GIẢNG DẠY VÀ NGHIÊN CỨU XÃ HỘI HỌC QUẢN LÝ THEO CÁCH TIẾP CẬN MỚI PGS,TS.

LÊ NGỌC HÙNG
Trên thế giới, ở một số nước phát triển, chuyên ngành xã hội học quản lý thường bị lấn át bởi nhiều chuyên ngành khác như xã hội học công nghiệp, xã hội tổ chức, xã hội học kinh tế, xã hội học lao động, xã hội học chính trị... Do đó, rất khó tìm thấy thuật ngữ “xã hội học quản lý” trong các từ điển xã hội học. Việc xã hội học quản lý bị lu mờ còn có một số lý do khác bên ngoài xã hội học. Đó là sự kiện quản lý chỉ xuất hiện một cách chính thức kể từ khi xuất hiện cách mạng công nghiệp, cách mạng khoa học kỹ thuật và chủ nghĩa tư bản. Hầu hết các học thuyết quản lý đều được phát hiện và kiểm nghiệm trong lĩnh vực quản trị kinh doanh và hành chính công, hành chính tư và trong lĩnh vực điều khiển học. Các nghiên cứu về quản lý chủ yếu tập trung vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, tức là các quá trình diễn ra trong các tổ chức doanh nghiệp. Mô hình quản lý kiểu hiện đại kiểu văn phòng, nhiệm sở như ta thấy ngày nay, theo lý thuyết của Weber, xét cho cùng đã xuất hiện trước hết là khu vực sản xuất kinh doanh rồi sau đó mới lan sang lĩnh vực hành chính sự vụ. Tuy nhiên, cùng với quá trình toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế thế giới đang diễn ra với nhịp độ ngày càng nhanh và phức tạp, mối quan tâm tới xã hội học quản lý đã tăng lên ở các nước công nghiệp phát triển và các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam. Đối với một nền kinh tế đang chuyển đổi trong đó mô hình và cơ chế quản lý kiểu tập trungquan liêu-hành chính-mệnh lệnh-bao cấp đang bị thay thế bởi mô hình và cơ chế quản lý theo quy luật thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì yêu cầu phát triển xã hội học quản lý nói riêng và khoa học về lãnh đạo, quản lý đang tăng lên mạnh mẽ. Điều này có nghĩa là các lý thuyết quản lý đặc trưng cho quản lý trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh trong phạm vi tổ chức doanh nghiệp sẽ khó có thể phù hợp cho quản lý trong lĩnh vực tái sản xuất xã hội trên phạm vi toàn xã hội. Trên thực tế, ở Việt Nam nhu cầu thực tiễn đổi mới kinh tế-xã hội đang đòi hỏi phải phát triển hướng nghiên cứu khoa học về quản lý xã hội và nhất là chuyên ngành xã hội học quản lý chứ khó có thể áp dụng các lý thuyết quản lý kinh tế và quản trị kinh doanh và quản lý đời sống xã hội của cộng đồng xã hội. Lý do nhìn thấy rõ ở đây là cộng đồng xã hội gồm các giai tầng xã hội với các cấu trúc gia đình, nhóm, tổ chức, thiết chế xã hội phức tạp hơn rất nhiều so với một nhà máy, một tổng công ty hay cả một bộ ngành. Xã hội không phải là tổng số các cá nhân và cũng không phải tổng số các doanh nghiệp, công ty và các tổ chức cộng lại với nhau. Điều này thật là hiển nhiên, nhưng các môn học về xã hội học quản lý nói riêng và các môn khoa học về quản lý nói chung hiện đang được dạy học trong trường đại học Việt Nam có vẻ không như không biết tới và cứ giảng dạy các lý thuyết quản lý doanh nghiệp, quản lý kinh tế cho cả những sinh viên, học viên chuyên ngành quản lý xã hội. Rất nhiều câu hỏi đang được thực tiễn đặt ra đối với quản lý mà các tài liệu dạy học về quản lý kinh tế, quản lý hành chính nhà

TẠP CHÍ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ. 8 - 2008

67

Những biến đổi xã hội sâu sắc ở Việt Nam hiện nay đang tác động tới quản lý trên tất cả các lĩnh vực trong đó nổi bật nhất là hai lĩnh vực nghiên cứu và giáo dục-đào tạo về quản lý ở bậc đại học. Có thể nói. trì trệ. 2008. Về cơ bản các học thuyết quản lý trước đây chủ yếu bàn về các quá trình kinh tế-xã hội trong phạm vi tổ chức doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. di động xã hội. chính trị học và khoa học hành chính. một mặt các nhà khoa học tiếp tục cởi mở trong việc học tập và tiếp thu có phê phán những thành tựu mới nhất của học thuyết quản lý phương Tây nơi có nền kinh tế thị trường kiểu tư bản chủ nghĩa phát triển hàng trăm năm qua. Ngày nay loài người đang chứng kiến những sự biến đổi xã hội to lớn và nhanh chóng do hàng loạt các yếu tố mới xuất hiện như sự phát triển của khoa họccông nghệ. xí nghiệp. Peter F. tin học và sự bùng nổ thông tin. Về nghiên cứu. sự tham gia của người dân và sự phát triển xã hội dân sự. Các học thuyết đó đã phản ánh những biến đổi xã hội do chủ nghĩa tư bản tạo ra.nước còn bỏ ngỏ hoặc khó có thể giải đáp được. sự biến đổi kép từ cấu trúc xã hội đơn điều.2008 68 . Drucker. Quản lý vì Tương lai : những năm 1990 và sau đó. dân chủ hoá và sự phản biện xã hội. 1997. 1 TẠP CHÍ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ. ví dụ sự biến đổi từ lao động nông nghiệp sang lao động công nghiệp. cơ động xã hội. Một số học thuyết quản lý nói đến các quá trình trong tổ chức hành chính và tổ chức chính trị và do vậy thường lệch sang lĩnh vực luật học. Một số nước trong đó có Việt Nam đang trải qua thời kỳ quá độ phức tạp với nhiều biến đổi xã hội rất sâu sắc như: sự đổi mới kinh tế-xã hội sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Nxb Trẻ. Các học thuyết quản lý thế kỷ XIX và thế kỷ XX chủ yếu giới hạn phạm vi nghiên cứu trong khuôn khổ của tổ chức kinh tế và tổ chức hành chính mà ít mở rộng sang cộng đồng xã hội và bối cảnh xã hội. toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế thế giới và cả sự khủng hoảng và các cuộc cải cách trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tất cả những biến đổi xã hội ở tầm vĩ mô này đang buộc quản lý phải thay đổi trên các phương diện từ người lãnh đạo quản lý đến các hình thức tổ chức trong xã hội. các công trình nghiên cứu hiện có đã được không ít kết quả tích cực thể hiện ở các cuốn sách về quản lý được biên dịch từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt1 và một số sách giáo khoa. Ví dụ những vấn đề về cấu trúc giai tầng xã hội. Về mặt này. sự biến đổi hệ các giá trị văn hoá. đơn điệu và từ trạng thái nghèo nàn lạc hậu sang trạng thái phát triển hơn. quá trình công nghiệp hoá và hiện đại hoá. Joshep Stiglitz. Kinh tế thị trường và Phát triển : Từ góc nhìn châu Á. giáo trình đã được biên soạn nhằm giới thiệu các học thuyết và kinh nghiệm quản lý phương Tây nhằm phục vụ dạy học ở trường đại học. từ tổ chức kiểu gia đình sang tổ chức kiểu nhà máy. khép kín sang cấu trúc xã hội đa dạng. trong hơn một thế kỷ qua ở các nước công nghiệp phát triển. Toàn cầu hoá và những mặt trái. Farrukh Iqbal và Jong-II You. Hà Nội. Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương. Hà Nội. phân tầng xã hội. Ngân hàng Thế giới. những hạt nhân hợp lý của khoa học quản lý nước ngoài vào điều kiện Việt Nam. sự phổ cập giáo dục và học tập suốt đời. 2002. năng động và mở cửa. Dân chủ. Một loạt những quá trình xã hội đang diễn ra với tốc độ và quy mô to lớn trên phạm vi thế giới như : dân chủ hoá và thị trường. Hà Nội. Trên cơ sở đó có thể chắt lọc những tinh hoa. truyền thống phát triển các học thuyết quản lý theo hướng này càng mạnh bao nhiêu thì xu hướng phát triển xã hội học quản lý càng yếu kém bấy nhiêu. 8 . phân hoá và bất bình đẳng xã hội.

8 . chủ thuyết phát triển xã hội. Có thể nêu một vài thí dụ để làm sáng tỏ điều này như sau : Một công ty có 1 Vũ Hào Quang. nhu cầu và động cơ. Vấn đề ở chỗ quản lý không đơn giản là hoạt động quản lý diễn ra trong một cơ quan. Tr.2008 69 . 2 Nguyễn Tuấn Dũng . giáo trình và bài giảng về xã hội học quản lý theo hướng mới nhằm đáp ứng những yêu cầu đã phân tích ở trên. Ngay cả đối với ngành đào tạo là quản lý xã hội. phương pháp quản lý xã hội. tổ chức. công cụ quản lý xã hội và điều kiện quản lý xã hội2. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội. Tr. cách tiếp cận quản lý dựa vào cộng đồng và sự tham gia của người dân và các nguyên tắc quản lý như công bằng xã hội và bình đẳng giới đã được áp dụng rộng rãi trong các chương trình. điều kiệnhoàn cảnh. hiện đại hoá và phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam. 2002. 107. một số tác giả định nghĩa “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức. có tổ chức đặc biệt đến xã hội nhằm chấn chỉnh và hoàn thiện cơ cấu hoạt động xã hội của nó trong quá trình hoạch định và đạt tới mục đích”4. mục đích của quản lý xã hội. Khó khăn này càng bộc lộ rõ khi phải xác định những khái niệm khác đặc trưng như đối tượng của quản lý xã hội. đối tượng.Mặt khác của nghiên cứu quản lý là tổng kết kinh nghiệm đổi mới quản lý trong thời kỳ công nghiệp hoá. không ít tác giả rất lúng túng khi đưa ra các định nghĩa về chủ thể quản lý xã hội. khách thể. có hệ thống. Tr. Điều này cho thấy sự cần thiết phải đổi mới hoặc bổ sung cách tiếp cận quan hệ xã hội trong đó quản lý cần được xem xét trong mối quan hệ với xã hội bên ngoài tổ chức hay công ty. mục đích. quản lý được phân tích như là một quá trình hoạt động trong đó chủ thể hoạt động tác động tới đối tượng nhất định nhằm đạt được mục tiêu xác định. trong trường đại học vẫn còn tình trạng rất khan hiếm các sách. theo cách tiếp cận hoạt động này. phương tiện quản lý xã hội. 2002. TẠP CHÍ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ. dự án phát triển kinh tế-xã hội có nguồn tài trợ quốc tế. Tuy nhiên. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội. Xã hội học quản lý. Một phương pháp tiếp cận phổ biến trong giảng dạy và nghiên cứu về quản lý nói chung và quản lý xã hội nói riêng là cách tiếp cận hoạt động quản lý. quản lý sự phát triển xã hội. chủ thuyết phát triển giáo dục. 3 Vũ Hào Quang.Đỗ Minh Hợp. Từ điển quản lý xã hội. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội. một số tác giả đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong việc xác định đối tượng nghiên cứu của xã hội học quản lý khi cho rằng cần phải nghiên cứu các quan hệ xã hội trong một tổ chức1.Đỗ Minh Hợp. Gần đây mới xuất hiện những đề tài khoa học tập trung vào chủ đề mới như quản lý xã hội dân sự. có ý thức hướng mục đích của chủ thể vào đối tượng nhằm đạt được hiệu quả tối ưu so với yêu cầu đặt ra”3. Sđd. Theo cách tiếp cận này. Trên thực tế. Phương pháp tiếp cận hoạt động đòi hỏi phải xác định một loạt các yếu tố cấu thành gồm: chủ thể. Về mặt này các nhà khoa học có lẽ mới chỉ bắt đầu quan tâm tìm hiểu các biến đổi xã hội để phát hiện ra những cơ hội và thách đối với đổi mới quản lý. trong đời sống xã hội. Quản lý luôn nằm trong mối quan hệ phức tạp với xã hội với tất cả các sự kiện xã hội và các chiều cạnh phức tạp của nó mà cách tiếp cận hoạt động khó có thể giải đáp một cách phù hợp và thoả đáng. khách thể quản lý xã hội. Từ điển quản lý xã hội. Dựa vào cách tiếp cận này. 2002. 4 Nguyễn Tuấn Dũng . 118. phương tiện và công cụ. Các tiếp cận hoạt động được áp dụng để định nghĩa quản lý xã hội theo nghĩa hẹp là “sự tác động có ý thức. 187-188. Thí dụ.

Cách tiếp cận mới đòi hỏi phải khắc phục những nhược điểm của cách tiếp cận cũ đồng thời phải phát triển những đặc trưng của tiếp cận xã hội học trong quản lý. Xã hội học là khoa học nghiên cứu quy luật và tính quy luật của sự nảy sinh. khách thể tham gia các quan hệ phức tạp liên quan tới quản lý sản xuất và tái sản xuất xã hội. dân làm. Điều này có nghĩa là cần nghiên cứu và dạy học về quản lý theo cách tiếp cận quan hệ xã hội. 1997. Dưới đây là một số đề xuất xây dựng và phát triển cách tiếp cận mới trong nghiên cứu và giảng dạy xã hội họ quản lý ở bậc đại học. tức là luôn xem xét quản lý trong mối quan hệ với xã hội và với con người trong tư cách là chủ thể. hai là hạn chế nghiên cứu quản lý trong phạm vi tổ chức mà không mở rộng sang cộng đồng xã hội.thể quản lý rất hiệu quả hoạt động của công ty và sản xuất ra những hàng hoá đem lại lợi nhuận và nâng cao đời sống phúc lợi cho từng cán bộ. Xã hội học. nhân viên của công ty. Một ví dụ khác là Công ty Vedan có thể quản lý sản xuất kinh doanh rất có hiệu quả kinh tế nhưng lại làm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và bị phản biện gay gắt từ phía xã hội. Do vậy. quá trình tham gia và dân chủ. dân kiểm tra thì tình hình khác hẳn: một loạt quyết định quản lý đã bị tạm ngưng hoặc huỷ bỏ do bị phản biện xã hội. dân bàn. Có thể khái quát một số đặc trưng cơ bản của cách tiếp cận cũ trong xã hội học quản lý như sau: một là áp dụng quá nhiều tri thức của quản lý kinh tế và quản trị kinh doanh đến mức là trùng lặp . Định nghĩa này cho thấy xã hội học quản lý không tập trung nghiên cứu quản lý bởi vì đó là lĩnh vực của khoa học về quản lý hay quản lý học. 1 TẠP CHÍ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ. Hoặc một số quyết định của các chủ thể quản lý mặc dù được ban hành theo đúng quy trình hoạt động quản lý. xã hội dân sự và sự phản biện xã hội.2008 70 . Hàng loạt những câu hỏi nghiên cứu cần nêu lên ở đây là: quản lý có vị trí và vai trò như thế nào trong xã hội ? Quản lý làm biến đổi xã hội thế nào và xã hội đã làm thay đổi quản lý ra sao? Xã hội học quản lý theo cách tiếp cận mới luôn xem xét quản lý trong mối quan hệ với sự phân hoá xã hội và bình đẳng xã hội. cần xác định rõ: xã hội học quản lý nghiên cứu quy luật và tính quy luật của sự nảy sinh. mạng lưới xã hội và các loại vốn phi kinh tế. vận động và biến đổi mối quan hệ giữa con người và xã hội1. điều khiển học. Nhưng khi đặt sự kiện này trong mối quan hệ với toàn xã hội hiện nay thì không chỉ đề xuất tự trích thưởng của EVN không được chấp nhận mà còn có cả ý kiến phản biện rằng EVN cần phải xem lại có nên khen thưởng không khi mà để xảy ra tình trạng thiếu điện và cắt điện ảnh hưởng tới sản xuất kinh doanh và sinh hoạt của toàn xã hội. với tư cách là một chuyên ngành. 8 . nhưng khi đặt các quyết định quản lý đó trong mối quan hệ với quá trình dân chủ hoá tức là dân biết. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội. Đồng thời nghiên cứu sự tác động của quản lý tới xã hội và sự ảnh hưởng của xã hội tới quản lý. cấu trúc giai tầng xã hội. vận động và biến đổi mối quan hệ giữa con người và quản lý và xã hội và quản lý. ba là luôn coi quản lý là một hoạt động quá duy lý. Xem xét từ góc độ hoạt động quản lý thì rõ ràng là công ty đó đáng được khen thưởng hoặc ít là tự trích tiền lãi từ sản xuất kinh doanh để tự khen thưởng. Mà xã hội học quản lý nghiên cứu cách thức mà con người tác động tới quản lý và cách thức mà quản lý tác động tới con người. cơ động xã hội và di động xã hội. định hướng giá Phạm Tất Dong – Lê Ngọc Hùng (Đồng chủ biên). như trường hợp Tổng công ty điện lực Việt Nam (EVN) định làm vào cuối năm 2008.

qu¶n lý cã hiÖu qu¶ ®èi víi c¸c hiÖn t−îng x· héi. Nguyễn Đình Tấn (Chủ biên). ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ hÖ thèng c¸c kh¸i niÖm riªng vÉn ch−a ph¸t triÓn vµ ®Þnh h×nh râ nÐt trong thêi gian qua. tæ chøc gi¸o dôc. qu¸ tr×nh x· héi cña qu¸ tr×nh ®æi míi vµ ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa ë n−íc ta. trong hÖ thèng c¸c khoa häc ®· xuÊt hiÖn nh÷ng bé m«n khoa häc qu¶n lý nh− ®iÒu khiÓn häc. lÞch sö ph¸t triÓn x· héi häc trªn thÕ giíi ®· chøa ®ùng ®Çy ®ñ c¸c c¬ së lý luËn vµ ph−¬ng ph¸p luËn nghiªn cøu x· héi häc vÒ qu¶n lý. Tr. §éi ngò c¸n bé l·nh ®¹o qu¶n lý lµ häc viªn ®ang häc tËp trong hÖ thèng Häc viÖn cÇn ®−îc tiÕp cËn nh÷ng kiÕn thøc vµ kü n¨ng x· héi häc qu¶n lý ®Ó cã thÓ kÞp thêi n¾m b¾t vµ t×m ra c¸c biÖn ph¸p l·nh ®¹o. Nxb Chính trị quốc giao. 8 . mÆc dï ®· cã mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu cã tªn gäi lµ x· héi häc qu¶n lý. tÝnh quy luËt cña sù h×nh thµnh. X· héi häc qu¶n lý ®−îc x¸c ®Þnh lµ mét chuyªn ngµnh x· héi häc cã ®èi t−îng nghiªn cøu lµ c¸c quy luËt. Tõ ®ã c¸c néi dung nghiªn cøu c¬ b¶n cña x· héi häc qu¶n lý cÇn ®−îc ph¸t hiÖn vµ gîi më nh»m ®¸p øng nhu cÇu gi¶ng d¹y vµ häc tËp trong c¸c tr−êng ®¹i häc vµ nhÊt lµ hÖ thèng Häc viÖn ChÝnh trÞ-Hµnh chÝnh Quèc gia Hå ChÝ Minh2. Qua kh¶o s¸t s¬ bé t×nh h×nh nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y. 2 TẠP CHÍ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ. (Xem tiÕp trang 66) Lª Ngäc Hïng. ®Æc biÖt lµ nghiªn cøu tr−êng hîp gi¸o tr×nh x· héi häc qu¶n lý vµ gi¸o tr×nh qu¶n lý x· héi cã thÓ rót ra mét sè nhËn xÐt nh− sau : Thø nhÊt. sù biÕn ®æi x· héi nhÊt lµ thùc tiÔn ®æi míi kinh tÕ-x· héi ë ViÖt Nam trong thêi gian võa qua ®· ®Æt ra nhiÒu vÊn ®Ò míi ®èi víi l·nh ®¹o. ph¸t triÓn vµ ®−îc øng dông trong qu¶n lý lao ®éng. Nh−ng bé m«n x· héi häc qu¶n lý víi t− c¸ch lµ mét chuyªn ngµnh khoa häc ®éc lËp cã ®èi t−îng nghiªn cøu. Trong sè c¸c vÊn ®Ò cÇn ¸p dông ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn x· héi häc næi lªn vÊn ®Ò qu¶n lý x· héi mµ c¸c m«n khoa häc qu¶n lý chuyªn ngµnh ch−a nghiªn cøu ®Çy ®ñ. Sù ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr−êng vµ sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc võa ®Æt ra c¸c yªu cÇu míi võa t¹o c¬ héi vµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó thóc ®Èy nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y x· héi häc vÒ l·nh ®¹o. qu¶n lý. 1 Thø ba. 2000. kinh tÕ häc vÒ qu¶n lý d−íi h×nh thøc tËp trung nhÊt cña nã lµ qu¶n trÞ kinh doanh. nhÊt lµ trong tæ chøc kinh tÕ. thËm chÝ cßn xem nhÑ. 2006. qu¶n lý ®ßi hái ph¶i vËn dông hÖ thèng lý luËn vµ ph−¬ng ph¸p luËn x· héi häc vµo t×m hiÓu vµ gi¶i ®¸p. t©m lý häc qu¶n lý. Sè 27 (6). tæ chøc hµnh chÝnh. ho¹t ®éng vµ c¸c qu¸ tr×nh trong tæ chøc. qu¶n lý x· héi vµ c¶ chuyªn ngµnh x· héi häc tæ chøc. qu¶n lý c¸c hµnh vi. Thø hai. Mét hÖ thèng c¸c häc thuyÕt qu¶n lý ®· ®−îc h×nh thµnh. Do vËy. Giáo trình xã hội học trong quản lý. T¹p chÝ Nghiªn cøu Con ng−êi. Tõ qu¶n lý c¸ nh©n ®Õn qu¶n lý x· héi – tõ t©m lý häc ®Õn x· héi häc. Trªn c¬ së häc tËp cã tÝnh phª ph¸n c¸c t− t−ëng x· héi häc vÒ qu¶n lý cña c¸c thêi ®¹i tr−íc. 35-49. Thø t−.2008 71 . Hà Nội. vËn ®éng vµ biÕn ®æi mèi quan hÖ gi÷a qu¶n lý víi con ng−êi vµ x· héi. c¸c quan niÖm khoa häc x· héi häc vÒ qu¶n lý ®· ®−îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ngay tõ khi bé m«n x· héi häc ra ®êi vµo thÕ kû XIX vµ tiÕp tôc tiÕn triÓn cho ®Õn ngµy nay. cïng víi x· héi häc c¸c khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n kh¸c vÒ qu¶n lý còng ®· ph¸t triÓn m¹nh mÏ trong hai thiªn niªn kû võa qua.trị và sự biến đổi xã hội và một số sự kiện xã hội khác của con người trong xã hội hiện nay1.

Hà Nội. Trong tạp chí Lý luận chính trị. Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương. 2002. §iÒu nµy ®Æc biÖt quan träng vµ cÇn thiÕt ®èi víi ®èi víi ®éi ngò häc viªn lµ nh÷ng c¸n bé l·nh ®¹o qu¶n lý kh«ng bã hÑp ho¹t ®éng trong ph¹m vi mét tæ chøc. Sè 27 (6). Lª Ngäc Hïng. 1997. Mµ x· héi häc qu¶n lý theo h−íng tiÕp cËn míi sÏ gãp phÇn bæ sung kiÕn thøc vµ kü n¨ng cÇn thiÕt mµ c¸c m«n khoa häc kh¸c vÒ l·nh ®¹o. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội. ViÖc ®Èy m¹nh nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y m«n x· héi häc qu¶n lý theo h−íng tiÕp cËn míi nh− ®· nªu sÏ kh«ng thay thÕ cho c¸c khoa häc kh¸c vÒ l·nh ®¹o. 35-49. 6. Tr. 2002. Toàn cầu hoá và những mặt trái. mét c¬ quan mµ thuéc c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau cña ®êi sèng x· héi ®ang trªn ®−êng c«ng nghiÖp ho¸.Đỗ Minh Hợp. qu¶n lý khã cã thÓ cung cÊp mét c¸ch hÖ thèng vµ ®Çy ®ñ cho ng−êi häc. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội. Hà Nội. Ngân hàng Thế giới. Joshep Stiglitz. Drucker. Tõ qu¶n lý c¸ nh©n ®Õn qu¶n lý x· héi – tõ t©m lý häc ®Õn x· héi häc. sù kiÖn x· héi cña ®êi sèng con ng−êi hiÖn nay. Phạm Tất Dong – Lê Ngọc Hùng (Đồng chủ biên). 2006. 1997. Vũ Hào Quang. Nguyễn Đình Tấn (Chủ biên). TµI LIÖU THAM KH¶O CHÝNH 1. 2. Nxb Chính trị quốc giao. qu¶n lý ®ang ®−îc nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y ë bËc ®¹i häc. Peter F. 4. hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc. Xã hội học quản lý. Nguyễn Tuấn Dũng . Quản lý vì Tương lai : những năm 1990 và sau đó. Xã hội học. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội. 2002. T¹p chÝ Nghiªn cøu Con ng−êi. 2008.(TiÕp theo trang 71)1 Thø n¨m. trang này là trang 66 1 5. Dân chủ.2008 72 . Từ điển quản lý xã hội. Farrukh Iqbal và Jong-II You. Kinh tế thị trường và Phát triển: Từ góc nhìn châu Á. Nxb Trẻ. §ã lµ nh÷ng kiÕn thøc vµ n¨ng lùc vÒ qu¶n lý xÐt trong mèi quan hÖ víi c¸c qu¸ tr×nh x· héi. Hà Nội. Giáo trình xã hội học trong quản lý. Hà Nội. 3. 8 . 2000 TẠP CHÍ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ.

8 .TẠP CHÍ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ.2008 67 .