. Đa s ngh nghi p đ u yêu c u m i ngư i có năng l c tính toán nh t đ nh. gi i thích khách quan s v t và v n d ng tri th c kinh nghi m c a m i ngư i. Năng l c tính toán Là ch năng l c tính toán v i t c đ nhanh mà chính xác. lu t sư. bác sĩ ch p X quang v.v… nh ng ngh nghi p này yêu c u r t th p đ i v i năng l c tính toán. đ u b p. nh ng ngh này yêu c u r t cao đ i v i năng l c phán đoán không gian. câu.

nhân viên đánh ch . nhân viên đo đ c. ki n trúc sư. y tá. ngư i bán vé.Năng l c tri giác tr ng thái Là ch năng l c tri giác mà có quan h chi ti t đ i v i v t th và hình tư ng. th may. có đ kh năng đưa ra nh ng thành t u trong công vi c xã h i. nh p đi u và t c đ . Đ i v i nhà sinh v t h c. giao ti p v i nh ng ngư i xung quanh. hài hòa. bác sĩ khoa ngo i. mà đ i v i nhà l ch s h c. nhân viên thao tác tính toán. nhân viên ph c v xã h i. Năng l c giao ti p là ch năng l c tham gia cu c s ng qu n th xã h i. 34 Năng l c nh p nhàng c a tay và m t Đây là năng l c ph n ng v n đ ng đưa ra đ ng tác chính xác c a tay và m t. nhân viên k thu t đ ng th c v t.v… ngón tay c n thi t ph i linh ho t hơn ngư i bình thư ng. bác sĩ nha khoa. nhân viên đ h a. nhân viên k thu t nông nghi p. Đ linh ho t c a ngón tay Là ch năng l c mà t c đ c a ngón tay thao tác v t th nh m t cách chính xác. bác sĩ thú y. v n đ ng viên.v… gi ng như công vi c c a nhà thi t k . Công nhân d t. Ví d như đưa ra s so sánh và khác bi t tri giác c a đ dài và đ r ng c a tuy n. nhà chính tr h c. 2013 Đ k x o c a ngón tay Là ch năng l c ho t đ ng c a ngón tay linh ho t mà nhanh. C m nang hư ng nghi p Năng l c văn m t (văn thư. di n viên múa mà nói năng l c này bi u hi n r t quan tr ng. bác sĩ khoa ngo i. nhân viên văn phòng tri giác tr ng thái là r t quan tr ng khi không hi n th ra ngoài. nhà vũ đi u. văn phòng. đánh ch v. Đ i v i nhân viên lái tàu. không bi t giao ti p v i ngư i khác thì r t khó tìm đư c công vi c như ý. lưu tr tài li u) Là ch năng l c tri giác c a chi ti t tài li u đ i v i ngôn ng và cách th c bi u đ t. th qu . ngư i ch thu c. nhân viên ti p tân. nhân viên lái máy bay. nhu c u tri giác tr ng thái khá cao. h a sĩ. nhà điêu kh c. . ngư i làm công vi c qu n lý và ngư i làm công vi c xã h i đ u nên chu n b năng l c giao ti p v i ngư i khác khá t t.v… đ u chu n b đ y đ năng l c văn m t nh t đ nh. h a sĩ. có th nhìn th y s khác bi t c a nh ng chi ti t khác. h a sĩ. gi ng như công vi c c a v n đ ng viên th d c. bác sĩ thú y v. Ghi chép. r t khó tư ng tư ng m t ngư i mà không bi t giao ti p v i ngư i khác. nhà điêu kh c. bác sĩ. Ngoài ra. nh c sĩ v. kinh t . Ví d như phát hi n ch sai ho c chính xác c a năng l c đính chính ch s v. duy trì nh p nhàng.v… Ngón tay c n ph i ho t đ ng linh ho t. nhân viên s a ch a vô tuy n đi n. Quá trình c a ngư i ch n ngh chính là quá trình giao ti p v i ngư i khác.

đ tr l i câu h i này. N u không thích thì đ ng ch n. các b n l i có năng l c đ i v i chúng. ta ph i căn c vào k ho ch s n xu t c a đ a phương. k ho ch phát tri n ngành ngh đ a bàn t nh. Song cũng có ngh b n làm đư c nhưng l i không thích nó. 2. Hơn n a. không h p d n c a ngh . k ho ch tuy n sinh c a các trư ng Đ i h c. Vì th sau khi câu h i th hai đư c gi i đáp. Mu n Có th C n ph i Tr l i đư c ba câu h i m u ch t: mu n. kh năng tìm đư c vi c làm khi h c xong ngh . trư c h t b n thân ta có thích nó hay không. ĐI U KI N CH N NGH ĐÚNG Khi b n đã hi u rõ các nguyên nhân khi n b n ra quy t đ nh sai l m khi ch n ngh thì đi u ki n đ ch n ngh đúng đơn gi n là b n ph i tránh xa các nguyên nhân d n đ n s sai l m đó. Như v y. Năng su t lao đ ng c a chúng ta có cao hay không là do năng l c c a chúng ta đ t trình đ nào. Mu n làm ngh gì. Ngày nay l i ph i ch n ngh sao cho d chuy n ngh khi tình th b t bu c. vi c ch n ngh s v a đáp ng đư c yêu c u nhân l c c a xã h i. v a b o đ m m c đ phù h p v i h ng thú. Đó là nguyên t c. v i nơi làm vi c. ta l i ph i đ i chi u xem nó có th ng nh t v i câu h i th nh t hay không. Tôi thích ngh gì? Câu này nên tr l i trư c tiên. c n ph i Th c hi n các bư c ch n ngh Lý gi i vì sao ch n ngh này mà không ch n ngh kia Đ tr l i câu h i t i sao c n tìm hi u c n k m i tương quan gi a hai y u t : đ c đi m. 3.6. Ba câu h i trên c n đư c m i ngư i gi i đáp trong s cân nh c đ ng th i. s trư ng và năng l c c a t ng cá nhân. Tôi c n làm ngh gì? Có nh ng ngh đư c các b n thích. b n c n: Lý gi i vì sao ch n ngh này mà không ch n ngh kia Tr l i đư c ba câu h i m u ch t: mu n. yêu c u c a ngh và đ c đi m c a b n thân xem có phù h p v i nhau không. Khi đ n đo cân nh c v ngh c n chú ý t i nh ng m t khó. s thích. 2013 35 C m nang hư ng nghi p . Tôi có th làm đư c ngh gì? Đ tr l i câu này. huy n. có nh ng ngh b n thích nhưng l i không làm đư c (thi u năng l c tương ng). song nh ng ngh đó l i không n m trong k ho ch phát tri n thì cũng không th ch n đư c. Vì v y. Chúng ta không th thay đ i ngh d như thay đ i cái áo đư c. t c là có th c s h ng thú v i nó không. Chúng ta m i g n bó v i công vi c. Cao đ ng và trư ng ngh . đi u ch nh h ng thú vào nh ng ngh đó và t rèn luy n đ có năng l c đ i v i chúng. Các b n nên nh r ng. c n ph i 1. b n c n xác đ nh: Thái đ đúng Các yêu c u c a ngh Th trư ng lao đ ng Năng l c tài chính Ti p theo. ph i t ki m tra năng l c c a mình. có th . v i đ ng nghi p. c th là khi b t đ u ch n cho mình m t ngh . C n bi t đ nh hư ng vào nh ng ngh c n và có đi u ki n phát tri n. có th . ta không d gì đ n v i ngh khác theo s thích c a b n thân mình ngay sau khi ta chán cái ngh đã ch n… Ch khi nào thích ngh c a mình thì cu c s ng riêng m i thanh thoát.

K thu t 2013 Các quá trình sinh v t K thu t S phù h p v i em hay không n u em làm vi c v i đ i tư ng lao đ ng là Con ngư i Ch s .D u hi u Ngư i .Ngư i Ngư i .Ngư i D ch v Ngân hàng Tài chính B o hi m Thương m i Du l ch Khách s n Nhà hàng . ch n đ n ngành. nhóm ngh trong lo i ngh đó Giáo d c Yt Tòa án Bư c 3: Ti p theo nhóm ngh hãy ch n l y m t ngh trong nhóm.Thiên nhiên Đ i tư ng LĐ Ngư i .Ngh thu t Ngư i . Ví d : trong nhóm ngh d ch v ch n ngh hư ng d n viên du l ch Bư c 4: Ch n trư ng có đào t o ngành ngh đó Công an Ngư i . con s Ngh thu t 36 Bư c 2: Thu nh lĩnh v c ho t đ ng.Th c hi n các bư c ch n ngh trên cơ s b ng phân lo i ngh C m nang hư ng nghi p Bư c 1: Xác đ nh lo i ngh (lĩnh v c l n c a ho t đ ng) theo d u hi u đ i tư ng lao đ ng Ngư i .

Trung c p ngh sau đó liên thông lên Đ i h c.hoasen.net. www.2 đi m). m ng Internet đ n m b t nh ng thông tin m i nh t v tuy n sinh. V N Đ CH N TRƯ NG Sau khi b n ch n đư c ngành ngh phù h p thì b n c n ph i xác đ nh b n mu n h c ngành này b c h c nào và h c đâu.edu. TCCN. trư ng đ a phương…) ho c nh m đ n b c h c Cao đ ng. Cao đ ng.edu. B n nên ch n nh ng trư ng có đào t o liên thông ngay t i trư ng ho c nh ng trư ng có liên k t đào t o liên thông v i các trư ng Đ i h c khác.vn B n cũng đ ng quên thư ng xuyên theo dõi thông tin trên Website c a các trư ng. không thi tuy n theo quy đ nh c a B . Xem xét đi u ki n kinh t . b n c n tham kh o nh ng l i khuyên sau đây: B n c n ph i tham kh o đi m chu n các năm trư c c a trư ng mình đ nh đăng ký d thi đ đ i chi u v i m c đi m t i thi u d ki n c a mình có th đ t đư c kh i d thi (lưu ý: nên ch n trư ng có m c đi m chu n chênh l ch th p hơn so v i đi m d ki n mình đ t t 1 . lưu gi t t c các t g p.ts. b n có th m nh d n ch n m t trư ng có đi m chu n th p hơn (các trư ng ĐH vùng.gov. b n cũng có th quan tâm đ n các trư ng c a nư c ngoài. C m nang hư ng nghi p . N u b n ch n m t ngành h c nào đó nhưng chưa t tin vào h c l c c a mình.com.vn (C ng thông tin thi và tuy n sinh) B Giáo d c và Đào t o: www.moet.thanhnien. hoàn c nh gia đình c a mình có phù h p v i m c h c phí c a trư ng đã ch n không? N u có đi u ki n tài chính. đài. Brochure.vn Báo Tu i tr : www. c m nang tuy n sinh c a trư ng đ tham kh o. M t s trang tiêu bi u như: o o o o B Giáo d c và Đào t o: www. Đ xác đ nh đư c đi u đó.vn 2013 37 B n c n n m h c l c c a b n các môn thu c kh i thi mình ch n m c nào. Đ ng th i.7. B n c n thư ng xuyên theo dõi thông tin qua báo.tuoitre.vn Báo Thanh niên: www. ho c ch n các trư ng ngoài công l p.

N u b n v n còn hoang mang sau khi th c hi n các bư c ch n ngh thì phương pháp tr c nghi m khách quan ph n nào cũng có th giúp ta bi t đư c v cơ b n. v EQ là tư duy nhân văn. L . còn đư c g i là văn hóa ngư i. T đó bi t ch n h c ngành ngh nào cho phù h p. th m đ m ch t ngư i. Trí.. Mà đi u th hai (tính cách và tinh th n) đ c bi t quan tr ng hơn đi u th nh t (trí tu và nh n th c). EQ giúp ngư i đó tìm hi u sâu và th m đư m nhi u v khoa h c xã h i và nhân văn.. Nghĩa. CQ test (đo ch s sáng t o . gi i nhi u ngh thu c c hai lĩnh v c: khoa h c t nhiên và khoa h c xã h i.hoasen. góp ph n h tr cho h c sinh t hi u mình m t cách khách quan hơn.Adversity Quotient). EQ thiên v thông minh c m xúc (mang tính nhân b n). Chính nh ng giá tr đó nói lên ph n "h n" c a con ngư i tr c ti p liên quan đ n ngh nghi p. 2013 38 http://huongnghiep. trong đó. Nói m t cách d hi u hơn. L . AQ test (đo ch s vư t khó .Creation Quotient). Th c ch t EQ cũng đo s thông minh dư i m t hình thái khác: IQ thiên v thông minh lý trí (mang tính logic). Các nhà doanh nghi p kh kính và thành công (theo nghĩa chân chính) đ u có ch s EQ và AQ cao ch không nh t thi t IQ cao. trên m ng lư i tư v n giáo d c.C m nang hư ng nghi p TH C HI N PHƯƠNG PHÁP TR C NGHI M Trư c đây. B i v y. đ ng th i tránh đư c nh ng ngh không phù h p. Ngh s ch n và "yêu" ngư i nào không ch thành th o k năng làm vi c. Nó nói lên nh ng ph m ch t đ c trưng c a con ngư i và nh ng giá tr b n thân c a ngư i đó tương thích (ho c không tương thích) v i ngh nào. ta có h p (hay không h p) v i ngh đ nh ch n. Thông thư ng. Hi n nay.Emotion Quotient).vnuhcm. nh ng ai có IQ và EQ đ u cao thì đa năng.vn .th trí tu bao quát. chưa th cho bi t v tính cách cá nhân và năng l c tinh th n. nghĩa là m i xác đ nh đư c ph n Trí. K t qu tr c nghi m này đư c coi là cơ s khoa h c đ tư v n hư ng nghi p. Tiêu chí đ c trưng đ đo đ c v IQ là tư duy logic. có nhi u trung tâm tư v n hư ng nghi p mà t i đó có c tr c nghi m hư ng nghi p ho c t i trang Tư v n ch n ngành ngh c a ĐH Qu c gia: aad. Tâm lý h c hi n đ i đã kh ng đ nh đi u này. Trong bài tr c nghi m. Nghĩa. EQ còn đư c hi u là trí tu c m xúc . trong khi nhân cách c a m i ngư i l i g m t i thi u 5 y u t : Nhân. ngư i ta ch d a vào k t qu c a IQ test.. EQ giúp hình thành k năng s ng và tr i nghi m. B n ph n còn l i (ngoài Trí) ph i đư c đo đ c b ng nh ng ch s khác. riêng ch s c m xúc (EQ) là đo g n đư c c Nhân. nó còn kén ch n nh ng ai có m t tâm h n và thái đ làm vi c tương x ng v i ngh .edu. IQ giúp t o nên k năng h c và khám phá.vn/huongnghiep Tr c nghi m hư ng nghi p là m t lo i hình tr c nghi m khách quan hư ng v vi c ch n đoán và phát hi n nh ng đ c đi m tư ch t c a cá nhân đ i v i ngh nghi p. ngoài IQ test (đo ch s thông minh – Intelligent Quotient).edu. Nhưng k t qu c a IQ test ch cho ta bi t v s c b t trí tu và kh năng nh n th c.. Bài tr c nghi m có ít nh t hai lo i test: IQ và EQ s cho s ch n đoán g n chính xác. còn thêm lo i hình tr c nghi m khác như EQ test (đo ch s c m xúc . IQ c n cho con ngư i khi nghiên c u sâu v khoa h c t nhiên và k thu t. ch s thông minh (IQ) ch nói lên đư c ngư i đó m nh hay y u v s c h c và năng l c nh n th c. Dũng.

nh ng vi c b n thích làm trong th i gian r nh có th ti t l m t vài “đ u m i” v kh năng cũng như ngh nghi p thích h p nh t v i b n đ y. Làm thơ http://huongnghiep. b n s ch n lo i phim nào sau đây? A. Làm vư n ho c “đ i tu” l i nhà c a D. Thông minh C. “Ngư i đ c thân” B. M c l i khuyên ho c thư tòa so n B. N u b n có m t bu i t i r nh thì b n s mu n làm gì hơn? A. Không chú ý. M t chương trình có th mang l i cho b n nhi u cơ h i đ th c hành và c i thi n m i th như “Thương trư ng” D. Th thao D. M t quy n sách v ngh thu t có nhi u hình nh “đ c” 5. N u tham gia vào m t công tác xã h i. Dùng món đ ngu i khai v D. Vui chơi 4. Sáng t o A. Hòa đ ng B. “Món soup cho tâm h n” B. Gi i trí 3. nhưng sôi n i và có th tranh lu n v i nhau C. K ch tính.hoasen. M t nhóm th t đông và càng vui càng t t B. B n mu n làm gì nh t trong th i gian r nh r i? A. M t chương trình mà nh ng k năng cá nhân có th giúp b n chi n th ng như chương trình “Ngư i s ng sót”. Đi xem phim 2. Ng i lỳ trong phòng riêng C.edu. M t chương trình mà b n có th chi n th ng b ng tài năng cá nhân 9. “L ch s v n t t c a các th i đ i” C. Làm nh ng vi c mình yêu thích như c m đ u vào sách ho c thi t k mô hình D. nhà và “lư t” net C. “Nguyên lý v n v t” D. Phim hành đ ng và phiêu lưu D. N u đư c t ng sách. M c nào sau đây c a t “nghía” qua đ u tiên? báo mà b n thư ng 6. Tin t c C.TH C HÀNH NGH NÀO C A B N C m nang hư ng nghi p 2013 39 B n có tin không. N u đư c ch n xem m t b phim. b n s ch n: A. N u b n có cơ h i tham gia vào m t chương trình th c t . Bài tr c nghi m sau đây s giúp b n khám phá nh ng kh năng ti m n c a b n thân. khó hi u. B n thích làm gì nh t khi đi d ti c? A. n ng v suy nghĩ C. Chào h i và làm quen v i m i ngư i B. 1. Nhóm có m t vài ngư i th t thú v 8. B n bè thư ng nói v b n b ng c m t nào sau đây? A. Đây cũng là m t cách tư v n hư ng nghi p theo tr c ngh m. b n s ch n: A.vn . “Nhân viên t p s ”. Tranh lu n v m t s ki n đang “nóng” C. Khéo tay D. Nhóm nh . ít ngư i xem 7. Nhóm có ngư i bi t chơi th thao D. Hài k ch lãng m n B. Các lo i phim “ch ng gi ng ai”. Ti c tùng B. ma quái. b n nghĩ r ng nh ng chương trình như v y ch t n th i gian mà thôi C. H n b n đi u ng cà phê B. b n thích đư c t ng lo i sách nào sau đây? A.

nhi p nh. phân tích. đóng gói hàng hoá. trang trí n i th t. qu n lý.hoasen. tư v n ngh nghi p… N u b n ch n “B” nhi u nh t. Ngh phù h p v i b n: giáo viên. tr lý. th m c. ca s . Ngh phù h p v i b n: b p trư ng. nhân viên s a ch a. qu n lý nhân s . Đó có th là m t vi c liên quan đ n các ho t đ ng như d y b o. nh ng công vi c đòi h i có tính chính xác. b o trì máy móc. công nhân cơ khí… N u b n ch n câu “D” nhi u nh t. đi u khi n máy móc. chuyên viên thi t k Web. thuy t ph c. c v n. cung c p. biên t p viên.edu. ti p viên hàng không. đ v t liên quan đ n các ho t đ ng: đi u ch nh. bác s thú y. nhân viên bán hàng. công vi c c a b n ch c ch n liên quan đ n vi c giao ti p v i nhi u ngư i. giáo viên m m non. đàm phán. sao chép ho c so sánh. biên t p.vn . lái xe. tài li u: t ng h p. đi u tra viên. công vi c c a b n ch c ch n liên quan đ n s sáng t o. s d ng máy tính. b n s làm các công vi c liên quan đ n máy móc.C m nang hư ng nghi p 2013 40 Và ngh c a b n đây: N u b n ch n “A” nhi u nh t. nhà t ch c chuyên nghi p… N u b n ch n “C” nhi u nh t. Ngh phù h p v i b n: nhà văn. thi t k th i trang… http://huongnghiep. nói. bán hàng. qu n lý. ch c ch n b n s làm công vi c liên quan đ n tin t c. Ngh phù h p v i b n: nhân viên thư vi n. buôn bán. k toán. ch d n. h a sĩ đ ho .

Nhu c u lao đ ng và h th ng giáo d c qu c dân Vi t Nam 42 .

5 .5 .3 năm Cao đ ng T t nghi p THPT ho c Trung c p T t nghi p Trung c p cùng kh i/ ngành ngh 2013 Đ ih c T t nghi p THPT ho c Trung c p T t nghi p Trung c p cùng kh i/ chuyên ngành T t nghi p Cao đ ng cùng kh i/ chuyên ngành Th c sĩ T t nghi p Đ i h c T t nghi p Đ i h c T t nghi p Th c sĩ 42 Sau Đ i h c Ti n sĩ .GI I THI U H TH NG GIÁO D C NGH NGHI P VÀ GIÁO D C Đ I H C THEO LU T GIÁO D C C m nang hư ng nghi p TRÌNH Đ Trung c p chuyên nghi p Đ U VÀO T t nghi p THCS T t nghi p THPT TH I GIAN 3-4 năm tùy nghành 1-2 năm tùy ngành 2-3 năm tùy ngành 1.4 năm 1.2 năm 4 .2 năm 4 năm 2 .5 – 2 năm 1 .6 năm 2.

nông dân.Giáo d c Đ i h c Theo s li u năm h c 2009 – 2010. công nhân.2 năm TCCN liên thông lên ĐH: 2.5 . b đ i xu t ngũ… có b ng t t nghi p THPT.4 năm CĐ liên thông lên ĐH: 1. nhưng cùng m t kh i ngành: ph i h c b sung m t kh i lư ng ki n th c trư c khi d tuy n (th i gian h c không tính vào th i gian đào t o liên thông) 2013 43 C m nang hư ng nghi p . TCCN có đ s c kho Th i gian đào t o: Cao đ ng: 3 năm Đ i h c: 4 . sư ph m. CĐ lo i khá tr lên: tham gia thi tuy n đư c ngay T t nghi p TCCN. H c vi n đư c phân lo i như sau: Theo hình th c s h u: Công l p và Ngoài Công l p Theo lĩnh v c và ngành: Đa lĩnh v c Đa ngành cùng m t ho c hai lĩnh v c chuyên ngành/ chuyên sâu Theo kh i trư ng: có 9 kh i: Công nghi p. nông lâm ngư nghi p. CĐ.5 . CĐ th p hơn lo i khá: ph i có ít nh t 1năm kinh nghi m làm vi c Th i gian đào t o: Đ i v i ngư i t t nghi p cùng ngành đào t o TCCN liên thông lên CĐ: 1.5 – 2 năm Đ i v i ngư i t t nghi p khác ngành đào t o. cán b . y t . CĐ đào t o liên thông trên c nư c Là hình th c đào t o t p trung t i trư ng Đ i tư ng: nh ng ngư i đã có b ng t t nghi p TCCN ho c CĐ có nhu c u h c t p lên trình đ CĐ ho c ĐH Hình th c tuy n sinh: thi tuy n T t nghi p TCCN. kinh t . khoa h c cơ b n. th d c th thao. Theo hình th c đào t o: Đào t o chính quy Là hình th c đào t o t p trung t i trư ng Đ i tư ng: h c sinh THPT. c nư c có 434 trư ng ĐH.6 năm tùy ngành h c H th ng đào t o liên thông Theo s li u năm h c 2009 – 2010 có 132 trư ng ĐH. pháp lý. nhân viên. văn hoá ngh thu t.

bưu đi n.ngư nghi p. CĐ. 2013 44 2. Tính đ n năm h c 2009 . NGH H đào t o dài h n (h chính quy): đào t o t p trung t i trư ng Đ i tư ng tuy n sinh: t t nghi p THCS. nông . thư ng h c bu i t i. giao thông . y t … g n h c t p v i lao đ ng s n xu t theo ngành ngh . Phân lo i: Theo c p qu n lý: trung ương và đ a phương Theo hình th c s h u: công l p và ngoài công l p Theo ngành: các kh i: công nghi p. h c t xa. THPT Th i gian đào t o: t 1 đ n 4 năm tùy theo ngành ngh và trình đ c a ngư i h c Hình th c tuy n sinh: xét tuy n Giáo d c thư ng xuyên: đào t o không t p trung. ngh thu t. kh i khác Hình th c đào t o: Chính quy: đào t o t p trung t i trư ng Đ i tư ng tuy n sinh: t t nghi p THCS. kinh t . sư ph m. v i nghiên c u và th c nghi m khoa h c.ngh thu t.Giáo d c ngh nghi p ( TCCN và Ngh ) C m nang hư ng nghi p 1. THPT Th i gian đào t o: t 1 đ n 4 năm tùy theo ngành ngh và trình đ c a ngư i h c Hình th c tuy n sinh: tùy ngành ngh H đào t o ng n h n: đào t o không t p trung. kinh t . có 557 trư ng TCCN và 218 h TCCN trong các trư ng ĐH. giáo d c. thư ng dành cho cán b . văn hoá. xây d ng. ĐÀO T O TCCN Nhi m v : Đào t o cán b có trình đ Trung c p v k thu t. theo nhu c u c a ngư i h c .d ch v . công nhân viên đang làm vi c (v a làm v a h c).th d c th thao.lâm . văn hoá . y t .2010.

2 năm 1.2 năm TRÌNH Đ TH I GIAN ĐÀO T O 1 .5 .5 .3 năm tùy theo ngh 1 .Gi i thi u h th ng d y ngh theo lu t Lao đ ng C m nang hư ng nghi p 2013 45 Theo nhu c u th trư ng Lao đ ng Đ U VÀO Theo nhu c u th trư ng lao đ ng Sơ c p ngh T t nghi p THCS Trung c p Ngh T t nghi p THPT T t nghi p THCS có ch ng ch ngh đã tham gia s n xu t trên 2 năm T t nghi p THPT Cao đ ng ngh T t nghi p Trung c p ngh ho c TCCN Trung c p ngh đã tham gia s n xu t trên 2 năm 3 tháng .2 năm 3 năm 1.5 .5 năm .1.1 năm 2.

giáo viên d y ngh … Đ i h c. xây. văn thư. nh c sĩ. thú y. y tá trung c p. k sư đi n. ti n. các b n có th tham kh o ví d dư i đây: C m nang hư ng nghi p Lo i ngh Đ i tư ng lao đ ng ch y u Tính liên thông gi a các b c đào t o D y ngh Tr ng lúa. tr ng r ng. nhà thơ… . con s . h lý.. cô nuôi d y tr … C nhân Cao đ ng Sư ph m. nhà văn. th ngu i. lâm nghi p. d t th m. nhân viên văn thư lưu tr . k toán. Cao đ ng K sư nông nghi p. chăn nuôi. giáo viên ti u h c. b n v … Nhân viên th qu . th y s n. lưu tr … C nhân kinh t . nh c sĩ. c nhân sinh h c… K sư cơ khí. Cán b trung c p k toán. k sư vô tuy n. sơ đ . bác sĩ thú y. c nhân Đ i h c Sư ph m. biên t p viên… K sư công ngh thông tin… Ngư i Ngh thu t Các hình nh ngh thu t. th đi n. năng lư ng. nhóm. cán b t ch c… Ngư i D u hi u Nh ng d u hi u ngôn ng . trung c p thú y… K thu t viên cơ khí (cán b trung c p cơ khí) K thu t viên đi n K thu t viên vô tuy n đi n… Trung c p thương m i. k thu t viên ki n trúc… Ho sĩ.. các quá trình sinh v t và vi sinh v t 2013 Ngư i K thu t Các h th ng thi t b k thu t. k sư xây d ng… Ngư i Thiên nhiên Các t ch c h u cơ. t p th Nhân viên bán hàng. nuôi tr ng th y s n… Th th th vô rèn. Thêu. các b ph n và các thu c tính c a chúng. mã s . y tá. công nhân canh v b n đ … Ho sĩ trung c p. các đ i tư ng v t ch t.Đ hình dung t ng th h th ng giáo d c hi n nay. k thu t viên l p trình máy tính. lâm nghi p. công nhân tuy n đi n… Trung h c chuyên nghi p Cán b trung c p nông nghi p. th y s n. công th c. bác sĩ. nguyên v t li u 46 Ngư i Ngư i Con ngư i. sơn mài.

đào t o ngu n nhân l c ch t lư ng cao đáp ng yêu c u phát tri n và h i nh p kinh t qu c t đang là nhu c u c p bách. qu n lý nhân s . Trung tâm đã t ng h p nhu c u nhân l c c a 27.HCM s ti p t c phát tri n theo chi u hư ng đ i m i công ngh . các Trư ng Đ i h c. giá tr gia tăng cao. Năm 2012. ngày h i vi c làm.kinh doanh .thành ph H Chí Minh ưu tiên phát tri n nhân l c cho nh ng ngành có hàm lư ng công ngh cao.Phó giám đ c Trung tâm D báo nhu c u nhân l c và Thông tin th trư ng lao đ ng TP.000) và 123.Đ i h c Hoa sen t ch c ngày 12. marketing . Trung c p. phát tri n quy mô s n xu t kinh doanh.000-55.nhân viên kinh doanh.qu n lý ch t lư ng.b o hi m. 2013 47 C m nang hư ng nghi p .t ch c… Trong giai đo n 2013-2015 đ n 2020 . thu hút lao đ ng v i nhi u ngành ngh đa d ng.D BÁO NHU C U NHÂN L C T I TP. công nghi p hóa c a thành ph trong giai đo n 2012-2015 và giai đo n ti p theo đ n năm 2020.nhà hàng .HCM Phát tri n ngu n nhân l c là m t trong 6 chương trình đ t phá theo Ngh quy t Đ i h i đ i bi u Đ ng b TPHCM l n th IX nhi m kỳ 2010 – 2015. v i 271.1. đ c bi t là nhu c u vi c làm ch t lư ng cao.k toán . cao so v i c nư c.ngân hàng (nhân l c chuyên môn cao. pháp lý .080 doanh nghi p v nhu c u tuy n d ng nhân l c năm 2013.000 ngư i/năm cho nhu c u phát tri n nhân l c v i đa d ng ngành ngh Ch s nhu c u v trình đ lao đ ng giai đo n 20132015 đ n 2020 v nhu c u lao đ ng đã qua đào t o đư c d báo khá cao.ki m toán. Đ ng th i. Tuy t l lao đ ng đã qua đào t o và đang làm vi c trên đ a bàn TP. chi m đ n 65% nhu c u lao đ ng.000 ngư i. nâng cao qu n lý. thu th p thông tin c a các Trung tâm gi i thi u vi c làm.942 h c sinh THPT.nhưng l i r t th p (đ c bi t nhu c u v s lư ng và ch t lư ng ngu n nhân l c ch t lư ng cao) so v i yêu c u chung c a s nghi p hi n đ i hóa. H Chí Minh đã thư ng xuyên th c hi n kh o sát.2013) Tr n Anh Tu n . (bao g m 96. các kênh thông tin c a doanh nghi p v tuy n d ng lao đ ng. Cao đ ng. nghiên c u . hóa ch t .247 doanh nghi p.khoa h c. bình quân m i năm thành ph có nhu c u vi c làm 270. đi n t và CNTT. nhu c u nhân l c c a các t nh khu v c Nam b . du l ch .HCM giai đo n 2011-2020.m i t nh thành c n 50. chi m t l trên 80% t ng NCNL t i thành ph như: Qu n lý kinh t . 4 ngành công nghi p ch l c (cơ khí ch t o chính xác và t đ ng hóa. Trung tâm đã kh o sát t i 22 sàn giao d ch.283 có nhu c u h c ngh . tài chính .HCM là 59% lao đ ng.063 ch làm vi c (trong đó ch làm vi c m i 123.lu t. quy mô doanh nghi p t o nhi u ch làm m i. Trung tâm D báo nhu c u nhân l c và Thông tin th trư ng lao đ ng TP. Theo quy ho ch phát tri n nhân l c TP. 6072 ngư i lao đ ng và 6716 sinh viên).553 ngư i tìm vi c làm trên h th ng thông tin đi n t và tr c ti p ph ng v n 26. tìm vi c làm. trư ng Ngh . tư v n . T đó. ch bi n th c ph m theo hư ng tinh ch . Nh ng nhóm ngành ngh có nhu c u lao đ ng nhi u. Đi u này cho th y hi n nay và nh ng năm t i.730 ngư i.000-280. th trư ng lao đ ng TP. c p nh t v th trư ng lao đ ng (cung – c u) trên đ a bàn thành ph .hóa dư c và m ph m). c p đ qu n lý) . Trung tâm đã kh o sát tr c ti p t i 2. đ m b o nhu c u lao đ ng ch t lư ng cao cho 9 ngành d ch v . 47 đ t hư ng nghi p t i các Trư ng trung h c ph thông trên đ a bàn thành ph . HCM Đ N NĂM 2020 (Trích tham lu n h i th o th trư ng lao đ ng ngành ngh Qu n tr nhân s . bao g m: 13. Trong đó.khách s n.

xây d ng th t nghi p cũng khá cao. hàng lo t thay đ i nhân s không ch v trí cao c p mà còn các c p trung và th p. đ c bi t nh ng doanh nghi p v a và nh . hàng lo t doanh nghi p trong ngành ki n trúc . D ch v . 2013 .22% ) so v i năm 2011. cao đ ng.Ph c v có xu hư ng tăng nhu c u nhân l c vào th i đi m cu i năm. thi t k l p trình web. D ch v . S ch làm vi c tr ng ch đáp ng đư c 50% nhu c u tìm vi c làm các trình đ trung c p. trong đó nhu c u lao đ ng th i v chi m kho ng 30%.xây d ng t m ngưng ho c ngưng ho t đ ng. ch tiêu tuy n sinh c a các trư ng đào t o ch kho ng 9. Đ c bi t ngành ngh Bán hàng. h c sinh nhưng ch tuy n đ t dư i 50%. K toán – Ki m toán: Ngành ngh có nhi u bi n đ ng v nhân s . chưa phù h p yêu c u chuyên ngành k c ki n th c ngo i ng . cho dù đã đ t hàng đào t o và không yêu c u quá cao v tay ngh . t l ngư i lao đ ng trong ngành ki n trúc . đ c bi t nhu c u tuy n d ng trình đ trung c p. Xu hư ng tuy n d ng trong nhóm ngành này ngày càng chú tr ng v ch t lư ng và trình đ . đ i h c. Đ i v i các nhóm ngành ngh khác: thì nhu c u tuy n v công nhân k thu t lành ngh . tuy nhiên đa s các ngân hàng v n ti p t c vi c tuy n d ng m i nhân s . nhân viên phát tri n ph n m m.000 sinh viên.Ph c v : Năm 2012 nhu c u tuy n d ng chi m 44. k sư ph n c ng. nhân s Tài chính – Ngân hàng có kinh nghi m và chuyên môn gi i là yêu c u c n thi t c a nhi u doanh nghi p v nhu c u tuy n d ng năm 2012 và các năm t i đ đáp ng đư c vi c tái cơ c u b máy nhân s c a h th ng ngân hàng. Công ngh thông tin: Nhu c u tuy n d ng trong năm 2012 tăng (66. nhi u ngân hàng th c hi n tái cơ c u b máy nhân s . Marketing – Nhân viên kinh doanh.70% t ng nhu c u tuy n d ng. cao đ ng còn h n ch v k năng. trình đ … Năm 2012. nhân l c có trình đ cao. 48 Xây d ng – Ki n trúc: Cùng v i s khó khăn c a n n kinh t . đ c bi t là nhân s có chuyên môn gi i. tester. nhưng nhân l c tìm vi c trong nhóm ngành ngh này luôn cao hơn so v i nhu c u tuy n d ng t t c các trình đ .C m nang hư ng nghi p Th trư ng lao đ ng thành ph ti p t c có s chênh l nh cung – c u. đ i h c chuyên ngành như l p trình viên. m t s ngành ngh bi u hi n tương đ i rõ nét s chênh l ch cung – c u như: Tài chính – Ngân hàng: là ngành ngh có s lư ng ngư i tìm vi c làm luôn luôn vư t so v i nhu c u tuy n d ng c a các doanh nghi p trong nh ng năm tr l i đây. trong năm 2012 nhu c u tuy n d ng gi m g n 50% so năm 2011. Cơ khí: Tuy nhu c u tuy n d ng năm 2012 gi m so năm 2011. Các doanh nghi p luôn không tuy n đ ngư i. cao đ ng. tuy là nhóm ngành ngh liên t c đư c tuy n d ng và có nhu c u. k sư h th ng m ng. Vì v y. l p trình mobile … nhưng ngu n cung nhân l c ch đáp ng 70% nhu c u tuy n d ng và ngu n cung đa s là sinh viên t t nghi p đ i h c. nhi u ngân hàng c t gi m nhân s . đ c bi t trình đ t trung c p đ n đ i h c. Bán hàng. nhưng ngu n cung nhân l c ch đáp ng 50% nhu c u tuy n d ng. Năm 2012. th trư ng b t đ ng s n cũng không m y sáng s a. nhân l c qu n lý cũng luôn là yêu c u c p thi t c a các doanh nghi p.

Tư v n . Xây d ng – ki n trúc – giao thông v n t i (2. d ki n nhu c u nhân l c thành ph năm 2013 có 270. Bình quân m i năm (2013-2015 ) nhu c u tuy n d ng lao đ ng làm công vi c chuyên nghi p qu n tr nhân s là kho ng 5.b t đ ng s n ch ng khoán (6. D t – may – giày da (7. Bi n đ ng. Hóa – y t . ngu n cung chưa đáp ng yêu c u v k năng l n ch t lư ng làm vi c. thi u ch t lư ng x y ra dai d ng như m t s ngành ngh 2013 49 C m nang hư ng nghi p .b o hi m (3.54%) Theo xu hư ng phát tri n th trư ng lao đ ng. ngành ngh Qu n tr nhân l c chuyên nghi p là m t lĩnh v c ngày càng tr nên quan tr ng c a b t kỳ t ch c nào.67%) 10. K toán – Ki m toán.Qu n tr Kinh doanh. s ti p t c tình hình th trư ng lao đ ng t n t i nh ng ngh ch lý gi a nhu c u tuy n d ng và nhu c u tìm vi c. D ch v . Cơ khí.vi n thông (7. Đi n t . nhân l c ch t lư ng cao c a đa s doanh nghi p còn nhi u h n ch . d n đ n tình tr ng th a s lư ng. Qu n lý . Công ngh thông tin.xu t nh p kh u (1. không riêng gì trong s n xu t kinh doanh.16%) 6.Nh n đ nh chung v tình hình th trư ng cung – c u nhân l c . c v s lư ng và trình đ .51%) 11. Du l ch – nhà hàng – khách s n – d ch v . d ch chuy n lao đ ng v n còn cao (20%). t ch c thì nhi u nhưng ngư i làm nhân s chuyên nghi p l i thi u h t tr m tr ng.Đi n công nghi p .00%) 12. nh ng v n đ c n đư c quan tâm: Nhu c u đào t o và s d ng ngu n nhân l c chưa đ ng b v i yêu c u chuy n d ch cơ c u kinh t .Ph c v . ngh Qu n tr nhân s có nhu c u r t l n nhưng ch t lư ng nhân l c v n chưa đáp ng đư c yêu c u c a nhà tuy n d ng. đào t o và khen thư ng nhân viên. s lư ng. chưa rõ nét.đ u tư . đ c bi t đ i v i nh ng nhóm ngành Tài chính – Ngân hàng. … và nhu c u nhân l c ch t lư ng cao trong các ngành ngh như: Cơ khí. ho t đ ng nhân s cũng ph i theo k p tình hình.74%) 8. Qu n lý nhân s là s khai thác và s d ng ngu n nhân l c c a m t t ch c hay m t công ty m t cách h p lý và hi u qu . Du l ch. cơ c u đào t o chưa đáp ng. Khi doanh nghi p ti n vào tương lai và ti p nh n các th c ti n m i. Đi n . Tài chính . Công ngh thông tin. Kho bãi .Chăm sóc s c kh e.hành chính . Tuy nhiên. Nhân viên hành chính.000 ch làm vi c m i Nhu c u tuy n d ng t p trung nhi u vào nh ng ngành ngh kinh doanh.k toán – ki m toán . Công ngh thông tin – đi n t . đ ng th i thi t k và qu n lý các quy trình t ch c.Đi n l nh… Vi c tái cơ c u b máy nhân s chú tr ng ch t lư ng.000 ch làm vi c tr ng. cân đ i phát tri n nhân l c.nhân s – giáo d c – đào t o (7.000-6000 ngư i.ph c v (19.08%) 2. Căn c ch tiêu tăng trư ng GDP c a thành ph . trình đ là xu hư ng c a năm 2013 và nh ng năm s p t i. Qu n lý đi u hành – Qu n tr nhân l c . văn phòng. Xây d ng.77%) 9. Qu n lý nhân s có th áp d ng cho m i lĩnh v c.92%) 3. trong đó 140. chăm sóc s c kh e (2. Bán hàng. Tư v n – B o hi m. … 12 nhóm ngành ngh có nhu c u nhân l c nhi u nh t trong năm 2013 t i TP HCM như sau: 1. Y t .v t tư . Các chính sách thu hút công nhân k thu t lành ngh . Ch t lư ng. căn c chương trình vi c làm thành ph năm 2013 và t ng h p thông tin v nhu c u nhân l c. Đi n – đi n công nghi p – đi n l nh (2. nh ng ngư i th c hành qu n lý nhân s cũng ph i theo k p nh ng thay đ i trong lĩnh v c này đ s n sàng cho tương lai. Marketing – kinh doanh – bán hàng (27. vì công vi c này có trách nhi m xây d ng nhân tài và hình thành các năng l c t ch c khác t o ra l i th c nh tranh thông qua tuy n d ng.54%) 5.50%) 7. d ch v như: Nhân viên kinh doanh. Theo s li u kh o sát .79%) 4. Cơ khí – luy n kim – công ngh ô tô (2.

C m nang hư ng nghi p khác: th a nhân viên làm v hành chính. Th c t cho th y. s trung th c. khó khăn . t ch c. tính linh ho t.HCM. đáp ng yêu c u v nhân l c đ c thù c a t ng công ty. th c hành v i nhu c u s d ng lao đ ng ng n h n. c n huy đ ng s c m nh c a toàn xã h i. tư duy sáng t o… 50 Đ kh c ph c s m t cân đ i lao đ ng đi u quan tâm nh t công tác đào t o ngu n nhân l c c a các trư ng ph i g n k t ch t ch v i nhu c u c a doanh nghi p. b sung ki n th c đào t o cho sinh viên chuyên ngành và đào t o l i ngu n nhân l c t i ch đ đáp ng yêu c u th c ti n. thích ng.c u lao đ ng. nh ng k năng m m mà các nhà tuy n d ng đ c p g m k năng: giao ti p. t nghiên c u. tuy n sinh. Có chính sách đ các doanh nghi p. kinh nghi m có giá tr và nh ng m i quan h v trí cao s d dàng tìm vi c. t o cho đư c phong trào t h c.Bên c nh đó. Th c tr ng chung hi n nay. Nâng cao ch t lư ng ngu n nhân l c ph i g n li n v i s d ng hi u qu ngu n nhân l c. c n có s ưu tiên đ u tư c a nhà nư c. hư ng d n nhân viên m i h i nh p công ty. Đi u này đúng nhưng chưa đ vì theo kh o sát nh ng ngư i làm vi c hi u qu và d thăng ti n không th thi u nh ng k năng m m. ngày 12 tháng 1 năm 2013 2013 . chính sách khuy n khích đ u tư phát tri n giáo d c . Đ nh hư ng c a các doanh nghi p trong xu hư ng tuy n d ng đã có nhi u thay đ i .xã h i. chuyên nghi p. thương thuy t. phác h a chân dung ng viên t t t các nhân t thành công c a công vi c. Qua thu th p thông tin. v i nhi u b ng c p. các doanh nghi p c n th c hi n đ ng b các gi i pháp qu n lý s n xu t kinh doanh hi u qu . thi u h t tr m tr ng nh ng ngư i qu n lý nhân s gi i. quan tâm tích c c c a doanh nghi p và nh n th c v vi c làm c a ngư i lao đ ng trong tình hình kinh t . y u t quan tr ng nh t là t s chăm lo. H n ch vi c đào t o t phát không đ m b o ch t lư ng gây tình tr ng th a thi u lao đ ng và gia tăng th t nghi p. Như v y kinh nghi m đã tr thành th y u và năng l c là đi u đư c các doanh nghi p xem tr ng nh t. ngư i lao đ ng ph i h i đ c hai k năng ki n th c chuyên môn và k năng.. đ i s ng và vi c làm v n ti p t c còn nhi u h n ch . doanh nghi p. 75% còn l i đư c quy t đ nh b i nh ng k năng m m h đư c trang b . nh ng ng viên tìm vi c v i các b ng c p trư ng l p và kinh nghi m c n thi t thì có nhi u. Theo các nhà tuy n d ng. Mu n làm đư c đ ng b . văn phòng. doanh nghi p…C n xác đ nh đư c khung chương trình đào t o phù h p. k năng giao ti p. ph i th ng kê chính xác cung . phân tích th trư ng lao đ ng TPHCM cho th y. coi lĩnh v c này là đ i tư ng đư c ưu tiên hàng đ u. có ch t lư ng phù h p v i nhu c u công vi c xã h i và các doanh nghi p. trung h n và dài h n c a các doanh nghi p cũng như nhà trư ng. làm vi c theo nhóm. đào t o. Có s đ ng b gi a ho t đ ng hư ng nghi p. đ t câu h i. s p x p m t cu c ph ng v n n tư ng và thành công. nhà đ u tư t ch c đào t o. đa s sinh viên cho r ng. đ c bi t là s n l c c a m i cá nhân đ t nâng cao ki n th c. ngư i s d ng lao đ ng cũng ph i có đư c thông tin quan tr ng này. Doanh nghi p tuy n d ng đư c lao đ ng theo nhu c u. đ c bi t là kh năng thuy t ph c cũng n m trong s nh ng yêu c u c n thi t khi tuy n d ng nhân viên nhân s . cùng v i s h tr chung v chính sách c a Nhà nư c. xây d ng h th ng thông tin n i b hai chi u. là thông tin quan tr ng giúp các cơ s giáo d c đào t o rà soát l i quá trình cung ng lao đ ng và chính ngư i lao đ ng. sinh viên ra trư ng có đư c vi c làm theo đúng chuyên môn đã h c. Đ thành công. nhưng đ tìm đư c m t ng viên lý tư ng v i k năng m m hoàn h o – đ c bi t cho các v trí nhân s cao c p thì khó như mò kim đáy bi n. Th c tr ng này đòi h i ph i nhanh chóng đi u ch nh. TP. M c đ n đ nh nhân l c c a m i doanh nghi p. k năng vi t.trong đó có bi n pháp là tuy n d ng đư c nh ng ngư i làm công vi c Qu n tr nhân s chuyên nghi p là m t yêu c u ngày càng tr nên quan tr ng c a các t ch c.. Đ c đi m v các k năng chuyên môn không th thi u đ i v i ngư i làm qu n tr nhân s là: d báo nhu c u nhân s và ho ch đ nh ngu n nhân l c.Bên c nh đó. cơ quan. Nhà nư c c n có cơ ch . k năng làm vi c là đi u đư c mong đ i trư c tiên ch không ph i là kinh nghi m. đ t câu h i ph ng v n đ nh n di n đư c "b n ch t" ng viên.Đ làm đư c v n đ này.đào t o. ngư i thành đ t ch có 25% là do nh ng ki n th c chuyên môn. chính sách ưu tiên phát tri n ngu n nhân l c. trư c h t c n có cơ ch .

edu.hoasen.Ph l c CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO T O T I TRƯ NG Đ I H C HOA SEN Thông tin tuy n sinh các chương trình chính quy năm 2013 Các chương trình h p tác qu c t http://huongnghiep.vn .

174 Email: tuyensinh@hoasen. D3 A1. D3 A. B Đang c p nh t ngay t i th i đi m in n. D3 A. A1. Văn. Năng khi u . A1. D1. Sinh Kh i D1: Toán. D3 A. Ngành Qu n tr văn phòng. D1. Hóa. D1. Biên – Phiên d ch.vn VĂN PHÒNG TUY N SINH TRƯ NG Đ I H C HOA SEN 93 Cao Th ng. ti ng Anh Kh i D3: Toán. trư ng có xét tuy n thêm kh i C khi xét tuy n nguy n v ng b sung Ngành ti ng Anh: môn Anh văn nhân h s 2 H c b ng: trư ng có xét c p h c b ng tài năng. A1.vn CÁC NGÀNH ĐÀO T O B C CAO Đ NG Công ngh thông tin Truy n thông và m ng máy tính Qu n tr kinh doanh Qu n tr văn phòng ( chuyên ngành: qu Kinh doanh qu c t K toán Qu n tr khách s n Qu n tr d ch v du l ch và l hành Qu n tr nhà hàng và d ch v ăn u ng Chuyên ngành Anh văn thương m i (ngành Ti ng Anh) n tr văn phòng doanh nghi p. A1. D3 A. D1. D3 A. D1. khuy n h c và vư t khó cho thí sinh ngay t khi đăng ký d thi và xét c p h c b ng trong quá trình h c t i trư ng. A1. A1. D1. D3 A. D1. A1. A1.edu. A1. A1.M thu t (thi môn V hình h a. Q3. A1. A1. Đi m trúng tuy n theo ngành/nhóm ngành thi. Kinh doanh Ngân hàng) Mã ngành Kh i thi (*) Thông tin có giá tr D480201 D480102 D480103 D510406 D850101 D340120 A. D3 A. A1. D3 A. 106.D1 H H Đang c p nh t D340101 D340404 D340115 D340301 D340201 D460112 D340405 Đang c p nh t Chuyên ngành H th ng thông tin tài chính (ngành Toán ng d ng) H th ng thông tin qu n lý Qu n tr công ngh truy n thông Qu n tr khách s n Qu n tr d ch v du l ch và l hành Qu n tr nhà hàng và d ch v ăn u ng Chuyên ngành Anh văn thương m i. A1. D3 A. D1. D3 A1 .THÔNG TIN TUY N SINH CÁC CHƯƠNG TRÌNH CHÍNH QUY 2013 (*) CÁC NGÀNH ĐÀO T O B C Đ I H C Công ngh thông tin Truy n thông và m ng máy tính K thu t ph n m m (ngành m i) Công ngh k thu t môi trư ng Qu n lý tài nguyên và môi trư ng (ngành m i d ki n) Kinh doanh qu c t Qu n tr kinh doanh Qu n tr nhân l c Marketing Chuyên ngành K toán.Ngân hàng (Chuyên ngành Tài chính doanh nghi p. D3 A. qu n tr văn phòng y khoa) C480201 C480102 C340101 C340406 C340120 C340301 C340107 C340103 C340109 C220201 A. D3 A. A1. D1. D1. Văn. V trang trí màu) Ngày thi và kh i thi: theo quy đ nh c a B GD&ĐT. A1 A. D3 A.vn Ghi chú Vùng tuy n sinh: Tuy n sinh trong c nư c B CĐ IH C Phương th c tuy n sinh: Trư ng t ch c thi tuy n sinh các kh i: Kh i A : Toán. Lý. Thí sinh xem thông tin chi ti t v chính sách. K toán – Ki m toán (ngành K toán) Tài chính . kh i thi. D1. D1. A1. D1. D1. ti ng Pháp Kh i H: Văn (đ thi kh i C).hoasen. D3 A. D1. Hóa Kh i A1 : Toán.edu. D1. h sơ h c b ng t i website c a trư ng: http://tuyensinh. A1. D1. xin c p nh t thông tin qua trang web: http://tuyensinh. A1. TP. D3 A. H Chí Minh Đi n tho i : (08) 3830 1877 Ext : 131. D3 A. D3 A. D1. D3 A.edu. Thí sinh đăng ký kh i D3 lưu ý trong chương trình h c có s d ng ti ng Anh. A1.hoasen. D1. D1. A1. D1. D1 . D1. Ti ng Anh Kh i B: Toán. D3 A. D3 A. D3 A. Ngành Toán ng d ng: môn Toán nhân h s 2 Ngành Ngôn ng Anh: môn Anh văn nhân h s 2 Ngành Thi t k th i trang: môn V trang trí màu nhân h s 2 Ngành Thi t k đ h a: môn V trang trí màu ho c Hình h a m thu t nhân h s 2 A. A1. Lý. A1. A1. Gi ng d y ti ng Anh (ngành Ngôn ng Anh) Thi t k th i trang Thi t k đ h a Thi t k n i th t (ngành m i d ki n) D340107 D340103 D340109 D220201 D210404 D210403 D210405 B C CAO Đ NG Thí sinh đăng ký và thi tuy n cùng đ t v i kỳ thi tuy n sinh đ i h c. D1. D3 A.

P. B Đào t o chuyên nghi p (Pháp). TP. Đ i tư ng tuy n sinh : T t nghi p Ph thông trung h c và đ t đi u ki n tuy n sinh c a chương trình. Cơ h i chuy n ti p h c Master t i 1 trong các trư ng Vatel trên th gi i. Th i gian đào t o : 3 năm.Pháp. Theo k t qu kh o sát do I op th c hi n năm 2007 v i s tham gia c a các nhà qu n lý khách s n t i Châu Âu. 53 . Sinh viên t t nghi p s có kh năng tham gia làm viêc cho các t ch c khách s n nhà hàng qu c t các v trí qu n lý đi u hành như : Hotel Manager Restaurant Manager/ Owner of a Restautant Front O ce Manager Human Resource Manager Sales Manager F& B Manager/ Event manager . Công nghi p và Vi c làm Pháp và n m trong h th ng Danh m c Văn b ng Chuyên nghi p Qu c gia. B Kinh t . H CHÍ MINH TEL: (08) 5404 2212 . C NHÂN 89% đánh giá chương trình gi ng d y c a Vatel tiên ti n và ch t lư ng.. Q. Văn b ng : Sinh viên t t nghi p chương trình s đư c c p b ng C nhân Qu n lý Khách s n-Nhà hàng Qu c t . Toàn b chương trình đư c gi ng d y b ng ti ng Anh. .. G m 6 h c kì và 3 đ t th c t p b t bu c. B N THÀNH. 87% công nh n sinh viên t t nghi p t Vatel là ngu n nhân l c có tính chuyên nghi p cao và có kh năng làm vi c trong môi trư ng c nh tranh qu c t .BGDĐT.com WEBSITE: www.com V 1ST 88% các nhà qu n lý khách s n nhà hàng chuyên nghi p bi t đ n thương hi u Vatel.EMAIL: academic@vatelsaigon. B ng C nhân này đư c s công nh n c a B Giáo D c và Đào t o Vi t Nam theo gi y phép s 2239/ QĐ.1.Bachelor’s degree in International Hotel Management trư ng Vatel.vatel.VĂN PHÒNG TUY N SINH 120BIS SƯƠNG NGUY T ÁNH. 66% công nh n r ng Vatel là m t trong nh ng trư ng đào t o nghi p v qu n tr du l ch và khách s n t t nh t.

93 Cao Th ng. 106. Sinh viên đư c tr i nghi m trong môi trư ng h c t p theo tiêu chu n Anh qu c và có nhi u cơ h i du h c t i Vương qu c Anh cũng như t i các nư c: M . t ch c qu n lý chương trình và văn b ng Anh qu c)...Chương trình h p tác qu c t CAO Đ NG KINH DOANH Đi u ki n tuy n sinh: T t nghi p PTTH và trình đ ti ng Anh t i thi u IELTS 4.hoasen. có giá tr toàn c u. Úc. HCM Đi n tho i: 3830 1877 (ext.vn 54 TH I GIAN KHAI GI NG TRONG NĂM 2013 tháng 3. sinh viên t t nghi p chương trình đư c c p b ng “Higher National Diploma in Business” c a t ch c Edexcel.edu. Đây là chương trình ch n l c. đang đư c gi ng d y t i trư ng CĐ Manchester – Vương qu c Anh và nhi u nư c trên th gi i. Chương trình đư c thi t k giúp sinh viên tích lũy ki n th c chuyên sâu v Qu n tr kinh doanh trong môi trư ng kinh doanh qu c t . Singapore. T i trư ng Đ i h c Hoa Sen chương trình đư c gi ng d y hoàn toàn b ng ti ng Anh.edu. Sinh viên đ ki n th c và t tin làm vi c cho nh ng doanh nghi p và t ch c qu c t ho c theo h c các chương trình du h c t i Anh. TP. Canada. 156) Email: tuyensinh@hoasen. Các gi ng viên c a trư ng CĐ Manchester s đ n Vi t Nam đ nh kỳ đ tham gia gi ng d y và hu n luy n. Sau 3 năm h c. theo công ngh đào t o c a trư ng CĐ Manchester và ki m đ nh ch t lư ng theo chu n c a t ch c Edexcel (H i đ ng kh o thí qu c gia. trong chương trình h p tác qu c t như UPEC (Pháp). có th đăng ký h c chương trình Anh văn d b t i ĐH Hoa Sen). Q. Sinh viên có th hoàn t t b ng C nhân Kinh doanh ngay t i ĐH Hoa Sen.vn Văn phòng Tuy n sinh chương trình h p tác qu c t Trư ng Đ i h c Hoa Sen. tháng 7 và tháng 11 .. Úc. www. Singapore.5. M và nhi u nư c khác.3.5 (Nh ng trư ng h p chưa có IELTS 4.

sinh viên t t nghi p chương trình đư c c p b ng “Higher National Diploma in Business” c a t ch c Edexcel.. chuyên ngành Marketing đư c thi t k giúp sinh viên tích lũy ki n th c chuyên sâu v Marketing trong môi trư ng kinh doanh qu c t . trong chương trình h p tác qu c t như UPEC (Pháp).5. TP. tháng 7 và tháng 11 55 . CAO Đ NG MARKETING Chương trình Cao đ ng kinh doanh. có th đăng ký h c chương trình Anh văn d b t i ĐH Hoa Sen). Singapore. có giá tr toàn c u. Văn phòng Tuy n sinh chương trình h p tác qu c t Trư ng Đ i h c Hoa Sen. Sinh viên có th hoàn t t b ng C nhân Kinh doanh ngay t i ĐH Hoa Sen.3.edu. Singapore. Đ i ngũ gi ng viên giàu kinh nghi m qu c t s mang đ n cho sinh viên nh ng ki n th c th c ti n làm n n t ng v ng ch c cho ngh nghi p trong tương lai. M và nhi u nư c khác.. t ch c qu n lý chương trình và văn b ng Anh qu c). Úc. 156) Email: tuyensinh@hoasen.vn TH I GIAN KHAI GI NG TRONG NĂM 2013 tháng 3. Sau 3 năm h c. Q.Chương trình h p tác qu c t Đi u ki n tuy n sinh: T t nghi p PTTH và trình đ ti ng Anh t i thi u IELTS 4. 106. Canada. và đư c ki m đ nh ch t lư ng theo chu n c a t ch c Edexcel (H i đ ng kh o thí qu c gia.5 (Nh ng trư ng h p chưa có IELTS 4. Sinh viên đ ki n th c và t tin làm vi c cho nh ng doanh nghi p và t ch c qu c t ho c theo h c các chương trình du h c t i Anh. HCM Đi n tho i: 3830 1877 (ext. T i trư ng Đ i h c Hoa Sen chương trình đư c gi ng d y hoàn toàn b ng ti ng Anh. Sinh viên đư c tr i nghi m trong môi trư ng h c t p theo chu n qu c t và có nhi u cơ h i du h c t i Vương qu c Anh cũng như các nư c có ngành Marketing phát tri n như: M . Úc. 93 Cao Th ng..

5 (Nh ng trư ng h p chưa có IELTS 4. có th đăng ký h c chương trình Anh văn d b t i ĐH Hoa Sen). Đ ng th i. sinh viên có cơ h i tr thành h i viên c a H c vi n Khách s n Nhà hàng Qu c t (AIH ho c MIH ho c FIH). Q. k năng chuyên nghi p. Văn phòng Tuy n sinh chương trình h p tác qu c t Trư ng Đ i h c Hoa Sen. Môi trư ng h c t p hoàn toàn b ng ti ng Anh giúp sinh viên kh ng đ nh t t kh năng ti ng Anh và t tin hòa nh p trong môi trư ng làm vi c qu c t . siêu th . 106.3. khu vui chơi gi i trí. resort. Chương trình Cao đ ng Qu n tr Khách s n Nhà hàng (h p tác v i t ch c Edexcel) tr c thu c Khoa Đào t o Chuyên nghi p c a Trư ng Đ i h c Hoa Sen v i s m nh mang đ n cho sinh viên năng l c th c ti n mang t m vóc qu c t và t m nhìn chi n lư c đ kh năng tham gia đ i ngũ qu n lý tương lai trong m t môi trư ng ngành ngh năng đ ng v i nhi u cơ h i thăng ti n. 93 Cao Th ng. Chương trình cung c p cho sinh viên ki n th c n n t ng v ng vàng. khu ngh dư ng cao c p. giao lưu v i các chuyên gia trong ngành và th c t p chuyên ngành t i các khách s n nhà hàng cao c p thu c 10 t p đoàn Khách s n Nhà hàng n i ti ng nh t th gi i hi n nay. s ki n.5. sinh viên h i đ kh năng làm vi c t i các khách s n. Sau 3 năm. sinh viên đư c trau d i ki n th c cũng như k năng th c t qua vi c g p g . Cơ h i vi c làm: Sau khi t t nghi p. hi n đ i nh t c a Anh qu c trong lĩnh v c Khách s n Nhà hàng.vn TH I GIAN KHAI GI NG TRONG NĂM 2013 tháng 3. b nh vi n cao c p. các c s giáo d c v khách s n nhà hàng và các công ty t ch c h i ngh . tháng 7 và tháng 11 .Chương trình h p tác qu c t CAO Đ NG QU N TR KHÁCH S N NHÀ HÀNG Đi u ki n tuy n sinh: T t nghi p PTTH và trình đ ti ng Anh t i thi u IELTS 4. thái đ đúng đ n trong ngành Khách s n Nhà hàng và t o cơ h i cho ngư i h c đư c s công nh n qu c t v ch t lư ng đào t o c a Anh qu c cũng như kh năng h c liên thông lên c p đ cao hơn như c nhân qu c t ngành Qu n tr Khách s n Nhà hàng ho c nh ng lĩnh v c liên quan như Qu n tr Du l ch L hành ho c Qu n tr Kinh doanh. hãng máy bay. Đ ng th i. Chương trình đư c xem là s k t h p hoàn h o gi a nh ng k năng cơ b n nh t theo tiêu chu n châu Âu và kh năng h c thu t chu n m c. 156) Email: tuyensinh@hoasen. đư c các chuyên gia trong ngành đánh giá cao v k năng chuyên nghi p cũng như ki n th c chuyên môn th c t đã đ t đư c. sinh viên t t nghi p chương trình s đư c c p b ng “Higher National Diploma in Hospitality Management” c a t ch c Edexcel. khu du l ch. các nhà hàng. TP. công ty ch bi n và d ch v m th c. có giá tr toàn c u. HCM Đi n tho i: 3830 1877 (ext.edu.

57 .

58 .

59 .

174 Email: tuyensinh@hoasen. TP.edu. H Chí Minh ĐT: (08) 3830 1877 Ext: 131. Q3.93 Cao Th ng.edu. 106.vn “Quét QR code này đ có thêm thông tin” .vn http://huongnghiep.hoasen.