P. 1
cấu tạo ô tô-Chuong 3

cấu tạo ô tô-Chuong 3

|Views: 19|Likes:
Được xuất bản bởiQuangvu Hoang

More info:

Published by: Quangvu Hoang on May 11, 2013
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/24/2015

pdf

text

original

Ch−¬ng III.

C¸c bé phËn chuyÓn ®éng

Ch−¬ng III. C¸c Bé phËn chuyÓn ®éng
3.1. Khung xe
3.1.1. C«ng dông: - Khung xe lµ x−¬ng cèt cña « t« ®Ó g¸ ®ì vµ l¾p ghÐp víi c¸c bé phËn cña xe: ®éng c¬, c¸c bé phËn cña hÖ thèng truyÒn lùc, c¬ cÊu ®iÒu khiÓn, thiÕt bÞ phô vµ thiÕt bÞ chuyªn dïng,... - Khung xe cã ®é cøng v÷ng vµ kh¶ n¨ng chÞu t¶i tèt. Cã h×nh d¹ng phï hîp ®Ó cho phÐp h¹ thÊp träng t©m cña xe, ®¶m b¶o hµnh tr×nh lµm viÖc cña hÖ thèng treo vµ viÖc ®iÒu khiÓn c¸c b¸nh xe dÉn h−íng. 3.1.2. Ph©n lo¹i - C¨n cø vµo lo¹i xe cã thÓ chia thµnh: + Khung xe con (Khung vµ vá t¸ch rêi hoÆc khung vµ vá liªn kÕt l¹i víi nhau). + Khung xe t¶i, xe kh¸ch, xe buýt + Khung ®oµn xe, xe chuyªn dïng,... - Theo kÕt cÊu cña khung cã thÓ chia thµnh: + KÕt cÊu d¹ng dÇm: xµ däc, xµ ngang liªn kÕt + KÕt cÊu d¹ng giµn. 3.1.3. cÊu t¹o mét sè lo¹i khung « t«: 3.1.3.1. CÊu t¹o khung xe con ( h×nh 3.1)

2

3

1

H×nh 3.1. CÊu t¹o khung xe con 1: Xµ däc; 2: Xµ ngang; 3: Gi¸ ®ì ®éng c¬

§Æc ®iÓm chÝnh: - KÕt cÊu khung xe gåm c¸c xµ däc vµ c¸c xµ ngang liªn kÕt b»ng c¸c thÐp dËp ®−îc liªn kÕt b»ng ph−¬ng ph¸p hµn, b¾t bu l«ng hoÆc ®inh t¸n. - T¹i vÞ trÝ liªn kÕt víi cÇu tr−íc vµ cÇu sau, tiÕt diÖn cña xµ däc thay ®æi cho phÐp h¹ thÊp träng t©m cña xe.

1

Ch−¬ng III. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng - T¹i c¸c vÝ trÝ liªn kÕt th−êng ®−îc gia c−êng ®Ó ®¶m b¶o ®é bÒn vµ ®é cøng v÷ng. - Khung xe chÞu toµn bé träng l−îng th©n xe nªn ph¶i ®¶m b¶o ®é bÒn vµ ®é cøng v÷ng víi c¸c chÕ ®é ho¹t ®éng cña xe. 3.1.3.2. CÊu t¹o khung xe t¶i, xe kh¸ch, xe buýt.

H×nh 3.2. CÊu t¹o khung xe t¶i

H×nh 3.3. CÊu t¹o khung xe buýt (Aero city)

1: PhÇn tr−íc xe; 2: PhÇn gi÷a xe; 3: PhÇn ®u«i - §Æc ®iÓm: + KÕt cÊu khung gåm hai xµ däc ch¹y tõ ®Çu xe ®Õn phÝa ®u«i xe, c¸c xµ ngang liªn kÕt víi xµ däc t¹o lªn khung v÷ng ch¾c. T¹i c¸c vÞ trÝ liªn kÕt vµ cã tiÕt diÖn thay ®æi th−êng cã c¸c tÊm gia c−êng.

2

Ch−¬ng III. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng + Xe vËn t¶i cã tÝnh c¬ ®éng, yªu cÇu kho¶ng s¸ng gÇm xe lín nªn kÕt cÊu xµ däc th−êng cã tiÕt diÖn kh«ng ®æi. + Trªn xµ däc vµ xµ ngang cã bè trÝ c¸c vÞ trÝ chê, gi¸ ®ì ®Ó b¾t c¸c chi tiÕt, hÖ thèng kh¸c lªn khung nh−: ®éng c¬, hÖ thèng l¸i, hÖ thèng phanh, thïng nhiªn liÖu,... + Khung ®−îc chÕ t¹o tõ thÐp hîp kim ®−îc dËp ®Þnh h×nh cã chiÒu dµy tõ 4 ®Õn 6 mm. 3.1.3.3. CÊu t¹o khung ®oµn xe.

+ KÕt cÊu khung xe chuyªn dïng.

H×nh 3.4. CÊu t¹o khung ®oµn xe(s¬mi r¬mooc)

- §Æc ®iÓm: + Xe ®Çu kÐo cã kÕt cÊu khung nh− xe t¶i th«ng th−êng tuy nhiªn cã chiÒu dµi ng¾n h¬n, trªn khung cã l¾p ®Æt bÖ m©m xoay ®Ó liªn kÕt víi r¬mooc phÝa sau. + Khung s¬mi r¬mooc cã kÕt cÊu gåm hai xµ däc vµ c¸c xµ ngang liªn kÕt víi nhau b»ng ph−¬ng ph¸p hµn hoÆc mèi ghÐp bu l«ng, ®inh t¸n t¹o thµnh khung v÷ng ch¾c. Liªn kÕt víi khung cßn cã hai ch©n phô ë phÝa tr−íc gióp s¬mi r¬mooc cã thÓ ®øng ®−îc khi th¸o rêi khái xe ®Çu kÐo. Cã gi¸ an toµn ë bªn s−ên tr¸i vµ ph¶i cña khung. Trªn khung cã c¸c xµ däc ®−îc bè trÝ thiÕt bÞ kho¸ chuyªn dïng ®Ó liªn kÕt víi "container " ®¶m b¶o liªn kÕt tèt khi xe chuyÓn ®éng trªn ®−êng. 3.1.3.4. Khung xe chuyªn dïng: - §Æc ®iÓm: + Khung chÝnh cña xe nh− kÕt cÊu cña khung xe t¶i th«ng th−êng. + ThiÕt bÞ vµ c¬ cÊu chuyªn dïng th«ng th−êng kh«ng liªn kÕt trùc tiÕp víi khung mµ th«ng qua khung phô hoÆc gi¸ ®ì. Khung phô ®−îc liªn kÕt víi khung chÝnh cña xe th«ng qua mèi ghÐp bulong ®¶m b¶o kh¶ n¨ng liªn kÕt tèt. + KÕt cÊu khung chÝnh vµ khung phô ph¶i ®¶m b¶o ®é cøng v÷ng trong c¸c chÕ ®é lµm viÖc.

3

6: C¸c ®ßn dÉn ®éng cña hÖ thèng l¸i 4 .3.Theo lo¹i cÇu cã thÓ chia ra: + DÇm cÇu bÞ ®éng.2.1.DÇm cÇu cã c«ng dông g¸ ®ì toµn bé phÇn khèi l−îng ®−îc treo vµ chøa ®ùng hoÆc g¸ ®ì c¸c bé phËn kh«ng ®−îc treo.2.4.2.3. C«ng dông cña dÇm cÇu .5.2. cÊu t¹o dÇm cÇu 3. dÉn h−íng hoÆc kh«ng dÉn h−íng. dËp + ChÕ t¹o b»ng ®óc. .Ch−¬ng III. . + DÇm cÇu chia c¾t: treo ®éc lËp.Theo ph−¬ng ph¸p chÕ t¹o cã thÓ chia thµnh: + ChÕ t¹o b»ng hµn. CÊu t¹o dÇm cÇu bÞ ®éng dÉn h−íng 1: DÇm cÇu. Ph©n lo¹i: .3.2. CÊu t¹o: H×nh 3. 2. 3. dÉn h−íng hoÆc kh«ng dÉn h−íng.Theo kÕt cÊu hÖ thèng treo: + DÇm cÇu liÒn : treo phô thuéc. 3. + DÇm cÇu chñ ®éng. + Liªn kÕt c¸c b¸nh xe dÉn h−íng. DÇm cÇu 3.2.1. 2. CÊu t¹o dÇm cÇu bÞ ®éng dÉn h−íng: 1. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng 3. §Æc ®iÓm: + §ì phÇn träng l−îng phÝa tr−íc cña « t«.DÇm cÇu liªn kÕt hai bªn b¸nh xe trªn cïng mét cÇu cña hÖ thèng treo phô thuéc. + Liªn hîp . ®¶m b¶o kh¶ n¨ng dÉn h−íng c¸c b¸nh xe trªn cÇu tr−íc vµ ®iÒu khiÓn dÔ dµng th«ng qua hÖ thèng l¸i.5.

3. 3.2.5.12: C¸c ®ßn dÉn ®éng l¸i. 3. + KÕt cÊu vá cÇu chøa b¸n trôc vµ côm vi sai cho hai b¸nh xe trªn cÇu tr−íc.17.vi sai cÇu tr−íc. DÇm cÇu liªn kÕt hai bªn b¸nh xe. 13: Gi¶m chÊn cña hÖ thèng 1. 5: §Çu trôc chñ ®éng cña bé truyÒn lùc chÝnh.2. 2: Khíp cÇu trªn.3. 4: N¾p ®Ëy côm truyÒn lùc chÝnh-Vi sai. 11: Gi¸ ®ì ngoµi. CÊu t¹o dÇm cÇu chñ ®éng dÉn h−íng: H×nh 3.6. Vá cÇu cïng víi gi¸ ®ì côm b¸nh xe t¹o nªn trô ®øng ®¶m b¶o kh¶ n¨ng chuyÓn h−íng cña hai bªn b¸nh xe ®ång thêi nhËn chuyÓn ®éng quay tõ côm truyÒn lùc chÝnh. ®iÒu khiÓn sù quay cña c¸c b¸nh xe tõ t¸c ®éng ®iÒu khiÓn trªn vµnh l¸i.7: BÖ ®ì bé phËn ®µn håi cña hÖ thèng treo. DÇm cÇu chñ ®éng kh«ng dÉn h−íng. 9: §Çu trôc b¸nh xe. KÕt cÊu dÇm cÇu dÉn h−íng chñ ®éng 1.2.6 lµ cÊu t¹o côm cÇu dÉn h−íng chñ ®éng ®iÒn h×nh trªn « t«.3.3. 10: §Üa phanh. DÇm cÇu dÉn h−íng cßn ®−îc liªn kÕt víi c¸c ®ßn dÉn ®éng cña hÖ thèng l¸i. cho phÐp hai b¸nh xe cã thÓ chuyÓn h−íng nhê viÖc quay xung quanh trô ®øng liªn kÕt gi÷a ®Çu trôc b¸nh xe vµ dÇm cÇu.18. 1. §Æc ®iÓm: + Liªn kÕt c¸c b¸nh xe dÉn h−íng trªn cÇu tr−íc + §¶m b¶o chuyÓn ®éng quay cña c¸c b¸nh xe dÉn h−íng chñ ®éng quanh trôc cña nã ®ång thêi ®¶m b¶o kh¶ n¨ng chuyÓn h−íng d−íi t¸c ®éng cña dÉn ®éng hÖ thèng l¸i. §Æc ®iÓm: 5 . CÊu t¹o: Trªn h×nh 3. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng DÇm cÇu cã kÕt cÊu th−êng lµ thÐp ®óc cã tiÕt diÖn ch÷ I. 2. 6: Vá cÇu. ®¶m b¶o ®é cøng v÷ng vµ t¶i träng lín ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 3.Ch−¬ng III. 8: C¬ cÊu phanh ®i∙. B¸nh r¨ng chñ ®éng cña bé vi sai cÇu tr−íc nhËn c«ng suÊt tõ hép ph©n phèi.

KÝch th−íc vá cÇu ®−îc quyÕt ®Þnh bëi kÝch th−íc cña bé truyÒn lùc chÝnh-Vi sai. H×nh 3. Cßn cã thÓ chÕ t¹o b»ng ph−¬ng ph¸p dËp hµn tõ ph«i thÐp dËp. 2: Vá cÇu chñ ®éng (DÇm cÇu chñ ®éng) Vá cÇu t¹o kh«ng gian chøa ®ùng côm truyÒn lùc chÝnh.Ch−¬ng III. vi sai vµ b¸n trôc. t¹o gi¸ ®ì vµ liªn kÕt víi bé phËn ®µn håi cña hÖ thèng treo. 2. m«men. KÝch th−íc qu¸ lín sÏ ¶nh h−ëng ®Õn kho¶ng s¸ng gÇm xe. ChÞu träng l−îng toµn bé cña « t« ®Æt lªn c¸c b¸nh xe phÝa sau ®ång thêi nhËn vµ truyÒn lùc kÐo. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng Bao bäc côm truyÒn lùc chÝnh. DÇm cÇu chñ ®éng 1: Vá ngoµi vi sai.8 . phanh. 6 . CÊu t¹o: H×nh 3.7. lµm gi¶m tÝnh n¨ng th«ng qua cña xe.vi sai gi÷a c¸c b¸nh xe cña cÇu sau. DÇm cÇu chñ ®éng Vá cÇu th−êng ®−îc chÕ t¹o b»ng ph−¬ng ph¸p ®óc tõ gang rÌn hoÆc gang c¶i tiÕn.

líp sîi (x−¬ng cña lèp). vai lèp. nã lµ mét phÇn cña hÖ thèng l¸i (b¸nh xe dÉn h−íng) hoÆc mét phÇn cña hÖ thèng truyÒn lùc( b¸nh xe chñ ®éng). líp ®Öm. b¸nh xe lu«n ph¶i tiÕp nhËn c¸c lùc.9 7 .2. nhê nã mµ « t« cã thÓ thùc hiÖn di chuyÓn trªn ®−êng.C¸c æ bi ®ì .Côm b¸nh xe lµ côm t¹o chøc n¨ng chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn cho xe. kh«ng cã s¨m.B¸nh xe víi vµnh ®óc 3. líp hoa lèp. B¸nh xe hiÖn nay ®ang sö dông lµ lo¹i sö dông khÝ nÐn víi kÕt cÊu rÊt ®a d¹ng phô thuéc vµo tÝnh n¨ng khai th¸c cña « t«. . « t« chuyªn dïng.C¨n cø vµo h×nh d¸ng: ph©n lo¹i theo kÝch th−íc h×nh häc cña lèp . tanh lèp b»ng kim lo¹i ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 3. 3.B¸nh xe víi vµnh hµn .1. m«men vµ c¸c va ®Ëp tõ mÆt ®−êng t¸c dông lªn khung xe vµ ng−îc l¹i. 3..C¨n cø vµo cÊu tróc: b¸nh xe cã s¨m. Ph©n lo¹i: + Theo cÊu t¹o cña lèp: . CÊu t¹o cña b¸nh xe gåm: Vµnh. lèp. thµnh bªn.KÕt cÊu cña b¸nh xe thay ®æi nhiÒu vµ ®−îc c¶i thiÖn nh»m n©ng cao chÊt l−îng chuyÓn ®éng cña xe. B¸nh xe: B¸nh xe thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c chøc n¨ng cña côm b¸nh xe. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng 3.C¸c trôc ®ì vµ moay ¬ b¸nh xe.3. van khÝ. « t« t¶i. . . « t« buýt. côm b¸nh xe . æn ®Þnh chuyÓn ®éng khi chuyÓn ®éng th¼ng vµ gi÷ æn ®Þnh khi ®i vµo ®−êng cong.Côm b¸nh xe ®¶m b¶o kh¶ n¨ng chuyÓn h−íng chuyÓn ®éng cho « t«. líp lãt vµnh.Ch−¬ng III. s¨m hoÆc kh«ng s¨m. b¸nh xe chÞu t¶i träng lín...1. th©n xe.KÕt cÊu ®¶m b¶o kh¶ n¨ng dÉn h−íng cho b¸nh xe.B¸nh xe: Lèp vµ vµnh (®Üa vµnh). + Theo cÊu t¹o cña vµnh: .3.. CÊu t¹o chung cña côm b¸nh xe gåm cã: .1..1. B¸nh xe cÇn ph¶i l¨n ªm dÞu vµ t¹o kh¶ n¨ng b¸m tèt nhÊt trªn nÒn ®−êng. .C¨n cø vµo c«ng dông: b¸nh xe « t« con. Lèp « t«: CÊu t¹o chung cña lèp bao gåm: líp cao su lãt trong.3..3.Liªn kÕt víi cÇu xe. . Trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®éng. .

3: Lãt vµnh. 2. Lèp cã sîi mµnh ®an h−íng t©m vµ ®an chÐo: H×nh 3. §é cøng lín( kh«ng cã chi tiÕt ®µn håi lµ s¨m). h¬i ra rÊt chËm do líp cao su dµy). 5: Kho¸ vµnh 8 . 4: S¨m. Lèp cã s¨m vµ lèp kh«ng s¨m: H×nh 3. 2: Líp x−¬ng mµnh. b) Lèp kh«ng s¨m: Ký hiÖu: “ TUBE LESS ” + §Æc ®iÓm: Dïng cho xe cã tèc ®é cao do ®Æc ®iÓm an toµn (khi bÞ sù cè víi lèp.Ch−¬ng III. .10. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. máng.9. 9: Van khÝ 1. 6: TÊm ®Öm tanh lèp. 3: Líp ®Öm. Lèp nhÑ. H×nh 3.10 a) Lèp cã s¨m: Ký hiÖu trªn bÒ mÆt lèp: “ TUBE TYPE ”. 2: Lèp. 4: Líp lãt trong 5: Líp mÆt bªn.11 a) Lèp cã sîi mµnh ®an h−íng t©m: Ký hiÖu trªn lèp cã ch÷ R: “ Radial”. NhiÖt ®é thÊp. + §Æc ®iÓm: . . Cã ®é tin cËy lµm viÖc cao. . NhiÖt ®é trong lèp thÊp (do kh«ng cã sù ma s¸t gi÷a lèp vµ s¨m) nªn tuæi thä cao. DÔ l¾p r¸p vµ tuæi thä cao. 1: Vµnh b¸nh xe. . kh¶ n¨ng ®µn håi tèt. 8: Vµnh. CÊu t¹o lèp « t« a) Lèp cã s¨m b) Lèp kh«ng s¨m c) Lèp kh«ng s¨m kh«ng cã vµnh kho¸. CÊu t¹o lèp « t« 1: Líp hoa lèp. . 7: Tanh lèp. . Yªu cÇu ®é kÝn khÝt mèi l¾p ghÐp vµnh vµ lèp cao ®−îc quyÕt ®Þnh bëi h×nh d¸ng h×nh häc cña lßng vµnh.

C¸c bé phËn chuyÓn ®éng + §Æc ®iÓm: Cã hai líp sîi ®an chÐo mét gãc 10-30o vµ líp mµnh h−íng kÝnh Lèp lo¹i nµy cã ®é mµi mßn bÒ mÆt nhá. thÝch hîp víi « t« cã vËn tèc trung b×nh hay nhá.4PR t−¬ng øng ¸p suÊt lèp Pmax=0.8PR t−¬ng øng ¸p suÊt lèp Pmax=0. Th−êng cã 1 hoÆc 2 líp sîi mµnh kim lo¹i lµ thÐp hîp kim.Ch−¬ng III. Lèp cã líp sîi mµnh kim lo¹i: + §Æc ®iÓm: Cã ®é bÒn cao.22MPa ≈ 2. Líp sîi kim lo¹i ph©n bè chñ yÕu trªn bÒ mÆt lµm viÖc cña lèp. Nhê viÖc ®an chÐo. ®é gi·n në thÓ tÝch nhá. T−¬ng øng víi sè líp lµ ¸p suÊt h¬i lèp cho phÐp vµ ®−îc ghi ngay trªn bÒ mÆt lèp. sù biÕn d¹ng bªn Ýt h¬n. + §Æc ®iÓm: C¸c sîi mµnh ®an chÐo so víi mÆt ph¼ng däc tõ gãc 300. kh¶ n¨ng truyÒn nhiÖt tèt. H×nh 3. Trªn c¸c lo¹i xe hiÖn nay dïng phæ biÕn c¶ hai lo¹i lèp nµy cho c¶ xe con. n»m trªn bÒ mÆt l¨n trªn nÒn ®−êng cã c¸c h×nh d¹ng kh¸c nhau cã nhiÖm vô b¶o vÖ líp sîi bªn trong vµ ®¶m b¶o kh¶ n¨ng b¸m tèt nhÊt víi nÒn ®−êng. chÞu lùc bªn tèt. kh¶ n¨ng qu¸ t¶i cao.400. nh¹y c¶m víi sù quay vßng cña b¸nh xe dÉn h−íng. + Cã c¸c r·nh bè trÝ tho¸t n−íc tèt nhÊt khi ®i trªn ®−êng −ít. ®é cøng v÷ng cao nªn cã tiÕng ån.5 KG/cm2 .28MPa ≈ 2. lùc c¶n l¨n nhá. Sè l−îng líp mµnh vµ ¸p suÊt h¬i lèp: KÝ hiÖu:“ _PR” + §Æc ®iÓm: Lèp cã sè sîi mµnh lín cã kh¶ n¨ng chÞu t¶i lín. ®é cøng v÷ng vµ chÞu lùc däc vµ bªn ®ång ®Òu. Tuy nhiªn lµm t¨ng lùc c¶n l¨n cña b¸nh xe. CÊu tróc x−¬ng mµnh a) Lo¹i ®an chÐo b) Lo¹i ®an h−íng t©m 9 .VÝ dô: .6PR t−¬ng øng ¸p suÊt lèp Pmax=0.25MPa ≈ 2.11.8 KG/cm2 5. Trªn xe t¶i cã thÓ cã tõ 1 ®Õn 24 líp sîi kim lo¹i. Ngoµi ra ë Mü cßn s¶n xuÊt lo¹i lèp cã cÊu tróc trung gian gi÷a hai lo¹i trªn cã kÝ hiÖu lµ "B"( Bias). 3. ®é ®µn håi tèt.§Æc ®iÓm: + Líp cao su dµy bªn ngoµi cïng cña lèp. xe t¶i vµ xe buýt.2 KG/cm2 . lèp cã kh¶ n¨ng ®µn håi däc lín. Hoa lèp: . b) Lèp cã sîi mµnh ®an chÐo. 4. Ký hiÖu trªn lèp cã ch÷ D: “Diagonal”.

§−êng kÝnh ngoµi cña lèp: D( inch. Ký hiÖu c¸c lo¹i lèp a) C¨n cø vµo ¸p suÊt khÝ nÐn bªn trong lèp: . mm) .Lèp ¸p suÊt cao: p= 5-7kG/cm2. KÝch th−íc h×nh häc cña lèp ( Pr«fin) .Vµnh cã chøc n¨ng gi÷ cho lèp ë nguyªn profin theo yªu cÇu. b·i..). Lo¹i cã hoa lèp th«ng th−êng: Dïng cho xe ch¹y trªn nÒn ®−êng cøng vµ ®−êng ®Êt.Lèp ¸p suÊt thÊp: p= 0.§−êng kÝnh l¾p vµnh cña lèp: d1(inch. .1. mm) 7. . C¸c bé phËn chuyÓn ®éng . mm) .ChiÒu cao: H( inch.3. §¶m b¶o b¸nh xe quay ®ång t©m vµ c©n b»ng.Ch−¬ng III. KÝch th−íc h×nh häc cña lèp « t« 3.3. 12. Lo¹i cã hoa lèp nhá hoÆc rÊt nhá : Dïng cho xe ch¹y trªn nÒn ®−êng tèt ( xa lé. 10 .ChiÒu réng : B ( inch. ®−êng lÇy.8-5(kG/cm2). Lo¹i hoa lèp cã r·nh lín vµ th«: Dïng cho xe ch¹y trªn nÒn ®−êng xÊu (c«ng tr−êng. 6. Ký hiÖu: B-d (Inch hoÆc mm) . Ký hiÖu: D × B hoÆc D × H(inch hoÆc mm) b) Theo mét sè tiªu chuÈn: H×nh 3. thµnh phè) ®¶m b¶o kh¶ n¨ng b¸m ®−êng tèt. Vµnh b¸nh xe: . ®Üa vµnh cè ®Þnh b¸nh xe víi moay ¬ ®Çu trôc b¸nh xe. mm) .

CÊu tróc lßng vµnh b¸nh xe « t« 11 . + Víi lo¹i lèp kh«ng s¨m.Vµnh cã thÓ chÕ t¹o b»ng thÐp dËp sau ®ã liªn kÕt víi nhau b»ng ph−¬ng ph¸p hµn hoÆc b¾t bul«ng. + Trªn c¸c lo¹i xe hiÖn nay. n¾p ®Ëy ®Çu trôc b¸nh xe. a) H×nh 3. + t: ChiÒu dµy cña ®Üa vµnh a) Lßng vµnh: + §¶m b¶o lèp kh«ng cã kh¶ n¨ng dÞch chuyÓn theo ph−¬ng däc trôc b¸nh xe. BÒ mÆt tùa th−êng nghiªng 10 ®Õn 50 ®Ó lèp b¸m ch¾c vµo vµnh kh«ng bÞ xoay. CÊu t¹o cña vµnh: Gåm lßng vµnh. VËt liÖu chÕ t¹o th−êng dïng thÐp C15 hoÆc C20. bÒ mÆt tùa cña lßng vµnh cã h×nh d¹ng ®Æc biÖt ®Ó ®¶m b¶o mèi ghÐp gi÷a lèp vµ vµnh tr¸nh hiÖn t−îng rß rØ khÝ nÐn. H×nh 3. + d : §−êng kÝnh x¸c ®Þnh vÞ trÝ b¾t bu l«ng b¸nh xe víi ®Çu trôc hoÆc moay ¬. + d1: §−êng kÝnh l¾p lèp vµo vµnh (chç b¾t tanh lèp). Vµnh b¸nh xe a) Vµnh hµn. ngoµi ra cßn cã kÕt cÊu vµnh ®óc hoÆc cã thÓ hµn tõ c¸c tÊm ph«i hoÆc b¾t b»ng bu l«ng ®Þnh vÞ. 1. b) Vµnh ®óc b) Trªn h×nh 3. ®Üa vµnh.14 . + b: ChiÒu réng gi÷a hai mÆt bªn l¾p víi lèp xe( chiÒu réng lßng vµnh). lßng vµnh cã cÊu t¹o kh¸c nhau tuú theo kÕt cÊu cña c¸c lo¹i lèp. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng .Ch−¬ng III.13.13.

C¸c gãc ®Æt côm b¸nh xe dÉn h−íng. Do ®ã b¸nh xe ®−îc l¾p ®Æt víi c¸c gãc kh¸c nhau so víi mÆt ®−êng vµ ®èi víi hÖ thèng treo kh¸c nhau. Moay ¬ ®−îc chÕ t¹o b»ng ph−¬ng ph¸p ®óc tõ thÐp hoÆc gang rÌn. Moay ¬ quay trªn c¸c æ bi. 1. 2. §Þnh nghÜa gãc nghiªng ngang cña b¸nh xe 12 .3. §Üa vµnh lµ chi tiÕt quan träng ®¶m b¶o kh¶ n¨ng ®ång t©m cña b¸nh xe víi trôc. H×nh 3.3. a) Gãc nghiªng ngang cña b¸nh xe ( gãc Camber): γ Gãc nghiªng ngang cña b¸nh xe lµ gãc ®−îc x¸c ®Þnh trong mÆt ph¼ng ngang cña xe t¹o nªn bëi mÆt ph¼ng däc ®i qua t©m b¸nh xe víi ph−¬ng th¼ng ®øng. 3. C¸c gãc ®Æt b¸nh xe dÉn h−íng.2. cã c¸c lç ®Þnh t©m ®Ó cè ®Þnh b¸nh xe víi moay¬. KÕt cÊu cô thÓ ®−îc tr×nh bµy ë phÇn kÕt cÊu.15. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng b) §Üa vµnh: §Üa vµnh cã thÓ g¾n víi lßng vµnh b»ng ph−¬ng ph¸p hµn hoÆc ®inh t¸n.15 . Mèi ghÐp gi÷a m©m vµnh vµ moay ¬ a) ¤ t« t¶i b¸nh kÐ.Ch−¬ng III. Xe ph¶i cã tÝnh n¨ng æn ®Þnh khi ®i trªn ®−êng th¼ng vµ khi ®i ra khái ®−êng vßng th× ph¶i cã kh¶ n¨ng håi phôc tr¹ng th¸i ®i th¼ng. cÊu t¹o côm b¸nh xe 3. Liªn kÕt gi÷a vµnh vµ moay ¬: Vµnh b¸nh xe ®−îc liªn kÕt víi moay ¬ b»ng bul«ng th«ng qua ®Üa vµnh ®¶m b¶o ®é ®ång t©m b»ng c¸c mÆt c«n trªn bul«ng vµ ®ai èc.2.1. Cã xÎ c¸nh t¶n nhiÖt. ë cÇu chñ ®éng moay ¬ quay ®−îc b¾t chÆt víi bÝch cña b¸n trôc.16 . Tham kh¶o h×nh 3. ViÖc bè trÝ c¸c gãc ®Æt b¸nh xe dÉn h−íng liªn quan ®Õn tÝnh ®iÒu khiÓn vµ æn ®Þnh chuyÓn ®éng. b) ¤ t« t¶i b¸nh ®¬n c) H×nh d¸ng lç m©m vµnh H×nh 3.

Trªn mét sè lo¹i xe gãc nµy cßn cã gi¸ trÞ b»ng kh«ng. C¸c gãc ®Æt trô ®øng côm b¸nh xe dÉn h−íng a) Gãc nghiªng ngang cña trô ®øng ( kingpin angle) σ Gãc nghiªng ngang cña trô ®øng lµ gãc hîp bëi ®−êng t©m trô ®øng vµ ph−¬ng th¼ng ®øng trong mÆt ph¼ng c¾t ngang. Gãc nghiªng ngang trô ®øng Gãc nghiªng ngang nµy cã gi¸ trÞ tõ 20 ÷ 160 13 . §é chôm ®ãng vai trß æn ®Þnh vµnh l¸i: 2.17. H×nh 3.®−îc gäi lµ d−¬ng khi nghiªng ra ngoµi vµ ng−îc l¹i gäi lµ ©m. b: §é chôm ©m . §iÓm ®o: + Cã thÓ ®o ë mÐp ngoµi cña vµnh lèp khi xe ®i th¼ng + Cã thÓ ®o ë ®iÓm lín nhÊt cña mÆt bªn lèp xe khi ®ñ ¸p suÊt + Cã thÓ ®o ë mÆt ph¼ng ®èi xøng däc cña b¸nh xe.A>B gäi lµ ®é cho∙i hoÆc gäi lµ ®é chôm ©m. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng Gãc nµy cã gi¸ trÞ tõ 1/2 ®Õn 10 .Ch−¬ng III. b) §é chôm cña b¸nh xe §é chôm cña b¸nh xe lµ ®é lÖch cña phÇn tr−íc so víi phÇn sau b¸nh xe khi nh×n tõ trªn xuèng d−íi theo h−íng chuyÓn ®éng cña xe. H×nh 3.18. Gãc lÖch cña b¸nh xe ®−îc gäi lµ gãc chôm.A<B gäi lµ ®é chôm hoÆc gäi lµ ®é chôm d−¬ng . §é chôm cña b¸nh xe a) §é chôm d−¬ng.

Ch−¬ng III. Tuú theo lo¹i xe. t¶i träng cña xe mµ trô ®øng cã kÕt cÊu kh¸c nhau. Gãc nghiªng däc trô ®øng Lµ gãc ®−îc x¸c ®Þnh trong mÆt ph¼ng däc cña xe vµ t¹o nªn bëi t©m ®−êng trô ®øng víi ph−¬ng th¼ng ®øng trong mÆt ph¼ng däc.2. b) Gãc nghiªng däc cña trô ®øng ( caster angle): τ H×nh 3. b¸nh xe cÇn thiÕt ph¶i liªn kÕt víi cÇu xe hoÆc hÖ thèng treo cña xe. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng Kho¶ng c¸ch tõ t©m ®−êng trô ®øng giao víi mÆt ®−êng ®Õn t©m b¸nh xe giao víi mÆt ®−êng ®−îc gäi lµ ®é lÖch hay cßn gäi lµ b¸n kÝnh quay cña b¸nh xe quanh trô ®øng. Côm b¸nh xe bÞ ®éng dÉn h−íng: Côm b¸nh xe dÉn h−íng thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng sau: quay xung quanh trôc cña t¹o nªn chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn cho xe.2. 14 . hÖ thèng phanh. ®Ó ®¶m b¶o ®−îc chøc n¨ng nµy.3. ph¶i. Khi nh×n theo chiÒu chuyÓn ®éng däc xe gãc τ cã gi¸ trÞ d−¬ng khi ®−êng t©m trô ®øng lÖch vÒ phÝa sau vµ cã gi¸ trÞ ©m khi ®−êng t©m trô ®øng lÖch vÒ phÝa tr−íc. ViÖc bè trÝ trô ®øng ph¶i ®¶m b¶o kh¶ n¨ng quay tr¬n cña b¸nh xe quanh trô ®øng víi ma s¸t nhá. CÊu t¹o côm b¸nh xe liªn quan ®Õn mét phÇn c¸c bé phËn cña hÖ thèng l¸i.19. CÊu t¹o côm b¸nh xe B¸nh xe thùc hiÖn chøc n¨ng t¹o chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn cho xe. Trô ®øng lµ kh©u liªn kÕt côm b¸nh xe víi dÇm cÇu trªn hÖ thèng treo phô thuéc. C¨n cø vµo chøc n¨ng cña côm b¸nh xe cã thÓ t×m hiÓu kÕt cÊu sau: 1. 3. ®ì toµn bé t¶i träng t¸c dông lªn b¸nh xe. vÞ trÝ gi÷a) phï hîp víi c¸c t¸c ®éng ®iÒu khiÓn tõ hÖ thèng l¸i (khi ®ã b¸nh xe dÉn h−íng quay xung quanh trô ®øng). Gãc lÖch nµy (kho¶ng 00 ÷ 120 ) kÌm theo ®é lÖch däc(nk =0 ÷ 25mm) lµ kho¶ng c¸ch gi÷a ®−êng t©m trô ®øng giao víi mÆt ®−êng víi víi ®−êng t©m b¸nh xe giao víi mÆt ®−êng trong mÆt ph¼ng däc. cã kh¶ n¨ng thay ®æi h−íng (sang tr¸i.

8: ®ßn dÉn ®éng l¸i. 8: æ bi ®Çu trôc. trô ®øng cã kÕt cÊu ®Æc biÖt ®Ó cã thÓ ®¶m nhËn ®Çy ®ñ chøc n¨ng cña b¸nh xe dÉn h−íng chñ ®éng.21 . trong tr−êng hîp nµy. 5: Trôc quay b¸nh xe . CÇu tr−íc dÉn h−íng chñ ®éng 1: Nöa ngoµi b¸n trôc. 7: æ bi chÆn trô ®øng . ph©n phèi m« men xo¾n ®Õn cÇu tr−íc vµ cÇu sau. 4: æ bi trô ®øng 5: B¸n trôc. 2: Trôc b¸nh xe 3: Trô ®øng. 2: Vµnh b¸nh xe. 8: Moay ¬ 15 . 6: DÇm cÇu. 9: chèt chÆn Gãc quay cho phÐp tèi ®a cña b¸nh xe dÉn h−íng khi quay xung quanh trô ®øng th−êng n»m trong kho¶ng tõ 550-700 vµ bÞ giíi h¹n bëi vÊu h¹n chÕ. 4: Moay ¬. 6: Trèng phanh.20. H×nh 3.Ch−¬ng III. §èi víi xe cã hai cÇu chñ ®éng.22. KÕt cÊu côm b¸nh xe dÉn h−íng bÞ ®éng 1: Tang trèng. 6: æ bi c«n ®ì ngoµi 7: æ bi c«n ®ì trong. 4: Moay ¬. 3: æ bi ngâng trôc b¸nh xe. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. b¸nh xe dÉn h−íng cßn nhËn nguån ®éng lùc tõ hÖ thèng truyÒn lùc th«ng qua ®ßn dÉn ®éng cã thÓ lµ trôc c¸c®¨ng. 5: Trôc quay b¸nh xe . 2: Trô ®øng. 2. 3: Bul«ng l¾p vµnh víi moay ¬. Côm b¸nh xe liªn kÕt víi b¸n trôc th«ng qua trô ®øng. Côm b¸nh xe chñ ®éng dÉn h−íng: Ngoµi viÖc ®¶m nhËn chøc n¨ng chuyÓn h−íng « t«. nguån ®éng lùc tõ ®éng c¬. 7: Trô ®øng . KÕt cÊu côm b¸nh xe dÉn h−íng bÞ ®éng xe Hino 1: B¸nh xe. th«ng qua hÖ thèng truyÒn lùc qua hép ph©n phèi. 9: DÇm cÇu H×nh 3.

6: Vµnh b¸nh xe. va ®Ëp mÆt ®−êng truyÒn lªn.Vi sai. b¸nh kÐp. Tïy t¶i träng vµ bè trÝ xe mµ b¸nh xe cã thÓ cã kÕt cÊu b¸nh ®¬n. cÇu sau kh«ng dÉn h−íng bÞ ®éng. m©m vµnh cña hai b¸nh xe ®−îc liªn kÕt víi moay ¬ b»ng mèi ghÐp bul«ng nh− ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 3. 5: æ ®ì ngoµi. HÖ thèng treo HÖ thèng treo ®−îc hiÓu nh− hÖ thèng liªn kÕt mÒm (®µn håi) gi÷a b¸nh xe th«ng qua cÇu xe víi khung xe hoÆc vá xe. 16 .24. H×nh 3. KÕt cÊu nh− trªn h×nh 3. h¹n chÕ nh÷ng chuyÓn ®éng kh«ng muèn cã kh¸c cña b¸nh xe.1.4. 3: Côm che bÈn. mét ®Çu liªn kÕt bu l«ng víi b¸n trôc. 7: Moay ¬. 8 æ ®ì trong 3. . tuú theo kÕt cÊu mµ cã thÓ ph©n lo¹i b¸n trôc gi¶m t¶i hoµn toµn. Côm b¸nh xe cÇu sau chñ ®éng 1: DÇm cÇu. 2: B¸n trôc gi¶m t¶i hoµn toµn. cho phÐp b¸nh xe chuyÓn ®éng t−¬ng ®èi theo ph−¬ng th¼ng ®øng ®èi víi khung xe hoÆc vá xe.Bé phËn cña hÖ thèng treo thùc hiÖn nhiÖm vô hÊp thô vµ dËp t¾t c¸c dao ®éng. Côm b¸nh xe chñ ®éng cÇu sau: B¸nh xe cÇu sau chñ ®éng t¹o chuyÓn ®éng chÝnh cho xe nhê nhËn nguån lùc kÐo tõ ®éng c¬ th«ng qua hÖ thèng truyÒn lùc. B¸n trôc nhËn chuyÓn ®éng quay tõ côm truyÒn lùc chÝnh.4. Côm b¸nh xe cÇu sau bÞ ®éng H×nh 3.Ch−¬ng III. Côm b¸nh xe bÞ ®éng cÇu sau: Trªn mét sè xe cã kÕt cÊu cÇu tr−íc dÉn h−íng chñ ®éng. Khi ®ã. rung ®éng. gi¶m t¶i 3/4 hoÆc gi¶m t¶i 1/2 ( Tham kh¶o thªm tµi liÖu kÕt cÊu tÝnh to¸n « t«) 4. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng 3.23.C«ng dông .§ì th©n xe lªn trªn cÇu xe.23. n»m trong vá cÇu sau. Moay ¬ mét ®Çu liªn kÕt víi vµnh b¸nh xe th«ng qua mèi ghÐp bu l«ng ®¶m b¶o ®Þnh t©m.24. C¸c b¸nh xe chØ thùc hiÖn chuyÓn ®éng quay trßn trªn trôc cña nã. 3. 4: èc b¾t æ bi.

+ PhÇn tö dÉn h−íng: . 3.Theo lo¹i bé phËn ®µn håi chia ra : + Lo¹i b»ng kim lo¹i ( gåm cã nhÝp l¸.cã t¸c dông t¨ng cøng. . . m« men gi÷a b¸nh xe víi khung vá xe.2. + PhÇn tö gi¶m chÊn: .Ch−¬ng III. mµng. thanh xo¾n ) + Lo¹i khÝ ( lo¹i bäc b»ng cao su .. hai ®ßn.Cã ®−êng ®Æc tÝnh ®µn håi phï hîp víi c¸c chÕ ®é ho¹t ®éng cña xe.Theo s¬ ®å bé phËn dÉn h−íng chia ra : + Lo¹i phô thuéc víi cÇu liÒn.4. lß xo.. .sîi. h¹n chÕ hµnh tr×nh vµ chÞu thªm t¶i träng. Ph©n lo¹i ViÖc ph©n lo¹i hÖ thèng treo dùa theo c¸c c¨n cø sau : . thanh chÞu lùc phô. + Lo¹i ®éc lËp ( mét ®ßn.DËp t¾t dao ®éng ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh xe chuyÓn ®éng tõ mÆt ®−êng lªn khung xe trong c¸c ®Þa h×nh kh¸c nhau mét c¸ch nhanh chãng. sù tiÕp xóc cña b¸nh xe trªn nÒn ®−êng.C«ng dông cña hÖ thèng treo ®−îc thÓ hiÖn qua c¸c phÇn tö cña hÖ thèng treo: + PhÇn tö ®µn håi: .).Cã nhiÖm vô ®−a vïng tÇn sè dao ®éng cña xe phï hîp vïng tÇn sè thÝch hîp víi ng−êi sö dông. + Lo¹i thuû lùc (lo¹i èng ).§¶m b¶o dao ®éng cña phÇn kh«ng treo nhá nhÊt. vá xe. + Lo¹i cao su..Nèi mÒm gi÷a b¸nh xe vµ thïng xe gi¶m nhÑ t¶i träng ®éng t¸c dông tõ b¸nh xe lªn khung trªn c¸c ®Þa h×nh kh¸c nhau ®¶m b¶o ®é ªm dÞu khi chuyÓn ®éng.§¶m nhËn kh¶ n¨ng truyÒn lùc vµ m«men gi÷a b¸nh xe vµ khung xe : . C¸c bé phËn chuyÓn ®éng . n©ng cao kh¶ n¨ng b¸m ®−êng vµ an toµn trong chuyÓn ®éng. lo¹i èng ). ... . + C¸c phÇn tö phô kh¸c: vÊu cao su.X¸c ®Þnh tÝnh chÊt chuyÓn ®éng (®éng häc) cña b¸nh xe ®èi víi khung.TiÕp nhËn vµ truyÒn lùc. -Theo ph−¬ng ph¸p dËp t¾t dao ®éng chia ra : 17 .. + PhÇn tö æn ®Þnh ngang: Víi chøc n¨ng lµ phÇn tö ®µn håi phô lµm t¨ng kh¶ n¨ng chèng lËt th©n xe khi cã sù thay ®æi t¶i träng trong mÆt ph¼ng ngang.

trong bé phËn dÉn h−íng). 3: DÇm cÇu 4: §ßn ngang d−íi. 3. dÇm cÇu chñ ®éng liªn kÕt hai b¸nh xe.25. dÇm cÇu liÒn b»ng thÐp ®Þnh h×nh liªn kÕt hai b¸nh xe.4. S¬ ®å hÖ thèng treo phô thuéc (h×nh 3. HÖ thèng treo phô thuéc cã −u nh−îc ®iÓm sau: . ë cÇu dÉn h−íng. +Lo¹i ma s¸t c¬ ( ma s¸t trong bé phËn ®µn håi. + Kh¶ n¨ng chÞu lùc bªn tèt do hai b¸nh xe ®−îc liªn kÕt víi nhau: gi¶m sù tr−ît bªn. + ChiÒu cao träng t©m lín do ®¶m b¶o kho¶ng c¸ch lµm viÖc cña cÇu xe: ¶nh h−ëng ®Õn tÝnh æn ®Þnh. + C«ng nghÖ chÕ t¹o ®¬n gi¶n.Ch−¬ng III. S¬ ®å hÖ thèng treo a) HÖ thèng treo phô thuéc b) HÖ thèng treo ®éc lËp 1: Bé phËn ®µn håi. dÔ th¸o l¾p. 2: Bé phËn gi¶n chÊn.Theo ph−¬ng ph¸p ®iÒu khiÓn cã thÓ chia ra: + HÖ thèng treo bÞ ®éng ( kh«ng ®−îc ®iÒu khiÓn) + HÖ thèng treo chñ ®éng ( HÖ thèng treo cã ®iÒu khiÓn) 3.25a): DÇm cÇu liªn kÕt cøng hai b¸nh xe ë hai bªn. + Nèi cøng b¸nh xe dÔ g©y nªn nh÷ng chuyÓn vÞ phô.1.4. söa ch÷a thay thÕ.−u ®iÓm: + VÕt b¸nh xe cè ®Þnh: gi¶m ®é mßn ngang cña lèp. H×nh 3. chiÕm kh«ng gian lín. lo¹i t¸c dông 2 chiÒu ). S¬ ®å cÊu T¹o chung cña hÖ thèng treo. 18 .3. . C¸c bé phËn chuyÓn ®éng + Lo¹i gi¶m chÊn thuû lùc ( lo¹i t¸c dông mét chiÒu. . gi¶m ®é ªm dÞu vµ sù b¸m cña b¸nh xe. va ®Ëp.3. ë cÇu chñ ®éng. trªn.Nh−îc ®iÓm: + Khèi l−îng kh«ng treo lín: t¨ng t¶i träng ®éng.

. 3. ®oµn xe.4. H×nh 3.Ch−¬ng III. Bé phËn ®µn håi: 1. CÊu t¹o c¸c bé phËn cña hÖ thèng treo 3.2. HÖ thèng treo ®éc lËp cã −u nh−îc ®iÓm sau: . xe buýt.4.v× nhÝp võa lµ bé phËn ®µn håi..4.26.−u ®iÓm: + §¶m b¶o ®éng häc ®−îc ®óng vµ chÝnh x¸c h¬n.3. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng 3. Sù dÞch chuyÓn cña b¸nh xe nµy kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn b¸nh xe kh¸c ( nÕu coi th©n xe ®øng yªn). cã bé 19 . Bé phËn ®µn håi kim lo¹i: a) NhÝp l¸: NhÝp ®−îc dïng phæ biÕn nhÊt trªn c¸c lo¹i xe t¶i cã t¶i träng tõ nhá ®Õn lín.Nh−îc ®iÓm: + KÕt cÊu phøc t¹p: khã kh¨n khi th¸o l¾p.1. . bé phËn dÉn h−íng vµ mét phÇn lµm nhiÖm vô gi¶m chÊn.4. + Khèi l−îng phÇn kh«ng treo nhá: gi¶m sù va ®Ëp vµ ph¸t sinh t¶i träng ®éng. t¨ng ®é æn ®Þnh chuyÓn ®éng.4. xe chuyªn dïng. söa ch÷a vµ b¶o d−ìng. nã Ýt ®−îc sö dông trªn xe con.. c¸c l¸ nhÝp ®−îc l¾p ghÐp thµnh bé. Tuy nhiªn. ®é cøng nhá.25b): Hai b¸nh xe ë hai bªn dÞch chuyÓn ®éc lËp víi nhau. S¬ ®å hÖ thèng treo ®éc lËp (h×nh3. tuú theo kÕt cÊu mµ gi¶m ®−îc ®é tr−ît ngang: gi¶m ®é mµi mßn lèp + Cã kh«ng gian ®Ó bè trÝ c¸c bé phËn kh¸c: h¹ thÊp träng t©m xe. Bé phËn ®µn håi kim lo¹i (nhÝp l¸) §Æc ®iÓm cña phÇn tö ®µn håi nhÝp l¸: + Trªn xe con bè trÝ hÖ thèng treo sö dông phÇn tö ®µn håi lµ nhÝp l¸ th−êng cã Ýt l¸. Trªn xe t¶i vµ c¸c lo¹i xe kh¸c.

+ Do ma s¸t trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. kh«ng cã kh¶ n¨ng thay ®æi nhiÒu ®é cøng cña hÖ thèng treo.. kh«ng ph¶i b¶o d−ìng vµ ch¨m sãc.27. NhÝp l¸ ®−îc chÕ t¹o tõ thÐp hîp kim c¸n nãng nh−: thÐp α silic55C2. §©y lµ ®iÒu kh«ng mong muèn ®èi víi c¸c chÕ ®é ho¹t ®éng cña xe.. ®ã lµ ph¶i cã bé phËn dÉn h−íng riªng biÖt. 60C2A. tøc lµ ®é cøng cña nã kh«ng thay ®æi khi t¨ng t¶i träng.. + Nh−îc ®iÓm: kh«ng cã kh¶ n¨ng dÉn h−íng vµ gi¶m chÊn. cã tuæi thä cao h¬n do kh«ng cã ma s¸t khi lµm viÖc. c¸c l¸ nhÞp cä s¸t lªn nhau. cÇn thiÕt ph¶i t¨ng ®é cøng cña bé nhÝp. thÐp Cr«mmangan. C¸c d¹ng lß xo xo¾n èc ®Æc biÖt + −u ®iÓm: kÕt cÊu ®¬n gi¶n. + §Æc tÝnh ®µn håi cña phÇn tö ®µn håi lß xo cã d¹ng tuyÕn tÝnh. H×nh 3. Do vËy bè trÝ phøc t¹p h¬n so víi lo¹i dïng nhÝp l¸. víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: + ChÕ t¹o tõ thanh thÐp ®µn håi cã tiÕt diÖn trßn hay vu«ng. t¹o kh«ng gian ®Ó bè trÝ c¸c bé phËn kh¸c cña hÖ thèng treo hoÆc hÖ thèng l¸i. Khi t¨ng t¶i träng. Bé nhÝp ®−îc b¾t chÆt víi dÇm cÇu th«ng qua bul«ng quang nhÝp. liªn kÕt víi khung th«ng qua tai nhÝp vµ quang treo (®Ó c¸c l¸ nhÝp biÕn d¹ng tù do).28. mét sè Ýt bè trÝ trªn cÇu sau phô thuéc. ®Ó gi¶m mµi mßn vµ t¶i träng va ®Ëp th−êng ®−îc bæ xung mì ch× gi÷a c¸c bÒ mÆt tiÕp xóc cña c¸c l¸ nhÝp (triÖt tiªu kh¶ n¨ng gi¶m chÊn cña l¸ nhÝp_ vai trß phô). + PhÇn tö ®µn håi lß xo th−êng bè trÝ trªn hÖ thèng treo ®éc lËp. + §−êng ®Æc tÝnh ®µn håi cña nhÝp l¸ ®−îc coi lµ tuyÕn tÝnh.Ch−¬ng III. h×nh d¸ng bao ngoµi cã nhiÒu lo¹i kh¸c nhau nh»m c¶i thiÖn ®Æc tÝnh ®µn håi cña lß xo. C¸c d¹ng lß xo xo¾n èc th«ng dông H×nh 3. b) Lß xo: PhÇn tö ®µn håi lß xo ®−îc sö dông réng r·i trªn c¸c xe cã t¶i träng trung b×nh: xe con. 20 . C¸c bé phËn chuyÓn ®éng phËn kÑp ngang ®Ó tr¸nh kh¶ n¨ng x« ngang khi nhÝp lµm viÖc. xe t¶i nhá.

Trong hÖ thèng treo phÇn tö ®µn håi cao su th−êng ®−îc sö dông t¹i c¸c vÞ trÝ liªn kÕt. h¹n chÕ hµnh tr×nh nh»m lµm gi¶m t¶i träng ®éng khi hÖ thèng treo lµm viÖc. mét ®Çu liªn kÕt víi khung xe. .Nh−îc ®iÓm: + Cã sù biÕn chÊt ¶nh h−ëng ®Õn ®Æc tÝnh ®µn håi khi nhiÖt ®é thay ®æi + Sù biÕn d¹ng d− lín H×nh 3. xe du lÞch. 4: §Öm. Bé phËn ®µn håi b»ng cao su: Cao su cã ®−êng ®Æc tÝnh ®µn håi phi tuyÕn tøc lµ cã kh¶ n¨ng thay ®æi ®é cøng tïy theo tr¹ng th¸i t¶i träng. söa ch÷a. kh«ng ph¶i ch¨m sãc b¶o d−ìng vµ cã ®é bÒn cao. §Æc ®iÓm cña phÇn tö ®µn håi thanh xo¾n: + PhÈn tö ®µn håi thanh xo¾n th−êng bè trÝ trªn cÇu tr−íc ®éc lËp cña c¸c lo¹i xe con. T¹i vÞ trÝ liªn kÕt víi khung xe cã c¬ cÊu ®iÒu chØnh cho phÐp thay ®æi chiÒu cao c¸c ®ßn dÉn h−íng cña hÖ thèng treo.−u ®iÓm: + Cã ®é bÒn cao. Thanh xo¾n mét ®Çu liªn kÕt víi ®ßn ngang cña bé phËn dÉn h−íng. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng c) Thanh xo¾n : Thanh xo¾n lµ mét thanh thÐp ®µn håi cã ®Æc tÝnh ®µn håi xo¾n tuyÕn tÝnh theo gãc xo¾n. 6: Gi¸ dÉn h−íng 2. 3: Tay ®ßn h∙m.31.Ch−¬ng III.30. + KÕt cÊu ®¬n gi¶n. kh«ng ph¶i b¶o d−ìng.29. H×nh 3. + Kh¶ n¨ng hÊp thô n¨ng l−îng tèt + Träng l−îng nhá vµ cã ®Æc tÝnh ®µn håi phi tuyÕn. Nguyªn lý lµm viÖc cña thanh xo¾n H×nh 3. Bé phËn ®µn håi b»ng cao su 21 . Tuy nhiªn Ýt ®−îc sö dông nh− lµ phÇn tö ®µn håi ®éc lËp bëi c¸c ®Æc ®iÓm sau: . 5: §ai èc ®iÒu chØnh. HÖ treo tr−íc ®éc lËp hai ®ßn ngang sö dông thanh xo¾n 1: Tay ®ßn thanh xo¾n 1: Thanh xo¾n.

Bé phËn ®µn håi khÝ nÐn: Bé phËn ®µn håi khÝ nÐn víi ®−êng ®Æc tÝnh ®µn håi phi tuyÕn. träng l−îng cña phÇn tö ®µn håi nhá.32. hÖ thèng treo hiÖn ®¹i th−êng sö dông phÇn tö ®µn håi khÝ nÐn kÕt hîp víi gi¶m chÊn cã ®iÒu khiÓn (hÖ thèng treo b¸n tÝch cùc). Ngµy nay. 22 . lùc bªn do vËy cÇn ph¶i cã bé phËn dÉn h−íng riªng biÖt lµ c¸c ®ßn däc. xe t¶i cã träng t¶i lín víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: + Buång ®µn håi khÝ nÐn ( ballon khÝ nÐn) cã hai lo¹i tiªu chuÈn lµ lo¹i buång d¹ng sãng (a) vµ buång gÊp (b) nh− thÓ hiÖn trªn h×nh.Nh−îc ®iÓm: + Kh«ng cã kh¶ n¨ng dÉn h−íng. . th«ng qua bé ®iÒu khiÓn vµ chÊp hµnh duy tr× chiÒu cao ballon khÝ nÐn phï hîp. mét sè trªn hÖ treo ®éc lËp ®èi víi xe con. MÆt bÝch trªn cña buång cã lç b¾t bu l«ng víi th©n xe. + Buång ®µn håi cho phÐp kh¶ n¨ng chÞu t¶i träng th¼ng ®øng. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng 3. Bé phËn ®µn håi khÝ nÐn ( balon khÝ nÐn) a) Buång ®µn håi khÝ nÐn d¹ng sãng b) Buång ®µn håi khÝ nÐn d¹ng gÊp . H×nh 3. ®ßn ngang. ®Õ cña buång liªn kÕt víi dÇm cÇu hoÆc gi¸ ®ì trªn dÇm cÇu.−u ®iÓm : + Cã kh¶ n¨ng tù ®éng thay ®æi ®é cøng cña hÖ thèng treo. ®−îc sö dông trªn c¸c lo¹i xe cã chÊt l−îng tèt : xe con.Ch−¬ng III. th−êng nguån cung cÊp tõ nguån chung cña hÖ thèng phanh. + HÖ thèng treo khÝ nÐn cßn cã mét −u ®iÓm n÷a ®ã lµ kh«ng cã ma s¸t trong c¸c phÇn tö ®µn håi. + Bé phËn ®µn håi khÝ nÐn bè th−êng bè trÝ trªn hÖ treo phô thuéc trªn xe t¶i. kh«ng cã kh¶ n¨ng truyÒn lùc däc. C¶m biÕn vÞ trÝ t¹i mçi cÇu xe cho phÐp nhËn tÝn hiÖu thay ®æi chiÒu cao th©n xe. Sè l−îng ballon khÝ nÐn trªn mçi hÖ treo tuú thuéc t¶i träng cña xe. xe buýt. xe buýt chÊt l−îng cao. HÖ thèng treo khÝ nÐn ®−îc cung cÊp khÝ nÐn bëi hÖ thèng tù ®éng cung cÊp khÝ nÐn.

KhÝ nÐn cao ¸p t¹o ra søc Ðp lín lªn chÊt láng ch¶y qua van tiÕt l−u mét c¸ch nhanh chãng vµ ªm dÞu. 4. S¬ ®å cÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña gi¶m chÊn thñy lùc t¸c ®éng hai chiÒu a) Lo¹i gi¶m chÊn thuû lùc mét líp vá cã buång khÝ nÐn. + Gi¶m ®−îc tiÕng ån. .Nguyªn lý lµm viÖc: + Hµnh tr×nh nÐn ( b¸nh xe tiÕn gÇn khung xe) Trong hµnh tr×nh nÐn. 3: buång khÝ nÐn 4: Piston tù do 5: Khoang thÓ tÝch 6: Van piston 7: Van nÐn H×nh 3. bé phËn gi¶m chÊn t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ®iÒu chØnh chiÒu cao vµ träng t©m xe tù ®éng. ¸p suÊt t¨ng ®ång thêi ®Èy dÇu qua van mét chiÒu (7).KhÝ nÐn ®Ó tËn dông ®−îc c¸c −u ®iÓm cña hai lo¹i trªn.2. Bé phËn gi¶m chÊn: 1. cÇn piston (9) dÞch chuyÓn xuèng phÝa d−íi.Ch−¬ng III. 3. tr¸nh ®−îc hiÖn t−îng x©m thùc lµm ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng lµm viÖc cña gi¶m chÊn. t¹o nªn lùc c¶n æn ®Þnh cña gi¶m chÊn. b) KiÓu kim lo¹i. trªn mét sè lo¹i xe cã phÇn tö ®µn håi kiÓu kÕt hîp: Kim lo¹i. Bé phËn ®µn håi thuû khÝ 23 . van (1) ®ãng.4. S¬ ®å cÊu t¹o ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: + Vá gi¶m chÊn tiÕp xóc trùc tiÕp víi kh«ng khÝ t¹o ®iÒu kiÖn tho¸t nhiÖt tèt + Do buång khÝ nÐn ®−îc ng¨n c¸ch bëi piston tù do. Lùc c¶n sinh ra khi dßng chÊt láng tiÕt l−u qua lç van.34.33. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng + HÖ thèng ®iÒu khiÓn phøc t¹p. Do cÇn piston ®i ra khái xylanh nªn H×nh 3. + Hµnh tr×nh tr¶ ( B¸nh xe rêi xa khung xe) Hµnh tr×nh tr¶ ng−îc l¹i so víi hµnh tr×nh nÐn. 2: vá. do sù thay ®æi thÓ tÝch. S¬ ®å cÇu t¹o gi¶m chÊn mét líp vá t¸c dông hai chiÒu 1: van tr¶. ®Èy dÇu tõ buång phÝa d−íi lªn buång phÝa trªn th«ng qua van mét chiÒu (1).khÝ nÐn: Mçi lo¹i phÇn tö ®µn håi ®Òu cã nh÷ng −u vµ nh−îc ®iÓm riªng.4. buång phÝa trªn van xi lanh (6) bÞ nÐn l¹i. cÇn pist«n sè (9) dÞch chuyÓn ®i lªn phÝa trªn. Bé phËn ®µn håi hçn hîp: a) KiÓu thuû khÝ: Bé phËn ®µn håi dïng kÕt hîp chøc n¨ng gi÷a bé phËn ®µn håi.

24 . + Kh¶ n¨ng tho¸t nhiÖt kÐm. ®Ó bï l¹i piston tù do dÞch chuyÓn xuèng phÝa d−íi bï l¹i l−îng thiÕu hôt t−¬ng øng. b) Lo¹i gi¶m chÊn thñy lùc hai líp vá. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng mét phÇn thÓ tÝch do nã cho¸n chç bÞ thiÕu hôt dÇu.Ch−¬ng III. + KÕt cÊu phøc t¹p. Trªn c¸c « t« hiÖn nay dïng phæ biÕn lo¹i gi¶m chÊn nµy víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: + ThÓ tÝch dÇu ë buång bï tiÕp xóc trùc tiÕp víi kh«ng khÝ hoÆc khÝ nÐn cã thÓ g©y nªn hiÖn t−îng x©m thùc khi gi¶m chÊn lµm viÖc lµm gi¶m hiÖu qu¶ cña gi¶m chÊn.

35. CÊu t¹o gi¶m chÊn thñy lùc hai líp vá: CÊu t¹o cña gi¶m chÊn hai líp vá ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 3. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3.36. Do thÓ tÝch cÇn piston cho¸n mét thÓ tÝch chÊt láng nhÊt ®Þnh nªn mét l−îng thÓ tÝch t−¬ng ®−¬ng sÏ ®−îc chuyÓn vµo buång bï C th«ng qua van IV.Ch−¬ng III. nÐn m¹nh hay tr¶ nhÑ. tr¶ m¹nh. Qu¸ tr×nh ®ã ®−îc gäi lµ nÐn nhÑ. dÇu bÞ nÐn víi ¸p suÊt t¨ng ®Èy van II më cho phÐp dÇu th«ng khoang tõ khoang B sang khoang A. cô thÓ ®−îc xem xÐt trªn h×nh kÕt cÊu gi¶m chÊn. Søc c¶n sinh ra khi dßng chÊt láng tiÕt l−u qua c¸c van.Nguyªn lý lµm viÖc: + Hµnh tr×nh nÐn : Khi b¸nh xe ®Õn gÇn khung xe CÇn piston mang theo van dÞch chuyÓn xuèng phÝa d−íi ®i s©u vµo lßng xylanh. 2. Thùc tÕ trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng. cÇn piston mang theo van chuyÓn ®éng lªn trªn ®i ra khái xylanh. S¬ ®å cÊu t¹o gi¶m chÊn thuû lùc hai líp vá 1: B¹c dÉn h−íng trôc 2: Lç dÇu b«i tr¬n trôc 3: Phít lµm kÝn 4: Vá che ngoµi 5: Trôc gi¶m chÊn 6: Piston vµ côm van 7: Vá trong 8: Vá ngoµi 9: Côm van bï A: Buång trªn B: Buång d−íi C: Buång bï . thÓ tÝch khoang B gi¶m. gi¶m chÊn dÞch chuyÓn víi tèc ®é kh¸c nhau do vËy cÇn sinh ra lùc c¶n t−¬ng øng. thÓ tÝch khoang A gi¶m. + Hµnh tr×nh tr¶ : Khi b¸nh xe xa khung xe Ng−îc l¹i ë hµnh tr×nh nÐn. Lùc c¶n t−¬ng øng tuú thuéc vµo tr¹ng th¸i ho¹t ®éng cña c¸c van. Lùc c¶n gi¶m chÊn sinh ra khi dßng chÊt láng tiÕt l−u qua c¸c van. ¸p suÊt t¨ng Ðp dÇu th«ng qua van I ch¶y sang khoang B. §ång thêi do cÇn pis ton dÞch chuyÓn ra khái xylanh nªn mét phÇn thÓ tÝch thiÕu hôt sÏ ®−îc bï l¹i nhê thÓ tÝch dÇu tõ buång bï C ch¶y vµo khoang B th«ng qua van III. 25 .

ngay phÝa d−íi cã c¸c l¸ ®µn håi cã ®é cøng nhá h¬n che kÝn hµng lç ngoµi (14) vµ van l¸ (5) che kÝn hµng lç phÝa trong (7). van gi¶m t¶i (9) tù më ra cho dÇu vµo buång bï C nhanh h¬n lµm ®é cøng cña hÖ thèng kh«ng bÞ t¨ng lªn. CÊu t¹o gi¶m chÊn thuû lùc hai líp vá a: Tr¹ng th¸i b×nh th−êng b: Tr¹ng th¸i tr¶ c: Tr¹ng th¸i nÐn Tr¹ng th¸i lµm viÖc nh− sau: . phÇn thÓ tÝch dÇu t−¬ng øng nµy sÏ ch¶y qua khe (16) cña van (10) và c¸c lç (17)cña van ®Õ (8) vµo buång bï C lµm t¨ng ¸p suÊt kh«ng khÝ trong buång nµy lªn mét Ýt. chi tiÕt ®Õ van (15) vµ lß xo nÐn. 26 . C (buång bï) nh− h×nh vÏ. ®Çu phÝa d−íi (14) liªn kÕt víi dÇm cÇu. . ¸p suÊt trong xy lanh t¨ng lªn. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng Gi¶m chÊn mét ®Çu liªn kÕt víi khung xe hoÆc gi¸ b¾t th«ng qua tai phÝa trªn (13). Van l¸ (4) bÞ më ra. van ®Õ (8) t¹o nªn c¸c khoang thÓ tÝch A. Côm van ®Õ (8) cã van l¸ ®µn håi (10). ®ßn dÉn h−íng hoÆc gi¸ b¾t. Gi¶m chÊn cã líp vá che bôi bªn ngoµi (12).36. chÊt láng ch¶y tõ buång B lªn buång A mét c¸ch tù do. B. vá ngoµi (11) vµ vá trong (2) cïng víi cÇn piston (3) mang theo van piston (6).Tr¹ng th¸i nÐn nhÑ: CÇn piston (3) vµ van piston(6) ®i vµo xylanh. CÇn piston dÞch chuyÓn tÞnh tiÕn nhê côm chi tiÕt dÉn h−íng (1). Nh−ng tÊt c¶ thÓ tÝch kh«ng thÓ ®i vµo hÕt buång B v× cÇn piston (3) ®i vµo xylanh cho¸n chç mét phÇn thÓ tÝch.Ch−¬ng III. C¸c lç cña van ®Õ (8) sÏ sinh ra søc c¶n tû lÖ víi b×nh ph−¬ng vËn tèc dßng chÊt láng ch¶y qua nã. Côm van piston (6) cã van l¸ ®µn håi (4). chÊt láng kh«ng kÞp ch¶y qua c¸c lç cña van ®Õ (8).Khi nÐn m¹nh. H×nh 3. van mét chiÒu (9).

27 .4. HÖ thèng treo phô thuéc: HÖ thèng treo phô thuéc cã nhiÒu lo¹i kh¸c nhau. Cã thÓ tham kh¶o kÕt cÊu cña gi¶m chÊn hai líp vá trªn xe con cña Toyota H×nh 3. Bé phËn dÉn h−íng C¨n cø theo s¬ ®å bé phËn dÉn h−íng chia ra lo¹i hÖ thèng treo ®éc lËp vµ lo¹i hÖ thèng treo phô thuéc. kh¾c phôc lùc ®Èy cña lß xo côm ®Õ van. ChÊt láng sÏ tõ buång bï C qua lç cña van ®Õ ®i vµo buång B bï l¹i phÇn thÓ tÝch bÞ thiÕu hôt.3. 1. ¸p suÊt chÊt láng ë trong xylanh t¨ng lªn. cã thÓ tïy thuéc vµo viÖc sö dông phÇn tö ®µn håi mµ cã c¸c d¹ng th«ng dông sau: a) PhÇn tö ®µn håi nhÝp l¸: HÖ thèng treo phô thuéc sö dông phÇn tö ®µn håi nhÝp l¸ ®a sè sö dông trªn xe t¶i.Ch−¬ng III. xe kh¸ch.37. xe buýt vµ treo sau cña xe du lÞch. S¬ ®å hÖ thèng treo phô thuéc vµ ®éc lËp ®· ®−îc tr×nh bµy ë môc tr−íc. CÊu t¹o gi¶m chÊn thuû lùc hai líp vá xe Toyota 3. ChÊt láng tõ buång A ch¶y xuèng buång B qua d·y lç bªn ngoµi cña van piston (6). C¸c bé phËn chuyÓn ®éng . van l¸ (4) vµ c¸c l¸ ®µn håi phÝa d−íi bÞt kÝn lç (17). Do cÇn piston dÞch chuyÓn ra ngoµi xy lanh nªn t¹o ra sù thiÕu hôt thÓ tÝch dÇu ë buång B khi ch¶y tõ buång A xuèng.4.Tr¹ng th¸i tr¶ nhÑ: Ng−îc l¹i víi tr¹ng th¸i nÐn. ®Èy van l¸ biÕn d¹ng më ®−êng dÇu th«ng víi buång B. cÇn piston (3) vµ van piston (6) dÞch chuyÓn lªn trªn.

mét ®Çu liªn kÕt víi khung xe. Bé phËn ®µn håi lß xo kh«ng cã kh¶ n¨ng dÉn h−íng. 7: MiÕng v¸t. Bé nhÝp. 8: DÇm cÇu 9: Bu l«ng quang nhÝp.Ch−¬ng III.38. tai (6) cã kÕt cÊu ®Æc biÖt (7) cã kh¶ n¨ng thay ®æi chiÒu dµi lµm viÖc cña l¸ nhÝp tøc lµ thay ®æi ®é cøng cña hÖ treo. ®ßn ngang Panhada (2). KÕt cÊu hÖ thèng treo trªn h×nh cßn cã thanh æn ®Þnh ngang (6) lµ bé phËn ®µn håi phô cã t¸c dông chèng lËt ngang cho xe khi cã sù thay ®æi t¶i träng th¼ng ®øng t¸c ®éng lªn c¸c b¸nh xe. b¸nh xe dÞch chuyÓn lªn phÝa trªn bÞ h¹n chÕ bëi ô cao su (3). 4: Gi¶m chÊn 5: ô cao su t¨ng cøng cho bé nhÝp. mét ®Çu liªn kÕt víi dÇm cÇu. thay ®æi chiÒu dµi lµm viÖc cña bé nhÝp khi bé nhÝp biÕn d¹ng ch¹m vµo ô (5). mét ®Çu víi tai ®Æt trªn dÇm cÇu. 11: KÑp nhÝp chèng x« ngang NhÝp lµ ®−îc xÕp thµnh bé (10) ®−îc kÑp chÆt (11) kÑp chèng x« ngang nhÝp. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. bé nhÝp biÕn d¹ng. Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. ®Çu kia liªn kÕt víi khung. 6: Tai nhÝp. däc d−íi (5). hai ®Çu liªn kÕt víi khung qua tai (1) vµ (6). Gi¶m chÊn (4) liªn kÕt mét ®Çu víi khung xe. 3: ô cao su h¹n chÕ hµnh tr×nh. ô cao su (5) cã t¸c dông t¨ng cøng. 28 . 2: Khung xe. Bé nhÝp ®−îc cè ®Þnh víi dÇm cÇu (8) th«ng qua quang nhÝp (9). HÖ thèng treo sau phô thuéc lo¹i sö dông nhÝp l¸ 1: Tai nhÝp. bé phËn dÉn h−íng riªng biÖt ë ®©y lµ c¸c ®ßn däc trªn (3). b) PhÇn tö ®µn håi lß xo: Bé phËn ®µn håi lß xo (1) mét ®Çu liªn kÕt víi dÇm cÇu phô thuéc (7). 10: Bé nhÝp l¸. Gi¶m chÊn lo¹i hai vá ®Æt ë phÝa sau. cã nhiÖm vô dËp t¾t dao ®éng.

3: DÇm cÇu 4: Thanh æn ®Þnh ngang.39. 29 . däc trªn (6).40 lµ hÖ thèng treo phô thuéc sö dông phÇn tö ®µn håi lµ buång khÝ nÐn (2) (ballon khÝ) kh«ng cã kh¶ n¨ng dÉn h−íng. 3: §ßn dÉn h−íng trªn 4: Gi¶m chÊn. 2: Bé phËn ®µn håi (buång khÝ nÐn). C¸c bé phËn chuyÓn ®éng a) H×nh 3. Trªn h×nh lµ xe t¶i cã t¶i träng lín. HÖ thèng treo tr−íc phô thuéc sö dông Balon khÝ nÐn 1: Gi¶m chÊn. t−¬ng tù nh− ®èi víi phÇn tö ®µn håi lß xo.Ch−¬ng III.40. b. 6: §ßn dÉn h−íng trªn 7: §ßn truyÒn lùc bªn. HÖ thèng treo phô thuéc sö dông lß xo ®µn håi a) KÕt cÊu . t¨ng kh¶ n¨ng dËp t¾t dao ®éng. 7: DÇm cÇu c) PhÇn tö ®µn håi khÝ nÐn hoÆc thuû khÝ: H×nh 3. Bé phËn dÉn h−íng bao gåm c¸c ®ßn däc d−íi (5). trªn cÇu tr−íc bè trÝ 4 gi¶m chÊn (1). ®ßn ngang (7) vµ thanh æn ®Þnh (4). 5: §ßn dÉn h−íng d−íi. ph¶i cã bé phËn dÉn h−íng riªng biÖt. 2: Thanh truyÒn lùc bªn. d−íi vµ ®ßn ngang 1: Bé phËn ®µn håi lß xo trô. 8: §ßn dÉn ®éng l¸i Trªn h×nh 3. 6: Thanh æn ®Þnh ngang.c: S¬ ®å bè trÝ c¸c thanh dÉn h−íng trªn. mçi bªn b¸nh xe hai. 5: §ßn dÉn h−íng d−íi.

CÇu sau cã thanh æn ®Þnh ngang (3). 6: Bé phËn ®µn håi ( Buång khÝ nÐn) Trªn h×nh 3.41. 2. Sö dông 4 buång ®µn håi (6). H×nh 3. 30 . t¨ng kh¶ n¨ng chèng lËt ngang th©n xe. 2: §ßn dÉn h−íng trªn. 5: Gi¶m chÊn. HÖ thèng treo sau phô thuéc sö dông Balon khÝ nÐn 1: §ßn dÉn h−íng d−íi. sö dông phÇn tö ®µn håi hçn hîp : c¬ khÝ (bé nhÝp l¸) vµ buång ®µn håi khÝ nÐn.41 lµ hÖ treo cÇu sau phô thuéc cña xe t¶i cã sö dông phÇn tö ®µn håi lµ ballon khÝ nÐn.42. cÊu tróc thanh gi»ng däc phÝa d−íi (1) vµ c¸c thanh gi»ng (2) bè trÝ d¹ng ch÷ V ë phÝa trªn t¨ng kh¶ n¨ng truyÒn lùc däc vµ lùc bªn. HÖ thèng treo phô thuéc lo¹i th¨ng b»ng: Trªn c¸c «t« cã nhiÒu cÇu.Ch−¬ng III. Bèn gi¶m chÊn thuû lùc (5) hai líp vá ®−îc sö trªn mçi cÇu lµm t¨ng kh¶ n¨ng hÊp thô n¨ng l−îng dao ®éng cña xe.42 lµ kÕt cÊu hÖ treo tr−íc phô thuéc trªn xe buýt Renault. 4: §ßn liªn kÕt thanh æn ®Þnh ngang víi khung. HÖ thèng treo phô thuéc sö dông Balon khÝ nÐn+ NhÝp l¸ H×nh 3. mçi bªn hai. 3: Thanh æn ®Þnh ngang. c¸c cÇu ®Æt gÇn nhau th−êng sö dông lo¹i phô thuéc th¨ng b»ng víi ®ßn th¨ng b»ng ®Æt ë gi÷a 2 cÇu sau nªn b¶o ®¶m t¶i träng th¼ng ®øng b»ng nhau ë c¸c b¸nh xe trªn mçi cÇu. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. Bé phËn ®µn håi nhÝp l¸ ®ãng vai trß lµ bé phËn dÉn h−íng. HÖ treo cã bé phËn dÉn h−íng d¹ng thanh gi»ng.

44. §Æc ®iÓm: + Khi mét b¸nh xe chuyÓn ®éng qua mÊp m« cã thÓ gi¶m ®−îc sù dÞch chuyÓn cña thïng xe nh−ng t¶i träng t¸c dông lªn b¸nh xe hÇu nh− kh«ng ®æi.Tr¹ng th¸i c: Khi mét b¸nh xe bÞ n©ng lªn ®é cao h.43. + TÝnh chÊt c©n b»ng hÖ thèng treo ®−îc m« t¶ ë tr¹ng th¸i nh− h×nh vÏ : . th©n xe dÞch chuyÓn mét ®o¹n lµ h/2.C¸c s¬ ®å cÊu t¹o: H×nh 3.Tr¹ng th¸i b: Khi mét b¸nh xe bÞ n©ng lªn ®é cao h/2.Ch−¬ng III. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3.Tr¹ng th¸i a: Khi hai cÇu chuyÓn ®éng trªn ®−êng b»ng. §éng häc hÖ thèng treo th¨ng b»ng *. S¬ ®å bè trÝ hÖ thèng treo th¨ng b»ng víi xe cã nhiÒu cÇu 31 . . + HÖ thèng treo nµy th−êng dïng phÇn tö ®µn håi phæ biÕn lµ nhÝp l¸ hoÆc buång khÝ nÐn. ®ång thêi b¸nh xe cßn l¹i còng bÞ h¹ thÊp lµ h/2. chiÒu cao th©n xe vÉn ®−îc duy tr× kh«ng ®æi . .

6: Khíp cÇu trªn 7: §ßn ngang trªn. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng a) b) H×nh 5.7: CÇu xe. 12: Thanh æn ®Þnh ngang 32 . 10: Lß xo trô 11: §ßn ngang d−íi. 4: Gi¸ treo thanh æn ®Þnh 3: Trôc c©n b»ng. 2: §ßn däc trªn. HÖ thèng treo ®éc lËp: a) HÖ thèng treo ®éc lËp hai ®ßn ngang Trªn c¸c xe con hiÖn nay. 4: Gi¶m chÊn. hÖ thèng treo tr−íc vµ sau th−êng bè trÝ hÖ thèng treo ®éc lËp hai ®ßn ngang bè trÝ d¹ng h×nh thang. 5: VÊu h¹n chÕ. 1: Khung xe. Tuy nhiªn kÕt cÊu ®ßn ngang rÊt ®a d¹ng. b) Sö dông nhÝp l¸ 1: §ßn däc d−íi. d¹ng tÊm (gi¸) tïy thuéc vµo kÕt cÊu trªn xe cô thÓ. 8: §Üa phanh. H×nh 3. HÖ thèng treo ®éc lËp hai ®ßn ngang sö dông phÇn tö ®µn håi lß xo 1: Khung xe. 2: §ßn däc trªn 3: Thanh æn ®Þnh. 2: §Öm ®iÒu chØnh gãc nghiªng ngang trô ®øng 3: Gi¸ ®ßn d−íi.45. 9: Khíp cÇu d−íi. 6: §ßn däc d−íi. HÖ thèng treo th¨ng b»ng a) Sö dông Balon khÝ. cã thÓ lµ d¹ng ®ßn. 3. 4: Bé nhÝp l¸ 5: Gi¶m chÊn. 6: Balon khÝ nÐn 5.Ch−¬ng III.46.

Ch−¬ng III.47. Hµnh tr×nh lµm viÖc cña hÖ thèng treo bÞ h¹n chÕ khi ®ßn trªn tú vµo ô cao su (5). ®−îc chÕ t¹o tõ c¸c tÊm thÐp dËp. b¶o d−ìng vµ ®iÒu chØnh.46 lµ d¹ng gi¸. hÖ treo ®éc lËp hai ®ßn ngang cã sö dông phÇn tö ®µn håi lµ thanh xo¾n. ë ®ßn ngang phÝa d−íi cã èc ®iÒu chØnh (2) cho phÐp ®iÒu chØnh gãc nghiªng ngang cña trô ®øng khi thay ®æi chiÒu dµi ®ßn treo d−íi. khã kh¨n trong söa ch÷a. §ßn ngang trªn (7) cã kÝch th−íc nhá h¬n so víi ®ßn ngang d−íi (11) do tÝnh chÊt chÞu lùc. kÕt cÊu cã d¹ng ch÷ A t¹o kh¶ n¨ng chÞu lùc v÷ng ch¾c vµ truyÒn lùc ®Çy ®ñ cho hÖ thèng treo. hÖ treo mÒm h¬n. 33 . C¸c ®ßn liªn kÕt víi khung th«ng qua gi¸ b¾t. §Ó t¨ng ®é æn ®Þnh chuyÓn ®éng. tiÕt kiÖm kh«ng gian. ë cÇu tr−íc cña xe cã trang bÞ thanh æn ®Þnh ngang (12) cã d¹ng ch÷ U liªn kÕt hai bªn ®ßn ngang d−íi víi khung xe th«ng qua æ cao su ®µn håi. mét ®Çu liªn kÕt víi ®ßn ngang phÝa trªn qua tai b¾t. mét ®Çu b¾t víi khung th«ng qua gi¸.47. b¸nh xe quay xung quanh trô ®øng gi¶ t−ëng lµ ®−êng nèi gi÷a hai t©m khíp cÇu trªn (6) vµ d−íi (9). HÖ treo sö dông phÇn tö ®µn håi lß xo cho ®é cøng nhá. Hai ®Çu thanh xo¾n cã then hoa. Tuy nhiªn kÕt cÊu phøc t¹p. −u ®iÓm cña hÖ treo hai ®ßn ngang cho phÐp h¹ thÊp träng t©m cña xe. Khi chuyÓn h−íng. HÖ thèng treo ®éc lËp hai ®ßn ngang sö dông phÇn tö ®µn håi thanh xo¾n 1: Bu l«ng liªn kÕt víi khung xe 2: Tay ®ßn liªn kÕt thanh xo¾n 3: Thanh xo¾n 4: Gi¸ dÉn h−íng trªn 5: Khíp cÇu trªn 6: Gi¸ liªn kÕt khíp cÇu trªn 7: §Çu trôc b¸nh xe §ßn ngang cña hÖ treo trªn h×nh 3. Trªn h×nh 3. t¨ng æn ®Þnh chuyÓn ®éng khi xe chuyÓn ®éng ë tèc ®é cao. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3. ®Æt liªn kÕt treo víi khung. Gi¶m chÊn bè trÝ ®Æt trong lßng cña lß xo ®µn håi. cã d¹ng ®ßn bÈy gióp cho viÖc ®iÒu chØnh ®é xo¾n cña thanh xo¾n.

48. 14: Khíp cÇu 34 .49 H×nh 3. −u ®iÓm: + CÊu tróc ®¬n gi¶n. Pherson H×nh 3. 11: B¸n trôc. + DÔ dµng bè trÝ trong khoang ®éng c¬.Pherson HÖ thèng treo Mc. ®−îc s¬ ®å ho¸ nh− trªn h×nh vÏ.49. 8: VÊu cao su t¨ng cøng vµ h¹n chÕ hµnh tr×nh. + §iÒu chØnh chiÒu cao träng t©m xe b»ng c¸c bu l«ng. 9: Vµnh ®ì lß xo. 4: æ cao su ngoµi. HÖ thèng treo tr−íc Mc. Ýt chi tiÕt. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng * HÖ thèng treo Mc. 10: Gi¶m chÊn.Pherson ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 3. 6: æ cao su trong. Pherson thùc chÊt lµ sù biÕn d¹ng cña hÖ thèng treo hai ®ßn ngang. S¬ ®å ho¸ hÖ thèng treo ®éc lËp Mc. gi¶m nhÑ khèi l−îng kh«ng ®−îc treo.Ch−¬ng III. 7: æ bi tùa. 5: §Öm ch¾n. vÕt b¸nh xe CÊu hÖ thèng treo Mc. 12: Thanh æn ®Þnh ngang. §ßn ngang trªn cã chiÒu dµi b»ng kh«ng.Pherson 1: Moay ¬ b¸nh xe. 13: §ßn dÉn h−íng d−íi. 2: Gi¸ ®ì moay ¬ 3: §Öm ®ì. Nh−îc ®iÓm: + Cã kh¶ n¨ng g©y ra sù thay ®æi gãc nghiªng ngang b¸nh xe.

7: C¬ cÊu phanh. §Çu d−íi cña gi¶m chÊn (10) ®−îc b¾t víi gi¸ (2) cña côm b¸nh xe.Ch−¬ng III. §ßn ngang d−íi cã kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh. 9: VÊu h¹n chÕ. 11: Lß xo trô. Bé phËn ®µn håi bè trÝ treo trªn th©n gi¶m chÊn. 35 .Pherson cã thÓ tham kh¶o trªn h×nh 3. cã æ bi tùa (7) gi¶m ma s¸t trong qu¸ tr×nh chuyÓn h−íng ®èi víi hÖ treo tr−íc dÉn h−íng. xe t¶i nhá víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: + Kh«ng x¶y ra sù thay ®æi chiÒu dµi vÕt b¸nh xe. cã æ ®ì ®Çu trôc gi¶m chÊn (4) phï hîp víi mçi kÕt cÊu. ë kÕt cÊu trªn. tuú thuéc kÕt cÊu mµ b¸n kÝnh nµy cã gi¸ trÞ d−¬ng. cho phÐp ®iÒu chØnh gãc nghiªng ngang cña b¸nh xe. 10: Gi¶m chÊn. gãc nghiªng däc trô ®øng. 5: §ßn däc. 2: Gi¸ ®í cña ®ßn däc 1: Th©n xe. HÖ thèng treo ®ßn däc víi kÕt cÊu ®¬n gi¶n ®−îc sö dông réng r·i trªn xe con. vµ cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ ®Õn kh¶ n¨ng æn ®Þnh h−íng cña b¸nh xe. ®é chôm b¸nh xe khi b¸nh xe dÞch chuyÓn. gióp viÖc bè trÝ gän h¬n. 5: §ßn däc 3: Gi¶m chÊn. ©m hoÆc b»ng kh«ng. b) HÖ thèng treo ®ßn däc b) a) H×nh 3. gãc nghiªng b¸nh xe. ®−êng trô ®øng gi¶ t−ëng ( ®−êng nèi khíp trô ®Çu trªn gi¶m chÊn vµ khíp cÇu cña ®ßn treo d−íi) kh«ng trïng víi trôc gi¶m chÊn. §Çu trªn cña gi¶m chÊn cã gi¸ b¾t víi khung hoÆc sµn xe. Trªn mét sè lo¹i xe. c¸c gi¸ trÞ nµy ®Òu b»ng kh«ng. §−êng t©m trô ®øng quyÕt ®Þnh b¸n kÝnh quay b¸nh xe. Trªn côm chi tiÕt ®Çu trªn cña gi¶m chÊn. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng KÕt cÊu hÖ treo Mc.49. 4: Cao su ®ì. 2: Lß xo ®µn håi 3: Trôc cña æ. 4: B¸nh xe 6: Trôc b¸nh xe. 6: Trôc cña æ ®ì 8: M©m phanh. HÖ thèng treo ®ßn däc a) KÕt cÊu b) S¬ ®å ho¸ 1: Gi¸ treo phÝa sau. trôc gi¶m chÊn ®ãng vai trß lµ trô quay ®øng.50. cã ®é bÒn lín h¬n.

®Æc biÖt dÔ bè trÝ cho hÖ treo dïng thanh xo¾n. kh«ng cÇn ph¶i dïng thanh æn ®Þnh ngang khi nã cã ®é cøng nhá. kÕt cÊu gän. Kh¸c víi hÖ thèng treo phô thuéc cã sö dông ®ßn däc. ®¶m b¶o truyÒn lùc ®Çy ®ñ tõ b¸nh xe lªn khung vµ ng−îc l¹i. ®ßn däc cã kÝch th−íc lín ®¶m b¶o kh¶ n¨ng truyÒn lùc tèt. 4: §ßn ngang liªn kÕt.51. ¦u ®iÓm: . gi¶m nhÑ lùc ngang t¸c ®éng lªn c¸c khíp quay. kh«ng cÇn dïng thªm ®ßn truyÒn lùc ngang. 4: Th©n xe. khi ®i trªn ®−êng vßng cã kh¶ n¨ng bÞ quay trôc cÇu xe.DÔ th¸o l¾p c¶ côm cÇu xe. Mét ®Çu ®ßn däc liªn kÕt víi khung xe th«ng qua gi¸ ®ì (2) vµ c¸c æ cao su ®µn håi (4). mét ®Çu liªn kÕt víi côm b¸nh xe. 3: §ßn däc. 5: Thïng 36 . S¬ ®å hÖ thèng treo ®ßn däc cã ®ßn ngang liªn kÕt. Tuú theo vÞ trÝ ®Æt ®ßn liªn kÕt mµ cã thÓ lµ treo ®éc lËp hoÆc phô thuéc.Ch−¬ng III. vÕt b¸nh xe. H×nh 3.Kh«ng g©y nªn sù thay ®æi gãc nghiªng ngang b¸nh xe. 3: §ßn däc.C«ng nghÖ hµn cao. 1: B¸nh xe. HÖ thèng treo ®ßn däc 1: Gi¶m chÊn. 2: Lß xo. d) HÖ treo ®ßn däc cã ®ßn ngang liªn kÕt Nã thuéc lo¹i nöa phô thuéc.52. HÖ treo th−êng bè trÝ trªn cÇu sau kh«ng dÉn h−íng. Nh−îc ®iÓm : . 6: Gi¶m chÊn H×nh 3. 5: Lß xo trô. t¶i träng ®Æt lªn h¹n chÕ. ë hÖ thèng treo ®éc lËp.ChÞu t¶i träng ngang. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng + KÕt cÊu cã Ýt chi tiÕt. nöa ®éc lËp ®iÒu nµy c¨n cø vµo kh¶ n¨ng lµm viÖc cña hÖ treo vµ tuú thuéc vµo ®é cøng cña ®ßn liªn kÕt. 2: æ ®ì ®ßn däc. . . Trªn h×nh ®ßn däc (5) cã kÕt cÊu d¹ng tÊm cã ®é bÒn cao. c¸c b¸nh xe dÞch chuyÓn ®éc lËp trªn mçi ®ßn däc.

3. HiÖn nay hÖ thèng treo bÞ ®éng ®−îc coi lµ tèt nhÊt chØ cã thÓ ®óng víi mét lo¹i ®−êng nhÊt ®Þnh. 7: B¸n trôc. 3: Khíp trô trong. 3.2.3. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng e) HÖ treo víi ®ßn chÐo: Lµ d¹ng kÕt cÊu trung gian gi÷a hÖ treo ®ßn ngang vµ ®ßn däc. H×nh 3.3. HÖ thèng treo tÝch cùc hoµn toµn: 37 . HÖ thèng treo ®ßn chÐo 1: Khíp trô ngoµi.5. 6: ô cao su cña gi¸ treo. Do vËy. ®Ó tho¶ m·n c¸c chØ tiªu ®é ªm dÞu chuyÓn ®éng vµ ®é an toµn chuyÓn ®éng trªn tÊt c¶ c¸c lo¹i ®−êng kh¸c nhau th× c¸c ®Æc tÝnh cña hÖ thèng treo cÇn ph¶i thay ®æi trong qu¸ tr×nh « t« chuyÓn ®éng phï hîp víi c¸c ®Æc tÝnh cña ®−êng vµ vÞ trÝ khung vá xe ®−îc ®iÒu khiÓn nhê hÖ thèng ®iÒu khiÓn tù ®éng. 8: Gi¶m chÊn.Ch−¬ng III. 4: Thanh æn ®Þnh.53. tËn dông ®−îc c¸c −u ®iÓm vµ lo¹i trõ c¸c nh−îc ®iÓm cña hÖ treo ®ßn däc vµ ®ßn ngang nãi trªn. Tuú thuéc vµo kh¶ n¨ng ®iÒu khiÓn c¸c th«ng sè cña hÖ thèng treo ®iÒu khiÓn ng−êi ta ph©n thµnh hai lo¹i: hÖ thèng treo tÝch cùc hoµn toµn vµ hÖ thèng treo b¸n tÝch cùc (hÖ thèng treo chØ cã th«ng sè cña gi¶m chÊn ®−îc ®iÒu khiÓn). §Æc ®iÓm: + §ßn ®ì b¸nh xe quay trªn ®−êng trôc chÐo lÖch víi ph−¬ng ngang vµ ph−¬ng däc xe t¹o nªn ®ßn chÐo treo b¸nh xe..5. Kh¸i niÖm c¬ b¶n vÒ hÖ thèng treo tÝch cùc: ¤ t« dao ®éng chñ yÕu do khÝch thÝch tõ mÊp m« mÆt ®−êng. 3. 5: CÇu xe.1. HÖ thèng treo tÝch cùc. 2: Gi¸ treo. gãc nghiªng ngang b¸nh xe. + Cã sù thay ®æi nhá vÕt b¸nh xe. 9: Lß xo 3.5.

§©y chÝnh lµ nh−îc ®iÓm chÝnh cña hÖ thèng treo nµy. S¬ ®å hÖ thèng treo tÝch cùc HÖ thèng treo tÝch cùc bao gåm bé ph¸t ®éng thuû lùc.3. H×nh 3. KÕt cÊu gi¶m chÊn tÝch cùc t−¬ng tù kÕt cÊu cña gi¶m chÊn th«ng th−êng nh−ng ®Æc tÝnh cña gi¶m chÊn tÝch cùc cã thÓ thay ®æi nhê sù thay ®æi tiÕt diÖn van tiÕt l−u hoÆc thay ®æi ®é nhít cña m«i chÊt c«ng t¸c d−íi t¸c dông cña tõ tr−êng. gi¶m chÊn tÝch cùc lµ nh©n tè t¹o nªn tÝnh −u viÖt ®ã. HÖ thèng treo b¸n tÝch cùc Gi¶m chÊn m¾c song song víi phÇn tö ®µn håi.54. HÖ thèng treo nµy ®ßi hái ph¶i cã n¨ng l−îng cung cÊp cho hÖ thèng lín. träng l−îng lín vµ phøc t¹p. gi¸ thµnh cao. bé ®iÒu khiÓn vµ c¸c c¶m biÕn. 38 .Ch−¬ng III. C¸c bé phËn chuyÓn ®éng H×nh 3.55.5. 3.3. S¬ ®å hÖ thèng treo b¸n tÝch cùc HÖ thèng treo b¸n tÝch cùc ®¸p øng kh¶ n¨ng c¸ch ly dao ®éng tèt h¬n hÖ thèng treo bÞ ®éng. HÖ thèng treo b¸n tÝch cùc víi gi¶m chÊn tÝch cùc chØ cã nhiÖm vô dËp t¾t dao ®éng cña th©n xe nªn ®ßi hái n¨ng l−îng cung cÊp cho hÖ thèng Ýt h¬n nhiÒu so víi hÖ thèng treo tÝch cùc.

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->