Ch−¬ng III.

C¸c bé phËn chuyÓn ®éng

Ch−¬ng III. C¸c Bé phËn chuyÓn ®éng
3.1. Khung xe
3.1.1. C«ng dông: - Khung xe lµ x−¬ng cèt cña « t« ®Ó g¸ ®ì vµ l¾p ghÐp víi c¸c bé phËn cña xe: ®éng c¬, c¸c bé phËn cña hÖ thèng truyÒn lùc, c¬ cÊu ®iÒu khiÓn, thiÕt bÞ phô vµ thiÕt bÞ chuyªn dïng,... - Khung xe cã ®é cøng v÷ng vµ kh¶ n¨ng chÞu t¶i tèt. Cã h×nh d¹ng phï hîp ®Ó cho phÐp h¹ thÊp träng t©m cña xe, ®¶m b¶o hµnh tr×nh lµm viÖc cña hÖ thèng treo vµ viÖc ®iÒu khiÓn c¸c b¸nh xe dÉn h−íng. 3.1.2. Ph©n lo¹i - C¨n cø vµo lo¹i xe cã thÓ chia thµnh: + Khung xe con (Khung vµ vá t¸ch rêi hoÆc khung vµ vá liªn kÕt l¹i víi nhau). + Khung xe t¶i, xe kh¸ch, xe buýt + Khung ®oµn xe, xe chuyªn dïng,... - Theo kÕt cÊu cña khung cã thÓ chia thµnh: + KÕt cÊu d¹ng dÇm: xµ däc, xµ ngang liªn kÕt + KÕt cÊu d¹ng giµn. 3.1.3. cÊu t¹o mét sè lo¹i khung « t«: 3.1.3.1. CÊu t¹o khung xe con ( h×nh 3.1)

2

3

1

H×nh 3.1. CÊu t¹o khung xe con 1: Xµ däc; 2: Xµ ngang; 3: Gi¸ ®ì ®éng c¬

§Æc ®iÓm chÝnh: - KÕt cÊu khung xe gåm c¸c xµ däc vµ c¸c xµ ngang liªn kÕt b»ng c¸c thÐp dËp ®−îc liªn kÕt b»ng ph−¬ng ph¸p hµn, b¾t bu l«ng hoÆc ®inh t¸n. - T¹i vÞ trÝ liªn kÕt víi cÇu tr−íc vµ cÇu sau, tiÕt diÖn cña xµ däc thay ®æi cho phÐp h¹ thÊp träng t©m cña xe.

1

Ch−¬ng III. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng - T¹i c¸c vÝ trÝ liªn kÕt th−êng ®−îc gia c−êng ®Ó ®¶m b¶o ®é bÒn vµ ®é cøng v÷ng. - Khung xe chÞu toµn bé träng l−îng th©n xe nªn ph¶i ®¶m b¶o ®é bÒn vµ ®é cøng v÷ng víi c¸c chÕ ®é ho¹t ®éng cña xe. 3.1.3.2. CÊu t¹o khung xe t¶i, xe kh¸ch, xe buýt.

H×nh 3.2. CÊu t¹o khung xe t¶i

H×nh 3.3. CÊu t¹o khung xe buýt (Aero city)

1: PhÇn tr−íc xe; 2: PhÇn gi÷a xe; 3: PhÇn ®u«i - §Æc ®iÓm: + KÕt cÊu khung gåm hai xµ däc ch¹y tõ ®Çu xe ®Õn phÝa ®u«i xe, c¸c xµ ngang liªn kÕt víi xµ däc t¹o lªn khung v÷ng ch¾c. T¹i c¸c vÞ trÝ liªn kÕt vµ cã tiÕt diÖn thay ®æi th−êng cã c¸c tÊm gia c−êng.

2

Ch−¬ng III. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng + Xe vËn t¶i cã tÝnh c¬ ®éng, yªu cÇu kho¶ng s¸ng gÇm xe lín nªn kÕt cÊu xµ däc th−êng cã tiÕt diÖn kh«ng ®æi. + Trªn xµ däc vµ xµ ngang cã bè trÝ c¸c vÞ trÝ chê, gi¸ ®ì ®Ó b¾t c¸c chi tiÕt, hÖ thèng kh¸c lªn khung nh−: ®éng c¬, hÖ thèng l¸i, hÖ thèng phanh, thïng nhiªn liÖu,... + Khung ®−îc chÕ t¹o tõ thÐp hîp kim ®−îc dËp ®Þnh h×nh cã chiÒu dµy tõ 4 ®Õn 6 mm. 3.1.3.3. CÊu t¹o khung ®oµn xe.

+ KÕt cÊu khung xe chuyªn dïng.

H×nh 3.4. CÊu t¹o khung ®oµn xe(s¬mi r¬mooc)

- §Æc ®iÓm: + Xe ®Çu kÐo cã kÕt cÊu khung nh− xe t¶i th«ng th−êng tuy nhiªn cã chiÒu dµi ng¾n h¬n, trªn khung cã l¾p ®Æt bÖ m©m xoay ®Ó liªn kÕt víi r¬mooc phÝa sau. + Khung s¬mi r¬mooc cã kÕt cÊu gåm hai xµ däc vµ c¸c xµ ngang liªn kÕt víi nhau b»ng ph−¬ng ph¸p hµn hoÆc mèi ghÐp bu l«ng, ®inh t¸n t¹o thµnh khung v÷ng ch¾c. Liªn kÕt víi khung cßn cã hai ch©n phô ë phÝa tr−íc gióp s¬mi r¬mooc cã thÓ ®øng ®−îc khi th¸o rêi khái xe ®Çu kÐo. Cã gi¸ an toµn ë bªn s−ên tr¸i vµ ph¶i cña khung. Trªn khung cã c¸c xµ däc ®−îc bè trÝ thiÕt bÞ kho¸ chuyªn dïng ®Ó liªn kÕt víi "container " ®¶m b¶o liªn kÕt tèt khi xe chuyÓn ®éng trªn ®−êng. 3.1.3.4. Khung xe chuyªn dïng: - §Æc ®iÓm: + Khung chÝnh cña xe nh− kÕt cÊu cña khung xe t¶i th«ng th−êng. + ThiÕt bÞ vµ c¬ cÊu chuyªn dïng th«ng th−êng kh«ng liªn kÕt trùc tiÕp víi khung mµ th«ng qua khung phô hoÆc gi¸ ®ì. Khung phô ®−îc liªn kÕt víi khung chÝnh cña xe th«ng qua mèi ghÐp bulong ®¶m b¶o kh¶ n¨ng liªn kÕt tèt. + KÕt cÊu khung chÝnh vµ khung phô ph¶i ®¶m b¶o ®é cøng v÷ng trong c¸c chÕ ®é lµm viÖc.

3

dÉn h−íng hoÆc kh«ng dÉn h−íng.2.5.3.1.2.6: C¸c ®ßn dÉn ®éng cña hÖ thèng l¸i 4 .2.4.DÇm cÇu cã c«ng dông g¸ ®ì toµn bé phÇn khèi l−îng ®−îc treo vµ chøa ®ùng hoÆc g¸ ®ì c¸c bé phËn kh«ng ®−îc treo.2.Theo lo¹i cÇu cã thÓ chia ra: + DÇm cÇu bÞ ®éng.3. . 2.3. CÊu t¹o: H×nh 3. C«ng dông cña dÇm cÇu . + Liªn hîp .2. ®¶m b¶o kh¶ n¨ng dÉn h−íng c¸c b¸nh xe trªn cÇu tr−íc vµ ®iÒu khiÓn dÔ dµng th«ng qua hÖ thèng l¸i. dÉn h−íng hoÆc kh«ng dÉn h−íng. CÊu t¹o dÇm cÇu bÞ ®éng dÉn h−íng: 1. 3. Ph©n lo¹i: . + Liªn kÕt c¸c b¸nh xe dÉn h−íng. + DÇm cÇu chia c¾t: treo ®éc lËp. + DÇm cÇu chñ ®éng. 2. cÊu t¹o dÇm cÇu 3.Theo ph−¬ng ph¸p chÕ t¹o cã thÓ chia thµnh: + ChÕ t¹o b»ng hµn.1.2.DÇm cÇu liªn kÕt hai bªn b¸nh xe trªn cïng mét cÇu cña hÖ thèng treo phô thuéc. . DÇm cÇu 3. CÊu t¹o dÇm cÇu bÞ ®éng dÉn h−íng 1: DÇm cÇu.Ch−¬ng III. 3. §Æc ®iÓm: + §ì phÇn träng l−îng phÝa tr−íc cña « t«. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng 3.Theo kÕt cÊu hÖ thèng treo: + DÇm cÇu liÒn : treo phô thuéc. dËp + ChÕ t¹o b»ng ®óc.5.

3. 10: §Üa phanh. 2. DÇm cÇu liªn kÕt hai bªn b¸nh xe.18.7: BÖ ®ì bé phËn ®µn håi cña hÖ thèng treo. DÇm cÇu dÉn h−íng cßn ®−îc liªn kÕt víi c¸c ®ßn dÉn ®éng cña hÖ thèng l¸i. + KÕt cÊu vá cÇu chøa b¸n trôc vµ côm vi sai cho hai b¸nh xe trªn cÇu tr−íc. 11: Gi¸ ®ì ngoµi. Vá cÇu cïng víi gi¸ ®ì côm b¸nh xe t¹o nªn trô ®øng ®¶m b¶o kh¶ n¨ng chuyÓn h−íng cña hai bªn b¸nh xe ®ång thêi nhËn chuyÓn ®éng quay tõ côm truyÒn lùc chÝnh. 3. B¸nh r¨ng chñ ®éng cña bé vi sai cÇu tr−íc nhËn c«ng suÊt tõ hép ph©n phèi. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng DÇm cÇu cã kÕt cÊu th−êng lµ thÐp ®óc cã tiÕt diÖn ch÷ I.2. §Æc ®iÓm: 5 . §Æc ®iÓm: + Liªn kÕt c¸c b¸nh xe dÉn h−íng trªn cÇu tr−íc + §¶m b¶o chuyÓn ®éng quay cña c¸c b¸nh xe dÉn h−íng chñ ®éng quanh trôc cña nã ®ång thêi ®¶m b¶o kh¶ n¨ng chuyÓn h−íng d−íi t¸c ®éng cña dÉn ®éng hÖ thèng l¸i. 6: Vá cÇu.2.3.5. 4: N¾p ®Ëy côm truyÒn lùc chÝnh-Vi sai.Ch−¬ng III.3. 1. KÕt cÊu dÇm cÇu dÉn h−íng chñ ®éng 1. 3.6 lµ cÊu t¹o côm cÇu dÉn h−íng chñ ®éng ®iÒn h×nh trªn « t«.3. 2: Khíp cÇu trªn. DÇm cÇu chñ ®éng kh«ng dÉn h−íng.6. ®iÒu khiÓn sù quay cña c¸c b¸nh xe tõ t¸c ®éng ®iÒu khiÓn trªn vµnh l¸i. cho phÐp hai b¸nh xe cã thÓ chuyÓn h−íng nhê viÖc quay xung quanh trô ®øng liªn kÕt gi÷a ®Çu trôc b¸nh xe vµ dÇm cÇu. ®¶m b¶o ®é cøng v÷ng vµ t¶i träng lín ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 3. CÊu t¹o dÇm cÇu chñ ®éng dÉn h−íng: H×nh 3.2.17.vi sai cÇu tr−íc. 9: §Çu trôc b¸nh xe.12: C¸c ®ßn dÉn ®éng l¸i. 13: Gi¶m chÊn cña hÖ thèng 1. 5: §Çu trôc chñ ®éng cña bé truyÒn lùc chÝnh. 8: C¬ cÊu phanh ®i∙. CÊu t¹o: Trªn h×nh 3.

KÝch th−íc vá cÇu ®−îc quyÕt ®Þnh bëi kÝch th−íc cña bé truyÒn lùc chÝnh-Vi sai. phanh.vi sai gi÷a c¸c b¸nh xe cña cÇu sau. CÊu t¹o: H×nh 3. ChÞu träng l−îng toµn bé cña « t« ®Æt lªn c¸c b¸nh xe phÝa sau ®ång thêi nhËn vµ truyÒn lùc kÐo. H×nh 3. t¹o gi¸ ®ì vµ liªn kÕt víi bé phËn ®µn håi cña hÖ thèng treo.8 . 2. lµm gi¶m tÝnh n¨ng th«ng qua cña xe.Ch−¬ng III. DÇm cÇu chñ ®éng 1: Vá ngoµi vi sai. Cßn cã thÓ chÕ t¹o b»ng ph−¬ng ph¸p dËp hµn tõ ph«i thÐp dËp. m«men. vi sai vµ b¸n trôc.7. DÇm cÇu chñ ®éng Vá cÇu th−êng ®−îc chÕ t¹o b»ng ph−¬ng ph¸p ®óc tõ gang rÌn hoÆc gang c¶i tiÕn. KÝch th−íc qu¸ lín sÏ ¶nh h−ëng ®Õn kho¶ng s¸ng gÇm xe. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng Bao bäc côm truyÒn lùc chÝnh. 2: Vá cÇu chñ ®éng (DÇm cÇu chñ ®éng) Vá cÇu t¹o kh«ng gian chøa ®ùng côm truyÒn lùc chÝnh. 6 .

CÊu t¹o chung cña côm b¸nh xe gåm cã: .C¸c trôc ®ì vµ moay ¬ b¸nh xe.1. B¸nh xe cÇn ph¶i l¨n ªm dÞu vµ t¹o kh¶ n¨ng b¸m tèt nhÊt trªn nÒn ®−êng.B¸nh xe víi vµnh ®óc 3. . .3.3.Liªn kÕt víi cÇu xe.3..KÕt cÊu cña b¸nh xe thay ®æi nhiÒu vµ ®−îc c¶i thiÖn nh»m n©ng cao chÊt l−îng chuyÓn ®éng cña xe. b¸nh xe lu«n ph¶i tiÕp nhËn c¸c lùc..1.C¨n cø vµo cÊu tróc: b¸nh xe cã s¨m.9 7 . .B¸nh xe: Lèp vµ vµnh (®Üa vµnh). B¸nh xe: B¸nh xe thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c chøc n¨ng cña côm b¸nh xe. Lèp « t«: CÊu t¹o chung cña lèp bao gåm: líp cao su lãt trong. líp sîi (x−¬ng cña lèp).3.. « t« chuyªn dïng. lèp. Trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®éng.C¨n cø vµo c«ng dông: b¸nh xe « t« con.Côm b¸nh xe lµ côm t¹o chøc n¨ng chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn cho xe.KÕt cÊu ®¶m b¶o kh¶ n¨ng dÉn h−íng cho b¸nh xe. + Theo cÊu t¹o cña vµnh: . C¸c bé phËn chuyÓn ®éng 3. vai lèp. van khÝ. s¨m hoÆc kh«ng s¨m. m«men vµ c¸c va ®Ëp tõ mÆt ®−êng t¸c dông lªn khung xe vµ ng−îc l¹i.. th©n xe.1. côm b¸nh xe . kh«ng cã s¨m. CÊu t¹o cña b¸nh xe gåm: Vµnh. tanh lèp b»ng kim lo¹i ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 3.C¸c æ bi ®ì .. æn ®Þnh chuyÓn ®éng khi chuyÓn ®éng th¼ng vµ gi÷ æn ®Þnh khi ®i vµo ®−êng cong.C¨n cø vµo h×nh d¸ng: ph©n lo¹i theo kÝch th−íc h×nh häc cña lèp . nhê nã mµ « t« cã thÓ thùc hiÖn di chuyÓn trªn ®−êng. nã lµ mét phÇn cña hÖ thèng l¸i (b¸nh xe dÉn h−íng) hoÆc mét phÇn cña hÖ thèng truyÒn lùc( b¸nh xe chñ ®éng). b¸nh xe chÞu t¶i träng lín..Ch−¬ng III. . thµnh bªn.2. líp ®Öm.B¸nh xe víi vµnh hµn . B¸nh xe hiÖn nay ®ang sö dông lµ lo¹i sö dông khÝ nÐn víi kÕt cÊu rÊt ®a d¹ng phô thuéc vµo tÝnh n¨ng khai th¸c cña « t«. . . « t« buýt.1.Côm b¸nh xe ®¶m b¶o kh¶ n¨ng chuyÓn h−íng chuyÓn ®éng cho « t«. líp lãt vµnh. « t« t¶i. 3. 3. Ph©n lo¹i: + Theo cÊu t¹o cña lèp: . líp hoa lèp.

10 a) Lèp cã s¨m: Ký hiÖu trªn bÒ mÆt lèp: “ TUBE TYPE ”. 2: Líp x−¬ng mµnh. h¬i ra rÊt chËm do líp cao su dµy). H×nh 3.11 a) Lèp cã sîi mµnh ®an h−íng t©m: Ký hiÖu trªn lèp cã ch÷ R: “ Radial”. . 8: Vµnh. 3: Líp ®Öm. CÊu t¹o lèp « t« a) Lèp cã s¨m b) Lèp kh«ng s¨m c) Lèp kh«ng s¨m kh«ng cã vµnh kho¸. 2: Lèp. . 1: Vµnh b¸nh xe.9.10. NhiÖt ®é trong lèp thÊp (do kh«ng cã sù ma s¸t gi÷a lèp vµ s¨m) nªn tuæi thä cao. . Lèp cã sîi mµnh ®an h−íng t©m vµ ®an chÐo: H×nh 3. 3: Lãt vµnh. Lèp cã s¨m vµ lèp kh«ng s¨m: H×nh 3. b) Lèp kh«ng s¨m: Ký hiÖu: “ TUBE LESS ” + §Æc ®iÓm: Dïng cho xe cã tèc ®é cao do ®Æc ®iÓm an toµn (khi bÞ sù cè víi lèp. + §Æc ®iÓm: . Cã ®é tin cËy lµm viÖc cao. . Lèp nhÑ. §é cøng lín( kh«ng cã chi tiÕt ®µn håi lµ s¨m). máng. Yªu cÇu ®é kÝn khÝt mèi l¾p ghÐp vµnh vµ lèp cao ®−îc quyÕt ®Þnh bëi h×nh d¸ng h×nh häc cña lßng vµnh. 7: Tanh lèp. .Ch−¬ng III. 2. NhiÖt ®é thÊp. 4: Líp lãt trong 5: Líp mÆt bªn. 4: S¨m. CÊu t¹o lèp « t« 1: Líp hoa lèp. 9: Van khÝ 1. . kh¶ n¨ng ®µn håi tèt. DÔ l¾p r¸p vµ tuæi thä cao. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. 6: TÊm ®Öm tanh lèp. 5: Kho¸ vµnh 8 .

C¸c bé phËn chuyÓn ®éng + §Æc ®iÓm: Cã hai líp sîi ®an chÐo mét gãc 10-30o vµ líp mµnh h−íng kÝnh Lèp lo¹i nµy cã ®é mµi mßn bÒ mÆt nhá. Trªn c¸c lo¹i xe hiÖn nay dïng phæ biÕn c¶ hai lo¹i lèp nµy cho c¶ xe con. ®é cøng v÷ng cao nªn cã tiÕng ån. thÝch hîp víi « t« cã vËn tèc trung b×nh hay nhá.28MPa ≈ 2.400. CÊu tróc x−¬ng mµnh a) Lo¹i ®an chÐo b) Lo¹i ®an h−íng t©m 9 .5 KG/cm2 . Líp sîi kim lo¹i ph©n bè chñ yÕu trªn bÒ mÆt lµm viÖc cña lèp. Lèp cã líp sîi mµnh kim lo¹i: + §Æc ®iÓm: Cã ®é bÒn cao. kh¶ n¨ng truyÒn nhiÖt tèt. 4. Tuy nhiªn lµm t¨ng lùc c¶n l¨n cña b¸nh xe. b) Lèp cã sîi mµnh ®an chÐo.§Æc ®iÓm: + Líp cao su dµy bªn ngoµi cïng cña lèp.Ch−¬ng III. lèp cã kh¶ n¨ng ®µn håi däc lín. sù biÕn d¹ng bªn Ýt h¬n. Nhê viÖc ®an chÐo.8 KG/cm2 5.2 KG/cm2 . ®é gi·n në thÓ tÝch nhá. Trªn xe t¶i cã thÓ cã tõ 1 ®Õn 24 líp sîi kim lo¹i. Ngoµi ra ë Mü cßn s¶n xuÊt lo¹i lèp cã cÊu tróc trung gian gi÷a hai lo¹i trªn cã kÝ hiÖu lµ "B"( Bias). T−¬ng øng víi sè líp lµ ¸p suÊt h¬i lèp cho phÐp vµ ®−îc ghi ngay trªn bÒ mÆt lèp. ®é ®µn håi tèt.6PR t−¬ng øng ¸p suÊt lèp Pmax=0. Hoa lèp: . H×nh 3. chÞu lùc bªn tèt. Ký hiÖu trªn lèp cã ch÷ D: “Diagonal”. + Cã c¸c r·nh bè trÝ tho¸t n−íc tèt nhÊt khi ®i trªn ®−êng −ít. nh¹y c¶m víi sù quay vßng cña b¸nh xe dÉn h−íng.22MPa ≈ 2. Sè l−îng líp mµnh vµ ¸p suÊt h¬i lèp: KÝ hiÖu:“ _PR” + §Æc ®iÓm: Lèp cã sè sîi mµnh lín cã kh¶ n¨ng chÞu t¶i lín.11.25MPa ≈ 2. kh¶ n¨ng qu¸ t¶i cao. lùc c¶n l¨n nhá. ®é cøng v÷ng vµ chÞu lùc däc vµ bªn ®ång ®Òu.VÝ dô: . n»m trªn bÒ mÆt l¨n trªn nÒn ®−êng cã c¸c h×nh d¹ng kh¸c nhau cã nhiÖm vô b¶o vÖ líp sîi bªn trong vµ ®¶m b¶o kh¶ n¨ng b¸m tèt nhÊt víi nÒn ®−êng.8PR t−¬ng øng ¸p suÊt lèp Pmax=0. 3. xe t¶i vµ xe buýt. Th−êng cã 1 hoÆc 2 líp sîi mµnh kim lo¹i lµ thÐp hîp kim. + §Æc ®iÓm: C¸c sîi mµnh ®an chÐo so víi mÆt ph¼ng däc tõ gãc 300.4PR t−¬ng øng ¸p suÊt lèp Pmax=0.

ChiÒu cao: H( inch. . b·i. Ký hiÖu c¸c lo¹i lèp a) C¨n cø vµo ¸p suÊt khÝ nÐn bªn trong lèp: .1. thµnh phè) ®¶m b¶o kh¶ n¨ng b¸m ®−êng tèt.§−êng kÝnh l¾p vµnh cña lèp: d1(inch.Lèp ¸p suÊt cao: p= 5-7kG/cm2.8-5(kG/cm2). Lo¹i cã hoa lèp nhá hoÆc rÊt nhá : Dïng cho xe ch¹y trªn nÒn ®−êng tèt ( xa lé.Lèp ¸p suÊt thÊp: p= 0. ®Üa vµnh cè ®Þnh b¸nh xe víi moay ¬ ®Çu trôc b¸nh xe. 10 . KÝch th−íc h×nh häc cña lèp « t« 3. mm) . Ký hiÖu: D × B hoÆc D × H(inch hoÆc mm) b) Theo mét sè tiªu chuÈn: H×nh 3. Lo¹i cã hoa lèp th«ng th−êng: Dïng cho xe ch¹y trªn nÒn ®−êng cøng vµ ®−êng ®Êt.Vµnh cã chøc n¨ng gi÷ cho lèp ë nguyªn profin theo yªu cÇu. 12.3. Lo¹i hoa lèp cã r·nh lín vµ th«: Dïng cho xe ch¹y trªn nÒn ®−êng xÊu (c«ng tr−êng. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng . mm) . KÝch th−íc h×nh häc cña lèp ( Pr«fin) .ChiÒu réng : B ( inch. mm) 7. 6. Ký hiÖu: B-d (Inch hoÆc mm) .§−êng kÝnh ngoµi cña lèp: D( inch.Ch−¬ng III. §¶m b¶o b¸nh xe quay ®ång t©m vµ c©n b»ng. Vµnh b¸nh xe: . . ®−êng lÇy.). mm) ..3.

Vµnh cã thÓ chÕ t¹o b»ng thÐp dËp sau ®ã liªn kÕt víi nhau b»ng ph−¬ng ph¸p hµn hoÆc b¾t bul«ng. + b: ChiÒu réng gi÷a hai mÆt bªn l¾p víi lèp xe( chiÒu réng lßng vµnh).13. 1. + Trªn c¸c lo¹i xe hiÖn nay. ngoµi ra cßn cã kÕt cÊu vµnh ®óc hoÆc cã thÓ hµn tõ c¸c tÊm ph«i hoÆc b¾t b»ng bu l«ng ®Þnh vÞ.13. + t: ChiÒu dµy cña ®Üa vµnh a) Lßng vµnh: + §¶m b¶o lèp kh«ng cã kh¶ n¨ng dÞch chuyÓn theo ph−¬ng däc trôc b¸nh xe. + d1: §−êng kÝnh l¾p lèp vµo vµnh (chç b¾t tanh lèp). CÊu tróc lßng vµnh b¸nh xe « t« 11 . lßng vµnh cã cÊu t¹o kh¸c nhau tuú theo kÕt cÊu cña c¸c lo¹i lèp. BÒ mÆt tùa th−êng nghiªng 10 ®Õn 50 ®Ó lèp b¸m ch¾c vµo vµnh kh«ng bÞ xoay. VËt liÖu chÕ t¹o th−êng dïng thÐp C15 hoÆc C20. n¾p ®Ëy ®Çu trôc b¸nh xe. ®Üa vµnh. + Víi lo¹i lèp kh«ng s¨m. CÊu t¹o cña vµnh: Gåm lßng vµnh.Ch−¬ng III.14 . + d : §−êng kÝnh x¸c ®Þnh vÞ trÝ b¾t bu l«ng b¸nh xe víi ®Çu trôc hoÆc moay ¬. bÒ mÆt tùa cña lßng vµnh cã h×nh d¹ng ®Æc biÖt ®Ó ®¶m b¶o mèi ghÐp gi÷a lèp vµ vµnh tr¸nh hiÖn t−îng rß rØ khÝ nÐn. b) Vµnh ®óc b) Trªn h×nh 3. Vµnh b¸nh xe a) Vµnh hµn. H×nh 3. a) H×nh 3. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng .

Liªn kÕt gi÷a vµnh vµ moay ¬: Vµnh b¸nh xe ®−îc liªn kÕt víi moay ¬ b»ng bul«ng th«ng qua ®Üa vµnh ®¶m b¶o ®é ®ång t©m b»ng c¸c mÆt c«n trªn bul«ng vµ ®ai èc. Mèi ghÐp gi÷a m©m vµnh vµ moay ¬ a) ¤ t« t¶i b¸nh kÐ. 3.1. H×nh 3.2.3. Moay ¬ ®−îc chÕ t¹o b»ng ph−¬ng ph¸p ®óc tõ thÐp hoÆc gang rÌn. Do ®ã b¸nh xe ®−îc l¾p ®Æt víi c¸c gãc kh¸c nhau so víi mÆt ®−êng vµ ®èi víi hÖ thèng treo kh¸c nhau.15 . Cã xÎ c¸nh t¶n nhiÖt. cÊu t¹o côm b¸nh xe 3.3.16 . C¸c gãc ®Æt b¸nh xe dÉn h−íng. a) Gãc nghiªng ngang cña b¸nh xe ( gãc Camber): γ Gãc nghiªng ngang cña b¸nh xe lµ gãc ®−îc x¸c ®Þnh trong mÆt ph¼ng ngang cña xe t¹o nªn bëi mÆt ph¼ng däc ®i qua t©m b¸nh xe víi ph−¬ng th¼ng ®øng. ViÖc bè trÝ c¸c gãc ®Æt b¸nh xe dÉn h−íng liªn quan ®Õn tÝnh ®iÒu khiÓn vµ æn ®Þnh chuyÓn ®éng.15. §Üa vµnh lµ chi tiÕt quan träng ®¶m b¶o kh¶ n¨ng ®ång t©m cña b¸nh xe víi trôc.2. b) ¤ t« t¶i b¸nh ®¬n c) H×nh d¸ng lç m©m vµnh H×nh 3. Xe ph¶i cã tÝnh n¨ng æn ®Þnh khi ®i trªn ®−êng th¼ng vµ khi ®i ra khái ®−êng vßng th× ph¶i cã kh¶ n¨ng håi phôc tr¹ng th¸i ®i th¼ng. Moay ¬ quay trªn c¸c æ bi. 2. ë cÇu chñ ®éng moay ¬ quay ®−îc b¾t chÆt víi bÝch cña b¸n trôc.Ch−¬ng III. Tham kh¶o h×nh 3. KÕt cÊu cô thÓ ®−îc tr×nh bµy ë phÇn kÕt cÊu. cã c¸c lç ®Þnh t©m ®Ó cè ®Þnh b¸nh xe víi moay¬. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng b) §Üa vµnh: §Üa vµnh cã thÓ g¾n víi lßng vµnh b»ng ph−¬ng ph¸p hµn hoÆc ®inh t¸n. 1. §Þnh nghÜa gãc nghiªng ngang cña b¸nh xe 12 . C¸c gãc ®Æt côm b¸nh xe dÉn h−íng.

Ch−¬ng III.17. §é chôm ®ãng vai trß æn ®Þnh vµnh l¸i: 2.A>B gäi lµ ®é cho∙i hoÆc gäi lµ ®é chôm ©m. H×nh 3. C¸c gãc ®Æt trô ®øng côm b¸nh xe dÉn h−íng a) Gãc nghiªng ngang cña trô ®øng ( kingpin angle) σ Gãc nghiªng ngang cña trô ®øng lµ gãc hîp bëi ®−êng t©m trô ®øng vµ ph−¬ng th¼ng ®øng trong mÆt ph¼ng c¾t ngang. Gãc lÖch cña b¸nh xe ®−îc gäi lµ gãc chôm. §é chôm cña b¸nh xe a) §é chôm d−¬ng.®−îc gäi lµ d−¬ng khi nghiªng ra ngoµi vµ ng−îc l¹i gäi lµ ©m.18. b) §é chôm cña b¸nh xe §é chôm cña b¸nh xe lµ ®é lÖch cña phÇn tr−íc so víi phÇn sau b¸nh xe khi nh×n tõ trªn xuèng d−íi theo h−íng chuyÓn ®éng cña xe. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng Gãc nµy cã gi¸ trÞ tõ 1/2 ®Õn 10 .A<B gäi lµ ®é chôm hoÆc gäi lµ ®é chôm d−¬ng . H×nh 3. §iÓm ®o: + Cã thÓ ®o ë mÐp ngoµi cña vµnh lèp khi xe ®i th¼ng + Cã thÓ ®o ë ®iÓm lín nhÊt cña mÆt bªn lèp xe khi ®ñ ¸p suÊt + Cã thÓ ®o ë mÆt ph¼ng ®èi xøng däc cña b¸nh xe. Gãc nghiªng ngang trô ®øng Gãc nghiªng ngang nµy cã gi¸ trÞ tõ 20 ÷ 160 13 . b: §é chôm ©m . Trªn mét sè lo¹i xe gãc nµy cßn cã gi¸ trÞ b»ng kh«ng.

3. ®ì toµn bé t¶i träng t¸c dông lªn b¸nh xe. Gãc nghiªng däc trô ®øng Lµ gãc ®−îc x¸c ®Þnh trong mÆt ph¼ng däc cña xe vµ t¹o nªn bëi t©m ®−êng trô ®øng víi ph−¬ng th¼ng ®øng trong mÆt ph¼ng däc.2. vÞ trÝ gi÷a) phï hîp víi c¸c t¸c ®éng ®iÒu khiÓn tõ hÖ thèng l¸i (khi ®ã b¸nh xe dÉn h−íng quay xung quanh trô ®øng). Côm b¸nh xe bÞ ®éng dÉn h−íng: Côm b¸nh xe dÉn h−íng thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng sau: quay xung quanh trôc cña t¹o nªn chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn cho xe. Trô ®øng lµ kh©u liªn kÕt côm b¸nh xe víi dÇm cÇu trªn hÖ thèng treo phô thuéc. 14 . C¨n cø vµo chøc n¨ng cña côm b¸nh xe cã thÓ t×m hiÓu kÕt cÊu sau: 1.3. b) Gãc nghiªng däc cña trô ®øng ( caster angle): τ H×nh 3. ph¶i. Gãc lÖch nµy (kho¶ng 00 ÷ 120 ) kÌm theo ®é lÖch däc(nk =0 ÷ 25mm) lµ kho¶ng c¸ch gi÷a ®−êng t©m trô ®øng giao víi mÆt ®−êng víi víi ®−êng t©m b¸nh xe giao víi mÆt ®−êng trong mÆt ph¼ng däc. hÖ thèng phanh. ViÖc bè trÝ trô ®øng ph¶i ®¶m b¶o kh¶ n¨ng quay tr¬n cña b¸nh xe quanh trô ®øng víi ma s¸t nhá. CÊu t¹o côm b¸nh xe B¸nh xe thùc hiÖn chøc n¨ng t¹o chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn cho xe.19. Khi nh×n theo chiÒu chuyÓn ®éng däc xe gãc τ cã gi¸ trÞ d−¬ng khi ®−êng t©m trô ®øng lÖch vÒ phÝa sau vµ cã gi¸ trÞ ©m khi ®−êng t©m trô ®øng lÖch vÒ phÝa tr−íc. t¶i träng cña xe mµ trô ®øng cã kÕt cÊu kh¸c nhau. ®Ó ®¶m b¶o ®−îc chøc n¨ng nµy. b¸nh xe cÇn thiÕt ph¶i liªn kÕt víi cÇu xe hoÆc hÖ thèng treo cña xe. Tuú theo lo¹i xe. cã kh¶ n¨ng thay ®æi h−íng (sang tr¸i.Ch−¬ng III.2. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng Kho¶ng c¸ch tõ t©m ®−êng trô ®øng giao víi mÆt ®−êng ®Õn t©m b¸nh xe giao víi mÆt ®−êng ®−îc gäi lµ ®é lÖch hay cßn gäi lµ b¸n kÝnh quay cña b¸nh xe quanh trô ®øng. CÊu t¹o côm b¸nh xe liªn quan ®Õn mét phÇn c¸c bé phËn cña hÖ thèng l¸i.

7: Trô ®øng . trong tr−êng hîp nµy. 2: Vµnh b¸nh xe. nguån ®éng lùc tõ ®éng c¬. 5: Trôc quay b¸nh xe . b¸nh xe dÉn h−íng cßn nhËn nguån ®éng lùc tõ hÖ thèng truyÒn lùc th«ng qua ®ßn dÉn ®éng cã thÓ lµ trôc c¸c®¨ng. CÇu tr−íc dÉn h−íng chñ ®éng 1: Nöa ngoµi b¸n trôc. 6: æ bi c«n ®ì ngoµi 7: æ bi c«n ®ì trong. 6: DÇm cÇu. 3: Bul«ng l¾p vµnh víi moay ¬.20. 2.Ch−¬ng III. KÕt cÊu côm b¸nh xe dÉn h−íng bÞ ®éng xe Hino 1: B¸nh xe. Côm b¸nh xe liªn kÕt víi b¸n trôc th«ng qua trô ®øng.22. trô ®øng cã kÕt cÊu ®Æc biÖt ®Ó cã thÓ ®¶m nhËn ®Çy ®ñ chøc n¨ng cña b¸nh xe dÉn h−íng chñ ®éng. 8: æ bi ®Çu trôc. 4: Moay ¬. KÕt cÊu côm b¸nh xe dÉn h−íng bÞ ®éng 1: Tang trèng. 3: æ bi ngâng trôc b¸nh xe. 7: æ bi chÆn trô ®øng . 4: Moay ¬. Côm b¸nh xe chñ ®éng dÉn h−íng: Ngoµi viÖc ®¶m nhËn chøc n¨ng chuyÓn h−íng « t«. 6: Trèng phanh. 9: DÇm cÇu H×nh 3. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. th«ng qua hÖ thèng truyÒn lùc qua hép ph©n phèi. 2: Trôc b¸nh xe 3: Trô ®øng. 5: Trôc quay b¸nh xe . 4: æ bi trô ®øng 5: B¸n trôc. 8: Moay ¬ 15 . 8: ®ßn dÉn ®éng l¸i.21 . H×nh 3. 9: chèt chÆn Gãc quay cho phÐp tèi ®a cña b¸nh xe dÉn h−íng khi quay xung quanh trô ®øng th−êng n»m trong kho¶ng tõ 550-700 vµ bÞ giíi h¹n bëi vÊu h¹n chÕ. 2: Trô ®øng. §èi víi xe cã hai cÇu chñ ®éng. ph©n phèi m« men xo¾n ®Õn cÇu tr−íc vµ cÇu sau.

Côm b¸nh xe chñ ®éng cÇu sau: B¸nh xe cÇu sau chñ ®éng t¹o chuyÓn ®éng chÝnh cho xe nhê nhËn nguån lùc kÐo tõ ®éng c¬ th«ng qua hÖ thèng truyÒn lùc. cÇu sau kh«ng dÉn h−íng bÞ ®éng. . tuú theo kÕt cÊu mµ cã thÓ ph©n lo¹i b¸n trôc gi¶m t¶i hoµn toµn. KÕt cÊu nh− trªn h×nh 3.23. 8 æ ®ì trong 3. 2: B¸n trôc gi¶m t¶i hoµn toµn. Khi ®ã.Bé phËn cña hÖ thèng treo thùc hiÖn nhiÖm vô hÊp thô vµ dËp t¾t c¸c dao ®éng. h¹n chÕ nh÷ng chuyÓn ®éng kh«ng muèn cã kh¸c cña b¸nh xe. mét ®Çu liªn kÕt bu l«ng víi b¸n trôc. Côm b¸nh xe cÇu sau chñ ®éng 1: DÇm cÇu.Ch−¬ng III. b¸nh kÐp.24. Moay ¬ mét ®Çu liªn kÕt víi vµnh b¸nh xe th«ng qua mèi ghÐp bu l«ng ®¶m b¶o ®Þnh t©m. 16 . H×nh 3. 3: Côm che bÈn. 6: Vµnh b¸nh xe.C«ng dông . B¸n trôc nhËn chuyÓn ®éng quay tõ côm truyÒn lùc chÝnh. Côm b¸nh xe cÇu sau bÞ ®éng H×nh 3.4. HÖ thèng treo HÖ thèng treo ®−îc hiÓu nh− hÖ thèng liªn kÕt mÒm (®µn håi) gi÷a b¸nh xe th«ng qua cÇu xe víi khung xe hoÆc vá xe.1. 4: èc b¾t æ bi. va ®Ëp mÆt ®−êng truyÒn lªn. 5: æ ®ì ngoµi. C¸c b¸nh xe chØ thùc hiÖn chuyÓn ®éng quay trßn trªn trôc cña nã.23.24. Côm b¸nh xe bÞ ®éng cÇu sau: Trªn mét sè xe cã kÕt cÊu cÇu tr−íc dÉn h−íng chñ ®éng. n»m trong vá cÇu sau. Tïy t¶i träng vµ bè trÝ xe mµ b¸nh xe cã thÓ cã kÕt cÊu b¸nh ®¬n. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng 3.4. 7: Moay ¬. 3. cho phÐp b¸nh xe chuyÓn ®éng t−¬ng ®èi theo ph−¬ng th¼ng ®øng ®èi víi khung xe hoÆc vá xe.Vi sai. m©m vµnh cña hai b¸nh xe ®−îc liªn kÕt víi moay ¬ b»ng mèi ghÐp bul«ng nh− ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 3. rung ®éng. gi¶m t¶i 3/4 hoÆc gi¶m t¶i 1/2 ( Tham kh¶o thªm tµi liÖu kÕt cÊu tÝnh to¸n « t«) 4.§ì th©n xe lªn trªn cÇu xe.

Ph©n lo¹i ViÖc ph©n lo¹i hÖ thèng treo dùa theo c¸c c¨n cø sau : . + Lo¹i cao su..Nèi mÒm gi÷a b¸nh xe vµ thïng xe gi¶m nhÑ t¶i träng ®éng t¸c dông tõ b¸nh xe lªn khung trªn c¸c ®Þa h×nh kh¸c nhau ®¶m b¶o ®é ªm dÞu khi chuyÓn ®éng.. vá xe.4. lo¹i èng ). + C¸c phÇn tö phô kh¸c: vÊu cao su.X¸c ®Þnh tÝnh chÊt chuyÓn ®éng (®éng häc) cña b¸nh xe ®èi víi khung. . thanh chÞu lùc phô. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng .§¶m nhËn kh¶ n¨ng truyÒn lùc vµ m«men gi÷a b¸nh xe vµ khung xe : . + Lo¹i ®éc lËp ( mét ®ßn. m« men gi÷a b¸nh xe víi khung vá xe. .2.Theo lo¹i bé phËn ®µn håi chia ra : + Lo¹i b»ng kim lo¹i ( gåm cã nhÝp l¸. 3. + PhÇn tö dÉn h−íng: . .cã t¸c dông t¨ng cøng. + PhÇn tö æn ®Þnh ngang: Víi chøc n¨ng lµ phÇn tö ®µn håi phô lµm t¨ng kh¶ n¨ng chèng lËt th©n xe khi cã sù thay ®æi t¶i träng trong mÆt ph¼ng ngang.TiÕp nhËn vµ truyÒn lùc.Cã ®−êng ®Æc tÝnh ®µn håi phï hîp víi c¸c chÕ ®é ho¹t ®éng cña xe. + PhÇn tö gi¶m chÊn: .Ch−¬ng III. h¹n chÕ hµnh tr×nh vµ chÞu thªm t¶i träng.Cã nhiÖm vô ®−a vïng tÇn sè dao ®éng cña xe phï hîp vïng tÇn sè thÝch hîp víi ng−êi sö dông.). thanh xo¾n ) + Lo¹i khÝ ( lo¹i bäc b»ng cao su . mµng. lß xo. + Lo¹i thuû lùc (lo¹i èng ). -Theo ph−¬ng ph¸p dËp t¾t dao ®éng chia ra : 17 . sù tiÕp xóc cña b¸nh xe trªn nÒn ®−êng. n©ng cao kh¶ n¨ng b¸m ®−êng vµ an toµn trong chuyÓn ®éng..§¶m b¶o dao ®éng cña phÇn kh«ng treo nhá nhÊt.C«ng dông cña hÖ thèng treo ®−îc thÓ hiÖn qua c¸c phÇn tö cña hÖ thèng treo: + PhÇn tö ®µn håi: .. .DËp t¾t dao ®éng ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh xe chuyÓn ®éng tõ mÆt ®−êng lªn khung xe trong c¸c ®Þa h×nh kh¸c nhau mét c¸ch nhanh chãng.Theo s¬ ®å bé phËn dÉn h−íng chia ra : + Lo¹i phô thuéc víi cÇu liÒn.. hai ®ßn..sîi. .

. S¬ ®å cÊu T¹o chung cña hÖ thèng treo. +Lo¹i ma s¸t c¬ ( ma s¸t trong bé phËn ®µn håi. HÖ thèng treo phô thuéc cã −u nh−îc ®iÓm sau: . + Nèi cøng b¸nh xe dÔ g©y nªn nh÷ng chuyÓn vÞ phô.25a): DÇm cÇu liªn kÕt cøng hai b¸nh xe ë hai bªn.4. ë cÇu dÉn h−íng. . 3.3.−u ®iÓm: + VÕt b¸nh xe cè ®Þnh: gi¶m ®é mßn ngang cña lèp. H×nh 3.4.Theo ph−¬ng ph¸p ®iÒu khiÓn cã thÓ chia ra: + HÖ thèng treo bÞ ®éng ( kh«ng ®−îc ®iÒu khiÓn) + HÖ thèng treo chñ ®éng ( HÖ thèng treo cã ®iÒu khiÓn) 3. dÇm cÇu liÒn b»ng thÐp ®Þnh h×nh liªn kÕt hai b¸nh xe. S¬ ®å hÖ thèng treo a) HÖ thèng treo phô thuéc b) HÖ thèng treo ®éc lËp 1: Bé phËn ®µn håi.3. chiÕm kh«ng gian lín. + C«ng nghÖ chÕ t¹o ®¬n gi¶n.25. 18 . gi¶m ®é ªm dÞu vµ sù b¸m cña b¸nh xe. trªn.1. + ChiÒu cao träng t©m lín do ®¶m b¶o kho¶ng c¸ch lµm viÖc cña cÇu xe: ¶nh h−ëng ®Õn tÝnh æn ®Þnh.Nh−îc ®iÓm: + Khèi l−îng kh«ng treo lín: t¨ng t¶i träng ®éng. 3: DÇm cÇu 4: §ßn ngang d−íi. lo¹i t¸c dông 2 chiÒu ). + Kh¶ n¨ng chÞu lùc bªn tèt do hai b¸nh xe ®−îc liªn kÕt víi nhau: gi¶m sù tr−ît bªn.Ch−¬ng III. trong bé phËn dÉn h−íng). dÇm cÇu chñ ®éng liªn kÕt hai b¸nh xe. ë cÇu chñ ®éng. va ®Ëp. söa ch÷a thay thÕ. S¬ ®å hÖ thèng treo phô thuéc (h×nh 3. dÔ th¸o l¾p. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng + Lo¹i gi¶m chÊn thuû lùc ( lo¹i t¸c dông mét chiÒu. 2: Bé phËn gi¶n chÊn.

4.4. HÖ thèng treo ®éc lËp cã −u nh−îc ®iÓm sau: . Sù dÞch chuyÓn cña b¸nh xe nµy kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn b¸nh xe kh¸c ( nÕu coi th©n xe ®øng yªn). H×nh 3. xe buýt.. xe chuyªn dïng. Bé phËn ®µn håi kim lo¹i: a) NhÝp l¸: NhÝp ®−îc dïng phæ biÕn nhÊt trªn c¸c lo¹i xe t¶i cã t¶i träng tõ nhá ®Õn lín. ®oµn xe. t¨ng ®é æn ®Þnh chuyÓn ®éng. Tuy nhiªn. bé phËn dÉn h−íng vµ mét phÇn lµm nhiÖm vô gi¶m chÊn. + Khèi l−îng phÇn kh«ng treo nhá: gi¶m sù va ®Ëp vµ ph¸t sinh t¶i träng ®éng.Nh−îc ®iÓm: + KÕt cÊu phøc t¹p: khã kh¨n khi th¸o l¾p.4. c¸c l¸ nhÝp ®−îc l¾p ghÐp thµnh bé. Trªn xe t¶i vµ c¸c lo¹i xe kh¸c. cã bé 19 .3.1. söa ch÷a vµ b¶o d−ìng..Ch−¬ng III. ®é cøng nhá. nã Ýt ®−îc sö dông trªn xe con. .4. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng 3.2. CÊu t¹o c¸c bé phËn cña hÖ thèng treo 3. Bé phËn ®µn håi kim lo¹i (nhÝp l¸) §Æc ®iÓm cña phÇn tö ®µn håi nhÝp l¸: + Trªn xe con bè trÝ hÖ thèng treo sö dông phÇn tö ®µn håi lµ nhÝp l¸ th−êng cã Ýt l¸.4.. S¬ ®å hÖ thèng treo ®éc lËp (h×nh3.v× nhÝp võa lµ bé phËn ®µn håi.25b): Hai b¸nh xe ë hai bªn dÞch chuyÓn ®éc lËp víi nhau.−u ®iÓm: + §¶m b¶o ®éng häc ®−îc ®óng vµ chÝnh x¸c h¬n. tuú theo kÕt cÊu mµ gi¶m ®−îc ®é tr−ît ngang: gi¶m ®é mµi mßn lèp + Cã kh«ng gian ®Ó bè trÝ c¸c bé phËn kh¸c: h¹ thÊp träng t©m xe. 3. Bé phËn ®µn håi: 1.26.

t¹o kh«ng gian ®Ó bè trÝ c¸c bé phËn kh¸c cña hÖ thèng treo hoÆc hÖ thèng l¸i. kh«ng ph¶i b¶o d−ìng vµ ch¨m sãc. thÐp Cr«mmangan. + §Æc tÝnh ®µn håi cña phÇn tö ®µn håi lß xo cã d¹ng tuyÕn tÝnh. C¸c d¹ng lß xo xo¾n èc ®Æc biÖt + −u ®iÓm: kÕt cÊu ®¬n gi¶n.28. NhÝp l¸ ®−îc chÕ t¹o tõ thÐp hîp kim c¸n nãng nh−: thÐp α silic55C2. C¸c d¹ng lß xo xo¾n èc th«ng dông H×nh 3. H×nh 3. 20 . ®ã lµ ph¶i cã bé phËn dÉn h−íng riªng biÖt. cÇn thiÕt ph¶i t¨ng ®é cøng cña bé nhÝp. b) Lß xo: PhÇn tö ®µn håi lß xo ®−îc sö dông réng r·i trªn c¸c xe cã t¶i träng trung b×nh: xe con. víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: + ChÕ t¹o tõ thanh thÐp ®µn håi cã tiÕt diÖn trßn hay vu«ng.. h×nh d¸ng bao ngoµi cã nhiÒu lo¹i kh¸c nhau nh»m c¶i thiÖn ®Æc tÝnh ®µn håi cña lß xo. mét sè Ýt bè trÝ trªn cÇu sau phô thuéc. Bé nhÝp ®−îc b¾t chÆt víi dÇm cÇu th«ng qua bul«ng quang nhÝp. tøc lµ ®é cøng cña nã kh«ng thay ®æi khi t¨ng t¶i träng. cã tuæi thä cao h¬n do kh«ng cã ma s¸t khi lµm viÖc. §©y lµ ®iÒu kh«ng mong muèn ®èi víi c¸c chÕ ®é ho¹t ®éng cña xe. + §−êng ®Æc tÝnh ®µn håi cña nhÝp l¸ ®−îc coi lµ tuyÕn tÝnh. + Do ma s¸t trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. Do vËy bè trÝ phøc t¹p h¬n so víi lo¹i dïng nhÝp l¸.. + Nh−îc ®iÓm: kh«ng cã kh¶ n¨ng dÉn h−íng vµ gi¶m chÊn.27. kh«ng cã kh¶ n¨ng thay ®æi nhiÒu ®é cøng cña hÖ thèng treo. ®Ó gi¶m mµi mßn vµ t¶i träng va ®Ëp th−êng ®−îc bæ xung mì ch× gi÷a c¸c bÒ mÆt tiÕp xóc cña c¸c l¸ nhÝp (triÖt tiªu kh¶ n¨ng gi¶m chÊn cña l¸ nhÝp_ vai trß phô). Khi t¨ng t¶i träng. c¸c l¸ nhÞp cä s¸t lªn nhau.. 60C2A. xe t¶i nhá. liªn kÕt víi khung th«ng qua tai nhÝp vµ quang treo (®Ó c¸c l¸ nhÝp biÕn d¹ng tù do). + PhÇn tö ®µn håi lß xo th−êng bè trÝ trªn hÖ thèng treo ®éc lËp. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng phËn kÑp ngang ®Ó tr¸nh kh¶ n¨ng x« ngang khi nhÝp lµm viÖc.Ch−¬ng III.

HÖ treo tr−íc ®éc lËp hai ®ßn ngang sö dông thanh xo¾n 1: Tay ®ßn thanh xo¾n 1: Thanh xo¾n. 4: §Öm. H×nh 3. + Kh¶ n¨ng hÊp thô n¨ng l−îng tèt + Träng l−îng nhá vµ cã ®Æc tÝnh ®µn håi phi tuyÕn. söa ch÷a. Tuy nhiªn Ýt ®−îc sö dông nh− lµ phÇn tö ®µn håi ®éc lËp bëi c¸c ®Æc ®iÓm sau: .31. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng c) Thanh xo¾n : Thanh xo¾n lµ mét thanh thÐp ®µn håi cã ®Æc tÝnh ®µn håi xo¾n tuyÕn tÝnh theo gãc xo¾n. Bé phËn ®µn håi b»ng cao su: Cao su cã ®−êng ®Æc tÝnh ®µn håi phi tuyÕn tøc lµ cã kh¶ n¨ng thay ®æi ®é cøng tïy theo tr¹ng th¸i t¶i träng. 3: Tay ®ßn h∙m. Nguyªn lý lµm viÖc cña thanh xo¾n H×nh 3. h¹n chÕ hµnh tr×nh nh»m lµm gi¶m t¶i träng ®éng khi hÖ thèng treo lµm viÖc.Ch−¬ng III. 5: §ai èc ®iÒu chØnh. Bé phËn ®µn håi b»ng cao su 21 .29. + KÕt cÊu ®¬n gi¶n. mét ®Çu liªn kÕt víi khung xe.Nh−îc ®iÓm: + Cã sù biÕn chÊt ¶nh h−ëng ®Õn ®Æc tÝnh ®µn håi khi nhiÖt ®é thay ®æi + Sù biÕn d¹ng d− lín H×nh 3. Thanh xo¾n mét ®Çu liªn kÕt víi ®ßn ngang cña bé phËn dÉn h−íng.−u ®iÓm: + Cã ®é bÒn cao. kh«ng ph¶i ch¨m sãc b¶o d−ìng vµ cã ®é bÒn cao. Trong hÖ thèng treo phÇn tö ®µn håi cao su th−êng ®−îc sö dông t¹i c¸c vÞ trÝ liªn kÕt. §Æc ®iÓm cña phÇn tö ®µn håi thanh xo¾n: + PhÈn tö ®µn håi thanh xo¾n th−êng bè trÝ trªn cÇu tr−íc ®éc lËp cña c¸c lo¹i xe con.30. . kh«ng ph¶i b¶o d−ìng. 6: Gi¸ dÉn h−íng 2. T¹i vÞ trÝ liªn kÕt víi khung xe cã c¬ cÊu ®iÒu chØnh cho phÐp thay ®æi chiÒu cao c¸c ®ßn dÉn h−íng cña hÖ thèng treo. xe du lÞch.

+ Bé phËn ®µn håi khÝ nÐn bè th−êng bè trÝ trªn hÖ treo phô thuéc trªn xe t¶i. H×nh 3. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng 3. th−êng nguån cung cÊp tõ nguån chung cña hÖ thèng phanh. th«ng qua bé ®iÒu khiÓn vµ chÊp hµnh duy tr× chiÒu cao ballon khÝ nÐn phï hîp. xe buýt. + HÖ thèng treo khÝ nÐn cßn cã mét −u ®iÓm n÷a ®ã lµ kh«ng cã ma s¸t trong c¸c phÇn tö ®µn håi. ®ßn ngang.Ch−¬ng III. Bé phËn ®µn håi khÝ nÐn: Bé phËn ®µn håi khÝ nÐn víi ®−êng ®Æc tÝnh ®µn håi phi tuyÕn. MÆt bÝch trªn cña buång cã lç b¾t bu l«ng víi th©n xe. ®−îc sö dông trªn c¸c lo¹i xe cã chÊt l−îng tèt : xe con. HÖ thèng treo khÝ nÐn ®−îc cung cÊp khÝ nÐn bëi hÖ thèng tù ®éng cung cÊp khÝ nÐn. + Buång ®µn håi cho phÐp kh¶ n¨ng chÞu t¶i träng th¼ng ®øng. Sè l−îng ballon khÝ nÐn trªn mçi hÖ treo tuú thuéc t¶i träng cña xe. mét sè trªn hÖ treo ®éc lËp ®èi víi xe con.32. 22 . Bé phËn ®µn håi khÝ nÐn ( balon khÝ nÐn) a) Buång ®µn håi khÝ nÐn d¹ng sãng b) Buång ®µn håi khÝ nÐn d¹ng gÊp . . kh«ng cã kh¶ n¨ng truyÒn lùc däc. xe buýt chÊt l−îng cao. ®Õ cña buång liªn kÕt víi dÇm cÇu hoÆc gi¸ ®ì trªn dÇm cÇu. träng l−îng cña phÇn tö ®µn håi nhá. C¶m biÕn vÞ trÝ t¹i mçi cÇu xe cho phÐp nhËn tÝn hiÖu thay ®æi chiÒu cao th©n xe.Nh−îc ®iÓm: + Kh«ng cã kh¶ n¨ng dÉn h−íng. hÖ thèng treo hiÖn ®¹i th−êng sö dông phÇn tö ®µn håi khÝ nÐn kÕt hîp víi gi¶m chÊn cã ®iÒu khiÓn (hÖ thèng treo b¸n tÝch cùc). lùc bªn do vËy cÇn ph¶i cã bé phËn dÉn h−íng riªng biÖt lµ c¸c ®ßn däc.−u ®iÓm : + Cã kh¶ n¨ng tù ®éng thay ®æi ®é cøng cña hÖ thèng treo. Ngµy nay. xe t¶i cã träng t¶i lín víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: + Buång ®µn håi khÝ nÐn ( ballon khÝ nÐn) cã hai lo¹i tiªu chuÈn lµ lo¹i buång d¹ng sãng (a) vµ buång gÊp (b) nh− thÓ hiÖn trªn h×nh.

4.khÝ nÐn: Mçi lo¹i phÇn tö ®µn håi ®Òu cã nh÷ng −u vµ nh−îc ®iÓm riªng. S¬ ®å cÇu t¹o gi¶m chÊn mét líp vá t¸c dông hai chiÒu 1: van tr¶. van (1) ®ãng. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng + HÖ thèng ®iÒu khiÓn phøc t¹p.Ch−¬ng III. ®Èy dÇu tõ buång phÝa d−íi lªn buång phÝa trªn th«ng qua van mét chiÒu (1). 3: buång khÝ nÐn 4: Piston tù do 5: Khoang thÓ tÝch 6: Van piston 7: Van nÐn H×nh 3.2. S¬ ®å cÊu t¹o ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: + Vá gi¶m chÊn tiÕp xóc trùc tiÕp víi kh«ng khÝ t¹o ®iÒu kiÖn tho¸t nhiÖt tèt + Do buång khÝ nÐn ®−îc ng¨n c¸ch bëi piston tù do. 2: vá.34. 4. tr¸nh ®−îc hiÖn t−îng x©m thùc lµm ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng lµm viÖc cña gi¶m chÊn. 3. cÇn pist«n sè (9) dÞch chuyÓn ®i lªn phÝa trªn.Nguyªn lý lµm viÖc: + Hµnh tr×nh nÐn ( b¸nh xe tiÕn gÇn khung xe) Trong hµnh tr×nh nÐn. Bé phËn ®µn håi thuû khÝ 23 . b) KiÓu kim lo¹i. bé phËn gi¶m chÊn t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ®iÒu chØnh chiÒu cao vµ träng t©m xe tù ®éng. trªn mét sè lo¹i xe cã phÇn tö ®µn håi kiÓu kÕt hîp: Kim lo¹i. buång phÝa trªn van xi lanh (6) bÞ nÐn l¹i. Lùc c¶n sinh ra khi dßng chÊt láng tiÕt l−u qua lç van. + Hµnh tr×nh tr¶ ( B¸nh xe rêi xa khung xe) Hµnh tr×nh tr¶ ng−îc l¹i so víi hµnh tr×nh nÐn. + Gi¶m ®−îc tiÕng ån. t¹o nªn lùc c¶n æn ®Þnh cña gi¶m chÊn. Bé phËn ®µn håi hçn hîp: a) KiÓu thuû khÝ: Bé phËn ®µn håi dïng kÕt hîp chøc n¨ng gi÷a bé phËn ®µn håi. Do cÇn piston ®i ra khái xylanh nªn H×nh 3.33. . cÇn piston (9) dÞch chuyÓn xuèng phÝa d−íi. S¬ ®å cÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña gi¶m chÊn thñy lùc t¸c ®éng hai chiÒu a) Lo¹i gi¶m chÊn thuû lùc mét líp vá cã buång khÝ nÐn. Bé phËn gi¶m chÊn: 1.4. KhÝ nÐn cao ¸p t¹o ra søc Ðp lín lªn chÊt láng ch¶y qua van tiÕt l−u mét c¸ch nhanh chãng vµ ªm dÞu. ¸p suÊt t¨ng ®ång thêi ®Èy dÇu qua van mét chiÒu (7).KhÝ nÐn ®Ó tËn dông ®−îc c¸c −u ®iÓm cña hai lo¹i trªn. do sù thay ®æi thÓ tÝch.

24 . Trªn c¸c « t« hiÖn nay dïng phæ biÕn lo¹i gi¶m chÊn nµy víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: + ThÓ tÝch dÇu ë buång bï tiÕp xóc trùc tiÕp víi kh«ng khÝ hoÆc khÝ nÐn cã thÓ g©y nªn hiÖn t−îng x©m thùc khi gi¶m chÊn lµm viÖc lµm gi¶m hiÖu qu¶ cña gi¶m chÊn. + KÕt cÊu phøc t¹p. b) Lo¹i gi¶m chÊn thñy lùc hai líp vá. + Kh¶ n¨ng tho¸t nhiÖt kÐm.Ch−¬ng III. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng mét phÇn thÓ tÝch do nã cho¸n chç bÞ thiÕu hôt dÇu. ®Ó bï l¹i piston tù do dÞch chuyÓn xuèng phÝa d−íi bï l¹i l−îng thiÕu hôt t−¬ng øng.

Thùc tÕ trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. Lùc c¶n gi¶m chÊn sinh ra khi dßng chÊt láng tiÕt l−u qua c¸c van. thÓ tÝch khoang B gi¶m. CÊu t¹o gi¶m chÊn thñy lùc hai líp vá: CÊu t¹o cña gi¶m chÊn hai líp vá ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 3. + Hµnh tr×nh tr¶ : Khi b¸nh xe xa khung xe Ng−îc l¹i ë hµnh tr×nh nÐn. ¸p suÊt t¨ng Ðp dÇu th«ng qua van I ch¶y sang khoang B. Lùc c¶n t−¬ng øng tuú thuéc vµo tr¹ng th¸i ho¹t ®éng cña c¸c van.Ch−¬ng III. tr¶ m¹nh. nÐn m¹nh hay tr¶ nhÑ. cÇn piston mang theo van chuyÓn ®éng lªn trªn ®i ra khái xylanh.Nguyªn lý lµm viÖc: + Hµnh tr×nh nÐn : Khi b¸nh xe ®Õn gÇn khung xe CÇn piston mang theo van dÞch chuyÓn xuèng phÝa d−íi ®i s©u vµo lßng xylanh.36. thÓ tÝch khoang A gi¶m. Søc c¶n sinh ra khi dßng chÊt láng tiÕt l−u qua c¸c van. 25 . S¬ ®å cÊu t¹o gi¶m chÊn thuû lùc hai líp vá 1: B¹c dÉn h−íng trôc 2: Lç dÇu b«i tr¬n trôc 3: Phít lµm kÝn 4: Vá che ngoµi 5: Trôc gi¶m chÊn 6: Piston vµ côm van 7: Vá trong 8: Vá ngoµi 9: Côm van bï A: Buång trªn B: Buång d−íi C: Buång bï . gi¶m chÊn dÞch chuyÓn víi tèc ®é kh¸c nhau do vËy cÇn sinh ra lùc c¶n t−¬ng øng. §ång thêi do cÇn pis ton dÞch chuyÓn ra khái xylanh nªn mét phÇn thÓ tÝch thiÕu hôt sÏ ®−îc bï l¹i nhê thÓ tÝch dÇu tõ buång bï C ch¶y vµo khoang B th«ng qua van III. dÇu bÞ nÐn víi ¸p suÊt t¨ng ®Èy van II më cho phÐp dÇu th«ng khoang tõ khoang B sang khoang A.35. cô thÓ ®−îc xem xÐt trªn h×nh kÕt cÊu gi¶m chÊn. Do thÓ tÝch cÇn piston cho¸n mét thÓ tÝch chÊt láng nhÊt ®Þnh nªn mét l−îng thÓ tÝch t−¬ng ®−¬ng sÏ ®−îc chuyÓn vµo buång bï C th«ng qua van IV. 2. Qu¸ tr×nh ®ã ®−îc gäi lµ nÐn nhÑ.

. Côm van ®Õ (8) cã van l¸ ®µn håi (10). CÊu t¹o gi¶m chÊn thuû lùc hai líp vá a: Tr¹ng th¸i b×nh th−êng b: Tr¹ng th¸i tr¶ c: Tr¹ng th¸i nÐn Tr¹ng th¸i lµm viÖc nh− sau: .36. van mét chiÒu (9).Ch−¬ng III. chi tiÕt ®Õ van (15) vµ lß xo nÐn. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng Gi¶m chÊn mét ®Çu liªn kÕt víi khung xe hoÆc gi¸ b¾t th«ng qua tai phÝa trªn (13). ®Çu phÝa d−íi (14) liªn kÕt víi dÇm cÇu. chÊt láng kh«ng kÞp ch¶y qua c¸c lç cña van ®Õ (8).Khi nÐn m¹nh. vá ngoµi (11) vµ vá trong (2) cïng víi cÇn piston (3) mang theo van piston (6).Tr¹ng th¸i nÐn nhÑ: CÇn piston (3) vµ van piston(6) ®i vµo xylanh. ¸p suÊt trong xy lanh t¨ng lªn. van ®Õ (8) t¹o nªn c¸c khoang thÓ tÝch A. Nh−ng tÊt c¶ thÓ tÝch kh«ng thÓ ®i vµo hÕt buång B v× cÇn piston (3) ®i vµo xylanh cho¸n chç mét phÇn thÓ tÝch. Gi¶m chÊn cã líp vá che bôi bªn ngoµi (12). C (buång bï) nh− h×nh vÏ. C¸c lç cña van ®Õ (8) sÏ sinh ra søc c¶n tû lÖ víi b×nh ph−¬ng vËn tèc dßng chÊt láng ch¶y qua nã. ®ßn dÉn h−íng hoÆc gi¸ b¾t. chÊt láng ch¶y tõ buång B lªn buång A mét c¸ch tù do. Côm van piston (6) cã van l¸ ®µn håi (4). 26 . Van l¸ (4) bÞ më ra. B. H×nh 3. ngay phÝa d−íi cã c¸c l¸ ®µn håi cã ®é cøng nhá h¬n che kÝn hµng lç ngoµi (14) vµ van l¸ (5) che kÝn hµng lç phÝa trong (7). phÇn thÓ tÝch dÇu t−¬ng øng nµy sÏ ch¶y qua khe (16) cña van (10) và c¸c lç (17)cña van ®Õ (8) vµo buång bï C lµm t¨ng ¸p suÊt kh«ng khÝ trong buång nµy lªn mét Ýt. CÇn piston dÞch chuyÓn tÞnh tiÕn nhê côm chi tiÕt dÉn h−íng (1). van gi¶m t¶i (9) tù më ra cho dÇu vµo buång bï C nhanh h¬n lµm ®é cøng cña hÖ thèng kh«ng bÞ t¨ng lªn.

ChÊt láng sÏ tõ buång bï C qua lç cña van ®Õ ®i vµo buång B bï l¹i phÇn thÓ tÝch bÞ thiÕu hôt. HÖ thèng treo phô thuéc: HÖ thèng treo phô thuéc cã nhiÒu lo¹i kh¸c nhau. cã thÓ tïy thuéc vµo viÖc sö dông phÇn tö ®µn håi mµ cã c¸c d¹ng th«ng dông sau: a) PhÇn tö ®µn håi nhÝp l¸: HÖ thèng treo phô thuéc sö dông phÇn tö ®µn håi nhÝp l¸ ®a sè sö dông trªn xe t¶i. xe kh¸ch. ChÊt láng tõ buång A ch¶y xuèng buång B qua d·y lç bªn ngoµi cña van piston (6).4. 1. kh¾c phôc lùc ®Èy cña lß xo côm ®Õ van. CÊu t¹o gi¶m chÊn thuû lùc hai líp vá xe Toyota 3. ¸p suÊt chÊt láng ë trong xylanh t¨ng lªn. Bé phËn dÉn h−íng C¨n cø theo s¬ ®å bé phËn dÉn h−íng chia ra lo¹i hÖ thèng treo ®éc lËp vµ lo¹i hÖ thèng treo phô thuéc. xe buýt vµ treo sau cña xe du lÞch. Cã thÓ tham kh¶o kÕt cÊu cña gi¶m chÊn hai líp vá trªn xe con cña Toyota H×nh 3.Tr¹ng th¸i tr¶ nhÑ: Ng−îc l¹i víi tr¹ng th¸i nÐn. cÇn piston (3) vµ van piston (6) dÞch chuyÓn lªn trªn.37.3. van l¸ (4) vµ c¸c l¸ ®µn håi phÝa d−íi bÞt kÝn lç (17). S¬ ®å hÖ thèng treo phô thuéc vµ ®éc lËp ®· ®−îc tr×nh bµy ë môc tr−íc. Do cÇn piston dÞch chuyÓn ra ngoµi xy lanh nªn t¹o ra sù thiÕu hôt thÓ tÝch dÇu ë buång B khi ch¶y tõ buång A xuèng. ®Èy van l¸ biÕn d¹ng më ®−êng dÇu th«ng víi buång B.Ch−¬ng III.4. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng . 27 .

mét ®Çu liªn kÕt víi dÇm cÇu. tai (6) cã kÕt cÊu ®Æc biÖt (7) cã kh¶ n¨ng thay ®æi chiÒu dµi lµm viÖc cña l¸ nhÝp tøc lµ thay ®æi ®é cøng cña hÖ treo. hai ®Çu liªn kÕt víi khung qua tai (1) vµ (6). cã nhiÖm vô dËp t¾t dao ®éng. däc d−íi (5). ô cao su (5) cã t¸c dông t¨ng cøng. 8: DÇm cÇu 9: Bu l«ng quang nhÝp.Ch−¬ng III. 6: Tai nhÝp. mét ®Çu liªn kÕt víi khung xe. Bé nhÝp ®−îc cè ®Þnh víi dÇm cÇu (8) th«ng qua quang nhÝp (9). bé nhÝp biÕn d¹ng.38. HÖ thèng treo sau phô thuéc lo¹i sö dông nhÝp l¸ 1: Tai nhÝp. ®Çu kia liªn kÕt víi khung. ®ßn ngang Panhada (2). 7: MiÕng v¸t. 2: Khung xe. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. b) PhÇn tö ®µn håi lß xo: Bé phËn ®µn håi lß xo (1) mét ®Çu liªn kÕt víi dÇm cÇu phô thuéc (7). 10: Bé nhÝp l¸. 28 . Bé phËn ®µn håi lß xo kh«ng cã kh¶ n¨ng dÉn h−íng. KÕt cÊu hÖ thèng treo trªn h×nh cßn cã thanh æn ®Þnh ngang (6) lµ bé phËn ®µn håi phô cã t¸c dông chèng lËt ngang cho xe khi cã sù thay ®æi t¶i träng th¼ng ®øng t¸c ®éng lªn c¸c b¸nh xe. Bé nhÝp. 4: Gi¶m chÊn 5: ô cao su t¨ng cøng cho bé nhÝp. Gi¶m chÊn (4) liªn kÕt mét ®Çu víi khung xe. Gi¶m chÊn lo¹i hai vá ®Æt ë phÝa sau. thay ®æi chiÒu dµi lµm viÖc cña bé nhÝp khi bé nhÝp biÕn d¹ng ch¹m vµo ô (5). 3: ô cao su h¹n chÕ hµnh tr×nh. b¸nh xe dÞch chuyÓn lªn phÝa trªn bÞ h¹n chÕ bëi ô cao su (3). bé phËn dÉn h−íng riªng biÖt ë ®©y lµ c¸c ®ßn däc trªn (3). 11: KÑp nhÝp chèng x« ngang NhÝp lµ ®−îc xÕp thµnh bé (10) ®−îc kÑp chÆt (11) kÑp chèng x« ngang nhÝp. Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. mét ®Çu víi tai ®Æt trªn dÇm cÇu.

39. ®ßn ngang (7) vµ thanh æn ®Þnh (4). 2: Thanh truyÒn lùc bªn. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng a) H×nh 3. d−íi vµ ®ßn ngang 1: Bé phËn ®µn håi lß xo trô. 2: Bé phËn ®µn håi (buång khÝ nÐn). 6: Thanh æn ®Þnh ngang. 7: DÇm cÇu c) PhÇn tö ®µn håi khÝ nÐn hoÆc thuû khÝ: H×nh 3. trªn cÇu tr−íc bè trÝ 4 gi¶m chÊn (1). 29 . 5: §ßn dÉn h−íng d−íi. HÖ thèng treo phô thuéc sö dông lß xo ®µn håi a) KÕt cÊu .40. ph¶i cã bé phËn dÉn h−íng riªng biÖt. t−¬ng tù nh− ®èi víi phÇn tö ®µn håi lß xo. 5: §ßn dÉn h−íng d−íi.Ch−¬ng III. b. mçi bªn b¸nh xe hai. 8: §ßn dÉn ®éng l¸i Trªn h×nh 3. däc trªn (6). 3: §ßn dÉn h−íng trªn 4: Gi¶m chÊn. HÖ thèng treo tr−íc phô thuéc sö dông Balon khÝ nÐn 1: Gi¶m chÊn. Trªn h×nh lµ xe t¶i cã t¶i träng lín.c: S¬ ®å bè trÝ c¸c thanh dÉn h−íng trªn. 3: DÇm cÇu 4: Thanh æn ®Þnh ngang. 6: §ßn dÉn h−íng trªn 7: §ßn truyÒn lùc bªn.40 lµ hÖ thèng treo phô thuéc sö dông phÇn tö ®µn håi lµ buång khÝ nÐn (2) (ballon khÝ) kh«ng cã kh¶ n¨ng dÉn h−íng. Bé phËn dÉn h−íng bao gåm c¸c ®ßn däc d−íi (5). t¨ng kh¶ n¨ng dËp t¾t dao ®éng.

HÖ thèng treo sau phô thuéc sö dông Balon khÝ nÐn 1: §ßn dÉn h−íng d−íi. 30 . HÖ thèng treo phô thuéc lo¹i th¨ng b»ng: Trªn c¸c «t« cã nhiÒu cÇu. HÖ treo cã bé phËn dÉn h−íng d¹ng thanh gi»ng. 6: Bé phËn ®µn håi ( Buång khÝ nÐn) Trªn h×nh 3. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. mçi bªn hai. 4: §ßn liªn kÕt thanh æn ®Þnh ngang víi khung. Bé phËn ®µn håi nhÝp l¸ ®ãng vai trß lµ bé phËn dÉn h−íng. t¨ng kh¶ n¨ng chèng lËt ngang th©n xe. CÇu sau cã thanh æn ®Þnh ngang (3). H×nh 3. 2. 2: §ßn dÉn h−íng trªn. cÊu tróc thanh gi»ng däc phÝa d−íi (1) vµ c¸c thanh gi»ng (2) bè trÝ d¹ng ch÷ V ë phÝa trªn t¨ng kh¶ n¨ng truyÒn lùc däc vµ lùc bªn. HÖ thèng treo phô thuéc sö dông Balon khÝ nÐn+ NhÝp l¸ H×nh 3. Sö dông 4 buång ®µn håi (6). c¸c cÇu ®Æt gÇn nhau th−êng sö dông lo¹i phô thuéc th¨ng b»ng víi ®ßn th¨ng b»ng ®Æt ë gi÷a 2 cÇu sau nªn b¶o ®¶m t¶i träng th¼ng ®øng b»ng nhau ë c¸c b¸nh xe trªn mçi cÇu. sö dông phÇn tö ®µn håi hçn hîp : c¬ khÝ (bé nhÝp l¸) vµ buång ®µn håi khÝ nÐn. 5: Gi¶m chÊn.Ch−¬ng III. Bèn gi¶m chÊn thuû lùc (5) hai líp vá ®−îc sö trªn mçi cÇu lµm t¨ng kh¶ n¨ng hÊp thô n¨ng l−îng dao ®éng cña xe.41.41 lµ hÖ treo cÇu sau phô thuéc cña xe t¶i cã sö dông phÇn tö ®µn håi lµ ballon khÝ nÐn.42.42 lµ kÕt cÊu hÖ treo tr−íc phô thuéc trªn xe buýt Renault. 3: Thanh æn ®Þnh ngang.

.C¸c s¬ ®å cÊu t¹o: H×nh 3. + HÖ thèng treo nµy th−êng dïng phÇn tö ®µn håi phæ biÕn lµ nhÝp l¸ hoÆc buång khÝ nÐn.44. §Æc ®iÓm: + Khi mét b¸nh xe chuyÓn ®éng qua mÊp m« cã thÓ gi¶m ®−îc sù dÞch chuyÓn cña thïng xe nh−ng t¶i träng t¸c dông lªn b¸nh xe hÇu nh− kh«ng ®æi. .Tr¹ng th¸i b: Khi mét b¸nh xe bÞ n©ng lªn ®é cao h/2.Ch−¬ng III. §éng häc hÖ thèng treo th¨ng b»ng *.Tr¹ng th¸i c: Khi mét b¸nh xe bÞ n©ng lªn ®é cao h. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3.43. chiÒu cao th©n xe vÉn ®−îc duy tr× kh«ng ®æi .Tr¹ng th¸i a: Khi hai cÇu chuyÓn ®éng trªn ®−êng b»ng. th©n xe dÞch chuyÓn mét ®o¹n lµ h/2. ®ång thêi b¸nh xe cßn l¹i còng bÞ h¹ thÊp lµ h/2. S¬ ®å bè trÝ hÖ thèng treo th¨ng b»ng víi xe cã nhiÒu cÇu 31 . + TÝnh chÊt c©n b»ng hÖ thèng treo ®−îc m« t¶ ë tr¹ng th¸i nh− h×nh vÏ : .

10: Lß xo trô 11: §ßn ngang d−íi. 6: §ßn däc d−íi.Ch−¬ng III. 12: Thanh æn ®Þnh ngang 32 . 4: Bé nhÝp l¸ 5: Gi¶m chÊn. 3. HÖ thèng treo ®éc lËp hai ®ßn ngang sö dông phÇn tö ®µn håi lß xo 1: Khung xe. 6: Khíp cÇu trªn 7: §ßn ngang trªn. cã thÓ lµ d¹ng ®ßn. b) Sö dông nhÝp l¸ 1: §ßn däc d−íi. 2: §Öm ®iÒu chØnh gãc nghiªng ngang trô ®øng 3: Gi¸ ®ßn d−íi. 2: §ßn däc trªn. HÖ thèng treo ®éc lËp: a) HÖ thèng treo ®éc lËp hai ®ßn ngang Trªn c¸c xe con hiÖn nay. 4: Gi¸ treo thanh æn ®Þnh 3: Trôc c©n b»ng. 8: §Üa phanh.45. 9: Khíp cÇu d−íi.7: CÇu xe. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng a) b) H×nh 5. 2: §ßn däc trªn 3: Thanh æn ®Þnh. 4: Gi¶m chÊn. 6: Balon khÝ nÐn 5. H×nh 3. hÖ thèng treo tr−íc vµ sau th−êng bè trÝ hÖ thèng treo ®éc lËp hai ®ßn ngang bè trÝ d¹ng h×nh thang. Tuy nhiªn kÕt cÊu ®ßn ngang rÊt ®a d¹ng. d¹ng tÊm (gi¸) tïy thuéc vµo kÕt cÊu trªn xe cô thÓ. 5: VÊu h¹n chÕ. 1: Khung xe. HÖ thèng treo th¨ng b»ng a) Sö dông Balon khÝ.46.

Khi chuyÓn h−íng. Hµnh tr×nh lµm viÖc cña hÖ thèng treo bÞ h¹n chÕ khi ®ßn trªn tú vµo ô cao su (5). ë ®ßn ngang phÝa d−íi cã èc ®iÒu chØnh (2) cho phÐp ®iÒu chØnh gãc nghiªng ngang cña trô ®øng khi thay ®æi chiÒu dµi ®ßn treo d−íi. ®−îc chÕ t¹o tõ c¸c tÊm thÐp dËp. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. tiÕt kiÖm kh«ng gian. b¸nh xe quay xung quanh trô ®øng gi¶ t−ëng lµ ®−êng nèi gi÷a hai t©m khíp cÇu trªn (6) vµ d−íi (9). C¸c ®ßn liªn kÕt víi khung th«ng qua gi¸ b¾t. ë cÇu tr−íc cña xe cã trang bÞ thanh æn ®Þnh ngang (12) cã d¹ng ch÷ U liªn kÕt hai bªn ®ßn ngang d−íi víi khung xe th«ng qua æ cao su ®µn håi. §Ó t¨ng ®é æn ®Þnh chuyÓn ®éng. cã d¹ng ®ßn bÈy gióp cho viÖc ®iÒu chØnh ®é xo¾n cña thanh xo¾n. Hai ®Çu thanh xo¾n cã then hoa. ®Æt liªn kÕt treo víi khung. HÖ thèng treo ®éc lËp hai ®ßn ngang sö dông phÇn tö ®µn håi thanh xo¾n 1: Bu l«ng liªn kÕt víi khung xe 2: Tay ®ßn liªn kÕt thanh xo¾n 3: Thanh xo¾n 4: Gi¸ dÉn h−íng trªn 5: Khíp cÇu trªn 6: Gi¸ liªn kÕt khíp cÇu trªn 7: §Çu trôc b¸nh xe §ßn ngang cña hÖ treo trªn h×nh 3.47. mét ®Çu b¾t víi khung th«ng qua gi¸. hÖ treo mÒm h¬n. Gi¶m chÊn bè trÝ ®Æt trong lßng cña lß xo ®µn håi. −u ®iÓm cña hÖ treo hai ®ßn ngang cho phÐp h¹ thÊp träng t©m cña xe. §ßn ngang trªn (7) cã kÝch th−íc nhá h¬n so víi ®ßn ngang d−íi (11) do tÝnh chÊt chÞu lùc. t¨ng æn ®Þnh chuyÓn ®éng khi xe chuyÓn ®éng ë tèc ®é cao. khã kh¨n trong söa ch÷a.Ch−¬ng III. mét ®Çu liªn kÕt víi ®ßn ngang phÝa trªn qua tai b¾t. Trªn h×nh 3.47. 33 . b¶o d−ìng vµ ®iÒu chØnh. kÕt cÊu cã d¹ng ch÷ A t¹o kh¶ n¨ng chÞu lùc v÷ng ch¾c vµ truyÒn lùc ®Çy ®ñ cho hÖ thèng treo. HÖ treo sö dông phÇn tö ®µn håi lß xo cho ®é cøng nhá. hÖ treo ®éc lËp hai ®ßn ngang cã sö dông phÇn tö ®µn håi lµ thanh xo¾n.46 lµ d¹ng gi¸. Tuy nhiªn kÕt cÊu phøc t¹p.

HÖ thèng treo tr−íc Mc. 7: æ bi tùa. Pherson thùc chÊt lµ sù biÕn d¹ng cña hÖ thèng treo hai ®ßn ngang. + §iÒu chØnh chiÒu cao träng t©m xe b»ng c¸c bu l«ng. §ßn ngang trªn cã chiÒu dµi b»ng kh«ng.Pherson ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 3.49 H×nh 3.Pherson HÖ thèng treo Mc. S¬ ®å ho¸ hÖ thèng treo ®éc lËp Mc. 5: §Öm ch¾n. gi¶m nhÑ khèi l−îng kh«ng ®−îc treo. 4: æ cao su ngoµi. −u ®iÓm: + CÊu tróc ®¬n gi¶n. + DÔ dµng bè trÝ trong khoang ®éng c¬. 11: B¸n trôc. Nh−îc ®iÓm: + Cã kh¶ n¨ng g©y ra sù thay ®æi gãc nghiªng ngang b¸nh xe. 9: Vµnh ®ì lß xo.49. 12: Thanh æn ®Þnh ngang. Pherson H×nh 3.Pherson 1: Moay ¬ b¸nh xe. 2: Gi¸ ®ì moay ¬ 3: §Öm ®ì. Ýt chi tiÕt.Ch−¬ng III. ®−îc s¬ ®å ho¸ nh− trªn h×nh vÏ. 14: Khíp cÇu 34 . C¸c bé phËn chuyÓn ®éng * HÖ thèng treo Mc. 6: æ cao su trong. 13: §ßn dÉn h−íng d−íi. 10: Gi¶m chÊn. vÕt b¸nh xe CÊu hÖ thèng treo Mc. 8: VÊu cao su t¨ng cøng vµ h¹n chÕ hµnh tr×nh.48.

7: C¬ cÊu phanh. gãc nghiªng däc trô ®øng. b) HÖ thèng treo ®ßn däc b) a) H×nh 3. §Çu trªn cña gi¶m chÊn cã gi¸ b¾t víi khung hoÆc sµn xe. 4: Cao su ®ì. 4: B¸nh xe 6: Trôc b¸nh xe. Trªn mét sè lo¹i xe. gãc nghiªng b¸nh xe. gióp viÖc bè trÝ gän h¬n. 35 .49. 2: Gi¸ ®í cña ®ßn däc 1: Th©n xe. §ßn ngang d−íi cã kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh. §Çu d−íi cña gi¶m chÊn (10) ®−îc b¾t víi gi¸ (2) cña côm b¸nh xe. 5: §ßn däc. Trªn côm chi tiÕt ®Çu trªn cña gi¶m chÊn. ®é chôm b¸nh xe khi b¸nh xe dÞch chuyÓn. ®−êng trô ®øng gi¶ t−ëng ( ®−êng nèi khíp trô ®Çu trªn gi¶m chÊn vµ khíp cÇu cña ®ßn treo d−íi) kh«ng trïng víi trôc gi¶m chÊn. vµ cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ ®Õn kh¶ n¨ng æn ®Þnh h−íng cña b¸nh xe. HÖ thèng treo ®ßn däc víi kÕt cÊu ®¬n gi¶n ®−îc sö dông réng r·i trªn xe con. 11: Lß xo trô. 10: Gi¶m chÊn. trôc gi¶m chÊn ®ãng vai trß lµ trô quay ®øng. HÖ thèng treo ®ßn däc a) KÕt cÊu b) S¬ ®å ho¸ 1: Gi¸ treo phÝa sau. cã æ bi tùa (7) gi¶m ma s¸t trong qu¸ tr×nh chuyÓn h−íng ®èi víi hÖ treo tr−íc dÉn h−íng. ë kÕt cÊu trªn.Ch−¬ng III.Pherson cã thÓ tham kh¶o trªn h×nh 3. cho phÐp ®iÒu chØnh gãc nghiªng ngang cña b¸nh xe. 6: Trôc cña æ ®ì 8: M©m phanh. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng KÕt cÊu hÖ treo Mc. 5: §ßn däc 3: Gi¶m chÊn. ©m hoÆc b»ng kh«ng. §−êng t©m trô ®øng quyÕt ®Þnh b¸n kÝnh quay b¸nh xe.50. c¸c gi¸ trÞ nµy ®Òu b»ng kh«ng. xe t¶i nhá víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: + Kh«ng x¶y ra sù thay ®æi chiÒu dµi vÕt b¸nh xe. cã æ ®ì ®Çu trôc gi¶m chÊn (4) phï hîp víi mçi kÕt cÊu. 2: Lß xo ®µn håi 3: Trôc cña æ. Bé phËn ®µn håi bè trÝ treo trªn th©n gi¶m chÊn. cã ®é bÒn lín h¬n. tuú thuéc kÕt cÊu mµ b¸n kÝnh nµy cã gi¸ trÞ d−¬ng. 9: VÊu h¹n chÕ.

51. H×nh 3. ®Æc biÖt dÔ bè trÝ cho hÖ treo dïng thanh xo¾n.Kh«ng g©y nªn sù thay ®æi gãc nghiªng ngang b¸nh xe. HÖ thèng treo ®ßn däc 1: Gi¶m chÊn. d) HÖ treo ®ßn däc cã ®ßn ngang liªn kÕt Nã thuéc lo¹i nöa phô thuéc. S¬ ®å hÖ thèng treo ®ßn däc cã ®ßn ngang liªn kÕt. . Nh−îc ®iÓm : . Tuú theo vÞ trÝ ®Æt ®ßn liªn kÕt mµ cã thÓ lµ treo ®éc lËp hoÆc phô thuéc. 2: æ ®ì ®ßn däc. Mét ®Çu ®ßn däc liªn kÕt víi khung xe th«ng qua gi¸ ®ì (2) vµ c¸c æ cao su ®µn håi (4). 6: Gi¶m chÊn H×nh 3. ®¶m b¶o truyÒn lùc ®Çy ®ñ tõ b¸nh xe lªn khung vµ ng−îc l¹i. vÕt b¸nh xe. 4: §ßn ngang liªn kÕt. Trªn h×nh ®ßn däc (5) cã kÕt cÊu d¹ng tÊm cã ®é bÒn cao. gi¶m nhÑ lùc ngang t¸c ®éng lªn c¸c khíp quay. khi ®i trªn ®−êng vßng cã kh¶ n¨ng bÞ quay trôc cÇu xe. HÖ treo th−êng bè trÝ trªn cÇu sau kh«ng dÉn h−íng.C«ng nghÖ hµn cao.ChÞu t¶i träng ngang. Kh¸c víi hÖ thèng treo phô thuéc cã sö dông ®ßn däc. c¸c b¸nh xe dÞch chuyÓn ®éc lËp trªn mçi ®ßn däc. kh«ng cÇn ph¶i dïng thanh æn ®Þnh ngang khi nã cã ®é cøng nhá. 5: Thïng 36 . 1: B¸nh xe. 5: Lß xo trô.Ch−¬ng III. mét ®Çu liªn kÕt víi côm b¸nh xe. nöa ®éc lËp ®iÒu nµy c¨n cø vµo kh¶ n¨ng lµm viÖc cña hÖ treo vµ tuú thuéc vµo ®é cøng cña ®ßn liªn kÕt. kh«ng cÇn dïng thªm ®ßn truyÒn lùc ngang. ë hÖ thèng treo ®éc lËp. ¦u ®iÓm: . t¶i träng ®Æt lªn h¹n chÕ. . C¸c bé phËn chuyÓn ®éng + KÕt cÊu cã Ýt chi tiÕt. 3: §ßn däc.52. 2: Lß xo.DÔ th¸o l¾p c¶ côm cÇu xe. 4: Th©n xe. ®ßn däc cã kÝch th−íc lín ®¶m b¶o kh¶ n¨ng truyÒn lùc tèt. kÕt cÊu gän. 3: §ßn däc.

tËn dông ®−îc c¸c −u ®iÓm vµ lo¹i trõ c¸c nh−îc ®iÓm cña hÖ treo ®ßn däc vµ ®ßn ngang nãi trªn.3. HiÖn nay hÖ thèng treo bÞ ®éng ®−îc coi lµ tèt nhÊt chØ cã thÓ ®óng víi mét lo¹i ®−êng nhÊt ®Þnh. + Cã sù thay ®æi nhá vÕt b¸nh xe. 3. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng e) HÖ treo víi ®ßn chÐo: Lµ d¹ng kÕt cÊu trung gian gi÷a hÖ treo ®ßn ngang vµ ®ßn däc. 7: B¸n trôc.Ch−¬ng III. HÖ thèng treo tÝch cùc. HÖ thèng treo tÝch cùc hoµn toµn: 37 . Do vËy.53. §Æc ®iÓm: + §ßn ®ì b¸nh xe quay trªn ®−êng trôc chÐo lÖch víi ph−¬ng ngang vµ ph−¬ng däc xe t¹o nªn ®ßn chÐo treo b¸nh xe..1. 3. 8: Gi¶m chÊn.3. 6: ô cao su cña gi¸ treo.3.5.2. 4: Thanh æn ®Þnh. H×nh 3. ®Ó tho¶ m·n c¸c chØ tiªu ®é ªm dÞu chuyÓn ®éng vµ ®é an toµn chuyÓn ®éng trªn tÊt c¶ c¸c lo¹i ®−êng kh¸c nhau th× c¸c ®Æc tÝnh cña hÖ thèng treo cÇn ph¶i thay ®æi trong qu¸ tr×nh « t« chuyÓn ®éng phï hîp víi c¸c ®Æc tÝnh cña ®−êng vµ vÞ trÝ khung vá xe ®−îc ®iÒu khiÓn nhê hÖ thèng ®iÒu khiÓn tù ®éng. 3: Khíp trô trong. Kh¸i niÖm c¬ b¶n vÒ hÖ thèng treo tÝch cùc: ¤ t« dao ®éng chñ yÕu do khÝch thÝch tõ mÊp m« mÆt ®−êng. 9: Lß xo 3.5.5. 2: Gi¸ treo. gãc nghiªng ngang b¸nh xe. Tuú thuéc vµo kh¶ n¨ng ®iÒu khiÓn c¸c th«ng sè cña hÖ thèng treo ®iÒu khiÓn ng−êi ta ph©n thµnh hai lo¹i: hÖ thèng treo tÝch cùc hoµn toµn vµ hÖ thèng treo b¸n tÝch cùc (hÖ thèng treo chØ cã th«ng sè cña gi¶m chÊn ®−îc ®iÒu khiÓn). 5: CÇu xe. HÖ thèng treo ®ßn chÐo 1: Khíp trô ngoµi.

H×nh 3. KÕt cÊu gi¶m chÊn tÝch cùc t−¬ng tù kÕt cÊu cña gi¶m chÊn th«ng th−êng nh−ng ®Æc tÝnh cña gi¶m chÊn tÝch cùc cã thÓ thay ®æi nhê sù thay ®æi tiÕt diÖn van tiÕt l−u hoÆc thay ®æi ®é nhít cña m«i chÊt c«ng t¸c d−íi t¸c dông cña tõ tr−êng. S¬ ®å hÖ thèng treo b¸n tÝch cùc HÖ thèng treo b¸n tÝch cùc ®¸p øng kh¶ n¨ng c¸ch ly dao ®éng tèt h¬n hÖ thèng treo bÞ ®éng.Ch−¬ng III. gi¸ thµnh cao.55. HÖ thèng treo nµy ®ßi hái ph¶i cã n¨ng l−îng cung cÊp cho hÖ thèng lín.3. träng l−îng lín vµ phøc t¹p. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. 3. 38 . S¬ ®å hÖ thèng treo tÝch cùc HÖ thèng treo tÝch cùc bao gåm bé ph¸t ®éng thuû lùc.54. gi¶m chÊn tÝch cùc lµ nh©n tè t¹o nªn tÝnh −u viÖt ®ã.5. HÖ thèng treo b¸n tÝch cùc víi gi¶m chÊn tÝch cùc chØ cã nhiÖm vô dËp t¾t dao ®éng cña th©n xe nªn ®ßi hái n¨ng l−îng cung cÊp cho hÖ thèng Ýt h¬n nhiÒu so víi hÖ thèng treo tÝch cùc. §©y chÝnh lµ nh−îc ®iÓm chÝnh cña hÖ thèng treo nµy. HÖ thèng treo b¸n tÝch cùc Gi¶m chÊn m¾c song song víi phÇn tö ®µn håi.3. bé ®iÒu khiÓn vµ c¸c c¶m biÕn.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful