chuyªn ®Ò 6

Tæ hîp, khai triÓn nhÞ thøc niut¬n vµ x¸c suÊt
Chuyªn ®Ò
Ho¸n vÞ – chØnh hîp – tæ hîp
I. Lý thuyÕt
1. Ho¸n vÞ.
* §Þnh nghÜa:
Cho tËp hîp A gåm n phÇn tö, mçi kÕt qu¶ cña sù s¾p xÕp thø tù n phÇn tö cña
tËphîp A ®îc gäi lµ mét ho¸n vÞ cña n phÇn tö ®ã.
* Sè ho¸n vÞ.
Sè ho¸n vÞ cña n phÇn tö, ®îc ký hiÖu lµ Pn
Pn = n!
VÝ dô 1. Cã bao nhiªu c¸ch s¾p xÕp 4 häc sinh vµo 4 chç ngåi trong mét bµn häc
sinh.
Gi¶i
Sè c¸ch s¾p xÕp 4 häc sinh vµo 4 chç ngåi b»ng sè ho¸n vÞ cña 4 phÇn tö
VËy P4 = 4! = 1.2.3.4 = 24 c¸ch s¾p xÕp.
2. ChØnh hîp.
* §Þnh nghÜa:
Cho tËp hîp A gåm n phÇn tö (n ≥ 1)
KÕt qu¶ cña viÖc lÊy k phÇn tö kh¸c nhau tõ n phÇn tö cña tËp hîp A vµ s¾p
xÕp chóng theo mét thø tù nµo ®ã ®îc gäi lµ mét chØnh hîp chËp k cña n phÇn tö
®· cho.
* Sè chØnh hîp.
Sè chØnh hîp chËp k cña n phÇn tö ®îc ký hiÖu lµ A kn
A kn =

n!

( n − k )! (1 ≤ k ≤ n)

+ ChØnh hîp chËp n cña n phÇn tö chÝnh lµ mét ho¸n vÞ cña n phÇn tö.
A nn = Pn
VÝ dô 2: Tõ c¸c ch÷ sè 1; 2; 3; 4; 5; 6; 8. Hái cã thÓ lËp ®îc bao nhiªu sè cã 3 ch÷
sè kh¸c nhau.
Gi¶i
3
A
Cã 7 = 5.6.7 = 210 sè cã 3 ch÷ sèkh¸c nhau
3. Tæ hîp.
* §Þnh nghÜa:
Gi¶ sö tËp A cã n phÇn tö (n ≥ 1). Mçi tËp con gåm k phÇn tö cña A ®îc gäi lµ
mét tæ hîp chËp k cña n phÇn tö ®· cho
* Sè c¸c tæ hîp.
Sè c¸c tæ hîp chËp k cña n phÇn tö, ký hiÖu lµ C kn
C kn =

n!
k!( n − k )!

VÝ dô 3: H·y tÝnh tæ hîp C36

Gi¶i
6!
4.5.6
=
= 20
Ta cã: C =
3!3! 1.2.3
3
6

VÝ dô 4: Mét cç bµi tól¬kh¬ cã 52 qu©n bµi, chia cç bµi trªn thµnh 4 phÇn b»ng
nhau (mçi phÇn 13 qu©n). Hái cã bao nhiªu c¸ch chia ®îc 1 phÇn sao cho:
a. cã 2 con ¸t.
b. cã Ýt nhÊt mét con ¸t.
Gi¶i
2
a. Sè c¸ch chän 2 con ¸t tõ 4 con ¸t lµ: C 4
Sè c¸ch chän 11 con bµi cßn l¹i trong 48 con bµi lµ: C 11
48
Theo quy t¾c nh©n ta cã: C 24 . C 11
c¸ch
chia.
48
b. Sè c¸ch chia ®îc phÇn cã 13 con bµi lµ C 13
52
Sè c¸ch chia ®îc 1 phÇn mµ kh«ng cã con ¸t nµo c¶ lµ: C 13
48
13
VËy sè c¸ch chia ®îc 1 phÇn cã Ýt nhÊt 1 con ¸t lµ C 52 - C 13
48
* TÝnh chÊt cña tæ hîp:
+ TÝnh chÊt 1: C kn = C nn − k
+ TÝnh chÊt 2: C kn −−11 + C kn −1 = C kn
VÝ dô 3: Chøng minh r»ng C rn + 2C rn−1 + C rn− 2 = C rn + 2 ,

2 ≤ r ≤ n ; n, r ∈ Z

II. C¸c bµi tËp vËn dông:
* Bµi to¸n ®Õm cã ®iÒu kiÖn:
Bµi 1. Mét ®éi thanh niªn t×nh nguyÖn cã 15 ngêi gåm 12 nam vµ 3 n÷. Hái cã
bao nhiªu c¸ch ph©n c«ng ®éi vÒ gióp ®ì 3 tØnh miÒn nói sao cho mçi tØnh cã 4
nam vµ 1 n÷.
Gi¶i.
Gäi 3 tØnh cã tªn lµ A, B, C
4
.C13
Chän ®éi thanh niªn t×nh nguyÖn phôc vô tØnh A cã C12
Chän ®éi thanh niªn t×nh nguyÖn phôc vô tØnh A cã C84 .C12
Chän ®éi thanh niªn t×nh nguyÖn phôc vô tØnh A cã C 44 .C11
4
.C13 . C84 .C12 C 44 .C11 = 207900
Theo quy t¾c nh©n ta cã: C12
Bµi 2. §éi thanh niªn xung kÝch cña nhµ trêng cã 12 häc sinh gåm 5 häc sinh líp
A, 4 häc sinh líp B vµ 3 häc sinh líp C. CÇn chän 4 häc sinh ®i lµm nhiÖm vô, sao
cho 4 häc sinh nµy kh«ng qu¸ 2 líp.
Gi¶i
4
Sè c¸ch chän 4 häc sinh tõ 12 häc sinh lµ C 12
NÕu chän 4 häc sinh tõ 3 líp th×:
Sè c¸ch chän 2 häc sinh tõ líp A, 1 häc sinh líp B vµ 1 häc sinh líp C lµ: C 52 .C 14 .C 13
Sè c¸ch chän 1 häc sinh tõ líp A, 2 häc sinh líp B vµ 1 häc sinh líp C lµ: C 15 .C 24 .C 13
Sè c¸ch chän 1 häc sinh tõ líp A, 1 häc sinh líp B vµ 2 häc sinh líp C lµ: C 15 .C 14 .C 32
2
1
1
1
2
1
1
1
2
⇒ Sè c¸ch chän 4 häc sinh tõ 3 líp lµ C 5 .C 4 .C 3 + C 5 .C 4 .C 3 + C 5 .C 4 .C 3
VËy sè c¸ch chän 4 häc sinh tõ kh«ng qu¸ 2 líp lµ:

4
C 12
- ( C 52 .C 14 .C 13 + C 15 .C 24 .C 13 + C 15 .C 14 .C 32 )

Bµi 3. Mét bé bµi t©y cã 52 con, cÇn rót ra 5 con bµi. Hái cã bao nhiªu c¸ch:
a. Rót tuú ý.
b. Cã Ýt nhÊt 2 con ¸t.
Gi¶i
5
a. Sè c¸ch rót 5 con bµi tuú ý lµ: C 52
b. Ta xÐt c¸c trêng hîp:
- rót ®îc 2 con ¸t vµ 3 con bµi kh«ng ph¶i ¸t lµ: C 24 .C 348
- Rót ®îc 3 con ¸t vµ 2 con kh«ng ph¶i ¸t lµ: C 34 .C 248
- Rót ®îc 4 con ¸t vµ 1 con kh«ng ph¶i ¸t lµ: C 44 .C 148
VËy cã C 24 .C 348 + C 34 .C 248 + C 44 .C 148 c¸ch chän.
Bµi 4. Cã 5 tem th kh¸c nhau vµ 6 b× th còng kh¸c nhau. Ngêi ta muèn chän ra
tõ ®ã 3 tem th vµ 3 b× th, mçi b× th d¸n 1 tem. Cã bao nhiªu c¸ch nh vËy?
Gi¶i
Sè c¸ch chän ra 3 tem th trong 5 tem th lµ C 35
Sè c¸ch chän ra 3 phong b× th trong 6 phong b× th lµ: C 36
Sè c¸ch d¸n lµ 3!
VËy sè c¸ch thùc hiÖn c«ng viÖc lµ C 35 . C 36 .3! = 1200 c¸ch.
Bµi 5. Trong mét m«n häc, thÇy gi¸o cã 30 c©u hái kh¸c nhau gåm 5 c©u hái
khã, 10 c©u hái trung b×nh vµ 15 c©u hái dÔ. Tõ 30 c©u hái ®ã cã thÓ lËp ®îc
bao nhiªu ®Ò kiÓm tra, mçi ®Ò gåm 5 c©u hái kh¸c nhau, sao cho mçi ®Ò nhÊt
thiÕt ph¶i cã ®ñ 3 lo¹i c©u hái (khã, dÔ vµ trung b×nh) vµ sè c©u hái dÔ kh«ng
Ýt h¬n 2.
Gi¶i
Trong ®Ò kiÓm tra, sè c©u hái dÔ cã thÓ lµ 2 hoÆc 3.
Ta cã c¸c trêng hîp nh sau:
- Trêng hîp 1: §Ò gåm 2 c©u dÔ, 2 c©u trung b×nh vµ 1 c©u khã: cã
2
2
C 15
.C 10
C 15

- Trêng hîp 2: §Ò gåm 2 c©u dÔ, 1 c©u trung b×nh vµ 2 c©u khã: cã
2
15

1
10

C .C C 52
3
15

1
10

- Trêng hîp 3: §Ò gåm 3 c©u dÔ, 1 c©u trung b×nh vµ 1 c©u khã: cã
C .C C 15
2
2
2
3
.C 10
C 15 + C 15
.C 110 C 52 + C 15
.C 110 C 15 = 56785 ®Ò thi
VËy ta cã C 15

* Bµi to¸n s¾p xÕp:
Bµi 6.
a. Mét ngêi cã 4 pho tîng kh¸c nhau vµ muèn bµy 4 pho tîng vµo d·y 6 vÞ trÝ
trªn mét kÖ trang trÝ. Hái cã bao nhiªu c¸ch s¾p xÕp?
b. Mét ngêi cã 8 pho tîng kh¸c nhau vµ muèn bµy 6 pho tîng trªn vµo 6 vÞ trÝ
trªn mét kÖ trang trÝ. Hái cã bao nhiªu c¸ch s¾p xÕp?
Gi¶i
a. Sè c¸ch bµy 4 pho tîng kh¸c nhau vµo d·y 6 vÞ trÝ trªn mét kÖ trang trÝ lµ:
A 64

b. Sè c¸ch chän 6 pho tîng trong 8 pho tîng lµ: C 86
Sè c¸ch bµy 6 pho tîng vµo 6 vÞ trÝ lµ: 6!
VËy cã C 86 .6! = 20160 c¸ch
Bµi 7. Cã bao nhiªu c¸ch :
a. Mêi 1 trong sè n b¹n th©n.
b. TÆng m vËt cho n ngêi.
Gi¶i
a. Víi mét ngêi cã 2 c¸ch mêi: mêi hoÆc kh«ng mêi.
VËy víi n ngêi b¹n th©n th× cã 2n c¸ch mêi.
b. Víi 1 ®å vËt cã thÓ tÆng cho n ngêi: cã n c¸ch tÆng
Do ®ã cã n.n.n….n = nm c¸ch tÆng.
Bµi 8. Mét tæ cã 10 häc sinh. Cã bao nhiªu c¸ch:
a. XÕp thµnh 1 hµng däc.
b. Ngåi quanh mét bµn trßn 10 ghÕ.
Gi¶i
a. Sè c¸ch xÕp 10 häc sinh thµnh 1 hµng däc lµ 10!.
b. Ngêi thø nhÊt cã 1 c¸ch chän, kh«ng kÓ vÞ trÝ v× ngåi ë ®©u còng gièng
nhau.
Khi ngêi thø nhÊt ®· ngåi th× 9 vÞ trÝ cßn l¹i cho 9 ngêi ngåi, cã 9!
VËy cã 1.9! = 9!
Bµi 9. Cã n nam vµ n n÷ ngåi vµo 2 d·y ghÕ ®èi diÖn. Cã bao nhiªu c¸ch s¾p
xÕp:
a. Nam n÷ ngåi tuú ý.
b. Nam n÷ ngåi ®èi diÖn nhau.
Gi¶i
a. Cã 2 c¸ch chän d·y ghÕ.
Tæng céng cã 2n ngêi, cÇn chän n ngêi th× cã C n2n c¸ch chän.
XÕp n ngêi ®ã vµo n vØtÝ cña d·y lµ: n!
VËy cã: 2. C n2n .n! c¸ch.
b. Bíc 1: XÕp n nam vµo 1 d·y th× cã n! c¸ch
Bíc 2: XÕp n n÷ vµo 1 d·y th× cã n! c¸ch
Bíc 3: ®æi chç n cÆp nam n÷ th× cã 2.2….2 = 2n c¸ch.
VËy cã n!.n!.2n c¸ch.
* Bµi to¸n ph©n phèi.
Bµi 10. Cã bao nhiªu c¸ch tÆng 5 mãn quµ kh¸c nhau cho 3 ngêi mµ ngêi nµo
còng cã quµ.
Gi¶i
Chia 5 mãn quµ cho 3 ngêi, ngêi nµo còng cã quµ, ta cã nh÷ng c¸ch chia nh sau:
Trêng hîp 1: Mét ngêi nhËn 1 mãn quµ, hai ngêi cßn l¹i, mçi ngêi nhËn 2 mãn quµ:
- Cã 3 c¸ch chän ngêi nhËn 1 mãn quµ
- Cã 5 c¸ch cho ngêi nhËn 1 mãn quµ
- Cã C 24 c¸ch cho quµ ngêi nhËn 2 mãn quµ thø nhÊt.
- Cã 1 c¸ch cho ngêi cuèi cïng
⇒ cã 3.5. C 24 .1 = 90 c¸ch.
Trêng hîp 2: Mét ngêi nhËn 3 mãn quµ, hai ngêi mçi ngêi nhËn 1 mãn quµ.

- Cã 3 c¸ch chän ngêi nhËn 3 mãn quµ.
- Cã C 35 c¸ch cho ngêi nhËn 3 quµ.
- Cã 2 c¸ch cho ngêi nhËn 1 mãn quµ thø nhÊt.
- Cã 1 c¸ch cho ngêi nhËn 1 quµ thø hai.
3
⇒ cã 3. C 5 .2 = 60 c¸ch.
VËy cã 90 + 60 = 150 c¸ch
Bµi 11. Cho 5 qu¶ cÇu mµu tr¾ng kh¸c nhau vµ 4 qu¶ cÇu xanh kh¸c nhau. Ta
s¾p xÕp 9 qu¶ cÇu ®ã vµo mét hµng 9 chç cho tríc.
a. Cã bao nhiªu c¸ch s¾p xÕp kh¸c nhau?
b. Cã bao nhiªu c¸ch s¾p xÕp cho hai qu¶ cÇu ®øng c¹nh nhau kh«ng cïng
mµu?
c. Cã bao nhiªu c¸ch s¾p xÕp cho 5 qu¶ cÇu tr¾ng ®øng c¹nh nhau.
Gi¶i
a. Cã 9! = 362880 c¸ch
b. Gäi c¸c vÞ trÝ cÇn s¾p xÕp lµ 123456789.
V× cã 5 qu¶ cÇu mµu tr¾ng, 4 qu¶ cÇu mµu xanh nªn c¸c vÞ trÝ sè 1, 3, 5, 7, 9
lµ c¸c qu¶ cÇu tr¾ng, c¸c vÞ trÝ 2, 4, 6, 8 lµ c¸c qu¶ cÇu mµu xanh
§Ó s¾p xÕp 5 qu¶ cÇu tr¾ng cã 5! c¸ch.
§Ó s¾p xÕp 4 qu¶ cÇu xanh cã 4! c¸ch
VËy cã 5!4! = 2880 c¸ch
c. Ta gäi 5 qu¶ cÇu tr¾ng lµ vÞ trÝ a, nh vËy víi 9 vÞ trÝ nh trªn th× cã 4 vÞ trÝ sè
vµ 1 vÞ trÝ a.
XÕp 5 qu¶ cÇu tr¾ng vµo vÞ trÝ a cã 5! c¸ch.
XÕp 4 qu¶ cÇu xanh vµo c¸c vÞ trÝ sè lµ 4!.
Cã 5 c¸c chän vÞ trÝ a
VËy cã 5.5!4! = 14400 c¸ch.
* Bµi to¸n ®Õm sè:
Bµi 12: víi c¸c ch÷ sè 0, 1, 2, 3, 4, 5 cã thÓ lËp ®îc bao nhiªu:
a. Sè lÎ gåm 4 ch÷ sè kh¸c nhau.
b. Sè ch½n gåm 4 ch÷ sè kh¸c nhau:
Gi¶i
Gäi sè cã 4 ch÷ sè lµ abcd
a. Sè cÇn lËp lµ sè lÎ nªn:
Cã 3 c¸ch chän sè d.
Cã 4 c¸ch chän sè a.
Cã A 24 c¸ch chän sè bc
VËy cã: 3. 4 . A 24 = 144 sè.
b. Sè cÇn lËp lµ sè ch½n:
Trêng hîp 1: d = 0
3
⇒ Sè c¸ch lËp ®îc sè cã 4 ch÷ sè víi d = 0 lµ A 5
Trêng hîp d ≠ 0
Cã 2 c¸ch chän sè d.
Cã 4 c¸ch chän sè a
Cã A 24 c¸ch chän bc
⇒ cã 2.4. A 24 = 96 sè.
VËy cã A 35 + 96 = 156 sè.

Bµi 13. Cã bao nhiªu íc nguyªn d¬ng cña sè 23.34.56.781112.1314
Gi¶i
3
4
6
8
12
¦íc nguyªn d¬ng cña sè 2 .3 .5 .7 11 .1314 khi ®· ph©n tÝch ra thõa sè nguyªn
tè th× cã d¹ng: 2a.3b.5c.7d11e.13f
Víi sè a cã thÓ chän 0, 1, 2, 3 th× cã 4 c¸ch chän.
Víi sè b cã thÓ chän 0, 1, 2, 3, 4 th× cã 5 c¸ch chän.
Víi sè c cã thÓ chän 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6 th× cã 7 c¸ch chän.
Víi sè d cã thÓ chän 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 th× cã 9 c¸ch chän.
Víi sè e cã thÓ chän 0, 1, 2, 3, …., 10, 11, 12 th× cã 13 c¸ch chän.
Víi sè f cã thÓ chän 0, 1, 2, 3, …., 12, 13, 14 th× cã 15 c¸ch chän.
VËy cã 4.5.7.9.13.15 = 245700 íc sè.
* Bµi to¸n ®Õm sè cã ®iÒu kiÖn:
Bµi 14. Cã bao nhiªu sè cã 6 ch÷ sè kh¸c nhau mµ cã mÆt cña ch÷ sè 0 vµ ch÷ sè
9.
Gi¶i
Gäi sè cÇn lËp lµ A = a1a2a3a4a5a6
Trêng hîp a1 = 9 ⇒ 9 a2a3a4a5a6
Cã 5 vÞ trÝ chän sè 0
4
4 vÞ trÝ cßn l¹i chän 4 trong 8 sè cßn l¹i ⇒ cã A 8
4
⇒ 5. A 8
Trêng hîp a1 ≠ 9, a2 = 9 ⇒ a19a3a4a5a6
Sè 0 cã 4 vÞ trÝ
4 vÞ trÝ cßn l¹i cã A 84 c¸ch chän.
4
⇒ 4. A 8
V× sè 9 ë vÞ trÝ a2 a3 a4 a5 a6 lµ nh sau nªn ta cã 5.4. A 84 sè
VËy cã . 5. A 84 + 5.4. A 84 = 42000 sè.
Bµi 15. Tõ c¸c ch÷ sè 0, 1, 2, 3, 4 lËp ®îc bao nhiªu sè tù nhiªn cã 7 ch÷ sè,
trong ®ã sè 1 cã mÆt ®óng 3 lÇn vµ c¸c sè kh¸c cã mÆt ®óng 1 lÇn.
Gi¶i
Gäi sè cã 7 ch÷ sè lµ a1a2a3a4a5a6a7
Trêng hîp a1 = 1
Chän 2 vÞ trÝ trong 6 vÞ trÝ cho sè 1 lµ C 62 .
4 vÞ trÝ cßn l¹i cho 4 sè 0, 2, 3, 4 ⇒ cã 4! c¸ch
2
⇒ C 6 .4!
Trêng hîp a1 ≠ 1
Chän 3 vÞ trÝ cho sè 1 lµ C 36
Cã 3 vÞ trÝ cho sè 0
3 vÞ trÝ cßn l¹i cho 3 sè cßn l¹i ⇒ 3! C¸ch
3
⇒ 3 C 6 .3!
VËy cã C 62 .4! + 3 C 36 .3! = 720 c¸ch
Bµi 16. Cã thÓ thµnh lËp bao nhiªu sè cã 8 ch÷ sè, trong ®ã ch÷ sè 1 vµ ch÷
sè 6 ®Òu cã mÆt 2 lÇn, c¸c ch÷ sè 2, 3, 4, 5 ®Òu cãmÆt ®óng 1 lÇn.
Gi¶i

Chän vÞ trÝ sè 1 cã C 82 c¸ch.
Chän vÞ trÝ sè 6 cã C 62 c¸ch.
4 vÞ trÝ cßn l¹i chän cho 4 sè cßn l¹i ⇒ 4! c¸ch.
VËy cã C 82 . C 62 .4! = 10.080 c¸ch.
Bµi 17. Cã bao nhiªu sè tù nhiªn cã 7 ch÷ sè, trong ®ã ch÷ sè 2 cã mÆt ®óng
2 lÇn, ch÷ sè 3 cã mÆt ®óng 3 lÇn, c¸c ch÷ sè cßn l¹i cã mÆt kh«ng qu¸ 1 lÇn.
Gi¶i
Gäi sè cÇn lËp lµ B = a1a2a3a4a5a6a7
Chän vÞ trÝ cho sè 2 cã C 72 c¸ch.
Chän vÞ trÝ cho sè 3 cã C 35 c¸ch.
Hai vÞ trÝ cßn l¹i chän cho c¸c sè cßn l¹i, nÕu tÝnh c¶ a1 cã thÓ b»ng 0 th× cã
2
A 8 c¸ch.
2
3
2
⇒ cã C 7 . C 5 . A 8 c¸ch.
NÕu a1 = 0
Chän vÞ trÝ cho sè 2 cã C 62
Chän vÞ trÝ cho s« 3 cã C 34
VÞ trÝ cßn l¹i chän cho 7 sè cßn l¹i, cã 7 c¸ch chän
2
⇒ C 6 . C 34 .7
VËy sè c¸c sè cÇn lËp lµ: C 72 . C 35 . A 82 - C 62 . C 34 .7 = 11340 sè
* Bµi to¸n chia hÕt
Bµi 18. Tõ c¸c ch÷ sè tõ 1 ®Õn 9, lËp c¸c sè tù nhiªn cã 9 ch÷ sè kh¸c nhau, cã
bao nhiªu sè:
a. Chia hÕt cho 5.
b. Sè 9 ®øng ë chÝnh gi÷a.
Gi¶i
8
a. sè c¸c sè chia hÕt cho 5 lµ: A 8 = 40320 sè.
b. Ch÷ sè 9 ë chÝnh gi÷a th× cã 1 c¸ch chän, 8 vÞ trÝ cßn l¹i cho 8 sè
8
⇒ sè c¸c sè tho¶ m·n yªu cÇu lµ A 8 = 40320 sè
Bµi 19. Tõ c¸c ch÷ sè 0, 1, 2, 3, 4, 5 lËp ®îc bao nhiªu sè tù nhiªn cã 3 ch÷ sè
®«i mét kh¸c nhau vµ chia hÕt cho 9.
Gi¶i
Gäi sè cã 3 ch÷ sè vµ chia hÕt cho 9 lµ sè abc, víi a + b +c 9
VËy {a, b, c} = {0, 4, 5}, {1, 3, 5}, {2, 3, 4}
Víi tËp {0, 4, 5} cã 2.2.1 = 4 sè
Víi c¸c tËp{1, 3, 5} vµ {2, 3, 4}, mçi tËp cã 3! Sè
VËy cã 4 + 2.3! = 16 sè.
* Bµi to¸n ®Õm sè h¬n, kÐm.
Bµi 20. Tõ c¸c ch÷ sè 1, 2, 3, 4, 5, 6 lËp ®îc bao nhiªu sè cã 3 ch÷ sè kh¸c
nhau, cã bao nhiªu sè bÐ h¬n 345
Gi¶i
Gäi sè cÇn lËp lµ abc , v× abc < 345 nªn ta cã c¸c trêng hîp:
Trêng hîp 1: a ≠ 3
a cã thÓ lµ 1 hoÆc 2 ⇒ cã 2 c¸ch chän a.

chän trong 5 sè ⇒ cã A 5
2
⇒ cã 2. A 5 = 40 sè.
Trêng hîp a = 3, v× 3bc < 345
NÕu b = {1, 2,} th× b cã 2 c¸ch chän
Ch÷ sè c cã 4 c¸ch chän.
⇒ 2.4 = 8 c¸ch chän.
NÕu b = 4 th× cã 2 c¸ch chän c ⇒ cã 2 sè.
⇒ cã 2 + 8 = 10 sè.
VËy cã 10 + 40 = 50 sè cÇn lËp.
2

bc

* Bµi to¸n gi¶i ph¬ng tr×nh, bÊt ph¬ng tr×nh:
Bµi 21. T×m sè tù nhiªn n sao cho:

( n + 1)! −
5
n!
.
= 5( n − 2 )
n + 1 ( n − 3)!4! 24( n − 3)( n − 4 )!

Bµi 22. Gi¶i c¸c ph¬ng tr×nh sau:
5. A 2x .C xx −1 = 48

7
2

1. C1x + C 2x + C 3x = x
k +2
14
2
x

A 4x
24
=
6. 3
x −4
23
A x +1 − C x
x
3
7. C12 = C12

k +1
14

2. C + C = 2C
3. C + 6C + 6C 3x = 9x 2 − 14x
k
14
1
x

(

)

4. Px A 2x + 72 = 6 A 2x + 2Px
Bµi 23. Gi¶i bÊt ph¬ng tr×nh:
1. A 3x + 5A 2x − 21x ≤ 0

2.

Bµi 24. T×m c¸c sè h¹ng:
a. d¬ng cña d·y xn =

5 2
A n −2 − C 4n −1 + C 3n −1 ,
4

1 2
6
A 2x − A 2x ≤ .C 3x + 10
2
x

n≥4

A 4n + 4 143

,
n≥1
Pn + 2
4Pn
* Bµi to¸n gi¶i hÖ ph¬ng tr×nh:
Bµi 25. Gi¶i c¸c hÖ ph¬ng tr×nh sau:

b. ©m cña d·y yn =

a.

b. C xy +1 : C xy +1 : C xy −1 = 6 : 5 : 2

 2A + 5C = 90
 y y
 5A x − 2C x = 80
y
x

y
x

Bµi tËp vÒ nhµ
Bµi 1. Gi¶ c¸c ph¬ng tr×nh sau:
1
1
1
a. x − x = x
C4 C5 C6

Bµi 2. TÝnh gi¸ trÞ cña biÓu thøc A =

b. C1x + 6C xx − 2 + 6C xx −3 = 46C xx −1 − 14x 2
c. C 2x C xx − 2 + 2C 2x C 3x + C 3x C xx −3 = 100
d. PxAx2 + 180 = 6(Ax2 + 5Px)
A 4n +1 + 3A 3n
( n + 1)!

BiÕt C 2n +1 + 2C 2n + 2 + 2C 2n +3 + C 2n + 4 = 149
Bµi 3. Cho d·y {xn} x¸c ®Þnh bëi : xn =

A 4n + 4 143

, víi n ∈ Z+.
Pn + 2
4Pn

T×m c¸c sè ©m trong d·y sè trªn.
(§H An Ninh – A - 2001)
III. Gi¶i ®Ò thi
Bµi 1. Tõ 7 ch÷ sè 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6 cã thÓ lËp ®îc bao nhiªu sè ch½n, mçi sè gåm
5 ch÷ sè kh¸c nhau.
(§H An ninh – A - 1997)
HD: Gäi sè ch½n cÇn lËp lµ a 1 a 2 a 3 a 4 a 5
4
TH 1: NÕu a5 = 0 ⇒ cã A 6 sè.
3
TH 2: NÕu a5 ≠ 0 ⇒ cã 3.5. A 5
VËy cã A 64 + 3.5. A 35 = 1260 sè
Bµi 2. Cho c¸c ch÷ sè 0, 1, 2, 3, 4. Hái cã thÓ thµnh lËp ®îc bao nhiªu sè cã 7 ch÷
sè tõ nh÷ng ch÷ sè trªn, trong ®ã ch÷ sè 4 cã mÆt ®óng 3 lÇn, c¸c ch÷ sè kh¸c
cã mÆt ®óng 1 lÇn.
(§H An Ninh – D - 2001)
Bµi 3.
a. Chøng minh: C kn + 2C kn −1 + C kn − 2 = C kn + 2 (2 ≤ k ≤ n)
b. Hái víi 10 ch÷ sè tõ 0 ®Õn 9 cã thÓ lËp ®îc bao nhiªu sè tù nhiªn cã 5 ch÷ sè
kh¸c nhau.
(§H C¶nh s¸t ND – A - 1999)
Bµi 4. Víi c¸c ch÷ sè 1, 2, 3, 4, 5, 6 ta lËp c¸c sè mµ mçi sè cã 5 ch÷ sè, trong ®ã
c¸c ch÷ sè kh¸c nhau tõng ®«i mét. Hái.
a. Hái cã bao nhiªu sè trong ®ã cã mÆt cña ch÷ sè 2?
b. Cã bao nhiªu sè trong ®ã ph¶i cã nÆt hai ch÷ sè 1 vµ 6?
(§H CÇn th¬ - D - 2000)
Bµi 5. Cã 5 thÎ tr¾ng vµ 5 thÎ ®en, mçi lo¹i ®îc ®¸nh sè tõ 1 ®Õn 5. Cã bao nhiªu
c¸ch s¾p xÕp tÊt c¶ c¸c thÎ nµy thµnh mét hµng sao cho hai thÎ cïng mµu kh«ng
n»m liÒn nhau
(§H §µ L¹t – D - 2000)
Bµi 6. Cho 8 ch÷ sè 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7. Hái cã thÓ lËp ®îc bao nhiªu sè gåm 6
ch÷ sè kh¸c nhau, trong ®ã nhÊt thiÕt ph¶i cã mÆt cña ch÷ sè 6.
(§H Giao th«ng vËn t¶i – A - 2001)
Bµi 7. Trong sè 16 häc sinh cã 3 häc sinh giái, 5 kh¸, 8 trung b×nh. Hái cã bao
nhiªu c¸ch chia sè häc sinh ®ã thµnh 2 tæ, mçi tæ 8 ngêi sao cho ë mçi tæ ®Òu
cã häc sinh giái vµ mçi tæ cã Ýt nhÊt 2 häc sinh kh¸.
(Häc viÖn kü thuËt qu©n sù – A - 2001)
Bµi 8. Trong mÆt ph¼ng cho mét thËp gi¸c låi A1A2…A10. XÐt tÊt c¶ c¸c tam gi¸c
mµ 3 ®Ønh cña nã lµ ®Ønh cña h×nh thËp gi¸c. Hái trong sè c¸c tam gi¸c ®ã cã
bao nhiªu tam gi¸c mµ c¶ 3 c¹nh cña nã ®Òu kh«ng ph¶i lµ c¹nh cña thËp gi¸c.
(§H Ngo¹i th¬ng – A - 2001)
Bµi 9. Tõ c¸c ch÷ sè 1, 2, 3, 4, 5, 6 thiÕt lËp tÊt c¶ c¸c sè cã 6 ch÷ sè kh¸c nhau.
Hái trong sè c¸c sè ®· thiÕt lËp ®îc cã bao nhiªu sè mµ ch÷ sè 1 vµ 6 kh«ng ®øng
c¹nh nhau.
(§H Ngo¹i th¬ng CS2 TP HCM – A - 2001)
Bµi 10. Cã 6 häc sinh nam vµ 3 häc sinh n÷ xÕp theo mét hµng däc ®Ó ®i vµo líp.
Hái cã bao nhiªu c¸ch ®Ó cã ®óng 2 häc sinh nam ®øng xen kÏ 3 häc sinh n÷ (Khi
®ái chç hai häc sinh bÊt kú cho nhau ta ®îc 1 c¸ch s¾p xÕp míi)

(§H N«ng nghiÖp I – A - 2001)
Bµi 11. Gi¶i bÊt ph¬ng tr×nh A 3x + 5A 2x ≤ 21x
(§HQG HN – B - 1998)
Bµi 12. Tõ c¸c ch÷ sè 0, 1, 3, 5, 7 cã thÓ lËp ®îc bao nhiªu sè, mçi sè gåm 4 ch÷
sè kh¸c nhau vµ kh«ng chia hÕt cho 5?
(§HQG HN – B - 2000)
Bµi 13. Cho tËp hîp A = {1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8}
a. Cã bao nhiªu tËp con X cña tËp A tho¶ m·n ®iÒu kiÖn X chøa 1 vµ kh«ng
chøa 2?
b. Cã bao nhiªu sè tù nhiªn ch½n gåm 5 ch÷ sè ®«i mét kh¸c nhau lÊy tõ tËp A
vµ kh«ng b¾t ®Çu bëi 123?
(§HQG TP HCM – A - 1999)
Bµi 14. Mét thÇy gi¸o cã 12 cuèn s¸ch ®«i mét kh¸c nhau, trong ®ã cã 5 cuèn s¸ch
v¨n häc, 4 cuèn s¸ch ©m nh¹c vµ 3 cuèn s¸ch héi ho¹. ¤ng muèn lÊy ra 6 cuèn vµ
®em tÆng cho 6 em häc sinh A, B, C, D, E, F mçi em mét cuèn.
a. Gi¶ sö thÇy gi¸o chØ muèn tÆng cho c¸c em häc sinh trªn nh÷ng cuèn s¸ch
thuéc hai thÓ lo¹i v¨n häc vµ ©m nh¹c. Hái cã tÊt c¶ bao nhiªu c¸ch tÆng?
b. Gi¶ sö thÇy gi¸o muèn r»ng sau khi tÆng s¸ch xong, mçi mét trong 3 lo¹i v¨n
häc, ©m nh¹c, héi ho¹ ®Òu cßn l¹i Ýt nhÊt mét cuèn. Hái cã tÊt c¶ bao nhiªu c¸ch
chän?
(§HQG TP HCM – A - 2000)
Bµi 15. Cho c¸c ch÷ sè 1, 2, 5, 7, 8. Cã bao nhiªu c¸ch lËp ra mét sè gåm ba ch÷
sè kh¸c nhau tõ 5 ch÷ sè trªn sao cho:
a. Sè t¹o thµnh lµ mét sè ch½n.
b. Sè t¹o thµnh lµ mét sè kh«ng cã
ch÷ sè 7.
c. Sè t¹o thµnh lµ mét sè nhá h¬n
278.

(§H Th¸i nguyªn – A - 1997)
Bµi 16. Cã 5 nhµ to¸n häc nam, 3 nhµ to¸n häc n÷ vµ 4 nhµ vËt lý nam.
LËp mét ®oµn c«ng t¸c gåm 3 ngêi cÇn cã c¶ nam vµ n÷, cÇn cã c¶
nhµ to¸n häc vµ nhµ vËt lý. Hái cã bao nhiªu c¸ch?
(§H Y Hµ Néi – B - 2000)
Bµi 17. Víi c¸c ch÷ sè 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 cã thÓ lËp ®îc bao nhiªu
sè ch½n cã 3 ch÷ sè kh¸c nhau vµ kh«ng lín h¬n 789.
(§H Y Hµ néi – B - 2001)
Bµi 18. Víi c¸c ch÷ sè 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6 cã thÓ lËp ®îc bao nhiªu sè
ch½n gåm 5 ch÷ sè ®«i mét kh¸c nhau, trong ®ã ch÷ sè ®Çu tiªn
ph¶i kh¸c 0.
(§H Y Dîc TP HCM – B - 1997)
Bµi 19. Cho ®a gi¸c ®Òu A1A2…A2n néi tiÕp ®êng trßn (O, R). BiÕt
r»ng sè tam gi¸c cã c¸c ®Ønh lµ 3 trong 2n ®iÓm A1, A2, …, A2n nhiÒu
gÊp 20 lÇn sè h×nh ch÷ nhËt cã c¸c ®Ønh lµ 4 trong 2n ®iÓm A1, A2,
…, A2n, t×m n?
(§Ò §H + C§ - B - 2002)
Bµi 20. Cho tËp A gåm n phÇn tö (n ≥ 4). BiÕt r»ng, sè tËp con gåm 4
phÇn tö cña A b»ng 20 lÇn sè tËp con gåm 2 phÇn tö cña tËp A. T×m k
∈ {1, 2, 3, …, n} sao cho sè tËp con gåm k phÇn tö cña A lµ lín nhÊt.
(§Ò §H + C§ - B - 2006)

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful