P. 1
Ho Chi Minh Toan Tap 9

Ho Chi Minh Toan Tap 9

|Views: 101|Likes:
Được xuất bản bởithientuyettinh

More info:

Published by: thientuyettinh on Apr 29, 2009
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/19/2013

pdf

text

original

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

HéI §åNG XUÊT B¶N
§µO DUY TïNG NGUYÔN §øC B×NH Hµ §¡NG §®NG XU¢N Kú TRÇN TRäNG T¢N NGUYÔN DUY QUý §ç NGUY£N PH¦¥NG HOµNG MINH TH¶O TRÇN NH¢M Chñ tÞch Héi ®ång Phã Chñ tÞch Héi ®ång Uû viªn Héi ®ång " " " " " "

Hå CHÝ MINH
TOµN TËP
9
1958 - 1959
XuÊt b¶n lÇn thø hai

BAN CHØ §¹O X¢Y DùNG B¶N TH¶O §®NG XU¢N Kú SONG THµNH NHãM X¢Y DùNG B¶N TH¶O TËP 9 PH¹m Mai Hïng (Chñ biªn) Ng« V¨n TuyÓn Lª Trung kiªn

NHµ XUÊT B¶N CHÝNH TRÞ QUèC GIA Hµ NéI - 2000

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

VII

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

trong ®ã "Hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp lµ kh©u chÝnh thóc ®Èy c«ng cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c (tr. 589).

VIII IX

§Ó n«ng d©n ph¸t huy ®îc vai trß tÝch cùc vµ to lín trong c¸ch

LêI GiíI THIÖU TËP 9
TËp 9 cña bé s¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø hai, bao gåm nh÷ng t¸c phÈm, bµi nãi, bµi viÕt, nh÷ng ®iÖn v¨n, th tõ, ... cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh tõ ®Çu n¨m 1958 ®Õn hÕt n¨m 1959. C¸c v¨n kiÖn in trong tËp s¸ch nµy thÓ hiÖn s©u s¾c nh÷ng quan ®iÓm, ®êng lèi vµ chñ tr¬ng cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh trong viÖc l·nh ®¹o nh©n d©n ta thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô tríc m¾t cña thêi kú lÞch sö míi "lµ ra søc x©y dùng vµ cñng cè miÒn B¾c, ®a miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi, ®ång thêi ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, nh»m x©y dùng mét níc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh" (tr.156). Bíc sang n¨m 1958, miÒn B¾c ®· kÕt thóc thêi kú kh«i phôc kinh tÕ ®· kÕt thóc vµ më ®Çu thêi kú ph¸t triÓn kinh tÕ mét c¸ch cã kÕ ho¹ch. Chóng ta b¾t ®Çu thùc hiÖn kÕ ho¹ch 3 n¨m (19581960) mµ träng t©m lµ c¶i t¹o nÒn kinh tÕ quèc d©n vµ bíc ®Çu x©y dùng c¬ së vËt chÊt - kü thuËt cña chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c, lµ hËu thuÉn cho cuéc ®Êu tranh cña ®ång bµo miÒn Nam ®ßi hoµ b×nh thèng nhÊt Tæ quèc. §ã còng lµ néi dung chñ yÕu ®îc ®Ò cËp ®Õn trong c¸c bµi viÕt, bµi nãi cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ë tËp s¸ch nµy. VÒ nhiÖm vô c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh x¸c ®Þnh lµ ph¶i "®Èy m¹nh cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ®èi víi n«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp vµ c«ng th¬ng nghiÖp t b¶n chñ nghÜa, ®ång thêi ra søc cñng cè vµ ph¸t triÓn thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh, lùc lîng l·nh ®¹o cña nÒn kinh tÕ quèc d©n (tr.319),

m¹ng x· héi chñ nghÜa, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vµ §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam chñ tr¬ng tõng bíc ®a n«ng d©n vµo con ®êng hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp b»ng nh÷ng h×nh thøc, bíc ®i thÝch hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc lîng s¶n xuÊt, tr×nh ®é tæ chøc vµ qu¶n lý cña c¸n bé còng nh sù nhËn thøc vµ gi¸c ngé cña n«ng d©n. Trong nhiÒu bµi nãi cña Ngêi víi c¸n bé vµ x· viªn hîp t¸c x· n«ng nghiÖp ë c¸c ®Þa ph¬ng, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh thêng nhÊn m¹nh môc ®Ých cña viÖc hîp t¸c ho¸ "Lµ ®Ó c¶i thiÖn ®êi sèng n«ng d©n, lµm cho n«ng d©n ®îc no Êm, m¹nh khoÎ, ®îc häc tËp, lµm cho d©n giµu, níc m¹nh" (tr.537), muèn vËy, viÖc x©y dùng hîp t¸c x· ph¶i lµm tõ nhá ®Õn lín, "ph¶i theo nguyªn t¾c tù nguyÖn tù gi¸c, kh«ng gß Ðp" (tr.245), "ph¶i tæ chøc, qu¶n lý hîp t¸c x· cho tèt" (tr.537), "Ph¶i lµm thÕ nµo cho x· viªn trong hîp t¸c x· thu nhËp nhiÒu h¬n thu nhËp cña n«ng d©n trong tæ ®æi c«ng vµ tæ viªn trong tæ ®æi c«ng thu nhËp nhiÒu h¬n thu nhËp cña n«ng d©n cßn lµm ¨n riªng lÎ" (tr.410), "ph¶i chó ý ph©n phèi cho c«ng b»ng... c¸n bé ph¶i chÝ c«ng v« t,... ph¶i d©n chñ, tr¸nh quan liªu mÖnh lÖnh,... cÇn chó träng ®Õn chÊt lîng, kh«ng nªn ch¹y theo sè lîng" (tr.537, 538), ph¶i "ra søc thùc hiÖn khÈu hiÖu cÇn kiÖm x©y dùng hîp t¸c x·" (tr.539). NhÊn m¹nh quan ®iÓm hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp lµ kh©u chÝnh thóc ®Èy c«ng cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®ång thêi rÊt chó träng vÊn ®Ò c¶i t¹o c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c theo híng ®i lªn chñ nghÜa x· héi. §èi víi thî thñ c«ng, ngêi bu«n b¸n nhá vµ nh÷ng ngêi lao ®éng riªng lÎ kh¸c, Ngêi chñ tr¬ng "b¶o hé quyÒn së h÷u vÒ t liÖu s¶n xuÊt cña hä, ra søc híng dÉn vµ gióp ®ì hä c¶i tiÕn c¸ch lµm ¨n, khuyÕn khÝch hä tæ chøc hîp t¸c x· s¶n xuÊt theo nguyªn t¾c tù nguyÖn" (tr. 589). Víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ c«ng th¬ng nghiÖp t b¶n t doanh vµ ®èi víi t s¶n d©n téc, c¨n cø vµo sù ph©n tÝch khoa häc nh÷ng ®®c ®iÓm kinh tÕ t b¶n chñ nghÜa vµ th¸i ®é chÝnh trÞ

X
670 cña giai cÊp t s¶n d©n téc ë miÒn B¾c níc ta trong ®iÒu kiÖn chÝnh quyÒn d©n chñ nh©n d©n ngµy mét cñng cè vµ kh«ng ngõng lín m¹nh, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chñ tr¬ng dïng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh c¶i t¹o: "kh«ng xo¸ bá quyÒn së h÷u vÒ t liÖu s¶n xuÊt vµ cña c¶i kh¸c cña hä; mµ ra søc híng dÉn hä ho¹t ®éng nh»m lµm lîi cho quèc kÕ d©n sinh, phï hîp víi kÕ ho¹ch kinh tÕ cña Nhµ níc. §ång thêi Nhµ níc khuyÕn khÝch vµ gióp ®ì hä c¶i t¹o theo chñ nghÜa x· héi b»ng h×nh thøc c«ng t hîp doanh vµ nh÷ng h×nh thøc c¶i t¹o kh¸c." (tr.589). Nh÷ng chñ tr¬ng thÊu t×nh ®¹t lý ®ã võa thÓ hiÖn t tëng nh©n v¨n Hå ChÝ Minh, võa cñng cè ®îc M®t trËn d©n téc thèng nhÊt, ph¸t huy tinh thÇn yªu níc cña tÊt c¶ c¸c tÇng líp, c¸c giai cÊp trong c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n còng nh trong c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa. Trong nhiÒu bµi viÕt vµ bµi nãi cña m×nh, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chØ ra r»ng: c¶i t¹o vµ x©y dùng lµ hai m®t cã quan hÖ ch®t chÏ vµ ph¶i ®îc tiÕn hµnh ®ång thêi, trong ®ã x©y dùng "lµ nhiÖm vô chñ chèt vµ l©u dµi". Ngêi chØ râ, c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c níc ta ph¶i tiÕn hµnh ®ång thêi viÖc c¶i t¹o vµ x©y dùng trªn tÊt c¶ c¸c m®t: lùc lîng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt, khoa häc - kü thuËt vµ t tëng - v¨n ho¸ nh»m gi¶i phãng lùc lîng s¶n xuÊt, x©y dùng vµ cñng cè quan hÖ s¶n xuÊt míi; ph¶i ®®c biÖt coi träng viÖc "ph¸t triÓn thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh", b¶o ®¶m vai trß l·nh ®¹o cña nã trong nÒn kinh tÕ quèc d©n; ph¶i g¾n ch®t nhiÖm vô ph¸t triÓn c«ng nghiÖp víi ph¸t triÓn n«ng nghiÖp; Trong qu¸ tr×nh tõng bíc x©y dùng mét nÒn c«ng nghiÖp hiÖn ®¹i, Ngêi chñ tr¬ng ph¶i chó träng c¶ c«ng nghiÖp n®ng vµ c«ng nghiÖp nhÑ, c¶ c«ng nghiÖp trung ¬ng vµ c«ng nghiÖp ®Þa ph¬ng theo ph¬ng ch©m "tù lùc c¸nh sinh", "Nhµ níc vµ nh©n d©n cïng lµm". Ngêi cßn chØ râ r»ng kh©u then chèt ®Ó ®Èy m¹nh ph¸t triÓn c«ng nghiÖp lµ ph¶i g¾n ch®t viÖc c¶i tiÕn qu¶n lý, c¶i tiÕn kü 671 hå chÝ Minh toµn tËp

thuËt vµ c¶i tiÕn tæ chøc. Theo Ngêi, ®Ó qu¶n lý tèt xÝ nghiÖp, "TÊt c¶ c¸n bé l·nh ®¹o ph¶i thËt sù tham gia lao ®éng ch©n tay. TÊt c¶ c«ng nh©n ph¶i tham gia c«ng viÖc qu¶n lý c¸c tæ s¶n xuÊt, díi sù l·nh ®¹o cña c¸n bé c¸c ph©n xëng. Söa ®æi nh÷ng chÕ ®é vµ quy t¾c kh«ng hîp lý." (tr.230). §ång thêi víi viÖc l·nh ®¹o c¶i t¹o x©y dùng nÒn kinh tÕ níc ta, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh rÊt quan t©m ch¨m lo cñng cè bé m¸y nhµ níc khi c¸ch m¹ng ViÖt Nam ®· chuyÓn sang giai ®o¹n míi. Nh÷ng t

IX tëng
cña Ngêi vÒ tÝnh chÊt vµ tæ chøc cña mét Nhµ níc kiÓu míi "cña

X

d©n, do d©n vµ v× d©n" vµ sù lùa chän con ®êng ®i lªn chñ nghÜa x· héi cña nh©n d©n ta, ®· ®îc kh¼ng ®Þnh trong B¸o c¸o vÒ Dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi...: "Nhµ níc cña ta lµ Nhµ níc d©n chñ nh©n d©n dùa trªn nÒn t¶ng liªn minh c«ng n«ng do giai cÊp c«ng nh©n l·nh ®¹o." (tr.586). "§Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, chóng ta cÇn ph¶i t¨ng cêng kh«ng ngõng sù l·nh ®¹o cña giai cÊp c«ng nh©n ®èi víi Nhµ níc d©n chñ nh©n d©n." (tr.586). Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· dµnh sù quan t©m ®®c biÖt ®èi víi viÖc x©y dùng c¸c lùc lîng vò trang nh©n d©n. Ngêi x¸c ®Þnh nhiÖm vô quan träng cho toµn §¶ng, toµn d©n vµ toµn qu©n lµ "ph¶i x©y dùng qu©n ®éi ngµy cµng hïng m¹nh vµ s½n sµng chiÕn ®Êu ®Ó gi÷ g×n hoµ b×nh, b¶o vÖ ®Êt níc, b¶o vÖ c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c vµ lµm hËu thuÉn cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ." (tr.140). Ngêi giao cho qu©n ®éi ta mét nhiÖm vô hÕt søc n®ng nÒ vµ míi mÎ lµ ph¶i võa s¶n xuÊt, gãp phÇn x©y dùng chñ nghÜa x· héi, võa tõng bíc x©y dùng qu©n ®éi tiÕn lªn chÝnh quy, hiÖn ®¹i. Trong nhiÒu bµi nãi, bµi viÕt cña m×nh, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· nªu lªn nhiÒu quan ®iÓm s©u s¾c, thÓ hiÖn ®êng lèi ®óng

670 ®¾n vµ lËp trêng cña nh©n d©n ta kiªn quyÕt ®Êu tranh ®Õn cïng cho sù nghiÖp hoµ b×nh thèng nhÊt ®Êt níc. Ngêi kh¼ng ®Þnh: "Níc ViÖt Nam lµ mét, tõ Nam chÝ B¾c chung mét tiÕng nãi, mét lÞch sö, mét nÒn v¨n ho¸ vµ mét nÒn kinh tÕ. Nh©n d©n ViÖt Nam ®· hy sinh nhiÒu x¬ng m¸u ®Êu tranh cho tù do ®éc lËp, quyÕt kh«ng mét lùc lîng nµo ng¨n c¶n ®îc sù nghiÖp thèng nhÊt Tæ quèc cña m×nh. " (tr.40). "NguyÖn väng tha thiÕt vµ ý chÝ s¾t ®¸ cña toµn d©n ViÖt Nam lµ thùc hiÖn thèng nhÊt ®Êt níc b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh. §Êu tranh cho thèng nhÊt lµ con ®êng sèng cña nh©n d©n ViÖt Nam". (tr.53). Ngêi cßn chØ râ ph¬ng ch©m vµ ph¬ng ph¸p cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam trong thêi kú nµy lµ ph¶i ®Èy m¹nh cuéc ®Êu tranh b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh trªn c¬ së ph¸p lý ®îc quèc tÕ thõa nhËn, ®ßi hiÖp th¬ng tæng tuyÓn cö thèng nhÊt Tæ quèc nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ quy ®Þnh, vµ ®Ó giµnh th¾ng lîi trong cuéc ®Êu tranh ®ã th× mçi ngêi ph¶i "ra søc x©y dùng miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi"..., ph¶i "lµm cho chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi ë miÒn B¾c ®Òu h¬n h¼n miÒn Nam, lµm c¬ së v÷ng m¹nh cho cuéc ®Êu tranh cña ®ång bµo miÒn Nam vµ cña c¶ toµn d©n." (tr.25). Mét néi dung hÕt søc quan träng cña tËp s¸ch nµy lµ nh÷ng quan ®iÓm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vÒ gi¶i phãng phô n÷, vÒ x©y dùng con ngêi míi, vÒ rÌn luyÖn ®¹o ®øc c¸ch m¹ng cho ®éi ngò c¸n bé ®¶ng viªn. Ngêi d¹y: "Muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× ph¶i cã con ngêi x· héi chñ nghÜa, muèn cã con ngêi x· héi chñ nghÜa ph¶i cã t tëng x· héi chñ nghÜa, muèn cã t tëng x· héi chñ nghÜa ph¶i gét röa t tëng c¸ nh©n chñ nghÜa" (tr. 303). Trong bµi §¹o ®øc c¸ch m¹ng, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· chØ râ tÇm quan träng cña viÖc rÌn luyÖn ®¹o ®øc c¸ch m¹ng: "Søc cã m¹nh míi g¸nh ®îc nÆng vµ ®i ®îc xa. Ngêi c¸ch m¹ng ph¶i cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng lµm nÒn t¶ng, míi hoµn thµnh ®îc nhiÖm vô vÎ vang". (tr.283). Ngêi nãi: "§¹o ®øc c¸ch m¹ng kh«ng ph¶i trªn trêi sa xuèng. Nã do ®Êu tranh, rÌn luyÖn bÒn bØ h»ng ngµy mµ ph¸t triÓn

671

hå chÝ Minh toµn tËp

vµ cñng cè. Còng nh ngäc cµng mµi cµng s¸ng, vµng cµng luyÖn cµng trong." (tr.293). Ngoµi ra, trong tËp nµy cßn cã nh÷ng bµi nãi, bµi viÕt, tr¶ lêi pháng vÊn ... cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh trong nh÷ng chuyÕn ®i th¨m h÷u nghÞ c¸c níc ho®c ®ãn tiÕp c¸c nguyªn thñ, chÝnh kh¸ch níc ngoµi ®Õn th¨m níc ta. Nh÷ng bµi ®ã thÓ hiÖn râ nh÷ng quan ®iÓm cña §¶ng vµ Nhµ níc ta vÒ nh÷ng vÊn ®Ò quèc tÕ, vÒ ®êng lèi ®èi ngo¹i hoµ b×nh, h÷u nghÞ vµ hîp t¸c trªn c¬ së t«n träng ®éc lËp, b×nh ®¼ng vµ cïng cã lîi. * * * So víi lÇn xuÊt b¶n thø nhÊt, TËp 9 cña bé s¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp xuÊt b¶n lÇn thø hai ®· bæ sung thªm ®îc trªn 50 ®Çu tµi liÖu. TËp ký T×nh nghÜa anh em ViÖt - Ên - MiÕn do Ngêi viÕt díi bót danh L.T., ®¨ng trªn b¸o Nh©n d©n tõ sè 1447 (26-2-1958) ®Õn sè 1474 (25-3-1958), sau khi x¸c minh, ®· ®îc chÝnh thøc ®a vµo tËp s¸ch nµy. Trong phÇn Phô lôc, ngoµi nh÷ng S¾c lÖnh vµ QuyÕt ®Þnh do Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ký, chóng t«i cßn ®a vµo mét sè v¨n kiÖn nh Tuyªn bè chung, Th«ng c¸o chung... cña Ngêi víi nguyªn thñ mét sè níc ®Ó b¹n ®äc tiÖn tham kh¶o vµ tra cøu. M®c dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng, song do h¹n chÕ vÒ thêi gian vµ n¨ng lùc, ch¾c ch¾n tËp s¸ch nµy kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt nhÊt ®Þnh. RÊt mong nhËn ®îc sù gãp ý cña b¹n ®äc gÇn xa. VIÖN NGHI£N CøU CHñ NGHÜA M¸C - L£NIN Vµ T¦ T¦ëNG Hå CHÝ MINH

XI

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

LêI CHóC N¡M MíI (1958)

Tha ®ång bµo yªu quý, T«i thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ th©n ¸i chóc ®ång bµo n¨m míi vui vÎ, m¹nh khoÎ, ®oµn kÕt vµ

tiÕn bé. §ång thêi t«i xin thay m®t ®ång bµo göi lêi nhiÖt liÖt chóc mõng nh©n d©n c¸c níc b¹n. Tha ®ång bµo, nh©n dÞp nµy, t«i xin tãm t¾t nh¾c l¹i mÊy viÖc rÊt quan träng trªn thÕ giíi vµ trong níc trong n¨m võa qua ®Ó ®ång bµo râ thªm. Nãi chung th× t×nh h×nh thÕ giíi n¨m ngo¸i ph¸t triÓn theo híng cã lîi cho lùc lîng hoµ b×nh vµ chñ nghÜa x· héi. ViÖc rÊt quan träng lµ sau ngµy kû niÖm 40 n¨m C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi1 vÜ ®¹i, ®· cã cuéc Héi nghÞ cña c¸c ®¶ng céng s¶n, ®¶ng c«ng nh©n vµ ®¶ng lao ®éng c¸c níc trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa2. TiÕp theo ®ã th× cã cuéc Héi nghÞ cña 64 ®¶ng céng s¶n, ®¶ng c«ng nh©n vµ ®¶ng lao ®éng trªn thÕ giíi3. Hai cuéc héi nghÞ Êy ®· tá râ sù ®oµn kÕt ch®t chÏ kh«ng g× lay chuyÓn ®îc gi÷a c¸c níc x· héi chñ nghÜa, ®øng ®Çu lµ Liªn X«. Nã ®· tá râ quyÕt t©m cña giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng ®Êu tranh cho hoµ b×nh thÕ giíi, cho ®éc lËp d©n téc, cho chñ nghÜa x· héi. HiÖn nay ®ang cã cuéc §¹i héi nh©n d©n ¸ - Phi häp ë Thñ ®« níc Ai CËp4, cã ®¹i biÓu h¬n 40 níc tham gia, thay m®t cho 2 phÇn 3 nh©n d©n trªn thÕ giíi. TiÕp tôc vµ ph¸t triÓn tinh thÇn cña Héi nghÞ B¨ng®ung5, cuéc §¹i héi nµy nh»m môc ®Ých th¾t ch®t thªm t×nh ®oµn kÕt gi÷a nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi, chèng chñ nghÜa thùc d©n, chèng chiÕn tranh vµ ñng hé phong trµo ®éc lËp cña c¸c d©n téc. KÕt qu¶ tèt ®Ñp cña nh÷ng héi nghÞ Êy cã ¶nh hëng cùc kú réng lín ®Õn vËn m¹ng cña nh©n d©n toµn thÕ giíi: Phong trµo ®Êu tranh cho hoµ b×nh, cho ®éc

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

lËp d©n téc, cho chñ nghÜa x· héi ngµy cµng lín m¹nh, bän ®Õ quèc hiÕu chiÕn do Mü cÇm ®Çu ngµy cµng bÞ c« lËp, chñ nghÜa thùc d©n ®· ®Õn ngµy tan r·. Trong níc ta tõ khi hoµ b×nh lËp l¹i ®Õn nay, toµn d©n ta tõ B¾c ®Õn Nam ra søc phÊn ®Êu ®Ó hoµn thµnh sù nghiÖp c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ trong c¶ níc. Nh©n d©n miÒn B¾c ®· vît nhiÒu khã kh¨n gian khæ, c¨n b¶n ®· hoµn thµnh c¶i c¸ch ruéng ®Êt 6, ®· thu ®îc nhiÒu thµnh tÝch trong c«ng cuéc kh«i phôc kinh tÕ vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸, lµm cho miÒn B¾c cµng thªm v÷ng vµng. §ång bµo miÒn Nam ®· bÒn bØ vµ anh dòng ®Êu tranh chèng chÕ ®é tµn b¹o cña Mü DiÖm, ®ßi c¶i thiÖn ®êi sèng, ®ßi tù do d©n chñ, ®ßi thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh. Sang n¨m míi, thêi kú kh«i phôc kinh tÕ7 ®· kÕt thóc vµ më ®Çu thêi kú ph¸t triÓn kinh tÕ mét c¸ch cã kÕ ho¹ch. §ã lµ mét tiÕn bé míi trong sù nghiÖp c¸ch m¹ng cña nh©n d©n ta. Chóng ta ph¶i lîi dông nh÷ng kinh nghiÖm trong mÊy n¨m qua, ®ång thêi xuÊt ph¸t tõ t×nh h×nh vµ ®®c ®iÓm cña miÒn B¾c, tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi. Chóng ta ph¶i lµm cho tèt c«ng t¸c kÕ ho¹ch ho¸ kinh tÕ cña ta vµ thùc hiÖn ®Çy ®ñ kÕ ho¹ch Nhµ níc nh»m ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸, n©ng cao dÇn ®êi sèng cña nh©n d©n, tríc hÕt lµ cña nh©n d©n lao ®éng. Ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ tøc lµ dÇn dÇn x©y dùng chñ nghÜa x· héi. X©y dùng chñ nghÜa x· héi lµ mét cuéc ®Êu tranh c¸ch m¹ng phøc t¹p, gian khæ vµ l©u dµi. Nh©n d©n ta h·y ®oµn kÕt ch®t chÏ dùa trªn nÒn t¶ng liªn minh c«ng n«ng, bÒn bØ phÊn ®Êu díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, th× chóng ta nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. X©y dùng miÒn B¾c v÷ng m¹nh vµ tèt ®Ñp, ®ång thêi gi÷ v÷ng vµ ph¸t triÓn phong trµo yªu níc ë miÒn Nam lµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ vµ gãp phÇn b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi.

Trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c vµ thèng nhÊt níc nhµ, chóng ta cã nhiÒu thuËn lîi ë trong níc vµ trªn thÕ giíi. Còng nh phong trµo c¸ch m¹ng trªn thÕ giíi, nh c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë Liªn X«, ë Trung Quèc vµ ë c¸c níc anh em kh¸c, phong trµo c¸ch m¹ng ë níc ta ®· liªn tiÕp th¾ng lîi trong c«ng cuéc chèng ®Õ quèc vµ phong kiÕn. Dùa vµo thuËn lîi Êy, ph¸t huy truyÒn thèng cÇn kiÖm vµ anh dòng cña nh©n d©n ta, chóng ta sÏ vît ®îc mäi khã kh¨n vµ giµnh ®îc th¾ng lîi míi. §ång bµo c¶ níc h·y ®oµn kÕt vµ ®Êu tranh ®ßi ®èi ph¬ng thi hµnh nghiªm chØnh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬8, ®ßi lËp quan hÖ b×nh thêng gi÷a hai miÒn, ra søc phÊn ®Êu cho sù nghiÖp thèng nhÊt Tæ quèc vµ cho hoµ b×nh thÕ giíi. §ång bµo miÒn B¾c, nhÊt lµ anh chÞ em c«ng nh©n, n«ng d©n, thî thñ c«ng, mçi ngêi h·y ra søc thi ®ua s¶n xuÊt vµ tiÕt kiÖm, ra søc s¶n xuÊt nhiÒu, nhanh, tèt vµ rÎ; do t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm mµ x©y dùng níc nhµ vµ dÇn dÇn c¶i thiÖn ®êi sèng. C¸n bé vµ ®ång bµo miÒn Nam tËp kÕt ë B¾c h·y ®oµn kÕt ch®t chÏ víi nhau vµ ®oµn kÕt víi ®ång bµo miÒn B¾c, ra søc lµm viÖc gãp phÇn vÎ vang vµo viÖc x©y dùng vµ cñng cè miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi lµm nÒn t¶ng v÷ng ch¾c cho c«ng cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Qu©n ®éi vµ c«ng an ta h·y cè g¾ng häc tËp chÝnh trÞ vµ kü thuËt, ra søc b¶o vÖ Tæ quèc vµ gi÷ g×n trËt tù, an ninh, ra søc tham gia phong trµo s¶n xuÊt vµ tiÕt kiÖm. Anh chÞ em lao ®éng trÝ ãc h·y cè g¾ng häc tËp

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

chñ nghÜa M¸c- Lªnin, tuú theo kh¶ n¨ng mµ tham gia lao ®éng ch©n tay, ®Ó tù rÌn luyÖn m×nh vµ ®Ó gãp phÇn xøng ®¸ng vµo c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi. C¸c cô phô l·o h·y lµm g¬ng mÉu "l·o ®¬ng Ých tr¸ng"1), ®«n ®èc con ch¸u thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm. §Ó xøng ®¸ng lµ ngêi chñ cña níc nhµ mai sau, c¸c ch¸u thanh niªn h·y xung phong trong mäi viÖc: ®oµn kÕt, häc tËp, lao ®éng. C¸c ch¸u nhi ®ång h·y ch¨m lo häc tËp vµ tuú søc m×nh mµ tham gia lao ®éng cho quen. §¶ng viªn, c¸n bé trong §¶ng vµ ngoµi §¶ng h·y cè g¾ng c«ng t¸c vµ häc tËp ®Ó tiÕn bé kh«ng ngõng. T¨ng cêng ®oµn kÕt nhÊt trÝ trªn c¬ së t tëng M¸c Lªnin, nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ t×nh h×nh vµ nhiÖm vô. N©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, ý thøc tæ chøc vµ kû luËt, ý thøc ®Êu tranh cho chñ nghÜa x· héi. KiÒu bµo ë níc ngoµi giµu lßng yªu níc, lu«n lu«n híng vÒ Tæ quèc, h·y ®oµn kÕt ch®t chÏ, th¬ng yªu gióp ®ì lÉn nhau, h·y t«n träng ph¸p luËt cña ChÝnh phñ vµ t¨ng cêng c¶m t×nh víi nh©n d©n níc m×nh ë. Chóng ta ®oµn kÕt nhÊt trÝ, c¶ níc mét lßng, ra søc phÊn ®Êu th× chóng ta nhÊt ®Þnh th¾ng lîi! N¨m míi, cè g¾ng míi, th¾ng lîi míi! ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh mu«n n¨m! Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1393, ngµy 1-1-1958.

LêI K£U GäI N¤NG D¢N Vµ C¸N Bé QUYÕT T¢M CHèNG H¹N, §ÈY M¹NH S¶N XUÊT Vô §¤NG - XU¢N
Cïng ®ång bµo vµ c¸n bé c¸c cÊp, S¶n xuÊt n«ng nghiÖp tríc hÕt lµ s¶n xuÊt l¬ng thùc lµ viÖc cÇn thiÕt nhÊt cho ®êi sèng cña nh©n d©n, lµ bé phËn cùc kú quan träng trong kÕ ho¹ch kinh tÕ cña Nhµ níc. Cho ®Õn nay, ®ång bµo n«ng d©n vµ c¸n bé ®· cè g¾ng nhiÒu ®Ó chuÈn bÞ vô chiªm nµy cho tèt. Nhng hiÖn nay h¹n h¸n nghiªm träng, mµ thêi vô ®· ®Õn råi. H¹n l¹i cã thÓ kÐo dµi n÷a. T«i kªu gäi toµn thÓ ®ång bµo n«ng d©n vµ c¸n bé h·y quyÕt t©m chèng h¹n, ®Èy m¹nh s¶n xuÊt, ®Ó thùc hiÖn tèt kÕ ho¹ch n¨m míi. §ång bµo n«ng d©n kh«ng nªn v× khã kh¨n mµ n¶n lßng, kh«ng kiªn t©m s¶n xuÊt vµ kh«ng hiÓu r»ng s¶n xuÊt lµ c¨n b¶n ®Ó lîi nhµ, Ých níc. C¸n bé kh«ng ®îc v× khã kh¨n mµ bi quan ng¹i khã, thiÕu quyÕt t©m l·nh ®¹o chèng h¹n vµ s¶n xuÊt. Kinh nghiÖm trong kh¸ng chiÕn vµ trong ba n¨m kh«i phôc kinh tÕ võa qua ®· chøng tá r»ng kh«ng khã kh¨n nµo mµ nh©n d©n ta ®oµn kÕt nhÊt trÝ díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ ChÝnh phñ mµ kh«ng kh¾c phôc ®îc. Cho nªn toµn thÓ ®ång bµo n«ng d©n vµ c¸n bé

1

) L·o ®¬ng Ých tr¸ng: cµng giµ cµng dÎo dai.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ph¶i: - Ra søc tËp trung lùc lîng vµo viÖc chèng h¹n: kh¬i giÕng, ®µo ao, söa cèng, ®¾p ®Ëp, khai m¬ng, v.v. ®Ó lÊy níc mµ t¸t vµo ruéng, ®Ó cÊy cho kÞp thêi vô. - NhÊt ®Þnh kh«ng bá ruéng ho¸, ra søc ch¨m bãn, vun xíi, v.v. cho vô chiªm nµy ®îc tèt. - C¸c cô phô l·o h·y ®em nh÷ng kinh nghiÖm quý b¸u cña m×nh ra gãp phÇn gi¶i quyÕt c¸c khã kh¨n vÒ thuû lîi vµ canh t¸c. C¸c cô h·y ®«n ®èc vµ khuyÕn khÝch con ch¸u quyÕt t©m chèng h¹n vµ s¶n xuÊt. - C¸c ch¸u thanh niªn ph¶i xøng ®¸ng lµ lùc lîng chñ chèt vµ xung phong trong c«ng cuéc ®Êu tranh chèng h¹n vµ s¶n xuÊt. - C¸n bé c¸c ngµnh, c¸c cÊp ph¶i thi ®ua lµm trßn mäi nhiÖm vô chèng h¹n vµ chØ ®¹o s¶n xuÊt, híng dÉn kÕ ho¹ch chèng h¹n, híng dÉn kü thuËt s¶n xuÊt, víi tinh thÇn tr¸ch nhiÖm vµ tinh thÇn ®Êu tranh kh¾c phôc khã kh¨n. Thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ, t«i chê tin th¾ng lîi ®Ó khen thëng nh÷ng thµnh tÝch cña ®ång bµo vµ c¸n bé trong cuéc thi ®ua nµy. Chµo th©n ¸i Ngµy 5 th¸ng 1 n¨m 1958 Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1400, ngµy 8-1-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN VíI §åNG BµO TØNH H¦NG Y£N

TØnh ta ®· cè g¾ng chèng h¹n. VÝ dô nh viÖc vÐt cèng V¨n Giang, ngßi TriÒu D¬ng, ®¾p ®Ëp §«ng Hoa, v.v.. Cèng V¨n Giang ®· vÐt xong råi, b©y giê ®ång bµo ta ph¶i cè g¾ng t¸t, t¸t cho ®ñ cÊy, ®ñ níc chø kh«ng ph¶i t¸t hêi hît. Nh÷ng n¬i kh«ng cã cèng th× ph¶i ra søc ®µo m¬ng, ®µo giÕng. C¸n bé vµ ®ång bµo vÐt cèng V¨n Giang rÊt ®¸ng khen. Nh÷ng chç chÞu khã t¸t vµ g¸nh níc ®Ó chèng h¹n còng ®¸ng khen, nh x· Minh Phîng, x· Phan Chu Trinh, x· Phan Sµo Nam, x· Ph¹m Hång Th¸i. Chóng ta ph¶i häc tËp nh÷ng x· nãi trªn. §ång bµo nh÷ng x· Êy ®· biÕt lo xa vµ ra søc chèng h¹n. Trong viÖc chèng h¹n, ph¶i tù lùc c¸nh sinh, chí hoµn toµn û l¹i vµo ChÝnh phñ, chí û l¹i vµo m¸y b¬m níc, chí ngåi kh«ng mµ chê trêi. Tôc ng÷ ta cã c©u: "Nh©n ®Þnh th¾ng thiªn". C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m9 th¾ng lîi, kh¸ng chiÕn thµnh c«ng, kÕt qu¶ to lín ®ã lµ do qu©n vµ d©n ta ®oµn kÕt nhÊt trÝ mµ thu ®îc. Chèng h¹n còng thÕ.

§ång bµo tØnh Hng Yªn vèn ®· cã truyÒn thèng anh dòng trong kh¸ng chiÕn vµ chèng h¹n tríc ®©y, nay ph¶i cè g¾ng gi÷ truyÒn thèng tèt ®Ñp ®ã. Chóng ta quyÕt t©m th× nhÊt ®Þnh lµm ®îc. Toµn tØnh ta cã 56 v¹n ngêi, th× Ýt nhÊt còng cã 36 v¹n cã thÓ tham gia chèng h¹n. TØnh Hng Yªn cã chÝn v¹n mÉu chiªm. TÝnh ®æ ®ång bèn ngêi chèng h¹n mét mÉu. NhÊt ®Þnh lµm ®îc. C¸n bé vµ ®ång bµo nªn nhí, tríc ngµy C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m, §¶ng ta chØ cã ®é 5.000 ®¶ng viªn. ThÕ mµ ®· tæ chøc l·nh ®¹o ®ång bµo lµm C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m thµnh c«ng. Nay riªng tØnh Hng Yªn cã h¬n 6.000 ®¶ng viªn, 24.000 ®oµn viªn thanh niªn, 20 v¹n héi viªn n«ng héi, l¹i cã bé ®éi, M®t trËn, v.v.. Víi lùc lîng to lín Êy chèng h¹n nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. ChÝnh phñ s½n sµng khen thëng cho nh÷ng huyÖn, x· vµ c¸ nh©n nµo xuÊt s¾c nhÊt trong viÖc chèng h¹n. ViÖc chèng h¹n lµ mét chiÕn dÞch, cho nªn ph¶i cã thëng, cã ph¹t. C¸ nh©n c¸n bé, ®ång bµo nµo xuÊt s¾c nhÊt sÏ ®îc khen thëng. Nh÷ng ngêi nµo lêi biÕng, trèn tr¸nh tr¸ch nhiÖm lµ ph¶i ph¹t. T«i tin ch¾c ®ång bµo tØnh Hng Yªn sÏ gi÷ ®îc truyÒn thèng anh dòng trong kh¸ng chiÕn vµ chèng h¹n mÊy n¨m tríc. C¸n bé, ®ång bµo ph¶i quyÕt t©m lµm ®îc nh÷ng ®iÒu ®· høa h«m nay lµ chèng h¹n thµnh c«ng.
Nãi ngµy 5-1-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1399,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngµy 7-1-1958.

N¤NG D¢N TRUNG QUèC CHèNG H¹N

N¨m ngo¸i, ë Trung Quèc nhiÒu n¬i mÊy th¸ng liÒn kh«ng ma. N«ng d©n ®· dèc hÕt lùc lîng ra chèng h¹n, kh«ng chÞu bá mét sµo ruéng ho¸. KÕt qu¶ lµ "ngêi ®· th¾ng trêi". C¶ n¨m ®· thu ho¹ch ®îc 285 triÖu tÊn l¬ng thùc. So víi n¨m 1949 th× sè l¬ng thùc ®ã ®· t¨ng h¬n 70%, so víi n¨m 1952 th× t¨ng 20%. Trong viÖc chèng h¹n, bµ con n«ng d©n Trung Quèc còng lµm nh ®ång bµo n«ng d©n ta, nghÜa lµ dïng søc ngêi. Ngoµi nh÷ng ngêi giµ yÕu tµn tËt, phô n÷ cã nghÐn vµ c¸c trÎ em, cßn tÊt c¶ mäi ngêi ®Òu tham gia chèng h¹n. ChØ trong vßng ba th¸ng n¨m ngo¸i, hä ®· ®µo giÕng vµ kh¬i m¬ng, lÊy níc tíi cho h¬n 310 v¹n mÉu t©y. Hä còng g®p nhiÒu khã kh¨n, nh ë nh÷ng miÒn nói vµ cao nguyªn cao h¬n m®t biÓn 2.000 thíc. Song nhê søc ®oµn kÕt vµ sù quyÕt t©m, hä ®· vît mäi khã kh¨n vµ chèng h¹n ®· th¾ng lîi. ThÝ dô: tØnh ThiÓm T©y lµ mét vïng ®Êt kh«, l¹i Ýt ma, thÕ mµ hä ®· ®µo m¬ng vµ giÕng vît møc kÕ ho¹ch 28%. Võa råi, h¬n 15.000 n«ng d©n ngo¹i « B¾c Kinh ®· ®µo xong mét con m¬ng dµi b¶y c©y sè, réng h¬n s¸u thíc, s©u h¬n ba thíc, tíi cho 4.000 mÉu t©y. Nh÷ng ngµy TÕt d¬ng lÞch, ch¼ng nh÷ng n«ng d©n kh«ng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nghØ mµ cßn cã h¬n ba v¹n c¸n bé, c«ng nh©n, häc sinh vµ bé ®éi ë B¾c Kinh còng lîi dông ngµy nghØ ®ã, ®i tham gia ®µo m¬ng víi n«ng d©n. M®c dï trêi rÐt nh c¾t, hä vÉn ra søc ®µo c¶ ngµy c¶ ®ªm, cho nªn chØ trong 20 ngµy ®· ®µo xong m¬ng. HiÖn nay, chóng ta còng ®ang chèng h¹n, kinh nghiÖm cña anh em n«ng d©n Trung Quèc rÊt quý cho ta. Chóng ta ®oµn kÕt nhÊt trÝ vµ quyÕt t©m, th× c«ng viÖc chèng h¹n cña ta nhÊt ®Þnh còng th¾ng lîi nh anh em Trung Quèc. TRÇN LùC
B¸o Nh©n d©n, sè 1403, ngµy 11-1-1958.

BµI NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé Vµ NH¢N D¢N X· MÔ TR×, HUYÖN Tõ LI£M (Hµ NéI)
Tha c¸c cô, c¸c ®ång chÝ, Thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ, t«i göi lêi th¨m hái ®Õn ®ång bµo n«ng d©n ngo¹i thµnh ®ang cè g¾ng chèng h¹n. H«m nay t«i ®Õn th¨m x· MÔ Tr× v× ®îc b¸o c¸o ®ång bµo x· nµy ®· cã c«ng chèng h¹n, v× chi bé, chi ®oµn, n«ng héi, phô n÷, c¸c chiÕn sÜ thi ®ua, c¸c l·o n«ng ®· cè g¾ng. X· MÔ Tr× lµm ®îc tèt, c¸c x· kh¸c cha lµm ®îc nh vËy. V× sao? Nh©n d©n ngo¹i thµnh cã 14 v¹n ngêi. NÕu trõ cô giµ, em bÐ, phô n÷ cã thai nghÐn th× còng cßn 10 v¹n ngêi cã søc lao ®éng. DiÖn tÝch ruéng lµ 12.600 mÉu. NÕu chia trung b×nh ra th× 8 ngêi chèng h¹n cho 1 mÉu. Mét mÉu mµ 8 ngêi lµm, nhÊt ®Þnh ®îc. ThÕ t¹i sao ®Õn nay ngo¹i thµnh kh«ng lµm ®îc? Chèng h¹n ph¶i khÈn tr¬ng nh ®¸nh gi®c. Chóng ta sèng ë trªn m¹ch níc. Cø ®µo th× nhÊt ®Þnh cã níc, chØ cã ®µo n«ng hay s©u mµ th«i. Díi ®Êt cã níc s«ng, níc m¹ch thÊm vµo, ®µo th× ph¶i thÊy. §µo 5 n¬i kh«ng cã, ®µo m·i còng ph¶i cã. M×nh thiÕu kinh nghiÖm th× ph¶i ra søc nghÜ c¸ch bæ sung thªm. Tríc kia ®¸nh gi®c, ta kh«ng cã tµu bay, tµu bß. Gi®c m¹nh h¬n ta nhng cuèi cïng ta vÉn th¾ng ®îc gi®c. V× ta cã søc ®oµn kÕt, v× ta cã quyÕt t©m. ë ngo¹i thµnh ta cã 700 ®¶ng viªn, 800 ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng, 3 v¹n héi viªn n«ng héi, cã 363 tæ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®æi c«ng. §ã lµ lùc lîng ®Çu tµu. Trong 10 v¹n nh©n d©n cã lùc lîng ®Çu tµu lín nh vËy th× l·nh ®¹o thi ®ua chèng h¹n nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Kh¸ng chiÕn khã hay chèng h¹n khã? NhÊt ®Þnh kh¸ng chiÕn khã h¬n. Nhng t¹i sao ngo¹i thµnh tíi nay cha chèng ®îc h¹n? §ã lµ v× cßn cã t tëng sai lÖch, ph¶i chèng h¹n ngay trong t tëng. §ã lµ v× thiÕu quyÕt t©m, thiÕu ®oµn kÕt, thiÕu t tëng l©u dµi. ThÊy h¹n th× bá ruéng ®i bu«n, vËy thö hái cã tiÒn mµ kh«ng cã g¹o th× cã ¨n ®îc kh«ng? NÕu ai còng bá ruéng ®i bu«n c¶ th× dï cã ngåi trªn ®èng vµng còng kh«ng cã g× mµ ¨n. Thãc lóa ¨n ®îc, vµng cã ¨n ®îc kh«ng? Nh©n d©n ta ph¶i b¸m lÊy ®ång ruéng. Ruéng lµ chÝnh. N«ng nghiÖp lµ chÝnh. Ph¶i thÊy xa, ®õng chØ nh×n lîi tríc m¾t mµ quªn lîi sau. §õng cã thÊy c©y mµ ch¼ng thÊy rõng. Ph¶i chèng t tëng û l¹i vµo d©n c«ng c¸c n¬i, ®îi ChÝnh phñ ®iÒu ®éng vÒ, ®îi nh©n d©n c¸c n¬i gióp, û l¹i vµo m¸y b¬m. Muèn cã m¸y b¬m ph¶i lµm m¸y b¬m. Muèn lµm m¸y b¬m ph¶i x©y dùng nhµ m¸y. LÊy tiÒn ®©u x©y dùng nhµ m¸y? TiÒn cña d©n. Mét nhµ m¸y ph¶i x©y dùng 2 n¨m míi xong. H¹n cã chê ta cã m¸y b¬m kh«ng? Kh«ng. ThÕ th× ta ph¶i tù lùc c¸nh sinh vµ gióp ®ì lÉn nhau. Cã x· ph¶i chèng h¹n l©u h¬n, cã x· ®«ng ngêi h¬n, x· ®«ng ngêi gióp x· Ýt ngêi, x· ph¶i chèng h¹n Ýt gióp x· ph¶i chèng h¹n nhiÒu, ph¶i ®Èy m¹nh x©y dùng, cñng cè c¸c tæ ®æi c«ng th× chèng h¹n míi cã kÕt qu¶. ChÝnh phñ, Uû ban sÏ ®éng viªn nh©n d©n gióp nhau chèng h¹n. Mét t tëng sai lÇm lµ cÇu trêi, cÇu ®¶o. Khi ta lµm c¸ch m¹ng th× trêi lµm hay ngêi lµm? Khi ta kh¸ng chiÕn th× trêi lµm hay ngêi lµm? N¨m tríc chèng h¹n ®-

îc lµ v× ngêi hay v× trêi? Trêi lµm h¹n lµ xÊu, ta ph¶i chèng l¹i. Ta ph¶i chèng h¹n chø kh«ng ph¶i cÇu trêi. NÕu chØ cÇu trêi th× ngµy nay kh«ng cã níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. Cßn mét t tëng sai n÷a, ®ã lµ t tëng Ých kû, ®Þa ph¬ng chñ nghÜa. Xãm nµy ®µo m¬ng l¹i sî c¸c xãm bªn c¹nh ®îc hëng. VÝ dô: x· Yªn Hoµ ®µo m¬ng l¹i sî x· Hoµ B×nh ®îc hëng. Nh thÕ lµ kh«ng ®óng. §îc mïa th× mäi ngêi ®îc hëng, nÕu kh«ng chèng h¹n th× mäi ngêi ®Òu chÞu thiÖt c¶. Chèng h¹n còng lµ mét chiÕn dÞch: c¸c chi bé, Uû ban ph¶i thiÕt thùc l·nh ®¹o, ph¶i cïng chèng h¹n, ph¶i cïng lµm víi nh©n d©n. C¸c ®¶ng viªn, ®oµn viªn, n«ng héi, phô n÷ ph¶i quyÕt t©m. Trong kh¸ng chiÕn, trong c¸ch m¹ng, gi®c m¹nh h¬n ta nhng ta vÉn th¾ng ®îc gi®c. V× ta cã quyÕt t©m vµ ®oµn kÕt. §¶ng vµ ChÝnh phñ sÏ khen thëng nh÷ng ®¬n vÞ vµ nh÷ng c¸ nh©n nµo chèng h¹n tèt, sÏ thëng cê, thëng huy hiÖu, thëng hu©n ch¬ng... Nãi tãm l¹i, muèn chèng h¹n ®îc tèt ph¶i: - Chèng l¹i t tëng sai lÖch. - QuyÕt t©m ®oµn kÕt nhÊt trÝ, gióp ®ì lÉn nhau thi ®ua chèng h¹n. - Cã thëng, cã ph¹t. B©y giê t«i nãi vÊn ®Ò ¨n TÕt. Cßn h¬n mét th¸ng n÷a th× TÕt. N¨m ngo¸i bµ con ¨n TÕt mæ lîn, mæ bß, mæ gµ. ¡n

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

tiªu xa xØ, cê b¹c, rîu chÌ, ¨n xong råi thiÕu tr©u bß cµy. §©y lµ cha kÓ ríc x¸ch linh ®×nh, ®ång bãng, bãi to¸n, v.v. thËt lµ l·ng phÝ, thiÕu tiÕt kiÖm, ¶nh hëng kh«ng tèt ®Õn t¨ng gia s¶n xuÊt, ¶nh hëng ®Õn thuÇn phong mü tôc. N¨m nay nhÊt ®Þnh söa. TÕt vui vÎ kh«ng ph¶i lµ chÐn chó chÐn anh. TÕt n¨m nay ph¶i lµ TÕt vui vÎ, lµnh m¹nh, tiÕt kiÖm, nhng ph¶i tÝch cùc chèng ®îc h¹n. Mçi ngêi ph¶i ra søc chèng h¹n. Ai ai còng thi ®ua tham gia chèng h¹n. C¸c cô giµ cã kinh nghiÖm, thanh niªn cã søc lùc lµm ®Çu tµu. C¸c ch¸u nhi ®ång ra ®ång ®éng viªn, nÊu níc cho ®ång bµo uèng. Mçi ngêi mét tay, giµ trÎ gãp søc, nhÊt ®Þnh chèng ®îc h¹n th¾ng lîi. §ång bµo h·y gi÷ tiÕng cho ngo¹i thµnh cña Thñ ®«. Ngo¹i thµnh còng lµ Thñ ®«. Mµ "thñ" lµ ®Çu, ph¶i ®i ®Çu, ph¶i kiÓu mÉu chèng h¹n th¾ng lîi. Lùc lîng ®iÒu khiÓn xung phong lµ chi bé, lµ ®¶ng viªn ph¶i g¬ng mÉu. Cã quyÕt t©m, cã ®oµn kÕt nhÊt trÝ, nh©n d©n ta nhÊt ®Þnh chèng h¹n cã kÕt qu¶ tèt. Cuèi cïng t«i nhê c¸c cô, c¸c ®¹i biÓu, c¸c ®ång chÝ chuyÓn ®Õn tËn ®ång bµo nh÷ng sù quan t©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ. §¶ng, ChÝnh phñ vµ t«i s½n sµng khen thëng thÝch ®¸ng cho nh÷ng x· nµo, ®¬n vÞ nµo, c¸ nh©n nµo cã nhiÒu thµnh tÝch trong viÖc chèng h¹n.

Nãi ngµy 12-1-1958. S¸ch Thñ ®« Hµ Néi ph¶i lµ thµnh phè g¬ng mÉu, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1985, tr.94-98.

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ CHèNG H¹N TØNH Hµ §¤NG1)

H«m nay, B¸c thay m®t Trung ¬ng §¶ng, ChÝnh phñ hái th¨m c¸c cô phô l·o, ®ång bµo, c¸n bé, c¸c ch¸u thanh niªn vµ nhi ®ång. B©y giê, B¸c nãi chuyÖn víi c¸c c«, c¸c chó vÒ quyÕt t©m chèng h¹n. T×nh h×nh h¹n nghiªm träng nh thÕ nµo ®ång bµo ®· biÕt râ. DiÖn h¹n ë Hµ §«ng nãi chung kh«ng réng, nÕu cè g¾ng vÉn chèng ®îc. V× d©n sè Hµ §«ng cã 82 v¹n 4 ngh×n ngêi, ruéng cÊy chiªm cã 40 ngh×n 3 tr¨m hÐcta. Trõ mét phÇn ba lµ c¸c cô giµ yÕu, phô n÷ cã thai nghÐn, c¸c em bÐ cha cã søc lao ®éng, còng cßn 54 v¹n 9 ngh×n ngêi, tÝnh ®æ ®ång 12 ngêi chèng h¹n cho 1 hÐcta, nh vËy cã khã qu¸ kh«ng? Cã lµm ®îc kh«ng? NhÊt ®Þnh lµm ®îc.
1

) Nay thuéc tØnh Hµ T©y.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Chóng ta cã chñ lùc rÊt lín lµ ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng, héi viªn n«ng héi, céng l¹i lµ 27 v¹n 3 ngh×n ngêi. Mçi ngêi cã tæ chøc chØ cÇn khuyÕn khÝch ®éng viªn, ®¸nh th«ng t tëng cho mét ngêi n÷a lµ ®îc. Chóng ta cã lùc lîng tæ ®æi c«ng lµ h¬n 2 ngh×n 8 tr¨m tæ, l¹i cã bé ®éi tham gia, nghÜa lµ cã mét lùc lîng rÊt lín ®Ó chèng h¹n vµ t¨ng gia s¶n xuÊt. Ngoµi ra, tØnh Hµ §«ng l¹i cã ®iÒu kiÖn thuËn lîi h¬n nhiÒu tØnh kh¸c lµ cã nhiÒu s«ng nh s«ng Hång, s«ng NhuÖ, s«ng §¸y, s«ng Bïi. Søc ngêi cã, ®iÒu kiÖn thiªn nhiªn cã, nhng chèng h¹n ®Õn nay cßn kÐm, tríc hÕt lµ v× t tëng cha th«ng: - Cã ngêi bi quan, sî khã, kh«ng tin vµo ®µo giÕng, ®µo m¬ng, kh«ng hiÓu r»ng lµm viÖc g× còng cã khã kh¨n, chØ cã khã nhiÒu, khã Ýt nhng nÕu cã quyÕt t©m lµ vît ®îc. T tëng û l¹i vµo m¸y b¬m níc còng kh«ng ®óng. NÕu tØnh nµo còng chê m¸y b¬m th× ChÝnh phñ ph¶i cã hµng v¹n c¸i, ph¶i më nhµ m¸y, mµ më nhµ m¸y th× ph¶i cã tiÒn, nh©n d©n ph¶i xuÊt ra vµ Ýt nhÊt còng ph¶i 2 n¨m. NÕu chê m¸y b¬m níc th× ngåi bã tay trong 2 n¨m hay sao? - Mét sè ®ång bµo chØ thÊy lîi tríc m¾t, kh«ng thÊy lîi l©u dµi, chØ thÊy lîi Ých c¸ nh©n, kh«ng thÊy lîi Ých tËp thÓ, cho nªn ®· bá ruéng ®i bu«n ho®c lµm nghÒ kh¸c, kh«ng tham gia chèng h¹n. N«ng d©n ph¶i b¸m lÊy ruéng ®Êt, ph¶i chèng h¹n, ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt. NÕu bá ruéng ®i bu«n kh«ng ra søc chèng h¹n ®Ó h¹n h¸n mÊt mïa th× mäi ngêi ®Òu bÞ ®ãi, ngêi ®i bu«n còng kh«ng no ®îc. - Mét khuyÕt ®iÓm n÷a lµ thiÕu c¶nh gi¸c. V× Mü DiÖm vµ bän tay ch©n cña chóng thÊy c¸i g× ta lµm tèt th× chóng bãp mÐo, nãi xÊu. Nh g®p h¹n h¸n th× chóng t×m c¸ch lµm cho d©n ta xao l·ng chèng h¹n, kh«ng tin vµo lùc lîng m×nh, mµ mª tÝn cÇu ®¶o cÇu trêi.

Do nh÷ng khuyÕt ®iÓm trªn vµ kh«ng quyÕt t©m, kh«ng tin vµo lùc lîng cña m×nh, cña tËp thÓ, cho nªn ®Õn nay viÖc chèng h¹n cßn kÐm. Nhng ®ång bµo Hµ §«ng s½n cã truyÒn thèng anh dòng. Trong kh¸ng chiÕn, ®ång bµo Hµ §«ng ®· anh dòng chiÕn ®Êu. Trong chèng h¹n, n¨m 1956, Hµ §«ng ®îc thëng hai l¸ cê chèng h¹n kh¸ nhÊt, n¨m 1957 ®· t¸t níc cøu h¹n ®îc 2 v¹n 3 ngh×n hÐcta, cã nhiÒu ®¬n vÞ ®· cè g¾ng. ThÝ dô nh x· §«ng S¬n (Ch¬ng Mü) t¸t níc 13 bËc, c¸c x· Duyªn Th¸i, Minh Phó (Thêng TÝn) cã nh÷ng chiÕn sÜ cÇn cï chÞu khã, quyÕt t©m kh¾c phôc khã kh¨n, kh«ng nh÷ng ®· chèng h¹n thµnh c«ng mµ cßn t¨ng ®îc s¶n lîng. §ã lµ truyÒn thèng tèt, tÊt c¶ ®ång bµo Hµ §«ng cÇn cñng cè vµ ph¸t triÓn nh÷ng thµnh tÝch ®ã. HiÖn nay còng cã thµnh tÝch nh n¹o cèng Liªn M¹c, ®¾p ®Ëp Thanh LiÖt, ®Ëp LiÔn vµ ®ang lµm m¸ng sè 7. Nh÷ng thµnh tÝch bíc ®Çu ®ã nªn khen, nhng ph¶i cè g¾ng nhiÒu h¬n n÷a, kh«ng ®îc v× thÕ mµ sinh ra tù m·n. Lµm C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m cßn khã kh¨n h¬n chèng h¹n mµ lóc ®ã §¶ng Céng s¶n §«ng D¬ng míi cã non 5 ngh×n ®¶ng viªn, cha cã chÝnh quyÒn, nhng v× ®¶ng viªn cã quyÕt t©m cho nªn ®· l·nh ®¹o nh©n d©n c¶ níc lµm C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m thµnh c«ng. B©y giê, riªng tØnh Hµ §«ng cã h¬n 5 ngh×n ®¶ng viªn, l¹i cã hµng v¹n ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng, héi viªn n«ng héi, tæ ®æi c«ng, cã lùc lîng phô n÷, cã c¶ bé ®éi n÷a. §ång bµo cã quyÕt t©m th× nhÊt ®Þnh sÏ chèng h¹n ®îc. - Chèng h¹n lµ mét chiÕn dÞch, mét c«ng t¸c c¸ch m¹ng. §©y lµ mét cuéc thö th¸ch. §¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng, héi viªn n«ng héi cÇn ph¶i xøng ®¸ng lµ lùc lîng xung phong. Chèng h¹n ®· lµ mét chiÕn dÞch th× cÇn ph¶i cè g¾ng, ph¶i kiªn quyÕt, ph¶i tin tëng ë chèng h¹n th¾ng lîi, ph¶i gióp ®ì nhau, thi ®ua lËp c«ng gi÷a ®Þa ph-

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

¬ng nµy víi ®Þa ph¬ng kh¸c, gi÷a ®¬n vÞ nµy víi ®¬n vÞ kh¸c, gi÷a x· nµy víi x· kh¸c. Cã ®oµn kÕt, cã quyÕt t©m, cã gióp ®ì nhau, l¹i cã thi ®ua th× nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. §oµn kÕt ph¶i réng r·i, kh«ng nh÷ng ®oµn kÕt trong x·, trong tØnh mµ ph¶i ®oµn kÕt víi c¸c tØnh b¹n nh S¬n T©y1), Hµ Nam trong viÖc chèng h¹n. Chèng h¹n lµ mét chiÕn dÞch, ®· lµ chiÕn dÞch th× ph¶i cã thëng, cã ph¹t. Thëng ngêi tèt, ®¬n vÞ tèt, thëng cã nhiÒu c¸ch, ChÝnh phñ vµ ®Þa ph¬ng sÏ lµm. B¸c høa t®ng mét l¸ cê thi ®ua chèng h¹n cho huyÖn nµo kh¸ nhÊt, cè g¾ng nhÊt. Cø trong mét ®ît ng¾n ngµy, huyÖn nµo cã thµnh tÝch h¬n c¶ sÏ ®îc gi÷ cê. Cã thëng th× ph¶i cã ph¹t, thëng ph¹t ph¶i nghiªm minh. Trõ c¸c cô giµ yÕu nhiÒu tuæi, nh÷ng ngêi th¬ng tËt, phô n÷ cã thai, c¸c ch¸u bÐ, cßn ai cã søc lao ®éng mµ trèn tr¸ch nhiÖm, lêi biÕng kh«ng ®i chèng h¹n sÏ ph¶i ph¹t. Cßn ph¹t nh thÕ nµo sÏ do khu, tØnh, huyÖn quy ®Þnh cho ®óng møc. Lµm tèt nh÷ng viÖc nãi trªn, kh¾c phôc khuyÕt ®iÓm, ph¸t huy u ®iÓm vµ truyÒn thèng s½n cã, gióp ®ì nhau ®oµn kÕt thi ®ua th× chèng h¹n nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Sau ®©y, B¸c nãi thªm mét ®iÓm. TÕt n¨m ngo¸i, cã n¬i giÕt tr©u bß nhiÒu, ¨n uèng nhiÒu, thËm chÝ cã n¬i cßn ríc x¸ch, cê b¹c, l·ng phÝ nhiÒu, ¶nh hëng ®Õn s¶n xuÊt, ®Õn thuÇn phong mü tôc, mÊt ®oµn kÕt, v.v.. VËy TÕt nµy, cÇn lµm thÕ nµo tr¸nh ®îc l·ng phÝ, c¸n bé nªn bµn b¹c víi ®ång bµo tæ chøc TÕt cho vui vÎ, m¹nh khoÎ, tiÕt kiÖm. §¶ng vµ ChÝnh phñ ®· nãi "ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm"... Cã ngêi thùc hµnh tiÕt kiÖm, nhng còng cã ngêi kh«ng tiÕt kiÖm mµ cßn l·ng phÝ Cã n¬i cßn mét sè gia ®×nh tæ chøc ®¸m . ma, ®¸m cíi, ¨n uèng xa xØ råi mang nî c¶ ®êi, nh thÕ
1

lµ kh«ng tèt. B©y giê ta ph¶i gi÷ v÷ng thuÇn phong mü tôc, thùc hiÖn ®êi sèng míi. Hµ §«ng trong kh¸ng chiÕn còng nh trong chèng h¹n tríc ®©y, ®Òu cã thµnh tÝch, l¹i cã lùc lîng lín. C¸n bé vµ ®ång bµo Hµ §«ng ph¶i cè g¾ng trong chèng h¹n, t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm ®Ó trë thµnh mét tØnh kiÓu mÉu. B¸c chóc c¸n bé vµ ®ång bµo Hµ §«ng th¾ng lîi trong chèng h¹n vµ lµm vô chiªm cho tèt.
Nãi ngµy 12-1-1958. Tµi liÖu lu t¹i V¨n phßng TØnh uû Hµ T©y.

TH¦ GöI ¤NG NGUYÔN SINH THO¸N1) Th©n ¸i göi em NguyÔn Sinh Tho¸n, §îc tin chó X¬¬ng võa qua ®êi, anh rÊt lÊy lµm th¬ng tiÕc. Anh göi th nµy chia buån cïng c¸c em. Chµo th©n ¸i Ngµy 13 th¸ng 1 n¨m 1958 Hå CHÝ MINH
Tµi liÖu lu t¹i B¶o tµng

) Nay thuéc tØnh Hµ T©y.

) ¤ng NguyÔn Sinh Tho¸n lµ con cô NguyÔn Sinh X¬¬ng. Cô X¬¬ng lµ chó cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh.

1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Hå ChÝ Minh

NãI CHUYÖN VíI ANH CHÞ EM HäC VI£N, C¸N Bé, C¤NG NH¢N VI£N TR¦êNG §¹I HäC NH¢N D¢N VIÖT NAM (KHO¸ III)

H«m nay t«i thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ tíi th¨m c¸c ®ång chÝ vµ hoan nghªnh c¸c ®ång chÝ ®· ®i chèng h¹n trong nh÷ng ngµy võa qua. B©y giê t«i nãi chuyÖn víi c¸c ®ång chÝ vÒ chñ nghÜa x· héi. LÞch sö cña x· héi do ngêi lao ®éng t¹o ra. Sù ph¸t triÓn cña lÞch sö lµ quy luËt kh«ng ai ng¨n trë ®îc. ChÕ ®é céng s¶n nguyªn thuû biÕn ®æi thµnh chÕ ®é n« lÖ. ChÕ ®é n« lÖ biÕn ®æi thµnh chÕ ®é phong kiÕn. ChÕ ®é phong kiÕn biÕn ®æi thµnh chÕ ®é t b¶n chñ nghÜa. ChÕ ®é t b¶n chñ nghÜa nhÊt ®Þnh sÏ biÕn ®æi thµnh chÕ ®é x· héi chñ nghÜa. Mét chÕ ®é nµy biÕn ®æi thµnh mét chÕ ®é kh¸c lµ c¶ mét cuéc ®Êu tranh gay go, kÞch liÖt vµ l©u dµi gi÷a c¸i xÊu vµ c¸i tèt, gi÷a c¸i cò vµ c¸i míi, gi÷a c¸i tho¸i bé vµ c¸i tiÕn bé, gi÷a c¸i ®ang suy tµn vµ c¸i ®ang ph¸t triÓn. KÕt qu¶ lµ c¸i míi, c¸i ®ang tiÕn bé nhÊt ®Þnh th¾ng. §Ó chøng tá chñ nghÜa x· héi nhÊt ®Þnh th¾ng, chóng ta chØ cÇn «n l¹i lÞch sö trong 40 n¨m gÇn ®©y, tõ n¨m 1917 ®Õn n¨m 1957. §Õn cuèi n¨m 1917, c¶ thÕ giíi ®Òu cßn bÞ chñ nghÜa t b¶n ®Õ quèc thèng trÞ. Sau C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi Nga, 200 triÖu ngêi ®· ®îc gi¶i phãng, nhng h¬n 2.000 triÖu ngêi vÉn bÞ chñ nghÜa t b¶n ®Õ quèc thèng trÞ.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Ngµy nay t×nh h×nh ®· thay ®æi h¼n. 12 níc víi 950 triÖu ngêi ®ang x©y dùng chñ nghÜa x· héi. L¹i cã h¬n 500 triÖu ngêi ®· giµnh ®îc tù do ®éc lËp (nh Ên §é, In®«nªxia, MiÕn §iÖn, v.v.). ThÕ lµ h¬n 1.450 triÖu ngêi ®· tho¸t khái ¸ch ®Õ quèc. Ngoµi ra cßn ®é 400 triÖu ngêi ë ch©u ¸, ch©u Phi, Nam Mü ®ang ®Êu tranh chèng ®Õ quèc. ChØ cßn l¹i 400 triÖu ngêi ë c¸c níc ®Õ quèc. Nhng trong sè ®ã, tuyÖt ®¹i ®a sè lµ n«ng d©n vµ c«ng nh©n, ®ang ®Êu tranh chèng chÕ ®é t b¶n tham tµn ë níc hä. V× ®êi sèng cña c«ng nh©n vµ n«ng d©n ®ãi khæ vµ thÊt nghiÖp, hä ®ang ®Êu tranh rÊt kÞch liÖt nh ë Mü, Anh, Ph¸p, T©y §øc, v.v.. MÊy con sè trªn ®©y chøng tá rÊt râ rµng: lùc lîng x· héi chñ nghÜa vµ d©n téc gi¶i phãng ph¸t triÓn rÊt m¹nh, chñ nghÜa t b¶n vµ ®Õ quèc th× ®ang l¨n xuèng dèc rÊt nhanh. Mét ®iÓm n÷a ®Ó chøng tá thªm sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña chñ nghÜa x· héi: ®Õn n¨m 1917 chØ cã mét ®¶ng céng s¶n lµ §¶ng Céng s¶n Nga. N¨m 19401941, §Ö tam Quèc tÕ10 gåm 43 ®¶ng víi h¬n 4 triÖu ®¶ng viªn. Trong Héi nghÞ ë M¸txc¬va cuèi n¨m ngo¸i cã 64 ®¶ng céng s¶n, ®¶ng c«ng nh©n vµ ®¶ng lao ®éng tham gia, thay m®t cho h¬n 33 triÖu ®¶ng viªn. VÒ kinh tÕ c¸ch ®©y 40 n¨m, Nga lµ mét níc n«ng nghiÖp l¹c hËu. Sau khi C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi thµnh c«ng, tõ n¨m 1917 ®Õn n¨m 1922, nguþ qu©n nguþ quyÒn næi lªn lung tung, tõ §«ng sang T©y, tõ Nam chÝ

B¾c, cã nh÷ng tªn næi tiÕng nhÊt nh C«ns¾c, Vranghen, v.v., chóng kÕt hîp víi qu©n ®éi 14 níc ®Õ quèc chñ nghÜa ®Ó hßng tiªu diÖt chÝnh quyÒn x«viÕt trÎ tuæi11. Còng trong thêi gian nµy, n¹n ®ãi rÐt vµ bÖnh dÞch hoµnh hµnh d÷ tîn ë Nga. Trêi rÐt xuèng 20 ®é, 40 ®é díi 0 ®é. Nh©n d©n ®ãi khæ, c«ng nh©n, du kÝch, bé ®éi quÇn ¸o r¸ch ríi, ch©n kh«ng cã giÇy mµ vÉn ph¶i ngµy ®ªm s¶n xuÊt, ®¸nh gi®c. Tíi n¨m 1922, nguþ qu©n nguþ quyÒn bÞ tiªu diÖt. HÕt néi chiÕn th× ®Õ quèc lµm vßng v©y kh«ng cho ngêi Liªn X« ra ngoµi bu«n b¸n vµ kh«ng cho ngêi ngoµi vµo bu«n b¸n víi Liªn X«. Tõ n¨m 1918 ®Õn n¨m 1929, nh©n d©n Liªn X« th¾t lng buéc bông, nhÞn ®ãi nhÞn khæ ®Ó x©y dùng ®Êt níc, cã nh÷ng c¸i g× quý nh b¬, t¸o, nho, lª, v.v., ®Òu ®em b¸n ra ngoµi ®Ó mua m¸y mãc vÒ s¶n xuÊt vµ ®Ó tr¶ tiÒn cho c¸c chuyªn gia §øc, Mü, Anh, v.v.. Trong thêi gian nµy, nh©n d©n ¨n m®c rÊt s¬ sµi, m®c quÇn ¸o v¶i th«, nhµ ë cèt sao tr¸nh ®îc ma, giã, tuyÕt lµ ®îc. §Õn n¨m 1930, Liªn X« b¾t ®Çu thùc hiÖn kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø nhÊt, råi lÇn thø hai, ®Õn nöa kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø ba th× sinh ho¹t cña nh©n d©n cµng ngµy cµng lªn. N¨m 1941, Liªn X« ®ang tiÕn hµnh kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø ba th× ph¸t xÝt §øc tÊn c«ng. Nã ph¸ ho¹i vµ giÕt rÊt nhiÒu ngêi ë Liªn X«. NhiÒu thµnh phè bÞ ph¸ trôi hÕt; thµnh phè Lªningr¸t bÞ bao v©y 900 ngµy, nhng nh©n d©n Liªn X« vÉn gi÷ ®îc m®c dï ph¸t xÝt khñng bè tµn s¸t rÊt d· man12.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

N¨m 1945 hÕt chiÕn tranh, n¨m 1947 - 1950 nh©n d©n Liªn X« ra søc kiÕn thiÕt l¹i tiÕn bé h¬n tríc, nh thµnh phè Lªningr¸t dµi 70 c©y sè to vµ ®Ñp h¬n tríc, nãi chung c¸c thµnh phè ®Òu ®îc x©y dùng l¹i rÊt ®Ñp vµ to. Nh vËy C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi Nga míi thµnh c«ng ®îc 40 n¨m: 18 n¨m ®Êu tranh cùc kú gian khæ vµ 22 n¨m ra søc ph¸t triÓn kinh tÕ, mµ Liªn X« ®· tiÕn lªn hµng ®Çu ë ch©u ¢u. VÒ khoa häc kü thuËt, th× ngµy nay Liªn X« ®· h¬n h¼n Mü trong nhiÒu ngµnh nh tªn löa qua c¸c lôc ®Þa, vÖ tinh nh©n t¹o, tµu ph¸ b¨ng ch¹y b»ng søc nguyªn tö, v.v., ngay c¸c nhµ khoa häc vµ c¸c nhµ b¸o cña c¸c níc ®Õ quèc còng c«ng nhËn lµ Mü muèn theo kÞp Liªn X« ph¶i cã mét thêi gian mÊy n¨m. Nh trªn ta thÊy, lùc lîng cña phe x· héi chñ nghÜa vµ hoµ b×nh d©n chñ thÕ giíi ®ang ph¸t triÓn m¹nh vµ thÕ lùc ®Õ quèc chñ nghÜa ®ang suy tµn. ViÖt Nam ta bÞ ®Õ quèc, phong kiÕn ¸p bøc bãc lét hµng tr¨m n¨m, c¸ch m¹ng thµnh c«ng ®îc trªn 10 n¨m th× 8, 9 n¨m chiÕn tranh, thùc d©n Ph¸p cíp bãc tµn ph¸ rÊt nhiÒu, cho nªn níc ta v« cïng l¹c hËu vÒ mäi m®t. Ta míi hoµ b×nh ®îc 3 n¨m, nhng ®Êt níc cßn bÞ chia c¾t lµm ®«i nªn khã kh¨n rÊt nhiÒu. T×nh h×nh nh vËy ta c¶i thiÖn sinh ho¹t ®îc cha? Nh níc Nga ®«ng ngêi vµ to réng h¬n ta, n«ng nghiÖp l¹c hËu nhng vÉn cßn h¬n ta, mµ sau 12 n¨m míi c¶i thiÖn sinh ho¹t ®îc. Ta míi hoµ b×nh mµ c¶i thiÖn ngay th× kh«ng ®îc. §¶ng vµ ChÝnh phñ nãi: cè g¾ng c¶i thiÖn sinh ho¹t dÇn dÇn, nÕu cø ®ßi c¶i thiÖn ngay lµ "tÕu", v× muèn c¶i thiÖn sinh ho¹t ph¶i s¶n

xuÊt ®îc nhiÒu. Nh thêi Ph¸p thèng trÞ, ®ång bµo miÒn B¾c ph¶i mua g¹o ë miÒn Nam ra, b©y giê ch¼ng nh÷ng miÒn B¾c ®ñ g¹o ¨n l¹i cßn thõa ®Ó trao ®æi ra ngoµi. VÊn ®Ò nµy chÝnh t«i ®· xuèng th¨m n«ng d©n, chÝnh ngêi n«ng d©n nãi håi Ph¸p thuéc th× ®ãi khæ, thiÕu thèn, ngµy nay sinh ho¹t no Êm h¬n tríc nhiÒu, ngµy ¨n hai b÷a c¬m, cã nhµ l¹i ¨n ba b÷a. Muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× ph¶i c¶i t¹o x· héi cò thµnh mét x· héi míi, mét x· héi kh«ng cã chÕ ®é ngêi bãc lét ngêi, mét x· héi b×nh ®¼ng, nghÜa lµ ai còng ph¶i lao ®éng vµ cã quyÒn lao ®éng, ai lµm nhiÒu th× hëng nhiÒu, lµm Ýt hëng Ýt, kh«ng lµm kh«ng hëng. Muèn x· héi giµu th× mçi c¸ nh©n, mçi gia ®×nh cho ®Õn c¶ níc ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. T¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm, kÕt qu¶ sÏ lµ nh÷ng thø g× còng sÏ ®Çy ®ñ d dËt. Lóc ®ã lµ lóc ai còng ®a hÕt tµi n¨ng cña m×nh cèng hiÕn cho x· héi, ®ång thêi ai cÇn dïng bao nhiªu th× lÊy bÊy nhiªu. Ch÷ Trung Quèc nãi: "C¸c tËn së n¨ng, c¸c thñ së nhu" 1). ThÕ lµ chÕ ®é céng s¶n. C«ng cuéc c¶i t¹o x· héi ë Liªn X« khã kh¨n h¬n ë ta v× tríc ®©y 13 n¨m chØ cã mét m×nh Liªn X« lµ níc x· héi chñ nghÜa, bÞ c¸c níc t b¶n vµ ®Õ quèc bao v©y xung quanh. Níc ta dÔ dµng h¬n mét chõng nµo ®ã, v× ngoµi sù cè g¾ng cña b¶n th©n m×nh, ta l¹i cã sù gióp ®ì cña Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc anh em trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa, l¹i cã kinh nghiÖm x©y dùng x· héi chñ nghÜa cña Liªn X«.
) C¸c tËn së n¨ng, c¸c thñ së nhu: lµm hÕt n¨ng lùc, hëng theo nhu cÇu.
1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Nh©n d©n ta nç lùc cè g¾ng, céng víi sù gióp ®ì v« t cña c¸c níc b¹n, th× kho¶ng 8 n¨m sÏ c¶i thiÖn sinh ho¹t lµ hîp lý. NÕu ®ång bµo ta cè g¾ng, ai còng cè g¾ng th× t«i ®¶m b¶o 5 n¨m sÏ c¶i thiÖn sinh ho¹t ®îc. C¸c ®ång chÝ cã muèn c¶i t¹o x· héi kh«ng? Muèn c¶i t¹o x· héi th× ph¶i c¶i t¹o m×nh. Cã mét sè ®ång chÝ thÊy nãi ch÷ c¶i t¹o th× xÊu hæ. C¶i t¹o x· héi th× ®ång ý nhng c¶i t¹o m×nh th× kh«ng ®ång ý. §Ó c¶i t¹o x· héi, mét m®t ph¶i c¶i t¹o vËt chÊt nh t¨ng gia s¶n xuÊt, mét m®t ph¶i c¶i t¹o t tëng. NÕu kh«ng cã t tëng x· héi chñ nghÜa th× kh«ng lµm viÖc x· héi chñ nghÜa ®îc. T tëng x· héi chñ nghÜa lµ g×? T tëng x· héi chñ nghÜa nãi tãm t¾t lµ ph¶i ®®t lîi Ých chung cña c¶ níc lªn tríc hÕt, lªn trªn lîi Ých cña c¸ nh©n m×nh. T tëng x· héi chñ nghÜa vµ t tëng c¸ nh©n chñ nghÜa chèng ®èi nhau, nÕu cø lo cho m×nh kh«ng lo cho lµng, cho níc th× kh«ng thÓ cã t tëng x· héi chñ nghÜa ®îc. Mçi ngêi ph¶i cã t tëng x· héi chñ nghÜa ®óng ®¾n, th× míi cã thÓ gãp phÇn xøng ®¸ng vµo viÖc x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Mäi ngêi chóng ta ph¶i yªu quý lao ®éng vµ ngêi lao ®éng, nhÊt lµ lao ®éng ch©n tay. Chóng ta, nhÊt lµ nh÷ng ngêi trÝ thøc, chóng ta sinh trëng kh¸ l©u díi chÕ ®é thùc d©n vµ phong kiÕn, chÞu ¶nh hëng chÕ ®é Êy kh¸ s©u, v« t×nh nhiÔm vµo nh÷ng c¸i xÊu còng kh¸ nhiÒu, trong b¶n th©n chóng ta t tëng cò cßn nhiÒu. C¸ch m¹ng thµnh c«ng ®· 13 n¨m, nhng l¹i kh¸ng chiÕn 8, 9 n¨m, nªn viÖc gi¸o dôc x· héi chñ nghÜa cßn Ýt, t tëng cò cha ®i hÕt, t tëng míi cha vµo nhiÒu.

B©y giê c¸c ®ång chÝ cã c¬ héi ®Ó nghiªn cøu häc tËp, c¶i t¹o nh÷ng c¸i g× kh«ng ®óng, häc tËp nh÷ng t tëng tèt. GhÐt, bôi cßn ch¶i giòa ®îc, nhng t tëng ph¶i ®Êu tranh gay g¾t, kh«ng ph¶i dÔ dµng. §Êu tranh ®Ó tiÕn bé, nÕu kh«ng ®Êu tranh th× tho¸i bé, nªn chóng ta ph¶i cè g¾ng häc tËp c¶i t¹o, quyÕt t©m c¶i t¹o. §¶ng vµ ChÝnh phñ th× cè g¾ng gi¸o dôc chóng ta, ®oµn kÕt chóng ta, gióp chóng ta c¶i t¹o. Môc ®Ých c¶i t¹o lµ lµm cho nh÷ng ngêi trÝ thøc chóng ta trë thµnh nh÷ng ngêi trÝ thøc cña giai cÊp c«ng nh©n, hÕt lßng hÕt søc phôc vô c«ng n«ng, gãp phÇn xøng ®¸ng vµ vÎ vang vµo c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi. ý nghÜa hai ch÷ c¶i t¹o lµ nh thÕ. Chóng ta quyÕt t©m, th× tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi nhÊt ®Þnh thµnh c«ng. * * * Cã ®ång chÝ hái: chóng ta ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh, th× cã th¾ng lîi ®îc kh«ng? Cã thÓ tr¶ lêi: ch¾c ch¾n sÏ th¾ng lîi. Chóng ta mçi ngêi ra søc x©y dùng miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi. Chóng ta cè g¾ng lµm cho chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi ë miÒn B¾c ®Òu h¬n h¼n miÒn Nam, lµm c¬ së v÷ng m¹nh cho cuéc ®Êu tranh cña ®ång bµo miÒn Nam vµ cña c¶ toµn d©n. Tõ B¾c chÝ Nam chóng ta ®oµn kÕt nhÊt trÝ, ®Êu tranh kh«ng ngõng, th× chóng ta nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng. Nh ®· nãi trªn ®©y, chñ nghÜa ®Õ quèc ngµy cµng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

suy ®åi, hoµ b×nh d©n chñ vµ chñ nghÜa x· héi ngµy cµng ph¸t triÓn m¹nh. Thªm vµo ®ã lµ lßng nång nµn yªu níc cña nh©n d©n ta nãi chung, cña ®ång bµo miÒn Nam nãi riªng. Nh÷ng ®iÒu ®ã céng l¹i, chóng ta cã thÓ ch¾c ch¾n r»ng: ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh nhÊt ®Þnh th¾ng lîi.
Nãi ngµy 18-1-1958. S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr.21-27.

t¸c thiÕt thùc phôc vô cho lîi Ých cña ®ång bµo. T«i mong r»ng Héi ®ång nh©n d©n sÏ ra søc vËn ®éng ®ång bµo Thñ ®« ®oµn kÕt ch®t chÏ, h¨ng h¸i tham gia thùc hiÖn mäi chñ tr¬ng c«ng t¸c cña §¶ng vµ ChÝnh phñ vµ nh÷ng nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n. Tríc m¾t lµ: - TÝch cùc chèng h¹n, ®¶m b¶o kÕ ho¹ch vô chiªm cho tèt; - Qu¶n lý tèt thÞ trêng, chèng ®Çu c¬ tÝch tr÷; - §Èy m¹nh phong trµo t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, nh»m hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch Nhµ níc n¨m 1958 ®Ó c¶i thiÖn dÇn dÇn ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña nh©n d©n; - Trong dÞp TÕt Nguyªn ®¸n s¾p tíi, cÇn khuyÕn khÝch ®ång bµo tæ chøc ngµy TÕt cho vui vÎ, lµnh m¹nh vµ tiÕt kiÖm, tr¸nh xa xØ l·ng phÝ;

TH¦ GöI HéI §åNG NH¢N D¢N THµNH PHè Hµ NéI
KÝnh göi Héi ®ång nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi, T«i thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ nhiÖt liÖt c¶m ¬n Héi ®ång nh©n d©n ®· göi th b¸o c¸o vÒ kÕt qu¶ kho¸ häp thø nhÊt cña Héi ®ång. §ång thêi t«i hoan nghªnh tinh thÇn ®oµn kÕt nhÊt trÝ vµ lµm viÖc khÈn tr¬ng cña Héi ®ång nh©n d©n Thñ ®« Hµ Néi. Héi ®ång nh©n d©n ®· quyÕt ®Þnh nh÷ng c«ng

- Gi÷ v÷ng vµ ph¸t triÓn thuÇn phong mü tôc lµm cho Thñ ®« ta ngµy thªm t¬i ®Ñp, phån thÞnh vµ trë nªn mét thµnh phè g¬ng mÉu cho c¶ níc. Chµo th©n ¸i Ngµy 24 th¸ng 1 n¨m 1958 Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1421,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngµy 29-1-1958.

BµI NãI T¹I TR¦êNG C¤NG AN TRUNG ¦¥NG
B¸c thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ hái th¨m søc khoÎ c¸c c« c¸c chó. C¸c c« c¸c chó cã tham gia chèng h¹n kh«ng? B¸c khen c¸c c« c¸c chó häc sinh, c¸n bé híng dÉn vµ anh chÞ em phôc vô c¬m níc. B©y giê vµo ®Ò: C¸c c« c¸c chó muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi kh«ng? TiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, c«ng an cã tr¸ch nhiÖm g×? Lµ mét bé phËn cña c¶ bé m¸y Nhµ níc nh©n d©n d©n chñ chuyªn chÝnh tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, c«ng an ph¶i b¶o vÖ d©n chñ cña nh©n d©n vµ thùc hiÖn chuyªn chÝnh víi nh÷ng kÎ chèng l¹i d©n chñ cña nh©n d©n. D©n chñ vµ chuyªn chÝnh ®i ®«i víi nhau. Muèn d©n chñ thùc sù ph¶i chuyªn chÝnh thùc sù, v× kh«ng chuyªn chÝnh thùc sù, bän thï ®Þch sÏ lµm h¹i d©n chñ cña nh©n d©n, v× nh©n d©n cã tin yªu c«ng an th× míi gióp c«ng an chuyªn chÝnh thùc sù ®îc víi ®Þch. D©n chñ vµ chuyªn chÝnh thËt lµ quan hÖ mËt thiÕt víi nhau. Cã chuyªn chÝnh thùc sù, cã d©n chñ thùc sù th× míi tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi ®îc. V× kÎ ®Þch kh«ng thÓ ph¸ ho¹i ®îc ta mµ nh©n d©n th× an t©m thùc

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

hµnh tiÕt kiÖm vµ h¨ng h¸i s¶n xuÊt ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Muèn gãp phÇn vµo viÖc tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, c«ng an ph¶i chuyªn chÝnh thùc sù vµ d©n chñ thùc sù. TiÕn lªn chñ nghÜa x· héi lµ mét c«ng cuéc rÊt phøc t¹p vµ nhiÒu gian khæ. - Khi chèng ®Õ quèc, ai, giai cÊp nµo yªu níc, ®Òu ®îc tham gia ®Êu tranh, kÓ c¶ ®Þa chñ, quan l¹i ghÐt T©y, thÕ lµ ®«ng ngêi tham gia nhÊt. - Bíc vµo c¶i c¸ch ruéng ®Êt, th× ®Þa chñ ph¶n ®èi ta. - B©y giê ph¶i tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× giai cÊp t s¶n kh«ng thÝch. VËy lµ c¸ch m¹ng cµng tiÕn lªn cµng khã kh¨n. C«ng viÖc chÝnh quyÒn, c«ng an cµng khã kh¨n, cµng phøc t¹p. Nh©n viªn, c¸n bé c«ng an cµng ph¶i n©ng cao chÝ khÝ c¸ch m¹ng, n©ng cao tinh thÇn c¶nh gi¸c. ChÝnh v× vËy §¶ng, ChÝnh phñ rÊt chó ý ®Õn c«ng t¸c cña c«ng an vµ ®Õn viÖc gi¸o dôc c¸n bé c«ng an. ë trêng nµy mét ngêi gióp ®ì híng dÉn 4 häc viªn. Mét ngêi phôc vô 4 ngêi nh thÕ lµ thiÕu hay lµ thõa? B¸c thÊy lµ nhiÒu ®Êy. Häc sinh th× 95% lµ ®¶ng viªn, chØ cßn 5% lµ ngoµi §¶ng. Ngoµi §¶ng nhng §¶ng rÊt tin cËy, v× c¸c c¸n bé ®ã ®· ®îc chän läc, rÊt trung thµnh víi §¶ng. §¶ng viªn th× hÇu hÕt lµ huyÖn uû viªn, mét sè Ýt lµ c¸n bé tØnh. Kh«ng cã c¬ quan nµo l¹i nhiÒu c¸n bé nh thÕ nµy. VËy chí cßn kªu lµ Ýt c¸n bé. Ph¶i thÊy lµ §¶ng, ChÝnh phñ hÕt søc ch¨m sãc. C¸c c« c¸c chó ph¶i xøng ®¸ng víi lßng tin cËy cña §¶ng vµ ChÝnh phñ. Cßn vÒ phÇn c¸n bé c«ng an th× ph¶i nh thÕ nµo? Kh«ng ph¶i chØ muèn kh«ng lµ ®îc. MiÖng nãi tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, nhng t tëng cßn kh«ng th«ng vµ hµnh ®éng cßn kh«ng ®óng th× kh«ng tiÕn lªn ®îc. Tr-

íc hÕt c¸n bé ph¶i cã t tëng x· héi chñ nghÜa, lËp trêng ph¶i râ rµng, v÷ng ch¾c ®·. Råi c¸n bé lµm cho nh©n d©n hiÓu ®Ó nh©n d©n h¨ng h¸i t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. Khi ®ã c¶ x· héi míi tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi ®îc. T tëng x· héi chñ nghÜa lµ thÕ nµo? Lµ mçi ngêi h·y nghÜ ®Õn lîi Ých chung, lîi Ých toµn d©n tríc. Ph¶i chèng chñ nghÜa c¸ nh©n. ThÕ nµo lµ chñ nghÜa c¸ nh©n? Lµ so b× ®·i ngé: l¬ng thÊp, cao, quÇn ¸o ®Ñp, xÊu, lµ uÓ o¶i, muèn nghØ ng¬i, hëng thô, an nhµn. Chñ nghÜa c¸ nh©n nh vi trïng ®Î ra nhiÒu bÖnh kh¸c: sî khã, sî khæ; tù do chñ nghÜa; vui th× lµm, kh«ng vui th× kh«ng lµm, thÝch th× lµm, kh«ng thÝch kh«ng lµm. Ph¶i ®Ò cao tÝnh tæ chøc, ®Ò cao kû luËt. Chèng chñ nghÜa ba ph¶i; tr¸i ph¶i, ph¶i døt kho¸t, ph¶i râ rµng, kh«ng ®îc nÓ nang. Can ®¶m b¶o vÖ chÝnh nghÜa, dòng c¶m tù phª b×nh vµ phª b×nh. X¸c ®Þnh toµn t©m toµn ý, 100% phôc vô nh©n d©n. Cã thÕ míi kh¾c phôc ®îc khuyÕt ®iÓm, ph¸t huy ®îc u ®iÓm. Cßn so s¸nh ®Þa vÞ, cßn suy b× hëng thô th× chØ cã 50% phôc vô nh©n d©n cßn 50% lµ phôc vô c¸ nh©n m×nh. C«ng an lµ bé m¸y gi÷ g×n chÝnh quyÒn chèng thï ngoµi ®Þch trong, mµ cßn chñ nghÜa c¸ nh©n lµ cßn cã ®Þch ë bªn trong, ®Þch ë trong con ngêi m×nh. KÎ ®Þch Êy l¹i kh«ng thÓ lÊy sóng b¾n vµo ®îc. Ph¶i ra søc phÊn ®Êu rÌn luyÖn t tëng míi kh¾c phôc ®îc nã. Kh¾c phôc chñ nghÜa c¸ nh©n lµ bíc rÊt quan träng ®Ó tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. VÒ c«ng t¸c: ph¶i ®i s©u, ph¶i thiÕt thùc, ph¶i ®iÒu tra nghiªn cøu, kh«ng ®îc chñ quan, tù tóc tù m·n. G®p khã kh¨n, thÊt b¹i kh«ng ®îc n¶n chÝ. Muèn phôc vô nh©n d©n tèt ph¶i ®i ®êng lèi quÇn

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

chóng. §îc nh©n d©n tin, yªu, phôc th× viÖc g× còng lµm ®îc. Kh«ng ®i ®êng lèi quÇn chóng lµ kh«ng gÇn nh©n d©n, lµ thiÕu d©n chñ, lµ trë thµnh quan liªu. Quan liªu th× kh«ng ®oµn kÕt ®îc ai. ThÕ mµ ®oµn kÕt lµ rÊt cÇn thiÕt, ®oµn kÕt néi bé ngµnh c«ng an, ®oµn kÕt víi c¸c ngµnh kh¸c, ®oµn kÕt víi nh©n d©n. Cã thÕ th× c«ng t¸c míi lµm ®îc. §èi víi nh©n d©n, ®èi víi §¶ng, víi c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa, tr¸ch nhiÖm cña c«ng an rÊt lín, rÊt n®ng nÒ. Cho nªn ph¶i x©y dùng mét bé m¸y c«ng an rÊt tèt, rÊt ch¾c ch¾n. Ai ph¶i x©y dùng? Mçi mét c¸n bé c«ng an ®Òu cã tr¸ch nhiÖm vµo ®Êy. Ai còng tiÕn bé, còng kh¾c phôc ®îc khuyÕt ®iÓm, ph¸t huy ®îc u ®iÓm, th× toµn bé bé m¸y c«ng an sÏ tèt. §iÒu ®ã thËt lµ râ rµng, dÔ hiÓu cho nªn mçi c¸n bé c«ng an ph¶i cè g¾ng, g¬ng mÉu trong häc tËp, trong c«ng t¸c, g¬ng mÉu vÒ ®¹o ®øc c¸ch m¹ng. B¸c nãi mÊy lêi tãm t¾t vÒ Héi nghÞ M¸txc¬va. Hai b¶n Tuyªn ng«n vµ Tuyªn bè rÊt quan träng, cã ¶nh hëng rÊt lín. - Tõ ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai ®Õn nay, ®©y lµ lÇn ®Çu tiªn, c¸c ®¶ng anh em häp m®t ®«ng ®ñ bµn viÖc thÕ giíi. - B¶n tuyªn bè cña 12 níc x· héi chñ nghÜa ®Òu nhÊt trÝ x¸c ®Þnh ®êng lèi tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi do d©n chñ bµn b¹c mµ ®i tíi thèng nhÊt nhËn ®Þnh. - Hai b¶n nªu lªn r»ng t tëng x· héi chñ nghÜa ngµy cµng m¹nh. Tríc ®©y, x©y dùng chñ nghÜa x· héi chØ cã 200 triÖu nh©n d©n Liªn X« mµ nay, chØ trong vßng 10 n¨m, ®· cã 950 triÖu ngêi råi. Phe x· héi chñ nghÜa thËt réng lín, n¨m ngo¸i B¸c ®i bèn v¹n c©y sè mµ chØ ®i trong gia ®×nh m×nh th«i. Cã nh÷ng níc lín kh«ng ph¶i x· héi chñ nghÜa nhng chèng ®Õ quèc: Ên §é, MiÕn §iÖn, In®«nªxia, Ai CËp. D©n sè thÕ giíi lµ 2.500 triÖu, d©n sè ®Õ quèc chØ cã 400 triÖu. Phe x· héi chñ

nghÜa cµng ph¸t triÓn th× phe ®Õ quèc cµng "teo" l¹i, phe x· héi chñ nghÜa ngµy cµng m¹nh th× phe ®Õ quèc ngµy cµng ®i ®Õn ®êng cïng. D©n ta, §¶ng ta cã gãp phÇn quan träng vµo th¾ng lîi cña chñ nghÜa x· héi, cña hoµ b×nh. Ta hÕt søc tin tëng vµo th¾ng lîi Êy, m®c dÇu tríc m¾t cßn rÊt nhiÒu khã kh¨n, khã kh¨n trong ®êi sèng, khã kh¨n v× ®Êt níc bÞ t¹m thêi chia c¾t. Nhng khã kh¨n chØ lµ nhÊt thêi cßn thuËn lîi th× lµ c¨n b¶n. Ta tin ch¾c ta th¾ng lîi. Do ®ã mµ ra søc kh¾c phôc khuyÕt ®iÓm, ph¸t huy u ®iÓm. §ã lµ ý nghÜa tãm t¾t cña hai b¶n Tuyªn bè vµ Tuyªn ng«n. Mçi ngêi ®Òu ph¶i gãp phÇn thùc hiÖn ý nghÜa vµ môc ®Ých cña hai b¶n ®ã. C¸c c« c¸c chó cã quyÕt t©m thùc hiÖn kh«ng? Cuèi cïng, B¸c chóc c¸c c« c¸c chó ®oµn kÕt, tiÕn bé, g¾ng lµm trßn nhiÖm vô vÎ vang cña nh©n d©n, cña §¶ng giao cho(Cuèi cïng Ngêi tÆng héi nghÞ bµi th¬ sau) §oµn kÕt, c¶nh gi¸c, Liªm, chÝnh, kiÖm, cÇn. Hoµn thµnh nhiÖm vô, Kh¾c phôc khã kh¨n, Dòng c¶m tríc ®Þch, V× níc quªn th©n, Trung thµnh víi §¶ng, TËn tuþ víi d©n.
Nãi ngµy 28-1-1958. Tµi liÖu lu t¹i ViÖn lÞch sö §¶ng.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TUY£N Bè VíI C¸C §¹I Sø TRONG Uû BAN QUèC TÕ GI¸M S¸T Vµ KIÓM SO¸T VIÖC THI HµNH HIÖP §ÞNH Gi¥NEV¥ VÒ VIÖT NAM
Trong t×nh h×nh hiÖn nay t tëng hoµ b×nh th¬ng lîng ®ang cã nh÷ng tiÕn triÓn míi trªn thÕ giíi. Mäi vÊn ®Ò gi÷a c¸c níc ®Òu cã thÓ gi¶i quyÕt b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh th¬ng lîng. MiÒn B¾c vµ miÒn Nam lµ hai bé phËn cña mét níc, kh«ng lÏ g× nh÷ng nhµ cã tr¸ch nhiÖm gi÷a hai miÒn l¹i kh«ng thÓ cïng nhau g®p gì vµ bµn b¹c ®Ó sím thùc hiÖn ý nguyÖn thiÕt tha cña toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam lµ thèng nhÊt Tæ quèc b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh. ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ lu«n lu«n s½n sµng cïng víi chÝnh quyÒn miÒn Nam t×m mäi biÖn ph¸p nh»m thèng nhÊt ®Êt níc trªn c¬ së HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬. Mong r»ng chÝnh quyÒn miÒn Nam ®¸p l¹i nh÷ng ®Ò nghÞ hîp t×nh, hîp lý cña ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ lßng mong muèn cña toµn d©n, më héi nghÞ hiÖp th¬ng, bµn b¹c viÖc tiÕp tôc thi hµnh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, tríc m¾t lµ ®®t l¹i quan hÖ b×nh thêng gi÷a hai miÒn.
Nãi ngµy 3-2-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1427, ngµy 4-2-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN VíI §åNG BµO T¹I S¢N BAY GIA L¢M TR¦íC KHI §I TH¡M ÊN §é Vµ MIÕN §IÖN
H«m nay, nhËn lêi mêi cña ChÝnh phñ níc Ên §é anh em vµ ChÝnh phñ níc MiÕn §iÖn anh em, t«i cïng cô Phan KÕ To¹i, c¸c ®ång chÝ Hoµng Minh Gi¸m, Ph¹m Hïng, Phan Anh sang th¨m níc Ên §é vµ níc MiÕn §iÖn anh em. Chóng t«i sÏ chuyÓn lêi chµo th©n ¸i cña nh©n d©n ta cho nh©n d©n hai níc b¹n. Môc ®Ých chóng t«i ®i lµ th¾t ch®t h¬n n÷a t×nh h÷u nghÞ gi÷a níc ViÖt Nam, Ên §é vµ MiÕn §iÖn, ®ång thêi ®Ó t¨ng cêng t×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c d©n téc ¸ Phi, do ®ã thªm lùc lîng gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi. Lóc chóng t«i ®i vÒ lµ ngµy TÕt, vËy chóc ®ång bµo ë nhµ tæ chøc TÕt vui vÎ, khoÎ m¹nh, nhng tiÕt kiÖm. Chóc c¸n bé vµ ®ång bµo n«ng d©n thi ®ua víi c¸n bé vµ ®ång bµo Hng Yªn chèng h¹n th¾ng lîi. Trong phong trµo chèng h¹n nµy, bé ®éi vµ thanh niªn ®· cã nhiÒu thµnh tÝch kh¸; vËy mong bé ®éi vµ c¸c ch¸u thanh niªn cè g¾ng h¬n n÷a ®Ó cã thµnh tÝch h¬n n÷a. Níc Ên §é lµ mét níc rÊt to vµ nh©n d©n Ên §é rÊt anh dòng. Tríc ®©y cïng hoµn c¶nh nh chóng ta bÞ thùc d©n ¸p bøc, nh©n d©n Ên §é vµ MiÕn §iÖn ®· ®Êu tranh th¾ng lîi cho ®éc lËp d©n téc vµ ®ang x©y dùng ®Êt níc. Chóng t«i ®i ch¾c häc ®îc nhiÒu kinh nghiÖm quý b¸u. Lóc vÒ sÏ thuËt l¹i cho ®ång bµo nghe ®Ó häc tËp anh em chóng ta.
Nãi ngµy 4-2-1958. B¸o Nh©n d©n , sè 1428, ngµy 5-2-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§¸P Tõ T¹I S¢N BAY PALAM (NIU §£LI - ÊN §é)
Tha Tæng thèng Ragi¨ng®ra Prax¸t kÝnh mÕn, Tha Thñ tíng Giaoah¸clan Nªru kÝnh mÕn, Tha c¸c b¹n, Tha anh chÞ em, Chóng t«i rÊt sung síng ®îc Tæng thèng Ragi¨ng®ra Prax¸t mêi sang th¨m níc Céng hoµ Ên §é vÜ ®¹i. Chóng t«i thËt lßng c¶m ¬n sù ®ãn tiÕp th©n mËt vµ long träng cña c¸c b¹n. Chóng t«i xin chuyÓn tíi c¸c vÞ vµ toµn thÓ nh©n d©n Ên §é anh em lêi chµo mõng th¾m thiÕt nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam. Chóng t«i ®Õn th¨m ®Êt níc vÜ ®¹i cña c¸c b¹n víi mèi c¶m t×nh s©u s¾c ®· g¾n bã hai d©n téc chóng ta. HiÖn nay, trªn thÕ giíi 1.200 triÖu nh©n d©n ¸ - Phi ®· ®îc gi¶i phãng, trong ®ã cã 400 triÖu nh©n d©n Ên §é; ®ã lµ mét sù kiÖn rÊt quan träng. Níc Céng hoµ Ên §é ngµy nay lµ mét níc ®éc lËp hïng m¹nh, ®· cã nhiÒu cèng hiÕn quý b¸u cho hoµ b×nh ch©u ¸ vµ thÕ giíi vµ ®ang gi÷ mét vai trß quan träng trªn trêng quèc tÕ. Sau 8, 9 n¨m kh¸ng chiÕn gian khæ, nh©n d©n ViÖt Nam ®· giµnh ®îc th¾ng lîi. HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· chÊm døt cuéc chiÕn tranh x©m lîc, ®· c«ng nhËn chñ quyÒn, ®éc lËp, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña ViÖt Nam. HiÖn nay, nh©n d©n ViÖt Nam chóng t«i ®ang ra søc cñng cè hoµ b×nh, x©y dùng ®Êt níc vµ ®Êu tranh thèng nhÊt Tæ quèc. Níc Céng hoµ Ên §é ®· cã nh÷ng cèng hiÕn quan träng vµo viÖc lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam. Uû ban Quèc tÕ do Ên §é lµm Chñ

tÞch ®· cã nhiÒu cè g¾ng trong viÖc thi hµnh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ë ViÖt Nam. Nh©n d©n ViÖt Nam lu«n lu«n biÕt ¬n ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é. Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt vui mõng thÊy quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a hai níc chóng ta ngµy cµng ph¸t triÓn. LÇn nµy, chóng t«i rÊt vui mõng cã dÞp g®p Tæng thèng Ragi¨ng®ra Prax¸t kÝnh mÕn, g®p l¹i Thñ tíng Giaoah¸clan Nªru kÝnh mÕn, lµ ngêi b¹n tèt mµ nh©n d©n ViÖt Nam ®· sung síng ®ãn tiÕp t¹i Hµ Néi. Cuéc ®i th¨m níc Céng hoµ Ên §é lÇn nµy sÏ lµm cho chóng t«i hiÓu biÕt h¬n nh©n d©n Ên §é anh dòng ®ang ra søc x©y dùng ®Êt níc vµ chóng t«i sÏ ®îc häc hái nh÷ng kinh nghiÖm quý b¸u cña c¸c b¹n trong viÖc x©y dùng kinh tÕ vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸. Chóng t«i tin r»ng cuéc ®i th¨m lÇn nµy sÏ th¾t ch®t h¬n n÷a quan hÖ h÷u nghÞ hîp t¸c gi÷a hai níc chóng ta, ®ång thêi gãp phÇn t¨ng cêng t×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc ¸ - Phi vµ cñng cè hoµ b×nh ch©u ¸ vµ thÕ giíi. Mét lÇn n÷a, xin c¶m ¬n c¸c b¹n ®· ®ãn tiÕp chóng t«i mét c¸ch nhiÖt liÖt. T×nh h÷u nghÞ bÒn v÷ng gi÷a hai níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ Céng hoµ Ên §é mu«n n¨m! Hoµ b×nh ch©u ¸ vµ thÕ giíi mu«n n¨m! N¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh mu«n n¨m! Panch Sheel1) !
§äc ngµy 5-2-1958. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr.30-31.

) Panch Sheela nghÜa lµ 5 nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh.

1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

DIÔN V¡N T¹I CUéC MÝT TINH CñA NH¢N D¢N NIU §£LI (ÊN §é)
Tha «ng Chñ tÞch Héi ®ång ThÞ chÝnh Niu §ªli, Tha c¸c cô phô l·o, c¸c anh chÞ em, c¸c ch¸u thanh niªn vµ nhi ®ång, Nh©n d©n ViÖt Nam ®· sung síng ®îc hoan nghªnh Thñ tíng Nªru vµ Phã Tæng thèng Ra®acrixnan. LÇn nµy chóng t«i rÊt sung síng ®îc sang th¨m níc Ên §é vÜ ®¹i, quª h¬ng cña §øc PhËt vµ cña Th¸nh G¨ng®i. Chóng t«i ®· ®îc ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é ®ãn tiÕp long träng vµ th¾m thiÕt. H«m nay l¹i ®îc g®p c¸c b¹n ë ®©y, chóng t«i xin thay m®t ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ViÖt Nam c¶m ¬n c¸c b¹n vµ xin göi tíi toµn thÓ anh chÞ em c«ng d©n Ên §é vµ Thñ ®« Niu §ªli lêi chµo h÷u nghÞ th©n thiÕt nhÊt. Nh©n d©n hai níc chóng ta ®· cã nh÷ng quan hÖ anh em tõ l©u ®êi. NÒn v¨n ho¸ vµ ®¹o PhËt cña Ên §é ®· truyÒn sang ViÖt Nam tõ thêi cæ. Díi ¸ch thèng trÞ cña thùc d©n, quan hÖ gi÷a hai níc chóng ta t¹m bÞ gi¸n ®o¹n trong mét thêi kú. Nhng t×nh h÷u nghÞ cæ truyÒn lu«n lu«n g¾n bã hai d©n téc chóng ta. Ngµy nay, Ên §é lµ mét níc hïng m¹nh, ®ãng mét vai trß quan träng trªn thÕ giíi. Díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña Thñ tíng Nªru, l·nh tô lçi l¹c, c¸c b¹n ®· thu ®îc nhiÒu thµnh tÝch to lín trong c«ng cuéc x©y dùng ®Êt níc,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ph¸t triÓn nÒn v¨n ho¸ tèt ®Ñp cã truyÒn thèng l©u ®êi vµ kiÕn thiÕt mét nÒn kinh tÕ tù chñ. Chóng t«i ®îc biÕt nh÷ng cè g¾ng to lín cña ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é trong viÖc x©y dùng ®Êt níc vµ nh÷ng thµnh tÝch cña c¸c nhµ khoa häc Ên §é gãp phÇn quan träng vµo c«ng cuéc x©y dùng níc nhµ. Nh÷ng ®iÒu Êy chøng tá r»ng khi mét d©n téc ®· ®îc ®éc lËp, th× cã ®ñ kh¶ n¨ng x©y dùng mét ®êi sèng ngµy cµng t¬i ®Ñp. Chóng t«i chóc mõng c¸c b¹n vÒ nh÷ng thµnh tÝch tèt ®· thu ®îc trong kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø nhÊt vµ chóc c¸c b¹n thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi to lín h¬n n÷a trong c«ng cuéc tiÕn hµnh kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø hai. Cïng víi nh©n d©n Ên §é vÜ ®¹i, nhiÒu níc ¸ - Phi ®· tho¸t khái ¸ch thùc d©n, trë thµnh nh÷ng níc ®éc lËp. Nh©n d©n Trung Quèc ®ang h¨ng h¸i x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Nh©n d©n c¸c níc §«ng - Nam ¸, c¸c níc Trung, CËn §«ng ®· vïng dËy, kiªn quyÕt giµnh l¹i vµ b¶o vÖ quyÒn tù do ®éc lËp cña m×nh. Nh©n d©n ch©u Phi ®ang anh dòng ®Êu tranh chèng ¸ch thùc d©n. ChÕ ®é thuéc ®Þa ®ang tan vì kh«ng g× cøu v·n ®îc. Thêi kú bän thùc d©n lµm ma lµm giã ®· qua råi. §· ®Õn lóc nh©n d©n thÕ giíi lµm chñ vËn mÖnh cña m×nh. Tuy vËy, vÉn cßn mét sè níc ¸ - Phi ®ang ®au khæ díi gãt s¾t cña chñ nghÜa thùc d©n. Chóng thµnh lËp nh÷ng khèi qu©n sù x©m lîc (khèi §«ng - Nam ¸13 vµ B¸t®a14), chóng ®®t nh÷ng c¨n cø qu©n sù trªn l·nh thæ c¸c níc kh¸c vµ can thiÖp vµo néi trÞ cña c¸c níc Êy. Chóng kh«ng tõ nh÷ng thñ ®o¹n th©m ®éc nµo ®Ó hßng chiÕm l¹i ®Þa vÞ thèng trÞ cò cña chóng. Nhng chóng ®· thÊt b¹i. Nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi ngµy cµng ®oµn kÕt ch®t chÏ, ñng hé lÉn nhau ®Ó chèng l¹i chñ nghÜa thùc d©n. Trong phong trµo ®Êu tranh chèng chñ nghÜa thùc d©n, Ên §é ®· gãp mét phÇn to lín. ViÖt Nam còng ®·

gãp phÇn nhá cña m×nh. Nh©n d©n ViÖt Nam ®· ®Êu tranh h¬n 80 n¨m chèng thùc d©n Ph¸p vµ ®· kh¸ng chiÕn víi hoµn c¶nh hÕt søc khã kh¨n trong 8, 9 n¨m trêng. KÕt qu¶ nh©n d©n ViÖt Nam ®· th¾ng bän thùc d©n. ViÖc ®ã chøng tá r»ng mét d©n téc biÕt ®oµn kÕt nhÊt trÝ, quyÕt t©m chiÕn ®Êu vµ ®îc sù ñng hé cña nh©n d©n thÕ giíi, th× cuèi cïng nhÊt ®Þnh giµnh ®îc tù do ®éc lËp. Héi nghÞ Gi¬nev¬ ®· chÊm døt cuéc chiÕn tranh x©m lîc ë ViÖt Nam vµ ®· c«ng nhËn chñ quyÒn, ®éc lËp, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña ViÖt Nam. Chóng t«i thµnh thËt c¶m ¬n ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é ®· gãp phÇn xøng ®¸ng vµo viÖc ®a Héi nghÞ Gi¬nev¬ ®Õn thµnh c«ng vµ ®· cè g¾ng nhiÒu trong khi lµm nhiÖm vô Chñ tÞch Uû ban Quèc tÕ gi¸m s¸t vµ kiÓm so¸t trong viÖc thi hµnh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ vÒ ViÖt Nam. HiÖn nay nguyÖn väng thiÕt tha nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam, lµ thèng nhÊt Tæ quèc b»ng tæng tuyÓn cö tù do nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. Nhng v× ©m mu ph¸ ho¹i cña ®Õ quèc vµ bän tay sai cña chóng cho nªn níc ViÖt Nam ®Õn nay cha ®îc thèng nhÊt. Níc ViÖt Nam lµ mét, tõ Nam chÝ B¾c chung mét tiÕng nãi, mét lÞch sö, mét nÒn v¨n ho¸ vµ mét nÒn kinh tÕ. Nh©n d©n ViÖt Nam ®· hy sinh nhiÒu x¬ng m¸u ®Êu tranh cho tù do ®éc lËp, quyÕt kh«ng mét lùc lîng nµo ng¨n c¶n ®îc sù nghiÖp thèng nhÊt Tæ quèc cña m×nh. Chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®Êu tranh cho thèng nhÊt Tæ quèc cña chóng t«i nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng lîi, v× chóng t«i cã chÝnh nghÜa, v× nh©n d©n chóng t«i ®oµn kÕt, v× chóng t«i ®îc sù ®ång t×nh cña c¸c b¹n, cña nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh trªn thÕ giíi. Chóng t«i ®Êu tranh cho hoµ b×nh. V× cã hoµ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

b×nh, chóng t«i míi cã ®iÒu kiÖn ®Ó x©y dùng ®Êt níc. Chóng t«i rÊt quý träng lßng yªu hoµ b×nh cña nh©n d©n Ên §é. Chóng t«i hÕt søc t¸n thµnh n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh15 mµ Thñ tíng Nªru lµ mét trong nh÷ng ngêi ®Ò xíng ngµy cµng ®îc nhiÒu níc ñng hé vµ thùc hiÖn. Chóng ta cÇn cã hoµ b×nh ®Ó x©y dùng mét cuéc ®êi h¹nh phóc cho nh©n d©n vµ con ch¸u chóng ta. V× muèn hoµ b×nh cho nªn chóng ta thï ghÐt chiÕn tranh vµ kiªn quyÕt chèng chiÕn tranh. T×nh h×nh thÕ giíi ph¸t triÓn hiÖn nay cã lîi cho phong trµo hoµ b×nh. Trong hµng ngò cña c¸c lùc lîng hoµ b×nh cã 1.200 triÖu nh©n d©n ¸ - Phi ®· ®îc gi¶i phãng, cã Liªn X« vµ c¸c níc x· héi chñ nghÜa, cã hµng tr¨m triÖu nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh ë ngay trong c¸c níc ®Õ quèc. Vai trß cña c¸c níc ¸ - Phi chóng ta trong viÖc b¶o vÖ hoµ b×nh ngµy cµng to lín. Héi nghÞ ®oµn kÕt nh©n d©n ch©u ¸ do Ên §é tæ chøc, råi ®Õn Héi nghÞ B¨ng®ung ®· thùc hiÖn t×nh ®oµn kÕt ¸ - Phi chèng chñ nghÜa thùc d©n, b¶o vÖ hoµ b×nh. §¹i héi L¬ Ke võa qua ®· ph¸t triÓn m¹nh mÏ tinh thÇn vµ lùc lîng cña Héi nghÞ B¨ng®ung. Phong trµo ®Êu tranh cho hoµ b×nh ®¬ng lan réng kh¾p thÕ giíi. Nh©n d©n c¸c níc ®Òu ®ßi ph¶i chÊm døt cuéc ch¹y ®ua vò trang, tµi gi¶m binh bÞ, cÊm s¶n xuÊt, cÊm thö vµ cÊm dïng vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ; ®ßi gi¶i t¸n c¸c khèi qu©n sù x©m lîc, thñ tiªu c¸c c¨n cø qu©n sù ë níc ngoµi. Nh©n d©n c¸c níc ®ßi më cuéc héi nghÞ nh÷ng ngêi ®øng ®Çu chÝnh phñ c¸c níc ®Ó gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò quèc tÕ b»ng ph¬ng ph¸p th¬ng lîng hoµ b×nh ®Ó lµm dÞu t×nh h×nh thÕ giíi. Ch¾c r»ng ý nguyÖn hoµ b×nh cña nh©n d©n thÕ giíi nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng mäi ©m mu g©y chiÕn.

Tha c¸c b¹n, Chóng t«i sung síng nhËn thÊy trong cuéc ®Êu tranh chung cho hoµ b×nh thÕ giíi, cho ®éc lËp d©n téc, nh©n d©n hai níc chóng ta s¸t c¸nh víi nhau, cïng nhau theo ®uæi môc ®Ých chung. Chóng t«i ch¾c r»ng nh©n d©n Ên §é mong cho ViÖt Nam sím thèng nhÊt, còng nh nh©n d©n ViÖt Nam mong cho vïng Goa sím trë vÒ trong ®¹i gia ®×nh Ên §é. Tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i trªn ®Êt níc chóng t«i, gi÷a hai níc chóng ta ®· cã nh÷ng quan hÖ mËt thiÕt. Chóng ta ®· cã nh÷ng quan hÖ tèt vÒ kinh tÕ vµ v¨n ho¸. Chóng ta ®· trao ®æi nh÷ng ph¸i ®oµn h÷u nghÞ. Chóng t«i hoan nghªnh mäi c¬ héi ®Ó t¨ng cêng quan hÖ gi÷a hai níc chóng ta vµ víi c¸c níc ¸ - Phi, chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®i th¨m níc Céng hoµ Ên §é lÇn nµy cña chóng t«i cµng th¾t ch®t thªm n÷a t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta, ®ång thêi gãp phÇn t¨ng cêng t×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc ¸ - Phi vµ cñng cè hoµ b×nh ë ch©u ¸ vµ thÕ giíi. Mét lÇn n÷a, chóng t«i xin göi lêi chµo th©n ¸i cña chóng t«i vµ cña nh©n d©n Thñ ®« Hµ Néi ®Õn toµn thÓ anh chÞ em c«ng d©n Thñ ®« Niu §ªli. T×nh h÷u nghÞ ViÖt - Ên mu«n n¨m! Hoµ b×nh ch©u ¸ vµ thÕ giíi mu«n n¨m! ViÖt Nam - Hin®i bhai bhai!1)
§äc chiÒu 6-2-1958. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña
1

) ViÖt Nam - Ên §é lµ anh em.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr. 32-36.

§¸P Tõ TRONG BUæI TIÖC DO TæNG THèNG PRAX¸T CHI£U §·I
Tha Tæng thèng Ragi¨ng®ra Prax¸t kÝnh mÕn, Tha Thñ tíng Giaoah¸clan Nªru kÝnh mÕn, Tha c¸c vÞ, Chóng t«i xin thËt lßng c¶m ¬n Tæng thèng Ragi¨ng®ra Prax¸t vÒ nh÷ng lêi chóc mõng tèt ®Ñp vµ h÷u nghÞ ®èi víi chóng t«i. §ã lµ mét vinh dù kh«ng nh÷ng cho c¸ nh©n t«i mµ cho c¶ nh©n d©n ViÖt Nam. Khi ®Õn ®Êt níc Ên §é vÜ ®¹i, chóng t«i rÊt c¶m ®éng vµ sung síng ®îc ®Õn quª h¬ng cña mét trong nh÷ng nÒn v¨n minh l©u ®êi nhÊt cña thÕ giíi. V¨n

ho¸, triÕt häc vµ nghÖ thuËt cña níc Ên §é ®· ph¸t triÓn rùc rì vµ cã nh÷ng cèng hiÕn to lín cho loµi ngêi. NÒn t¶ng vµ truyÒn thèng cña triÕt häc Ên §é lµ lý tëng hoµ b×nh b¸c ¸i. Liªn tiÕp trong nhiÒu thÕ kû, t tëng PhËt gi¸o, nghÖ thuËt, khoa häc Ên §é ®· lan kh¾p thÕ giíi. Nhng chñ nghÜa thùc d©n ®· x©m lîc níc Ên §é hµng tr¨m n¨m, ®· k×m h·m sù ph¸t triÓn cña nh©n d©n Ên §é. §Ó giµnh l¹i ®éc lËp, tù do cña m×nh, nh©n d©n Ên §é ®· anh dòng vµ bÒn bØ ®Êu tranh chèng chñ nghÜa thùc d©n. HiÖn nay, Ên §é lµ mét níc lín gi÷ mét vai trß ngµy cµng quan träng trªn thÕ giíi. ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é ®· ®ãng gãp nhiÒu vµo viÖc gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi, ph¸t triÓn quan hÖ h÷u nghÞ vµ hîp t¸c quèc tÕ gi÷a c¸c níc trªn c¬ së n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh. Trung thµnh víi tinh thÇn B¨ng®ung, ChÝnh phñ Ên §é ®· gãp phÇn quan träng trong viÖc x©y dùng khèi ®¹i ®oµn kÕt cña c¸c níc ¸ - Phi. VÒ m®t kinh tÕ, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é ®· hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø nhÊt, ®ang ra søc thùc hiÖn kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø hai. VÒ v¨n ho¸, c¸c nhµ b¸c häc, c¸c nhµ trÝ thøc, ®· ph¸t huy truyÒn thèng vÎ vang cña Th¸nh G¨ng®i vµ nhµ ®¹i thi hµo Tago vµ ®ang ra søc gãp phÇn xøng ®¸ng vµo c«ng cuéc x©y dùng ®Êt níc. Chóng t«i xin thµnh t©m chóc nh©n d©n Ên §é anh em ngµy cµng thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi míi, níc Ên §é ngµy cµng giµu m¹nh. Tha c¸c vÞ, HiÖn nay, lùc lîng hiÕu chiÕn trªn thÕ giíi ®ang ©m mu x« ®Èy loµi ngêi vµo mét cuéc chiÕn tranh v« cïng tµn khèc. Nh©n d©n thÕ giíi ch¸n ghÐt vµ c¨m thï chiÕn tranh. Nh©n d©n thÕ giíi ®· kh«ng ngõng ®Êu tranh ®Ó g×n gi÷ vµ cñng cè hoµ b×nh; trong cuéc ®Êu tranh cho hoµ b×nh, Ên §é ®· cã nhiÒu cèng hiÕn lín. Lùc lîng hoµ b×nh hiÖn nay m¹nh h¬n bao giê hÕt vµ cã kh¶ n¨ng ng¨n ngõa chiÕn tranh. Nhng bän hiÕu chiÕn cha tõ bá ©m mu g©y chiÕn cña chóng, ChÝnh

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ nhiÖt liÖt hoan nghªnh mäi s¸ng kiÕn, mäi cè g¾ng nh»m lµm cho t×nh h×nh thÕ giíi bít c¨ng th¼ng. Chóng t«i hoµn toµn ®ång ý víi Thñ tíng Nªru t¸n thµnh ®Ò nghÞ cña Liªn X« vÒ viÖc nh÷ng ngêi ®øng ®Çu c¸c níc më mét cuéc héi nghÞ nh»m t¨ng cêng sù hîp t¸c quèc tÕ vµ lßng tin cËy lÉn nhau ®Ó gi÷ g×n hßa b×nh thÕ giíi. Chóng t«i còng ph¶n ®èi tÊt c¶ c¸c khèi qu©n sù x©m lîc. Chóng t«i t¸n thµnh viÖc tæng tµi gi¶m qu©n bÞ, t¸n thµnh viÖc cÊm thö vµ dïng vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ. ChÝnh s¸ch cña ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ lµ ra søc gãp phÇn vµo sù nghiÖp hoµ b×nh thÕ giíi. HiÖn nay, ë níc ViÖt Nam chóng t«i, do sù can thiÖp cña chñ nghÜa thùc d©n mµ viÖc thèng nhÊt ®Êt níc cha ®îc thùc hiÖn b»ng tæng tuyÓn cö tù do nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. §ã lµ mét sù x©m ph¹m ®Õn t×nh c¶m vµ chñ quyÒn cña nh©n d©n ViÖt Nam. Tõ ®· l©u, níc ViÖt Nam lµ mét, d©n téc ViÖt Nam lµ mét, kh«ng ai cã thÓ chia c¾t ®îc. Chóng t«i kiªn quyÕt phÊn ®Êu ®Ó thùc hiÖn thèng nhÊt ®Êt níc trªn c¬ së ®éc lËp vµ d©n chñ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh. Cã chÝnh nghÜa, cã søc ®¹i ®oµn kÕt toµn d©n, cã sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n thÕ giíi, chóng t«i tin ch¾c r»ng níc ViÖt Nam nhÊt ®Þnh sÏ thèng nhÊt. Thay m®t ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n d©n ViÖt Nam, t«i xin c¶m ¬n Uû ban Quèc tÕ do Ên §é lµm Chñ tÞch, ®· cã nhiÒu cè g¾ng trong viÖc gi¸m s¸t vµ kiÓm so¸t thi hµnh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ë ViÖt Nam. Trong viÖc ®Êu tranh ®Ó cñng cè hoµ b×nh, thùc hiÖn thèng nhÊt, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n d©n ViÖt Nam lu«n lu«n biÕt ¬n sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é anh em. Nh©n d©n ViÖt Nam lu«n

lu«n nhí r»ng Th¸nh G¨ng®i ñng hé cuéc kh¸ng chiÕn cña ViÖt Nam ngay khi míi b¾t ®Çu vµ Thñ tíng Nªru ®· nhiÒu lÇn lªn tiÕng ph¶n ®èi cuéc chiÕn tranh x©m lîc ë ViÖt Nam. ViÖc Thñ tíng Giaoah¸clan Nªru vµ Phã Tæng thèng X¸cvapali Ra®acrixnan ®· sang th¨m níc ViÖt Nam ®· th¾t ch®t thªm t×nh h÷u nghÞ s½n cã gi÷a hai níc chóng ta. Chóng t«i tin r»ng cuéc ®i th¨m Ên §é lÇn nµy cña chóng t«i sÏ t¨ng cêng h¬n n÷a quan hÖ h÷u nghÞ Êy, ®ång thêi gãp mét phÇn vµo viÖc cñng cè vµ ph¸t triÓn khèi ®¹i ®oµn kÕt cña c¸c níc ¸ - Phi. Cuèi cïng, xin mêi c¸c vÞ n©ng cèc: Chóc søc khoÎ cña Tæng thèng Ragi¨ng®ra Prax¸t, cña Thñ tíng Giaoah¸clan Nªru. Chóc søc khoÎ c¸c vÞ h«m nay cã m®t ë ®©y. Chóc sù phån thÞnh cña níc Céng hoµ Ên §é vÜ ®¹i. Chóc t×nh h÷u nghÞ kh«ng g× lay chuyÓn ®îc gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ Ên §é. Chóc khèi ®¹i ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc ¸ - Phi ngµy cµng cñng cè. Chóc hoµ b×nh ch©u ¸ vµ thÕ giíi ngµy cµng v÷ng bÒn. Panch Sheela!
§äc tèi 6-2-1958. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr.37-39.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TUY£N Bè T¹I CUéC HäP B¸O ë NIU §£LI (ÊN §é) VÒ VÊN §Ò THèNG NHÊT N¦íC VIÖT NAM, QUAN HÖ GI÷A VIÖT NAM VíI C¸C N¦íC L¸NG GIÒNG Vµ C¸C N¦íC TRONG PHE X· HéI CHñ NGHÜa1)

mét lµ thèng nhÊt níc ViÖt Nam trªn c¬ së ®éc lËp, d©n chñ, b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh theo nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. Chóng t«i s½n sµng hiÖp th¬ng víi c¸c nhµ cÇm quyÒn miÒn Nam ViÖt Nam ®Ó bµn vÒ vÊn ®Ò tæ chøc tæng tuyÓn cö tù do trong c¶ níc nh»m thèng nhÊt níc ViÖt Nam. MiÒn Nam ViÖt Nam lµ thÞt cña thÞt chóng t«i, lµ m¸u cña m¸u chóng t«i. Nh©n d©n ViÖt Nam sÏ ®îc thèng nhÊt. - Nh÷ng mèi quan hÖ gi÷a Ên §é vµ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ rÊt tèt ®Ñp. Nh÷ng mèi quan hÖ gi÷a níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ víi V¬ng quèc Lµo vµ V¬ng quèc Kh¬me ®Òu lµ nh÷ng quan hÖ l¸ng giÒng tèt dùa trªn c¬ së n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh. ChØ cã bän thùc d©n lµ kh«ng hµi lßng vÒ viÖc thèng nhÊt níc Lµo vµ vÒ viÖc V¬ng quèc Lµo vµ Kh¬me theo ®uæi chÝnh s¸ch hoµ b×nh trung lËp. Nh÷ng mèi quan hÖ gi÷a ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ víi Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa rÊt tèt ®Ñp vµ lµ nh÷ng mèi quan hÖ anh em dùa trªn nguyªn t¾c b×nh ®¼ng vµ hai bªn cïng cã lîi.
Nãi chiÒu 7-2-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1432, ngµy 9 - 2 - 1958.

- LËp trêng cña chóng t«i rÊt râ rµng vµ tríc sau nh
1

) §Çu ®Ò lµ cña chóng t«i (B.T).

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I HéI NH÷NG NG¦êI ÊN NGHI£N CøU C¸C VÊN §Ò QUèC TÕ
Tha c¸c vÞ, Nh©n dÞp ®i th¨m níc Ên §é t¬i ®Ñp, h«m nay

chóng t«i rÊt sung síng ®îc g®p c¸c vÞ. Chóng t«i xin nhiÖt liÖt chµo mõng vµ c¶m ¬n c¸c vÞ ®ãn tiÕp chóng t«i mét c¸ch th©n mËt. T«i xin tãm t¾t tr×nh bµy vÒ t×nh h×nh níc ViÖt Nam chóng t«i nh sau: Níc ViÖt Nam thµnh lËp ®· h¬n 2 ngh×n n¨m. ViÖt Nam lµ mét d©n téc cã chung mét lÞch sö, mét thø tiÕng, mét nÒn kinh tÕ vµ v¨n ho¸. D©n téc ViÖt Nam ®· cïng nhau ®oµn kÕt nhÊt trÝ trong lao ®éng x©y dùng vµ trong chiÕn ®Êu chèng ngo¹i x©m. Níc ViÖt Nam lµ mét khèi thèng nhÊt. Tõ khi thùc d©n Ph¸p ®®t ¸ch n« lÖ lªn ®Êt níc ViÖt Nam, hä chia c¾t ®Êt níc chóng t«i lµm 3 xø: B¾c Kú, Trung Kú, Nam Kú, mçi xø theo mét quy chÕ chÝnh trÞ riªng nhng chung quy vÉn lµ chÕ ®é ¸p bøc bãc lét thuéc ®Þa. Víi ph¬ng ch©m cæ truyÒn "chia ®Ó trÞ", hä hy väng tiªu diÖt tinh thÇn ®Êu tranh cña nh©n d©n ViÖt Nam. Nhng nh©n d©n ViÖt Nam ®· kh«ng ngõng ®Êu tranh chèng thùc d©n Ph¸p trong gÇn mét thÕ kû. Tõ nh÷ng cuéc khëi nghÜa chèng thùc d©n Ph¸p lóc ®Çu tíi cuéc kh¸ng chiÕn trong 8,9 n¨m võa qua, m®c dÇu thùc d©n Ph¸p ®· dïng mäi chÝnh s¸ch khñng bè ®µn ¸p hÕt søc tµn khèc, nhng cuèi cïng nh©n d©n ViÖt Nam ®· lµm C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m thµnh c«ng, lËp nªn níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®éc lËp vµ thèng nhÊt. Ngay tõ khi míi thµnh lËp, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®· tuyªn bè: "§èi víi tÊt c¶ c¸c níc trªn thÕ giíi, níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ thiÕt tha mong muèn duy tr× t×nh h÷u nghÞ vµ thµnh thËt hîp t¸c trªn c¬ së b×nh ®¼ng vµ t¬ng trî ®Ó x©y dùng hoµ b×nh thÕ giíi l©u dµi". Chóng t«i muèn hoµ b×nh ®Ó x©y dùng ®Êt níc. Nhng thùc d©n Ph¸p ®· cè t×nh g©y l¹i chiÕn tranh, hßng cíp níc ViÖt Nam mét lÇn n÷a. Sau khi trë l¹i Nam Bé lÇn thø hai, hä ®· t¸ch Nam Bé ra khái l·nh thæ ViÖt Nam, lËp thµnh c¸i mµ hä gäi lµ níc "Nam Kú tù trÞ".

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Nhng nh©n d©n toµn quèc ®· cïng víi nh©n d©n Nam Bé kiªn quyÕt kh¸ng chiÕn. Tr¶i qua chÝn n¨m kh¸ng chiÕn gian khæ, chóng t«i ®· giµnh ®îc th¾ng lîi. HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· ®em l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam, trªn c¬ së c«ng nhËn níc ViÖt Nam cã chñ quyÒn, ®éc lËp, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ. Th¾ng lîi cña nh©n d©n ViÖt Nam mét lÇn n÷a chøng tá r»ng kh«ng mét lùc lîng x©m lîc nµo cã thÓ ®¸nh b¹i ®îc cuéc ®Êu tranh cña mét d©n téc yªu níc, kiªn quyÕt ®øng lªn ®Ó b¶o vÖ chñ quyÒn, ®éc lËp, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña m×nh. §Ó gi÷ g×n hoµ b×nh ë §«ng D¬ng, HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh nh÷ng nguyªn t¾c vµ biÖn ph¸p cô thÓ ®Ó thùc hiÖn thèng nhÊt níc ViÖt Nam vµo th¸ng 7 n¨m 1956. Nhng ®Õn nay, do sù can thiÖp cña níc ngoµi ë miÒn Nam ViÖt Nam, cuéc héi nghÞ hiÖp th¬ng gi÷a c¸c nhµ ®¬ng côc ë hai miÒn ®Ó chuÈn bÞ tæng tuyÓn cö tù do nh»m thèng nhÊt ®Êt níc cha ®îc thùc hiÖn. §ã lµ mét viÖc tr¸i ngîc víi nguyÖn väng thiÕt tha cña toµn d©n ViÖt Nam. Tõ n¨m 1955 tíi nay, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®· cã nhiÒu ®Ò nghÞ cô thÓ víi c¸c nhµ ®¬ng côc miÒn Nam më héi nghÞ hiÖp th¬ng ®Ó bµn vÒ tæng tuyÓn cö tù do theo HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. Nhng ®Õn nay, chÝnh quyÒn miÒn Nam vÉn cha tr¶ lêi. Cã ngêi cho r»ng trë lùc chñ yÕu cho sù thèng nhÊt lµ v× hai miÒn cã chÕ ®é kh¸c nhau, ho®c v× miÒn nµy cã thÓ th«n tÝnh miÒn kia. Theo ý chóng t«i, vÊn ®Ò c¨n b¶n ë ®©y kh«ng ph¶i lµ sù kh¸c nhau vÒ chÕ ®é, vÊn ®Ò c¨n b¶n lµ ph¶i ®Ó cho nh©n d©n c¸i quyÒn ®îc hoµn toµn tù do lùa chän chÕ ®é nµy ho®c chÕ ®é kh¸c. Chóng t«i lu«n lu«n chñ tr¬ng c¸c nhµ

cÇm quyÒn ë hai miÒn cïng nhau bµn b¹c ®Ó thèng nhÊt ®Êt níc trªn nguyªn t¾c ®®t lîi Ých tèi cao cña Tæ quèc lªn trªn hÕt vµ hîp víi nguyÖn väng cña toµn d©n. Trong viÖc thùc hiÖn thèng nhÊt níc ViÖt Nam b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh, trë lùc chñ yÕu lµ do ©m mu cña bän ®Õ quèc vµ tay sai. ¢m mu ®ã nh»m chia c¾t l©u dµi níc ViÖt Nam, biÕn miÒn Nam thµnh c¨n cø qu©n sù cña "chÝnh s¸ch thùc lùc". V× ©m mu ®ã mµ viÖc thèng nhÊt níc ViÖt Nam bÞ c¶n trë, hoµ b×nh ë §«ng D¬ng vµ §«ng - Nam ¸ bÞ ®e do¹. HiÖn nay viÖc thèng nhÊt ®Êt níc lµ mét yªu cÇu thiÕt tha nhÊt cña toµn ViÖt Nam. §Ó thèng nhÊt níc ViÖt Nam b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh, mäi biÖn ph¸p thùc tÕ ®Òu ph¶i xuÊt ph¸t tõ nguyÖn väng hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp vµ d©n chñ cña toµn d©n; ph¶i phï hîp víi HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, ®ång thêi chiÕu cè ®Õn sù tån t¹i cña hai chÕ ®é kh¸c nhau ë hai miÒn. §ã lµ chñ tr¬ng cña ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. C¸c nhµ ®¬ng côc hai miÒn cÇn hiÖp th¬ng ®Ó chuÈn bÞ tæng tuyÓn cö tù do trong toµn quèc. Cuéc tæng tuyÓn cö tù do Êy ph¶i tiÕn hµnh trong toµn quèc theo nguyªn t¾c phæ th«ng, b×nh ®¼ng, trùc tiÕp vµ bÝ mËt, díi sù kiÓm so¸t vµ gi¸m s¸t cña ñy ban Quèc tÕ gåm Ên §é, Ba Lan, Cana®a. Qua tæng tuyÓn cö tù do, nh©n d©n hai miÒn B¾c Nam sÏ bÇu ra mét Quèc héi duy nhÊt. Quèc héi Êy sÏ cö ra ChÝnh phñ liªn hiÖp trung ¬ng. T×nh h×nh kh¸c nhau gi÷a hai miÒn cÇn ®îc chiÕu

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

cè. VÝ dô nh khi ®Êt níc míi thèng nhÊt, ë hai miÒn cã thÓ thµnh lËp nh÷ng Héi ®ång d©n cö vµ c¬ quan hµnh chÝnh cã quyÒn réng r·i cña mçi miÒn, nh tr¶i qua th¬ng lîng mµ dÇn dÇn ®i ®Õn thèng nhÊt qu©n ®éi hai miÒn, v.v.. Trong khi cha thèng nhÊt, c¸c ®¶ng ph¸i vµ ®oµn thÓ nh©n d©n yªu níc t¸n thµnh hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ, ph¶i cã ®Þa vÞ hîp ph¸p; ph¶i lËp quan hÖ b×nh thêng vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi vµ t«n träng quyÒn tù do ®i l¹i gi÷a hai miÒn. Trªn c¬ së Êy, chóng t«i s½n sµng ®oµn kÕt víi tÊt c¶ mäi ngêi yªu níc, kh«ng ph©n biÖt xu híng chÝnh trÞ, tÝn ngìng vµ t«n gi¸o, thµnh phÇn x· héi, v.v.. Nh÷ng ®Ò nghÞ hîp t×nh hîp lý Êy cµng ngµy cµng ®îc sù ®ång t×nh vµ hëng øng cña c¸c tÇng líp nh©n d©n réng r·i tõ B¾c chÝ Nam vµ sù ñng hé cña c¸c lùc lîng hoµ b×nh d©n chñ trªn thÕ giíi. ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ toµn d©n ViÖt Nam hoan nghªnh mäi ý kiÕn, mäi cè g¾ng nh»m gióp cho níc ViÖt Nam mau thèng nhÊt b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. VÒ quan hÖ quèc tÕ, chóng t«i lu«n lu«n trung thµnh víi chÝnh s¸ch hoµ b×nh vµ hîp t¸c gi÷a c¸c níc trªn c¬ së n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh. Trong níc, chóng t«i ra søc duy tr× vµ cñng cè hoµ b×nh, v× chóng t«i cÇn cã hoµ b×nh ®Ó x©y dùng kinh tÕ vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸, dÇn dÇn c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n. Trong 3 n¨m qua, chóng t«i ®· gi¶m ng©n s¸ch quèc phßng, gi¶m 8 v¹n binh sÜ. Chóng t«i dån lùc lîng vµo

viÖc kh«i phôc kinh tÕ, cñng cè miÒn B¾c. Chóng t«i ®· ®¹t ®îc nh÷ng kÕt qu¶ tèt. VÒ s¶n xuÊt lóa, miÒn B¾c hiÖn nay ®· vît møc tríc chiÕn tranh, chóng t«i ®· kh«i phôc hÇu hÕt c¸c xÝ nghiÖp cò bÞ chiÕn tranh tµn ph¸ vµ x©y dùng mét sè xÝ nghiÖp míi. C«ng viÖc xo¸ n¹n mï ch÷ ®· gÇn xong. HiÖn nay, sè sinh viªn ®¹i häc ®· t¨ng lªn gÊp 6 lÇn vµ sè häc sinh trung häc lªn gÊp 14 lÇn, sè häc sinh tiÓu häc gÊp 4 lÇn so víi thêi Ph¸p thuéc. C¸c trêng ®¹i häc ®Òu d¹y b»ng tiÕng ViÖt. §iÒu Êy chøng minh r»ng khi mét d©n téc ®îc tù do ®éc lËp th× cã thÓ ph¸t huy hÕt tµi n¨ng ®Ó n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña m×nh. Tha c¸c vÞ, NguyÖn väng tha thiÕt vµ ý chÝ s¾t ®¸ cña toµn d©n ViÖt Nam lµ thùc hiÖn thèng nhÊt ®Êt níc b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh. §Êu tranh cho thèng nhÊt lµ con ®êng sèng cña nh©n d©n ViÖt Nam. Cuéc ®Êu tranh ®ã phï hîp víi quyÒn d©n téc tù quyÕt cña HiÕn ch¬ng Liªn hîp quèc, víi Panch Sheela, víi chÝnh nghÜa. Nã nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng lîi lµ nhê truyÒn thèng ®¹i ®oµn kÕt vµ tinh thÇn bÊt khuÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam, nhê sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n c¸c níc. Nhê ®¹i ®oµn kÕt mµ trong bao nhiªu thÕ kû, nh©n d©n ViÖt Nam ®· b¶o vÖ ®îc ®éc lËp tù do cña m×nh. Nhê ®¹i ®oµn kÕt mµ nh©n d©n ViÖt Nam ®· ®¸nh th¾ng chñ nghÜa thùc d©n, lµm C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m thµnh c«ng vµ ®· kh¸ng chiÕn ®Õn th¾ng lîi. Nhê ®¹i ®oµn kÕt toµn d©n mµ níc ViÖt Nam chóng t«i nhÊt ®Þnh sÏ thèng nhÊt. Trong cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ, nh©n d©n ViÖt Nam ®îc sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n thÕ giíi, nhÊt lµ cña nh©n d©n Ên §é. §ång bµo chóng t«i biÕt ¬n nh©n d©n Ên §é ®· ®ång t×nh vµ ñng hé chóng t«i trong thêi gian kh¸ng chiÕn còng nh tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i. ViÖc ChÝnh phñ Ên §é lµm Chñ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

tÞch Uû ban Quèc tÕ gi¸m s¸t vµ kiÓm so¸t, cµng gãp phÇn quan träng vµo viÖc thi hµnh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ë ViÖt Nam, cµng lµm cho mèi t×nh ViÖt - Ên thªm kh¨ng khÝt. HiÖn nay, trªn thÕ giíi lùc lîng hoµ b×nh ngµy cµng ph¸t triÓn. Cµng ngµy cµng nhiÒu ngêi ®ßi gi¶m qu©n bÞ, ®ßi ®×nh chØ viÖc thö vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ, ph¶n ®èi c¸c khèi qu©n sù B¾c §¹i T©y D¬ng16, B¸t®a vµ §«ng - Nam ¸, ®ßi nh÷ng ngêi cÇm ®Çu c¸c níc më héi nghÞ ®Ó lµm dÞu t×nh h×nh c¨ng th¼ng trªn thÕ giíi. N¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh do Ên §é vµ Trung Quèc ®Ò xíng cµng ngµy cµng ®îc nhiÒu níc t¸n thµnh vµ hëng øng. Tinh thÇn cña Héi nghÞ ®oµn kÕt ch©u ¸ ë Niu §ªli, tinh thÇn cña Héi nghÞ B¨ng®ung míi ®©y l¹i ®îc biÓu hiÖn mét c¸ch rùc rì ë §¹i héi L¬ Ke ®· kh«ng ngõng g¾n bã nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi trong cuéc ®Êu tranh chèng chñ nghÜa thùc d©n, b¶o vÖ ®éc lËp d©n téc, hßa b×nh vµ an ninh. T×nh h×nh míi ®· lµm cho chñ nghÜa thùc d©n cµng thªm suy yÕu vµ c« lËp. Nhng chñ nghÜa thùc d©n kh«ng chÞu bá ©m mu th©m ®éc cña chóng, cuéc ®Êu tranh cña chóng t«i ®Ó cñng cè hoµ b×nh, thùc hiÖn thèng nhÊt cßn g®p nhiÒu khã kh¨n. Nh©n d©n ViÖt Nam chóng t«i cßn ph¶i cè g¾ng nhiÒu. Nhng chóng t«i cµng ngµy cµng tin tëng ë søc m¹nh ®¹i ®oµn kÕt cña m×nh, cña chÝnh nghÜa vµ cña sù ñng hé cña nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh thÕ giíi. Chóng t«i tin ch¾c r»ng níc ViÖt Nam nhÊt ®Þnh sÏ hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh. T«i thµnh t©m chóc t×nh h÷u nghÞ ViÖt - Ên ngµy cµng cñng cè vµ ph¸t triÓn.
Nãi ngµy 7-2-1958. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt,

Hµ Néi, 1960, t.V, tr. 40-45.

DIÔN V¡N T¹I BUæI TIÖC CHI£U §·I TæNG THèNG PRAX¸T
Trong mÊy ngµy võa qua, chóng t«i ®· ®îc c¸c vÞ ®ãn tiÕp víi lßng hiÕu kh¸ch nång nhiÖt, chóng t«i ®· cã dÞp nãi chuyÖn v« cïng th©n mËt víi Tæng thèng Prax¸t - mét vÞ ®· cao tuæi vµ cã nh÷ng ®øc tÝnh cao quý thËt ®¸ng kÝnh träng - víi Thñ tíng Nªru vµ c¸c vÞ l·nh ®¹o kh¸c cña níc Céng hoµ Ên §é. Trong nhiÒu vÊn ®Ò quan träng, chóng t«i vµ c¸c b¹n Ên §é cña chóng t«i ®· cïng mét quan ®iÓm. §iÒu ®ã cµng lµm cho chóng t«i thªm tin tëng vµo viÖc ph¸t triÓn h¬n n÷a nh÷ng mèi quan hÖ th©n thiÖn gi÷a hai níc chóng ta. Trong thêi gian ng¾n ë th¨m thµnh phè Niu §ªli, chóng t«i ®· cã dÞp t×m hiÓu râ thªm sù ph¸t triÓn khoa häc vµ nghÖ thuËt Ên §é còng nh søc lao ®éng s¸ng t¹o vÜ ®¹i cña nh©n d©n Ên §é. N¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh - mµ Thñ tíng Nªru lµ mét trong nh÷ng ngêi ®· cæ vò - ngµy nay ®· trë thµnh sù thËt vµ ph¸t triÓn h¬n n÷a t tëng cao

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

c¶ cña hoµ b×nh. Trong thÕ giíi hiÖn nay, níc Céng hoµ Ên §é lµ mét g¬ng s¸ng cña sù chung sèng hoµ b×nh vµ h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc. ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ViÖt Nam chóng t«i ®· t¸n thµnh vµ quyÕt ®Þnh ¸p dông n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh, chóng t«i nhiÖt thµnh mong muèn cñng cè c¸c mèi quan hÖ vµ hîp t¸c th©n thiÖn víi c¸c níc ¸ - Phi vµ víi tÊt c¶ c¸c níc trªn thÕ giíi. Chóng t«i tin tëng ch¾c ch¾n r»ng sù t¨ng cêng vµ cñng cè c¸c mèi quan hÖ th©n thiÖn gi÷a hai níc chóng ta sÏ t¨ng cêng thªm ®îc t×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc ¸ - Phi vµ gãp phÇn gi÷ g×n hoµ b×nh ë ch©u ¸ vµ thÕ giíi.
§äc tèi 7-2-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1433, ngµy 10-2-1958.

NãI CHUYÖN VíI C¸C §¹I BIÓU NH¢N D¢N THµNH PHè BOMBAY (ÊN §é)
Chóng t«i rÊt sung síng ®îc c¸c b¹n ®ãn tiÕp nhiÖt liÖt. Hµng chôc v¹n nh©n d©n Bombay, tõ c¸c cô phô l·o ®Õn c¸c ch¸u nhi ®ång ®· ®øng chËt c¸c ®êng ®Ó chµo mõng chóng t«i. §iÒu ®ã lµm cho chóng t«i ghi nhí m·i mèi t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt ViÖt - Ên anh em. Bombay lµ mét thµnh phè rÊt quan träng cña níc Céng hoµ Ên §é, mét trung t©m v¨n ho¸, kü nghÖ, khoa häc. L¹i lµ mét cöa biÓn th«ng th¬ng lín. Mét ®iÒu n÷a lµm cho Bombay næi tiÕng trªn thÕ giíi, v× Bombay lµ quª h¬ng cña Th¸nh G¨ng®i, ngêi ®· nªu cao ®¹o ®øc yªu níc, kh¾c khæ, nhÉn n¹i, suèt ®êi hy sinh cho Tæ quèc, cho nh©n d©n, cho hoµ b×nh. Díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña Thñ tíng Nªru vµ sù cè g¾ng cña toµn d©n Ên §é, tõ ngµy ®éc lËp, níc Céng hoµ Ên §é ®· trë nªn mét níc hïng m¹nh. Trong sù nghiÖp ®ã nh©n d©n Bombay ®· gãp phÇn xøng ®¸ng cña m×nh.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Ngµy nay, thÕ giíi ®ang ®øng tríc mét cuéc ®Êu tranh quyÕt liÖt gi÷a hai lùc lîng: lùc lîng chiÕn tranh vµ lùc lîng hoµ b×nh. ChiÕn tranh lµ môc ®Ých cña c¸c khèi qu©n sù x©m lîc. Lùc lîng hoµ b×nh gåm cã tuyÖt ®¹i ®a sè nh©n d©n trªn thÕ giíi, trong ®ã cã gÇn 400 triÖu nh©n d©n Ên §é. Lùc lîng Êy ngµy cµng lín m¹nh. Nh©n d©n thÕ giíi ngµy thªm ®oµn kÕt, kiªn quyÕt ®Êu tranh ®Ó gi÷ g×n hoµ b×nh. Nh©n d©n thÕ giíi ra søc t¨ng cêng ®oµn kÕt vµ ®Êu tranh th× hoµ b×nh thÕ giíi ch¾c ch¾n gi÷ ®îc. Trong c«ng cuéc gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi, chóng t«i sung síng nhËn thÊy c¸c níc ¸ - Phi chóng ta gi÷ mét vai trß quan träng vµ Ên §é ®· gãp phÇn xøng ®¸ng cña m×nh. Ngµy nay, 1.200 triÖu nh©n d©n ¸ - Phi ®· ®îc gi¶i phãng. Nhng mét sè níc ¸ - Phi anh em vÉn cßn ®au khæ díi gãt s¾t cña thùc d©n, hä ®ang anh dòng ®Êu tranh cho tù do, ®éc lËp. Nh©n d©n ViÖt Nam hoµn toµn ®ång t×nh vµ ñng hé c¸c d©n téc anh em ®ã. Sau 8, 9 n¨m kh¸ng chiÕn gian khæ chèng thùc d©n, ViÖt Nam ®· giµnh ®îc th¾ng lîi. Héi nghÞ Gi¬nev¬ ®· c«ng nhËn ®éc lËp, chñ quyÒn, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña ViÖt Nam. Nhng ®Õn nay ®Êt níc chóng t«i cßn bÞ chia c¾t lµm hai miÒn, ®ã lµ v× sù can thiÖp cña ®Õ quèc Mü. Tuy vËy, chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®Êu tranh cho thèng nhÊt cña ViÖt Nam nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Nh©n d©n ViÖt Nam lu«n lu«n biÕt ¬n nh©n d©n Ên §é ®· ñng hé m×nh vµ lu«n lu«n ghi nhí sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña Th¸nh G¨ng®i, cña Thñ tíng Nªru ®èi víi cuéc kh¸ng chiÕn cña chóng t«i. Trong sù nghiÖp ®Êu tranh cho hoµ b×nh, chèng chñ nghÜa thùc d©n, nh©n d©n hai níc chóng ta lu«n lu«n s¸t c¸nh cïng nhau. Chóng ta ®· ®¹p ®æ bøc têng thùc d©n tríc ®©y ng¨n c¸ch chóng ta. Tõ nay quan hÖ gi÷a hai níc chóng ta ngµy cµng ®îc th¾t ch®t. Chóng

t«i tin r»ng nh÷ng quan hÖ h÷u nghÞ ®ã sÏ t¨ng cêng m·i m·i.
Nãi ngµy 10-2-1958. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr.46-47.

LêI Tõ BIÖT T¹I S¢N BAY B¡NGGALO (ÊN §é)
Tha «ng Thñ hiÕn, Tha c¸c b¹n, anh em chÞ em vµ c¸c ch¸u th©n mÕn, Chóng t«i rÊt c¶m ¬n cuéc ®ãn tiÕp nhiÖt liÖt cña c¸c b¹n. T«i sung síng chuyÓn ®Õn c¸c b¹n lêi chóc mõng h÷u nghÞ nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam. C¸c b¹n ®ang thùc hiÖn mét nhiÖm vô to lín lµ ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ theo kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø hai. Chóng t«i rÊt vui lßng thÊy nh÷ng thµnh tÝch to lín cña c¸c b¹n vµ mong häc tËp nh÷ng kinh nghiÖm quý b¸u cña c¸c b¹n. Mèi quan hÖ l©u ®êi gi÷a nh©n d©n hai níc chóng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ta ®ang ph¸t triÓn tèt ®Ñp trªn nÒn t¶ng n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh. Chóng t«i tin r»ng cuéc ®i th¨m cña chóng t«i sÏ gãp phÇn ph¸t triÓn thªm n÷a t×nh nghÜa anh em gi÷a nh©n d©n Ên §é vµ ViÖt Nam.
§äc ngµy 12-2-1958. B¸o Nh©n d©n , sè 1466, ngµy 17-3-1958.

§¸P Tõ TRONG CUéC MÝT TINH CHµO MõNG CñA NH¢N D¢N CANCóTTA (ÊN §é)
Nh©n d©n Cancótta vµ B¨nggan ®· gãp phÇn xøng ®¸ng trong cuéc ®Êu tranh giµnh ®éc lËp cña Ên §é, ®· cã nhiÒu vÞ anh hïng liÖt sÜ vµ còng ®· anh dòng ®Êu tranh ñng hé cuéc kh¸ng chiÕn cña ViÖt Nam. B¨nggan cßn lµ mét trung t©m v¨n ho¸ cña níc b¹n, lµ quª h¬ng cña ®¹i v¨n hµo Tago mµ c¶ thÕ giíi ®Òu kÝnh träng. HiÖn nay ë ch©u ¸ vµ ch©u Phi, nhiÒu níc ®· ®îc ®éc lËp. Trªn b¶n ®å ¸ - Phi, ph¹m vi thèng trÞ cña thùc d©n ngµy cµng bÞ thu hÑp. Ch¾c r»ng ch¼ng bao l©u n÷a, m®t trêi tù do ®éc lËp sÏ ®¸nh tan nèt ®ªm tèi chñ nghÜa thùc d©n. MiÒn Goa ph¶i trë vÒ víi níc Céng hoµ Ên §é, miÒn T©y Iri¨ng ph¶i trë vÒ víi níc Céng hoµ In®«nªxia. ë ViÖt Nam yªu quý cña chóng t«i, ®Õ quèc ®ang ©m mu chia c¾t l©u dµi ®Êt níc chóng t«i lµm hai miÒn. Nhng nh©n d©n ViÖt Nam kiªn quyÕt ®oµn kÕt vµ ®Êu tranh ®Ó thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. Chóng t«i c¶m ¬n nh©n d©n vµ ChÝnh phñ Ên §é ®· gãp phÇn vµo viÖc lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam, c¶m ¬n nh÷ng cè g¾ng cña Uû ban Quèc tÕ do Ên §é lµm Chñ tÞch trong viÖc thi hµnh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ë ViÖt Nam.
§äc chiÒu 13-2-1958. B¸o Nh©n d©n , sè 1468,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngµy 19-3-1958.

§¸P Tõ TRONG BUæI TIÖC CHI£U §·I CñA THñ HIÕN B¡NGGAN
Trong chÝn ngµy võa qua, sau khi ®i th¨m §ªli, Bacra vµ nhiÒu n¬i kh¸c, qua nh÷ng cuéc g®p gì víi Tæng thèng Prax¸t kÝnh mÕn, Thñ tíng Nªru kÝnh mÕn vµ c¸c nhµ l·nh ®¹o kh¸c, cïng c¸c tÇng líp nh©n d©n níc b¹n, chóng t«i cµng thÊy râ mèi t×nh h÷u nghÞ th©n thiÕt gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta. Chóng t«i còng ®· thÊy râ ®Êt níc Ên §é rÊt giµu cã vµ t¬i ®Ñp, nh©n d©n Ên §é rÊt khÐo lÐo vµ cÇn cï, c¸c nhµ khoa häc vµ kü s Ên §é rÊt nhiÒu tµi n¨ng vµ cè g¾ng. C¸c b¹n ®· hoµn thµnh kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø nhÊt vµ ®· thu ®îc nhiÒu thµnh tÝch trong kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø hai. Chóng t«i coi th¾ng lîi cña c¸c b¹n nh lµ th¾ng lîi cña chóng t«i. Chóng t«i thµnh t©m chóc c¸c b¹n thu ®îc nhiÒu kÕt qu¶ to lín h¬n n÷a. ë ViÖt Nam chóng t«i, sau 8, 9 n¨m kh¸ng chiÕn, hoµ b×nh ®· ®îc lËp l¹i. Nhng ®Õn nay, do sù can thiÖp cña níc ngoµi, níc chóng t«i cha ®îc thèng nhÊt. Nhng chóng t«i tin r»ng víi søc x©y dùng v÷ng ch¾c cña miÒn B¾c, lùc lîng ®Êu tranh anh dòng cña nh©n d©n miÒn Nam, tinh thÇn kiªn quyÕt vµ sù ®oµn kÕt ch®t chÏ cña nh©n d©n c¶ níc, víi sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n Ên §é vµ nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh thÕ giíi, sù thèng nhÊt ®Êt níc cña chóng t«i nhÊt ®Þnh sÏ thµnh c«ng.
§äc tèi 13-2-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1469,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngµy 20-3-1958.

NãI CHUYÖN VíI NH¢N D¢N ÊN §é TR¦íC KHI RêI ÊN §é SANG TH¡M LI£N BANG MIÕN §IÖN
Tha bµ con th©n mÕn , Anh chÞ em Ên §é th©n mÕn, Chóng t«i rÊt h©n h¹nh ®îc nãi chuyÖn víi bµ con Ên §é. Cuéc ®i th¨m h÷u nghÞ cña chóng t«i ë Ên §é vÜ ®¹i ®· ®¹t kÕt qu¶ tèt ®Ñp. Chóng t«i ®· g®p Tæng thèng Prax¸t kÝnh mÕn, ®· cïng Thñ tíng Nªru, vÞ l·nh ®¹o xuÊt s¾c cña Ên §é, ngêi b¹n quý mÕn cña nh©n d©n ViÖt Nam, trao ®æi ý kiÕn th©n mËt. Chóng t«i ®· nhÊt trÝ vÒ nh÷ng vÊn ®Ò quèc tÕ quan träng vµ nh÷ng vÊn ®Ò thuéc vÒ quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a hai níc. Trong cuéc ®i th¨m nµy, chóng t«i ®· cã dÞp tiÕp xóc víi nhiÒu tÇng líp nh©n d©n Ên §é. Chóng t«i ®· ®îc g®p c«ng nh©n ë nhiÒu nhµ m¸y, anh chÞ em n«ng d©n trong nh÷ng c«ng tr×nh c¶i tiÕn n«ng th«n, c¸c nhµ khoa häc, c¸c nghÖ sÜ, v.v.. Chóng t«i thÊy ai ai còng ®Çy lßng yªu níc vµ h¨ng h¸i lµm viÖc ®Ó x©y dùng mét níc Ên §é phån thÞnh. ë ®©u chóng t«i còng ®îc nghe nh÷ng tiÕng nãi h÷u nghÞ vµ hoµ b×nh. NhiÒu b¹n ®· biÓu lé mèi c¶m t×nh s©u s¾c ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam vµ ®· cã nh÷ng lêi th¾m thiÕt chóc cho níc ViÖt Nam mau thèng nhÊt. §Õn th¨m níc c¸c b¹n, chóng t«i ®îc hiÓu thªm vÒ nÒn v¨n ho¸ l©u ®êi hiÖn nay ®ang ®îc ph¸t triÓn tèt ®Ñp vµ ®îc thÊy râ h¬n nh÷ng c«ng tr×nh x©y dùng to lín cña c¸c b¹n. Chóng t«i hÕt søc vui mõng tríc nh÷ng thµnh tÝch to lín cña c¸c b¹n, v× chóng t«i coi ®ã còng lµ thµnh tÝch cña chóng t«i. Chóng t«i rÊt tin t-

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ëng vµo tµi n¨ng vµ søc s¸ng t¹o cña 400 triÖu nh©n d©n Ên §é vÜ ®¹i ®ang x©y dùng xø së vµ cïng c¸c d©n téc anh em kh¸c ra søc b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. Mêi ngµy thÊm tho¾t qua nhanh. Tôc ng÷ ViÖt Nam cã nãi: "Khi lßng ngêi buån b· th× thÊy thêi gian ®i rÊt chËm. Khi lßng ngêi vui vÎ th× thÊy thêi gian ®i rÊt nhanh". Víi sù ®ãn tiÕp nhiÖt liÖt, víi sù tæ chøc chu ®¸o, víi sù s¨n sãc tËn t×nh cña ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é, chóng t«i thÊy thêi gian ®i rÊt nhanh. Chóng t«i sÏ ghi nhí m·i m·i h×nh ¶nh t¬i ®Ñp cña níc Ên §é anh em. Chóng t«i ghi nhí m·i m·i mèi t×nh h÷u nghÞ nhiÖt liÖt cña bµ con Ên §é, c¸c b¹n thanh niªn vµ c¸c ch¸u thiÕu nhi ®èi víi chóng t«i. Khi vÒ níc, chóng t«i sÏ b¸o c¸o l¹i nh÷ng ®iÒu tai nghe m¾t thÊy víi nh©n d©n ViÖt Nam, chóng t«i sÏ chuyÓn tÊt c¶ nh÷ng lêi chµo th©n ¸i cña bµ con Ên §é cho ®ång bµo ViÖt Nam chóng t«i. Chóng t«i rêi ®Êt níc c¸c b¹n, nhng lßng rÊt quyÕn luyÕn c¸c b¹n. Chóng t«i thµnh thËt c¶m ¬n sù ®ãn tiÕp nång nhiÖt cña Tæng thèng R.Prax¸t, Thñ tíng Gi.Nªru vµ c¸c vÞ trong ChÝnh phñ Ên §é. Chóng t«i còng xin c¶m ¬n c¸c vÞ Thñ hiÕn, Chñ tÞch vµ Bé trëng c¸c xø, c¸c vÞ ThÞ trëng, c¸c cÊp c¸n bé vµ nh©n viªn ChÝnh phñ ë nh÷ng n¬i chóng t«i ®· ®i qua, còng nh c¸c anh em nh©n viªn liªn l¹c vµ hµng kh«ng ®· tËn t×nh s¨n sãc chóng t«i. Chµo bµ con, chµo anh chÞ em th©n mÕn cña níc Céng hoµ Ên §é vÜ ®¹i. Cuèi cïng, B¸c Hå göi c¸c ch¸u nhi ®ång Ên §é nhiÒu c¸i h«n. T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ Ên §é bÒn v÷ng mu«n n¨m! T×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc ¸ - Phi mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m! Jai Hindi1)!
Nãi tríc §µi ph¸t thanh
1

Ên §é tèi 13-2-1958. Tµi liÖu lu t¹i Côc lu tr÷ Trung ¬ng §¶ng.

) Ên §é mu«n n¨m!

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I CUéC HäP B¸O ë R¡NGGUN (MIÕN §IÖN)
Trong 3 ngµy võa qua, chóng t«i ®· ®i th¨m ®Êt níc MiÕn §iÖn t¬i ®Ñp vµ giµu cã. Chóng t«i ®· nãi chuyÖn th©n mËt vµ trao ®æi ý kiÕn víi Tæng thèng U Vin M«n, Thñ tíng U Nu, c¸c Phã Thñ tíng, cïng nhiÒu vÞ l·nh ®¹o kh¸c cña Liªn bang MiÕn §iÖn. Chóng t«i ®· tiÕp xóc víi nhiÒu vÞ nh©n sÜ vµ nhiÒu tÇng líp nh©n d©n. Chóng t«i ®· ®i th¨m R¨nggun, Thñ ®« vÎ vang cña MiÕn §iÖn vµ nhiÒu th¾ng c¶nh ë bang San. §©u ®©u chóng t«i còng ®îc ChÝnh phñ vµ nh©n d©n MiÕn §iÖn ®ãn tiÕp nhiÖt liÖt vµ tá mèi t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam. Chóng t«i ®· thÊy râ sù nç lùc cè g¾ng x©y dùng ®Êt níc, lßng yªu níc nång nµn, ®øc tÝnh cÇn cï lao ®éng vµ lßng tha thiÕt yªu chuéng hoµ b×nh cña nh©n d©n MiÕn §iÖn. Chóng t«i vui mõng thÊy níc MiÕn §iÖn anh em ngµy cµng phån thÞnh vµ ®ãng mét vai trß quan träng trªn trêng quèc tÕ. Hai níc ViÖt Nam vµ MiÕn §iÖn ®Òu lµ nh÷ng níc ë ch©u ¸ cã nhiÒu ®iÓm gièng nhau, gÇn nhau vÒ v¨n ho¸, phong tôc tËp qu¸n, còng nh vÒ ®Þa lý khÝ hËu, tµi nguyªn. Hai níc chóng ta ®· tr¶i qua c¸c cuéc ®Êu tranh gian khæ chèng thùc d©n, giµnh lÊy ®éc lËp d©n téc. ChÝnh phñ vµ nh©n d©n MiÕn §iÖn ®· ñng hé tÝch cùc nh©n d©n níc chóng t«i trong lóc kh¸ng chiÕn vµ ®· cïng víi Ên §é vµ nhiÒu níc ¸-Phi kh¸c ®ãng gãp mét phÇn quan träng vµo viÖc lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam. Ngµy nay hai níc chóng ta ®· ®éc lËp, g¾n bã b»ng tinh thÇn B¨ng®ung, b»ng mèi t×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c d©n téc ¸ - Phi, hai d©n téc ViÖt Nam vµ MiÕn §iÖn ®Òu

mong muèn cã mét nÒn hoµ b×nh l©u dµi ®Ó x©y dùng mét cuéc ®êi tù do, no Êm, ®Ó kiÕn thiÕt xø së giµu m¹nh. Níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ Liªn bang MiÕn §iÖn nhÊt trÝ vÒ nh÷ng vÊn ®Ò quèc tÕ quan träng hiÖn t¹i. Sau ®©y, t«i ®Ò cËp ®Õn mét sè vÊn ®Ò: 1. ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ theo mét chÝnh s¸ch ngo¹i giao hoµ b×nh vµ h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc. Nh©n d©n ViÖt Nam ®· tõng sèng ®au khæ díi ¸ch ¸p bøc cña thùc d©n, ®· ®æ m¸u hy sinh giµnh lÊy tù do vµ ®éc lËp d©n téc, v× vËy nh©n d©n ViÖt Nam kiªn quyÕt chèng chñ nghÜa thùc d©n, kiªn quyÕt b¶o vÖ hoµ b×nh, chèng chiÕn tranh. KhÈu hiÖu cña chóng t«i lµ: ViÖt Nam hoµ b×nh, ®éc lËp, thèng nhÊt, d©n chñ vµ giµu m¹nh. HiÖn nay, 1.200 triÖu nh©n d©n ch©u ¸ vµ ch©u Phi ®· ®îc gi¶i phãng khái ¸ch n« lÖ thuéc ®Þa vµ nöa thuéc ®Þa. HÖ thèng thuéc ®Þa ®ang tiÕp tôc sôp ®æ kh«ng sao tr¸nh khái. C¸c d©n téc ph¬ng §«ng ®ang ®øng lªn chèng bän x©m lîc vµ kh«ng chÞu ®Ó cho ai ¸p bøc m×nh n÷a. B¶n Tuyªn ng«n ®éc lËp cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ngµy 2 th¸ng 9 n¨m 1945 ®· ghi râ: "TÊt c¶ c¸c d©n téc trªn thÕ giíi ®Òu sinh ra b×nh ®¼ng, d©n téc nµo còng cã quyÒn sèng, quyÒn sung síng vµ quyÒn tù do". ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ triÖt ®Ó ñng hé mäi cuéc ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc. MiÒn T©y Iri¨ng ph¶i trë vÒ víi In®«nªxia, vïng Goa ph¶i trë vÒ Ên §é, nh©n d©n Angiªri ph¶i ®îc ®éc lËp. Trong t×nh h×nh quèc tÕ hiÖn nay, lùc lîng hoµ b×nh ®· m¹nh h¬n lùc lîng hiÕu chiÕn, nhng nguy c¬ mét cuéc chiÕn tranh nguyªn tö vµ khinh khÝ cßn ®ang

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®e do¹ nh©n lo¹i víi nh÷ng sù tµn ph¸ vµ tang tãc kh«ng thÓ lêng ®îc. V× vËy cÇn ph¶i chÊm døt cuéc ch¹y ®ua vò trang hiÖn t¹i, xo¸ bá nh÷ng khèi qu©n sù x©m lîc, t¹o ra mét bÇu kh«ng khÝ tin cËy lÉn nhau gi÷a c¸c níc lµm cho t×nh h×nh thÕ giíi bít c¨ng th¼ng. Mét cuéc g®p gì gi÷a nh÷ng vÞ ®øng ®Çu c¸c níc ®Ó gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò ®ã lµ ®iÒu mµ nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh thÕ giíi ®ang ®ßi hái. ViÖc tÝch cùc thùc hiÖn n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh ®· ®îc ®Ò ra trong b¶n tuyªn bè Trung - Ên vµ Trung - MiÕn, trong mäi quan hÖ quèc tÕ ch¾c ch¾n sÏ cñng cè hoµ b×nh vµ t¨ng cêng h÷u nghÞ gi÷a c¸c níc. ViÖc c¸c giíi hiÕu chiÕn thi hµnh chÝnh s¸ch thùc lùc cña hä, ®· thµnh lËp khèi x©m lîc §«ng - Nam ¸, lµm cho t×nh h×nh ë khu vùc nµy thªm c¨ng th¼ng. GÇn ®©y, ngêi ta l¹i mu toan liªn kÕt ch®t chÏ khèi x©m lîc nµy víi c¸c khèi B¾c §¹i T©y D¬ng vµ B¸t®a, ®ã lµ ®iÒu mµ nh©n d©n §«ng - Nam ¸ vµ nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh thÕ giíi nhÊt ®Þnh ph¶n ®èi vµ lªn ¸n. ViÖc ®®t miÒn Nam ViÖt Nam vµo khu vùc b¶o trî cña khèi x©m lîc §«ng- Nam ¸ lµ mét sù vi ph¹m tr¾ng trîn HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, x©m ph¹m ®Õn ®éc lËp vµ chñ quyÒn cña ViÖt Nam, ®e do¹ an ninh vµ hoµ b×nh cña nh©n d©n §«ng - Nam ¸. Chóng t«i hÕt søc ph¶n ®èi nh÷ng kÕ ho¹ch nh»m l«i kÐo miÒn Nam ViÖt Nam còng nh nh÷ng níc kh¸c ë §«ng D¬ng vµo khèi x©m lîc nµy. 2. Mét vÊn ®Ò thiÕt tha nhÊt, mét yªu cÇu bøc thiÕt nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam lµ viÖc thèng nhÊt níc ViÖt Nam. Tríc hÕt, chóng t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n nh©n d©n MiÕn §iÖn ®· quan t©m nhiÒu tíi vÊn ®Ò nµy, nhiÒu b¹n MiÕn §iÖn ®· chóc cho níc chóng t«i mau

chãng thèng nhÊt. ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ tõ n¨m 1955 ®· nhiÒu lÇn ®Ò nghÞ víi chÝnh quyÒn miÒn Nam ViÖt Nam më héi nghÞ hiÖp th¬ng ®Ó bµn vÒ vÊn ®Ò tæng tuyÓn cö nh»m thèng nhÊt níc nhµ. Chóng t«i ®· nhiÒu lÇn ®Ò nghÞ lËp l¹i quan hÖ b×nh thêng vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi gi÷a hai miÒn B¾c Nam. Tuy vËy, do sù can thiÖp cña níc ngoµi, tíi nay chÝnh quyÒn miÒn Nam vÉn cha chÞu tr¶ lêi. Quan ®iÓm vÒ thèng nhÊt ®Êt níc cña chóng t«i rÊt râ rµng. Chóng t«i chñ tr¬ng thèng nhÊt Tæ quèc trªn c¬ së ®éc lËp vµ d©n chñ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh, kh«ng bªn nµo cìng Ðp, th«n tÝnh bªn nµo. Chóng t«i lu«n lu«n s½n sµng g®p gì vµ cïng víi chÝnh quyÒn miÒn Nam ®øng trªn tinh thÇn th¬ng lîng nh©n nhîng, hiÓu biÕt lÉn nhau, ®Ó bµn vÒ tæng tuyÓn cö thèng nhÊt níc ViÖt Nam. Tæng tuyÓn cö trong c¶ níc sÏ tæ chøc theo nguyªn t¾c phæ th«ng, b×nh ®¼ng, trùc tiÕp, bÝ mËt vµ ®®t díi sù kiÓm so¸t cña Uû ban Quèc tÕ nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ quy ®Þnh. Quèc héi sÏ ®Þnh ra HiÕn ph¸p tèi cao cña Nhµ níc, thËt sù ®¶m b¶o ®®c quyÒn cña c¸c ®¹i biÓu Quèc héi. ChÝnh phñ liªn hîp do Quèc héi bÇu ra sÏ thµnh lËp ®Ó t¨ng cêng ®oµn kÕt c¸c ®¶ng ph¸i, c¸c tÇng líp, c¸c d©n téc, c¸c miÒn. ChiÕu cè ®Õn t×nh h×nh kh¸c nhau gi÷a hai miÒn, mçi ®Þa ph¬ng cã quyÒn ra nh÷ng luËt lÖ ®Þa ph¬ng thÝch hîp víi ®®c ®iÓm cña ®Þa ph¬ng vµ kh«ng tr¸i víi ph¸p luËt chung cña Nhµ níc. Trong khi níc nhµ cha thèng nhÊt, nhµ ®¬ng côc cã tr¸ch nhiÖm ë hai miÒn cÇn lµm cho hai miÒn gÇn gòi hiÓu biÕt nhau b»ng c¸ch lËp l¹i quan hÖ b×nh thêng gi÷a hai miÒn, ®¶m b¶o mäi quyÒn tù do d©n chñ cho c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n t¸n thµnh hoµ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

b×nh, thèng nhÊt, d©n chñ. Chóng t«i cho r»ng chñ tr¬ng ®ã hîp t×nh hîp lý, v× nã xuÊt ph¸t tõ nguyÖn väng chÝnh ®¸ng cña toµn d©n ViÖt Nam vµ tõ t×nh h×nh thùc tÕ ë hai miÒn vµ ®óng víi HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬. Níc ViÖt Nam lµ mét khèi thèng nhÊt kh«ng thÓ chia c¾t ®îc. D©n téc ViÖt Nam tõ l©u ®· x©y ®¾p Tæ quèc m×nh suèt tõ B¾c chÝ Nam cïng chung mét lÞch sö, mét tiÕng nãi, mét nÒn kinh tÕ, cïng ®øng lªn ®¸nh ®uæi thùc d©n. D©n téc ViÖt Nam kiªn quyÕt ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Nhµ cÇm quyÒn miÒn Nam cã nhiÖm vô ®×nh chØ viÖc chë vò khÝ vµ ®¹n dîc tr¸i phÐp vµo miÒn Nam, chÊm døt viÖc khñng bè nh÷ng ngêi yªu níc, t¸n thµnh hoµ b×nh thèng nhÊt, ®®t l¹i quan hÖ b×nh thêng gi÷a hai miÒn; hä cÇn ph¶i cïng víi ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ më héi nghÞ hiÖp th¬ng bµn vÒ tæng tuyÓn cö thèng nhÊt níc ViÖt Nam nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ quy ®Þnh. Víi truyÒn thèng ®oµn kÕt vµ ®Êu tranh cña nh©n d©n ViÖt Nam, víi sù ®ång t×nh ñng cña nh©n d©n thÕ giíi, cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ cña chóng t«i nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng lîi, v× ®ã lµ cuéc ®Êu tranh chÝnh nghÜa. 3. Cuéc ®i th¨m h÷u nghÞ Liªn bang MiÕn §iÖn cña chóng t«i lÇn nµy ®· ®¹t ®îc kÕt qu¶ tèt ®Ñp, th¾t ch®t h¬n n÷a mèi quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a hai níc chóng ta. Chóng t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n Tæng thèng U Vin M«n, Thñ tíng U Nu, c¸c vÞ trong ChÝnh phñ, c¸c nhµ cÇm quyÒn ®Þa ph¬ng vµ toµn thÓ nh©n d©n MiÕn §iÖn anh em. Chóng t«i sÏ ghi nhí m·i nh÷ng c¶m tëng tèt ®Ñp

trong cuéc ®i th¨m h÷u nghÞ nµy. C¶m ¬n c¸c b¹n ®· tíi dù cuéc häp th©n mËt nµy.
Nãi ngµy 16-2-1958. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr. 50-54.

§¸P Tõ T¹I LÔ NHËN B»NG LUËT HäC DANH Dù CñA TR¦êNG §¹I HäC R¡NGGUN (MIÕN §IÖN)

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

C¸c b¹n ë mét trung t©m v¨n ho¸ cã truyÒn thèng vÎ vang yªu níc vµ anh dòng chèng thùc d©n. Trêng nµy ®· ®µo t¹o ra vÞ anh hïng d©n téc Ung San vµ c¸c nhµ l·nh ®¹o kh¸c cña MiÕn §iÖn. T¬ng lai cña c¸c b¹n rÊt vÎ vang. MiÕn §iÖn lµ mét níc giµu cã, nh©n d©n th× khÐo lÐo vµ cÇn cï, cã ®ñ ®iÒu kiÖn trë nªn mét níc giµu m¹nh. C¸c bËc tiÒn bèi cña c¸c b¹n ®· ®Êu tranh anh dòng ®Ó giµnh ®éc lËp cho Tæ quèc. Nay ChÝnh phñ vµ nh©n d©n MiÕn §iÖn ®ang ra søc x©y dùng níc nhµ. C¸c b¹n ph¶i lµ nh÷ng c¸n bé tèt ®em hÕt ®øc vµ tµi cña m×nh ®Ó phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n.
Nãi ngµy 17-2-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1474, ngµy 25-3-1958.

DIÔN Tõ TR¦íC KHI RêI MIÕN §IÖN
Tha Tæng thèng kÝnh mÕn, Tha Thñ tíng kÝnh mÕn, Tha c¸c b¹n, anh em, chÞ em, H«m nay, chóng t«i tõ gi· c¸c vÞ vµ trë vÒ níc chóng t«i. Lßng chóng t«i rÊt lu luyÕn c¸c vÞ vµ nh©n d©n MiÕn §iÖn anh em. Trong mÊy ngµy ë trªn ®Êt níc t¬i ®Ñp cña c¸c b¹n, chóng t«i ®· tiÕp xóc th©n mËt víi Tæng thèng, Thñ tíng vµ c¸c vÞ l·nh ®¹o kh¸c cña Liªn bang MiÕn §iÖn. Chóng t«i ®· héi ®µm víi Thñ tíng U Nu vµ c¸c vÞ kh¸c trong ChÝnh phñ. Nh÷ng vÊn ®Ò quèc tÕ quan träng vµ nh÷ng vÊn ®Ò cã liªn quan gi÷a hai níc ®Òu ®îc hai bªn hoµn toµn nhÊt trÝ. §i ®Õn ®©u chóng t«i còng thÊy t×nh h÷u nghÞ s©u s¾c cña nh©n d©n MiÕn §iÖn ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam. ë ®©u chóng t«i còng thÊy nh©n d©n MiÕn §iÖn yªu lao ®éng, yªu Tæ quèc vµ yªu hoµ b×nh. Chóng t«i tin ch¾c r»ng díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña ChÝnh phñ, nh©n d©n Liªn bang MiÕn §iÖn sÏ thu nhiÒu thµnh tÝch vÎ vang trong sù nghiÖp x©y dùng ®Êt níc phån vinh vµ h¹nh phóc. Cuéc ®i th¨m Liªn bang MiÕn §iÖn cña chóng t«i kÕt thóc tèt ®Ñp. Ngµy mai lµ ngµy TÕt ©m lÞch cña nh©n d©n ViÖt Nam. Chóng t«i sung síng ®îc mang vÒ cho

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®ång bµo chóng t«i mãn quµ TÕt rÊt quý b¸u lµ lêi chóc h÷u nghÞ th¾m thiÕt cña nh©n d©n Liªn bang MiÕn §iÖn. Ch¾c ch¾n r»ng ®ång bµo chóng t«i sÏ rÊt vui mõng phÊn khëi. Mét lÇn n÷a, chóng t«i xin thµnh thËt c¶m ¬n Tæng thèng, Thñ tíng, c¸c vÞ kh¸c trong ChÝnh phñ, c¸c nhµ l·nh ®¹o ®Þa ph¬ng vµ nh©n d©n Liªn bang MiÕn §iÖn ®· ®ãn tiÕp chóng t«i nhiÖt liÖt vµ th©n mËt nh anh em. Chóc Liªn bang MiÕn §iÖn ngµy cµng phån vinh! T×nh h÷u nghÞ gi÷a ViÖt Nam vµ Liªn bang MiÕn §iÖn mu«n n¨m! Hoµ b×nh ch©u ¸ vµ thÕ giíi mu«n n¨m! Th©n ¸i chµo Tæng thèng, Thñ tíng vµ c¸c anh chÞ em th©n mÕn!
Nãi ngµy 17-2-1958. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr. 55-56.

NãI CHUYÖN T¹I HéI CHî TRIÓN L·M THñ C¤NG NGHIÖP Vµ TIÓU C¤NG NGHIÖP
Nh÷ng ngêi s¶n xuÊt ph¶i cè g¾ng s¶n xuÊt nhanh, nhiÒu, tèt vµ rÎ. Hµng lµm ra nhanh vµ nhiÒu nhng kh«ng tèt vµ rÎ th× kh«ng ai mua. §ång bµo ta nång nµn yªu níc nªn rÊt muèn dïng hµng cña ta s¶n xuÊt, nhng tríc nhÊt ngêi s¶n xuÊt ph¶i lµm hµng tèt vµ rÎ. Ngêi s¶n xuÊt ph¶i thùc thµ s¶n xuÊt hµng tèt cho ®ång bµo dïng, kh«ng nªn lµm hµng trng bµy th× tèt mµ hµng b¸n th× xÊu. Gi¸ c¶ ph¶i ch¨ng, kh«ng lõa dèi ngêi mua. S¶n xuÊt ph¶i thiÕt thùc vµ ®óng híng, ®¶m b¶o lµm nhiÒu lo¹i hµng tèt vµ rÎ cÇn dïng cho ®«ng ®¶o nh©n d©n. Nh÷ng ngêi s¶n xuÊt ph¶i tæ chøc thµnh tËp ®oµn, hîp t¸c x· th× míi cã thÓ s¶n xuÊt ®îc nhiÒu, tèt, kh«ng l·ng phÝ tµi n¨ng vµ thêi giê. Cã lµm ®îc nh÷ng ®iÒu trªn th× s¶n xuÊt thñ c«ng nghiÖp vµ tiÓu c«ng nghiÖp míi cã t¬ng lai, míi vÎ vang. §¶ng vµ ChÝnh phñ s½n sµng giíi thiÖu hµng cña ta s¶n xuÊt ®Ó ®ång bµo biÕt mµ dïng.
Nãi ngµy 21-2-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1443, ngµy 22-2-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

T×NH NGHÜA ANH EM VIÖT - ÊN - MIÕN

L.T.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

T×NH NGHÜA ANH EM VIÖT - ÊN - MIÕN

Th cña L.T. Em H¬ng yªu quý, Ch¾c ch¾n khi tiÕp ®îc th nµy, em sÏ rÊt sung síng. Em sÏ véi vµng ®äc l¹i cho thÇy mÑ, c¸c anh, c¸c chÞ vµ c¸c ch¸u nghe. Råi em thuËt l¹i cho bµ con, c« b¸c trong lµng ®Òu biÕt. KÕt qu¶ sÏ lµ mäi ngêi ®Òu sung síng vui mõng! V×: Trong cuéc Hå Chñ tÞch ®i th¨m h÷u nghÞ hai níc b¹n Ên §é vµ MiÕn §iÖn1* , anh lµ mét trong mÊy c¸n bé cã vinh h¹nh ®îc ®i theo B¸c. Em nghÜ xem, ®i theo B¸c sÏ ®îc häc hái kh«ng Ýt, ®Õn hai níc b¹n l¹i ®îc nghe thÊy thªm nhiÒu. Tôc ng÷ cã c©u: "§i mét phiªn chî, häc mét mí kh«n". Ch¾c r»ng chuyÕn nµy sù hiÓu biÕt cña anh sÏ t¨ng tiÕn. Anh sÏ cè g¾ng ghi chÐp nh÷ng ®iÒu tai nghe m¾t thÊy, tiÕp tôc göi vÒ cho em. §ã còng lµ mét c¸ch gióp em häc hái. 4 giê chiÒu h«m qua (4-2-1958), chiÕc m¸y bay Ên sang ®ãn B¸c cÊt c¸nh tõ trêng bay Gia L©m. Cïng ®i cã cô Phã Thñ tíng Phan KÕ To¹i, ba ®ång chÝ Bé trëng Hoµng Minh Gi¸m, Ph¹m Hïng, Phan Anh vµ vµi chôc c¸n bé phô tr¸ch lÔ t©n, quay phim, ®¸nh m¸y, b¶o vÖ, v.v.. §Õn s©n bay tiÔn B¸c rÊt ®«ng ngêi, gåm cã c¸c ®ång
* MiÕn §iÖn, tiÕng níc b¹n lµ "Myanma" (níc Myan). TiÕng Trung Quèc dÞch thµnh Myan - ®iÖn, ®iÖn nghÜa lµ bê câi. Ta dÞch theo tiÕng Trung Quèc, nhng "MiÕn" th× ®äc ra "DiÕn". Còng nh Cana®a, tiÕng Trung Quèc vÉn dÞch, nhng ta l¹i ®äc thµnh "Gia N· §¹i", lµ ®äc sai (T.G).
1

chÝ Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ, c¸c vÞ ®¹i biÓu Quèc héi vµ Qu©n ®éi, M®t trËn vµ c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n, §oµn ngo¹i giao, c¸c em nhi ®ång... Cïng ra tiÔn cã ®¹i sø K«n, Chñ tÞch Uû ban Quèc tÕ vµ nhiÒu bµ con Ên kiÒu. Sau khi cïng Thñ tíng Ph¹m V¨n §ång vµ §¹i tíng Vâ Nguyªn Gi¸p ®i duyÖt ®éi danh dù vµ th©n mËt chµo hái c¸c bµ con ®Õn tiÔn, B¸c nãi ®¹i ý nh sau: "Môc ®Ých cuéc ®i th¨m nµy lµ th¾t ch®t thªm n÷a t×nh anh em gi÷a níc ta vµ hai níc b¹n Ên §é vµ MiÕn §iÖn, do ®ã cñng cè vµ ph¸t triÓn thªm n÷a mèi ®oµn kÕt gi÷a c¸c d©n téc ¸ - Phi vµ b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi". Gi÷a nh÷ng trµng vç tay nhiÖt liÖt, B¸c kÕt luËn: "TiÔn ®i nhí b÷a h«m nay, mõng vÒ xin ®îi h«m nµy hai tuÇn sau!". ë trêng bay th× cã ma phïn vµ giã rÐt. Nhng khi m¸y bay lªn cao h¬n 2000 thíc, th× cã m®t trêi n¾ng Êm nh mïa thu. Tõ Thñ ®« Hµ Néi ®Õn Cancótta ®êng xa non 2000 c©y sè. Ph¶i kinh qua ba níc Lµo, Th¸i Lan vµ MiÕn §iÖn, bay liÒn b¶y tiÕng ®ång hå. NhiÒu anh em e ng¹i r»ng bay l©u nh thÕ, B¸c sÏ mÖt. Nhng suèt ®êng, khi th× nh×n ra cöa sæ xem phong c¶nh, khi th× xem s¸ch xem b¸o, B¸c kh«ng cã vÎ mÖt nhäc chót nµo. 11 giê khuya, m¸y bay h¹ c¸nh ë Cancótta. Ra s©n bay ®ãn tiÕp, cã bµ Thñ hiÕn vµ c¸c vÞ l·nh ®¹o xø B¨nggan cïng c¸c nh©n viªn cao cÊp cña thµnh phè Cancótta. Anh cÇn nãi cho em râ: Bµ Thñ hiÕn lµ bµ Nai®u gi÷ chøc Thñ hiÕn, chø kh«ng ph¶i lµ "bµ vî «ng Thñ hiÕn" nh cã ngêi ®· hiÓu lÇm. Bµ Thñ hiÕn lµ con bµ cô Nai®u, mét thi sÜ c¸ch m¹ng næi tiÕng vµ còng ®· gi÷ chøc Thñ hiÕn lóc bµ cô cßn sèng. Cïng ra ®ãn cã c¸c vÞ l·nh sù c¸c níc anh em vµ mÊy níc ¸- Phi. Tuy ®· ®ªm khuya, rÊt ®«ng nh©n d©n Cancótta vÉn chê ®îi hai bªn ®êng ®Ó hoan nghªnh B¸c.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

VÒ ®Õn dinh Thñ hiÕn ®· 12 giê khuya. C¬m níc xong råi th× ®· mét giê s¸ng. Mäi ngêi ®®t lng xuèng giêng lµ ngñ li b×. Nhng anh cè g¾ng viÕt cho xong th sè 1 nµy ®Ó göi cho em, v× s¸ng sím ngµy mai, B¸c vµ ®oµn sÏ tiÕp tôc ®i m¸y bay ®Õn §ªli, Thñ ®« Ên §é. §ªli, ngµy 5-2-1958 Cancótta c¸ch §ªli 1.316 c©y sè. §Ó ®ãn B¸c, Tæng thèng Prax¸t ®· ph¸i ®Õn Cancótta mét tæ liªn l¹c ®Ó ®i víi B¸c suèt nh÷ng ngµy B¸c ë th¨m Ên §é. Trong tæ gåm cã: ba viªn trung t¸ vµ thiÕu t¸, ®¹i biÓu cho h¶i, lôc, kh«ng qu©n; mét ngêi phô tr¸ch b¸o chÝ; mét ngêi chôp ¶nh; mét ngêi quay phim; «ng Sªnapati phô tr¸ch b¶o vÖ; vµ ®¹i t¸ §Ðtp¨ng®i, bÝ th qu©n sù cña Phñ Tæng thèng lµm trëng tæ liªn l¹c kiªm lÔ t©n. §¹i t¸ §Ðtp¨ng®i vµ «ng Sªnapati phôc vô rÊt tËn tuþ vµ rÊt kÝn ®¸o. Hai ngêi lu«n lu«n ë c¹nh B¸c, nhng trong mÊy tr¨m bøc ¶nh ®¨ng ë c¸c b¸o kh«ng hÒ cã h×nh ¶nh cña hai ngêi. M¸y bay cña B¸c vµ §oµn ®Õn c¸ch §ªli ®é 100 c©y sè, th× cã t¸m chiÕc m¸y bay qu©n sù ra ®ãn. §Õn §ªli võa ®óng 12 giê tra. Khi B¸c vµ §oµn tõ m¸y bay bíc xuèng, cã 21 ph¸t ®¹i b¸c b¾n chµo, nhng tiÕng hoan h« cña quÇn chóng hÇu nh ®· che lÊp tiÕng sóng. S©n bay bè trÝ rÊt long träng vµ xinh ®Ñp, quèc kú hai níc ViÖt- Ên tung bay rîp trêi. Tõ chç m¸y bay ®ç ®Õn r¹p t¹m nghØ ®Òu tr¶i b»ng th¶m ®á. M¸i r¹p rÊt réng lín lµm b»ng nh÷ng bøc thªu kÕt l¹i. Díi ®Êt th×

phñ b»ng nh÷ng tÊm th¶m nhiÒu mµu s¾c. Chung quanh r¹p lµ nh÷ng chËu hoa ®Ñp vµ th¬m. Bªn tay ph¶i cã mét r¹p kh¸c, dµnh cho c¸c quan kh¸ch ®Õn ®ãn. Tæng thèng Prax¸t, Thñ tíng Nªru vµ con g¸i lµ bµ In®ira G¨ng®i ®Õn tËn cÇu thang m¸y bay ®ãn B¸c vµ §oµn mét c¸ch rÊt th©n mËt. C¸c em nhi ®ång rÝu rÝt ch¹y l¹i t®ng hoa. Tæng thèng vµ Thñ tíng ®ang ®i kinh lý c¸c tØnh xa, ngµy h«m qua míi vÒ Thñ ®« ®Ó ®ãn B¸c vµ §oµn. Dï c¶m giã, kh¶n cæ, nhng Tæng thèng vÉn cè g¾ng ®Õn s©n bay ®ãn B¸c. B¸c vµ §oµn ®i b¾t tay c¸c Bé trëng, c¸c ®¹i biÓu Quèc héi, c¸c tíng lÜnh, c¸c vÞ trong §oµn ngo¹i giao... §éi nh¹c danh dù cö quèc ca hai níc ViÖt - Ên. B¸c ®i duyÖt ®éi danh dù gåm cã h¶i, lôc, kh«ng qu©n. E r»ng Tæng thèng qu¸ mÖt, B¸c kiªn quyÕt khuyªn m·i, cô Prax¸t míi chÞu vÒ nghØ. Tríc khi thay m®t Tæng thèng ®äc lêi hoan nghªnh, Thñ tíng Nªru nãi: Hå Chñ tÞch lµ mét nhµ ®¹i c¸ch m¹ng phi thêng trong thêi ®¹i nµy. Ngêi lu«n lu«n gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò khã kh¨n víi nô cêi trªn m«i... Lêi hoan nghªnh cña Tæng thèng nh sau: "Tha Chñ tÞch, T«i rÊt lÊy lµm sung síng ®îc hoan nghªnh Chñ tÞch lÇn ®Çu tiªn Ngµi ®Õn th¨m níc chóng t«i. TÊt c¶ chóng t«i hoan nghªnh Ngµi nh mét ®¹i chiÕn sÜ cho tù do, nh mét vÞ l·nh tô th©n mÕn vµ nh Chñ tÞch cña mét níc b¹n lµ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. Ên §é

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

lu«n lu«n quan t©m ®Õn sù gi¶i phãng cña nh÷ng d©n téc bÞ níc ngoµi thèng trÞ tr¸i víi ý muèn cña nh©n d©n. Sau khi ®· giµnh ®îc tù do, sù quan t©m cña chóng t«i trë nªn sù ®ång t×nh tÝch cùc, dï r»ng chóng t«i còng cã nh÷ng sù h¹n chÕ cña chóng t«i. Chóng t«i v« cïng sung síng thÊy Chñ tÞch ®Õn víi chóng t«i. Nh©n danh ChÝnh phñ, nh©n d©n Ên §é vµ c¸ nh©n t«i, t«i xin nhiÖt liÖt hoan nghªnh Ngµi. T«i mong r»ng nh÷ng ngµy Ngµi ë l¹i Ên §é sÏ lµ nh÷ng ngµy vui vÎ vµ cã kÕt qu¶. Vµ Ngµi sÏ cã dÞp ®i th¨m nh÷ng cè g¾ng cña chóng t«i ®· lµm ®îc ®Ó x©y dùng t¬ng lai t¬i ®Ñp cho ®Êt níc chóng t«i..." §ªli, ngµy 6-2-1958 Em H¬ng, h«m qua, tõ s¸ng sím lªn m¸y bay cho ®Õn 10 giê rìi tèi tiÕp kh¸ch xong, B¸c vµ §oµn hÇu nh kh«ng nghØ ng¬i chót nµo. Tuy vËy mäi ngêi ®Òu rÊt khoan kho¸i. Cßn vÒ phÇn anh th× ghi chÐp nhiÒu, mét quyÓn nhËt ký ®· gÇn hÕt giÊy. Nhng cha biÕt bao giê míi viÕt ®îc hÕt ®Ó thuËt l¹i tÊt c¶ mäi viÖc cho em hay. Th«i th× anh cø viÕt dÇn dÇn vËy. H«m qua t¹i s©n bay, ®¸p l¹i lêi hoan nghªnh cña Tæng thèng Prax¸t, B¸c nãi ®¹i ý nh sau: - "NhËn lêi mêi cña Tæng thèng Prax¸t, chóng t«i rÊt sung síng ®îc ®Õn th¨m níc Céng hoµ Ên §é anh em. Chóng t«i ch©n thµnh c¶m ¬n sù ®ãn tiÕp long träng vµ th©n mËt cña c¸c b¹n. Chóng t«i xin chuyÓn ®Õn c¸c b¹n vµ toµn thÓ nh©n d©n Ên §é anh em lêi chµo mõng th©n ¸i cña nh©n d©n ViÖt Nam. Chóng t«i ®Õn ®Êt níc vÜ ®¹i cña c¸c b¹n víi sù

®ång t×nh s©u s¾c, nã ®· g¾n bã nh©n d©n hai níc chóng ta. HiÖn nay h¬n 1.200 triÖu nh©n d©n ¸ - Phi, trong ®ã cã 400 triÖu nh©n d©n Ên §é ®· ®îc gi¶i phãng. §ã lµ mét sù kiÖn cùc kú quan träng. Ngµy nay níc Céng hoµ Ên §é lµ mét níc ®éc lËp, ®ång thêi lµ mét cêng quèc ®· cã nh÷ng cèng hiÕn quý b¸u cho hoµ b×nh ë ch©u ¸ vµ thÕ giíi vµ Ên §é ®ang gi÷ mét vai trß quan träng trªn trêng quèc tÕ. Sau t¸m, chÝn n¨m kh¸ng chiÕn gian khæ ®Ó gi¶i phãng ®Êt níc, nh©n d©n ViÖt Nam ®· giµnh ®îc th¾ng lîi. HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· chÊm døt cuéc chiÕn tranh x©m lîc vµ ®· c«ng nhËn chñ quyÒn, ®éc lËp, l·nh thæ toµn vÑn cña ViÖt Nam. Ngµy nay, nh©n d©n ViÖt Nam ®ang ra søc cñng cè hoµ b×nh, x©y dùng ®Êt níc vµ ®Êu tranh thèng nhÊt Tæ quèc cña m×nh. Níc Céng hoµ Ên §é ®· cèng hiÕn nhiÒu trong viÖc lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam, Uû ban Quèc tÕ do Ên §é lµm Chñ tÞch ®· cè g¾ng trong nhiÖm vô gi¸m s¸t vµ kiÓm so¸t viÖc thi hµnh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ë ViÖt Nam. Nh©n d©n ViÖt Nam lu«n lu«n biÕt ¬n ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é. Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt sung síng thÊy r»ng quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a hai níc chóng ta ngµy cµng ph¸t triÓn. Chóng t«i rÊt sung síng ®îc g®p Tæng thèng Prax¸t vµ g®p l¹i Thñ tíng Nªru, mét ngêi b¹n tèt mµ nh©n d©n ViÖt Nam ®· cã h©n h¹nh ®ãn tiÕp ë Hµ Néi. Cuéc ®i th¨m cña chóng t«i lÇn nµy sÏ gióp chóng t«i hiÓu biÕt h¬n n÷a nh©n d©n Ên §é anh dòng ®ang ra

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

søc x©y dùng níc nhµ; vµ chóng t«i sÏ häc nh÷ng kinh nghiÖm quý b¸u cña c¸c b¹n trong c«ng cuéc x©y dùng kinh tÕ vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸. Chóng t«i tin r»ng cuéc ®i th¨m cña chóng t«i sÏ cñng cè thªm n÷a t×nh h÷u nghÞ vµ sù hîp t¸c gi÷a hai níc chóng ta vµ gãp phÇn vµo sù cñng cè t×nh ®oµn kÕt gi÷a nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi vµ b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. Mét lÇn n÷a, chóng t«i c¶m ¬n c¸c b¹n vÒ cuéc ®ãn tiÕp nhiÖt liÖt nµy. T×nh h÷u nghÞ bÒn v÷ng gi÷a hai níc ViÖt - Ên mu«n n¨m! Hoµ b×nh ë ch©u ¸ vµ trªn thÕ giíi mu«n n¨m! Panch sheela mu«n n¨m!" B¸c võa døt lêi th× mäi ngêi vç tay vµ hoan h« s«i næi. S©n bay Palam (em chí ®äc nhÇm lµ "Gia L©m" nhÐ!) c¸ch thµnh phè 19 c©y sè. Hai bªn ®êng c¾m ®Çy quèc kú Ên §é vµ cê ®á sao vµng. B¸c vµ Thñ tíng Nªru ®i chiÕc xe trÇn, kÕ ®Õn xe h¬i cña §oµn vµ hµng tr¨m chiÕc xe cña quan kh¸ch. §oµn xe h¬i kÕ tiÕp nhau thµnh nh mét con rång b¬i gi÷a mét c¸i biÓn hµng chôc v¹n ngêi. Cµng gÇn thµnh phè ngêi cµng ®«ng thªm. Hä reo hß, vç tay, h« khÈu hiÖu: "Jai ViÖt Nam!", "Hå ChÝ Minh jindabad!", "Hin®i- ViÖt Nam bhai bhai!"...1) §Õn gÇn Phñ Tæng thèng cã ®éi lÝnh cìi ngùa (®éi b¶o vÖ cña Tæng thèng) ra ®ãn. Ngùa con nµo con Êy rÊt cao to. Ngêi lÝnh còng cao to, ®i giÇy èng ®en, m®c ¸o ®á quÇn tr¾ng, ®Çu bÞt kh¨n thªu kim tuyÕn, tay cÇm c©y d¸o dµi, tr«ng thËt oai vÖ.
) Jai vµ Jindabad ®Òu cã nghÜa lµ mu«n n¨m. Bhai bhai nghÜa lµ anh em.
1

Tríc Phñ Tæng thèng l¹i cã th¶m ®á, cã r¹p thªu nh ë s©n bay. Mét lÇn n÷a ®éi nh¹c cö quèc ca hai níc. B¸c ®i xe h¬i ®®c biÖt ®Ó duyÖt ®éi vÖ binh. Nghi lÔ xong, Thñ tíng Nªru vµ bµ In®ira mêi B¸c vµ §oµn vµo nghØ t¹i nhµ kh¸ch trong Phñ Tæng thèng, ë tÇng thø 3. L©u ®µi nµy réng thªnh thang, rÊt nhiÒu phßng, nhiÒu cöa, nÕu kh«ng cã ngêi dÉn ®êng th× rÊt dÔ ®i l¹c. 2 giê rìi ®Õn 3 giê rìi Thñ tíng Nªru vµ bµ In®ira cïng B¸c vµ §oµn ¨n c¬m tra mét c¸ch th©n mËt nh trong gia ®×nh. Sau khi ¨n c¬m xong, bµ con Ên §é còng thêng ¨n trÇu nh bµ con ViÖt Nam ta. 4 giê 15 phót, B¸c vµ §oµn ®i ®®t vßng hoa ë Rajghat. §©y lµ mét c«ng viªn réng lín lµm n¬i kû niÖm, chø kh«ng ph¶i lµ mé Th¸nh G¨ng®i. Gi÷a c«ng viªn cã ®¾p mét c¸i bÖ vu«ng réng vµ cao. §©y lµ n¬i mµ mÊy n¨m tríc, lóc Th¸nh G¨ng®i ®ang diÔn thuyÕt th× bÞ mét tªn ph¸t xÝt ¸m s¸t. Tríc khi lªn bÖ ®Ó ®®t vßng hoa, mäi ngêi ®Òu cëi giµy vµ ®i ch©n kh«ng. §ã lµ theo phong tôc Ên §é, khi ®i vµo n¬i cóng lÔ ®Òu lµm nh vËy. Vßng hoa nµy ®a tõ Hµ Néi sang. Khi ®®t vßng hoa vµ m®c niÖm, B¸c rÊt c¶m ®éng. Hai ®iÒu ®ã ®· ®ån kh¾p §ªli vµ kh¾p Ên §é v× c¸c b¸o ®· ®®c biÖt nªu lªn. B¸c ®· trång mét c©y hoa ®¹i (còng ®a tõ Hµ Néi sang) ë c«ng viªn lµm kû niÖm. Chóng ta cßn nhí r»ng ®Çu n¨m 1947, Ên §é ®ang ®Êu tranh giµnh ®éc lËp, mµ ViÖt Nam ta th× ®ang b¾t ®Çu kh¸ng chiÕn. Tuy trong lóc níc b¹n ®ang cßn khã kh¨n, nhng Th¸nh G¨ng®i ®· kh«ng quªn kªu gäi

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nh©n d©n Ên §é hoµn toµn ®ång t×nh víi nh©n d©n ViÖt Nam ®ang chiÕn ®Êu cho chÝnh nghÜa. VÒ sau, ngêi tÝn ®å xuÊt s¾c cña Th¸nh G¨ng®i lµ Thñ tíng Nªru lu«n lu«n ®ång t×nh vµ ñng hé cuéc kh¸ng chiÕn anh dòng cña nh©n d©n ta. 5 giê chiÒu, B¸c ®i th¨m Tæng thèng Prax¸t. Sî Tæng thèng mÖt, B¸c ®Þnh chØ B¸c vµ c¸c vÞ trong §oµn ®Õn th«i. Nhng cô Prax¸t yªu cÇu tÊt c¶ c¸c anh em c¸n bé ta cïng ®Õn, råi Cô cïng mäi ngêi chuyÖn trß vµ uèng níc chÌ, th©n mËt nh ngêi trong nhµ. 6 giê, Thñ tíng Nªru ®Õn th¨m B¸c. Hai vÞ l·nh tô nãi chuyÖn th©n mËt vÒ t×nh h×nh thÕ giíi vµ quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a hai níc chóng ta. 7 giê, «ng M¬n«ng, Bé trëng Bé Quèc phßng ®Õn th¨m B¸c. 8 giê ®Õn 10 giê rìi, hai «ng Bé trëng ¨n c¬m víi B¸c vµ §oµn. §ã lµ c¸ch s¾p ®®t khÐo, ®Ó B¸c vµ §oµn cã dÞp tiÕp xóc th©n mËt víi c¸c vÞ l·nh ®¹o trong ChÝnh phñ níc b¹n. Sau ®ã, B¸c cßn ký nhiÒu quyÓn sæ kû niÖm. Còng nh ngêi ph¬ng T©y, bµ con Ên §é thÝch xin ch÷ ký cña nh÷ng ngêi cã danh tiÕng ®Ó lµm kû niÖm. Míi h«m ®Çu mµ B¸c ®· nhËn ®îc rÊt nhiÒu quyÓn sæ xin ch÷ ký. NhiÒu ngêi ë ®Þa ph¬ng xa còng göi th vµ ®iÖn ®Õn xin ch÷ ký cña B¸c. §ªli, ngµy 6-2-1958 B¸c vµ §oµn h«m nay cã mét ch¬ng tr×nh ho¹t ®éng n®ng l¾m em ¹. Em xem ch¬ng tr×nh nh sau:

Tham gia tiÖc trµ cña "Uû ban tiÕp ®ãn Hå Chñ tÞch", Th¨m ViÖn nghiªn cøu khoa häc vËt lý, Th¨m ViÖn nghiªn cøu n«ng nghiÖp, G®p Uû ban kÕ ho¹ch Nhµ níc, Nh©n d©n thµnh phè §ªli chµo mõng, Tæng thèng Prax¸t chiªu ®·i. "Uû ban ®ãn tiÕp Hå Chñ tÞch" lµ mét tæ chøc réng r·i, gåm cã nhiÒu vÞ ®¹i biÓu Quèc héi vµ nh©n sÜ næi tiÕng ë §ªli, kh«ng ph©n biÖt xu híng chÝnh trÞ, ®¶ng ph¸i, tÝn ngìng. Tríc khi B¸c ®Õn §ªli, Uû ban ®· kªu gäi nh©n d©n Thñ ®« ®i ®ãn B¸c cho ®«ng. 4 giê chiÒu h«m nay, Uû ban më tiÖc trµ chiªu ®·i B¸c vµ §oµn. N¬i chiªu ®·i lµ C©u l¹c bé HiÕn ph¸p, cã mét c¸i r¹p lín còng lµm b»ng nh÷ng tÊm th¶m thªu kÕt l¹i, trang trÝ rÊt ®µng hoµng. §é 300 ngêi tham gia, trong ®ã cã nhiÒu vÞ trong §oµn ngo¹i giao. BÇu kh«ng khÝ trong cuéc chiªu ®·i rÊt lµ th©n mËt vµ vui vÎ. ChØ tiÕc r»ng Chñ tÞch Uû ban lµ bµ RamÕch Vary Nªru - mét l·nh tô phô n÷ vµ chÞ em hä cña Thñ tíng Nªru - bÞ c¶m kh«ng ®Õn dù ®îc. Theo lÖ thêng, c¸c vÞ phô tr¸ch trong Uû ban choµng hoa cho B¸c vµ c¸c vÞ trong §oµn. Råi c¸c em häc sinh trai vµ g¸i h¸t bµi hoan nghªnh. Uû ban t®ng B¸c nhiÒu quyÓn s¸ch vÒ mü thuËt Ên §é. Ngoµi ra cßn mét mãn quµ l¹: mét gia ®×nh trÎ tuæi víi ba ch¸u g¸i bÐ ®· biÕu B¸c mét con h¬u con. ThÊy vËy mäi ngêi cêi å vµ vç tay nhiÖt liÖt.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

¤ng Chñ tÞch trong buæi chiªu ®·i ®äc lêi hoan nghªnh ®Çy nhiÖt t×nh. Trong lêi c¶m ¬n, B¸c nãi ®¹i ý nh sau: "T«i rÊt c¶m ¬n nh÷ng lêi khen ngîi th©n ¸i cña «ng Chñ tÞch. Song t«i kh«ng ph¶i lµ anh hïng. ChÝnh nh÷ng ngêi d©n ViÖt Nam vµ Ên §é ®· ®oµn kÕt ®Êu tranh giµnh l¹i tù do, ®éc lËp cho Tæ quèc m×nh - ®ã míi lµ nh÷ng ngêi anh hïng thËt... 40, 50 n¨m tríc ®©y, t«i ®· ®i tõ ¸ sang ¢u, tõ Phi sang Mü, ®©u ®©u t«i còng thÊy nh÷ng ngêi ®au khæ ... Nh©n d©n ¸ - Phi th× bÞ bän thùc d©n ¸p bøc bãc lét. Nh©n d©n Mü da ®en th× bÞ Mü da tr¾ng ®µy ®äa xem khinh. Nhng ngµy nay, do sù ®Êu tranh anh dòng cña nh©n d©n, ®ªm tèi ¸p bøc ®· bÞ ®¸nh lui. Mïa xu©n tù do t¬i s¸ng ®· ®Õn. NhiÒu níc ¸ - Phi ®· giµnh ®îc chñ quyÒn ®éc lËp. Chóng ta ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ ®Ó ®Êu tranh chèng nghÌo nµn vµ dèt n¸t, ®Ó x©y dùng mét cuéc sèng míi, h¹nh phóc, h÷u nghÞ vµ hoµ b×nh ...". B¸c kÕt luËn b»ng khÈu hiÖu: N¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh mu«n n¨m! Thñ tíng Nªru v× bËn viÖc cho nªn ®Õn chËm. Bµ con yªu cÇu Thñ tíng ph¸t biÓu ý kiÕn. Thñ tíng nãi ®¹i ý: "T«i kh«ng cã nhiÖm vô trong cuéc chiªu ®·i nµy, nhng t«i còng cè g¾ng ®Õn tham gia v× lµ chiªu ®·i Hå Chñ tÞch... Hå Chñ tÞch lµ mét nh©n vËt ®®c biÖt, tÝnh rÊt gi¶n ®¬n nhng lßng rÊt réng r·i. H«m qua khi tõ s©n bay vÒ, Hå Chñ tÞch nãi víi t«i r»ng Ngµi cã ®em tõ Hµ Néi sang mét vßng hoa vµ mét c©y ®¹i ®Ó

®®t vµ trång ë n¬i kû niÖm Th¸nh G¨ng®i. Ngµi cßn nãi thªm r»ng còng cã ®a vßng hoa vµ c©y ®µo ®Ó kû niÖm «ng cô th©n sinh t«i. Hå Chñ tÞch g®p «ng cô th©n sinh t«i ë Thñ ®« níc BØ n¨m 1927 trong cuéc Héi nghÞ quèc tÕ chèng chñ nghÜa thùc d©n. Mét cuéc g®p gì ng¾n ngñi vµ c¸ch ®©y ®· l©u n¨m mµ Hå Chñ tÞch cßn nhí ®Õn cô th©n sinh t«i. §ã tuy lµ mét viÖc b×nh thêng nhng nã chøng tá mét c¸ch râ rÖt phÈm chÊt vÜ ®¹i cña Hå Chñ tÞch...". Nghe Thñ tíng Nªru nãi, mäi ngêi rÊt c¶m ®éng. Em H¬ng ¹, mét ngêi b¹n Ên §é cho anh biÕt r»ng Uû ban ®ãn tiÕp nµy vµ cuéc chiªu ®·i nh thÕ nµy lµ mét sù kiÖn ®®c biÖt, lÇn nµy míi cã ®Ó ®ãn tiÕp mét quý kh¸ch ®®c biÖt lµ B¸c Hå cña chóng ta. Em H¬ng ¹, h«m nay, khi B¸c vµ §oµn ®i th¨m Uû ban kÕ ho¹ch Nhµ níc, ViÖn nghiªn cøu n«ng nghiÖp vµ ViÖn nghiªn cøu khoa häc, th× anh v× bËn c«ng viÖc, kh«ng ®i ®îc, tiÕc qu¸! 6 giê chiÒu, B¸c vµ §oµn ®i dù cuéc chµo mõng cña thÞ x· §ªli, tæ chøc ë "Thµnh §á". §ã lµ cung ®iÖn ®ång thêi lµ ®¹i b¶n doanh cña vua chóa cæ x©y dùng tõ n¨m 1639. L©u ®µi phÝa trong ®Òu lµm b»ng ®¸ tr¾ng rÊt léng lÉy. Têng v¸ch ngoµi th× ®Òu mµu ®á, cho nªn gäi lµ "Thµnh §á". Tõ Phñ Tæng thèng ®Õn Thµnh §á, hai bªn ®êng, ngêi ®øng chËt nÝch ®ãn chµo B¸c vµ §oµn. Khi bíc vµo trong Thµnh §á, anh cã c¶m tëng nh ®i vµo mét c¶nh bång lai. Chung quanh l©u ®µi vµ kh¾p c¸c bån hoa vµ c©y cèi ®Òu treo ®Çy nh÷ng ®Ìn ®iÖn xanh, ®á, vµng, tÝm, tr¾ng. Tõ cæng vµo ®Õn chç khai héi, hµng chôc cæng chµo kÕt b»ng hoa, b»ng lôa vµ ®Ìn ®iÖn, liªn tiÕp nhau thµnh mét hµnh lang ®ñ s¾c, ®ñ mµu... Mét khung c¶nh cùc kú ®Ñp m¾t ...

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Toµn thÓ uû viªn hµnh chÝnh thÞ x· vµ hµng ngh×n c«ng d©n Thñ ®« ®· chê ®ãn s½n. Khi B¸c vµ §oµn cïng Thñ tíng Nªru, «ng ThÞ trëng vµ bµ Phã ThÞ trëng ®i vµo, mäi ngêi ®øng dËy hoan h« nhiÖt liÖt. C¸c c« n÷ häc sinh h¸t bµi hoan nghªnh. ¤ng ThÞ trëng ®äc lêi chµo mõng, ®¹i ý nh sau: "KÝnh tha Chñ tÞch. T«i rÊt sung síng ®îc thay m®t nh©n d©n Thñ ®« §ªli nhiÖt liÖt hoan nghªnh Ngµi. Chóng t«i ch¼ng nh÷ng hoan nghªnh Ngµi v× Ngµi lµ mét vÞ Chñ tÞch cña mét níc b¹n cã quan hÖ víi Ên §é ®· tõ l©u ®êi, mµ cßn v× Ngµi lµ mét vÞ l·nh tô c¸ch m¹ng vÜ ®¹i... Ngµi ®· ®Êu tranh suèt ®êi giµnh tù do vµ h¹nh phóc cho nh©n d©n, chèng l¹i sù thèng trÞ cña ®Õ quèc... Th¸nh G¨ng®i ®· d¹y chóng t«i ®Êu tranh b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh vµ t×nh b¹n. Mêi n¨m tríc ®©y, Th¸nh G¨ng®i ®· bÞ mét tªn ph¶n ®éng ¸m s¸t, nhng h×nh ¶nh cña Ngêi vÉn sèng m·i trong lßng chóng t«i. T×nh th¬ng yªu cña nh©n d©n ®èi víi Ngêi vµ níc Ên §é tù do do Ngêi ®· x©y dùng - §ã lµ tÊm bia bÊt diÖt cña Th¸nh G¨ng®i... Còng nh Ên §é chóng t«i ®· chÞu ®ùng nhiÒu n¨m ®au xãt tríc khi giµnh ®îc tù do, Chñ tÞch vµ nh©n d©n ViÖt Nam ®· kinh qua bao nhiªu gian khæ ®Ó ®i tíi gi¶i phãng. Nh÷ng cuéc ®Êu tranh Êy ®· lµm cho nh©n d©n hai níc chóng ta ®oµn kÕt vµ cµng hiÓu biÕt nhau. Chóng t«i thiÕt tha víi hoµ b×nh ... Trªn thÕ giíi ngµy nay, hoµ b×nh l©u dµi lµ mét ®iÒu cùc kú quan träng vµ cÊp thiÕt. Khi ngêi ta ®· ph¸t minh nh÷ng thø vò khÝ kinh khñng nh hiÖn nay, th× nh÷ng ngêi cã trÝ kh«n kh«ng ai muèn cã chiÕn tranh. Chóng t«i tin r»ng n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh lµ chÝnh s¸ch

®óng ®¾n mµ c¸c níc cÇn thùc hiÖn. Trong cuéc ®Êu tranh cho hoµ b×nh, chóng t«i ch¾c r»ng hai níc chóng ta sÏ hîp t¸c hÕt søc ch®t chÏ... Chóng t«i rÊt biÕt ¬n Chñ tÞch ®· ®Õn víi chóng t«i vµ xin Chñ tÞch chuyÓn lêi chµo h÷u nghÞ cña chóng t«i cho nh©n d©n ViÖt Nam anh em...". Trong lêi c¶m ¬n, B¸c nãi: "Nh©n d©n ViÖt Nam ®· sung síng ®îc hoan nghªnh Thñ tíng Nªru vµ Phã Tæng thèng Ra®acrixnan. LÇn nµy chóng t«i rÊt sung síng ®îc sang th¨m níc Ên §é vÜ ®¹i, quª h¬ng cña §øc PhËt vµ cña Th¸nh G¨ng®i. Chóng t«i ®îc ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é ®ãn tiÕp long träng vµ th©n mËt. H«m nay l¹i ®îc g®p c¸c b¹n ë ®©y, t«i xin thay m®t ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ViÖt Nam c¶m ¬n c¸c b¹n vµ göi tíi toµn thÓ anh chÞ em c«ng d©n Ên §é vµ Thñ ®« §ªli lêi chµo th©n thiÕt nhÊt. Nh©n d©n hai níc chóng ta ®· cã quan hÖ anh em tõ l©u ®êi... Díi ¸ch thèng trÞ cña thùc d©n, quan hÖ Êy t¹m bÞ gi¸n ®o¹n trong mét thêi kú. Nhng t×nh h÷u nghÞ cæ truyÒn vÉn lu«n lu«n g¾n bã hai d©n téc chóng ta. Ngµy nay, Ên §é lµ mét níc hïng m¹nh, ®ãng mét vai trß quan träng trªn thÕ giíi. Díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña Thñ tíng Nªru, mét vÞ l·nh tô lçi l¹c, c¸c b¹n ®· thu ®îc nhiÒu thµnh tÝch to lín trong c«ng cuéc x©y dùng ®Êt níc, ph¸t triÓn nÒn v¨n ho¸ tèt ®Ñp cã truyÒn thèng l©u ®êi vµ ph¸t triÓn mét nÒn kinh tÕ tù chñ ... Nh÷ng ®iÒu Êy chøng tá r»ng khi mét d©n téc ®· ®îc ®éc lËp, th× cã ®ñ kh¶ n¨ng x©y dùng mét ®êi sèng ngµy cµng t¬i ®Ñp. Chóng t«i mõng c¸c b¹n vÒ nh÷ng thµnh tÝch tèt ®Ñp ®· thu ®îc trong kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø nhÊt vµ chóc c¸c b¹n thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi to

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

lín h¬n n÷a trong kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø hai. Cïng víi níc Ên §é vÜ ®¹i, nhiÒu níc ¸ - Phi ®· tho¸t khái ¸ch thùc d©n, trë thµnh nh÷ng níc ®éc lËp. Nh©n d©n Trung Quèc ®ang h¨ng h¸i x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Nh©n d©n c¸c níc §«ng- Nam ¸ vµ Trung, CËn §«ng ®· vïng dËy, kiªn quyÕt giµnh l¹i vµ b¶o vÖ quyÒn tù do ®éc lËp cña m×nh. Nh©n d©n ch©u Phi ®ang anh dòng ®Êu tranh chèng ¸ch ®Õ quèc. ChÕ ®é thùc d©n ®ang tan r· kh«ng g× cøu v·n ®îc. Thêi kú bän thùc d©n lµm ma lµm giã ®· qua råi... Trong phong trµo chèng chñ nghÜa thùc d©n, Ên §é ®· gãp mét phÇn to lín, ViÖt Nam còng ®· gãp phÇn nhá cña m×nh. Nh©n d©n ViÖt Nam ®· ®Êu tranh h¬n 80 n¨m chèng thùc d©n Ph¸p vµ ®· kh¸ng chiÕn gian khæ trong t¸m, chÝn n¨m trêng. KÕt qu¶ nh©n d©n ViÖt Nam ®· th¾ng bän thùc d©n. ViÖc ®ã chøng tá r»ng mét d©n téc biÕt ®oµn kÕt nhÊt trÝ, quyÕt t©m chiÕn ®Êu vµ ®îc sù ñng hé cña nh©n d©n thÕ giíi, th× cuèi cïng nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· chÊm døt cuéc chiÕn tranh x©m lîc ë ViÖt Nam vµ c«ng nhËn chñ quyÒn, ®éc lËp, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña ViÖt Nam ... HiÖn nay, nguyÖn väng thiÕt tha nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam lµ thèng nhÊt Tæ quèc b»ng tæng tuyÓn cö tù do nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. Nhng v× ©m mu cña ®Õ quèc vµ bän tay sai cña chóng cho nªn níc ViÖt Nam ®Õn nay cha ®îc thèng nhÊt. Níc ViÖt Nam lµ mét, tõ Nam ®Õn B¾c chung mét tiÕng nãi, mét lÞch sö, mét v¨n ho¸ vµ mét nÒn kinh tÕ. Nh©n d©n ViÖt Nam ®· hy sinh nhiÒu x¬ng m¸u ®Ó ®Êu tranh cho tù do ®éc lËp, quyÕt kh«ng mét lùc lîng nµo

ng¨n c¶n ®îc sù nghiÖp thèng nhÊt Tæ quèc cña m×nh. Chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ cña chóng t«i nhÊt ®Þnh th¾ng lîi ... Chóng t«i ®Êu tranh cho hoµ b×nh. V× cã hoµ b×nh chóng t«i míi cã ®iÒu kiÖn x©y dùng ®Êt níc ... Chóng t«i hÕt søc t¸n thµnh n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh mµ Thñ tíng Nªru lµ mét trong nh÷ng ngêi ®Ò xíng. Chóng ta cÇn cã hoµ b×nh ®Ó x©y dùng mét cuéc ®êi h¹nh phóc cho nh©n d©n vµ con ch¸u chóng ta ... Phong trµo ®Êu tranh cho hoµ b×nh ®ang lan réng kh¾p thÕ giíi. Nh©n d©n thÕ giíi ®Òu ®ßi ph¶i chÊm døt cuéc ch¹y ®ua vò trang, ®ßi tµi gi¶m binh bÞ, cÊm s¶n xuÊt vµ cÊm dïng vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ, ®ßi gi¶i t¸n c¸c khèi qu©n sù x©m lîc, thñ tiªu c¸c c¨n cø qu©n sù ë níc ngoµi. Nh©n d©n c¸c níc ®ßi më cuéc héi nghÞ nh÷ng ngêi ®øng ®Çu chÝnh phñ c¸c níc ®Ó gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò quèc tÕ b»ng ph¬ng ph¸p th¬ng lîng hoµ b×nh ®®ng lµm dÞu t×nh h×nh thÕ giíi. Ch¾c r»ng ý nguyÖn hoµ b×nh cña nh©n d©n thÕ giíi nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng mäi ©m mu g©y chiÕn ... Chóng t«i sung síng nhËn thÊy trong cuéc ®Êu tranh chung cho hoµ b×nh thÕ giíi, cho ®éc lËp d©n téc, nh©n d©n hai níc chóng ta s¸t c¸nh víi nhau, cïng nhau theo ®uæi môc ®Ých chung. Chóng t«i ch¾c r»ng nh©n d©n Ên §é mong cho ViÖt Nam sím thèng nhÊt, còng nh nh©n d©n ViÖt Nam mong cho vïng Goa sím trë vÒ trong ®¹i gia ®×nh Ên §é... Chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®i th¨m níc Céng hoµ Ên §é lÇn nµy cña chóng t«i cµng th¾t ch®t thªm n÷a t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta, ®ång thêi gãp phÇn t¨ng cêng t×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc ¸ -

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Phi vµ cñng cè hoµ b×nh ë ch©u ¸ vµ thÕ giíi. Mét lÇn n÷a chóng t«i xin göi lêi chµo th©n ¸i cña chóng t«i vµ cña nh©n d©n Thñ ®« Hµ Néi ®Õn toµn thÓ anh chÞ em c«ng d©n Thñ ®« §ªli ...". Trong cuéc hoan nghªnh nµy ®· xÈy ra mét chuyÖn rÊt thó vÞ: Trªn ®µi Chñ tÞch, ë gi÷a hµng ®Çu cã mét c¸i ghÕ s¬n son thÕp vµng, bäc nhung ®á, gièng nh mét c¸i ngai vµng. M®c dï «ng ThÞ trëng vµ Thñ tíng Nªru cè mêi B¸c ngåi "ngai" Êy, B¸c nhÊt ®Þnh tõ chèi. ThÊy th¸i ®é khiªm tèn cña B¸c, quÇn chóng nhiÖt liÖt t¸n thµnh, hä ®øng c¶ dËy vç tay vµ hoan h« "Hå ChÝ Minh jindabad!" Cuèi cïng ph¶i thay mét c¸i ghÕ kh¸c, B¸c míi ngåi. Sau chuyÖn ®ã, c¸c b¸o ®· viÕt: Hå Chñ tÞch ®· xo¸ bá mét h×nh thøc lÔ t©n b»ng mét cö chØ rÊt d©n chñ ... 8 giê chiÒu (6-2-1958), b¾t ®Çu cuéc chiªu ®·i cña Tæng thèng. Cô Prax¸t mÖt kh«ng ®Õn ®îc, do Thñ tíng Nªru thay m®t. T¹i Phñ Tæng thèng, trong nhµ vµ ngoµi vên ®Òu trang hoµng léng lÉy nh ngµy tÕt. Dù tiÖc nµy ®é 100 ngêi, gåm cã c¸c vÞ l·nh ®¹o trong ChÝnh phñ vµ Quèc héi, §oµn ngo¹i giao vµ nh÷ng nh©n sÜ næi tiÕng. TiÖc ®Õn nöa chõng, Thñ tíng Nªru ®äc lêi chóc mõng cña Tæng thèng Prax¸t, ®¹i ý nh sau: "T«i rÊt vui mõng ®îc hoan nghªnh Hå Chñ tÞch... Chóng ta hoan nghªnh Chñ tÞch, mét vÞ l·nh tô xuÊt s¾c ®ång thêi lµ mét chiÕn sÜ vÜ ®¹i cho tù do... ... BÞ ®Ì nÐn l©u n¨m díi sù thèng trÞ cña níc ngoµi, chóng t«i biÕt sù gi¶i phãng chÝnh trÞ lµ quý nhêng nµo, v× vËy chóng t«i lu«n lu«n ®ång t×nh víi c¸c d©n

téc ®Ó tho¸t khái ¸ch thèng trÞ víi ngo¹i quèc. Víi sù quan t©m vµ ®ång t×nh, chóng t«i ®· theo dâi nh÷ng sù biÕn ®æi ë ViÖt Nam. Cuéc biÕn ®æi Êy ®· kÕt thóc víi Héi nghÞ Gi¬nev¬ n¨m 1954. Chóng t«i mong r»ng t×nh tr¹ng hiÖn nay sÏ kÕt thóc víi sù thèng nhÊt ViÖt Nam b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh trªn nÒn t¶ng d©n chñ. ... NhiÒu thÕ kû tríc ®©y, Ên §é ®· cã quan hÖ mËt thiÕt víi c¸c níc §«ng - Nam ¸, kÓ c¶ ViÖt Nam, vÒ v¨n ho¸, x· héi vµ t«n gi¸o. Chóng t«i cµng sung síng nhí l¹i thêi kú qu¸ khø mµ hai níc chóng ta ®· cã nh÷ng quan hÖ h÷u nghÞ th¾m thiÕt, v× chóng ta ®a thªm t×nh nghÜa Êy vµo t¬ng lai, ®Ó lµm cho mèi quan hÖ vµ ý nguyÖn chung lµ x©y dùng kinh tÕ trong níc vµ cñng cè hoµ b×nh trªn thÕ giíi - sÏ t¹o thµnh nh÷ng quan hÖ míi gi÷a chóng ta, lµm cho t×nh h÷u nghÞ s½n cã gi÷a nh©n d©n hai níc Ên - ViÖt cµng ph¸t triÓn vµ cñng cè. Còng nh ViÖt Nam ... tõ ngµy giµnh ®îc chÝnh quyÒn vÒ m×nh, Ên §é ®ang ra søc ph¸t triÓn c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp. T«i mong r»ng trong nh÷ng ngµy ë l¹i Ên §é, Chñ tÞch sÏ cã dÞp th¨m mét vµi viÖc x©y dùng Êy ... T«i tin ch¾c r»ng viÖc Chñ tÞch ®Õn th¨m níc chóng t«i sÏ ®a l¹i sù hîp t¸c ngµy cµng ch®t chÏ gi÷a nh©n d©n Ên §é vµ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ...". Lêi c¶m ¬n cña B¸c ®¹i ý nh sau: ... "Khi ®Õn ®Êt níc Ên §é vÜ ®¹i, chóng t«i rÊt sung síng ®îc th¨m quª h¬ng cña mét trong nh÷ng nÒn v¨n minh l©u ®êi nhÊt trªn thÕ giíi ... NÒn t¶ng vµ truyÒn

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

thèng cña triÕt häc Ên §é lµ lý tëng hoµ b×nh, b¸c ¸i. Liªn tiÕp trong nhiÒu thÕ kû, t tëng PhËt gi¸o, nghÖ thuËt vµ khoa häc Ên §é ®· lan kh¾p thÕ giíi. Nhng thùc d©n ®· x©m lîc níc Ên §é hµng tr¨m n¨m ... §Ó giµnh l¹i ®éc lËp tù do cña m×nh, nh©n d©n Ên §é ®· anh dòng ®Êu tranh chèng chñ nghÜa thùc d©n. HiÖn nay Ên §é lµ mét níc lín gi÷ mét vai trß ngµy cµng quan träng trªn thÕ giíi, ®· ®ãng gãp nhiÒu vµo viÖc gi÷ g×n hoµ b×nh, ph¸t triÓn quan hÖ h÷u nghÞ vµ hîp t¸c quèc tÕ gi÷a c¸c níc trªn n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh... HiÖn nay lùc lîng hiÕu chiÕn trªn thÕ giíi ®ang ©m mu x« ®Èy loµi ngêi vµo mét cuéc chiÕn tranh v« cïng tµn khèc. Nh©n d©n thÕ giíi ch¸n ghÐt vµ c¨m thï chiÕn tranh; kh«ng ngõng ®Êu tranh ®Ó gi÷ g×n vµ cñng cè hoµ b×nh. Trong cuéc ®Êu tranh cho hoµ b×nh, Ên §é ®· cã nhiÒu cèng hiÕn lín. Lùc lîng hoµ b×nh hiÖn nay m¹nh h¬n bao giê hÕt vµ cã kh¶ n¨ng ng¨n ngõa chiÕn tranh... ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ rÊt hoan nghªnh mäi s¸ng kiÕn vµ mäi cè g¾ng nh»m lµm cho t×nh h×nh thÕ giíi bít c¨ng th¼ng. Chóng t«i hoµn toµn ®ång ý víi Thñ tíng Nªru t¸n thµnh ®Ò nghÞ cña Liªn X« vÒ viÖc nh÷ng ngêi ®øng ®Çu c¸c níc më héi nghÞ nh»m t¨ng cêng sù hîp t¸c quèc tÕ vµ lßng tin cËy lÉn nhau ®Ó gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi. Chóng t«i còng ph¶n ®èi tÊt c¶ c¸c khèi qu©n sù x©m lîc. Chóng t«i t¸n thµnh viÖc tæng tµi gi¶m qu©n bÞ, viÖc cÊm vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ ... HiÖn nay níc ViÖt Nam chóng t«i, v× sù can thiÖp cña ®Õ quèc mµ viÖc thèng nhÊt ®Êt níc cha ®îc thùc hiÖn b»ng tæng tuyÓn cö tù do nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh... Níc ViÖt Nam lµ mét, d©n téc ViÖt Nam lµ mét,

kh«ng ai chia c¾t ®îc. Chóng t«i kiªn quyÕt phÊn ®Êu ®Ó thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh... Chóng t«i tin ch¾c r»ng níc ViÖt Nam nhÊt ®Þnh sÏ ®îc thèng nhÊt ... Trong cuéc ®Êu tranh ®Ó cñng cè hoµ b×nh, thùc hiÖn thèng nhÊt, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n chóng t«i lu«n lu«n biÕt ¬n sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é anh em... Chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®i th¨m Ên §é lÇn nµy cña chóng t«i sÏ t¨ng cêng h¬n n÷a quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a hai níc chóng ta, ®ång thêi gãp phÇn vµo viÖc cñng cè vµ ph¸t triÓn khèi ®¹i ®oµn kÕt cña c¸c níc ¸ - Phi". TiÖc nµy thøc ¨n gi¶n ®¬n vµ ngon lµnh; kh«ng nhiÒu thø nhiÒu mãn bÒ bén nh c¸c cuéc chiªu ®·i cña ta. Trong c¸c cuéc chiªu ®·i ë Ên §é ®Òu uèng níc l·, kh«ng dïng rîu. §ã lµ mét ®iÒu mµ chóng ta nªn b¾t chíc. Sau b÷a tiÖc cã mét giê v¨n c«ng, móa rÊt giái, h¸t rÊt hay. C¸c chÞ em nghÖ sÜ h¸t bµi Quèc ca cña ta rÊt râ, rÊt ®óng. B¸c vµ Thñ tíng Nªru ®· t®ng hoa cho c¸c anh chÞ em nghÖ sÜ. Nh÷ng bµi diÔn thuyÕt chµo mõng vµ c¶m ¬n, anh chØ viÕt cho em nh÷ng ®o¹n anh ghi chÐp ®îc, chø kh«ng ph¶i c¶ nguyªn v¨n. 9 giê s¸ng (7-2-1958), c¸c em häc sinh trai vµ g¸i, thuéc ®oµn thÓ "Kû luËt quèc d©n", tæ chøc mét cuéc biÓu diÔn ®Ó hoan nghªnh B¸c vµ §oµn. Cïng ®i cã Thñ tíng Nªru, Bé trëng Bé gi¸o dôc vµ nhiÒu nh©n sÜ kh¸c. §oµn thÓ nµy míi thµnh lËp bèn n¨m nay, nh»m môc ®Ých båi dìng thanh niªn vµ nhi ®ång thµnh nh÷ng ngêi m¹nh khoÎ, yªu níc vµ cã kû luËt.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

H«m nay, 3.000 em chia lµm 28 ®éi do c¸c ®éi trëng tý hon chØ huy. Ch¬ng tr×nh gåm cã: Hoan h« Tæ quèc ba lÇn. TËp c¸c ®éng t¸c. DiÔu qua tríc ®µi Chñ tÞch, võa ®i võa h¸t. C¸c ®iÖu móa d©n gian. ThÓ thao trÌo cét. Hoan h« B¸c ba lÇn. H¸t quèc ca ViÖt vµ Ên. Trong ®¸m c¸c em g¸i bÐ d©ng hoa, cã mét em mï hai m¾t ®îc B¸c ½m lªn. Em Êy sê r©u sê m¸ B¸c, råi «m ch®t lÊy B¸c mét c¸ch rÊt ©u yÕm. Mäi ngêi tr«ng thÊy ®Òu c¶m ®éng. C¸c em biÓu diÔn khÐo vµ h¸t hay, ®îc mäi ngêi vç tay, khen ngîi. Sau cuéc biÓu diÔn, B¸c th©n mËt d®n dß c¸c em: Häc tËp siªng n¨ng, gi÷ g×n trËt tù, b¶o vÖ søc khoÎ, nghe lêi B¸c Nªru. "Mai sau c¸c ch¸u sÏ thµnh nh÷ng ®éi qu©n hïng m¹nh ®Ó x©y dùng Tæ quèc, b¶o vÖ hoµ b×nh ...". B¸c nãi thªm: "§èi víi c¸c ch¸u, b¸c lµ B¸c Hå, chø kh«ng ph¶i lµ Cô Chñ tÞch". Nghe vËy c¸c em võa vç tay, võa hoan h« "B¸c Hå! B¸c Hå!". Mét em ch¹y lªn biÕu b¸c hai c¸i kÑo. 10 giê rìi, B¸c vµ §oµn ®i xem Th¸p Qut - Minar. Th¸p nµy x©y dùng tõ n¨m 1199. Cao 76 thíc t©y. Cã n¨m tÇng. Ba tÇng díi x©y b»ng ®¸ ®á, hai tÇng trªn b»ng ®¸ tr¾ng. Tõ nÒn th¸p ®Õn chãp cã 379 bËc thang ®¸. §øng trªn ®Ønh th¸p tr«ng thÊy toµn bé phong c¶nh Thñ ®« §ªli.

C¸ch th¸p m¬i thíc lµ di tÝch cña nhµ thê Quvat-ulislam, x©y tõ n¨m 1193. Tuy ®· 765 n¨m, nh÷ng rêng cét ch¹m træ rÊt khÐo vÉn cßn nguyªn vÑn. §iÒu ®ã chøng tá r»ng tõ xa nghÖ thuËt x©y dùng cña Ên §é ®· rÊt tinh vi. Gi÷a s©n nhµ thê cã mét c¸i cét s¾t trßn trång trªn mét c¸i bÖ. Cét s¾t cao ®é 7 thíc. Tuy ®· tr¶i qua h¬n 1.500 n¨m ma n¾ng, cét s¾t kh«ng cã chót sÐt rØ nµo, v× nã lµ chÊt s¾t thuÇn tuý 100%. Ngay sau cuéc ®i th¨m, c¶ Thñ ®« §ªli ®ån r»ng B¸c thËt lµ anh hïng, lý do lµ: Xa nay c¸c quý kh¸ch ®Õn xem, trÎ còng nh giµ, chØ ®øng díi s©n nh×n lªn, kh«ng ai trÌo ®Õn ®Ønh th¸p, nay B¸c ®· lªn ®Õn tÇng cao nhÊt - Cho nªn B¸c lµ anh hïng! 12 giê rìi, Thñ tíng Nªru mêi B¸c vµ §oµn ¨n c¬m ë dinh Thñ tíng. B÷a ¨n nµy rÊt th©n mËt vµ vui vÎ, kh«ng cã lÔ tiÕt ngo¹i giao. Ngoµi B¸c vµ §oµn, cã ®é 50 vÞ b¹n th©n cña Thñ tíng. Sau b÷a tiÖc, «ng M. N¸t, Th ký Héi xinª trÎ con, ®· biÕu B¸c mét cuén phim vÒ trÎ em Ên §é. Khi trë vÒ Phñ Tæng thèng, B¸c xuèng xe, ®i bé. V× vËy, anh em b¶o vÖ th× rÊt lóng tóng. Bµ con ®i ®êng th× rÊt vui mõng, hä ch¹y theo hoan h« B¸c, nh mét cuéc biÓu t×nh. 3 giê ®Õn 4 giê, B¸c tiÕp h¬n 50 ®¹i biÓu c¸c b¸o Ên §é, Anh, Mü ... §èi víi níc ta, b¸o chÝ níc b¹n cã c¶m t×nh rÊt tèt. L©u tríc ngµy B¸c ®Õn Ên §é, nhiÒu b¸o ®· ®¨ng nh÷ng bµi hoan nghªnh, ¶nh vµ tiÓu sö cña B¸c, cuéc kh¸ng chiÕn anh dòng vµ thµnh tÝch trong viÖc x©y dùng hoµ b×nh cña qu©n vµ d©n ta. NhiÒu b¸o ®¨ng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

c¶ th¬, ca vµ phong tôc ViÖt Nam. MÊy h«m nay, c¸c b¸o ®¨ng nh÷ng bµi dµi thuËt l¹i nh÷ng ho¹t ®éng cña B¸c víi nhiÒu lêi ca tông. Trong cuéc tiÕp xóc h«m nay, tríc hÕt, B¸c ®äc lêi tuyªn bè ®· viÕt s½n, néi dung gåm cã: - C¶m ¬n sù ®ãn tiÕp long träng vµ th©n mËt cña ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é anh em. - ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ta ñng hé vµ thùc hiÖn n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh. - Chèng chñ nghÜa thùc d©n; ñng hé phong trµo gi¶i phãng d©n téc cña nh©n d©n ¸ - Phi; Ta chñ tr¬ng Angiªri ph¶i ®îc ®éc lËp, xø Goa ph¶i trë vÒ Ên §é, T©y Iri¨ng trë vÒ Nam D¬ng, §µi Loan trë vÒ Trung Quèc. - Chèng chiÕn tranh, chèng vò khÝ nguyªn tö, chèng c¸c khèi qu©n sù x©m lîc. - Nh©n d©n ViÖt Nam kiªn quyÕt ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh... Råi B¸c tr¶ lêi mét lo¹t c©u hái (c¸c b¸o ®· göi ®Õn tríc) vÒ: - Thµnh tÝch x©y dùng kinh tÕ vµ chÝnh s¸ch ngo¹i giao cña níc ta. - Sù ®ãng gãp cña ta trong c«ng cuéc gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi, v.v.. Sau ®ã, B¸c tr¶ lêi mêi mÊy c©u hái (míi tiÕp ®îc) cña ®¹i biÓu mét tê b¸o Mü. Vµi vÝ dô: - Nh©n d©n ViÖt Nam coi nh©n d©n Mü lµ b¹n cña m×nh; chóng t«i chèng lµ chèng chÝnh s¸ch can thiÖp cña ®Õ quèc Mü. - Dï lµ nhá xÝu, qu¶ vÖ tinh Mü ®· phãng ®îc còng

gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn cña khoa häc vµ B¸c mong cho khoa häc hoµ b×nh cña Mü tiÕn bé. - Thµnh tÝch to nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam lµ ®· giµnh ®îc tù do, ®éc lËp. - Trong thêi kú kh¸ng chiÕn, qu©n ®éi ViÖt Nam ®· lÊy ®îc nhiÒu vò khÝ Mü cung cÊp cho Ph¸p. ThÕ lµ Mü ®· gi¸n tiÕp cung cÊp vò khÝ cho qu©n ®éi ViÖt Nam. - VÒ c©u hái: Ph¶i ch¨ng Liªn X« vµ Trung Quèc khèng chÕ ViÖt Nam? B¸c nãi: "T«i xin lçi c¸c b¹n, c©u hái nµy h¬i nghÕch ng¸c ng©y th¬...". Suèt trong cuéc nãi chuyÖn, nhiÒu lÇn c¸c ký gi¶ ®· cêi å vµ vç tay, v× nh÷ng c©u tr¶ lêi lý thó cña B¸c. NhiÒu anh em nhµ b¸o nãi: §· l©u, míi cã mét cuéc tiÕp c¸c nhµ b¸o vui vÎ vµ cëi më thÕ nµy. 5 giê chiÒu (7-2-1958) B¸c ®Õn tõ biÖt Tæng thèng. Cô Prax¸t t®ng B¸c mét c©y bå ®Ò nhá. TiÕng Ên §é còng gäi bå ®Ò lµ "bodi" nh tiÕng ta. L¹ thËt em nhØ! C©y bå ®Ò nµy rÊt quý v× lµ chåi non cña c©y bå ®Ò cæ thô ®· chøng kiÕn §øc PhËt ®¾c ®¹o. Nh©n dÞp nµy, B¸c mêi Tæng thèng sang th¨m níc ta. Cô Prax¸t c¶m ¬n vµ vui vÎ nhËn lêi mêi. 6 giê, B¸c vµ §oµn ®Õn th¨m "Héi nh÷ng ngêi Ên nghiªn cøu t×nh h×nh thÕ giíi". §Õn dù cuéc g®p gì nµy cã h¬n 300 ngêi trÝ thøc, chÝnh trÞ vµ khoa häc. Sau ®©y lµ tãm t¾t nh÷ng ®iÓm nãi chuyÖn cña B¸c: LÞch sö ®éc lËp vµ thèng nhÊt l©u ®êi cña níc ta. Cuéc ®Êu tranh trêng kú chèng thùc d©n Ph¸p. Sù nghiÖp thµnh lËp níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. Cuéc kh¸ng chiÕn anh dòng cña qu©n vµ d©n ta ®· th¾ng lîi: HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· chÊm døt chiÕn tranh, c«ng nhËn chñ quyÒn, ®éc lËp vµ l·nh thæ toµn vÑn cña níc ta... B¸c nghiªm kh¾c

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

lªn ¸n chÝnh s¸ch can thiÖp cña ®Õ quèc Mü hßng biÕn miÒn Nam thµnh mét thuéc ®Þa, mét c¨n cø qu©n sù cña Mü. Sù ®oµn kÕt vµ quyÕt t©m cña nh©n d©n ta ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh trªn c¬ së nh÷ng ®iÒu kiÖn hîp t×nh, hîp lý cña C¬ng lÜnh M®t trËn Tæ quèc vµ HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬. VÒ chÝnh s¸ch ngo¹i giao, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ta chñ tr¬ng hîp t¸c th©n thiÖn víi c¸c níc trªn nÒn t¶ng n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh. B¸c nªu râ nh÷ng thµnh tÝch cña ta vÒ x©y dùng kinh tÕ vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸ tõ ngµy hoµ b×nh ®îc lËp l¹i. VÒ t×nh h×nh thÕ giíi, B¸c nãi: HiÖn nay lùc lîng hoµ b×nh lín m¹nh h¬n bao giê hÕt vµ ®ñ søc ng¨n ch®n chiÕn tranh. Tuy vËy phe ®Õ quèc vÉn ®eo ®uæi ©m mu g©y chiÕn. Cho nªn, nh©n d©n thÕ giíi yªu chuéng hoµ b×nh cÇn ph¶i n©ng cao c¶nh gi¸c, kiªn quyÕt chèng chiÕn tranh, chèng c¸c khèi qu©n sù x©m lîc, chèng thö bom nguyªn tö vµ khinh khÝ ... Tinh thÇn Héi nghÞ B¨ng®ung vµ kÕt qu¶ tèt ®Ñp cña §¹i héi L¬ Ke võa råi lµm cho nh©n d©n ¸ - Phi thªm ®oµn kÕt, thªm hïng m¹nh, thªm kiªn quyÕt chèng chñ nghÜa thùc d©n, thªm h¨ng h¸i gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi. B¸c kÕt luËn: M®c dï cã nhiÒu khã kh¨n, song víi søc ®oµn kÕt vµ quyÕt t©m cña m×nh, víi sù ñng hé cña 400 triÖu nh©n d©n Ên §é vµ sù ®ång t×nh cña nh©n d©n thÕ giíi, níc ViÖt Nam nhÊt ®Þnh sÏ thèng nhÊt. Tríc khi vµo ®Ò, B¸c nãi: "B¸o c¸o nµy h¬i dµi. Bao giê c¸c b¹n kh«ng muèn nghe n÷a xin cø nãi thËt, t«i sÏ

kÕt thóc". Mäi ngêi cêi vµ vç tay. §äc xong b¶n b¸o c¸o, B¸c nãi thªm: "ViÖt Nam thèng nhÊt kh«ng nh÷ng Ých lîi cho chóng t«i mµ cßn Ých lîi cho c¸c b¹n, v× c¸c b¹n sÏ khái tèn c«ng nghiªn cøu mét vÊn ®Ò phøc t¹p. Vµ còng Ých lîi cho vÞ Chñ tÞch kÝnh mÕn cña chóng ta ®©y (¤ng CrÝtxna Masari lµ Chñ tÞch héi nµy vµ Chñ tÞch c¶ Uû ban kÕ ho¹ch Nhµ níc). V× ViÖt Nam thèng nhÊt, mçi n¨m sÏ cã thÓ b¸n sang Ên §é h¬n mét triÖu rëi tÊn g¹o ®Ó gióp gi¶i quyÕt mét phÇn vÊn ®Ò l¬ng thùc...". Mäi ngêi l¹i cêi å vµ vç tay nhiÖt liÖt. ThuËt l¹i cuéc nãi chuyÖn nµy, nhiÒu b¸o Ên viÕt: Th¸i ®é thËt thµ vµ khiªm tèn cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· lÊy ®îc c¶m t×nh cña mäi ngêi ®Õn nghe h«m nay. - 7 giê, B¸c vµ Thñ tíng Nªru ký b¶n tuyªn bè chung. V¨n kiÖn quan träng nµy sÏ ®¨ng ë c¸c b¸o, anh kh«ng ghi chÐp ë ®©y. - 7 giê rìi, B¸c chiªu ®·i vµ tõ biÖt Tæng thèng, Thñ tíng vµ c¸c b¹n ë §ªli. Sau khi tá lêi c¶m ¬n Tæng thèng, Thñ tíng vµ nh©n d©n §ªli, B¸c nãi tãm t¾t: "Trong nhiÒu vÊn ®Ò quan träng, c¸c b¹n Ên §é vµ chóng t«i ®Òu ®ång ý víi nhau. §iÒu ®ã chøng tá r»ng quan hÖ anh em gi÷a hai níc chóng ta ngµy cµng ph¸t triÓn vµ cñng cè h¬n n÷a ... Vµ do ®ã, sÏ gióp th¾t ch®t thªm n÷a t×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc ¸ - Phi vµ t¨ng cêng lùc lîng b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi". Thay m®t Tæng thèng Prax¸t, Thñ tíng Nªru tr¶ lêi ®¹i ý nh sau: "Hå Chñ tÞch lµ mét ngêi cã ®é lîng réng r·i. Ngµi võa nãi víi t«i Ngµi ®· "ph¶i lßng" §ªli; nh thÕ lµ cÇn ph¶i cã mét qu¶ tim rÊt to ... Sù thËt th× nh©n

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

d©n §ªli còng ®· "ph¶i lßng" Ngµi. Trong ba ngµy Hå Chñ tÞch ë ®©y, ®· cã nhiÒu cuéc mÝt tinh vµ cuéc trao ®æi ý kiÕn, nhiÒu khi b»ng tiÕng nãi, nhiÒu khi kh«ng cÇn ®Õn tiÕng nãi. Chóng ta cã ngêi trao ®æi b»ng tiÕng nãi, cã ngêi trao ®æi b»ng c¶m t×nh. Chóng ta ®· tiÕp xóc víi mét ngêi mµ ngêi Êy lµ mét bé phËn cña lÞch sö ch©u ¸. Chóng ta g®p gì mét vÜ nh©n, ®ång thêi chóng ta g®p gì mét ®o¹n lÞch sö. V× vËy, kh«ng nh÷ng chóng ta ®· thªm vÒ m®t t tëng, mµ cßn thªm danh gi¸ cho chóng ta. G®p gì Hå Chñ tÞch lµ mét kinh nghiÖm nã lµm cho chóng ta tèt thªm ...". Thñ tíng nãi íc ao B¸c ë l¹i l©u h¬n, nhng khã mµ mêi nh÷ng ngêi cã tr¸ch nhiÖm n®ng nÒ lu l¹i l©u ngµy ë níc ngoµi. Thñ tíng mong B¸c ®Õn th¨m Ên §é lÇn n÷a. Hå Chñ tÞch tá ý muèn lÇn kh¸c "vi hµnh" ®Õn th¨m Ên §é. Nhng mét ®o¹n lÞch sö muèn vi hµnh th× kh«ng ph¶i dÔ ... ThËt lµ mét sù sung síng mµ cã mét ngêi vÜ ®¹i vµ ®¸ng yªu ®Õn víi chóng ta vµ, m®c dï nh÷ng m©u thuÉn trªn thÕ giíi hiÖn nay, ngêi ta vÉn c¶m thÊy nh©n ®¹o, h÷u nghÞ vµ t×nh th¬ng yªu nã sÏ xo¸ ®îc mäi m©u thuÉn. Thñ tíng kÕt luËn gäi B¸c lµ mét ngêi vÜ ®¹i, mét b¹n vÜ ®¹i vµ mét ®ång chÝ vÜ ®¹i. 9 giê tèi (7-2-1958) nghe tin B¸c s¾p rêi §ªli, c¸c em bÐ (ch¸u cña Tæng thèng, con cña c¸c nh©n viªn cao cÊp ë Phñ Tæng thèng) kÐo nhau ®Õn chµo B¸c. C¸c em h¸t cho B¸c nghe, råi ®ßi B¸c cho ch÷ ký ®Ó lµm kû niÖm. §· ®Õn giê nhng c¸c em cßn quyÕn luyÕn, v©y trßn lÊy B¸c, kh«ng muèn ®Ó B¸c ®i. Cã em hái: B¸c ¬i B¸c, bao giê B¸c trë l¹i ch¬i víi c¸c ch¸u?

10 giê 25 phót, xe s¾p söa ch¹y ®i N¨nggan. Nhµ ga, s©n ga, vên ga ®Òu trang trÝ víi quèc kú hai níc vµ ®Ìn ®iÖn nhiÒu mÇu s¾c, ®Ñp nh ngµy TÕt. Ra ga tiÔn B¸c vµ §oµn, cã Thñ tíng vµ bµ In®ira, nhiÒu vÞ trong ChÝnh phñ vµ Quèc héi, §oµn ngo¹i giao vµ nh÷ng b¹n míi quen biÕt. Lóc chia tay, kh¸ch vµ chñ ®Òu tá t×nh rÊt quyÕn luyÕn. B¸c ®øng trªn cöa xe vÉy tay vµ nãi ch¬i: "Cöa nµy lµ cöa hoµ b×nh". Thñ tíng Nªru cêi vµ tr¶ lêi: "Cöa hoµ b×nh, chóng ta ph¶i ®Ó nã më réng m·i m·i". 10 giê rìi, xe löa chuyÓn b¸nh rêi Thñ ®« ®i N¨nggan. Chµo c¸c b¹n §ªli th©n mÕn! Chóng t«i sÏ lu«n lu«n ghi nhí t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt cña c¸c b¹n ®èi víi l·nh tô vµ nh©n d©n ViÖt Nam! ... §ªli lµ mét thµnh phè rÊt cò vµ rÊt míi, cã ®é hai triÖu nh©n d©n. H¬n 2.000 n¨m nay, §ªli ®· tr¶i qua nhiÒu cuéc bÓ d©u vµ ®· thay ®æi s¸u, b¶y lÇn. Lóc th× thµnh phè míi mäc chång trªn thµnh phè cò. Lóc th× thµnh phè cò vÉn ®øng bªn thµnh phè míi. V× vËy, §ªli cã nhiÒu di tÝch lÞch sö xa, l¹i cã nhiÒu l©u ®µi míi. Ngµy nay §ªli cã hai phÇn: §ªli cò lµ n¬i d©n c ®«ng vµ phè x¸ nhiÒu. Bªn c¹nh lµ §ªli míi, n¬i tËp trung c¸c c¬ quan chÝnh quyÒn, x©y dùng xong tõ n¨m 1931. Quèc héi, Phñ Tæng thèng, dinh Thñ tíng, c¸c Bé ®Òu ë gÇn nhau. Nhµ cöa to, ®êng s¸ réng, vên hoa nhiÒu, xøng ®¸ng lµ Thñ ®« cña mét níc cã h¬n 382 v¹n c©y sè vu«ng ®Êt ®ai, 362 triÖu nh©n d©n. (Níc Ên §é chia lµm 14 bang vµ 6 khu trùc thuéc ChÝnh phñ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

trung ¬ng). §èi víi nh÷ng ngêi b¹n, nh©n d©n §ªli cã th¸i ®é rÊt niÒm në th©n mËt, ®¸ng yªu. Trong nh÷ng ngµy ë Thñ ®«, mçi lÇn B¸c vµ §oµn ®i ra, lu«n lu«n hµng ngh×n, cã khi hµng v¹n ngêi ®ãn chµo hai bªn ®êng. Ngoµi nh÷ng tiÕng hoan h«, nh÷ng bµn tay chµo vÉy, t×nh c¶m s©u s¾c nhÊt lµ n¬i con m¾t tr×u mÕn cña hä. Mçi lóc B¸c vµ §oµn ®i gÇn c¸c trêng häc, th× c¸c em häc sinh ch¹y ïa ra, nh¶y nhãt, hß reo, ch¹y theo xe B¸c vµ hoan h«: "Sasa Hå, jindabad!". Mét h«m, ®é 9 giê s¸ng, anh cã viÖc ®i ra phè, thÊy cã hµng v¹n ngêi ®i xe ®¹p liªn tiÕp nhau h¬n mét c©y sè, rÊt cã trËt tù. Hä ®i tõ §ªli cò vµo §ªli míi. Anh tëng lµ mét ®¸m biÓu t×nh b»ng xe ®¹p. Hái ra míi biÕt ®ã lµ nh©n viªn ®i lµm viÖc ë c¸c c¬ quan. N¨nggan c¸ch §ªli 360 c©y sè, ®i vÒ phÝa b¾c. §i xe löa ®®c biÖt ph¶i 12 tiÕng ®ång hå, tøc lµ 9 giê s¸ng mai sÏ ®Õn. ThÕ lµ tèi h«m nay B¸c vµ §oµn cïng tÊt c¶ anh em c¸n bé ®îc nghØ ng¬i suèt ®ªm. Trªn xe, ¨n c¬m råi th× ®· 12 giê khuya, nhng anh cè viÕt cho xong th nµy ... MÊy h«m võa qua, c«ng viÖc khÈn tr¬ng, ai còng h¬i mÖt. V× xe l¾c, m¾t anh l¹i riu rÝu, viÕt ch÷ o th× thµnh ch÷ a. TiÕng b¸nh xe ch¹y nhÞp nhµng nh ru ngñ ... Anh cïng c¸c ®ång chÝ trong c¬ quan ®i tham gia chèng h¹n ë ngo¹i «, cïng ®i cã c¶ cËu L©m vµ c« H¹nh. D¹o nµy chóng ®ang t×m hiÓu nhau ... §Õn n¬i th× g®p anh chÞ em häc sinh cÊp III, hä th¸ch chóng m×nh thi ®ua. Mäi ngêi ra søc lµm viÖc, to¸t c¶ må h«i må h¸m, nhng vÉn võa lµm võa h¸t ®Ó khuyÕn khÝch nhau. Kh«ng biÕt ai ®· cè ý xÕp L©m vµ H¹nh cïng t¸t mét gÇu. Chóng còng võa t¸t võa h¸t. H¹nh cÊt giäng

h¸t: "Thi ®ua t¸t níc vµo ®ång, T¸t bao nhiªu níc, em th¬ng chång bÊy nhiªu". §ång chÝ QuÕ cêi gËt gï vµ nãi: "Con bÐ H¹nh nµy l× thËt" råi thóc mét ®Êm vµo lng anh ... Thøc giÊc dËy th× tay anh ®ang cÇm bót ®Ó trªn tê giÊy, nh×n ra cöa sæ th× trêi ®· r¹ng ®«ng ... N¨nggan ngµy 8-2-1958 Em H¬ng yªu quý, 9 giê s¸ng nay, B¸c vµ §oµn ®Õn N¨nggan. Ra ga ®ãn, cã «ng Thñ hiÕn vµ c¸c nh©n viªn cao cÊp bang P¨nggi¸p. N¨nggan lµ mét thµnh phè nhá ®ang trë nªn mét thµnh phè to, v× ë ®©y ®ang x©y dùng c¸i ®Ëp chøa níc to nhÊt ë Ên §é lµ ®Ëp Bac¬ra ë trªn s«ng Sótlª. ViÖc chuÈn bÞ ®¾p ®Ëp Bac¬ra b¾t ®Çu tõ n¨m 1946, nhng ®Õn th¸ng 11 n¨m 1955 míi khëi c«ng. §Ëp nµy bÒ cao 225 thíc t©y. Ch©n ®Ëp dµy 436 thíc. ViÖc ®Çu tiªn lµ ph¶i dän s¹ch 4 triÖu thíc khèi ®¸ vµ sái. Sè lîng bªt«ng dïng vµo ®Ëp (h¬n 80 v¹n tÊn) cã thÓ ®¾p thµnh mét con ®êng réng hai thíc rìi ch¹y vßng qu¶ ®Êt. Sè gang s¾t (10 v¹n tÊn) cã thÓ l¾p 480 c©y sè ®êng ray. Tríc khi ®¾p ®Ëp, ph¶i x©y 12 c©y sè ®êng xe löa vµ mét khu nhµ ë cho 15.000 c«ng nh©n. C¶ ®ªm, c¶ ngµy cã 8.000 c«ng nh©n lµm viÖc. C«ng viÖc ë ®Ëp nµy ®Òu lµm b»ng m¸y. ë c¹nh ®Ëp cã mét xëng bªt«ng mçi giê cã thÓ s¶n xuÊt 400 tÊn. Mét ®ai chuyÒn cao su ch¹y b»ng m¸y dµi 7 c©y

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

sè mçi giê ®a 750 tÊn ®¸ sái tõ bê s«ng ®Õn m¸y chän läc. M¸y nµy chän ®¸ sái ra tõng h¹ng to, võa vµ nhá. Chän läc xong, ®¸ sái ®i vµo m¸y röa cho s¹ch vµ qu¹t cho nguéi. Råi sang m¸y trén cho ®Òu thµnh bªt«ng. Sau ®ã, bªt«ng ®îc ®a lªn nh÷ng toa xe löa ®®c biÖt råi chuyÓn sang m¸y vËn t¶i b»ng d©y chuyÒn. Cuèi cïng, do m¸y ®iÖn ®óc bªt«ng thµnh nh÷ng khèi vu«ng vµ to ®Ó dïng ®¾p ®Ëp. GÇn ch©n ®Ëp Bac¬ra cã hai nhµ m¸y ®iÖn, mçi n¬i s¶n xuÊt 900 kil«o¸t. Nói ë ®©y cã nh÷ng líp ®¸ nh ®Êt sÐt, dÔ vì vµ khã ®¾p, cho nªn c«ng viÖc x©y dùng g®p nhiÒu khã kh¨n. Anh em Ên §é rÊt tù hµo ®· vît mäi khã kh¨n ®¾p ®îc c¸i ®Ëp nµy. Hä cho nã lµ biÓu hiÖn cho tinh thÇn tÝch cùc, hy väng t¬ng lai vµ lßng tin tëng vµo sù tiÕn bé cña níc Ên §é míi. Anh nghÜ r»ng bµ con Ên §é cã quyÒn tù hµo nh vËy, v× ®Ëp Bac¬ra lµ mét bé phËn trong hÖ thèng thuû lîi Bac¬ra - N¨nggan, nã sÏ tíi cho 4 triÖu mÉu t©y ruéng ®Êt hiÖn ®ang kh¸t níc. ¤ng Thñ hiÕn vµ «ng gi¸m ®èc híng dÉn B¸c vµ §oµn ®i xem kü c«ng tr×nh x©y dùng nµy. §é cuèi n¨m sau th× ®Ëp Bac¬ra sÏ lµm xong. B¸c nãi víi «ng Thñ hiÕn: "Bao giê kh¸nh thµnh ®Ëp, Ngµi tin cho t«i biÕt, t«i sÏ göi ®iÖn mõng". ¤ng Thñ hiÕn vui vÎ tr¶ lêi: "T«i kÝnh c¸m ¬n Chñ tÞch tríc vµ nhÊt ®Þnh sÏ b¸o c¸o ®Ó Chñ tÞch biÕt mµ mõng cho chóng t«i". ChiÒu, hai giê rìi, «ng Thñ hiÕn ®a B¸c vµ §oµn ®i th¨m mét lµng lµm theo "KÕ ho¹ch c¶i tiÕn n«ng th«n". H¬n 85% nh©n d©n Ên sèng ë n«ng th«n. Gi¶i

quyÕt l¬ng thùc (mçi n¨m 63 triÖu tÊn) lµ mét vÊn ®Ò cùc kú quan träng. V× vËy ChÝnh phñ Ên §é rÊt quan t©m ®Õn viÖc c¶i tiÕn n«ng th«n. KÕ ho¹ch nµy nh»m c¶i thiÖn n«ng nghiÖp; t¨ng cêng vÖ sinh vµ gi¸o dôc; gi¶i quyÕt nhµ ë vµ c¸c vÊn ®Ò kh¸c cÇn thiÕt cho ®êi sèng cña n«ng d©n. Nh÷ng viÖc c¶i thiÖn nµy do nh©n d©n tù lµm lÊy, víi sù híng dÉn vµ gióp ®ì cña ChÝnh phñ. Cuèi n¨m 1952, ChÝnh phñ ®· chän 55 vïng lµm thÝ ®iÓm. Cuèi kÕ ho¹ch 5 n¨m thø nhÊt ®· ph¸t triÓn ®Õn 1.160 vïng. N¬i mµ B¸c vµ §oµn ®Õn th¨m h«m nay c¸ch N¨nggan ®é 20 c©y sè. Trong lµng cã nh÷ng ng«i nhµ kiÓu mÉu, khu«n khæ nhá nhng s¹ch sÏ, gän ghÏ. C¸c nghÒ thñ c«ng nh dÖt v¶i, thuéc da, v.v. ®Òu tæ chøc thµnh hîp t¸c x·. H«m nay, n«ng d©n c¸c x· chung quanh cïng lµng nµy cã tæ chøc héi chî, trng bµy c¸c s¶n phÈm, nh c¸c thø ngò cèc, v¶i vãc, da thuéc, ®å ch¬i cho trÎ con, v.v.. Cã nhiÒu thø v¶i dÖt vµ thªu b»ng tay rÊt ®Ñp. Mét cô giµ trong héi chî biÕu B¸c mét tÊm da beo. B¸c ph¶i tõ chèi m·i, «ng cô míi chÞu lÊy l¹i. Råi ®Õn buæi v¨n c«ng, do thanh niªn trai vµ g¸i biÓu diÔn c¸c ®iÖu móa vµ c¸c bµi h¸t ®Þa ph¬ng. H¬n hai, ba ngh×n ngêi ®Õn xem biÓu diÔn. 4 giê rìi ®i xem ®Ëp N¨nggan. §Ëp nµy ë phÝa díi dßng ®Ëp Bac¬ra h¬n 10 c©y sè, t¸c dông cña nã lµ ®Ó gi÷ møc níc Bac¬ra ®îc b×nh thêng. §Ëp N¨nggan lµm xong håi th¸ng 7-1954 vµ ®· tíi níc cho mét vïng kh¸ réng ë P¨nggi¸p, PÐpsu vµ Ragiastan. §Ó ®a níc hai ®Ëp Bac¬ra vµ N¨nggan vµo ruéng, n«ng d©n ë vïng nµy ®· ®µo ®îc 960 c©y sè m¬ng.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§Ëp vµ m¬ng thµnh mét c«ng tr×nh thËt lµ vÜ ®¹i. Anh nghÜ r»ng mai sau níc ta ®¾p ®îc vµi c¸i ®Ëp to nh thÕ nµy, th× vÊn ®Ò thuû lîi ë níc ta sÏ ®îc gi¶i quyÕt mét c¸ch tèt ®Ñp. 6 giê chiÒu, «ng Thñ hiÕn më tiÖc chiªu ®·i rÊt long träng. 9 giê B¸c vµ §oµn lªn xe ®i Ag¬ra c¸ch ®©y h¬n 500 c©y sè, vÒ phÝa nam §ªli.

Ag¬ra ngµy 9-2-1958 Em H¬ng, Ag¬ra c¸ch §ªli 200 c©y sè. 10 giê s¸ng nay B¸c vµ §oµn ®Õn ®©y ®Ó th¨m ng«i l¨ng næi tiÕng kh¾p thÕ giíi lµ Tagi¬ Mahan. Tríc hÕt anh kÓ tãm t¾t cho em nghe lÞch sö thµnh phè Ag¬ra: Ngêi ta chØ biÕt râ lÞch sö thµnh phè nµy tõ n¨m 1495. N¨m Êy, vua L«®i tõ §ªli xuèng ®©y x©y dùng thµnh phè Ag¬ra. Sau ®ã mêi n¨m, mét cuéc ®éng ®Êt d÷ déi ®· lµm cho thµnh phè ®æ n¸t hÕt. Mét lÇn n÷a, vua L«®i b¾t nh©n d©n x©y dùng l¹i Ag¬ra. N¨m 1564, vua M«g«n b¾t nh©n d©n më mang thªm thµnh tr× Ag¬ra lµm Thñ ®« Ên §é. ChØ ë ®ã 14 n¨m, y rêi Thñ ®« ®i n¬i kh¸c. 19 n¨m sau, y l¹i trë vÒ ®ãng ®« ë Ag¬ra. §îc s¸u n¨m th× y chÕt. Con y l¹i bá Ag¬ra ®i ®ãng ®« n¬i kh¸c. §©y còng lµ mét chøng thùc r»ng bän vua chóa kh«ng tiÕc må h«i níc m¾t cña nh©n d©n mµ chØ lµm theo ý muèn cña chóng, x©y

lªn råi bá ®i, bá ®i råi l¹i x©y lªn, tèn kÐm kh«ng biÕt ngÇn nµo mµ kÓ. Em nghÜ cã ®¸ng tr¸ch kh«ng? §Õn thÕ kû XVII (tõ n¨m 1632) díi thêi vua Sa Giªhan l¹i x©y dùng Ag¬ra thµnh mét Thñ ®« cùc kú tr¸ng lÖ. Nhng tõ n¨m 1770 trë vÒ sau, Ag¬ra ®· bÞ chiÕn tranh tµn ph¸ n¨m lÇn. LÇn cuèi cïng (1803) Ag¬ra bÞ thùc d©n Anh x©m chiÕm. Ngµy nay Ag¬ra lµ mét th¾ng c¶nh næi tiÕng cña níc Ên §é tù do. Tagi¬ Mahan tríc lµ l¨ng cña hoµng hËu Nungt¸t Mahan, vî vua Sa Giªhan (®Çu thÕ kû XVII). Giªhan lµ mét ngêi ®a t×nh, ®«ng con vµ xa xØ. Khi bµ Mahan ®Î ®øa con thø 14 th× m¾c bÖnh s¶n hËu mµ chÕt. Giªhan th¬ng tiÕc qu¸, bÌn b¾t d©n x©y l¨ng nµy ®Ó ch«n vî y. §Ó x©y Tagi¬ Mahan, hai v¹n c«ng nh©n lµm trong 22 n¨m míi xong. Nghe nãi tèn h¬n 30 triÖu ®ång rupi (h¬n 21 ngh×n triÖu ®ång ng©n hµng). Ên §é cã nhiÒu l©u ®µi, chïa miÕu l©u ®êi vµ ®å sé, nhng Tagi¬ Mahan næi tiÕng lµ ®Ñp nhÊt ë Ên §é vµ trªn thÕ giíi. Ngêi ta gäi nã lµ "bµi th¬ b»ng ®¸ gÊm". Tõ ngoµi cöa ®i vµo lµ mét khu vên réng vµ ®Ñp. ë gi÷a cã mét c¸i hå dµi vµ mét c¸i tru«ng ch¾n l¹i nh ch÷ i viÕt hoa. Gi÷a hå cã nh÷ng vßi níc phun lªn cao, hai bªn cã nh÷ng c©y cæ thô soi bãng xuèng níc hå trong v¾t. L¨ng cã hai tÇng s©n, s©n díi b»ng ®¸ ®á, s©n trªn b»ng ®¸ tr¾ng. Bèn gãc s©n cã bèn c¸i th¸p cao ba tÇng. Toµn bé l¨ng ®Òu x©y b»ng ®¸ gÊm tr¾ng tinh. ë phÝa trong l¨ng lµ mét gian phßng réng t¸m gãc. ChÝnh gi÷a lµ m¶ cña hoµng hËu vµ m¶ cña Giªhan ®Òu b»ng ®¸ gÊm tr¾ng, ch¹m træ víi nh÷ng thø ®¸

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngäc nhiÒu mµu s¾c, xem nh nh÷ng tÊm th¶m thªu. Chung quanh cã nh÷ng bøc b×nh phong, tríc kia lµ b»ng vµng, vÒ sau ®æi b»ng cÈm th¹ch. Hai m¶ ®Ó ë ®©y lµ hai m¶ gi¶. Hai m¶ thËt th× ë díi hÇm còng gièng hÖt nh hai m¶ nµy. C¸c cöa, c¸c têng ®Òu ch¹m træ mét c¸ch rÊt tinh vi, ho®c thÕp vµng, ho®c kh¶m ngäc. Ngêi c«ng tr×nh s x©y dùng l¨ng nµy khÐo lîi dông c¶ ®iÒu kiÖn thiªn nhiªn ®Ó t« ®iÓm cho nã thªm ®Ñp. Nh khi trêi n¾ng th× nh÷ng ch¹m træ vµ nh÷ng mµu s¾c næi lªn ãng ¸nh rÊt xinh t¬i. §ªm s¸ng tr¨ng th× s¾c tr¾ng cña l¨ng vµ mµu xanh cña vên hoµ lÉn víi ¸nh tr¨ng thµnh mét phong c¶nh rÊt th¬ méng. C¸ch Tagi¬ Mahan mÊy tr¨m thíc lµ cung ®iÖn vµ ®¹i b¶n doanh cña dßng vua Giªhan. Lóc cßn sèng, Giªhan thêng ®øng bªn nµy bïi ngïi nh×n sang l¨ng vî. Cung ®iÖn nµy còng x©y b»ng ®¸ ®á vµ ®¸ tr¾ng, gåm cã nhiÒu l©u ®µi rÊt ®å sé vµ ch¹m træ rÊt tinh vi. Ngoµi nh÷ng l©u ®µi kh¸c, cã mét nhµ t¾m cña "cung tÇn mü n÷", trªn trÇn nhµ vµ chung quanh têng cã kh¶m hµng v¹n miÕng g¬ng, ®Ó khi hä t¾m th× räi ra nh÷ng h×nh ¶nh cña con ngêi. Cã mét con ®êng ngÇm bÝ mËt tõ chç vua ë ra ®Õn bê s«ng, ®Ó phßng khi cã biÕn cè th× vua cã lèi chuån ®Ó tr¸nh n¹n. Cã mét ng«i lÇu t¸m gãc gäi lµ lÇu Hoa Nhµi, gäi nh vËy v× têng v¸ch cét kÌo ®Òu ch¹m træ h×nh nh÷ng hoa Êy b»ng ®¸ ngäc. M¸i lÇu th× trßn vµ thÕp vµng. Vua Giªhan giµ chÕt ë lÇu nµy. §Õn phót cuèi cïng, y vÉn ngo¶nh m®t nh×n sang l¨ng vî.

Nh÷ng n¨m Giªhan ®· giµ, th× bÞ con trai y lµ Or¨nggiÐp chiÕm ng«i vua vµ nhèt y l¹i trong lÇu t¸m gãc Êy ... C¸c nhµ b¸o hái Ên tîng cña B¸c ®èi víi cuéc ®i th¨m nµy. B¸c nãi: "Ngµy xa nh©n d©n lao ®éng Ên §é ®· x©y dùng nh÷ng cung ®iÖn l©u ®µi cùc kú ®å sé. Ngµy nay nh©n d©n Ên §é dïng tµi n¨ng vµ lùc lîng cña m×nh lµm nh÷ng nhµ m¸y to, ®¾p nh÷ng ®Ëp níc lín, ®Ó lµm cho níc nhµ giµu m¹nh, con ch¸u m×nh sung síng. §iÒu ®ã chøng tá r»ng nh©n d©n Ên §é cã mét qu¸ khø vÎ vang vµ mét t¬ng lai cµng rùc rì". 3 giê chiÒu B¸c víi §oµn tõ gi· Ag¬ra ®i Bombay. 3 giê chiÒu (9-2-1958) m¸y bay cÊt c¸nh tõ Ag¬ra. GÇn b¶y giê ®Õn Bombay. ¤ng Thñ hiÕn, c¸c nh©n viªn cao cÊp vµ nhiÒu ®oµn thÓ nh©n d©n ra ®ãn B¸c vµ §oµn ë s©n bay. Còng ®eo vßng hoa, duyÖt ®éi danh dù, còng ®äc lêi chµo mõng, còng long träng nh nh÷ng n¬i kh¸c. B¸c cïng §oµn ®i vÒ dinh Thñ hiÕn. Hai bªn ®êng cã hµng chôc v¹n nh©n d©n ®ãn chµo. B¶y giê rìi tèi, «ng Thñ hiÕn chiªu ®·i. TiÖc xong, cã v¨n c«ng móa h¸t rÊt vui. Tríc hÕt, anh h·y tãm t¾t giíi thiÖu Bombay cho em biÕt. Bombay lµ mét cöa biÓn lín, chiÒu dµi 18 c©y sè, chiÒu réng nhÊt lµ 6 c©y sè. Cã ba triÖu nh©n d©n. Bombay l¹i lµ mét thµnh phè c«ng nghiÖp, cã h¬n 1.000 nhµ m¸y nhá vµ to. Tôc truyÒn r»ng ngµy xa Bombay lµ mét n¬i cã b¶y hßn ®¶o nhá xóm xÝt gÇn nhau. Nh©n d©n chØ lµm

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nghÒ ®¸nh c¸. Bµ tiªn C«ly ®®t tªn cho n¬i nµy lµ Mumbay. VÒ sau ®Êt båi ®· lµm cho nh÷ng hßn ®¶o Êy liÒn víi nhau, mµ Mumbay còng biÕn thµnh Bombay. V× lµ mét cöa biÓn phÝa t©y cña Ên §é, tµu bÌ c¸c níc ph¬ng T©y ®i l¹i bu«n b¸n nhiÒu, cho nªn Bombay ®· trë nªn mét thµnh phè phån thÞnh. Nhng còng v× vËy mµ Bombay vµ c¶ níc Ên §é ®· thµnh miÕng måi ngon cho bän thùc d©n gÇn 450 n¨m. 10-2-1958. H«m nay ch¬ng tr×nh ho¹t ®éng cña B¸c vµ §oµn nh sau: - §i xem ViÖn nu«i c¸. ë ®©y cã rÊt nhiÒu gièng c¸ to vµ nhá. Cã nh÷ng lo¹i c¸ rÊt ®Ñp. NhiÖm vô cña ViÖn nµy lµ gióp nghiªn cøu c¸c gièng t«m, c¸ ë biÓn, ë s«ng. - §i th¨m n«ng trêng nu«i tr©u. N«ng trêng nµy tæ chøc tõ n¨m 1951, ë c¸ch Bombay ®é 30 c©y sè, trªn mét qu·ng ®åi rÊt réng. N«ng trêng nµy cã gÇn 13 ngh×n con tr©u, chia lµm 26 tr¹i. Cã nhµ m¸y läc s÷a, cho s÷a vµo chai vµ 700 tr¹m ë ngoµi phè ®Ó b¸n s÷a cho nh©n d©n Bombay. Tr©u ®Òu lµ cña t nh©n. ChÝnh phñ chØ phô tr¸ch qu¶n lý. Khi b¸n s÷a råi, ChÝnh phñ tÝnh sè tr©u mµ tr¶ tiÒn cho mçi chñ, sè tiÒn cßn l¹i th× chi vµo nhµ m¸y, ruéng cá, l¬ng c«ng nh©n, v.v.. §Õn th¨m n«ng trêng nµy, anh míi biÕt s÷a tr©u ngon vµ bÐo h¬n s÷a bß. ThËt lµ "®i mét phiªn chî, häc mét mí kh«n" em nhØ! - Th¨m ViÖn nghiªn cøu søc nguyªn tö dïng vµo sù nghiÖp hoµ b×nh. ViÖn nµy ®ang x©y dùng trªn mét vïng ®åi, quy m« lín, nhµ cöa nhiÒu. ë ®©y cã nhiÒu

ngêi khoa häc Ên §é tuæi cßn trÎ vµ th¸i ®é rÊt khiªm tèn. V× ®ang lóc x©y dùng cho nªn viÖc nghiªn cøu còng ®ang ë bíc ®Çu. - S¸u giê chiÒu. Cuéc chµo mõng cña thÞ x· Bombay rÊt ®«ng ngêi, th©n mËt vµ long träng. Sau ®©y lµ tãm t¾t lêi chóc mõng cña «ng ThÞ trëng: "KÝnh tha Chñ tÞch. Chóng t«i lÊy lµm rÊt vÎ vang ®îc ®ãn tiÕp Ngµi vµ chóng t«i hoan nghªnh Ngµi víi tÊt c¶ tÊm lßng quý mÕn nhiÖt liÖt ... Ên §é vµ ViÖt Nam lu«n lu«n ®ång t×nh vµ ñng hé lÉn nhau v× chóng ta lµ hai níc l¸ng giÒng ë ch©u ¸. ViÖt Nam còng nh Ên §é, sau nhiÒu hy sinh vµ gian khæ míi giµnh ®îc ®éc lËp mÊy n¨m gÇn ®©y. Cuéc ®Êu tranh cña chóng ta ®· ¶nh hëng lÉn nhau vµ ñng hé lÉn nhau. Lµ mét trong nh÷ng ngêi kiÕn tróc s x©y dùng níc ViÖt Nam ®éc lËp vµ d©n chñ céng hoµ, Chñ tÞch ®· lÊy ®îc lßng yªu kÝnh cña nh©n d©n ViÖt Nam vµ cña nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh trªn thÕ giíi. 25 n¨m ®Êu tranh gi¶i phãng vµ mêi n¨m chiÕn ®Êu anh dòng ®Ó b¶o vÖ quyÒn tù do cña ®Êt níc, ViÖt Nam ®· thµnh mét lÞch sö phi thêng ®Çy kiªn nhÉn hy sinh vµ tin tëng. Lóc thanh niªn, Ngµi ®· ®i kh¾p c¸c níc ®Ó tè c¸o cho kh¾p thÕ giíi biÕt nh÷ng téi ¸c cña thùc d©n. Ngµi ®· thµnh c«ng tèt ®Ñp. Tõ lao ®éng nh mét ngêi thuû thñ, mét c«ng nh©n, mét v¨n sÜ, mét ngêi viÕt b¸o, mét l·nh tô chÝnh trÞ, mét chiÕn sÜ du kÝch, kÕt côc lµ vÞ Chñ tÞch ®Çu tiªn cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. Trong chiÕn tranh còng nh lóc hoµ b×nh, Ngµi lµ ngän ®Ìn soi s¸ng ®a nh©n d©n ViÖt Nam ®Õn mét ®êi sèng míi. §øc tÝnh ®®c biÖt cña Ngµi lµ gi¶n dÞ, cÇn cï vµ quan t©m ®Õn mäi viÖc, ®· thµnh nh÷ng chuyÖn truyÒn tông ®ång thêi lµ mét vèn

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

quý cña níc ViÖt Nam. NhiÒu viÖc c¶i c¸ch x· héi ®· ®îc thi hµnh vµ nã ®ang híng ViÖt Nam ch¾c ch¾n tiÕn lªn con ®êng hoµ b×nh, tiÕn bé vµ thÞnh vîng. Sù ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp ®· c¶i thiÖn ®êi sèng cña n«ng d©n vµ c«ng nh©n, nhÊt lµ ®êi sèng ë n«ng th«n. ViÖc gi¸o dôc còng ®îc chó ý ®Õn nhiÒu vµ sè nh©n viªn c«ng t¸c y tÕ còng ®· ®îc t¨ng nh»m b¶o vÖ h¬n n÷a søc khoÎ cña quÇn chóng. TÊt c¶ nh÷ng viÖc ®ã, ®· x©y dùng mét ®êi sèng míi cho nh©n d©n ViÖt Nam. Ngµi ®· gi¶m bá nh÷ng lÔ tiÕt vµ h×nh thøc cña mét vÞ Chñ tÞch mét níc. Ai còng thÊy r»ng Ngµi lµ mét vÞ l·nh tô cña nh©n d©n víi mét lßng yªu th¬ng kh«ng bê bÕn ®èi víi nh©n d©n ... Tha Chñ tÞch, Ên §é ®ang tiÕn vµo kÕ ho¹ch 5 n¨m thø hai vµ còng ®ang ch¨m chó vµo c«ng viÖc x©y dùng l¹i ®Êt níc vµ nhÊt lµ nh©n d©n Bombay, ®ang hÕt søc chó ý theo dâi sù tiÕn bé cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ díi sù l·nh ®¹o cña Ngµi. Chóng t«i ch¾c r»ng cuéc ®i th¨m cña Chñ tÞch sÏ ®a hai níc chóng ta gÇn gôi nhau h¬n n÷a vµ cµng lµm ph¸t triÓn n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh. Chóng t«i tin ch¾c r»ng sù cè g¾ng chung cña chóng ta sÏ cèng hiÕn nhiÒu cho sù tiÕn bé cña d©n chñ vµ hoµ b×nh thÕ giíi ...". §äc xong, «ng ThÞ trëng Bombay trao cho B¸c lêi chµo mõng Êy viÕt trªn lôa ®iÒu, ®®t trong mét hép ngµ kh¶m b¹c rÊt ®Ñp. Sau ®©y lµ néi dung lêi c¶m ¬n cña B¸c: "Chóng t«i rÊt sung síng ®îc c¸c b¹n ®ãn tiÕp nhiÖt

liÖt. Hµng chôc v¹n nh©n d©n Bombay, tõ c¸c cô phô l·o ®Õn c¸c ch¸u nhi ®ång ®· ®øng chËt c¸c ®êng ®Ó chµo mõng chóng t«i. §iÒu ®ã lµm cho chóng t«i ghi nhí m·i mèi t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt ViÖt - Ên anh em. Bombay lµ mét thµnh phè rÊt quan träng cña níc Céng hoµ Ên §é, mét trung t©m v¨n ho¸, kü nghÖ, khoa häc. L¹i lµ mét cöa biÓn th«ng th¬ng lín. Mét ®iÒu n÷a lµm cho Bombay næi tiÕng trªn thÕ giíi, v× Bombay lµ quª h¬ng cña Th¸nh G¨ng®i, ngêi ®· nªu cao ®¹o ®øc yªu níc, kh¾c khæ, nhÉn n¹i, suèt ®êi hy sinh cho Tæ quèc, cho nh©n d©n, cho hoµ b×nh. Díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña Thñ tíng Nªru vµ sù cè g¾ng cña toµn d©n Ên §é, tõ ngµy ®éc lËp, níc Céng hoµ Ên §é ®· trë nªn mét níc hïng m¹nh. Trong sù nghiÖp ®ã, nh©n d©n Bombay ®· gãp phÇn xøng ®¸ng cña m×nh ... Ngµy nay, thÕ giíi ®ang ®øng tríc mét cuéc ®Êu tranh quyÕt liÖt gi÷a hai lùc lîng: lùc lîng chiÕn tranh vµ lùc lîng hoµ b×nh... ChiÕn tranh lµ môc ®Ých cña khèi qu©n sù x©m lîc. Lùc lîng hoµ b×nh gåm cã tuyÖt ®¹i ®a sè nh©n d©n trªn thÕ giíi, trong ®ã cã gÇn 400 triÖu nh©n d©n Ên §é. Lùc lîng Êy ngµy cµng lín m¹nh. Nh©n d©n thÕ giíi ngµy thªm ®oµn kÕt, kiªn quyÕt ®Êu tranh ®Ó gi÷ g×n hoµ b×nh. Nh©n d©n thÕ giíi ra søc t¨ng cêng ®oµn kÕt vµ ®Êu tranh th× hoµ b×nh thÕ giíi ch¾c ch¾n gi÷ ®îc. Trong c«ng cuéc gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi, chóng t«i sung síng nhËn thÊy c¸c níc ¸ - Phi chóng ta gi÷ mét vai trß quan träng vµ Ên §é ®· gãp phÇn xøng ®¸ng cña m×nh.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Ngµy nay 1.200 triÖu nh©n d©n ¸ - Phi ®· ®îc gi¶i phãng. Nhng mét sè níc ¸ - Phi anh em vÉn cßn ®au khæ díi gãt s¾t cña thùc d©n, hä ®ang anh dòng ®Êu tranh cho tù do, ®éc lËp. Nh©n d©n ViÖt Nam hoµn toµn ®ång t×nh vµ ñng hé c¸c d©n téc anh em ®ã. Sau 8, 9 n¨m kh¸ng chiÕn gian khæ chèng thùc d©n, ViÖt Nam ®· giµnh ®îc th¾ng lîi. Héi nghÞ Gi¬nev¬ ®· c«ng nhËn ®éc lËp, chñ quyÒn, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña ViÖt Nam. Nhng ®Õn nay ®Êt níc chóng t«i cßn bÞ chia c¾t lµm hai miÒn, ®ã lµ v× sù can thiÖp cña ®Õ quèc Mü. Tuy vËy, chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®Êu tranh cho thèng nhÊt cña ViÖt Nam nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Nh©n d©n ViÖt Nam lu«n lu«n biÕt ¬n nh©n d©n Ên §é ®· ñng hé m×nh vµ lu«n lu«n ghi nhí sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña Th¸nh G¨ng®i, cña Thñ tíng Nªru ®èi víi cuéc kh¸ng chiÕn cña chóng t«i. Trong sù nghiÖp ®Êu tranh cho hoµ b×nh, chèng chñ nghÜa thùc d©n, nh©n d©n hai níc chóng ta lu«n lu«n s¸t c¸nh víi nhau. Chóng ta ®· ®¹p ®æ bøc têng thùc d©n tríc ®©y ng¨n c¸ch chóng ta. Tõ nay quan hÖ gi÷a hai níc chóng ta ngµy cµng ®îc th¾t ch®t. Chóng t«i tin r»ng nh÷ng quan hÖ h÷u nghÞ ®ã sÏ t¨ng cêng m·i m·i...". Gi÷a tiÕng hoan h« nhiÖt liÖt, B¸c biÕu nh©n d©n Bombay hai bøc h×nh b»ng s¬n mµi Th¸nh G¨ng®i vµ Thñ tíng Nªru. 8 giê rìi tèi, «ng Thñ hiÕn chÝnh thøc chiªu ®·i. Sau tiÖc chiªu ®·i cã v¨n c«ng biÓu diÔn. S¸ng ngµy 11-2-1958, B¸c vµ §oµn ®i th¨m nh÷ng n¬i sau ®©y: C«ng viªn Camla Nªru (kû niÖm vî Thñ tíng Nªru). Vên nµy kh«ng to, nhng rÊt xinh x¾n. Ngµy

thêng vên nµy dµnh riªng cho trÎ em. Gi÷a vên cã mét c¸i nhµ hai tÇng, lµm gièng mét chiÕc giµy khæng lå, trÎ em rÊt thÝch c¸i nhµ Êy. Vên treo. Tríc kia anh tëng r»ng vên treo lµ mét c¸i vên treo l¬ löng gi÷a trêi. Nay míi biÕt v× vên nµy ë trªn sên ®åi, vµ díi ®¸y vên cã bÓ chøa níc, cho nªn ngêi ta gäi nã lµ "vên treo". Mét ngêi b¹n Ên nãi r»ng: C¸ch ®©y kh«ng xa, cã c¸i "Th¸p im l®ng", gièng mét c¸i bÓ c¹n trßn, rÊt to, vµ rÊt cao. Ngêi theo ®¹o P¸tsi, nhµ cã ngêi chÕt th× ®Ó x¸c vµo ®Êy, do n¾ng ma vµ chim qu¹ phô tr¸ch ch«n cÊt. §Õn th¨m nhµ hµng b¸n c¸c thø v¶i lôa dÖt b»ng tay, cã nh÷ng thø rÊt ®Ñp, chøng tá r»ng thñ c«ng nghiÖp cña nh©n d©n Bombay rÊt khÐo. §i th¨m ViÖn kh¶o cæ. ViÖn nµy mét phÝa th× cã c¸c loµi thó, mét phÝa th× cã nh÷ng ®å vËt vµ nh÷ng pho tîng ®¸ lµm c¸ch ®©y h¬n 2.000, 3.000 n¨m. 2 giê chiÒu, B¸c cïng §oµn tõ gi· Bombay ®i B¨nggalo. Phong c¶nh Bombay rÊt ®Ñp, nhÊt lµ ban ®ªm. Nh÷ng ®êng c¸i s¸t bê biÓn ban ®ªm ®Ìn ®iÖn th¾p s¸ng choang. §øng xa tr«ng thÊy mét d·y dµi nh chuçi cêm ãng ¸nh. Ngêi ta gäi nã lµ "chuçi ngäc cña Hoµng hËu". V× trêi nùc, ®ªm khuya vÉn ®«ng ngêi ®i hãng m¸t trªn nh÷ng con ®êng Êy. 11-2-1958, tõ Bombay ®Õn B¨nggalo 840 c©y sè, ®i m¸y bay ®é 3 tiÕng ®ång hå. §óng 5 giê chiÒu, B¸c vµ §oµn ®Õn s©n bay B¨nggalo. LÔ nghi ®ãn tiÕp do «ng Thñ hiÕn bang Mayo l·nh ®¹o, còng th©n mËt vµ long träng nh c¸c n¬i kh¸c. 6 giê, B¸c vµ §oµn ®Õn dù cuéc chµo mõng cña nh©n d©n B¨nggalo, tæ chøc ë mét c«ng viªn, trong

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

mét ng«i nhµ lîp b»ng kÝnh, chøa ®îc vµi ngh×n ngêi. Sau khi tá lêi hoan nghªnh nhiÖt liÖt, «ng ThÞ trëng nãi tiÕp: "... Nh Thñ tíng Nªru kÝnh mÕn cña chóng t«i ®· nãi, Chñ tÞch lµ mét vÜ nh©n, ®· ¶nh hëng thêi ®¹i víi ®øc tÝnh gi¶n dÞ vµ thµnh khÈn cña Ngµi. Chñ tÞch lµ mét ngêi ®¹i c¸ch m¹ng vµ nhê uy tÝn cña Ngµi mµ ViÖt Nam ®· cã ®Þa vÞ hiÖn nay trªn thÕ giíi. Lßng yªu tù do, b×nh ®¼ng vµ sù hiÓu biÕt cña Chñ tÞch ®· lµm cho Ngµi thµnh mét nh©n vËt lín trªn trêng chÝnh trÞ quèc tÕ... ViÖt Nam cã nh÷ng ®iÒu gièng nhau víi Ên §é, v× c¶ hai ®Òu lµ níc n«ng nghiÖp víi 90% sè ngêi lµ n«ng d©n. Díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña Chñ tÞch, cuéc c¶i c¸ch ruéng ®Êt ®· thay ®æi hoµn toµn chÕ ®é n«ng nghiÖp ë ViÖt Nam, lµm cho ngêi cµy cã ruéng vµ ®êi sèng n«ng d©n ®îc n©ng cao. ViÖt Nam còng ®· tiÕn bé trong c¸c lÜnh vùc kh¸c nh c«ng nghiÖp, gi¸o dôc, th¬ng m¹i, v.v.. Khi ®Õn §ªli, lêi tuyªn bè cña Chñ tÞch ®· tá râ quan hÖ cña ViÖt Nam ®èi víi c¸c níc kh¸c. Lêi Chñ tÞch khen ngîi Tæng thèng vµ Thñ tíng cña chóng t«i còng nh sù cèng hiÕn cña Ên §é trong sù nghiÖp hoµ b×nh ®· tá râ lßng Chñ tÞch yªu quý ®Êt níc chóng t«i. Chóng t«i tin r»ng viÖc Chñ tÞch ®Õn th¨m Ên §é sÏ cñng cè h¬n n÷a t×nh th¬ng yªu vµ lßng tin cËy gi÷a hai níc chóng ta... T«i xin tãm t¾t giíi thiÖu thµnh phè B¨nggalo víi Chñ tÞch. Thµnh phè nµy cao 1.000 thíc t©y so víi m®t biÓn, réng ®é 37 lý vu«ng, víi 80 v¹n nh©n khÈu. Nhê cã khÝ hËu tèt, nguyªn liÖu nhiÒu, cho nªn cã kh¸ nhiÒu c«ng nghiÖp, nh xëng lµm m¸y bay, xëng m¸y ®iÖn tho¹i, nhµ m¸y c¬ khÝ, v.v.. Do ®ã cã nhiÒu vÊn ®Ò ph¶i gi¶i quyÕt. Nhng víi sù gióp ®ì cña bang vµ cña ChÝnh phñ trung ¬ng, chóng t«i ®· gi¶i quyÕt kh¸ tèt

c¸c vÊn ®Ò Êy. Chóng t«i hÕt søc c¶m ¬n Chñ tÞch ®· ®Õn th¨m chóng t«i vµ mong Ngµi nhËn mãn quµ nhá män nµy, gäi lµ tá t×nh yªu quý vµ kÝnh mÕn cña chóng t«i ®èi víi Chñ tÞch vµ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ...". Døt lêi, «ng ThÞ trëng trao t®ng B¸c mét c¸i hép b»ng gç th¬m b¹ch ®µn kh¶m ngµ voi - mét thø thñ c«ng rÊt næi tiÕng ë ®©y. TiÕp theo lµ buæi v¨n c«ng. 8 giê rìi chiÒu, trong cuéc chiªu ®·i chÝnh thøc, «ng Thñ hiÕn nãi ®¹i ý nh sau: "Nh©n d©n vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®· tõng ®ãn tiÕp nhiÖt liÖt Thñ tíng vµ Phã Tæng thèng cña chóng t«i, viÖc ®ã ®· lµm cho nh©n d©n Ên §é rÊt vui lßng vµ cµng gÇn gòi thªm nh©n d©n ViÖt Nam. V× vËy, chóng t«i rÊt sung síng cã dÞp chµo mõng vÞ Chñ tÞch cña mét níc ®· cã quan hÖ h÷u nghÞ rÊt th©n thiÕt víi chóng t«i... §· tõng nghe vµ biÕt sù cèng hiÕn cña Chñ tÞch ®èi víi hoµ b×nh, nh©n d©n Ên §é rÊt t¸n thµnh c¸i danh hiÖu mµ Thñ tíng Nªru ®· t®ng Ngµi lµ "Ngêi hoµ b×nh quèc tÕ". Hai níc chóng ta ®· cã quan hÖ tõ hai ngh×n n¨m. Nhng tõ ngµy c¸c níc ph¬ng T©y trµn ®Õn ch©u ¸, mèi quan hÖ Êy ®· bÞ gi¸n ®o¹n trong mét thêi kú. Tõ ngµy giµnh l¹i quyÒn ®éc lËp, chÝnh s¸ch cña Ên §é lµ cè g¾ng gióp ®ì nh÷ng níc l¸ng giÒng ®ang ®Êu tranh ®Ó chèng ¸ch ¸p bøc. Nh©n d©n Ên §é ®· rÊt quan t©m theo dâi cuéc ®Êu tranh gi¶i phãng cña ViÖt Nam. Ên §é vµ ViÖt Nam ®· kinh qua nh÷ng cuéc phÊn ®Êu vµ thö th¸ch t¬ng tù, cho nªn chóng t«i lu«n lu«n ®ång t×nh víi ViÖt Nam. H«m võa qua, Thñ tíng Chu ¢n Lai tuyªn bè r»ng hiÖn nay lùc lîng hoµ b×nh m¹nh h¬n bao giê hÕt vµ cã nh÷ng ®iÒu kiÖn rÊt thuËn lîi ®Ó b¶o vÖ hoµ b×nh.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

T«i tin r»ng cuéc ®i th¨m cña Chñ tÞch ®Õn Ên §é, võa gãp phÇn cñng cè hoµ b×nh thÕ giíi võa th¾t ch®t thªm n÷a t×nh h÷u nghÞ gi÷a hai níc chóng ta. Nh©n d©n Ên §é rÊt hiÓu nguyÖn väng thiÕt tha cña nh©n d©n ViÖt Nam lµ thèng nhÊt ®Êt níc b»ng tæng tuyÓn cö tù do nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh ... Th¸nh G¨ng®i - ngêi cha d©n téc chóng t«i - ®· d¹y chóng t«i ®Êu tranh giµnh tù do b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh. Cho nªn chóng t«i tin ch¾c r»ng nh©n d©n ViÖt Nam sÏ thùc hiÖn ®îc nguyÖn väng cña hä, v× ®ã lµ chÝnh nghÜa. N¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh lµ chÝnh s¸ch cña Ên §é. Chñ tÞch thêng nãi râ r»ng ViÖt Nam hoµn toµn ñng hé n¨m nguyªn t¾c Êy. Do ®ã, Ngµi ®· chiÕn th¾ng nh÷ng lùc lîng ®éc ¸c vµ chiÕn tranh vµ ®· lµm cho c¸n c©n nghiªng h¼n vÒ phÝa hoµ b×nh thÕ giíi. T«i íc ao r»ng Chñ tÞch cã thÓ lu l¹i ®©y l©u h¬n ®Ó thëng thøc phong c¶nh t¬i ®Ñp cña xø nµy vµ xem xÐt nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ®îc trong kÕ ho¹ch 5 n¨m cña chóng t«i; nhÊt lµ ®Ó thÊy râ lßng yªu mÕn vµ ®ång t×nh cña ngêi d©n xø nµy ®èi víi ViÖt Nam vÜ ®¹i vµ ®èi víi vÞ Chñ tÞch vÜ ®¹i vµ kÝnh mÕn cña nh©n d©n ViÖt Nam ...". Víi nh÷ng lêi th¾m thiÕt tõ ®¸y lßng, B¸c thay m®t nh©n d©n vµ ChÝnh phñ ta c¶m ¬n «ng ThÞ trëng, «ng Thñ hiÕn vµ nh©n d©n B¨nggalo. ChiÒu h«m qua (11-2-1958) khi B¸c vµ §oµn vÒ ®Õn dinh Thñ hiÕn, c¸c ®¹i biÓu nhiÒu ®oµn thÓ nh©n d©n ®· ®Õn chµo mõng vµ t®ng hoa. Trong c¸c ®oµn thÓ Êy, cã ®¹i biÓu §¶ng Céng s¶n Ên §é, Tæng c«ng ®oµn C¸cnat¸c vµ nhiÒu tæ chøc lao ®éng kh¸c. 9 giê s¸ng ngµy 12-2-1958, B¸c vµ §oµn ®i th¨m xëng chÕ t¹o m¸y ë ngo¹i « B¨nggalo. Tõ n¨m 1955, xëng b¾t

®Çu s¶n xuÊt. N¨m 1957, kÕ ho¹ch ®Þnh s¶n xuÊt 57 bé m¸y. Nhng do sù cè g¾ng cña c¸n bé kü thuËt vµ c«ng nh©n, kÕt qu¶ ®· s¶n xuÊt ®îc 135 bé. V× vËy, gi¸ thµnh ®· gi¶m ®îc nhiÒu. N¨m nay, xëng ®Þnh cè g¾ng s¶n xuÊt cho ®îc 400 bé. KÕ ho¹ch 5 n¨m thø hai dù ®Þnh s¶n xuÊt mçi n¨m 800 bé. Xëng b¸n c¸c m¸y nµy cho côc xe löa, cho Bé Quèc phßng vµ c¸c nhµ m¸y nhá. Xëng cã ban huÊn luyÖn cña m×nh ®Ó ®µo t¹o nh÷ng c«ng nh©n kü thuËt. Anh em c«ng nh©n ë ®©y rÊt sung síng vÒ nh÷ng thµnh tÝch ®· ®¹t ®îc. B¸c ®· nãi víi c«ng nh©n: "T«i rÊt vui mõng vÒ nh÷ng cè g¾ng vµ nh÷ng thµnh tÝch cña anh em, v× nh©n d©n ViÖt Nam coi nh÷ng tiÕn bé cña Ên §é còng nh tiÕn bé cña m×nh ..." - 11 giê ®Õn xem ViÖn nghiªn cøu khoa häc Ên §é. Tõ ngµy Ên §é giµnh l¹i ®éc lËp, ViÖn nµy ®îc më réng thªm nh»m môc ®Ých ph¸t triÓn kinh tÕ quèc d©n. Theo b¸o c¸o cña «ng ViÖn trëng th× kho¶n thu nhËp vµ s¶n xuÊt b×nh qu©n tÝnh theo ®Çu ngêi ë c¸c níc (theo con sè 1955) nh sau: Tªn níc Kho¶n thu §iÖn (kW) nhËp 7.500 rupi 850 270 20 Than (c©n) 1.380 150 Gang (c©n) 260 5

Liªn X« Trung Quèc Ên §é 250 22 100 4 TiÒn chi phÝ vÒ viÖc nghiªn cøu khoa häc b×nh qu©n mçi ®Çu ngêi, mçi n¨m: Liªn X«: 110 rupi.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Trung Quèc: 1,1 rupi. Ên §é: 0,15 rupi. (N¨m nay nh÷ng con sè nãi trªn ®· t¨ng lªn nhiÒu h¬n). KÕt luËn lµ Ên §é ph¶i ®Èy m¹nh h¬n n÷a viÖc nghiªn cøu khoa häc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. ViÖn nµy cã thÓ gäi lµ viÖn b¸ch khoa, nghiªn cøu tõ c¸c lo¹i vi trïng ®Õn viÖc chÕ t¹o ra®a, m¸y bay, v.v., toµn ViÖn cã h¬n 20 chç thÝ nghiÖm. Khi ®Õn th¨m n¬i thÝ nghiÖm ®iÖn, c¸c thÇy gi¸o vµ häc sinh ®· thö lµm sÊm, chíp cho B¸c vµ §oµn xem. Hai luång ®iÖn rÊt m¹nh tõ hai ng¶ ®Õn g®p nhau, toÐ ra nh÷ng lµn sãng löa s¸ng loÌ nh trêi chíp. Còng do luång ®iÖn rÊt m¹nh tõ trªn xuèng vµ tõ díi lªn næ ra mét tiÕng vang d÷ déi nh tiÕng sÐt ®¸nh. §èi víi m«n khoa häc nµy, anh lµ i tê, xem thÊy vËy chØ biÕt cã thó vÞ th«i. Anh nghÜ bông r»ng nh÷ng ngêi mª tÝn nh «ng B. vµ bµ H. nhµ ta nÕu ®îc xem thÝ nghiÖm nµy, th× ch¾c r»ng hä sÏ hÕt tin vµo "thiªn l«i, thiªn tíng". N¬i nghiªn cøu vÒ m¸y bay cã s¸u c¸i hÇm thö nh÷ng luång giã kh¸c nhau ®Ó thÝ nghiÖm vµ söa ®æi c¸c kiÓu c¸nh m¸y bay. Trong c¸c hÇm ®ã, hä nghiªn cøu c¸c tÇng kh«ng khÝ, nh÷ng hiÖn tîng thay ®æi bÊt thêng ë trªn trêi vµ søc c¶n cña nh÷ng thø bay nhanh h¬n tiÕng déi. Cßn nhiÒu ph¸t minh vµ thÝ nghiÖm rÊt hay, nhng tiÕc r»ng anh kh«ng ghi chÐp kÞp. Sau khi ®i th¨m ViÖn nghiªn cøu khoa häc nµy, ngêi ta thÊy r»ng khoa häc Ên §é ®· tiÕn bé rÊt râ rÖt. 1 giê rìi tra, «ng Thñ hiÕn vµ c¸c nh©n viªn cao cÊp

®a B¸c vµ §oµn ra s©n bay ®Ó ®i Cancótta. Trªn ®êng ®i ra s©n bay, B¸c ®· ghÐ th¨m tîng cña Th¸nh G¨ng®i ë trong mét vên hoa réng lín. Theo tËp qu¸n cña níc b¹n, B¸c ®· kÝnh cÈn choµng vßng hoa lªn tîng Th¸nh G¨ng®i vµ trång mét c©y hoa lµm kû niÖm. T¹i s©n bay, sau khi duyÖt ®éi danh dù vµ b¾t tay tõ gi· «ng Thñ hiÕn vµ c¸c nh©n viªn cao cÊp, B¸c ®äc lêi tõ biÖt nh sau: "Tha «ng Thñ hiÕn, tha c¸c b¹n, anh em chÞ em vµ c¸c ch¸u th©n mÕn. Chóng t«i rÊt c¶m ¬n cuéc ®ãn tiÕp nhiÖt liÖt cña c¸c b¹n. T«i sung síng chuyÓn ®Õn c¸c b¹n lêi chóc mõng h÷u nghÞ nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam. C¸c b¹n ®ang thùc hiÖn mét nhiÖm vô to lín lµ ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ theo kÕ ho¹ch 5 n¨m thø hai. Chóng t«i rÊt vui lßng thÊy nh÷ng thµnh tÝch to lín cña c¸c b¹n vµ mong häc tËp nh÷ng kinh nghiÖm quý b¸u cña c¸c b¹n. Mèi quan hÖ l©u ®êi gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta ®ang ph¸t triÓn tèt ®Ñp trªn nÒn t¶ng n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh. Chóng t«i tin r»ng cuéc ®i th¨m cña chóng t«i sÏ gãp phÇn ph¸t triÓn thªm n÷a t×nh nghÜa anh em gi÷a nh©n d©n Ên §é vµ ViÖt Nam...". Em H¬ng th©n mÕn, ChiÒu 12-2-1958, B¸c vµ §oµn ®Õn Cancótta. Víi 3 triÖu rëi nh©n khÈu, Cancótta lµ mét thµnh phè ®«ng d©n nhÊt cña Ên §é, còng lµ mét thµnh phè bu«n b¸n phån thÞnh nhÊt. Nhê giao th«ng thuËn tiÖn, mçi n¨m hµng ho¸ ra vµo cã ®Õn 9 triÖu tÊn, tøc lµ mét nöa tæng sè bu«n b¸n b»ng ®êng s«ng, ®êng biÓn cña

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Ên §é. Cancótta l¹i lµ n¬i næi tiÕng vÒ ho¹t ®éng v¨n ho¸, gi¸o dôc. Th viÖn chÝnh cña thµnh phè nµy cã 8 triÖu quyÓn s¸ch. Trêng ®¹i häc ë ®©y lµ trêng l©u n¨m nhÊt cña níc b¹n. ViÖn b¶o tµng cã nh÷ng ®å ®¹c lÞch sö rÊt quý b¸u, tõ 5.000 n¨m ®Ó l¹i, v.v.. Trong cuéc ®Êu tranh giµnh ®éc lËp tù do, Cancótta cµng næi tiÕng lµ mét thµnh phè anh dòng. Cancótta c¸ch B¨nggalo 1.545 c©y sè. 7 giê chiÒu, m¸y bay B¸c vµ §oµn ®Õn s©n bay §um®um. Gäi lµ §um®um v× ngµy xa thùc d©n Anh cã xëng chÕ t¹o ®¹n ®um®um ë ®ã. Nay ngêi ta cø quen gäi lµ ®êng phè §um®um, s©n bay §um®um. LÔ nghi ®ãn tiÕp còng th©n mËt vµ long träng nh c¸c n¬i kh¸c B¸c vµ §oµn ®· ®Õn th¨m. Tuy trêi ®· tèi, tõ s©n bay ®Õn dinh Thñ hiÕn, suèt 12 c©y sè, hai bªn ®êng bµ con Ên ®ãn chµo rÊt ®«ng. 9 giê s¸ng ngµy 13. B¸c vµ §oµn ®i th¨m Trêng thuèc nhiÖt ®íi. §©y lµ n¬i nghiªn cøu c¸c thø thuèc vµ c¸c thø bÖnh ®®c biÖt ë xø nãng, nh bÖnh hñi, bÖnh sèt rÐt, v.v.. Trêng nµy thµnh lËp tõ n¨m 1920. Trêng cã 14 khoa vÒ ph¬ng ph¸p vÖ sinh, phßng bÖnh vµ trÞ bÖnh. Cã nh÷ng líp bæ tóc tõ 3 ®Õn 9 th¸ng. Cã mét nhµ th¬ng ®Ó cho häc trß thùc tËp. 10 giê ®Õn th¨m ViÖn nghiªn cøu B«d¬. Ban ®Çu, ViÖn nµy chuyªn m«n nghiªn cøu c¸c thø c©y cá. VÒ sau ph¸t triÓn viÖc nghiªn cøu ho¸ häc vµ vËt lý häc cã liªn quan víi c©y cá. 11 giê rìi, ®Õn th¨m ViÖn thèng kª. Ngµy tríc, ®©y chØ lµ mét phßng nghiªn cøu nhá thuéc Trêng ®¹i häc Cancótta. Nay ViÖn ®· ph¸t triÓn thµnh mét trung t©m thèng kª rÊt réng. Díi sù híng dÉn cña ViÖn trëng lµ b¸c sÜ Mahala N«bis¬ cã ®é 800 ngêi khoa häc vµ chuyªn

gia gióp viÖc. Cã nh÷ng häc sinh ®Õn tõ c¸c níc MiÕn §iÖn, NhËt B¶n, §¹i Håi, Th¸i Lan, v.v.. Bªn c¹nh nh÷ng phßng nghiªn cøu víi ph¬ng ph¸p rÊt míi, nh dïng m¸y ®iÖn, mét gi©y ®ång hå cã thÓ tÝnh hµng ngh×n con sè; l¹i cã nh÷ng phßng thùc tËp thñ c«ng, nh ®an dÖt b»ng tay. Phßng nµy do bµ Mahala N«bis¬ híng dÉn. ¤ng ViÖn trëng nãi víi B¸c: "T×nh h×nh kinh tÕ Ên §é hiÖn nay, mét m®t ph¶i tiÕn lªn hiÖn ®¹i ho¸, nhng mét m®t vÉn ph¶i c¶i tiÕn nghÒ thñ c«ng ®Ó cho mäi ngêi cã c¬m ¨n, viÖc lµm". 4 giê, B¸c vµ §oµn ®Õn tham gia cuéc chµo mõng cña nh©n d©n thÞ x· Cancótta. Trong lêi hoan nghªnh, «ng ThÞ trëng nãi: "Hìi ngêi chiÕn sÜ anh dòng trong cuéc ®Êu tranh cho tù do! Chóng t«i thËt lµ sung síng ®îc Ngµi ®Õn th¨m thµnh phè Cancótta to lín, nã lµ mét trong nh÷ng thµnh phè tiªn phong ë Ên §é vµ ë ch©u ¸. Thµnh phè nµy ®· næi tiÕng lµ c¸i n«i lÞch sö trong nh÷ng cuéc khëi nghÜa ®Ó gi¶i phãng nh÷ng ngêi bÞ ¸p bøc, ®ång thêi nã còng lµ c¸i gia ®×nh to lín cña khoa häc, v¨n ho¸ vµ kinh tÕ ë phÝa nµy qu¶ ®Þa cÇu. Thµnh phè nµy ®· vang déi nh÷ng nguyÖn väng lín cña nh÷ng ngêi tiÕn bé trªn thÕ giíi. Thµnh phè nµy còng lµ c¸i s©n khÊu ®· tõng diÔn nh÷ng vë kÞch vÜ ®¹i trong cuéc ®Êu tranh cña loµi ngêi ®Ó tho¸t khái vßng n« lÖ. Cancótta còng lµ n¬i sinh trëng cña nh÷ng vÜ nh©n nh «ng M«hanr«i, «ng Tago... Trong khung c¶nh Êy, chóng t«i d©ng lªn Ngµi lêi chµo mõng th¾m thiÕt vµ kÝnh cÈn. Hìi ngêi gi¶i phãng vÜ ®¹i cña loµi ngêi! Díi sù híng dÉn gan gãc, m¹nh b¹o vµ sù s¸ng suèt cña sù l·nh ®¹o cña Ngµi trong lÜnh vùc t tëng tiÕn bé, nh÷ng xiÒng xÝch l©u ®êi cña ViÖt Nam ®· bÞ ph¸ tan. Vµ xem

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®©y nµy, mét nÒn t¶ng ch¾c ch¾n cña mét chÕ ®é x· héi, nhÊt trÝ vµ v÷ng vµng, ®· x©y dùng ë ®Êt níc mµ Ngµi lµ ngêi l·nh ®¹o vÜ ®¹i. ë c¸c tiÒn ®ån Êy cña c«ng cuéc gi¶i phãng, quÇn chóng cña loµi ngêi sÏ hëng mét ®êi sèng míi kh«ng bÞ bãc lét vµ giµy vß. Trªn con ®êng cña Ngµi ®i ®Õn tù do, chóng t«i lµ nh÷ng ngêi ®ång chÝ trung thµnh cña Ngµi. Trong bíc tiÕn ®Ó gi¶i phãng hµng chôc triÖu nh©n d©n ch©u ¸, chóng t«i còng lµ nh÷ng ngêi b¹n tin cËy cña Ngµi. Trong bíc ®êng ®Êu tranh kiªn quyÕt cña Ngµi ®Ó gi¶i phãng nh©n d©n, kinh qua biÕt bao suèi s©u, rõng rËm, sa m¹c, nói cao, nh÷ng bíc ®êng ®ã ngµy nay ®· thµnh lÞch sö. Kinh nghiÖm vÜ ®¹i cña Ngµi lµm cho chóng t«i nhí l¹i «ng Suba S¨ng®ra lµ Tæng t lÖnh cña lùc lîng Agi¸t Hai ®· chiÕn ®Êu gÇn biªn giíi MiÕn §iÖn ®Ó tiªu diÖt lùc lîng cña ®Õ quèc Anh... Hìi ngêi chÝnh trÞ vÜ ®¹i cña nh©n d©n! Còng nh ngêi Cha vÜ ®¹i cña d©n téc chóng t«i lµ Th¸nh G¨ng®i, Ngµi lµ biÓu hiÖn cña mét ®êi sèng gi¶n ®¬n, thanh cao vµ kh¾c khæ. Chóng t«i hÕt lßng cÇu víi Thîng ®Õ r»ng cuéc th¨m viÕng lÞch sö cña Ngµi ®Õn ®Êt níc nµy, sÏ ®óc nªn nh÷ng sîi d©y chuyÒn vµng b»ng h÷u nghÞ ®Ó th¾t ch®t hai d©n téc chóng ta trong t×nh nghÜa anh em chãi läi... T×nh h÷u nghÞ vÜ ®¹i gi÷a Ên §é vµ ViÖt Nam sÏ tiªu diÖt nh÷ng téi ¸c nh chiÕn tranh, thï o¸n, tham lam vµ chñ nghÜa thùc d©n ®éc ¸c...". §äc xong lêi chµo mõng, «ng ThÞ trëng t®ng B¸c mét pho tîng §øc PhËt b»ng ®ång vµ mét bøc vÏ trªn lôa. Sau nh÷ng lêi c¶m ¬n «ng ThÞ trëng, Uû ban hµnh chÝnh vµ nh©n d©n Cancótta, B¸c nãi tiÕp: "Nh©n d©n Cancótta vµ B¨nggan ®· gãp phÇn xøng

®¸ng trong cuéc ®Êu tranh giµnh ®éc lËp cña Ên §é, ®· cã nhiÒu vÞ anh hïng liÖt sÜ vµ còng ®· anh dòng ®Êu tranh ñng hé cuéc kh¸ng chiÕn cña ViÖt Nam. B¨nggan cßn lµ mét trung t©m v¨n ho¸ cña níc b¹n, lµ quª h¬ng cña ®¹i v¨n hµo Tago mµ c¶ thÕ giíi ®Òu kÝnh träng...". VÒ t×nh h×nh thÕ giíi, B¸c nãi: "HiÖn nay ë ch©u ¸ vµ ch©u Phi, nhiÒu níc ®· ®îc ®éc lËp. Trªn b¶n ®å ¸ Phi, ph¹m vi thèng trÞ cña thùc d©n ngµy cµng bÞ thu hÑp. Ch¾c ch¼ng bao l©u n÷a, m®t trêi tù do, ®éc lËp sÏ ®¸nh tan nèt ®ªm tèi chñ nghÜa thùc d©n... MiÒn Goa ph¶i trë vÒ víi níc Céng hoµ Ên §é, miÒn T©y Iri¨ng ph¶i trë vÒ víi níc Céng hoµ Nam D¬ng". VÒ t×nh h×nh níc ta, B¸c nãi: "ë ViÖt Nam yªu quý cña chóng t«i, ®Õ quèc ®ang ©m mu chia c¾t l©u dµi ®Êt níc chóng t«i lµm hai miÒn. Nhng nh©n d©n ViÖt Nam kiªn quyÕt ®oµn kÕt vµ ®Êu tranh ®Ó thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. Chóng t«i c¶m ¬n nh©n d©n vµ ChÝnh phñ Ên §é ®· gãp phÇn vµo viÖc lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam, c¶m ¬n nh÷ng cè g¾ng cña Uû ban Quèc tÕ do Ên §é lµm Chñ tÞch trong viÖc thi hµnh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ë ViÖt Nam...". Gi÷a nh÷ng tiÕng vç tay nhiÖt liÖt, B¸c t®ng nh©n d©n Cancótta hai bøc h×nh b»ng s¬n mµi Th¸nh G¨ng®i vµ Thñ tíng Nªru. Ch¾c em còng nhí r»ng ë B¨nggan, hµng v¹n thanh niªn häc sinh ®· b·i kho¸ vµ c«ng nh©n ®· b·i c«ng ®Ó ñng hé cuéc kh¸ng chiÕn cña ta. Trong cuéc b·i kho¸ rÇm ré ®ã, c¶nh s¸t Anh ®· b¾n chÕt mét em n÷ häc

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

sinh vµ lµm nhiÒu häc sinh bÞ th¬ng n®ng. Mét anh thanh niªn bÞ b¾n quÌ håi ®ã, ®· ®Õn tham gia buæi chµo mõng h«m nay. Khi ®îc B¸c h«n, anh Êy øa níc m¾t, kh«ng nãi nªn lêi vµ mäi ngêi ®Òu rÊt c¶m ®éng. B¸c vµ §oµn ®Õn th¨m Héi Mahabodi. Héi nµy thµnh lËp tõ n¨m 1891 nh»m môc ®Ých truyÒn b¸ ®¹o PhËt kh¾p thÕ giíi. HiÖn nay cã h¬n 500 héi viªn suèt ®êi vµ 500 héi viªn thêng. Khi ®Õn n¬i, B¸c vµ §oµn do c¸c vÞ Hoµ thîng ®a lªn lÇu trªn lµ n¬i thê §øc PhËt. (Trong c¸c vÞ nµy cã s ThÝch Minh Ch©u lµ ngêi ViÖt Nam ®· cïng víi mét cô Hoµ thîng ngêi miÒn Nam sang níc b¹n tham gia lÔ kû niÖm PhËt §¶n n¨m thø 2.500. Cô Hoµ thîng Êy ®· mÊt vµ ch«n ë §ªli. Khi ë Thñ ®« níc b¹n, B¸c ®· nhê cô Phã Thñ tíng Phan KÕ To¹i vµ ®ång chÝ Bé trëng Hoµng Minh Gi¸m ®Õn viÕng mé). LÔ PhËt xong, B¸c vµ §oµn cïng bµ Thñ hiÕn ®Õn dù mÝt tinh hoan nghªnh; cã thiÖn nam tÝn n÷ rÊt ®«ng. Ch¬ng tr×nh lÔ hoan nghªnh gåm cã: C¸c häc sinh Trêng PhËt h¸t bµi hoan nghªnh. ¤ng Tæng th ký Héi Mahabodi ®äc lêi chµo mõng. Bµ Thñ hiÕn ph¸t biÓu ý kiÕn. B¸c tr¶ lêi c¶m ¬n. Héi t®ng B¸c mét sè s¸ch PhËt. Häc sinh h¸t bµi hoan tèng. Lêi chµo mõng cña «ng Sri Valisnha ®¹i ý nh sau: "KÝnh tha Chñ tÞch. Héi viªn cña Héi Mahabodi, lµ mét tæ chøc víi môc ®Ých truyÒn b¸ v¨n ho¸ ®¹o PhËt vµ liªn l¹c c¸c PhËt tö ë c¸c níc, chóng t«i kÝnh cÈn vµ

nhiÖt liÖt hoan nghªnh Ngµi. Nh mét vÞ Èn sÜ ch©n chÝnh, Chñ tÞch ®· hy sinh suèt ®êi cho nh©n d©n vµ Tæ quèc Ngµi; Chñ tÞch ®· tõ bá nh÷ng hµo nho¸ng léng lÉy cña ®Þa vÞ Chñ tÞch mét níc. Còng nh Hoµng ®Õ Asoka, mét vÞ PhËt tö ®Çy lßng hy sinh, Chñ tÞch ®· nªu cao tríc thÕ giíi mét lý tëng mµ chØ cã thÓ thùc hiÖn bëi mét ngêi cã ®Çy lßng tin tëng. Gan d¹ bÊt khuÊt cña Ngµi chèng l¹i chñ nghÜa thùc d©n, nghÞ lùc cña Ngµi lµm viÖc kh«ng biÕt mái, ý chÝ thiÕt tha cña Ngµi ®èi víi häc hái vµ tù do, ®· lµm cho Ngµi lao ®éng kh«ng qu¶n c«ng t¸c g×, nh mét ngêi khu©n v¸c, nh mét ngêi röa ¶nh, mét ngêi thî vÏ, mét ngêi viÕt b¸o, mét ngêi häc tiÕng, mét ngêi trÝ thøc, mét ngêi l·nh tô c¸ch m¹ng. Th©n thÕ kú diÖu cña Chñ tÞch, tõ quª h¬ng cña Ngµi cho ®Õn chøc vô Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®· ®¸ng cho mäi ngêi noi g¬ng. Chñ tÞch thËt lµ mét ngêi kiªm c¶ c«ng, n«ng, trÝ thøc c¸ch m¹ng víi mét lßng ®Çy tõ bi lµ ®¹o ®øc quý nhÊt cña nh÷ng tÝn ®å PhËt gi¸o. C¸c PhËt tö Ên §é chóng t«i rÊt lÊy lµm tù hµo mµ xem Ngµi lµ mét ngêi con cña mét níc ®· cã quan hÖ mËt thiÕt vÒ v¨n ho¸ vµ tÝn ngìng h¬n 2.000 n¨m nay víi níc Ên §é chóng t«i... Chóng t«i nhiÖt liÖt mong r»ng víi nh÷ng cè g¾ng hoµ b×nh cña Ngµi, miÒn B¾c vµ miÒn Nam ViÖt Nam sím ®îc thèng nhÊt. Chóng t«i tin ch¾c r»ng qu¸ khø vÎ vang cña ®Êt níc Ngµi sÏ mau chãng kh«i phôc, lµm cho quan hÖ v¨n ho¸ gi÷a níc ViÖt Nam tù do vµ níc Ên §é

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

tù do ®îc ph¸t triÓn vµ cñng cè...". µ, anh quªn nãi víi em mét ®iÒu: ë níc b¹n thêng cã tªn ngêi rÊt dµi, vÝ dô: tªn «ng Thñ hiÕn Cas¬mia lµ Xa®ari Risa Yuvara Karang Xing. Tªn «ng Thñ hiÕn Mayo lµ Maharaga Sri Giaia Samaragia Va®iia Baha®u. B¸c vµ §oµn cïng «ng Bé trëng V¨n ho¸ ®i th¨m nhµ cña ®¹i thi sÜ Tago. Trong nhµ, c¸c phßng ¨n, phßng ngñ, phßng lµm viÖc, v.v. ®Òu s¾p ®®t nh lóc Ngêi cßn sèng. Cã mét gian phßng lµm n¬i thê thi sÜ, B¸c vµ §oµn ®®t hoa vµ m®c niÖm mét lóc. Råi sang th¨m nhµ b¶o tµng bªn c¹nh, ®Ó nh÷ng s¸ch vë cña thi sÜ vµ nh÷ng bøc vÏ cña ngêi Anh. N¬i nµy, cã ban huÊn luyÖn móa, nh¹c vµ kÞch cho c¸c häc sinh con g¸i. Khi tiÕp ®¹i biÓu c¸c b¸o chÝ, B¸c nhÊn m¹nh mÊy ®iÓm: C¶m t×nh mËt thiÕt cña ChÝnh phñ vµ nh©n d©n níc b¹n ®èi víi B¸c, §oµn vµ nh©n d©n ta. Sù tiÕn bé nhanh chãng vµ t¬ng lai vÎ vang cña nh©n d©n Ên §é. N¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh lµ nÒn t¶ng tèt ®Ó gi¶i quyÕt c«ng b»ng mäi vÊn ®Ò gi÷a c¸c níc. Nh©n d©n ta quyÕt t©m ®oµn kÕt ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh. TiÕp theo ®ã, B¸c tr¶ lêi nh÷ng c©u hái cña c¸c ký gi¶. Mét ®¹i biÓu b¸o Mü hái: "Xin Chñ tÞch cho biÕt ý kiÕn Ngµi vÒ vÊn ®Ò Cas¬mia?1* B¸c tr¶ lêi: "NÕu nãi
*. §¹i Håi tøc Pakixtan ®ang tranh chÊp Cas¬mia víi Ên §é. Nhµ b¸o Mü ®®t c©u hái vÒ néi trÞ cña Ên §é cho B¸c khã tr¶ lêi. (T.G).
1

®Õn Cas¬mia th× còng ph¶i nãi ®Õn §ªli, B¨nggalo, Bombay, v.v.. Nh thÕ th× sÏ ph¶i nhiÒu th× giê l¾m!". C©u tr¶ lêi Êy lµm c¸c ký gi¶ cêi å lªn. 8 giê rìi tèi. C« Pamagia (Hoa Sen) Nai®u, Thñ hiÕn B¨nggan më tiÖc chiªu ®·i rÊt long träng. Trong lêi tõ biÖt B¸c vµ §oµn, b¸c sÜ Roy (Thñ tíng bang B¨nggan ®· ngoµi 70 tuæi) nãi nh÷ng c©u rÊt th¾m thiÕt nh: "Hå Chñ tÞch ®· tæ chøc vµ l·nh ®¹o th¾ng lîi cuéc ®Êu tranh giµnh tù do ®éc lËp cho Tæ quèc m×nh. Trong lÞch sö nh©n d©n ch©u ¸, Ngµi lµ mét nh©n vËt ®®c biÖt vÜ ®¹i... §êi sèng kh¾c khæ vµ ®øc tÝnh khiªm tèn cña Chñ tÞch lµm cho nh©n d©n c¸c níc §«ng - Nam ¸ ®®c biÖt yªu mÕn Ngµi... Chñ tÞch ch¼ng nh÷ng lµ biÓu hiÖn cho sù ®oµn kÕt cña nh©n d©n ch©u ¸, mµ cßn lµ mét l·nh tô cña hoµ b×nh, mét ngêi ñng hé m¹nh mÏ Panch Sheela"2*. Trong lêi c¶m ¬n, B¸c nãi: "... Trong chÝn ngµy võa qua, sau khi ®i th¨m §ªli, Bac¬ra vµ nhiÒu n¬i kh¸c, qua nh÷ng cuéc g®p gì víi Tæng thèng Prax¸t kÝnh mÕn, Thñ tíng Nªru kÝnh mÕn vµ c¸c nhµ l·nh ®¹o kh¸c, cïng c¸c tÇng líp nh©n d©n níc b¹n, chóng t«i cµng thÊy râ mèi t×nh h÷u nghÞ th©n thiÕt gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta... Chóng t«i còng ®· thÊy râ ®Êt níc Ên §é, rÊt giµu cã vµ t¬i ®Ñp, nh©n d©n Ên §é rÊt khÐo lÐo vµ cÇn cï, c¸c nhµ khoa häc vµ kü s Ên §é rÊt nhiÒu tµi n¨ng vµ cè g¾ng. C¸c b¹n ®· hoµn thµnh kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø nhÊt, vµ ®· thu ®îc nhiÒu thµnh tÝch trong kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø hai. Chóng t«i coi th¾ng lîi cña c¸c b¹n nh lµ th¾ng lîi cña chóng t«i. Chóng t«i thµnh t©m chóc c¸c b¹n thu ®îc nhiÒu kÕt qu¶ to lín h¬n n÷a.
*. TiÕng Ên, Panch Sheela nghÜa lµ n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh (T.G).
2

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

... ë ViÖt Nam chóng t«i, sau t¸m, chÝn n¨m kh¸ng chiÕn, hoµ b×nh ®· ®îc lËp l¹i. Nhng ®Õn nay, do sù can thiÖp cña níc ngoµi, níc chóng t«i cha ®îc thèng nhÊt. Nhng chóng t«i tin r»ng víi søc x©y dùng v÷ng ch¾c cña miÒn B¾c, lùc lîng ®Êu tranh anh dòng cña nh©n d©n miÒn Nam, tinh thÇn kiªn quyÕt vµ sù ®oµn kÕt ch®t chÏ cña nh©n d©n c¶ níc, víi sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n Ên §é vµ nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh thÕ giíi, sù thèng nhÊt ®Êt níc chóng t«i nhÊt ®Þnh sÏ thµnh c«ng...". Sau b÷a tiÖc, cã c¸c ®oµn móa h¸t næi tiÕng ë c¸c ®Þa ph¬ng trong bang B¨nggan biÓu diÔn. Tríc khi tham gia tiÖc chiªu ®·i, B¸c ®· nãi chuyÖn tõ biÖt bµ con Ên §é b»ng m¸y truyÒn thanh. §¹i ý nh sau: "Chóng t«i rÊt vui lßng ®îc nãi chuyÖn víi tÊt c¶ bµ con Ên §é. Cuéc ®i th¨m h÷u nghÞ cña chóng t«i ë níc Ên §é vÜ ®¹i ®· ®¹t kÕt qu¶ tèt ®Ñp... Trong cuéc ®i th¨m nµy, chóng t«i ®· cã dÞp g®p gì c¸c vÞ l·nh tô kÝnh mÕn cña c¸c b¹n, anh chÞ em c«ng nh©n ë nhµ m¸y, bµ con d©n cµy ë nhiÒu n«ng th«n, c¸c nhµ khoa häc, c¸c v¨n nghÖ sÜ, v.v.. Chóng t«i thÊy ai ai còng ®Çy lßng yªu níc vµ h¨ng h¸i lµm viÖc ®Ó x©y dùng mét níc Ên §é giµu m¹nh. ë ®©u chóng t«i còng nghe nh÷ng tiÕng nãi h÷u nghÞ vµ hoµ b×nh, nh÷ng lêi th¾m thiÕt chóc cho níc ViÖt Nam chóng t«i mau chãng thèng nhÊt... Mêi ngµy thÊm tho¾t qu¸ nhanh. Tôc ng÷ cã c©u: "Khi buån b· th× thêi gian ®i rÊt chËm, khi vui vÎ th× thêi gian ®i rÊt nhanh". Víi sù ®ãn tiÕp nhiÖt liÖt, víi sù

tæ chøc chu ®¸o, víi sù s¨n sãc tËn t×nh cña ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é, chóng t«i thÊy thêi gian ®i rÊt nhanh. Chóng t«i sÏ ghi nhí m·i h×nh ¶nh t¬i ®Ñp cña níc Ên §é anh em vµ mèi t×nh h÷u nghÞ nhiÖt liÖt cña bµ con Ên §é ®èi víi chóng t«i. Khi vÒ níc, chóng t«i sÏ b¸o c¸o l¹i nh÷ng ®iÒu tai nghe m¾t thÊy vµ sÏ chuyÓn tÊt c¶ nh÷ng lêi chµo th©n ¸i cña bµ con Ên §é cho ®ång bµo ViÖt Nam chóng t«i... Chóng t«i thµnh thËt c¶m ¬n tÊt c¶ bµ con Ên §é. Cuèi cïng Sasa Hå göi c¸c ch¸u nhi ®ång Ên §é nhiÒu c¸i h«n. T×nh anh em gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n Ên §é bÒn v÷ng mu«n n¨m!...". R¨nggun ngµy 14-2-1958 Em H¬ng, "KÎ ë ngêi vÒ, t×nh quyÕn luyÕn thËt lµ th¾m thiÕt". "Cê bay lÖnh næ, lÔ tiÔn ®a rÊt mùc oai nghi". Khi B¸c vµ §oµn rêi Cancótta, mét ®ång chÝ c¸n bé ®· ng©m nga t¶ c¶nh nh vËy. Nhng anh kh«ng hoµn toµn "khuyªn" c©u ®èi Êy v× nã cha t¶ hÕt ®îc tinh thÇn cuéc tiÔn ®a. - 7 giê rìi s¸ng h«m nay, B¸c ngåi xe trÇn cïng c« Thñ hiÕn vµ Thñ tíng Roy, cã 10 xe m« t« ®i hai bªn b¶o vÖ. C¸c vÞ trong §oµn vµ anh em c¸n bé ®i 13 chiÕc xe h¬i. TiÕp theo lµ ®oµn xe 28 vÞ Bé trëng vµ Thø trëng; 17 vÞ l·nh sù c¸c níc trong ®ã cã l·nh sù c¸c níc Brªdin, Pªru... (Nam Mü) cïng bèn ®¹i biÓu ph¸i ®oµn th¬ng m¹i níc ngoµi; «ng ThÞ trëng vµ s¸u vÞ Uû viªn trong Uû

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ban hµnh chÝnh Cancótta, v.v.. Cßn rÊt nhiÒu xe nh÷ng b¹n quen biÕt kh¸c kÐo dµi h¬n mét c©y sè. Tõ Phñ Thñ hiÕn ®Õn s©n bay, quèc kú hai níc xen lÉn nhau tung bay tríc giã. Nh©n d©n Cancótta ®øng chËt hai bªn ®êng, trªn c¸c tÇng lÇu, c¸c m¸i hiªn, c¸c nãc nhµ. Hä nhiÖt liÖt vç tay vµ hoan h«: "Hå ChÝ Minh jindabad!" "Hindi - ViÖt Nam bhai bhai!" B¸c thêng ph¶i ®øng dËy trªn xe ®Ó chµo l¹i bµ con Ên. Mét ngêi b¹n Ên §é b¶o anh r»ng: "Ýt ra còng cã mét triÖu ngêi". §Õn s©n bay, chµo quèc ca hai níc, råi B¸c ®i duyÖt ®éi danh dù, th©n mËt b¾t tay c¸c quan kh¸ch vµ c¸c nh©n viªn Ên §é ®· ®i víi B¸c trong mêi h«m võa qua. B¸c h«n c« Thñ hiÕn vµ B¸c sÜ Roy, vÉy tay chµo quÇn chóng, råi bíc lªn m¸y bay gi÷a tiÕng vç tay lÉn tiÕng déi vang trêi cña 21 ph¸t ®¹i b¸c. Mét phi c«ng Ên cø t¾c lìi khen ngîi: "Mét cuéc hoan tèng thËt lµ vÜ ®¹i! VÜ ®¹i!" - 8 giê 15 phót, m¸y bay cÊt c¸nh ®i R¨nggun. Chµo níc Ên §é vÜ ®¹i! Chµo nh©n d©n Ên §é anh em! Chóng t«i sÏ lu«n lu«n nhí yªu c¸c b¹n! Hindi! Cancótta c¸ch Thñ ®« MiÕn §iÖn 1.025 c©y sè. Mét giê chiÒu th× ®Õn R¨nggun. Khi c¸ch R¨nggun ®é 100 c©y sè, cã m¸y bay qu©n sù MiÕn §iÖn ®Õn ®ãn vµ hé vÖ. Lóc B¸c vµ §oµn bíc xuèng s©n bay, cã 21 ph¸t ®¹i b¸c chµo mõng. §Õn ®ãn B¸c tËn m¸y bay, cã Tæng thèng U Vin M«n, Thñ tíng U Nu, c¸c Phã Thñ tíng U Ba Xuª, U Kyan Nyein vµ Thakin Tin, ViÖn trëng Ph¸p viÖn tèi cao vµ Chñ tÞch Quèc héi. B¸c vµ Tæng thèng chµo quèc kú vµ

duyÖt ®éi danh dù. C¸c em nhi ®ång h¨m hë ch¹y l¹i d©ng hoa. Cã h¬n 3.000 ®¹i biÓu c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n ra ®ãn ë s©n bay hoan h« nhiÖt liÖt, nhÊt lµ c¸c em häc sinh vµ nhi ®ång. Vµo ®Õn phßng tiÕp kh¸ch, Tæng thèng giíi thiÖu c¸c vÞ Bé trëng, ThÞ trëng R¨nggun, nh©n viªn cao cÊp cña ChÝnh phñ vµ c¸c l·nh sù. Sau ®ã, Tæng thèng ®äc lêi chµo mõng: "KÝnh tha Chñ tÞch, ThËt lµ mét h©n h¹nh ®®c biÖt cho t«i ®îc nhiÖt liÖt hoan nghªnh Chñ tÞch vµ c¸c vÞ cïng ®i víi Ngµi. ChÝnh phñ vµ nh©n d©n MiÕn §iÖn hÕt søc vui mõng Ngµi ®· cã thÓ sang th¨m níc chóng t«i. Chóng t«i mong ®îi Ngµi ®· l©u ngµy. Nh©n d©n MiÕn §iÖn t«n kÝnh vµ h©m mé Chñ tÞch, ch¼ng nh÷ng v× r»ng Ngµi ®· suèt ®êi trung thµnh phÊn ®Êu cho ®éc lËp tù do cña nh©n d©n c¸c níc thuéc ®Þa, mµ cßn v× sù cèng hiÕn cao c¶ cña Ngµi nh mét vÞ l·nh tô vÜ ®¹i trong sù nghiÖp c¸ch m¹ng vµ gi¶i phãng ë §«ng - Nam ¸ ch©u. Do phÈm c¸ch ®¸ng kÝnh, tÊm lßng c¬ng trùc vµ th¸i ®é khiªm tèn cña Chñ tÞch, Ngµi sÏ chinh phôc lßng yªu cña mäi ngêi nh©n d©n MiÕn §iÖn; vµ cuéc ®Õn th¨m cña Ngµi sÏ cñng cè thªm n÷a t×nh h÷u nghÞ s½n cã gi÷a hai níc chóng ta. T«i biÕt r»ng bÊt kú ®Õn ®©u ë níc chóng t«i Chñ tÞch còng ®îc nh©n d©n hoan nghªnh nhiÖt liÖt. T«i íc ao r»ng trong thêi gian ng¾n ngñi Ngµi lu l¹i víi chóng t«i, Chñ tÞch sÏ vui lßng vµ th th¸i...". 1 giê rìi tra, «ng bµ Tæng thèng mêi ¨n c¬m. §©y lµ mét b÷a c¬m gia ®×nh th©n mËt, kh¸ch vµ chñ chØ cã 20 ngêi. 3 giê rìi, B¸c vµ §oµn ®i dù lÔ chµo mõng cña Thñ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®« R¨nggun tæ chøc rÊt long träng vµ ®«ng ngêi tham gia. Sau ®©y lµ lêi chóc mõng cña «ng ThÞ trëng: "T«i rÊt h©n h¹nh ®îc thay m®t c«ng d©n Thñ ®« R¨nggun nhiÖt liÖt hoan nghªnh Chñ tÞch. VÒ ®Þa lý th× hai níc chóng ta lµ l¸ng giÒng. §¸ng lÏ ra chóng ta ®· ph¸t triÓn quan hÖ th©n mËt vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸ vµ chÝnh trÞ. Nhng vµo cuèi thÕ kû 19, chñ nghÜa thùc d©n ®· dùng lªn mét bøc têng gi¶ t¹o ®Ó ng¨n c¶n sù ph¸t triÓn Êy. V× vËy ®é mêi n¨m vÒ tríc, nh©n d©n MiÕn §iÖn kh«ng hiÓu biÕt nhiÒu vÒ ViÖt Nam anh em. Nhng trong vµ sau ThÕ giíi chiÕn tranh lÇn thø hai, nh©n d©n ViÖt Nam næi dËy kh¸ng chiÕn, trong lóc ®ã th× nh©n d©n MiÕn §iÖn còng ®ang chèng ¸ch thèng trÞ níc ngoµi. V× lÏ ®ã, nh©n d©n ViÖt Nam tÊt nhiªn ®· ®îc sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n MiÕn §iÖn. Ngµy nay hai níc chóng ta ®Òu ®· ®Ëp tan xiÒng xÝch cña thùc d©n vµ ®· lËt ®æ bøc têng gi¶ t¹o kia. Cho nªn chóng t«i tin ch¾c r»ng tõ nay mèi quan hÖ gi÷a chóng ta sÏ ph¸t triÓn trªn nÒn t¶ng kÝnh träng vµ hiÓu biÕt lÉn nhau, trªn nÒn t¶ng h÷u nghÞ vµ hîp t¸c Ých lîi cho c¶ hai d©n téc. Chóng t«i ch¾c r»ng cuéc ®i th¨m cña Chñ tÞch ®Õn níc chóng t«i lµ mét bíc tiÕn rÊt dµi trong sù nghiÖp h÷u nghÞ Êy... KÝnh chóc Chñ tÞch ®îc m¹nh khoÎ vµ h¹nh phóc dåi dµo vµ chóc nh©n d©n ViÖt Nam anh em thµnh c«ng trong mäi cè g¾ng...". 5 giê, Tæng thèng U Vin M«n híng dÉn B¸c vµ §oµn ®Õn th¨m n¬i kû niÖm c¸c liÖt sÜ. §©y lµ n¬i ®Ó må vÞ anh hïng d©n téc Ung San vµ c¸c vÞ liÖt sÜ kh¸c ®· hy sinh anh dòng trong cuéc ®Êu tranh giµnh ®éc lËp cña MiÕn §iÖn.

5 giê rìi ®i xem Chïa Vµng S¬uvedag«n. C¸c nhµ kh¶o cæ cha ®ång ý víi nhau vÒ lÞch sö chïa nµy. Ngêi th× nãi x©y dùng tõ thÕ kû thø 5, ngêi th× nãi tõ thÕ kû thø 15. Dï sao còng lµ ng«i chïa rÊt ®®c biÖt. Lóc ®Çu chïa chØ cao 66 thíc Anh. C¸c vua ®êi sau x©y ®¾p thªm m·i, nay chïa cao 326 thíc Anh (®é bèn thíc Anh lµ mét thíc T©y). Håi nöa thÕ kû thø 15, mét Hoµng hËu gi¸t vµo nãc chïa mét sè vµng c©n n®ng b»ng bµ ta. TiÕp theo ®ã, mét vua MiÕn §iÖn l¹i gi¸t thªm mét sè vµng c©n n®ng b»ng hai vî chång «ng ta. Chung quanh chïa chÝnh cã 68 chïa con. Trong chïa cã hai qu¶ chu«ng ®ång, mét qu¶ n®ng 25 tÊn, giµ 180 tuæi; mét qu¶ n®ng h¬n 42 tÊn, 117 tuæi. Chïa nµy lµ mét th¾ng c¶nh næi tiÕng ë MiÕn §iÖn vµ trªn thÕ giíi. ë R¨nggun cã 25 ng«i chïa nhá vµ to. 7 giê rìi tèi, Tæng thèng U Vin M«n më tiÖc chiªu ®·i chÝnh thøc. Trong lêi hoan nghªnh, Tæng thèng nãi: "... Sau gÇn mét thÕ kû bÞ níc ngoµi thèng trÞ, mÊy n¨m gÇn ®©y hai níc chóng ta míi tho¸t khái ®Þa vÞ thuéc ®Þa vµ ®ang hÕt søc cè g¾ng trong c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi ®Ó c¶i thiÖn dÇn ®êi sèng cña nh©n d©n ta. LÏ tù nhiªn, hai níc chóng ta ®Òu rÊt quan t©m ®Õn viÖc gi÷ g×n vµ cñng cè hoµ b×nh thÕ giíi, ®ång thêi x©y dùng sù hîp t¸c h÷u nghÞ gi÷a c¸c níc trªn c¬ së b×nh ®¼ng, kÝnh träng lÉn nhau vµ mçi bªn ®Òu cã lîi. V× r»ng nÕu kh«ng cã hoµ b×nh vµ hîp t¸c quèc tÕ, th× kh«ng níc nµo phån thÞnh ®îc vµ gi÷ v÷ng ®îc nÒn ®éc lËp cña m×nh. Khi sang th¨m ViÖt Nam, Thñ tíng U Nu chóng t«i vµ Hå Chñ tÞch ®· nh¾c l¹i ý kiÕn nhÊt trÝ cña hai ChÝnh phñ níc chóng ta vÒ n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh vµ tuyªn bè r»ng n¨m nguyªn t¾c Êy cÇn ®îc thùc hiÖn trong quan hÖ gi÷a hai níc ViÖt - MiÕn còng nh víi c¸c níc kh¸c. B©y giê, hai níc chóng ta vÉn tin ch¾c r»ng sù thùc hiÖn mét c¸ch thËt thµ n¨m nguyªn

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

t¾c Êy gi÷a c¸c níc sÏ xo¸ bá ®îc t×nh tr¹ng nghi ngê vµ sî h·i lµ nguyªn nh©n g©y ra t×nh h×nh thÕ giíi c¨ng th¼ng ngµy nay; nã sÏ t¹o nªn mét bÇu kh«ng khÝ tin cËy lÉn nhau vµ c¸c níc cã thÓ gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò ®ang ®e däa hoµ b×nh vµ ng¨n trë sù hîp t¸c quèc tÕ. Hai níc chóng ta ®ång ý r»ng cÇn ph¶i t×m mäi biÖn ph¸p ®Ó lµm cho c¸c níc ®Òu t¸n thµnh vµ ñng hé n¨m nguyªn t¾c Êy... Tõ khi Thñ tíng U Nu ®Õn th¨m níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµo th¸ng 11-1954 vµ Thñ tíng Ph¹m V¨n §ång ®Õn th¨m Liªn bang MiÕn §iÖn th¸ng 41955, quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a hai níc MiÕn - ViÖt ngµy cµng mËt thiÕt, cã lîi cho c¶ hai d©n téc chóng ta ... T«i tin ch¾c r»ng lÇn nµy Hå Chñ tÞch ®Õn th¨m Liªn bang MiÕn §iÖn lµ mét bíc ngo®t lÞch sö trªn con ®êng ®a hai nh©n d©n ta cµng th©n thiÕt nhau h¬n...". Em H¬ng, võa xem l¹i nh÷ng bøc th ®· göi cho em, anh chît nghÜ r»ng ch¾c em phª b×nh anh sao mµ viÕt nhiÒu vÒ phong c¶nh vµ ghi chÐp qu¸ nhiÒu nh÷ng bµi diÔn thuyÕt, mµ Ýt viÕt vÒ t×nh c¶m nh©n d©n c¸c níc b¹n ®èi víi B¸c vµ §oµn. Cã thÕ kh«ng em? Em ph¶i biÕt r»ng c¶m t×nh th¾m thiÕt cña nh©n d©n níc b¹n còng nh ý nghÜa chÝnh trÞ trong cuéc ®i th¨m nµy biÓu lé b»ng nhiÒu c¸ch, nhÊt lµ qua nh÷ng lêi hoan nghªnh cña c¸c l·nh tô. Cßn ®èi víi phong c¶nh cña c¸c níc b¹n th×: §· ®i ra ®Õn níc ngêi Ph¶i xem phong c¶nh ®Ñp t¬i thÕ nµo? 8 giê s¸ng (15-2-1958), B¸c vµ §oµn cïng Phã Thñ tíng U Ba Xuª lªn m¸y bay ®i th¨m bang San (Shan). 9 giê rìi ®Õn trêng bay Hªho (HÐho). Liªn bang MiÕn §iÖn cã s¸u d©n téc to vµ nhiÒu d©n téc thiÓu sè, còng cã d©n téc MÌo, Dao, L«l« nh ë miÒn B¾c níc ta. Trong s¸u d©n téc to, MiÕn lµ to nhÊt víi 14 triÖu ngêi, Sin (Shin) lµ nhá nhÊt víi 20 v¹n ngêi, San lµ h¹ng võa víi mét triÖu rìi ngêi, ë vÒ cao nguyªn phÝa b¾c. ¤ng Sao Kun Ki«, Thñ hiÕn bang San kiªm Phã Thñ tíng vµ Bé trëng Bé Ngo¹i giao cïng c¸c nh©n viªn cao cÊp ra ®ãn ë s©n bay, råi ®a B¸c vµ §oµn ®Õn bÕn

Yungguy (Y aunghwe), lªn thuyÒn "Chim phîng". ThuyÒn nµy lµm gièng h×nh mét con chim phîng hoµng, cã 12 chiÕc thuyÒn con vµ dµi víi 500 ngêi chÌo b»ng mét ch©n mét tay b¬i tríc kÐo nã. 12 giê rìi ®Õn hå Inlª (InlÐ) xem ®ua thuyÒn. Thiªn h¹ ®Õn xem rÊt ®«ng, rÊt vui nh mét ngµy héi lín. 3 giê, trë l¹i bÕn Yungguy. Tõ ®ã ®Õn thµnh phè Taoguy (Taunghwe) ®é 50 c©y sè. Trªn ®êng, ®i qua c¸c lµng ®Òu cã cæng chµo, nh©n d©n cÇm cê, cÇm hoa, thæi kÌn ®¸nh trèng ®ãn mõng. §Õn Taoguy, hÇu hÕt nh©n d©n thµnh phè kÐo ra ®ãn chµo nhiÖt liÖt, nhÊt lµ c¸c ®oµn häc sinh vµ nhi ®ång MiÕn, San, Ên §é vµ Hoa kiÒu. ChiÒu tèi, «ng Thñ hiÕn më tiÖc chiªu ®·i rÊt vui vÎ th©n mËt. TiÖc xong cã móa vâ vµ v¨n c«ng ®Þa ph¬ng. ë R¨nggun trêi nùc h¬n 30 ®é, mµ ë ®©y trêi rÊt m¸t v× Taoguy cao h¬n m®t biÓn 1.000 thíc t©y. S¸ng 16 trë vÒ R¨nggun. Mét giê tra, B¸c vµ §oµn cïng víi c¸c «ng bµ Tæng thèng U Vin M«n, Thñ tíng U Nu vµ nhiÒu quan kh¸ch kh¸c ®i ch¬i tµu trªn s«ng Hulª. S«ng nµy réng vµ s©u h¬n s«ng Hång ta, c¸ch biÓn 25 c©y sè cho nªn còng lµ mét cöa biÓn lín, mçi n¨m cã h¬n 1600 chiÕc tµu c¸c níc vµo ra, chuyªn chë mét triÖu rìi tÊn hµng ho¸. Trong ThÕ giíi chiÕn tranh lÇn thø hai, cöa biÓn nµy bÞ ph¸ ho¹i nhiÒu, tríc th× bÞ bom NhËt B¶n, sau l¹i bÞ bom §ång minh. Tõ ngµy MiÕn §iÖn ®îc ®éc lËp, ®· kh«i phôc l¹i nhiÒu. - 5 giê chiÒu, B¸c tiÕp ®¹i biÓu c¸c b¸o chÝ. - 7 giê chiÒu, B¸c vµ §oµn chiªu ®·i Tæng thèng vµ Thñ tíng. §Õn tham gia cuéc chiªu ®·i cã c¸c vÞ trong ChÝnh phñ, Quèc héi, §oµn ngo¹i giao vµ c¸c nh©n sÜ kh¸c. Nghe B¸c nãi cam lµ cam Bè H¹, c¸c c«, c¸c bµ ®Òu vui vÎ lÊy mét qu¶ lµm kû niÖm. - 17-2-1958, 9 giê rìi s¸ng, Trêng ®¹i häc R¨nggun lµm lÔ t®ng B¸c danh hiÖu "B¸c sÜ luËt häc danh dù". Trêng nµy thµnh lËp tõ n¨m 1920 ®Ó ®µo t¹o c¸n bé cho c¸c ngµnh ph¸p luËt, n«ng nghiÖp, ho¸ häc, gi¸o dôc, y tÕ, v.v.. HiÖn nay cã ®é 7.000 häc sinh. Ch¾c

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

em còng biÕt r»ng häc sinh ë trêng nµy ®· ®øng ra tæ chøc héi "ñng hé ViÖt Nam thèng nhÊt". Khi B¸c ®Õn trêng, anh em häc sinh hoan nghªnh cùc kú nhiÖt liÖt. Sau ®©y lµ tãm t¾t lêi chµo mõng cña «ng Gi¸m ®èc khi trao b»ng B¸c sÜ danh dù cho B¸c: "H«m nay Trêng ®¹i häc R¨nggun rÊt h©n h¹nh ®ãn tiÕp mét vÞ kh¸ch ®®c biÖt cao quý lµ Chñ tÞch Hå ChÝ Minh. TÊt c¶ häc sinh, nh©n viªn vµ gi¸o s ë ®©y ®Òu biÕt Hå Chñ tÞch lµ mét nhµ triÕt häc, mét chiÕn sÜ hoµ b×nh, mét l·nh tô c¸ch m¹ng. Ngêi ®· ®Êu tranh suèt ®êi cho tù do cña c¸c d©n téc bÞ ¸p bøc, Ngêi ®· l·nh ®¹o cuéc kh¸ng chiÕn vÜ ®¹i cña nh©n d©n ViÖt Nam, ®a nh©n d©n ViÖt Nam tõ chç tèi t¨m ®Õn cuéc ®êi h¹nh phóc. Chóng ta ®· lo ©u theo dâi cuéc kh¸ng chiÕn cña ViÖt Nam chèng bän thùc d©n vµ ®· sung síng thÊy cuéc kh¸ng chiÕn Êy th¾ng lîi mét c¸ch rùc rì. Chóng ta ®· kh©m phôc Hå Chñ tÞch l·nh ®¹o kh¸ng chiÕn ®Õn th¾ng lîi, th× trong sù nghiÖp x©y dùng hoµ b×nh ë ViÖt Nam, chóng ta cµng kh©m phôc sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña Ngêi. Riªng c¸ nh©n t«i, t«i hÕt søc c¶m ®éng khi ®îc g®p Hå Chñ tÞch. T«i ®· ng¾m nghÝa vµ theo dâi tõ hµnh ®éng ®Õn lêi nãi cña Ngêi ë s©n bay. Trong mét cuéc chiªu ®·i, tuy t«i l¹i ®îc g®p Ngêi trong mét thêi gian ng¾n ngñi, nhng thÊy râ thªm mét ®iÒu lµ con ngêi vÜ ®¹i Êy cã mét tÊm lßng cao c¶ réng lín; cã mét ®øc tÝnh gi¶n dÞ, khiªm tèn, tr×u mÕn, nã lËp tøc chinh phôc ®îc lßng yªu mÕn cña mäi ngêi. T«i ch¾c r»ng c¶m tëng vµ ý nghÜ cña t«i còng lµ cña c¸c b¹n ë ®©y vµ cña tÊt c¶ nh÷ng ngêi MiÕn §iÖn ®· may m¾n ®îc g®p Hå Chñ tÞch. §©y lµ vÞ kh¸ch quý mµ ngµy h«m nay Trêng ®¹i häc R¨nggun ®îc h©n h¹nh ®ãn tiÕp. Nhng trêng ®¹i häc cña chóng ta cßn cã vinh dù h¬n n÷a lµ ®îc trao t®ng Hå Chñ tÞch mét v¨n b»ng cao nhÊt cña trêng nµy lµ v¨n b»ng "B¸c sÜ luËt häc danh dù"...". Sau khi c¶m ¬n «ng Gi¸m ®èc, B¸c nãi víi anh em sinh viªn nh sau: "C¸c b¹n häc ë mét trung t©m v¨n ho¸ cã truyÒn thèng vÎ vang yªu níc vµ anh dòng chèng

thùc d©n. Trêng nµy ®· ®µo t¹o ra vÞ anh hïng d©n téc Ung San vµ c¸c nhµ l·nh ®¹o kh¸c cña MiÕn §iÖn. T¬ng lai cña c¸c b¹n rÊt vÎ vang. MiÕn §iÖn lµ mét níc giµu cã, nh©n d©n th× khÐo lÐo vµ cÇn cï cã ®ñ ®iÒu kiÖn trë nªn mét níc giµu m¹nh... C¸c bËc tiÒn bèi cña c¸c b¹n ®· ®Êu tranh anh dòng ®Ó giµnh l¹i ®éc lËp cho Tæ quèc. Nay ChÝnh phñ vµ nh©n d©n MiÕn §iÖn ®ang ra søc x©y dùng níc nhµ. C¸c b¹n ph¶i lµ nh÷ng c¸n bé tèt ®em hÕt ®øc vµ tµi cña m×nh ®Ó phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n..." . 8 giê s¸ng 17-2-1958, B¸c vµ Thñ tíng U Nu ký b¶n tuyªn bè chung. 11 giê, B¸c vµ §oµn ®i xem Quèc héi. Quèc héi MiÕn §iÖn cã hai viÖn. ViÖn nh©n d©n cã 250 ®¹i biÓu. ViÖn d©n téc cã 125 ®¹i biÓu. Quèc héi bÇu cö Chñ tÞch níc vµ Thñ tíng. §Ó tæ chøc ChÝnh phñ, hiÖn cã 22 bé, Thñ tíng chän nh÷ng ®¹i biÓu trong hai viÖn vµ mçi bang mét vÞ lµm bé trëng; vÞ nµy ®ång thêi kiªm chøc Thñ hiÕn cña bang m×nh. Mçi bang l¹i cã chÝnh phñ tù trÞ. S¸ng nay, «ng bµ Thñ tíng U Nu biÕu B¸c mét bé ¸o MiÕn. B¸c m®c ¸o nµy khi ®i xem Quèc héi vµ khi ra s©n bay. ThÊy B¸c trong bé ¸o MiÕn, quÇn chóng reo lªn rÊt vui vÎ... B©y giê anh tãm t¾t giíi thiÖu kinh ®« níc b¹n cho em biÕt: §êi xa, R¨nggun tªn lµ §agon. §Õn thÕ kû 18, vua MiÕn ®æi tªn lµ Yangon nghÜa lµ thµnh phè hoµ b×nh. §Çu thÕ kû 19, do ¶nh hëng tiÕng Anh, Yangon l¹i biÕn thµnh R¨nggun. N¨m 1885 R¨nggun bÞ thùc d©n Anh chiÕm gi÷. Ngµy 4-1-1948 R¨nggun trë thµnh Thñ ®« Liªn bang MiÕn §iÖn tù do. Tõ Ên §é, thùc d©n Anh ©m mu chinh phôc MiÕn §iÖn tõ n¨m 1824, do ®ã cã cuéc chiÕn tranh Anh MiÕn lÇn thø nhÊt. Nh©n d©n MiÕn ®· ®Êu tranh anh dòng vµ bÒn bØ suèt 18 n¨m, ®Õn 1852 Anh míi chiÕm ®îc MiÕn §iÖn, 1937 thùc d©n Anh ghÐp MiÕn §iÖn vµo thuéc ®Þa Ên §é. Sau ThÕ giíi chiÕn tranh lÇn thø hai, nh©n d©n MiÕn næi lªn chèng ¸ch thèng trÞ cña ®Õ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

quèc Anh. N¨m 1948 MiÕn §iÖn ®îc ®éc lËp. Thñ ®« R¨nggun cã mÊy ®®c ®iÓm: Sè ngêi t¨ng rÊt nhanh. Trong 100 n¨m (1856-1955) tõ 46.000 t¨ng ®Õn 737.000 ngêi. H¬n 90% nh©n d©n theo ®¹o PhËt, c¶ níc ®Òu nh vËy, lµng nµo còng cã chïa. Con trai tõ b¶y tuæi trë lªn cã nghÜa vô ®i tu, Ýt lµ vµi tuÇn lÔ, nhiÒu lµ mÊy n¨m. Ch÷ MiÕn §iÖn lÊy mét vßng trßn lµm gèc, thay ®æi vßng trßn ra nhiÒu h×nh thøc th× thµnh nh÷ng ch÷ c¸i råi r¸p l¹i thµnh vÇn nh ch÷ quèc ng÷ ta. Nãi chung, ngêi MiÕn hiÒn lµnh vµ vui tÝnh. §èi víi b¹n vµ kh¸ch rÊt giµu nhiÖt t×nh. ThÝch móa h¸t, nhng lµm ¨n khÐo lÐo vµ cÇn cï. §Êt ®ai MiÕn §iÖn rÊt ph× nhiªu. Tríc chiÕn tranh, mçi n¨m b¸n ra níc ngoµi ba triÖu tÊn g¹o, 23 v¹n tÊn gç tr¾c, 16 v¹n tÊn qu®ng, 30 v¹n tÊn dÇu löa. Ngoµi ra cßn cã ngäc, vµng. R¨nggun phong c¶nh ®Ñp, nhµ cöa xinh, ®êng s¸ th¼ng. Cã h¬n bèn v¹n chiÕc xe ®¹p vµ 13.000 chiÕc xe h¬i. Trong sè 17.000 nhµ c«ng th¬ng to vµ nhá, 71% lµ bu«n b¸n, 11% lµ thñ c«ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp. Cã mét xëng dÖt víi 600 c«ng nh©n, 16 nhµ m¸y ca, 36 nhµ m¸y xay g¹o vµ ba nhµ m¸y lµm bét. Thñ ®« cã 12 tê b¸o b»ng ch÷ MiÕn, s¸u tê b»ng ch÷ Anh, s¸u tê b»ng ch÷ Ên, n¨m tê b»ng ch÷ Trung Hoa. 12 giê tra, B¸c vµ §oµn lªn m¸y bay trë vÒ níc. LÔ hoan tèng còng long träng vµ th©n mËt nh lÔ hoan nghªnh. Kh¸ch vµ chñ ®Òu quyÕn luyÕn kh«ng muèn rêi tay. Mét ®oµn m¸y bay qu©n sù hé tèng ®Õn 100 c©y sè. Chµo ChÝnh phñ vµ nh©n d©n MiÕn §iÖn! T×nh nghÜa anh em gi÷a hai d©n téc ViÖt - MiÕn mu«n n¨m! Cuéc ®i th¨m h÷u nghÞ cña B¸c vµ §oµn ®Õn hai níc b¹n thÕ lµ kÕt thóc. C¶ ®i vµ vÒ lµ 10.540 c©y sè trong 14 ngµy. Em cã xem truyÖn "T©y du ký", ch¾c em nhí r»ng ®êi nhµ §êng (Trung Quèc) «ng s HuyÒn Trang sang Ên §é lÊy kinh PhËt c¶ ®i vµ vÒ mÊt 17 n¨m

(tõ n¨m 627 ®Õn n¨m 644), däc ®êng l¹i g®p nhiÒu yªu quû vµ l¾m bíc gian nan. Nhê cã "TÒ thiªn ®¹i th¸nh" míi tho¸t khái mäi nguy hiÓm. Ngµy nay, ®i tõ ViÖt Nam ho®c Trung Quèc ®Õn Ên §é chØ mÊt mét ngµy. Khoa häc ®· chinh phôc kh«ng gian vµ thêi gian. Chñ nghÜa x· héi céng víi khoa häc, ch¾c ch¾n sÏ ®a loµi ngêi ®Õn h¹nh phóc v« tËn... Cuéc ®i th¨m cña B¸c vµ §oµn ®· kÕt thóc rÊt tèt ®Ñp. Nã ®· th¾t ch®t thªm t×nh nghÜa anh em ViÖt Ên - MiÕn. Nh©n d©n c¸c níc b¹n cµng ra søc ñng hé cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ cña nh©n d©n ta. Nã ph¸t triÓn vµ cñng cè thªm t×nh ®oµn kÕt gi÷a nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi. Nã gãp phÇn t¨ng cêng lùc lîng gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi. T×nh anh em th¾m thiÕt cña nh©n d©n c¸c níc b¹n ®èi víi nh©n d©n ta ®· biÓu lé râ rÖt trong nh÷ng lêi th©n ¸i cña c¸c l·nh tô Ên, MiÕn ®èi víi B¸c. VÝ dô Thñ tíng Nªru ®· nãi tríc quÇn chóng Ên §é: "Chóng ta ®· cã dÞp hoan nghªnh víi lßng kÝnh träng vµ yªu quý nhiÒu vÞ thîng kh¸ch tõ c¸c níc ®Õn. Nhng vÞ thîng kh¸ch mµ chóng t«i hoan nghªnh h«m nay thËt lµ ®®c biÖt. §®c biÖt kh«ng ph¶i v× chÝnh trÞ ho®c v× lÏ g× kh¸c, nhng v× kh«ng vÞ thîng kh¸ch nµo gi¶n dÞ nh vÞ thîng kh¸ch nµy vµ hÔ g®p m®t lµ ngêi ta ph¶i yªu mÕn... Ba n¨m rìi tríc ®©y, t«i ®· g®p vÞ thîng kh¸ch nµy ë Hµ Néi. Vµ t«i c¶m thÊy ngay lµ t«i bÞ tÊn c«ng, tÊn c«ng b»ng t×nh th¬ng yªu, thËt lµ khã mµ chèng l¹i mét cuéc tÊn c«ng nh thÕ...". Khi ë níc b¹n, B¸c ®· nhËn ®îc h¬n 150 bøc th cña c¸c ®oµn thÓ vµ c¸ nh©n tõ c¸c n¬i göi ®Õn. Mét cô b¸c sÜ 90 tuæi viÕt: NÕu ta cÇn ®Õn nghÒ thuèc cña cô, cô sÏ xung phong sang phôc vô nh©n d©n ViÖt Nam. Mét thanh niªn quÌ tay, cè g¾ng hÕt søc viÕt th chµo mõng B¸c vµ chóc níc ta mau thèng nhÊt. Héi nhi ®ång xø Ugien göi mét b¶n quyÕt nghÞ c¶m ¬n B¸c ®· cho c¸c em Ên ®îc gäi B¸c lµ Sasa Hå vµ xin liªn l¹c víi nhi ®ång ViÖt Nam. Héi c¸c em g¸i mï m¾t, khÈn kho¶n "mêi B¸c ®Õn th¨m c¸c ch¸u, dï lµ chØ vµi phót ®ång hå". Héi "®Êu tranh gi¶i phãng xø Goa", Chi héi

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

hoµ b×nh thÕ giíi cña Ên §é, nhiÒu ®oµn thÓ vµ nh©n sÜ kh¸c còng göi th tá c¶m t×nh vµ chóc nh©n d©n ta th¾ng lîi trong cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Khi ®i, B¸c vµ §oµn mang t×nh anh em cña nh©n d©n ta ®Õn cho nh©n d©n c¸c níc b¹n. Lóc vÒ, B¸c vµ §oµn ®a t×nh anh em cña nh©n d©n c¸c níc b¹n chuyÓn l¹i cho ®ång bµo ta. B¸c vµ §oµn vÒ ®óng ngµy 29 TÕt ®Ó cïng víi ®ång bµo ta mõng xu©n - mét mïa xu©n h÷u nghÞ quèc tÕ, mét mïa xu©n th¾ng lîi ngo¹i giao... Ngµy mai, anh sÏ vÒ chóc ba m¸ vµ c¸c em n¨m míi! Anh L.T. cña em
B¸o Nh©n d©n, tõ sè 1447, ngµy 26-2-1958 ®Õn sè 1474, ngµy 25-3-1958.

NãI CHUYÖN VíI N¤NG D¢N HîP T¸C X· N¤NG NGHIÖP CÇU THµNH, HUYÖN §¹I Tõ, TH¸I NGUY£N
"Mét c©y lµm ch¼ng nªn non, Ba c©y chôm l¹i nªn hßn nói cao". Muèn lµm hßn nói cao, ph¶i vµo tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·, v× nhiÒu ngêi häp l¹i th× lµm ®îc nhiÒu, ®îc tèt. Lóc ®Çu tæ chøc th× cã nhiÒu khã kh¨n vµ cha m¹nh. §ã lµ v× cha cã kinh nghiÖm. Còng nh mét em bÐ lóc míi ®i th× ®i cßn chËp cho¹ng, ®i cha nhanh; nhng ®é 3 n¨m, em bÐ míi ®i v÷ng vµ ®i nhanh ®îc. ViÖc x©y dùng tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· còng thÕ. Cã tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· th× s¶n xuÊt míi tèt. Võa qua, n¬i nµo cã tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· kh¸ th× chèng h¹n kh¸, thu ho¹ch t¨ng. N¨m 1957, hîp t¸c x· S¬n TËp ë ®©y thu ho¹ch 1.500 c©n thãc mét mÉu mµ tæ ®æi c«ng kh¸ còng ë ®©y thu ho¹ch ®îc cã 1.300 c©n mét mÉu, vµ ®ång bµo lµm ¨n riªng lÎ chØ thu ho¹ch ®îc cã 1.200 c©n. Nh vËy chøng tá hîp t¸c x· thu ho¹ch t¨ng h¬n tæ ®æi c«ng vµ tæ ®æi c«ng l¹i thu ho¹ch t¨ng h¬n ngêi lµm ¨n riªng lÎ. Cho nªn ®ång bµo cÇn vµo tæ ®æi c«ng, vµo hîp t¸c x·. Muèn x©y dùng tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· ®îc tèt ph¶i ®oµn kÕt, ph¶i lµm cho mäi ngêi tù nguyÖn tham gia,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ph¶i bµn b¹c d©n chñ vµ ph¶i tÝnh to¸n cho c«ng b»ng, hîp lý. Ban qu¶n trÞ ph¶i lu«n lu«n ®i s¸t x· viªn kiÓm tra ®«n ®èc. Chi bé vµ huyÖn, tØnh, khu ph¶i gióp ®ì, l·nh ®¹o. Khi ®· cã hîp t¸c x· ph¶i lµm thÕ nµo thu ho¹ch ngµy mét t¨ng lªn vµ mçi khi lµm xong mét viÖc ph¶i rót kinh nghiÖm. C¸i g× tèt ph¶i phæ biÕn, ®Ò cao, c¸i g× xÊu ph¶i b¶o nhau tr¸nh. Bµ con l¹i ph¶i th¬ng yªu nhau, gióp ®ì nhau. §¶ng viªn ph¶i xung phong vµo tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· vµ ph¶i g¬ng mÉu s¶n xuÊt. §¶ng viªn nµo cha vµo tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x·, cha g¬ng mÉu s¶n xuÊt tøc lµ cha lµm trßn tr¸ch nhiÖm cña §¶ng giao cho. C¸c ®oµn thÓ nh §oµn thanh niªn lao ®éng, n«ng héi, phô n÷, ph¶i h¨ng h¸i tham gia phong trµo ®æi c«ng, hîp t¸c x·, h¨ng h¸i s¶n xuÊt cho tèt. TÊt c¶ ®ång bµo ph¶i tin tëng r»ng phong trµo ®æi c«ng, hîp t¸c x· nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Hîp t¸c x·, tæ ®æi c«ng ch¼ng nh÷ng cã lîi ngay cho m×nh mµ cßn lîi vÒ sau cho con ch¸u m×nh. §ång bµo ph¶i tr«ng xa, thÊy réng, chí thÊy khã kh¨n mµ ng¹i, chí thÊy lîi Ých tríc m¾t mµ quªn lîi Ých l©u dµi. C¸n bé vµ c¸c x· viªn hîp t¸c x· ph¶i tuyªn truyÒn, vËn ®éng, gióp ®ì cho mäi ngêi cha vµo tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x·, ®Ó bµ con ®ã thÊy râ mµ vµo. §ång bµo ph¶i coi hîp t¸c x·, tæ ®æi c«ng nh c¸i nhµ cña m×nh; ph¶i tr«ng nom, s¨n sãc lµm sao cho nã v÷ng ch¾c. §¶ng, ChÝnh phñ ®ang tÝch cùc l·nh ®¹o miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. Muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, ®ång bµo ph¶i tiÕt kiÖm vµ nç lùc t¨ng gia s¶n xuÊt, tr¸nh hoang phÝ trong c¸c viÖc

giç ch¹p, cíi xin.
Nãi ngµy 2-3-1958. B¸o Nh©n d©n , sè 1453, ngµy 4-3-1958.

§IÖN GöI TæNG THèNG PH¸P R¥N£ C¤TY Y£U CÇU HUû Bá ¸N Tö H×NH CHÞ GIAMILA
KÝnh göi: ¤ng R¬nª C«ty, Tæng thèng níc Céng hoµ Ph¸p, T«i v« cïng xóc ®éng tríc viÖc chÞ Giamila BuhirÐt, ngêi n÷ thanh niªn yªu níc Angiªri, bÞ kÕt ¸n tö h×nh. Thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, t«i ®Ò nghÞ Ngµi cã biÖn ph¸p phï hîp víi truyÒn thèng yªu chuéng c«ng lý vµ nh©n ®¹o cña nh©n d©n Ph¸p ®Ó cøu sèng tÝnh m¹ng cña chÞ Giamila. KÝnh göi Ngµi lêi chµo tr©n träng. Ngµy 7 th¸ng 3 n¨m 1958 Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1460, ngµy 11-3-1958.

NãI CHUYÖN T¹I LíP HUÊN LUYÖN §µO T¹O C¸N Bé HîP T¸C X· N¤NG NGHIÖP
C¸c c¸n bé ph¶i chó ý l·nh ®¹o n«ng nghiÖp, v× muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× ph¶i ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nhng ®ång thêi còng ph¶i ph¸t triÓn n«ng nghiÖp, v× hai ngµnh ®ã kh¨ng khÝt víi nhau. Ngµnh n«ng nghiÖp cã nhiÖm vô cung cÊp nguyªn liÖu cho ngµnh c«ng nghiÖp vµ tr¸i l¹i, ngµnh c«ng nghiÖp sÏ gióp cho ngµnh n«ng nghiÖp ph¸t triÓn. NÕu ngµnh c«ng nghiÖp ph¸t triÓn mµ ngµnh n«ng nghiÖp kh«ng ph¸t triÓn th× khËp khÔnh nh ngêi ®i mét ch©n. Muèn ph¸t triÓn n«ng nghiÖp th× tríc hÕt ph¶i x©y dùng tèt phong trµo ®æi c«ng ë kh¾p mäi n¬i vµ trªn c¬ së ®ã sÏ x©y dùng hîp t¸c x· n«ng nghiÖp tõ thÊp ®Õn cao. C¸c cÊp tõ trung ¬ng ®Õn huyÖn ph¶i l·nh ®¹o ch®t chÏ, thiÕt thùc, ph¶i ®Õn tËn n¬i kiÓm tra, ®«n ®èc vµ ph¶i ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng, kh«ng ®îc quan liªu, chØ l·nh ®¹o phong trµo trªn giÊy tê. C¸c c¸n bé ch¼ng nh÷ng ph¶i biÕt chÝnh trÞ, mµ cßn cÇn ph¶i biÕt c¶ kü thuËt, tr¸i l¹i chØ biÕt kü thuËt mµ kh«ng biÕt chÝnh trÞ th× c«ng t¸c còng kh«ng tèt. VËn ®éng n«ng d©n vµo tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· th× ph¶i tuyªn truyÒn gi¶i thÝch, nhng nh thÕ cha ®ñ mµ ph¶i lÊy kÕt qu¶ thùc tÕ ®Ó n«ng d©n nh×n thÊy tËn m¾t, nghe thÊy tËn tai th× viÖc tuyªn truyÒn ®ã míi cã kÕt qu¶ tèt.
Nãi ngµy 13-3-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1463,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngµy 14-3-1958.

nghÜa lµ môc ®Ých ph¶i nhÊt trÝ vµ lËp trêng còng ph¶i nhÊt trÝ §oµn kÕt thËt sù nghÜa lµ võa ®oµn kÕt, . võa ®Êu tranh, häc nh÷ng c¸i tèt cña nhau, phª b×nh nh÷ng c¸i sai cña nhau vµ phª b×nh trªn lËp trêng th©n ¸i, v× níc, v× d©n. Tãm l¹i, muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× toµn d©n cÇn ®oµn kÕt l©u dµi, ®oµn kÕt thËt sù vµ cïng nhau tiÕn bé. Cuèi cïng, t«i mong r»ng M®t trËn sÏ cè g¾ng ra søc ®éng viªn toµn d©n t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm ®Ó x©y dùng kinh tÕ ë miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi vµ ra søc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ.
Nãi ngµy 19-3-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1469, ngµy 20-3-1958.

NãI CHUYÖN T¹I HéI NGHÞ Më RéNG Uû BAN TRUNG ¦¥NG MÆT TRËN Tæ QUèC VIÖT NAM
HiÖn nay miÒn B¾c ®ang tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi. Muèn vËy, tríc hÕt mäi ngêi ph¶i ra søc x©y dùng kinh tÕ cho v÷ng m¹nh. Muèn x©y dùng kinh tÕ, th× ph¶i thùc hiÖn cÇn vµ kiÖm; mçi ngêi, mçi gia ®×nh, mçi xÝ nghiÖp, mçi n«ng th«n, mçi ®oµn thÓ vµ toµn d©n thùc hiÖn ®îc cÇn kiÖm th× nhÊt ®Þnh ta tiÕn nh÷ng bíc lín trong c«ng cuéc cñng cè miÒn B¾c, ®a miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi. Song ta cßn khã kh¨n lín, ®ã lµ sù can thiÖp cña ®Õ quèc Mü vµo miÒn Nam ViÖt Nam. Toµn d©n ph¶i ®Êu tranh chèng ®Õ quèc Mü, ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ, ®ång thêi ra søc lµm trßn nhiÖm vô tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi. Lµm trßn ®îc nhiÖm vô ®ã tøc lµ cã søc m¹nh lín ®Ó ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, mäi ngêi cÇn ®oµn kÕt thËt sù vµ gióp nhau cïng tiÕn bé. §oµn kÕt thËt sù

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI VíI QU¢N §éI VÒ T×NH H×NH Vµ NHIÖM Vô TR¦íC M¾T T¹I HéI NGHÞ CAO CÊP TOµN QU¢N
B¸c thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ chóc c¸c chó: n¨m míi, thi ®ua míi, th¾ng lîi míi. Qua ba n¨m x©y dùng trong hoµ b×nh, qu©n ®éi ta ®· thu ®îc kÕt qu¶ kh¸, ®®t ®îc c¬ së ®Ó tiÕn lªn n÷a. §®c biÖt lµ sau Héi nghÞ Trung ¬ng lÇn thø 1217, qu©n ®éi ta chØnh huÊn chÝnh trÞ tèt, lµm cho toµn qu©n nhÊt trÝ víi NghÞ quyÕt cña Trung ¬ng §¶ng vµ nh÷ng nhËn ®Þnh cña Tæng qu©n uû, do ®ã mµ n©ng cao thªm ý thøc tæ chøc vµ kû luËt, néi bé ®oµn kÕt vµ phÊn khëi. Do sù tiÕn bé Êy mµ c¸c cuéc ®¹i héi ®¹i biÓu §¶ng trong qu©n ®éi ë cÊp tiÓu ®oµn vµ trung ®oµn ®Òu cã kÕt qu¶ kh¸, c«ng t¸c huÊn luyÖn qu©n sù còng cã thµnh tÝch, c«ng t¸c phôc viªn vµ thÝ nghiÖm chÕ ®é nghÜa vô qu©n sù còng lµm kh¸, c«ng t¸c x©y dùng doanh tr¹i còng b¾t ®Çu lµm ®îc. B¸c thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ khen ngîi toµn

thÓ qu©n ®éi ta, khen ngîi tÊt c¶ ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng trong qu©n ®éi. B©y giê t×nh h×nh míi vµ nhiÖm vô tríc m¾t cña qu©n ®éi ta nh thÕ nµo? Nãi tãm t¾t th× trªn thÕ giíi, lùc lîng hoµ b×nh vµ x· héi chñ nghÜa ngµy cµng lín m¹nh vµ cã kh¶ n¨ng ng¨n ®îc chiÕn tranh; nãi chung t×nh h×nh hoµ ho·n h¬n tríc. Tuy vËy, bän ®Õ quèc vÉn ra søc chuÈn bÞ chiÕn tranh, v× vËy chóng ta ph¶i lu«n lu«n c¶nh gi¸c. ë trong níc, trong khi ta tiÕp tôc ®Êu tranh ®Ó thèng nhÊt níc nhµ th× miÒn B¾c ®· c¨n b¶n hoµn thµnh c¶i c¸ch ruéng ®Êt vµ c¨n b¶n hoµn thµnh kh«i phôc kinh tÕ. N¨m nay, chóng ta b¾t ®Çu ph¸t triÓn kinh tÕ cã kÕ ho¹ch dµi h¹n lµ 3 n¨m. §ã lµ mét th¾ng lîi vµ lµ mét bíc míi trong thêi kú qu¸ ®é tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi. Tríc t×nh h×nh nh thÕ, nhiÖm vô tríc m¾t cña qu©n ®éi ta lµ g×? - Mét lµ, chóng ta ph¶i x©y dùng qu©n ®éi ngµy cµng hïng m¹nh vµ s½n sµng chiÕn ®Êu ®Ó gi÷ g×n hoµ b×nh, b¶o vÖ ®Êt níc, b¶o vÖ c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c vµ lµm hËu thuÉn cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. NhiÖm vô ®ã bao gåm viÖc x©y dùng qu©n ®éi thêng trùc vµ x©y dùng lùc lîng hËu bÞ. - Hai lµ, tÝch cùc tham gia s¶n xuÊt ®Ó gãp phÇn x©y dùng kinh tÕ, x©y dùng vµ cñng cè hËu ph¬ng. Hai nhiÖm vô Êy ®Òu rÊt quan träng, nhÊt trÝ vµ kÕt hîp ch®t chÏ víi nhau v× ®Òu nh»m lµm cho qu©n ®éi ta ngµy cµng m¹nh vµ miÒn B¾c ngµy cµng v÷ng ch¾c. §¶ng vµ ChÝnh phñ giao cho qu©n ®éi hai nhiÖm vô ®ã vµ qu©n ®éi ta ph¶i cè g¾ng hoµn thµnh cho th¾ng lîi. §Ó thùc hiÖn tèt nh÷ng nhiÖm vô ®ã th× ph¶i lµm nh÷ng g×? - Ph¶i t¨ng cêng sù l·nh ®¹o cña §¶ng trong qu©n ®éi. - Ph¶i t¨ng cêng gi¸o dôc chÝnh trÞ ®Ó n©ng cao gi¸c ngé x· héi chñ nghÜa cho toµn qu©n, - Ph¶i t¨ng cêng huÊn luyÖn qu©n sù vµ kü thuËt,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

- Ph¶i chÊp hµnh nghiªm chØnh chÕ ®é vµ kû luËt, - Ph¶i hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch s¶n xuÊt. §Ó qu©n ®éi ta hoµn thµnh ®îc nhiÖm vô ®ã th× c¸n bé ph¶i n©ng cao quyÕt t©m, ®ång thêi ph¶i cÈn thËn. QuyÕt t©m vµ cÈn thËn ph¶i ®i ®«i víi nhau chø kh«ng ph¶i quyÕt t©m lµ m¹o hiÓm. Ph¶i biÕn quyÕt t©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ thµnh quyÕt t©m cña toµn qu©n ta. Thùc hiÖn quyÕt t©m ®ã nh thÕ nµo? C¸c ®¬n vÞ bé ®éi thêng trùc: - Ph¶i tÝch cùc häc tËp,

- Ph¶i chÊp hµnh nghiªm chØnh chÕ ®é vµ kû luËt, - Ph¶i s½n sµng chiÕn ®Êu. C¸c ®¬n vÞ bé ®éi s¶n xuÊt ph¶i tÝch cùc lao ®éng hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch s¶n xuÊt. C¸n bé ph¶i cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, chÊp hµnh tèt mÖnh lÖnh vµ chØ thÞ, kh¾c phôc khã kh¨n, ®i s©u ®i s¸t thùc tÕ, thêng xuyªn kiÓm tra ®«n ®èc, chèng quan liªu ®¹i kh¸i. QuyÕt t©m ph¶i biÓu hiÖn ra nh vËy. Mét ®iÓm n÷a lµ ph¶i nhËn râ t×nh h×nh vµ nhiÖm vô mét c¸ch toµn diÖn, mét c¸ch thiÕt thùc, chí nhËn thøc mét c¸ch lÖch l¹c, chñ quan, côc bé. VÝ dô: chØ thÊy nhiÖm vô s¶n xuÊt (v× viÖc nµy lµ míi) mµ xem thêng nhiÖm vô x©y dùng qu©n ®éi, hay tr¸i l¹i chØ thÊy nhiÖm vô x©y dùng qu©n ®éi tiÕn lªn mµ kh«ng thÊy nhiÖm vô s¶n xuÊt lµ quan träng. Ho®c chØ thÊy thuËn lîi kh«ng thÊy khã kh¨n mµ chñ quan. Ho®c chØ thÊy khã kh¨n kh«ng thÊy thuËn lîi mµ bi quan. Ho®c chØ thÊy khã kh¨n cña ®¬n vÞ m×nh kh«ng thÊy khã kh¨n cña cÊp trªn, cÊp díi; chØ thÊy khã kh¨n cña qu©n

®éi, Ýt thÊy khã kh¨n cña §¶ng, cña ChÝnh phñ vµ nh©n d©n. Ph¶i nhËn râ tr¸ch nhiÖm cña m×nh lµ kh¾c phôc khã kh¨n, lµm trßn nhiÖm vô. Mét ®iÓm n÷a lµ toµn qu©n ta ph¶i thi ®ua häc tËp, thi ®ua lao ®éng s¶n xuÊt, ph¶i khiªm tèn, gi¶n dÞ, tiÕt kiÖm, ph¶i chèng l·ng phÝ tham «. Trong mäi c«ng viÖc, c¸n bé ph¶i lµm g¬ng, nhÊt lµ c¸n bé cao cÊp, ®¶ng viªn, ®oµn viªn trong qu©n ®éi ph¶i lµm ®Çu tµu, lµm g¬ng mÉu gióp ®ì mäi ngêi cïng tiÕn bé. Mét ®iÒu quan träng n÷a lµ ph¶i t¨ng cêng ®oµn kÕt. Kh«ng ph¶i nãi nhiÒu, c¸c chó còng biÕt ®oµn kÕt lµ søc m¹nh, c¸ch m¹ng nhê ®oµn kÕt mµ th¾ng lîi, kh¸ng chiÕn nhê ®oµn kÕt mµ thµnh c«ng. Ngµy nay, trong viÖc x©y dùng qu©n ®éi, ph¸t triÓn kinh tÕ, còng ph¶i t¨ng cêng ®oµn kÕt: ®oµn kÕt trong c¸n bé víi nhau, ®oµn kÕt gi÷a c¸n bé vµ chiÕn sÜ, ®oµn kÕt gi÷a c¸n bé vµ bé ®éi B¾c - Nam, ®oµn kÕt gi÷a bé ®éi chiÕn ®Êu vµ bé ®éi s¶n xuÊt. Ph¶i thùc hiÖn ®oµn kÕt qu©n d©n, qu©n ®éi ph¶i gióp ®ì nh©n d©n. NhÊt lµ c¸c ®¬n vÞ bé ®éi s¶n xuÊt cµng ph¶i chó ý gióp ®ì nh©n d©n, thùc hiÖn tèt chÝnh s¸ch d©n téc cña §¶ng vµ ChÝnh phñ. Ph¶i ®oµn kÕt qu©n, chÝnh, §¶ng. Qu©n ®éi ph¶i t«n träng sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, ph¶i gióp ®ì c¸c cÊp uû §¶ng vµ chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng. Ph¶i tr¸nh tù kiªu, tù ®¹i, v× lóc thµnh c«ng th× dÔ tù kiªu tù ®¹i, mµ ®· tù kiªu tù ®¹i lµ tho¸i bé. Bëi vËy, qu©n ®éi ta khi thµnh c«ng cµng ph¶i khiªm tèn, chí cã tù kiªu tù ®¹i. Nãi tãm l¹i, toµn qu©n ph¶i ®oµn kÕt phÊn ®Êu, quyÕt t©m x©y dùng qu©n ®éi ta thµnh mét qu©n ®éi hïng m¹nh, s½n sµng chiÕn ®Êu, häc tËp giái, c«ng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

t¸c giái, s¶n xuÊt giái.
Nãi ngµy 20-3-1958. S¸ch Hå ChÝ Minh víi c¸c lùc lîng vò trang nh©n d©n, Nxb. Qu©n ®éi nh©n d©n, Hµ Néi, 1975, tr.321-325.

NãI CHUYÖN VÒ NHIÖM Vô S¶N XUÊT CñA QU¢N §éI
B¸c khen bé ®éi ta ®· cè g¾ng gióp d©n chèng h¹n. B¸c ®i th¨m c¸c níc, ®Õn ®©u, nh©n d©n vµ qu©n ®éi níc b¹n còng biÕt, còng phôc bé ®éi ta v× thµnh tÝch §iÖn Biªn Phñ vµ gióp d©n chèng h¹n, chèng lôt. CÇn ph¶i gi÷ lÊy vinh dù Êy. HiÖn nay qu©n ®éi ta cã hai nhiÖm vô chÝnh. Mét lµ x©y dùng mét qu©n ®éi hïng m¹nh, s½n sµng chiÕn ®Êu. Hai lµ t¨ng gia s¶n xuÊt cïng víi toµn d©n ®Ó tiÕn

dÇn lªn chñ nghÜa x· héi. Tham gia s¶n xuÊt lµ mét nhiÖm vô vÎ vang mµ §¶ng vµ ChÝnh phñ giao cho qu©n ®éi. Thùc hiÖn nhiÖm vô ®ã cã khã kh¨n, nhng khã kh¨n lµ t¹m thêi, thuËn lîi míi lµ c¨n b¶n, ph¶i ph¸t triÓn thuËn lîi vµ kh¾c phôc khã kh¨n. §®c biÖt ®èi víi nhiÖm vô s¶n xuÊt cña qu©n ®éi, c¸n bé vµ chiÕn sÜ cÇn häc vÒ kü thuËt n«ng nghiÖp. C¸c chó phÇn lín tríc kia lµ n«ng d©n, ®· hiÓu n«ng nghiÖp lµ ph¶i cíp ma, cíp n¾ng, nÕu lµm viÖc m¸y mãc ngµy 8 giê vµ chñ nhËt ®i ch¬i, cã khi sÏ háng viÖc. §¸nh ®Õ quèc th× cã mét thø gi®c tríc m¾t, nhng trong n«ng nghiÖp th× cã nhiÒu kÎ thï: nµo trêi kh«ng ma thuËn giã hoµ, nµo s©u bä ph¸ ho¹i. §¸nh gi®c trong n«ng nghiÖp phøc t¹p h¬n ®¸nh gi®c thùc d©n. C¸c chó ph¶i chuÈn bÞ tinh thÇn ®¸nh th¾ng c¶ trêi. Cßn ph¶i ®Ò cao kû luËt lao ®éng vµ nªn cã kÕ ho¹ch trång thø g× tù tóc ®îc tríc. "Thùc tóc binh cêng", tù tóc ®îc cµng nhiÒu cµng tèt. Kinh nghiÖm Gi¶i phãng qu©n Trung Quèc ®· biÕn nh÷ng vïng sa m¹c T©n C¬ng thµnh mét khu trång b«ng lín nhÊt Trung Quèc vµ biÕn nh÷ng vïng hiÓm trë ë H¾c Long Giang tõ ®ång lÇy "vµo ®îc mµ kh«ng cã lèi ra" thµnh mét n¬i kinh tÕ sÇm uÊt. Hai kinh nghiÖm ®ã chøng tá: cã quyÕt t©m cña con ngêi - nhÊt lµ mét sè ngêi s½n cã tæ chøc, cã kû luËt, cã gi¸c ngé - th× bÊt cø khã kh¨n g× còng kh¾c phôc ®îc, bÊt cø viÖc g× còng lµm ®îc. Anh em Gi¶i phãng qu©n Trung Quèc lµ anh hïng. Qu©n ®éi ta còng anh hïng. C¸i g× anh em lµm ®îc th× m×nh còng lµm ®îc. Trung ¬ng vµ ChÝnh phñ sÏ theo dâi sù cè g¾ng vµ mçi th¾ng lîi cña ®¬n vÞ, s½n sµng khen thëng c¸c ®¬n vÞ vµ c¸ nh©n xuÊt s¾c. B¸c trao cho ®¬n vÞ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

mét tr¨m huy hiÖu lµm gi¶i thëng trong bíc ®Çu vµ mong tÊt c¶ mäi ngêi sÏ lµm trßn nhiÖm vô, thi ®ua cïng víi toµn d©n thùc hiÖn kÕ ho¹ch dµi h¹n cña Nhµ níc.
Nãi th¸ng 3-1958. S¸ch Hå ChÝ Minh víi c¸c lùc lîng vò trang, Nxb. Qu©n ®éi nh©n d©n, Hµ Néi, 1975, tr.318-320.

TH¦ GöI §åNG BµO, Bé §éI Vµ C¸N Bé T¢Y B¾C
Th©n ¸i göi ®ång bµo, bé ®éi ë T©y B¾c, Nh©n dÞp Phã Thñ tíng Vâ Nguyªn Gi¸p lªn th¨m T©y B¾c, t«i thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ th©n ¸i göi lêi hái th¨m toµn thÓ ®ång bµo thuéc c¸c d©n téc, toµn thÓ bé ®éi vµ c¸n bé ë T©y B¾c, chóc tÊt c¶ m¹nh khoÎ, vui vÎ, ®oµn kÕt, tiÕn bé. Tõ khi T©y B¾c ta ®îc gi¶i phãng, Khu tù trÞ T©y B¾c ®îc thµnh lËp, ®ång bµo thuéc c¸c d©n téc ë T©y B¾c ®· ra søc t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ níc, nhê ®ã mµ ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ ®· ®îc c¶i thiÖn h¬n tríc, t×nh ®oµn kÕt anh em gi÷a c¸c d©n téc còng t¨ng thªm. Bíc sang n¨m nay, chóng ta ®i vµo kÕ ho¹ch dµi h¹n ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸. §ång bµo ta ë T©y B¾c ph¶i ra søc cè g¾ng h¬n n÷a, t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, ra søc häc hµnh vµ thùc hiÖn vÖ sinh phßng bÖnh, ®Ó lµm cho Khu tù trÞ ta ngµy cµng phån thÞnh, ®êi sèng cña ®ång bµo ngµy cµng no ®ñ, t¬i vui. Bé ®éi ta tríc ®©y ®· ra søc gióp ®ì nh©n d©n, chiÕn ®Êu giÕt gi®c, gi¶i phãng T©y B¾c, th× ngµy nay cµng ph¶i ra søc gi÷ g×n an ninh trËt tù, b¶o vÖ biªn giíi, b¶o vÖ cho ®ång bµo ®îc yªn æn lµm ¨n. §ång thêi, ®Ó gãp phÇn cho Khu tù trÞ giµu cã thªm, bé ®éi cÇn ph¶i tham gia s¶n xuÊt, x©y dùng nh÷ng n«ng tr-

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

êng g¬ng mÉu. Bé ®éi ph¶i gióp ®ì ®ång bµo vÒ mäi m®t. §ång bµo ph¶i hÕt lßng gióp ®ì bé ®éi. Qu©n d©n ®oµn kÕt, cïng nhau cñng cè vµ më mang Khu tù trÞ. TÊt c¶ c¸c c¸n bé c«ng t¸c ë T©y B¾c, kh«ng ph©n biÖt c¸n bé miÒn ngîc hay lµ miÒn xu«i, ®Òu ph¶i dèc lßng phÊn ®Êu ®Ó cñng cè vµ më mang Khu tù trÞ, ®oµn kÕt víi nhau, ra søc phôc vô nh©n d©n, chÊp hµnh ®óng ®¾n chÝnh s¸ch d©n téc cña §¶ng vµ ChÝnh phñ. Ph¶i xung phong g¬ng mÉu trong mäi viÖc. Chóng ta ph¶i ®oµn kÕt vµ quyÕt t©m. §ång bµo c¸c d©n téc ph¶i ®oµn kÕt, nh©n d©n vµ bé ®éi ph¶i ®oµn kÕt, c¸n bé vµ nh©n d©n cïng bé ®éi ph¶i ®oµn kÕt. TÊt c¶ mäi ngêi ph¶i quyÕt t©m lµm trßn nhiÖm vô. T«i tin r»ng díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, víi sù gióp ®ì cña c¸c d©n téc anh em trong c¶ níc, víi sù ®oµn kÕt vµ quyÕt t©m cña mäi ngêi, Khu tù trÞ T©y B¾c ta nhÊt ®Þnh sÏ ngµy cµng giµu cã, ®êi sèng nh©n d©n sÏ ngµy cµng ®Çy ®ñ. Nh vËy tøc lµ gãp phÇn cñng cè miÒn B¾c vµ ®Êu tranh ®Ó thèng nhÊt níc nhµ. T«i chóc ®ång bµo, bé ®éi, c¸n bé ë T©y B¾c m¹nh khoÎ, ®oµn kÕt vµ thµnh c«ng. Ngµy 24 th¸ng 3 n¨m 1958 Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1490,

ngµy 10-4-1958.

§IÖN MõNG QUèC V¦¥NG KH¥ME N¤R¤§¤M XURAMARÝT
KÝnh göi Quèc v¬ng N«r«®«m XuramarÝt vµ Hoµng hËu V¬ng quèc Kh¬me, Nh©n dÞp kû niÖm lÔ lªn ng«i vµ sinh nhËt cña Ngµi, thay m®t nh©n d©n vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hßa vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, t«i kÝnh göi tíi Quèc v¬ng vµ Hoµng hËu lêi chóc mõng nhiÖt liÖt. KÝnh chóc Quèc v¬ng vµ Hoµng hËu lu«n lu«n m¹nh kháe vµ sèng l©u ®Ó l·nh ®¹o nh©n d©n x©y dùng níc Kh¬me ngµy cµng giµu m¹nh. Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a hai níc chóng ta ngµy cµng cñng cè vµ ph¸t triÓn. Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hßa

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Hå CHÝ MINH

B¸o Nh©n d©n, sè 1474, ngµy 25-3-1958.

TH¦ GöI C¸N Bé, CHIÕN SÜ S¦ §OµN 335
Th©n ¸i göi toµn thÓ c¸c c¸n bé vµ chiÕn sÜ S ®oµn 335, B¸c rÊt vui lßng ®îc ®ång chÝ Vâ Nguyªn Gi¸p b¸o c¸o r»ng sau khi häc tËp nghÞ quyÕt cña Trung ¬ng vµ Tæng qu©n uû, toµn thÓ c¸c c¸n bé vµ chiÕn sÜ ®· quyÕt t©m triÖt ®Ó chÊp hµnh nhiÖm vô míi, yªn t©m vµ phÊn khëi tham gia c«ng cuéc cñng cè vµ x©y dùng khu T©y B¾c thµnh mét hËu ph¬ng v÷ng ch¾c cña miÒn B¾c chóng ta; trong mäi viÖc th× toµn thÓ ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng ®· lµm g¬ng mÉu. Tinh thÇn dòng c¶m cña c¸c chó thËt xøng ®¸ng víi truyÒn thèng vÎ vang cña qu©n ®éi ta, xøng ®¸ng víi sù gi¸o dôc vµ sù tin cËy cña §¶ng vµ ChÝnh phñ. Trong c«ng viÖc x©y dùng ®¬n vÞ chiÕn ®Êu còng nh trong c«ng viÖc x©y dùng n«ng trêng, më mang ®êng s¸, chóng ta cßn cã khã kh¨n. Nhng B¸c tin r»ng víi søc ®oµn kÕt vµ lßng quyÕt t©m cña toµn qu©n, chóng ta nhÊt ®Þnh hoµn thµnh th¾ng lîi nhiÖm vô n®ng nÒ vµ vÎ vang ®ã. B¸c chóc c¸c chó thµnh c«ng. Ngµy 28 th¸ng 3 n¨m 1958 Hå CHÝ MINH
Bót tÝch lu t¹i B¶o tµng Hå ChÝ Minh.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN MõNG CHñ TÞCH V¤R¤SILèP
KÝnh göi ®ång chÝ V«r«silèp, Chñ tÞch Chñ tÞch ®oµn X«viÕt tèi cao Liªn X«, Nh©n dÞp ®ång chÝ võa míi ®îc cö l¹i lµm Chñ tÞch Chñ tÞch ®oµn X«viÕt tèi cao Liªn X«, thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n, t«i nhiÖt liÖt chµo mõng ®ång chÝ. KÝnh chóc ®ång chÝ khoÎ m¹nh ®Ó l·nh ®¹o nh©n d©n Liªn X« thu nhiÒu thµnh tÝch míi trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n. Ngµy 29 th¸ng 3 n¨m 1958 Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1479, ngµy 30-3-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

T×NH TR¹NG BI §¸T CñA NÒN GI¸O DôC Mü
§ã lµ c©u b×nh luËn cña mét t¹p chÝ t s¶n Mü, tê Thêi b¸o. Nh÷ng chuyÖn sau ®©y ®Òu trÝch tõ t¹p chÝ Êy, trong c¸c sè th¸ng hai vµ th¸ng ba: - Cø ba sinh viªn ë c¸c trêng cao ®¼ng Mü, th× hai ngêi kh«ng häc m«n ho¸ häc. Bèn sinh viªn th× ba ngêi kh«ng häc vËt lý. T¸m sinh viªn th× b¶y ngêi kh«ng häc h×nh häc... - N¨m ngo¸i, trong 14 b»ng, c¸c sinh viªn kh«ng häc khoa häc vµ to¸n häc còng thi ®ç. - ChØ 4% sinh viªn ®îc huÊn luyÖn ®Ó d¹y to¸n häc vµ 15% sinh viªn ®îc huÊn luyÖn ®Ó d¹y khoa häc. Nhng khi thi ®ç råi chØ s¸u phÇn mêi trong sè ®ã ®i lµm nghÒ d¹y häc. ë c¸c trêng cao ®¼ng Liªn X«, 40% sinh viªn häc tiÕng Anh. ë Mü, th× trong 25.000 trêng cao ®¼ng chØ cã mêi trêng d¹y tiÕng Nga. Bé trëng Bé Gi¸o dôc Mü ®· nhËn r»ng: VÒ m®t nµy, Mü "lµ mét níc l¹c hËu nhÊt trªn thÕ giíi". TrÝ dôc cßn nh thÕ, ®øc dôc th× thÕ nµo? Trong ®¸m häc sinh, phong trµo cao båi hoµnh hµnh ®Õn nçi võa råi mét viªn gi¸m ®èc trêng trung häc ë N÷u ¦íc ®· øc qu¸ mµ tù s¸t. Sau viÖc ®ã, ty gi¸o dôc ®· ph¶i ®uæi 644 häc sinh vµ sinh viªn. Trong sè ®ã, nhiÒu tªn ®· ph¹m téi ¨n c¾p, ®¸nh ngêi, hiÕp d©m. NÕu ty gi¸o dôc thi hµnh triÖt ®Ó chÝnh s¸ch Êy, th×

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

9.500 häc sinh n÷a còng sÏ bÞ ®uæi. Cø 100 häc sinh th× cã mét tªn háng tËn gèc. ë trêng An«ca, mét thÞ trÊn nhá víi 7.396 ngêi d©n, mét c« gi¸o b¶o häc sinh: "C¸c em h·y viÕt tãm t¾t néi dung mét quyÓn s¸ch nµo ®ã mµ c¸c em ®· ®äc". Tªn Ing¬lidu, 15 tuæi, viÕt: Mét h«m nä, mét tªn häc trß v¸c sóng vµo phßng, cha mÑ nã ®ang ngñ. Nã b¾n chÕt cha nã. MÑ nã la lªn, nã b¾n nèt mÑ nã. V× sao? V× nã ghÐt cha mÑ nã cø høa hÑn su«ng mµ kh«ng mua xe h¬i cho nã. Nay nã ®· cã xe h¬i. Ai muèn lÊy xe cña nã, nã sÏ b¾n chÕt". ViÕt "bµi" Êy h«m tríc th× tèi h«m sau Ing¬lidu ®· b¾n chÕt cha mÑ nã, lÊy xe h¬i cña cha nã phãng ®îc h¬n 100 c©y sè th× bÞ b¾t! TÝnh t×nh häc trß Mü nh vËy, sè phËn thÇy gi¸o Mü thÕ nµo? Ngêi ta ®· biÕt viÖc «ng gi¸m ®èc trêng Braoc¬lin ph¶i tù s¸t. Sau ®©y lµ chuyÖn mét bµ gi¸o bÞ c¸ch chøc: ë Lakilan, bµ gi¸o Baxkin (64 tuæi) d¹y häc ®· 21 n¨m, ®îc mäi ngêi yªu mÕn. Võa råi, bµ bÞ c¸ch chøc. V× sao? V× mét h«m, líp häc xong, ba em bÐ Mü da tr¾ng kh«ng chÞu chê xe cña trêng, n»ng n®c ®ßi ®¸p xe ngêi Mü da ®en ®Ó vÒ nhµ ngay. ChiÒu lßng em bÐ, bµ Baxkin ®µnh ph¶i gäi xe häc sinh da ®en dõng l¹i vµ cho ba em bÐ Mü da tr¾ng lªn xe. ChØ cã thÕ, ngêi Mü da tr¾ng lªn ¸n bµ Baxkin "ph¹m téi kh«ng ph©n biÖt chñng téc", vµ c¸ch chøc bµ! ThÕ mµ bän thèng trÞ Mü cø réng måm khoe khoang "v¨n minh" cña ®Õ quèc Mü! TRÇN LùC
B¸o Nh©n d©n sè 1479,

ngµy 30-3-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I TR¦êNG SÜ QUAN LôC QU¢N VIÖT NAM
B¸c thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ tá lêi khen ngîi nh÷ng thµnh tÝch ®· ®¹t ®îc cña nhµ trêng vÒ c¸c m®t: chÝnh trÞ, qu©n sù, kü thuËt b¾n sóng, ®iÒu lÖnh vµ t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm... §¶ng vµ ChÝnh phñ giao cho qu©n ®éi ta hai nhiÖm vô: 1. X©y dùng qu©n ®éi nh©n d©n ngµy cµng hïng m¹nh vµ s½n sµng chiÕn ®Êu. 2. ThiÕt thùc tham gia lao ®éng s¶n xuÊt ®Ó gãp phÇn x©y dùng chñ nghÜa x· héi. §ã lµ hai nhiÖm vô rÊt vÎ vang; hai nhiÖm vô ®ã nhÊt trÝ víi nhau. C¸c chó cÇn ph¶i ra søc häc tËp vµ c«ng t¸c ®Ó x©y dùng qu©n ®éi, ®ång thêi ph¶i ra søc tham gia s¶n xuÊt vµ tiÕt kiÖm, ñng hé nh÷ng ®¬n vÞ chuyÓn sang s¶n xuÊt. B¸c tin ch¾c r»ng c¸c chó sÏ cïng víi toµn qu©n thùc hiÖn tèt hai nhiÖm vô ®ã. Kho¸ häc nµy ®· s¾p kÕt thóc; c¸c chó s¾p ®i nhËn c«ng t¸c míi. C¸c chó cÇn m¹nh d¹n ¸p dông nh÷ng ®iÒu ®· häc ®îc, nhng cÇn ph¶i ¸p dông mét c¸ch thiÕt thùc, thÝch hîp víi hoµn c¶nh cña ta; chí gi¸o ®iÒu, chí m¸y mãc. C¸c chó cÇn ph¶i khiªm tèn häc tËp nh÷ng c¸n bé vµ chiÕn sÜ ë ®¬n vÞ, chí tù ®¹i, tù cao. C¸c chó cÇn ph¶i n©ng cao tinh thÇn c¶nh gi¸c, n©ng cao tÝnh tæ chøc, tÝnh kû luËt, tÝch cùc chÊp hµnh ®iÒu lÖnh, chÊp hµnh nh÷ng chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ. Mét ®iÒu rÊt quan träng n÷a, cã thÓ nãi lµ quan

träng bËc nhÊt, lµ ph¶i t¨ng cêng ®oµn kÕt: ®oµn kÕt gi÷a häc viªn vµ c¸n bé, gi÷a nhµ trêng vµ ®¬n vÞ, ®oµn kÕt gi÷a häc viªn míi tèt nghiÖp víi c¸n bé vµ chiÕn sÜ ë ®¬n vÞ, ®oµn kÕt gi÷a ®¬n vÞ miÒn B¾c vµ ®¬n vÞ miÒn Nam, gi÷a ®¬n vÞ chiÕn ®Êu vµ ®¬n vÞ s¶n xuÊt, ®oµn kÕt ch®t chÏ gi÷a qu©n ®éi vµ nh©n d©n... Cuèi cïng B¸c chóc c¸c chó häc viªn khi vÒ ®¬n vÞ cè g¾ng lµm ®óng nh÷ng ®iÓm ®ã ®Ó lu«n lu«n tiÕn bé vµ ®¹t nhiÒu thµnh tÝch. Chóc c¸c c¸n bé, gi¸o viªn vµ nh©n viªn thu nhiÒu kÕt qu¶ trong kho¸ häc s¾p tíi ®Ó båi dìng ®îc nhiÒu c¸n bé tèt cho qu©n ®éi. B¸c t®ng nhµ trêng 100 huy hiÖu ®Ó lµm gi¶i thëng cho nh÷ng ®ång chÝ ®· ®¹t ®îc thµnh tÝch kh¸ trong kho¸ häc võa qua, ®ång thêi ®Ó khuyÕn khÝch tinh thÇn thi ®ua trong häc tËp vµ c«ng t¸c s¾p tíi.
Nãi ngµy 5-4-1958. S¸ch Hå ChÝ Minh víi c¸c lùc lîng vò trang nh©n d©n, Nxb. Qu©n ®éi nh©n d©n, Hµ Néi, 1975, tr. 326-328.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

LêI PH¸T BIÓU TRONG BUæI KHAI M¹C Kú HäP THø T¸M QUèC HéI KHO¸ I 18
Tha §oµn Chñ tÞch, Tha c¸c vÞ ®¹i biÓu, Thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ, t«i xin th©n ¸i chµo mõng Quèc héi, c¸c vÞ ®¹i biÓu vµ chóc kho¸ häp Quèc héi lÇn thø t¸m thµnh c«ng tèt ®Ñp. Quèc héi häp kú nµy trong lóc t×nh h×nh thÕ giíi còng nh trong níc cã nh÷ng biÕn chuyÓn quan träng. - Trªn thÕ giíi th× lùc lîng cña phe hoµ b×nh, d©n chñ vµ x· héi chñ nghÜa ®· m¹nh h¬n h¼n lùc lîng phe ®Õ quèc g©y chiÕn. ViÖc Liªn X« thµnh c«ng trong viÖc chÕ t¹o tªn löa xuyªn qua c¸c lôc ®Þa vµ phãng vÖ tinh nh©n t¹o cµng cñng cè u thÕ cña phe ta. Hai cuéc Héi nghÞ cña c¸c ®¶ng céng s¶n vµ c«ng nh©n thÕ giíi häp vµo th¸ng 11 n¨m 1957 ë M¸txc¬va cµng chøng tá sù ®oµn kÕt nhÊt trÝ vµ sù hïng m¹nh cña phe x· héi chñ nghÜa vµ cña phong trµo céng s¶n vµ c«ng nh©n thÕ giíi. B¶n Tuyªn bè chung cña 12 ®¶ng céng s¶n vµ ®¶ng c«ng nh©n c¸c níc x· héi chñ nghÜa vµ b¶n Tuyªn ng«n hoµ b×nh cña Héi nghÞ 64 ®¶ng céng s¶n vµ c«ng nh©n thÕ giíi lµ nh÷ng v¨n kiÖn lÞch sö soi s¸ng ®êng lèi ®Êu tranh cña phong trµo hoµ b×nh d©n chñ, ®éc lËp d©n téc vµ x· héi chñ nghÜa thÕ giíi. T«i ch¾c r»ng Quèc héi ta nhiÖt liÖt hoan nghªnh hai v¨n kiÖn vÜ ®¹i Êy vµ nh©n d©n ta cµng n©ng cao t×nh ®oµn kÕt víi c¸c níc x· héi chñ nghÜa anh em do Liªn X« l·nh ®¹o. Phong trµo chèng chñ nghÜa thùc d©n ë ch©u ¸, ch©u Phi vµ ch©u Mü latinh còng ®ang ph¸t triÓn m¹nh.

Héi nghÞ nh©n d©n ¸ - Phi häp ë Thñ ®« Ai CËp võa råi ®· cñng cè sù ®oµn kÕt vµ t¨ng cêng lùc lîng cña c¸c d©n téc trong cuéc ®Êu tranh chèng chñ nghÜa thùc d©n, gi÷ g×n hoµ b×nh vµ ®éc lËp d©n téc. ë ViÖt Nam ta còng nh ë kh¾p n¬i trªn thÕ giíi, ®ang s«i næi phong trµo tá t×nh ñng hé cuéc chiÕn ®Êu anh dòng cña nh©n d©n Angiªri anh em vµ lªn ¸n ®Õ quèc can thiÖp vµo c«ng viÖc néi bé cña nh©n d©n In®«nªxia. HiÖn nay trªn thÕ giíi ®ang s«i næi phong trµo ®Êu tranh ®Ó cñng cè hoµ b×nh, ®ßi ®×nh chØ thö vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ, ®ßi häp héi nghÞ nh÷ng ngêi ®øng ®Çu c¸c níc. Võa råi X«viÕt tèi cao Liªn X« ®· quyÕt ®Þnh Liªn X« tù m×nh chñ ®éng ngõng thö vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ vµ yªu cÇu Anh, Mü còng sÏ theo g¬ng Liªn X« mµ chÊm døt viÖc thö vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ. §ã lµ mét quyÕt ®Þnh cã ý nghÜa lÞch sö to lín, gãp phÇn tÝch cùc vµo sù nghiÖp b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. T«i tin ch¾c r»ng Quèc héi ta, nh©n d©n ta sÏ cïng víi nh©n d©n thÕ giíi nhiÖt liÖt hoan nghªnh vµ ñng hé s¸ng kiÕn ®ã cña Liªn X«. Chóng ta thµnh thùc biÕt ¬n Liªn X« vÜ ®¹i v× sù sèng cßn chung cña loµi ngêi, ®· ®Ò ra s¸ng kiÕn ®ã. Chóng ta yªu cÇu c¸c ChÝnh phñ Mü, Anh cïng noi theo g¬ng Liªn X« mµ ®×nh chØ viÖc thö vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ. Chóng ta yªu cÇu c¸c níc mau tho¶ thuËn häp héi nghÞ nh÷ng ngêi ®øng ®Çu c¸c níc ®Ó ®i tíi c¶i thiÖn t×nh h×nh thÕ giíi, thiÕt thùc b¶o vÖ hoµ b×nh. - Trong níc ta, sau ba n¨m hoµ b×nh, chóng ta ®· hoµn thµnh th¾ng lîi c«ng cuéc kh«i phôc kinh tÕ ë miÒn B¾c. C«ng t¸c c¶i c¸ch ruéng ®Êt, kÓ c¶ söa sai, ®· c¨n b¶n kÕt thóc tèt. C¸c c¬ së s¶n xuÊt cò ®· ®îc

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

kh«i phôc, nhiÒu nhµ m¸y míi ®îc x©y dùng lªn, møc s¶n xuÊt cña nhiÒu ngµnh ®· ®¹t møc tríc chiÕn tranh. L¬ng thùc ®· vît xa møc ®ã. Ho¹t ®éng kinh tÕ trong níc ®· trë l¹i b×nh thêng, ho¹t ®éng v¨n ho¸ còng ®· bíc ®Çu ®îc ph¸t triÓn, ®êi sèng nh©n d©n còng ®· ®îc c¶i thiÖn bíc ®Çu. M®c dï kinh tÕ níc ta l¹c hËu, l¹i bÞ chiÕn tranh kÐo dµi tµn ph¸ n®ng nÒ, m®c dï c«ng t¸c x©y dùng kinh tÕ, ph¸t triÓn v¨n ho¸ ®èi víi chóng ta cßn míi mÎ, g®p nhiÒu khã kh¨n vµ kh«ng tr¸nh khái nh÷ng khuyÕt ®iÓm, nhng viÖc hoµn thµnh kh«i phôc kinh tÕ lµ mét th¾ng lîi to lín cña nh©n d©n ta. Nã chøng tá ®êng lèi cña §¶ng vµ ChÝnh phñ ®îc Quèc héi th«ng qua lµ ®óng, chøng tá sù cè g¾ng cña nh©n d©n, bé ®éi vµ c¸n bé ta trong mäi ngµnh vµ mäi c«ng t¸c. VÒ c«ng viÖc ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt níc nhµ, trong ba n¨m qua, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ta ®· kh«ng ngõng cè g¾ng. Phong trµo ®Êu tranh yªu níc cña ®ång bµo miÒn Nam ®îc gi÷ v÷ng vµ hiÖn ®ang ph¸t triÓn. Phong trµo ®ßi hiÖp th¬ng tæng tuyÓn cö, ®óng nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh, ®ßi lËp l¹i quan hÖ b×nh thêng gi÷a hai miÒn, ®ang tiÕp tôc. §®c biÖt lµ hiÖn nay, nh©n d©n ta tõ Nam ®Õn B¾c ®ang s«i næi hëng øng C«ng hµm ngµy 7 th¸ng 3 n¨m 1958 cña ChÝnh phñ ta19 vµ chèng can thiÖp cña ®Õ quèc Mü vµo miÒn Nam. T«i ®Ò nghÞ Quèc héi nhiÖt liÖt hoan nghªnh tinh thÇn anh dòng cña ®ång bµo miÒn Nam vµ tinh thÇn cña ®ång bµo c¶ níc ®oµn kÕt ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt níc nhµ. Nh©n dÞp nµy, t«i xin thay m®t ChÝnh phñ ta tá lêi hoan nghªnh Uû ban Quèc tÕ do Ên §é lµm Chñ tÞch ®· cã nh÷ng cè g¾ng trong c«ng viÖc gi÷ g×n hoµ b×nh ë ViÖt Nam. Nh c¸c vÞ ®Òu biÕt, §¶ng vµ ChÝnh phñ ta ®· nhËn

®Þnh r»ng tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i, miÒn B¾c níc ta ®· tõ c¸ch m¹ng d©n téc - d©n chñ nh©n d©n chuyÓn sang c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa. NhiÖm vô tríc m¾t cña toµn d©n ta lµ ra søc x©y dùng vµ cñng cè miÒn B¾c, ®a miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi, ®ång thêi ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, nh»m x©y dùng mét níc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh. NhËn ®Þnh ®ã cã ý nghÜa ®®c biÖt quan träng. C¸ch m¹ng chuyÓn biÕn ®ßi hái ph¶i cã mét sù chuyÓn biÕn s©u s¾c vÒ t tëng vµ nhËn thøc, ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng chÝnh s¸ch, nh÷ng biÖn ph¸p vÒ c«ng t¸c tæ chøc phï hîp víi t×nh h×nh míi. C¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa lµ nh»m xo¸ bá mäi chÕ ®é ngêi bãc lét ngêi ë níc ta, nh»m ®a l¹i ®êi sèng no Êm cho toµn d©n ta. §ã lµ mét cuéc c¸ch m¹ng vÜ ®¹i vµ vÎ vang nhÊt trong lÞch sö loµi ngêi, nhng ®ång thêi còng lµ mét cuéc c¸ch m¹ng gay go, phøc t¹p vµ khã kh¨n nhÊt. Mçi ngêi chóng ta ph¶i chuÈn bÞ t tëng vµ nghÞ lùc ®Ó vît qua mäi thö th¸ch vµ hoµn thµnh th¾ng lîi cuéc c¸ch m¹ng nµy. Sau khi hoµn thµnh kh«i phôc kinh tÕ vµ bíc ®Çu ph¸t triÓn v¨n ho¸, chóng ta bíc vµo thêi kú ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ theo kÕ ho¹ch dµi h¹n. Quèc héi sÏ nghe vµ th¶o luËn b¶n b¸o c¸o cña ChÝnh phñ, kiÓm ®iÓm mäi m®t c«ng t¸c ba n¨m qua vµ ®Ò ra nh÷ng nhiÖm vô lín vµ c«ng t¸c lín s¾p tíi. Quèc héi sÏ th¶o luËn vµ th«ng qua kÕ ho¹ch 1958. ViÖc th«ng qua kÕ ho¹ch 1958 cã mét ý nghÜa quan träng, v× nã lµ n¨m ®Çu cña kÕ ho¹ch dµi h¹n. T«i tin r»ng kÕ ho¹ch ®îc Quèc héi th«ng qua sÏ g©y tinh thÇn tin tëng vµ phÊn khëi trong c¶ níc, sÏ ®éng viªn mäi

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

tÇng líp nh©n d©n ta h¨ng h¸i hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch, lµm cho nÒn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ níc ta ph¸t triÓn thªm lªn vµ ®Ó c¶i thiÖn dÇn dÇn ®êi sèng cña nh©n d©n, bé ®éi vµ c¸n bé ta. Quèc héi sÏ nghe b¸o c¸o vÒ vÊn ®Ò ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Cuéc ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh trªn c¬ së ®éc lËp vµ d©n chñ lµ mét cuéc c¸ch m¹ng l©u dµi, khã kh¨n, phøc t¹p. §Õ quèc Mü vµ tay sai kh«ng ®Õm xØa ®Õn nguyÖn väng tha thiÕt nhÊt cña nh©n d©n ta, tr¾ng trîn vi ph¹m c¸c ®iÒu kho¶n cña HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, ©m mu chia c¾t l©u dµi ®Êt níc ta, ©m mu ®a miÒn Nam vµo khèi x©m lîc §«ng - Nam ¸ ®Ó g©y l¹i chiÕn tranh. Nhng ©m mu th©m ®éc cña chóng nhÊt ®Þnh sÏ thÊt b¹i. T×nh h×nh thÕ giíi hiÖn nay kh«ng cho phÐp bän ®Õ quèc tù ý muèn lµm giã lµm ma. Lùc lîng hoµ b×nh vµ c¸ch m¹ng thÕ giíi ®ang tiÕn lªn m¹nh mÏ, lùc lîng ®Õ quèc ®ang ®i vµo con ®êng suy ®åi, sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c còng nh phong trµo c¸ch m¹ng ë miÒn Nam ngµy cµng ph¸t triÓn thuËn lîi, cho nªn nh©n d©n ta nhÊt ®Þnh thµnh c«ng trong sù nghiÖp thèng nhÊt níc nhµ. Tha §oµn Chñ tÞch, Tha c¸c vÞ ®¹i biÓu, Tõ ngµy bÇu cö ®Õn nay, Quèc héi ta ®· lu«n lu«n ph¸t huy truyÒn thèng ®oµn kÕt nhÊt trÝ cña toµn d©n ta, trong mäi c«ng t¸c kh¸ng chiÕn còng nh kiÕn quèc ®Òu nhÊt trÝ víi nh÷ng nhËn ®Þnh cña §¶ng vµ ChÝnh phñ. Nhê vËy, mµ mäi c«ng t¸c cña chóng ta do Quèc héi th«ng qua ®Òu ®îc thùc hiÖn tèt ®Ñp. §ã lµ mét truyÒn thèng quý b¸u cña Quèc héi ta, mét u ®iÓm c¨n b¶n cña chÕ ®é ta. T«i tin r»ng trong kho¸ häp Quèc héi lÇn thø t¸m nµy, trªn c¬ së ph¸t huy d©n chñ réng r·i, Quèc héi sÏ tËp hîp ®îc nh÷ng ý kiÕn dåi dµo cña c¸c ®¹i biÓu, cña nh©n d©n, sÏ quyÕt ®Þnh mét c¸ch s¸ng suèt c¸c c«ng viÖc quan hÖ tíi quèc kÕ d©n sinh mµ ChÝnh phñ sÏ tr×nh ®Ó Quèc héi xÐt.

T«i tin r»ng, víi truyÒn thèng ®oµn kÕt nhÊt trÝ cña chóng ta, Quèc héi vµ ChÝnh phñ sÏ nhÊt trÝ trong c¸c vÊn ®Ò th¶o luËn. Mét lÇn n÷a, xin chóc c¸c ®¹i biÓu m¹nh khoÎ, chóc kho¸ häp Quèc héi thµnh c«ng.
Ph¸t biÓu ngµy 16-4-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1497, ngµy 17-4-1958.

B¸O C¸O C¤NG T¸C CñA BAN SöA §æI HIÕN PH¸P T¹I QUèC HéI N¦íC VIÖT NAM D¢N CHñ CéNG HOµ KHO¸ I, Kú HäP THø T¸M
Tha c¸c vÞ ®¹i biÓu, H«m nay t«i xin thay m®t Ban söa ®æi HiÕn ph¸p b¸o c¸o nh÷ng viÖc chóng t«i ®· lµm ®îc tõ kho¸ häp Quèc héi lÇn tríc tíi nay.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

B¶n HiÕn ph¸p söa ®æi sÏ dùa vµo HiÕn ph¸p 1946. Nhng b¶n HiÕn ph¸p söa ®æi cña ta l¹i sÏ ®îc thi hµnh trong lóc ®Êt níc cßn bÞ t¹m chia lµm hai miÒn: miÒn B¾c ®¬ng tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi vµ miÒn Nam th× nh mét thuéc ®Þa cña ®Õ quèc Mü. Nh÷ng nÐt ®®c biÖt Êy tÊt nhiªn ph¶i ph¶n ¸nh vµo b¶n HiÕn ph¸p söa ®æi cña ta, còng nh b¶n HiÕn ph¸p Êy ph¶i c¨n cø vµo t×nh h×nh thùc tÕ níc nhµ vµ nhiÖm vô c¸ch m¹ng trong giai ®o¹n hiÖn t¹i. Cho tíi nay, Ban söa ®æi HiÕn ph¸p ®· häp 18 lÇn, ®· th¶o luËn vµ th«ng qua 9 b¶n thuyÕt tr×nh lín, gåm nh÷ng vÊn ®Ò nh: TÝnh chÊt vµ néi dung cña b¶n HiÕn ph¸p míi. TÝnh chÊt vµ nhiÖm vô cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. ChÕ ®é kinh tÕ x· héi. QuyÒn lîi vµ nghÜa vô c«ng d©n, chÕ ®é tuyÓn cö. Tæ chøc nhµ níc, c¬ quan chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng, toµ ¸n vµ viÖn kiÓm s¸t, v.v.. Nhê sù cè g¾ng cña Ban th ký vµ sù tËn tuþ cña anh chÞ em c¸n bé, chóng t«i ®· hoµn thµnh bíc ®Çu b¶n s¬ th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi. Sau kho¸ häp Quèc héi nµy, chóng t«i sÏ chuyÓn sang bíc thø hai lµ Trng cÇu ý kiÕn cña nh©n d©n, mµ tríc tiªn lµ ý kiÕn cña c¸c chÝnh ®¶ng, c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n vµ c¸c c¬ quan. Tha c¸c vÞ ®¹i biÓu, Trong khi tiÕn hµnh x©y dùng b¶n s¬ th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi, chóng t«i cã nhËn ®îc mét sè ý kiÕn cña mÊy vÞ ®¹i biÓu Quèc héi, chóng t«i rÊt hoan nghªnh sù sèt s¾ng ®ãng gãp ®ã vµ ®· nghiªn cøu kü nh÷ng ý kiÕn Êy. HiÖn nay, viÖc x©y dùng b¶n HiÕn ph¸p söa ®æi s¾p bíc sang bíc hai, chóng t«i chê ®ãn nh÷ng ý kiÕn cña ®ång bµo vµ cña c¸c vÞ ®¹i biÓu Quèc héi. Chóng t«i xin høa víi Quèc héi r»ng chóng t«i sÏ tiÕp

tôc cè g¾ng hoµn thµnh ®Çy ®ñ nhiÖm vô quan träng mµ Quèc héi ®· trao cho vµ lµm cho níc ta cã mét b¶n HiÕn ph¸p xøng ®¸ng víi nh÷ng th¾ng lîi vµ nh÷ng tiÕn bé vÎ vang cña nh©n d©n ta.
§äc ngµy 18-4-1958. Tµi liÖu lu t¹i V¨n phßng Quèc héi.

§IÖN MõNG CHñ TÞCH TIT¤
KÝnh göi ®ång chÝ Tit«, Chñ tÞch níc Céng hoµ Nh©n d©n Liªn bang Nam T , Nh©n dÞp ®ång chÝ ®îc bÇu l¹i lµm Chñ tÞch níc

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Céng hoµ Nh©n d©n Liªn bang Nam T, thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, t«i xin göi ®ång chÝ lêi chóc mõng nhiÖt liÖt. KÝnh chóc ®ång chÝ thu ®îc nhiÒu thµnh tÝch míi trong c«ng cuéc x©y dùng x· héi chñ nghÜa. Ngµy 22 th¸ng 4 n¨m 1958 Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1503, ngµy 23-4-1958.

LêI K£U GäI NH¢N NGµY QUèC TÕ LAO §éNG 1-5 (1958)
Tha ®ång bµo yªu quý, Tõ ngµy 1 th¸ng 5 n¨m ngo¸i ®Õn ngµy 1 th¸ng 5 n¨m nay, t×nh h×nh thÕ giíi vµ trong níc cã nhiÒu biÕn chuyÓn tèt. Trªn thÕ giíi, tõ hai cuéc héi nghÞ lÞch sö cña c¸c ®¶ng céng s¶n vµ ®¶ng c«ng nh©n ë M¸txc¬va, phe x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X« cµng thªm ®oµn kÕt nhÊt trÝ; lùc lîng hoµ b×nh, ®éc lËp d©n téc, d©n chñ vµ x· héi chñ nghÜa trªn thÕ giíi cµng thªm m¹nh mÏ. ViÖc Liªn X« ®Ò nghÞ häp héi nghÞ nh÷ng ngêi ®øng ®Çu c¸c níc vµ viÖc Liªn X« tù m×nh chñ ®éng ®×nh chØ thö vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ ®îc nh©n d©n thÕ giíi nhiÖt liÖt ñng hé vµ ®ang ®Èy m¹nh phong trµo hoµ b×nh thÕ giíi chèng bän ®Õ quèc hiÕu chiÕn. ë c¸c níc x· héi chñ nghÜa, kinh tÕ ngµy cµng phån vinh vµ ®êi sèng nh©n d©n kh«ng ngõng ®îc c¶i thiÖn. Tr¸i l¹i, kinh tÕ Mü b¾t ®Çu khñng ho¶ng, ®· ¶nh hëng kh«ng tèt ®Õn nhiÒu níc trong hÖ thèng t b¶n chñ nghÜa. Phong trµo chèng Mü ë c¸c níc ngµy cµng lªn cao. Héi nghÞ ®oµn kÕt nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi cuèi n¨m ngo¸i vµ Héi nghÞ c¸c níc ®éc lËp ë ch©u Phi míi ®©y20 lµ nh÷ng viÖc quan träng chøng tá thªm sù lín m¹nh nhanh chãng cña c¸c lùc lîng d©n téc ®éc lËp vµ sù tan r· cña chñ nghÜa thùc d©n. ë trong níc, do søc lao ®éng cÇn cï cña nh©n d©n ta vµ sù gióp ®ì hÕt lßng cña c¸c níc anh em, chóng ta ®· kÕt thóc th¾ng lîi thêi kú kh«i phôc kinh tÕ. Trong ba

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

n¨m qua chóng ta ®· thu ®îc nh÷ng thµnh tÝch to lín vÒ mäi m®t kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n ho¸, x· héi. §êi sèng cña nh©n d©n ta ®· ®îc c¶i thiÖn bíc ®Çu. Thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh kh«ng ngõng cñng cè vµ ph¸t triÓn ngµy cµng ph¸t huy t¸c dông l·nh ®¹o toµn bé kinh tÕ quèc d©n. C«ng t¸c söa sai hoµn thµnh tèt ®· ph¸t huy nh÷ng th¾ng lîi cña c¶i c¸ch ruéng ®Êt, ®oµn kÕt n«ng th«n, ®Èy m¹nh s¶n xuÊt, t¹o thªm ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc cñng cè vµ më réng c¸c tæ ®æi c«ng, x©y dùng hîp t¸c x· n«ng nghiÖp. Trong ba n¨m qua, chóng ta ®· më réng vµ cñng cè MÆt trËn d©n téc thèng nhÊt, t¨ng cêng ®oµn kÕt c¸c d©n téc ®a sè vµ thiÓu sè, ®ång bµo trong níc vµ kiÒu bµo ë níc ngoµi. C«ng t¸c cñng cè chÝnh quyÒn d©n chñ nh©n d©n, cñng cè quèc phßng, gi÷ v÷ng trËt tù an ninh, nãi chung ®· thu ®îc nh÷ng thµnh tÝch tèt. VÒ vÊn ®Ò ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, ®ång bµo ta tõ B¾c chÝ Nam ®oµn kÕt mét lßng chèng ®Õ quèc Mü can thiÖp hßng biÕn miÒn Nam níc ta thµnh thuéc ®Þa vµ c¨n cø qu©n sù cña chóng. HiÖn nay, phong trµo ñng hé bøc C«ng hµm ngµy 7 th¸ng 3 n¨m 1958 cña ChÝnh phñ ta ®ang lªn m¹nh. VÒ quan hÖ quèc tÕ, chóng ta kh«ng ngõng t¨ng cêng ®oµn kÕt víi Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc anh em kh¸c, ph¸t triÓn quan hÖ h÷u nghÞ víi c¸c níc ¸ - Phi, tranh thñ sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh ë c¸c níc vµ gãp phÇn b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi.

H«m nay, cïng nh©n d©n lao ®éng thÕ giíi, chóng ta nhiÖt liÖt chµo mõng Ngµy 1 th¸ng 5 trong lßng ®Çy tin tëng vµ phÊn khëi, quyÕt t©m vît mäi khã kh¨n, tiÕn lªn lµm trßn nh÷ng nhiÖm vô míi. * * * Tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i, miÒn B¾c níc ta ®· chuyÓn sang thêi kú qu¸ ®é tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi. Sau khi hoµn thµnh kh«i phôc kinh tÕ, chóng ta bíc sang thêi kú x©y dùng kinh tÕ cã kÕ ho¹ch. N¨m nay chóng ta ®i vµo thùc hiÖn kÕ ho¹ch 3 n¨m bíc ®Çu ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸, bíc ®Çu c¶i t¹o nÒn kinh tÕ quèc d©n theo chñ nghÜa x· héi. NhiÖm vô trung t©m trong n¨m nay lµ hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch Nhµ níc n¨m 1958. Cho nªn nh©n d©n ta, ®®c biÖt lµ c«ng nh©n vµ n«ng d©n ta, ph¶i h¨ng h¸i thi ®ua yªu níc, thùc hiÖn khÈu hiÖu: lµm nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ. Mét m®t, chóng ta ph¶i ra søc c¶i tiÕn qu¶n lý kinh tÕ, n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, t¨ng cêng kû luËt lao ®éng, kiªn quyÕt chèng l·ng phÝ, tham «; ra søc häc tËp ®Ó n©ng cao tr×nh ®é chÝnh trÞ, v¨n ho¸ vµ kü thuËt; khiªm tèn häc hái kinh nghiÖm tiªn tiÕn cña c¸c níc anh em. M®t kh¸c, chóng ta cÇn n©ng cao c¶nh gi¸c, ng¨n ngõa bän ph¸ ho¹i, kiªn quyÕt gi÷ v÷ng trËt tù an ninh; tiÕp tôc chèng ®Çu c¬ tÝch tr÷, æn ®Þnh thÞ trêng, æn ®Þnh tiÒn tÖ h¬n n÷a. §ång thêi, chóng ta ph¶i thùc hiÖn chuyÓn thªm lùc lîng vÒ m®t trËn s¶n xuÊt,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

söa l¹i chÕ ®é tiÒn l¬ng ®Ó c¶i thiÖn dÇn dÇn ®êi sèng cho c«ng nh©n, c¸n bé, bé ®éi vµ nh©n viªn ta. Chóng ta lu«n lu«n gi¬ng cao ngän cê hoµ b×nh thèng nhÊt, ®oµn kÕt toµn d©n, kiªn quyÕt vµ bÒn bØ ®Êu tranh chèng ®Õ quèc Mü lµ trë lùc chÝnh ®ang ng¨n c¶n sù nghiÖp thèng nhÊt níc nhµ trªn c¬ së HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬. Nh©n d©n ta kiªn quyÕt ®ßi hiÖp th¬ng gi÷a hai miÒn ®Ó bµn vÒ nh÷ng ®Ò nghÞ hîp t×nh hîp lý vµ rÊt thiÕt thùc cña ChÝnh phñ ta. Chóng ta s½n sµng g®p ®¹i biÓu chÝnh quyÒn miÒn Nam nh»m ®i ®Õn tho¶ thuËn víi nhau vÒ nh÷ng vÊn ®Ò cã lîi cho sù nghiÖp thèng nhÊt Tæ quèc. * * * Tha ®ång bµo yªu quý, Nh÷ng nhiÖm vô trªn ®©y ®· ®îc Quèc héi (kho¸ häp thø t¸m) th«ng qua; chóng ta ph¶i ®oµn kÕt phÊn ®Êu, ra søc thùc hiÖn ®Çy ®ñ. Ngµy 1 th¸ng 5 n¨m nay lµ mét ngµy ®oµn kÕt, ®Êu tranh, tin tëng vµ phÊn khëi. Nh©n dÞp nµy, t«i xin thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ, th©n ¸i: - Chµo mõng vµ khen ngîi c¸c anh hïng vµ chiÕn sÜ thi ®ua yªu níc, tiªu biÓu cho tinh thÇn lao ®éng s¸ng t¹o vµ anh dòng phÊn ®Êu cña nh©n d©n ta; - Khen ngîi anh chÞ em c«ng nh©n ®ang h¨ng h¸i thi ®ua thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ níc n¨m 1958; - Khen ngîi ®ång bµo n«ng d©n ®ang ra søc ®Èy m¹nh s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, ph¸t triÓn phong trµo ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·;

- Khen ngîi anh chÞ em lao ®éng trÝ ãc ®ang ra søc gãp tµi n¨ng vµo c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸, khen ngîi c¸c chiÕn sÜ b×nh d©n häc vô ®ang xung phong diÖt gi®c dèt; - Khen ngîi bé ®éi vµ c«ng an ®ang ra søc häc tËp vµ canh phßng ®Ó b¶o bÖ Tæ quèc, b¶o vÖ lao ®éng hoµ b×nh cña nh©n d©n ta; - Khen ngîi c¸n bé, c«ng chøc vµ nh©n viªn ®ang mét lßng mét d¹ phôc vô nh©n d©n; - Khen ngîi ®ång bµo miÒn Nam ®ang ®Êu tranh anh dòng chèng ®Õ quèc Mü vµ tay sai, ®ßi tù do d©n chñ vµ c¶i thiÖn ®êi sèng, ®ßi hiÖp th¬ng vµ ®®t l¹i quan hÖ b×nh thêng gi÷a hai miÒn nh»m thèng nhÊt Tæ quèc; - Hái th¨m kiÒu bµo ë níc ngoµi lu«n lu«n híng vÒ Tæ quèc vµ hëng øng mäi chÝnh s¸ch cña ChÝnh phñ ta. T«i còng xin thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ th©n ¸i göi lêi chóc mõng nh©n d©n c¸c níc x· héi chñ nghÜa anh em, chóc mõng nh©n d©n lao ®éng c¸c níc l¸ng giÒng vµ c¸c níc kh¸c trªn toµn thÕ giíi. Tinh thÇn Ngµy 1 th¸ng 5 mu«n n¨m! ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m! Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1511,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngµy 1-5-1958.

ANGI£RI ANH DòNG
C¸ch ®©y bèn n¨m rìi chØ cã mÊy nhãm du kÝch bÐ nhá chèng l¹i thùc d©n Ph¸p. Ngµy nay, nh÷ng ®éi du kÝch lÎ tÎ Êy ®· trë nªn ®éi qu©n gi¶i phãng hïng m¹nh. Sau cuéc thÊt b¹i nhôc nh· ë ViÖt Nam, thùc d©n Ph¸p kh«ng rót ®îc bµi häc nµo. Chóng vÉn dïng chiÕn thuËt "tèc chiÕn tèc quyÕt" hßng ®Ëp tan phong trµo yªu níc cña nh©n d©n Angiªri, chóng kh«ng hiÓu r»ng mét d©n téc ®· ®oµn kÕt nhÊt trÝ, chiÕn ®Êu anh dòng ®Ó giµnh l¹i tù do, ®éc lËp cho Tæ quèc m×nh,

th× kh«ng lùc lîng g× th¾ng ®îc hä. Cuéc kh¸ng chiÕn anh dòng cña nh©n d©n Angiªri ngµy cµng lan réng, cµng m¹nh mÏ. Nã ®· lµm cho Ph¸p chÕt ngêi, h¹i cña rÊt nhiÒu, lµm cho ChÝnh phñ Ph¸p lËp lªn ®æ xuèng m·i, lµm cho giai cÊp thèng trÞ Ph¸p ngµy cµng bÞ lÖ thuéc vµo ®Õ quèc Mü. Díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng Céng s¶n Ph¸p, giai cÊp c«ng nh©n vµ nh÷ng ngêi tiÕn bé Ph¸p ®Òu kiªn quyÕt chèng l¹i cuéc chiÕn tranh bÈn thØu cña thùc d©n. Cuéc kh¸ng chiÕn Angiªri th× ®îc nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh thÕ giíi ñng hé nhiÖt liÖt. Trong phong trµo ñng hé Angiªri, chØ kÓ ë miÒn B¾c ViÖt Nam ta ®· cã nhiÒu cuéc mÝt tinh, biÓu t×nh rÇm ré. Nh©n d©n ta (cã c¶ c¸c em häc sinh, c¸c em bÐ tý hon) ®· quyªn gãp h¬n 76 triÖu ®ång1). Sè tiÒn tuy cßn Ýt, nhng t×nh nghÜa rÊt s©u xa. H«m 23-4, Bé trëng Quèc phßng Ph¸p tuyªn bè r»ng: Tõ th¸ng 11-1954 ®Õn nay, Qu©n gi¶i phãng Angiªri ®· mÊt 62.000 binh sÜ chÕt, qu©n thùc d©n Ph¸p th× chÕt 6.000 tªn. NhiÒu vÞ Bé trëng Ph¸p cã thãi quen nãi dèi, nhÊt lµ vÒ con sè. VÝ dô: - Trong thêi kú kh¸ng chiÕn ë ViÖt Nam ta, nÕu céng c¸c con sè do Bé Quèc phßng Ph¸p ®a ra, th× ta mÊt hµng triÖu chiÕn sÜ hy sinh vµ suèt t¸m, chÝn n¨m chiÕn tranh qu©n ®éi thùc d©n Ph¸p chØ mÊt ®é vµi ngh×n tªn th«i. - Håi th¸ng 3 võa råi, khi sang Sµi Gßn ®Ó t©ng bèc tæng Ng«, Bé trëng Ngo¹i giao Ph¸p Pin« (®¶ng viªn §¶ng X· héi Ph¸p) nãi r»ng: Qu©n ®éi nh©n d©n ta cã 25 v¹n binh sÜ vµ 20 v¹n d©n qu©n. Kh«ng biÕt Pin« moi con sè Êy ë ®©u ra vµ dông ý thæi phång con sè ®Ó lµm g×? Mét ®iÒu ch¾c ch¾n lµ chÝnh quyÒn miÒn Nam còng nhai l¹i con sè gi¶ dèi Êy ®Ó tõ chèi viÖc gi¶m qu©n sè do ChÝnh phñ ta ®Ò nghÞ. Theo lêi Bé trëng Quèc phßng Ph¸p th× Qu©n gi¶i
1

) TiÒn ng©n hµng - n¨m 1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

phãng Angiªri chØ vÎn vÑn cã 23.500 ngêi. Mµ thùc d©n Ph¸p ph¶i dïng h¬n nöa triÖu binh sÜ víi vò khÝ tèi t©n cña Mü ®Ó chèng l¹i, tøc lµ h¬n 21 binh sÜ Ph¸p chèng l¹i mét chiÕn sÜ Angiªri. Nh thÕ lµ Bé trëng Ph¸p ®· ph¶i thõa nhËn sù anh dòng vît bùc cña Qu©n gi¶i phãng Angiªri vµ sù hÌn yÕu cña qu©n ®éi thùc d©n Ph¸p. Sù thËt lµ toµn d©n Angiªri ®· ®øng dËy chèng thùc d©n Ph¸p. Hai viÖc sau ®©y chøng tá thªm ®iÒu ®ã: - Cã mêi ngêi Angiªri ®¸ bãng giái næi tiÕng ®îc c¸c tæ chøc thÓ thao ë Ph¸p rÊt chiÒu chuéng, tr¶ tiÒn nhiÒu ... Trung tuÇn th¸ng 4 võa råi, nghe lêi kªu gäi cña Tæ quèc, mêi ngêi Êy ®· bá hÕt cña c¶i, tiÒn b¹c, bÝ mËt trèn vÒ Angiªri ®Ó tham gia kh¸ng chiÕn. - Còng trong thêi gian ®ã, mêi thanh niªn t s¶n Angiªri võa thi ®ç líp sÜ quan ë Ph¸p (mét quan ba vµ chÝn quan mét) ®· cïng nhau trèn vÒ níc ®Ó ®i theo Qu©n gi¶i phãng. Xem nh÷ng hiÖn tîng trªn ®©y, chóng ta cã thÓ ®o¸n ch¾c r»ng thùc d©n Ph¸p sÏ thua, nh©n d©n Angiªri nhÊt ®Þnh th¾ng. TRÇN LùC
B¸o Nh©n d©n, sè 1515, ngµy 6-5-1958.

§IÖN BI£N PHñ
Ba ch÷ §iÖn Biªn Phñ ®· lµm cho tiÕng t¨m d©n téc ViÖt Nam ta lõng lÉy kh¾p n¨m ch©u. Cuèi n¨m 1946, thùc d©n Ph¸p hßng ®®t ¸ch n« lÖ lªn vai nh©n d©n ta mét lÇn n÷a. Chóng cè g©y ra chiÕn tranh. Tríc t×nh h×nh Êy, nh©n d©n ta chØ cã thÓ chän mét con ®êng: Ho®c nhîng bé cho ®Þch ®Ó råi lµm th©n tr©u ngùa; ®ã lµ con ®êng dÔ dµng, nh l¨n xuèng dèc. Ho®c quyÕt t©m kh¸ng chiÕn ®Ó gi÷ lÊy ®éc lËp, tù do; con ®êng nµy rÊt gian khæ, nh trÌo nói cao. Nh©n d©n ta ®· chän con ®êng khã vµ quyÕt t©m kh¸ng chiÕn. §¸nh gi®c, tríc hÕt ph¶i cã vò khÝ, mµ vò khÝ ®Çu tiªn cña ta lµ gËy tÇm v«ng. Ta dïng gËy tÇm v«ng ®Ó chèng l¹i m¸y bay, xe t¨ng, ®¹i b¸c vµ tµu chiÕn cña Ph¸p, Mü. Chóng ta ®Òu nhí r»ng ngay trong thêi kú kh¸ng chiÕn, ®Õ quèc Mü ®· ra søc gióp thùc d©n Ph¸p ®Ó kÐo dµi chiÕn tranh. M®c dï thiÕu thèn mäi bÒ, khã kh¨n ®ñ thø, nhng toµn thÓ ®ång bµo ta tõ B¾c ®Õn Nam ®· tin tëng nghe theo lêi kªu gäi cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, ®oµn kÕt mét lßng, kh¸ng chiÕn cøu níc. §¶ng nãi: "Kh¸ng chiÕn ph¶i trêng kú gian khæ, song nhÊt ®Þnh th¾ng lîi". KÕt qu¶ lµ lêi nãi cña §¶ng ®· thùc hiÖn, nh©n d©n ta ®· th¾ng, thùc d©n Ph¸p ®· thua.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Tõ ngµy 19-12-1946 ®Õn 7-5-1954, bé ®éi vµ du kÝch ta ®· ®¸nh qu©n ®Þch chÕt vµ bÞ th¬ng h¬n 466.000 binh sÜ. Trong chiÕn dÞch §iÖn Biªn Phñ, bé ®éi ta ®· tiªu diÖt ho®c b¾t lµm tï binh 16.200 tªn ®Þch, trong sè ®ã cã mét thiÕu tíng, 16 quan n¨m, 353 tªn tõ quan mét ®Õn quan t vµ 1.396 h¹ sÜ quan. LÇn ®Çu tiªn trong lÞch sö thÕ giíi, mét ®Õ quèc hïng m¹nh ®· bÞ nh©n d©n mét níc thuéc ®Þa ®¸nh cho tan tµnh t¶ t¬i, vµ ph¶i cót vÒ níc. §ång bµo ta lu«n lu«n nhí ¬n qu©n ®éi ta ®· dòng c¶m chiÕn ®Êu ®Ó gi÷ g×n nÒn ®éc lËp cho Tæ quèc vµ quyÒn tù do cho nh©n d©n. Trong lóc toµn d©n ra søc kh¸ng chiÕn, th× "chÝ sÜ Ng« §×nh DiÖm" ngao du ë níc Hoa Kú. ThÕ mµ ngµy nay, nh÷ng ngêi cÇm quyÒn miÒn Nam d¸m to måm nãi hä ®· ®uæi thùc d©n Ph¸p vµ gi¶i phãng ®Êt níc ViÖt Nam! Ngoµi viÖc ®¸nh ®uæi thùc d©n, kinh nghiÖm kh¸ng chiÕn th¾ng lîi nãi chung vµ §iÖn Biªn Phñ nãi riªng, cã hai ý nghÜa to lín: - Nã ®· khuyÕn khÝch c¸c nh©n d©n bÞ ¸p bøc ë ¸ Phi næi dËy chèng chñ nghÜa thùc d©n, giµnh gi¶i phãng d©n téc. - Nã chøng tá r»ng, díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña §¶ng vµ ChÝnh phñ ta vµ nh©n d©n ta ®oµn kÕt nhÊt trÝ th× khã kh¨n g× còng kh¾c phôc ®îc, c«ng viÖc to lín mÊy còng lµm ®îc. Sù nghiÖp c¸ch m¹ng vµ kh¸ng chiÕn nh vËy, c«ng cuéc x©y dùng níc nhµ tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi còng nh vËy.

L.T.
B¸o Nh©n d©n, sè 1516, ngµy 7-5-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I §¹I HéI SINH VI£N VIÖT NAM LÇN THø HAi

21

Håi B¸c cßn ®ång tuæi víi c¸c ch¸u ë ®©y th× B¸c ph¶i ®i röa b¸t ho®c lµm nhiÒu c«ng viÖc kh¸c ®Ó lÊy tiÒn mµ ®i häc. V× lóc ®ã cha cã §¶ng, cha cã Héi thanh niªn ho®c sinh viªn, mµ lóc ®ã nãi ®Õn yªu níc lµ thùc d©n Ph¸p nã ch®t ®Çu. Cßn b©y giê c¸c ch¸u cã thÓ ph¸t triÓn hÕt kh¶ n¨ng cña m×nh. Thanh niªn b©y giê lµ mét thÕ hÖ vÎ vang, v× vËy cho nªn ph¶i tù gi¸c tù nguyÖn mµ tù ®éng c¶i t¹o t tëng cña m×nh ®Ó xøng ®¸ng víi nhiÖm vô cña m×nh. Tøc lµ thanh niªn ph¶i cã ®øc, cã tµi. Cã tµi mµ kh«ng cã ®øc vÝ nh mét anh lµm kinh tÕ tµi chÝnh rÊt giái nhng l¹i ®i ®Õn thôt kÐt th× ch¼ng nh÷ng kh«ng lµm ®îc g× Ých lîi cho x· héi, mµ cßn cã h¹i cho x· héi n÷a. NÕu cã ®øc mµ kh«ng cã tµi vÝ nh «ng Bôt kh«ng lµm h¹i g×, nhng còng kh«ng lîi g× cho loµi ngêi. C¸c ch¸u Ýt hay nhiÒu còng cã mang c¸i dÊu vÕt cña x· héi cò, c¸i t tëng tiÓu t s¶n. T tëng tiÓu t s¶n lµ c¸i g×? Nã lµ c¸ nh©n chñ nghÜa. C¸ nh©n chñ nghÜa n㠮Πra c¸i t tëng danh lîi, chØ muèn lµm «ng nµy «ng kh¸c, bµ nµy bµ kh¸c. Råi t tëng danh lîi l¹i ®Î ra con nã, råi con nã l¹i ®Î ra ch¸u nã... tøc lµ hai c¸i khinh lµ: khinh lao ®éng ch©n tay vµ khinh ngêi lao ®éng ch©n tay vµ hai c¸i sî lµ: sî khã nhäc vµ sî khæ. Muèn söa ch÷a c¸ nh©n chñ nghÜa th× khi lµm bÊt kú viÖc g× còng ®õng nghÜ ®Õn m×nh tríc, mµ ph¶i nghÜ ®Õn ®ång bµo, ®Õn toµn d©n ®·. Ta cã c©u nãi: "Cã khã nhäc th× m×nh nªn ®i tríc, khi hëng thô th× m×nh nªn ®i sau"; lµm viÖc g× m×nh còng nghÜ ®Õn lîi Ých chung tríc vµ lîi Ých riªng sau. §èi víi thanh

niªn trÝ thøc nh c¸c ch¸u ë ®©y th× cÇn ®®t l¹i c©u hái: Häc ®Ó lµm g×? Häc ®Ó phôc vô ai? §ã lµ hai c©u hái cÇn ph¶i tr¶ lêi døt kho¸t th× míi cã ph¬ng híng ®Ó söa ch÷a khuyÕt ®iÓm cña m×nh. §Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi th× cÇn ph¶i cã c¸i g×? CÇn cã lao ®éng, lao ®éng trÝ ãc vµ lao ®éng ch©n tay. Vµ ta cÇn lao ®éng trÝ ãc kiªm lao ®éng ch©n tay, nghÜa lµ lao ®éng ch©n tay còng ph¶i cã v¨n ho¸, mµ ngêi lao ®éng trÝ ãc còng ph¶i lµm ®îc lao ®éng ch©n tay. NÕu lao ®éng trÝ ãc kh«ng lµm ®îc lao ®éng ch©n tay vµ lao ®éng ch©n tay kh«ng cã trÝ ãc th× ®ã lµ ngêi lao ®éng b¸n th©n bÊt to¹i. Lao ®éng trÝ ãc mµ kh«ng lao ®éng ch©n tay, chØ biÕt lý luËn mµ kh«ng biÕt thùc hµnh th× còng lµ trÝ thøc cã mét nöa. V× vËy, cho nªn c¸c ch¸u trong lóc häc lý luËn còng ph¶i kÕt hîp víi thùc hµnh vµ tÊt c¶ c¸c ngµnh kh¸c ®Òu ph¶i: lý luËn kÕt hîp víi thùc hµnh, häc tËp kÕt hîp víi lao ®éng. Lao ®éng trÝ ãc ph¶i kÕt hîp víi lao ®éng ch©n tay. Häc lao ®éng ph¶i cã quyÕt t©m; muèn cã quyÕt t©m th× ph¶i cã tinh thÇn, ph¶i cã s¸u c¸i yªu: Yªu Tæ quèc: Yªu nh thÕ nµo? Yªu lµ ph¶i lµm sao cho Tæ quèc ta giµu m¹nh. Muèn cho Tæ quèc giµu m¹nh th× ph¶i ra søc lao ®éng, ra søc t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. Yªu nh©n d©n: M×nh ph¶i hiÓu râ sinh ho¹t cña

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nh©n d©n, biÕt nh©n d©n cßn cùc khæ nh thÕ nµo, biÕt chia sÎ nh÷ng lo l¾ng, nh÷ng vui buån, nh÷ng c«ng t¸c n®ng nhäc víi nh©n d©n. Yªu chñ nghÜa x· héi: Yªu Tæ quèc, yªu nh©n d©n ph¶i g¾n liÒn víi yªu chñ nghÜa x· héi, v× cã tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× nh©n d©n m×nh mçi ngµy mét no Êm thªm, Tæ quèc mçi ngµy mét giµu m¹nh thªm. Yªu lao ®éng: Muèn thËt thµ yªu Tæ quèc, yªu nh©n d©n, yªu chñ nghÜa x· héi th× ph¶i yªu lao ®éng, v× kh«ng cã lao ®éng th× chØ lµ nãi su«ng. Yªu khoa häc vµ kû luËt: Bëi v× tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× ph¶i cã khoa häc vµ kû luËt. Thêi ®¹i chóng ta b©y giê lµ thêi ®¹i vÖ tinh nh©n t¹o, nghÜa lµ thêi ®¹i cña khoa häc ph¸t triÓn rÊt m¹nh, thêi ®¹i x· héi chñ nghÜa, thêi ®¹i anh hïng; mçi ngêi lao ®éng tèt ®Òu cã thÓ trë nªn anh hïng (kh«ng ph¶i lµ anh hïng c¸ nh©n). VËy mong c¸c ch¸u còng lµm ngêi thanh niªn anh hïng trong thêi ®¹i anh hïng.
Nãi ngµy 7-5-1958. S¸ch Hå Chñ tÞch bµn vÒ gi¸o dôc, Nxb Gi¸o dôc, Hµ Néi, 1962, tr.192-194.

TR¶ LêI NH÷NG C¢U HáI CñA Cö TRI Hµ NéI
Hái: CÇn ph¶i th¾t lng buéc bông ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi - nãi nh thÕ cã ®óng kh«ng? §¸p: §óng. X©y dùng chñ nghÜa x· héi còng nh lµm ruéng. Tríc ph¶i khã nhäc cµy bõa, ch©n bïn tay lÊm, lµm cho lóa tèt, th× míi cã g¹o ¨n. Sau c¸ch m¹ng thµnh c«ng, nh©n d©n Liªn X« ®· ph¶i th¾t lng buéc bông, phÊn ®Êu x©y dùng ngãt 18 n¨m míi ®îc sung síng nh ngµy nay. Chóng ta cã c¸c níc anh em hÕt lßng gióp ®ì, nãi chung ®êi sèng ®· ®îc c¶i thiÖn bíc ®Çu. Nhng ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi, chóng ta ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, phÊn ®Êu mÊy n¨m míi ®¹t ®îc kÕt qu¶ mäi ngêi ¸o Êm c¬m no. Hái: Ph¶i ch¨ng trong x· héi x· héi chñ nghÜa ai kh«ng lao ®éng còng cã ¨n? L¹i cã ngêi nãi r»ng kh«ng lao ®éng th× kh«ng ®îc ¨n, vËy th× nh÷ng ngêi giµ yÕu sÏ thÕ nµo? §¸p: Chñ nghÜa x· héi lµ c«ng b»ng hîp lý: Lµm nhiÒu hëng nhiÒu, lµm Ýt hëng Ýt, kh«ng lµm th× kh«ng ®îc hëng. Nh÷ng ngêi giµ yÕu ho®c tµn tËt sÏ ®îc Nhµ níc gióp ®ì ch¨m nom. Hái: Thêi kú qu¸ ®é tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi lµ mÊy n¨m?

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§¸p: Tríc kia còng cã ngêi hái: "Trêng kú kh¸ng chiÕn lµ mÊy n¨m?" §¶ng vµ ChÝnh phñ ®· tr¶ lêi: Trêng kú cã thÓ lµ n¨m n¨m, mêi n¨m, ho®c mêi l¨m n¨m. Chóng ta ®oµn kÕt quyÕt t©m kh¸ng chiÕn, ®Õn chÝn n¨m ta ®· th¾ng lîi. ViÖt Nam ta lµ mét níc n«ng nghiÖp l¹c hËu, c«ng cuéc ®æi x· héi cò thµnh x· héi míi gian nan, phøc t¹p h¬n viÖc ®¸nh gi®c. Thêi kú qu¸ ®é cña ta ch¾c sÏ ®ßi hái ba, bèn kÕ ho¹ch dµi h¹n. NÕu nh©n d©n ta mäi ngêi cè g¾ng, phÊn khëi thi ®ua x©y dùng, th× thêi kú qu¸ ®é cã thÓ rót ng¾n h¬n. Hái: TiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, th× giai cÊp t s¶n vµ t¬ng lai cña con c¸i nhµ t s¶n nh thÕ nµo? §¸p: TiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× giai cÊp t s¶n còng ®îc §¶ng vµ ChÝnh phñ gióp ®ì c¶i t¹o, hoµ m×nh trong nh©n d©n lao ®éng, con em cña c¸c nhµ t s¶n còng ®îc ®èi ®·i nh thanh niªn kh¸c. Hái: TiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× t«n gi¸o cã bÞ h¹n chÕ kh«ng? §¸p: Kh«ng. ë c¸c níc x· héi chñ nghÜa, tÝn ngìng hoµn toµn tù do. ë ViÖt Nam ta còng vËy, ngµy 30-10 n¨m kia, sau khi ®i th¨m Trung Quèc, ®oµn ®¹i biÓu c«ng gi¸o Anh ®· tuyªn bè: "ë Trung Quèc tÝn ngìng hoµn toµn tù do. §èi víi c«ng gi¸o, chÝnh quyÒn kh«ng cã thµnh kiÕn g× hÕt". Hái: MiÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi cã trë ng¹i g× ®Õn c«ng cuéc thèng nhÊt níc nhµ hay kh«ng? §¸p: Kh«ng. Tr¸i l¹i tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, th× vÒ mäi m®t chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi, miÒn B¾c ®Òu sÏ h¬n h¼n miÒn Nam. §iÒu ®ã cµng khuyÕn khÝch vµ sÏ gióp m¹nh h¬n n÷a ®ång bµo miÒn Nam ®Êu tranh chèng ®Õ quèc Mü vµ bÌ lò tay sai ®Ó giµnh l¹i d©n chñ vµ thèng nhÊt. TiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, miÒn B¾c cµng thµnh hËu thuÉn v÷ng m¹nh cho c«ng cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh. Hái : Ph¶i ch¨ng kinh tÕ cña phe x· héi chñ nghÜa m¹nh h¬n cña phe ®Õ quèc t b¶n? §¸p: Ph¶i. Tèc ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña phe x· héi

chñ nghÜa ngµy cµng m¹nh h¬n. §øng ®Çu phe x· héi chñ nghÜa lµ Liªn X«. §øng ®Çu phe ®Õ quèc t b¶n lµ níc Mü. Chóng ta h·y so s¸nh kinh tÕ cña hai níc Êy th× râ: S¶n xuÊt c«ng nghiÖp hai th¸ng ®Çu n¨m nay so víi hai th¸ng ®Çu n¨m ngo¸i: Liªn X«, tæng s¶n lîng c«ng nghiÖp t¨ng 11%; n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng 7%. Mü, s¶n xuÊt than gi¶m sót 20%; gang thÐp gi¶m sót 43%; xe h¬i gi¶m sót 31%. Liªn X«, kh«ng cã kinh tÕ khñng ho¶ng, kh«ng cã n¹n thÊt nghiÖp. Mü, trong 30 n¨m (tõ 1929 ®Õn 1958) bÞ bèn lÇn kinh tÕ khñng ho¶ng. ThÊt nghiÖp lµ mét n¹n thêng xuyªn ë Mü, g®p kinh tÕ khñng ho¶ng th× sè c«ng nh©n thÊt nghiÖp cµng t¨ng nhiÒu. HiÖn nay ë Mü cã n¨m triÖu rìi c«ng nh©n hoµn toµn thÊt nghiÖp. §ã lµ cha kÓ mÊy triÖu c«ng nh©n nöa thÊt nghiÖp, mçi tuÇn chØ cã c«ng viÖc lµm mÊy tiÕng ®ång hå. Th¸ng 12 n¨m 1957, tê NhËt b¸o phè U«n, c¬ quan ng«n luËn cña ®¹i t b¶n Mü, viÕt: "Sù suy sót kinh tÕ ®· lan trµn kh¾p c¶ níc Mü, kh«ng g× ng¨n ch®n ®îc". Tê b¸o Ngêi híng dÉn khoa häc c«ng gi¸o (Mü) viÕt: "Kinh tÕ Mü suy sót mét c¸ch nhanh chãng kh«ng thÓ tëng tîng ®îc. Kh«ng ai biÕt bao giê sÏ c¶i thiÖn ®îc t×nh tr¹ng Êy". B¶n b¸o c¸o cña Uû ban kinh tÕ trong Quèc héi Mü viÕt: "Mét phÇn n¨m tæng sè ngêi Mü rÊt cùc khæ. Trong sè nµy cã 830 v¹n gia ®×nh vµ 620 v¹n c¸ nh©n, 28 triÖu ngêi bÞ tµn tËt vµ kh«ng cã søc lao ®éng. ë

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

miÒn Nam níc Mü cã mét triÖu rëi gia ®×nh n«ng d©n nghÌo khæ kh«ng thÓ tëng tîng". Tê T¹p chÝ c«ng nghiÖp (th¸ng 5 n¨m 1958) viÕt: "So víi tríc ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai, th× n¨m 1957, s¶n xuÊt c«ng nghiÖp cña c¸c níc x· héi chñ nghÜa t¨ng bèn lÇn rìi; cña c¸c níc t b¶n chØ t¨ng hai lÇn rìi". MÊy vÝ dô trªn ®©y ®ñ tá râ kinh tÕ cña phe nµo m¹nh h¬n. VÒ m®t khoa häc kü thuËt, ai còng biÕt r»ng Liªn X« thµnh c«ng tríc Mü trong viÖc phãng vÖ tinh nh©n t¹o; vµ vÖ tinh thø hai cña Liªn X« to vµ n®ng 508 c©n 300, vÖ tinh Mü chØ nhá b»ng qu¶ bëi vµ chØ n®ng 13 c©n 365. C¸c b¸o Mü ®· ph¶i nhËn r»ng trong mêi n¨m (tõ 1950 ®Õn 1960), Liªn X« sÏ ®µo t¹o ®îc 120 v¹n c¸n bé khoa häc kü thuËt, Mü chØ ®µo t¹o ®îc 90 v¹n ngêi. Mçi n¨m Liªn X« ®µo t¹o ®îc 15 v¹n c«ng tr×nh s, Mü chØ ®µo t¹o ®îc 7 v¹n ngêi. Hái: C¸c níc x· héi chñ nghÜa cã ®oµn kÕt nhÊt trÝ kh«ng? C¸c níc anh em gióp ta vµ Mü gióp bän Ng« §×nh DiÖm kh¸c nhau ë chç nµo? §¸p: C¸c níc x· héi chñ nghÜa rÊt ®oµn kÕt nhÊt trÝ . Hai b¶n Tuyªn ng«n ë Héi nghÞ M¸txc¬va cuèi n¨m ngo¸i ®· chøng tá râ rÖt ®iÒu ®ã. C¸c níc anh em, tríc hÕt lµ Liªn X« vµ Trung Quèc, gióp ta m¸y mãc, kü thuËt, chuyªn gia... ®Ó ta x©y dùng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. ViÖc gióp ®ì Êy lµ hoµn toµn v« t. C¸c níc anh em chØ ®®t mét ®iÒu kiÖn: Chóng ta ph¶i cè g¾ng häc nhanh, lµm nhanh ®Ó tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. Cßn "viÖn trî" Mü thÕ nµo th× tê b¸o NhËt B¶n ®· tr¶ lêi c©u hái Êy nh sau: "ViÖn trî Mü nh»m môc ®Ých b¸n hµng ho¸ thõa Õ, lÊy tiÒn l·i n®ng, b¸n vò khÝ vµ kÌm theo nh÷ng ®iÒu kiÖn chÝnh trÞ vµ qu©n sù cã lîi cho Mü". VÝ dô: tõ th¸ng 7 n¨m 1955 ®Õn th¸ng 7 n¨m 1956, Mü gióp miÒn Nam vµ Miªn, Lµo 379 triÖu ®«la, trong sè ®ã 330 triÖu lµ b»ng vò khÝ.

Mü cho Ai CËp vay 400 triÖu ®«la, l·i mçi n¨m 4%, trong 20 n¨m ph¶i tr¶ xong vµ tr¶ b»ng tiÒn m®t. Liªn X« cho Ai CËp vay 600 triÖu róp, l·i mçi n¨m 2%, h¹n tr¶ lµ 30 n¨m vµ cã thÓ tr¶ b»ng b«ng ho®c b»ng g¹o mµ Ai CËp cã d dËt. Theo H·ng th«ng tin ë Mü (7 th¸ng 5 n¨m 1958), Mü cho 42 níc phe Mü vay tiÒn, nh»m: mét lµ ®Ó cã c«ng viÖc lµm cho 60 v¹n c«ng nh©n Mü ®ang thÊt nghiÖp; hai lµ ®Ó n¾m v÷ng 250 c¨n cø qu©n sù cña Mü ë c¸c níc Êy; ba lµ ®Ó duy tr× n¨m triÖu binh sÜ cña c¸c níc Êy ®®ng lµm hËu thuÉn cho chÝnh s¸ch g©y chiÕn cña Mü. Ngay ë miÒn Nam, "viÖn trî" Mü mµ ph¶i chi tiªu 70% ng©n s¸ch vµo qu©n sù. Víi nh÷ng sù thËt ®ã, ®ång bµo ta cã thÓ nhËn biÕt ai lµ v« t, ai lµ vô lîi.
Tr¶ lêi ngµy 10-5-1958. S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr 130-135.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

héi, lµm c¬ së cho cuéc ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ. Anh chÞ em c¸n bé ph¶i th©n ¸i ®oµn kÕt víi nhau, tuú kh¶ ¨ng m×nh gióp ®ì ®oµn kÕt víi ®ång bµo ®Þa ph¬ng, nhËn râ lao ®éng, nhÊt lµ lao ®éng ch©n tay lµ vÎ vang, h¨ng h¸i t¨ng gia s¶n xuÊt, thi ®ua tiÕt kiÖm, chó ý häc chÝnh trÞ, v¨n ho¸.

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé, §åNG BµO MIÒN NAM TËP KÕT ë Hµ §¤NG
C¸n bé vµ ®ång bµo miÒn Nam ra B¾c tËp kÕt, h¼n ai còng nhí tíi quª h¬ng. T×nh c¶m Êy rÊt chÝnh ®¸ng. Nhng mçi ngêi chóng ta cã hai gia ®×nh: gia ®×nh riªng, nhá vµ ®¹i gia ®×nh lµ Tæ quèc. Cuéc ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt ®Êt níc hiÖn nay cña ®ång bµo miÒn Nam vµ miÒn B¾c còng lµ ®Ó cho gia ®×nh chóng ta sum häp. Muèn ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, ph¶i ra søc thi ®ua s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, x©y dùng miÒn B¾c v÷ng m¹nh lµm nÒn t¶ng cho cuéc ®Êu tranh chÝnh trÞ, b»ng ®êng lèi hoµ b×nh. Trong kh¸ng chiÕn, cã ngêi ®· hái: "Kh¸ng chiÕn bao giê th¾ng lîi? Trêng kú ®Õn mÊy th¸ng, ®Õn mÊy n¨m?". Vµo lóc ®ã, qu©n ®Þch th× cã m¸y bay, tµu chiÕn, cã sóng lín, xe t¨ng, nh©n d©n ta chØ cã gËy tÇm v«ng, con dao, c¸i thuæng, nhng §¶ng, ChÝnh phñ ta nãi r»ng: "Trêng kú kh¸ng chiÕn nhÊt ®Þnh th¾ng lîi". Qu¶ nhiªn, cuéc kh¸ng chiÕn cña d©n téc ta ®· thµnh c«ng rùc rì. Ngµy nay, §¶ng, ChÝnh phñ ta l¹i nãi r»ng: ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt ®Êt níc lµ cuéc ®Êu tranh l©u dµi, gay go, gian khæ nhng nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Khãa häp Quèc héi lÇn thø t¸m võa qua ®· quyÕt ®Þnh x©y dùng miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x·

Nãi ngµy 10-5-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1520, ngµy 11-5-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN T¹I §¹I HéI CHIÕN SÜ THI §UA N¤NG NGHIÖP TOµN QUèC LÇN THø BA 22
Díi ¸ch ®Õ quèc vµ phong kiÕn, cuéc sèng cña n«ng d©n ch©n lÊm tay bïn, ®Çu t¾t m®t tèi, mµ ®ãi vÉn hoµn ®ãi, khæ vÉn hoµn khæ. Nay n«ng d©n lao ®éng ®· ®îc chia ruéng ®Êt, ®· lµm chñ n«ng th«n, ®êi sèng ®· ®îc c¶i thiÖn, nhng cha ®ñ. ThÕ th× ph¶i lµm thÕ nµo? Ph¶i tæ chøc nhau l¹i. Cã tæ chøc ®Ó t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, th× cña c¶i chóng ta ngµy cµng nhiÒu, ®êi sèng cµng ®îc c¶i thiÖn. Ph¶i tæ chøc ®Ó thi ®ua, thi ®ua ®Ó t¨ng gia s¶n xuÊt vµ ph¶i biÕt tiÕt kiÖm, s¶n xuÊt mµ kh«ng tiÕt kiÖm th× nh giã vµo nhµ trèng. Muèn s¶n xuÊt tèt, ph¶i chó ý ®Õn: nhÊt níc, nh× ph©n, tam cÇn vµ tø lµ c¶i tiÕn kü thuËt. Tríc hÕt chó ý ®Õn níc lµ ®óng, v× xø ta hÇu nh n¨m nµo còng bÞ h¹n, bÞ lôt, v× vËy chóng ta ph¶i b¾t buéc níc phôc vô n«ng nghiÖp. ViÖc nµy chóng ta ®· lµm cã kÕt qu¶ h¬n lóc cßn ®Õ quèc phong kiÕn, nhng cha ®ñ. Muèn chèng h¹n cã kÕt qu¶, ph¶i häc kinh nghiÖm cña anh em Trung Quèc. Tõ th¸ng 10 n¨m ngo¸i ®Õn th¸ng 9 n¨m nay, Trung Quèc dù ®Þnh ph¸t triÓn thuû n«ng cho 6 triÖu mÉu t©y mµ míi ®Õn th¸ng 3 n¨m 1958, ®· lµm ®îc 18 triÖu mÉu t©y. TØnh Hµ Nam cã ®Õn 87 phÇn tr¨m ®Êt nói, Ýt s«ng, Ýt ma, lu«n lu«n bÞ h¹n h¸n mÊt mïa.

Tríc ngµy gi¶i phãng, ®Õn mïa hÌ nh©n d©n ¨n c¶ vá c©y, rÔ cá, chÕt ®ãi hµng v¹n, cho nªn cã c©u ca dao: Nói träc nh ®Çu b×nh v«i S«ng kh«ng cã níc, níc hiÕm hoi nh vµng, Hµng n¨m h¹n h¸n tai hoang Ngêi ngêi ®ãi r¸ch, lµng lµng x¸c x¬. Hµ Nam l¹i cã nhiÒu khã kh¨n: thiÕu søc ngêi, thiÕu kinh nghiÖm, thiÕu l¬ng ¨n. Nh©n d©n quen chê trêi PhËt. L¹i cßn khã kh¨n ph¶i ®a níc ngîc lªn nói. §Ò ra kÕ ho¹ch biÕn ®æi t×nh h×nh ®ãi khæ nµy, c¸c cÊp bé §¶ng tõ tØnh ®Õn x· ®· ra søc tuyªn truyÒn gi¸o dôc nh©n d©n tin tëng søc ngêi th¾ng ®îc trêi. C¸c c¸n bé triÖt ®Ó tin tëng vµo trÝ kh«n vµ lùc lîng cña n«ng d©n. C¸c cÊp l·nh ®¹o l¹i thêng xuyªn ®iÒu tra nghiªn cøu, ®óc kÕt vµ phæ biÕn kinh nghiÖm. Nh©n d©n khi ®· hiÓu râ vµ ®îc tæ chøc l¹i, ®Òu ra søc thi ®ua thùc hiÖn vît møc kÕ ho¹ch. VÒ kü thuËt, chó träng tiÓu thuû n«ng tríc, tiÕn dÇn ®Õn trung thuû n«ng vµ ®¹i thuû n«ng. Mäi ngêi gãp søc, gãp cña, gãp kinh nghiÖm... quyÕt thùc hiÖn cho kú ®îc "chøa níc ma, tr÷ níc s«ng, moi níc díi ®Êt lªn" vµ "trång c©y trªn nói, vì ruéng bËc thang, c¶i biÕn chÊt ®Êt". Nh©n d©n l¹i quyÕt "kÐo dµi ngµy lµm viÖc" b»ng c¸ch kh«ng l·ng phÝ th× giê, tranh thñ lµm sím vÒ chËm, lµm c¶ lóc ma, n¾ng, rÐt. Ngµy TÕt, kh«ng phÝ ngµy ¨n ch¬i, nh©n d©n thùc hiÖn "chóng ta ra ngoµi ®ång ®Ó võa lµm ruéng, võa chóc TÕt nhau cho TÕt vui h¬n". KÕt qu¶ lµ mét mÉu t©y tõ chç thu 7 t¹ rìi (1949) lªn h¬n 14 t¹ thãc, tæng thu ho¹ch tõ 2 triÖu 30 v¹n tÊn (1949) lªn 5 triÖu 5 v¹n tÊn. KÕ ho¹ch dù ®Þnh cho thuû n«ng lµ 61 triÖu ®ång, sau ChÝnh

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

phñ chØ xuÊt 19 triÖu, cßn bao nhiªu ®Òu do nh©n d©n tù lùc gãp søc, gãp cña. Tõ th¸ng 10 n¨m 1957 ®Õn th¸ng 1 n¨m 1958, nh©n d©n Hµ Nam lµm ®îc 34 v¹n mÉu t©y, vît kÕ ho¹ch n¨m 1957 ®Õn 4 lÇn. §îc nh thÕ lµ do ®©u? Do n«ng d©n h¨ng h¸i vµ cã tæ chøc, do c¸n bé l·nh ®¹o tèt. ¥n §¶ng nh mÑ nh cha, Më mang thuû lîi, nhµ nhµ Êm no. Êm no kh«ng ®îi trêi cho, Ngêi lµm ra níc, søc to h¬n trêi. C«ng nh©n n«ng trêng quèc doanh Trung Quèc ®· quyÕt kh«ng xin thªm tiÒn vµ vì hoang tõ 5 triÖu ®Õn 6 triÖu rëi mÉu t©y, trong khi kÕ ho¹ch cña ChÝnh phñ lµ 2 triÖu rëi mÉu t©y. Anh em n«ng binh ®i vì vïng ®¹i sa m¹c toµn c¸t sái, ®· lËp ®îc 44 n«ng trêng trång trät, 16 khu ch¨n nu«i vµ 99 c«ng xëng. Anh em phôc viªn quyÕt biÕn vïng B¾c §¹i Hoµng ë H¾c Long Giang nhiÒu rõng vµ ®Êt lÇy thµnh kho thãc lín cña Tæ quèc. C¸c ®ång chÝ n«ng binh, phôc viªn Trung Quèc ®· kh«ng xin ChÝnh phñ cho thªm m¸y, thªm tiÒn vµ ®· b¾t buéc rõng rËm, ®Êt lÇy, b·i c¸t thµnh nh÷ng vïng giµu cã. §Êt ruéng ta kh«ng xÊu. N¨ng suÊt 1 mÉu t©y tõ 13 t¹ thãc ®· lªn b×nh qu©n 18 t¹. Cã thöa ®ét xuÊt ®Õn 62 t¹. B×nh qu©n 1 mÉu t©y cña x· HiÖp An lµ 32 t¹. Cã kinh nghiÖm cña anh em Trung Quèc, cã kinh nghiÖm cña b¶n th©n ta, nhÊt ®Þnh chóng ta lµm ®îc. Gèc cña th¾ng lîi lµ tæ chøc, tríc hÕt lµ tæ ®æi c«ng cho tèt råi tiÕn dÇn lªn hîp t¸c x· n«ng nghiÖp. Ph¶i ph¸t triÓn tèt phong trµo ®æi c«ng vµ hîp t¸c; ph¶i thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt thùc hµnh tiÕt kiÖm, hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch Nhµ níc. C¸c ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng ph¶i vµo tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·, ph¶i lµ g¬ng mÉu ®Ó lµm trßn nhiÖm vô cña ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn. Cã tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· sÏ n©ng cao s¶n xuÊt,

th× nay cã mét b¸t c¬m, mét c¸i ¸o, mai sÏ cã hai b¸t c¬m, hai c¸i ¸o, nh thÕ lµ gãp phÇn x©y dùng chñ nghÜa x· héi. N«ng d©n ta ®«ng ngêi nhÊt, kinh tÕ n«ng nghiÖp quan träng nhÊt; n«ng d©n ta ®· anh hïng trong c¸ch m¹ng, trong kh¸ng chiÕn, trong c¶i c¸ch ruéng ®Êt, th× trong cuéc c¸ch m¹ng biÕn ®æi n«ng nghiÖp tõ thÊp lªn cao nµy, n«ng d©n ta còng ph¶i lµ anh hïng. Chóng ta ph¶i häc kinh nghiÖm anh em Trung Quèc, thi ®ua víi anh em Trung Quèc, theo kÞp anh em Trung Quèc, tiÕn kÞp anh em Liªn X«. §· høa th× ph¶i lµm, lµm th× nhÊt ®Þnh ph¶i ®îc. N«ng d©n ta ph¶i thËt sù tham gia x©y dùng chñ nghÜa x· héi, x©y dùng ®Êt níc. Thªm mét tÊn thãc lµ thªm mét lùc lîng trong sù nghiÖp ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ, cho nªn nãi: Thi ®ua lµ yªu níc, yªu níc th× ph¶i thi ®ua. Cuèi cïng, chóc c¸c chiÕn sÜ vui vÎ, khoÎ m¹nh, thùc hiÖn tèt nh÷ng ®iÒu ®· høa hÑn h«m nay, ®a phong trµo ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· lªn bíc tiÕn míi, lªn chñ nghÜa x· héi trong sù nghiÖp ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ.
Nãi ngµy 23-5-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1534, ngµy 25-5-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TH¦ CHóC MõNG §¹I HéI LÇN THø VII §¶NG CéNG S¶N BUNGARI
KÝnh göi §¹i héi lÇn thø VII cña §¶ng Céng s¶n Bungari, Thay m®t giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n ViÖt Nam, Ban ChÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam xin göi tíi §¹i héi lÇn thø VII cña §¶ng Céng s¶n Bungari lêi chµo mõng th©n ¸i vµ nhiÖt liÖt nhÊt. §îc rÌn luyÖn l©u n¨m trong ®Êu tranh c¸ch m¹ng, §¶ng Céng s¶n Bungari ®· lu«n lu«n gi¬ng cao ngän cê cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, ®· gi÷ v÷ng truyÒn thèng anh dòng cña ®ång chÝ §imit¬rèp, ®· l·nh ®¹o giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n x©y dùng vµ cñng cè níc Céng hoµ Nh©n d©n Bungari thµnh mét níc x· héi chñ nghÜa giµu m¹nh vµ n©ng cao ®Þa vÞ cña m×nh trªn trêng quèc tÕ, gãp phÇn tÝch cùc trong cuéc ®Êu tranh g×n gi÷ hoµ b×nh thÕ giíi. Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt kh©m phôc tinh thÇn ®Êu tranh anh dòng vµ søc lao ®éng s¸ng t¹o cña nh©n d©n Bungari. Nh÷ng thµnh tÝch cña nh©n d©n Bungari trong viÖc x©y dùng chñ nghÜa x· héi, cµng chøng tá thªm søc m¹nh to lín vµ tÝnh chÊt u viÖt cña hÖ thèng x· héi chñ nghÜa thÕ giíi. §ã lµ mét sù cæ vò m¹nh mÏ ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam trong sù nghiÖp ®Êu tranh x©y dùng mét níc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh. Nh©n d©n, ChÝnh phñ vµ §¶ng chóng t«i rÊt biÕt ¬n sù gióp ®ì cña nh©n d©n, ChÝnh phñ vµ §¶ng Céng s¶n Bungari. Díi ¸nh s¸ng nghÞ quyÕt cña Héi nghÞ c¸c ®¶ng céng

s¶n vµ ®¶ng c«ng nh©n trªn thÕ giíi häp ë M¸txc¬va th¸ng 11 n¨m 1957, dùa trªn nguyªn lý cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, §¹i héi lÇn thø VII cña §¶ng Céng s¶n Bungari nhÊt ®Þnh sÏ thu ®îc nhiÒu kÕt qu¶ tèt ®Ñp. Chóng t«i tin ch¾c r»ng díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng Céng s¶n, nh©n d©n Bungari sÏ thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi lín h¬n n÷a trong viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø ba, n©ng cao kh«ng ngõng møc sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña nh©n d©n Bungari. C¸c ®ång chÝ th©n mÕn, §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam vµ nh©n d©n ViÖt Nam nhiÖt liÖt chóc §¹i héi lÇn thø VII cña §¶ng Céng s¶n Bungari thµnh c«ng, nhiÖt liÖt chóc t×nh ®oµn kÕt anh em theo tinh thÇn quèc tÕ v« s¶n gi÷a hai §¶ng vµ hai níc chóng ta ngµy cµng bÒn v÷ng. Chñ nghÜa M¸c - Lªnin mu«n n¨m! T×nh ®oµn kÕt kh«ng g× lay chuyÓn næi gi÷a c¸c ®¶ng céng s¶n vµ ®¶ng c«ng nh©n trªn thÕ giíi mu«n n¨m! Phe x· héi chñ nghÜa hïng m¹nh ®øng ®Çu lµ Liªn X« mu«n n¨m! §¶ng Céng s¶n Bungari mu«n n¨m!
Chñ tÞch §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1544, ngµy 4-6-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NH÷NG NG¦êI Mü BIÕT §IÒU
V× lîi Ých cña toµn d©n vµ t¬ng lai cña Tæ quèc, ngµy 7-3, ChÝnh phñ ta l¹i mét lÇn n÷a ®Ò nghÞ víi chÝnh quyÒn miÒn Nam: hai bªn ph¸i ®¹i biÓu g®p nhau ®Ó bµn c¸c vÊn ®Ò kh«i phôc viÖc tù do bu«n b¸n vµ ®i l¹i gi÷a hai miÒn, gi¶m bít qu©n sè, v.v. nh»m ®i ®Õn thèng nhÊt ®Êt níc b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh. Nh©n d©n ta vµ nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh trªn thÕ giíi ®Òu nhiÖt liÖt ñng hé chñ tr¬ng hîp t×nh hîp lý cña ChÝnh phñ ta. Nhng, v©ng lêi ®Õ quèc Mü, chÝnh quyÒn miÒn Nam vÉn gi÷ th¸i ®é ngoan cè, tõ chèi viÖc g®p gì Êy. ThÊy râ ®Õ quèc Mü gióp Ng« §×nh DiÖm (vµ Lý Thõa V·n) t¨ng cêng qu©n bÞ lµ mét viÖc d¹i dét vµ nguy hiÓm, nh÷ng ngêi Mü biÕt ®iÒu còng ®· lªn tiÕng. Trong mét b¶n b¸o c¸o tríc Thîng nghÞ viÖn Mü h«m 25-5, «ng M¨ngphin nãi: "Cho ®Õn khi t×m ®îc c¸ch gi¶i quyÕt hoµ b×nh, th× vÉn cßn nguy hiÓm cã thÓ x¶y ra mét hµnh ®éng nãng n¶y, mét sù ®iªn cuång dïng vò lùc ®Ó hßng thèng nhÊt ViÖt Nam (vµ TriÒu Tiªn)...". ¤ng M¨ngphin nãi tiÕp: "§· ®Õn lóc mµ Mü nªn khuyªn ngêi ViÖt Nam (vµ ngêi TriÒu Tiªn) lËp l¹i dÇn dÇn quan hÖ kinh tÕ vµ x· héi gi÷a hai miÒn. §ã lµ bíc ®Çu ®Ó ®i ®Õn thèng nhÊt hai níc ®ang bÞ chia c¾t

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Êy...". ThÕ lµ nh÷ng chÝnh kh¸ch Mü biÕt ®iÒu còng t¸n thµnh chñ tr¬ng ®óng ®¾n cña ChÝnh phñ ta. NÕu Ng« §×nh DiÖm cßn cã l¬ng t©m, kh«ng muèn mang tiÕng xÊu mu«n ®êi lµ kÎ ph¶n nh©n d©n, ph¶n Tæ quèc, th× ph¶i lµm theo lßng mong muèn thiÕt tha cña ®ång bµo vµ thùc hiÖn nh÷ng ®iÒu ChÝnh phñ ta ®· ®Ò nghÞ. TRÇN LùC
B¸o Nh©n d©n, sè 1554, ngµy 14-6-1958.

VÖ SINH Y£U N¦íC
(Phong trµo diÖt ruåi, muçi)

Yªu níc th× viÖc g× cã lîi cho nh©n d©n, dï khã mÊy còng ph¶i ra søc lµm cho kú ®îc. §iÒu g× cã h¹i cho nh©n d©n, dï khã mÊy còng ph¶i ra søc trõ cho kú hÕt. §Õ quèc vµ phong kiÕn ¸p bøc bãc lét nh©n d©n, chóng ta ®· lµm c¸ch m¹ng vµ kh¸ng chiÕn ®Ó ®¸nh ®æ chóng. H¹n h¸n, lôt léi lµm cho nh©n d©n ®ãi nghÌo, chóng ta ra søc x©y dùng thuû lîi ®Ó chèng lôt, chèng h¹n. Ruåi muçi lµ b¹n ®ång minh cña giai cÊp bãc lét. Nã g©y ra nhiÒu tËt bÖnh, lµm cho nh©n d©n ta èm ®au. Ngêi èm ®au th× søc lao ®éng bÞ gi¶m sót, c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ bÞ h¹n chÕ. V× vËy, chóng ta ph¶i ra søc tiªu diÖt nh÷ng kÎ ®Þch ®éc ¸c lµ ruåi muçi, ®Ó tiªu diÖt bÖnh tËt, b¶o vÖ søc khoÎ cña nh©n d©n. Cã ngêi nãi: "§èi víi thø ruåi muçi nhá nhen nh vËy, cÇn g× lµm ra to chuyÖn qu¸". Nãi nh vËy lµ sai! ChÝnh v× bÐ nhá mµ nã lµm cho ngêi ta chñ quan khinh ®Þch. BÐ nhá nhng nã ®éc ¸c vµ hµng triÖu c¸i h¹i nhá céng l¹i thµnh c¸i h¹i to. NÕu tÝnh l¹i mçi n¨m ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ta tèn bao nhiªu tiÒn thuèc men, mÊt bao nhiªu ngµy lao ®éng, th× sÏ thÊy ruåi muçi ®· g©y nªn mét sè tæn thÊt khæng lå.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Phßng bÖnh h¬n trÞ bÖnh. ChÞu khã tiªu diÖt ruåi muçi, h¬n lµ ®Ó ruåi muçi g©y ra èm ®au råi ph¶i uèng thuèc. Còng nh mäi phong trµo kh¸c, muèn th¾ng lîi th× viÖc tiªu diÖt ruåi muçi ph¶i: - §¸nh th«ng t tëng cña quÇn chóng b»ng mäi c¸ch tuyªn truyÒn gi¸o dôc réng kh¾p, lµm cho giµ, trÎ, g¸i trai ai còng hiÓu r»ng ruåi muçi rÊt cã h¹i ®Õn søc khoÎ cña m×nh, cña gia ®×nh m×nh; vµ mäi ngêi ®Òu tham gia mét c¸ch thiÕt thùc vµ bÒn bØ th× nhÊt ®Þnh tiªu diÖt ®îc ruåi muçi. - Ph¶i ph¸t ®éng quÇn chóng, dùa vµo lùc lîng cña quÇn chóng. - Ph¶i l·nh ®¹o ch®t chÏ, ®«n ®èc vµ kiÓm tra thêng xuyªn. - Ph¶i cã qu©n chñ lùc. Mäi ngêi ®Òu ph¶i tham gia, nhng thanh niªn vµ nhi ®ång lµ qu©n chñ lùc, lµm ®Çu tµu. Ph¶i cã träng ®iÓm nh nhµ th¬ng, trêng häc, doanh tr¹i, nhµ m¸y, hµng qu¸n, chî bóa, nh÷ng n¬i ®«ng ngêi ... - Ph¶i kÕt hîp viÖc tiªu diÖt ruåi muçi víi nh÷ng c«ng t¸c vÖ sinh kh¸c nh diÖt chuét, quÐt dän nhµ cöa, ®êng s¸, lÊp c¸c vòng níc bÈn, v.v.. Kh«ng nªn chñ quan, cho viÖc diÖt ruåi muçi lµ mét viÖc nhá, dÔ lµm, chØ quan hÖ ®Õn vÖ sinh mµ th«i. Nã cã ý nghÜa chÝnh trÞ n÷a, cã quan hÖ ®Õn kinh tÕ vµ v¨n ho¸. Ch¾c bµ con cßn nhí tríc ®©y bän thùc d©n Ph¸p gäi chóng ta lµ "nßi gièng bÈn thØu". Nh©n d©n ta ®· ®uæi ®îc thùc d©n Ph¸p, th× ph¶i tiÕp tôc

phÊn ®Êu ®Ó tiªu diÖt nèt c¶ b¹n ®ång minh cña chóng lµ ruåi muçi. T.L.
B¸o Nh©n d©n, sè 1572, ngµy 2-7-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

B- NH÷NG KHUYÕT §IÓM CÇN PH¶I SöA CH÷A

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé TØNH H¦NG Y£N
A- NHËN §ÞNH Râ THµNH TÝCH Vô CHI£M

§Çu vô chiªm n¨m nay h¹n n®ng. N®ng nhÊt ë Hng Yªn. C¶ tØnh chØ cã ®é 8.000 mÉu ®ñ níc cÊy. Do ®ång bµo vµ c¸n bé cè g¾ng nhiÒu, kh¬i vÐt h¬n 500 c©y sè m¬ng cõ, ®µo h¬n 1.300 c¸i giÕng, ra søc bãn ph©n, t¸t níc, v.v.. KÕt qu¶ ®· cÊy h¬n 65.000 mÉu lóa (n¨m 1954 chØ cÊy ®îc 35.363 mÉu), trång 25.800 mÉu ng« vµ h¬n 9.270 mÉu khoai. Thu ho¹ch 19.812 tÊn thãc, 13.590 tÊn ng« vµ 3.950 tÊn khoai. X· Hoµn Long, ®Çu vô chØ b¶y mÉu cã chót Ýt níc. Nhê cè g¾ng t¸t níc mµ ®· cÊy ®îc 172 mÉu, thu ho¹ch h¬n 68 tÊn. MÊy n¨m tríc chØ cÊy ®îc 50 mÉu vµ thu ho¹ch ®é 20 tÊn thãc, cã 16 x· kh¸c còng vît møc kÕ ho¹ch. Nh thÕ lµ chèng h¹n ®· cã kÕt qu¶ tèt vµ trong hoµn c¶nh h¹n h¸n, cã thÓ nãi vô chiªm ®· th¾ng lîi. Cã ngêi nãi: "Chèng h¹n ®· tèn nhiÒu c«ng phu, nhng vô chiªm thu ho¹ch vÉn kÐm, nh thÕ lµ thÊt b¹i". Nãi nh vËy lµ v× t tëng bi quan, tiªu cùc, kh«ng ®óng! NÕu kh«ng ra søc chèng h¹n, th× thu ho¹ch ch¾c kÐm h¬n n÷a. Tr¸i l¹i, nÕu chèng h¹n tèt h¬n n÷a, th× thu ho¹ch ch¾c nhiÒu h¬n n÷a. §ång bµo ta ph¶i ®¸nh tan nh÷ng t tëng tiªu cùc, bi quan Êy.

Ph¶i kiªn quyÕt nhËn r»ng chèng h¹n vô chiªm ®· th¾ng lîi. Nhng th¾ng lîi nhá, v× ta cßn nhiÒu khuyÕt ®iÓm. - KhuyÕt ®iÓm cña c¸n bé: Lóc ®Çu thiÕu quyÕt t©m, thiÕu tÝch cùc, thiÕu tin tëng vµo lùc lîng to lín cña quÇn chóng. Cha biÕt biÕn quyÕt t©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ thµnh quyÕt t©m cña c¸n bé vµ nh©n d©n. L·nh ®¹o chËm ch¹p, kh«ng kÞp thêi, thiÕu liªn tôc, kh«ng ®i s©u, ®i s¸t, kh«ng toµn diÖn. V× vËy mµ khi cã níc th× thiÕu m¹, khi cã m¹ th× thiÕu ph©n... Coi nhÑ hoa mµu. Khi b¾t ®Çu cã s©u, kh«ng ®éng viªn nh©n d©n b¾t s©u... Mét sè ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn cha lµm trßn nhiÖm vô g¬ng mÉu. - KhuyÕt ®iÓm cña ®ång bµo n«ng d©n: Cßn cã tÝnh û l¹i, sî khã. Chê trêi ma, chê m¸y b¬m. Kh«ng ra søc t¸t níc vµ bãn ph©n. Kh«ng ra søc c¶i tiÕn kü thuËt. Nãi tãm l¹i: ®ång bµo n«ng d©n cßn hay û l¹i vµ thiÕu ý thøc m×nh lµ ngêi chñ cña n«ng th«n.
C- NH÷NG VIÖC CÇN LµM §Ó TRANH THñ Vô MïA TH¾NG LîI

Tríc hÕt, t tëng mäi ngêi ph¶i th«ng, ph¶i thËt th«ng r»ng "Nh©n ®Þnh th¾ng thiªn"1). §Ó tranh thñ vô mïa th¾ng lîi, chóng ta ph¶i söa ch÷a nh÷ng khuyÕt ®iÓm vµ ph¸t triÓn nh÷ng u ®iÓm nãi trªn. Chóng ta ph¶i lµm nh÷ng viÖc sau ®©y:
1

) Ngêi sÏ th¾ng trêi.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

1. Níc: HiÖn nay vô mïa ®Õn, nhng vÉn h¹n. Chóng ta ph¶i quyÕt t©m kh¬i thªm m¬ng, ®µo thªm giÕng, g¸nh níc, t¸t níc. Ph¶i quyÕt t©m lµm ®ñ mäi c¸ch ®Ó cã ®ñ níc tíi ruéng. Chóng ta ph¶i thùc hiÖn "v¾t ®Êt ra níc, thay trêi lµm ma". Ph¶i kiªn quyÕt ®éng viªn vµ dùa vµo lùc lîng v« cïng v« tËn cña quÇn chóng ®Ó lµm cho cã níc. Toµn d©n ®oµn kÕt mét lßng, §Ëp ®¸ th× nói vì, ®µo s«ng th× níc vÒ. 2. Ph©n: Bãn mçi mÉu 50 g¸nh ph©n, nh thÕ Ýt qu¸. CÇn ph¶i cè g¾ng bãn nhiÒu h¬n n÷a. Tôc ng÷ nãi: "Mét g¸nh ph©n c©n mét ®Êu thãc". Bãn ph©n cµng nhiÒu, thu ho¹ch cµng t¨ng. N«ng d©n Trung Quèc bãn ph©n kÞp thêi, nhiÒu lÇn vµ mçi mÉu Ýt lµ 450 g¸nh, nhiÒu lµ 650 g¸nh. Cã n¬i nh tØnh Tø Xuyªn, hä bãn mçi mÉu ®Õn 2.000 g¸nh. V× vËy, n¨m nay Trung Quèc nhiÒu n¬i bÞ h¹n to, nhng vÉn ®îc mïa. 3. Cµy s©u: Tôc ng÷ ta cã c©u: "Cµy s©u cuèc bÉm, thãc ®Çy lÉm, khoai ®Çy bå". 4. CÊy dµy. 5. Chän gièng tèt : lµ mét ®iÒu rÊt quan träng. Gièng tèt th× lóa tèt, lóa tèt th× ®îc mïa. §iÒu ®ã rÊt dÔ hiÓu. "Lóa tèt v× gièng, lóa sèng v× ph©n". 6. Kü thuËt: Ta cÇn ph¶i c¶i tiÕn kü thuËt cµy, cÊy, lµm cá, t¸t níc, v.v.. Chóng ta sèng ë thêi ®¹i vÖ tinh, mµ lµm ruéng vÉn gi÷ c¸ch thøc ®êi xöa ®êi xa, nh thÕ lµ kh«ng hîp thêi, khã tiÕn bé. N«ng d©n Trung Quèc tù chÕ t¹o ra nhiÒu thø m¸y

rÊt th« s¬, gi¶n ®¬n ®Ó phôc vô n«ng nghiÖp, cã kÕt qu¶ rÊt tèt. §ång bµo n«ng d©n ta còng nªn lµm nh vËy. Kinh nghiÖm cho biÕt r»ng: Víi mäi ®iÒu kiÖn ®Òu nh nhau, nhng ®¸m ruéng A dïng kü thuËt tiªn tiÕn th× thu ho¹ch sím h¬n vµ nhiÒu h¬n ®¸m ruéng B kh«ng c¶i tiÕn kü thuËt. 7. Chèng h¹n, phßng lôt: Trêi thêng cã nh÷ng biÕn cè bÊt th×nh l×nh. Cho nªn trong lóc ra søc chèng h¹n, chóng ta còng ph¶i ®Ò phßng lôt. Ph¶i thêng xuyªn kiÓm so¸t ®ª vµ kÌ. Ph¶i tæ chøc chu ®¸o lùc lîng canh g¸c. Ph¶i chuÈn bÞ s½n sµng dông cô, nguyªn liÖu, vËt liÖu ®Ó ®èi phã kÞp thêi nÕu cã lôt. Ph©n c«ng phô tr¸ch ph¶i rÊt rµnh m¹ch, nghiªm tóc. 8. Ph¸t triÓn vµ cñng cè lùc lîng: §Ó thùc hiÖn tèt nh÷ng c«ng viÖc nãi trªn, cÇn ph¶i cã nh÷ng ®éi qu©n chñ lùc. Qu©n chñ lùc cña Trung Quèc lµ hîp t¸c x· n«ng nghiÖp. 98% n«ng d©n Trung Quèc ®· vµo hîp t¸c x·. Chñ lùc qu©n cña ta hiÖn nay lµ tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· n«ng nghiÖp. TØnh Hng Yªn hiÖn nay cã h¬n 5.800 tæ ®æi c«ng vµ 3 hîp t¸c x·. §ã lµ nh÷ng ®éi qu©n m¹nh mÏ ®Ó l«i cuèn n«ng d©n c¶ tØnh tranh ®Êu cho vô mïa th¾ng lîi. Chóng ta cÇn ph¶i ph¸t triÓn vµ cñng cè lùc lîng Êy, lµm cho hä h¨ng h¸i ho¹t ®éng thËt sù. C¸c ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn ph¶i tham gia tæ ®æi c«ng ho®c hîp t¸c x·; c¸c ®ång chÝ bé ®éi cÇn ph¶i gãp phÇn xøng ®¸ng vµo c«ng cuéc ph¸t triÓn n«ng nghiÖp, "thùc tóc th× binh cêng" vµ ph¶i cè g¾ng lµm

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

trßn nhiÖm vô cña ngêi c¸ch m¹ng, cña ®éi tiªn phong. 9. §oµn kÕt vµ thi ®ua: Anh em Trung Quèc s¶n xuÊt mçi mÉu t©y ®é 90 t¹ trë lªn. X· HiÖp An (H¶i D¬ng) th¸ch c¸c x· kh¸c thi ®ua s¶n xuÊt mçi mÉu 36 t¹. §ång bµo vµ c¸n bé Hng Yªn ®oµn kÕt mét lßng, ra søc phÊn ®Êu, thi ®ua vµ gióp ®ì lÉn nhau gi÷a tæ nµy víi tæ kh¸c, gi÷a x· vµ huyÖn nµy víi x· vµ huyÖn kh¸c. NÕu chØ lÊy møc b×nh qu©n lµ mçi mÉu t©y thu ho¹ch ®é 3 tÊn th× c¶ tØnh sÏ thu ho¹ch h¬n 166.000 tÊn thãc (kh«ng kÓ hoa mµu). Nh vËy, th× ch¼ng nh÷ng qu¸ kÕ ho¹ch ®· ®Þnh cho vô mïa vµ bï sè thÊt thu trong vô chiªm, mµ cßn tréi ®îc nhiÒu thãc. §ång bµo vµ c¸n bé toµn tØnh quyÕt t©m lµm, th× sÏ lµm ®îc. 10. L·nh ®¹o: N«ng d©n ta chÝ khÝ rÊt anh dòng, kinh nghiÖm rÊt nhiÒu, lùc lîng rÊt to. §iÒu ®ã ®· tá râ trong thêi kú c¸ch m¹ng vµ kh¸ng chiÕn. NÕu l·nh ®¹o tèt, th× khã kh¨n g× hä còng kh¾c phôc ®îc, viÖc g× to lín mÊy hä còng lµm ®îc. VËy c¸n bé ph¶i l·nh ®¹o mét c¸ch thiÕt thùc, chu ®¸o, liªn tôc, toµn diÖn. §Ó l·nh ®¹o tèt, c¸c ®ång chÝ bÝ th vµ uû viªn, c¸c ®ång chÝ Chñ tÞch c¸c cÊp tõ tØnh ®Õn x· cÇn ph¶i thËt sù tham gia vµo mét tæ ®æi c«ng hoÆc mét hîp t¸c x· n«ng nghiÖp, ph¶i lao ®éng thËt sù ®Ó rót kinh nghiÖm vµ phæ biÕn kinh nghiÖm. CÇn tæ chøc tham quan nh÷ng x· ®iÓn h×nh tèt, ®Ó häc hái lÉn nhau. §¶ng viªn, ®oµn viªn, c¸c chiÕn sÜ thi ®ua n«ng nghiÖp, chÞ em phô n÷ ph¶i lµm ®Çu tµu. Víi truyÒn thèng anh dòng vµ tinh thÇn h¨ng h¸i s½n cã, ch¾c r»ng ®ång bµo vµ c¸n bé Hng Yªn quyÕt tranh thñ thùc hiÖn cho kú ®îc vô mïa th¾ng lîi, ®ång thêi ®a tØnh nhµ lªn ®Þa vÞ vÎ vang lµ mét tØnh g¬ng mÉu trong sù nghiÖp ®a miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi vµ gãp phÇn to lín vµo c«ng cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ.

Nãi ngµy 3-7-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1575, ngµy 5-7-1958.

LêI CHµO MõNG §¹I HéI ANH HïNG Vµ CHIÕN SÜ THI §UA TOµN QUèC LÇN THø HAI 23
Tha c¸c ®ång chÝ, T«i thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ nhiÖt liÖt chµo mõng c¸c anh hïng vµ chiÕn sÜ vµ th©n ¸i göi lêi hái th¨m nh÷ng chiÕn sÜ vµ nh÷ng anh chÞ em lao ®éng ch©n tay vµ trÝ ãc c¸c ngµnh vµ c¸c n¬i ®ang h¨ng h¸i tham gia thi ®ua yªu níc. - ë §¹i héi lÇn thø nhÊt cã b¶y anh hïng, trong ®ã cã bèn Anh hïng qu©n ®éi, vµ 150 ChiÕn sÜ thi ®ua. §¹i héi lÇn nµy, chóng ta cã 26 Anh hïng lao ®éng vµ 69 Anh hïng qu©n ®éi vµ 446 chiÕn sÜ thay m®t cho h¬n

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

42.700 ChiÕn sÜ thi ®ua. ThÕ lµ rÊt tèt. Con sè ®ã chøng tá sù tiÕn bé kh«ng ngõng cña nh©n d©n ta, qu©n ®éi ta, chÕ ®é ta. - ë §¹i héi nµy, chóng ta cã anh hïng vµ chiÕn sÜ lao ®éng ch©n tay vµ trÝ ãc ®ñ c¸c ngµnh vµ c¸c d©n téc anh em. ThÕ lµ rÊt tèt. Nã chøng tá sù ®oµn kÕt ch®t chÏ vµ sù cè g¾ng toµn diÖn cña nh©n d©n lao ®éng ta. - ë §¹i héi nµy, trong sè 26 Anh hïng lao ®éng, cã 5 phô n÷. ThÕ lµ rÊt tèt. Nã chøng tá sù cè g¾ng vµ tiÕn bé cña phô n÷ ta vµ chøng tá díi chÕ ®é ta, nam n÷ thËt sù b×nh quyÒn. - ë §¹i héi nµy cã 6 Anh hïng vµ nhiÒu chiÕn sÜ lµ ®ång bµo miÒn Nam tËp kÕt. ThÕ lµ rÊt tèt. Nã chøng tá r»ng ®ång bµo vµ c¸n bé miÒn Nam tËp kÕt ë ®©y ®ang ra søc gãp phÇn to lín trong c«ng cuéc x©y dùng miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi, lµm c¬ së v÷ng ch¾c cho sù nghiÖp thèng nhÊt níc nhµ. §iÒu nµy sÏ cã ¶nh hëng rÊt tèt ®Õn ®ång bµo ta ë miÒn Nam. - Trong hµng ngò vÎ vang c¸c ChiÕn sÜ thi ®ua, cã nhiÒu ®ång chÝ bé ®éi phôc viªn, th¬ng binh vµ gia ®×nh liÖt sÜ. ThÕ lµ rÊt tèt. Nã chøng tá r»ng anh em th¬ng binh vµ bé ®éi phôc viªn ®· tiÕp tôc vµ ph¸t triÓn truyÒn thèng anh dòng trong thêi kú kh¸ng chiÕn vµo trong c«ng cuéc x©y dùng hoµ b×nh vµ c¸c gia ®×nh liÖt sÜ

còng cè g¾ng ®Ó gãp phÇn vµo sù nghiÖp x©y dùng Tæ quèc, x©y dùng chñ nghÜa x· héi. - ë §¹i héi nµy l¹i cã mét Anh hïng vµ nhiÒu chiÕn sÜ lµ ngêi d©n c¸c níc anh em lao ®éng ë níc ta. ThÕ lµ rÊt tèt. Nã chøng tá tinh thÇn quèc tÕ cao c¶ cña giai cÊp lao ®éng. * * * Díi chÕ ®é t b¶n, thùc d©n vµ phong kiÕn quyÕt kh«ng thÓ cã phong trµo thi ®ua yªu níc, v× giai cÊp lao ®éng kh«ng d¹i g× mµ ra søc thi ®ua lµm giµu thªm cho bän chñ ®Ó råi l¹i bÞ chóng ¸p bøc bãc lét thªm. ChØ cã díi chÕ ®é d©n chñ nh©n d©n vµ x· héi chñ nghÜa, díi chÕ ®é mµ nh©n d©n lao ®éng lµm chñ níc nhµ, th× míi cã phong trµo thi ®ua. Phong trµo thi ®ua yªu níc ë ta ngµy cµng ph¸t triÓn v× nh©n d©n ta ®· lµm chñ níc nhµ, v× níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ lµ mét thµnh viªn trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa, v× ta ®îc sù gióp ®ì v« t cña c¸c níc anh em, tríc hÕt lµ Liªn X« vµ Trung Quèc. VÒ thi ®ua yªu níc, trong khu«n khæ vµ kh¶ n¨ng cña chóng ta, chóng ta ph¶i häc tËp phong trµo thi ®ua cña Trung Quèc, cè g¾ng tiÕn kÞp Trung Quèc, råi cè g¾ng tiÕn kÞp Liªn X«. HiÖn nay, ë Liªn X« hÇu hÕt viÖc lµm c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp ®Òu lµm b»ng m¸y. ë Trung Quèc th× võa ph¸t triÓn m¸y mãc, võa tËn dông søc ngêi. V× vËy,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

t«i muèn nªu lªn vµi kinh nghiÖm thi ®ua ë Trung Quèc ®Ó chóng ta nghiªn cøu, häc tËp. ë Trung Quèc, tÊt c¶ c¸c ngµnh kinh tÕ vµ v¨n ho¸ ®Òu ®ang h¨ng h¸i thi ®ua vµ ®· thùc hiÖn khÈu hiÖu "nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ". KÕ ho¹ch s¶n xuÊt c«ng nghiÖp do ChÝnh phñ giao xuèng, c«ng nh©n ®Òu hoµn thµnh gÊp rìi, gÊp ®«i, mµ kh«ng xin thªm m¸y, thªm tiÒn, thªm ngêi. NhiÒu xÝ nghiÖp cßn gi¶m bít sè ngêi chuyÓn sang xÝ nghiÖp míi. Trong phong trµo thi ®ua, nhiÒu chiÕn sÜ ®· c¶i tiÕn kü thuËt vµ t¨ng n¨ng suÊt ®Õn møc xa nay cha tõng cã. Cã nh÷ng tiÕn bé nh¶y vät ®ã, mét m®t lµ v× mäi ngêi lao ®éng ®Òu t tëng th«ng suèt, h¨ng h¸i thi ®ua; mét m®t lµ v× sù l·nh ®¹o thiÕt thùc vµ toµn diÖn. ë xÝ nghiÖp th× c¸c c¸n bé l·nh ®¹o cña chi bé, cña ®oµn thanh niªn, cña c«ng ®oµn vµ gi¸m ®èc ®Òu trùc tiÕp tham gia s¶n xuÊt. ë n«ng th«n th× c¸c ®ång chÝ ®ã ph¶i tù tay lµm ruéng thÝ nghiÖm vµ trùc tiÕp tham gia lao ®éng trong c¸c hîp t¸c x· n«ng nghiÖp. Nh vËy, c¸n bé võa l·nh ®¹o chÝnh trÞ, võa l·nh ®¹o s¶n xuÊt mét c¸ch ch®t chÏ. C¸n bé vµ quÇn chóng hoµ thµnh mét khèi cho nªn mäi vÊn ®Ò ®Òu gi¶i quyÕt tèt vµ nhanh. §ã lµ tãm t¾t nh÷ng kinh nghiÖm quý b¸u mµ chóng ta cÇn häc tËp vµ ¸p dông. * * *

Anh hïng, chiÕn sÜ thi ®ua ®· lµ nh÷ng ngêi tiªn phong trong s¶n xuÊt, mµ còng lµ g¬ng mÉu vÒ ®¹o ®øc c¸ch m¹ng. Hä ®®t lîi Ých chung cña d©n téc trªn lîi Ých riªng cña c¸ nh©n. Hä toµn t©m toµn ý phôc vô nh©n d©n chø kh«ng ph¶i nöa t©m nöa ý. Hä kh«ng sî khã nhäc, ra søc vît mäi khã kh¨n ®Ó hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc nhiÖm vô mµ §¶ng vµ ChÝnh phñ giao cho hä, chø hä kh«ng suy b× h¬n thiÖt cña c¸ nh©n, kh«ng ganh tÞ vÒ ®Þa vÞ vµ hëng thô. Hä kh«ng giÊu nghÒ, kh«ng d×m nh÷ng anh em chung quanh m×nh, hä gióp ®ì mäi ngêi cïng tiÕn bé. Hä kh«ng tù kiªu, tù m·n, tù t tù lîi. §ã lµ nh÷ng ®øc tÝnh c¸ch m¹ng mµ chóng ta cÇn ph¶i häc tËp c¸c anh hïng, chiÕn sÜ thi ®ua. C¸c anh hïng, chiÕn sÜ thi ®ua th× cÇn nhËn râ r»ng: Thµnh tÝch lµ thµnh tÝch chung cña tËp thÓ. T¸ch rêi tËp thÓ th× dï tµi giái mÊy, mét c¸ nh©n còng kh«ng lµm ®îc g×. Cho nªn cµng cã thµnh tÝch, th× cµng ph¶i cè g¾ng, cµng ph¶i khiªm tèn. TuyÖt ®èi chí tù m·n, tù tóc. V× vËy, c¸c anh hïng, chiÕn sÜ cÇn ph¶i lu«n lu«n cè g¾ng vµ khiªm tèn. C¸c anh hïng vµ chiÕn sÜ thi ®ua cÇn ph¶i lu«n lu«n d¾t d×u, gióp ®ì nh÷ng ngêi chung quanh m×nh cïng tiÕn bé. Mäi ngêi ®Òu ph¶i cè g¾ng tiÕn kÞp c¸c anh hïng, chiÕn sÜ; anh hïng, chiÕn sÜ th× cÇn tiÕn m·i kh«ng ngõng. Nh vËy, th× §¹i héi lÇn sau chóng ta sÏ cã hµng tr¨m anh hïng, hµng chôc v¹n chiÕn sÜ. Nh vËy th× kÕ ho¹ch Nhµ níc n¨m nay còng nh kÕ ho¹ch 3 n¨m ch¾c ch¾n sÏ hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc. Nh vËy, ®êi sèng cña nh©n d©n ta ch¾c ch¾n sÏ c¶i thiÖn h¬n n÷a. Nh vËy, chóng ta sÏ v÷ng bíc tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi vµ nhÊt ®Þnh th¾ng lîi trong sù nghiÖp thèng nhÊt níc nhµ.
§äc ngµy 7-7-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1578, ngµy 8-7-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN T¹I HéI NGHÞ S¶N XUÊT TØNH S¥N T¢y1)
H«m nay, B¸c thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ vÒ nãi chuyÖn víi c¸c c«, c¸c chó vÒ vÊn ®Ò ph¶i s¶n xuÊt vô mïa th¾ng lîi. Vô chiªm, v× sao S¬n T©y vît møc diÖn tÝch, lóa tèt, thu ho¹ch l¹i kh«ng ®óng møc? V× c¸n bé tØnh, huyÖn, x· ®Òu chñ quan. Lóc s©u ph¸ lóa kh«ng biÕt, ®Õn lóc biÕt l¹i kh«ng ra søc ®éng viªn diÖt s©u. §©y lµ bµi häc mµ c¸n bé tØnh, huyÖn, x· ®Òu ph¶i ghi nhí. V× chñ quan mµ thu ho¹ch kÐm. V× thu ho¹ch kÐm mµ ®i ®Õn bi quan tiªu cùc. Nh vËy lµ kh«ng ®óng. Muèn lµm vô mïa th¾ng lîi, tríc hÕt ph¶i ®¸nh tan t tëng bi quan, tiªu cùc, ph¶i quyÕt lµm cho kú ®îc, ph¶i tin vµo lùc lîng nh©n d©n, tin tëng vµo chÝnh s¸ch cña §¶ng, l·nh ®¹o ph¶i ®i s©u, ®i s¸t, toµn diÖn. L·nh ®¹o nghÒ n«ng th× tõ tríc khi gieo m¹, ph¶i l·nh ®¹o, ®Õn lóc lóa vµ khoai vµo bå, l·nh ®¹o míi kÕt thóc. Lóa tèt, lóa chÝn mµ l·nh ®¹o g®t h¸i kh«ng kÞp thêi, ma xuèng sÏ háng lóa. L·nh ®¹o ph¶i liªn tôc, toµn diÖn. Khi gieo m¹, ph¶i l·nh ®¹o; bãn ph©n, ph¶i l·nh ®¹o; lµm cá, ph¶i l·nh ®¹o; g®t còng ph¶i l·nh ®¹o cho ®Õn khi thãc ®em vÒ nhµ. Thãc vÒ nhµ, ph¶i nghÜ ®Õn chän gièng cho mïa sau. Ph¶i ®¸nh tan t tëng bi quan, tiªu cùc vµ chñ quan. Ph¶i quyÕt t©m lµm sao cho vô mïa th¾ng lîi. Ph¶i b¾t s©u, lµm m¹ ®Ó ®ñ cÊy, ph¶i phßng lôt, chèng lôt, phßng h¹n, chèng h¹n, ph¶i lµm thªm ph©n bãn, ph¶i ®i s¸t
1

) Nay thuéc tØnh Hµ T©y.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

xuèng c¸c tæ ®æi c«ng ®Ó l·nh ®¹o. B¸c võa ®i th¨m nh©n d©n b¾t s©u. V× cã s©u mµ cã hai t tëng sai lÇm: mét lµ t tëng cóng b¸i th× hÕt s©u, hai lµ thÊy s©u nhiÒu, sî b¾t kh«ng hÕt, ®Êy lµ t tëng bi quan, tiªu cùc. Ra søc b¾t th× s©u ph¶i hÕt. Ph¶i ®éng viªn nh©n d©n ra b¾t s©u cho kú hÕt. Thùc d©n Ph¸p so víi con s©u th× ®øa nµo d÷ h¬n? Thùc d©n ph¸p d÷ h¬n mµ ta vÉn th¾ng. Ta th¾ng lµ v× ta cã quyÕt t©m, ta ph¶i thÊy râ khã kh¨n ®Ó quyÕt t©m kh¾c phôc khã kh¨n, chø kh«ng ph¶i ®Ó chïn l¹i. Khi g®p h¹n h¸n, û l¹i vµo trêi, chê trêi ban ma, nh vËy kh«ng ®óng. û l¹i vµo ChÝnh phñ göi m¸y b¬m vÒ còng kh«ng ®óng. NÕu c¶ níc ViÖt Nam ai còng chê ChÝnh phñ göi m¸y b¬m vÒ th× lÊy m¸y b¬m ®©u cho ®ñ. Cã s©u l¹i chØ mong ChÝnh phñ göi thuèc vÒ th× lÊy thuèc ®©u cho ®ñ. Ph¶i dïng søc ngêi mµ chèng h¹n, chèng s©u. Ph¶i ®¸nh th«ng t tëng cho c¸n bé, cho nh©n d©n, dïng søc ngêi mµ lµm. Vô mïa nµy ph¶i quyÕt t©m, ph¶i biÕn quyÕt t©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ thµnh quyÕt t©m cña c¸n bé, cña quÇn chóng. Tríc hÕt c¸n bé tØnh, huyÖn, x·, c¸c ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn ph¶i th«ng suèt, ph¶i quyÕt t©m, ph¶i cè g¾ng. S¬n T©y cã h¬n 2 ngh×n ®¶ng viªn vµ 6 ngh×n 9 tr¨m 18 ®oµn viªn thanh niªn ë n«ng th«n. C¸c ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn ®· vµo tæ ®æi c«ng hÕt cha? NÕu cha th× ph¶i vµo hÕt. Vµo §¶ng, vµo §oµn kh«ng ph¶i ®Ó lµm "quan" c¸ch m¹ng, hay lµ ®Ó nãi chÝnh trÞ su«ng. TÊt c¶ ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn ph¶i ra søc t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh c¸c chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, ph¶i vµo tæ ®æi c«ng, vµo hîp t¸c x·, ®Ó lµm g¬ng mÉu, lµm ®Çu

tµu l«i cuèn quÇn chóng t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm. Lùc lîng chÝnh ë n«ng th«n b©y giê lµ c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· n«ng nghiÖp mµ nßng cèt lµ ®¶ng viªn, ®oµn viªn. V× vËy, c¸c ®¶ng viªn, ®oµn viªn ph¶i tham gia tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·, c¸n bé tØnh, huyÖn, x· ph¶i trùc tiÕp l·nh ®¹o tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·. HiÖn nay, S¬n T©y cã 32 phÇn tr¨m n«ng hé ®· vµo tæ ®æi c«ng, bíc ®Çu nh thÕ lµ kh¸. N¨m nay, kÕ ho¹ch cña tØnh ®®t lµ 70 phÇn tr¨m n«ng hé vµo tæ ®æi c«ng. KÕ ho¹ch Êy ph¶i lµm thiÕt thùc, ch¾c ch¾n, chí lµm trªn giÊy tê th«i. Ph¶i võa ph¸t triÓn võa cñng cè, võa cñng cè võa ph¸t triÓn. X©y dùng ®îc tæ nµo ph¶i v÷ng ch¾c tæ Êy. Kh«ng ph¶i dïng c¸ch ®¸nh trèng ghi tªn råi b¸o c¸o cho nhiÒu tæ ®æi c«ng, nhng tæ ®æi c«ng kh«ng thùc sù ®æi c«ng. Nh÷ng tæ ®æi c«ng vµ hai hîp t¸c x· ®· cã, ph¶i cñng cè cho tèt, ph¶i gióp hä ho¹t ®éng tèt, ®Ó lµm g¬ng mÉu cho nh÷ng tæ míi. Ph¶i cã chÝ khÝ tiÕn thñ ®Ó tiÕn bé m·i. Ph¶i ®oµn kÕt gióp ®ì nhau. Ph¶i trao ®æi kinh nghiÖm cho nhau. C¸n bé l·nh ®¹o ph¶i ®i s©u ®i s¸t, ph¶i ®éng viªn liªn tôc, ph¶i g¬ng mÉu, ph¶i nhí kinh nghiÖm vô chiªm võa qua. Ph¶i cñng cè nh÷ng tæ ®æi c«ng ®· cã cho thËt tèt, ph¸t triÓn chõng nµo cñng cè chõng Êy. B¸c nghe cã x· Tiªn Phong, Cæ §«ng, Ba Tr¹i gÇn mét tr¨m phÇn tr¨m n«ng d©n lao ®éng ®· vµo tæ ®æi c«ng. B¸c thëng cho ba x· ®ã ®Ó khuyÕn khÝch c¸c x· kh¸c. C¸c c«, c¸c chó cã høa víi Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ r»ng ®ång bµo vµ c¸n bé S¬n T©y sÏ quyÕt t©m, cè g¾ng thùc hiÖn vô mïa th¾ng lîi kh«ng?
Nãi ngµy 8-7-1958. S¸ch Hå Chñ tÞch víi c¸n bé vµ nh©n d©n Hµ T©y,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Ban nghiªn cøu LÞch sö §¶ng tØnh Hµ T©y xuÊt b¶n, 1972, tr.21-24.

NãI CHUYÖN VíI §åNG BµO Vµ C¸N Bé TØNH PHó THä
Võa råi, Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ ®· cö ®ång chÝ Hµ Huy Gi¸p vÒ tØnh nhµ xem xÐt t×nh h×nh vµ gãp ý kiÕn víi c¸n bé ®Ó ®Èy m¹nh s¶n xuÊt vô mïa. H«m nay, B¸c vÒ th¨m Phó Thä ®Ó ®«n ®èc thªm ®ång bµo vµ c¸n bé tØnh nhµ quyÕt t©m lµm cho vô mïa n¨m nay thµnh mét vô mïa th¾ng lîi. Trong phong trµo ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, ®ång bµo c¸c d©n téc vµ c¸n bé Phó Thä ®· thu ®îc thµnh tÝch kh¸. Vô chiªm qua, c¸n bé ®· cè g¾ng vµ kiªn quyÕt l·nh ®¹o ®ång bµo chèng h¹n vµ s¶n xuÊt. Toµn tØnh ®·: Kh¬i ®îc h¬n 2.400 m¬ng phai, §¾p ®îc 365 bê gi÷ níc, §µo ®îc 271 ao giÕng.

Nhê ®Êy mµ ®· cã níc cho h¬n hai v¹n mÉu ruéng. §ång bµo c¸c huyÖn, nhÊt lµ Phï Ninh, H¹ Hoµ, Thanh Ba, §oan Hïng ®· cè g¾ng nhiÒu trong viÖc lµm chiªm. Trong phong trµo thi ®ua yªu níc, tØnh Phó Thä còng cã thµnh tÝch kh¸. Trong sè 26 anh hïng lao ®éng míi ®îc tuyªn d¬ng, tØnh nhµ cã hai anh hïng lµ ®ång chÝ Hµ V¨n D¬ng, Chñ nhiÖm hîp t¸c x· ë Thanh Viªn vµ ®ång chÝ §inh V¨n XÕp, bÇn n«ng, d©n téc Mêng. TØnh nhµ cßn cã hµng tr¨m chiÕn sÜ thi ®ua vµ c¸ nh©n xuÊt s¾c. §ång bµo vµ c¸n bé trong tØnh nªn häc tËp kinh nghiÖm, s¸ng kiÕn vµ tinh thÇn thi ®ua cña c¸c anh hïng, chiÕn sÜ Êy. §ã lµ nh÷ng u ®iÓm ®¸ng khen vµ cÇn ph¶i ph¸t triÓn. Nhng bªn c¹nh nh÷ng thµnh tÝch vµ u ®iÓm Êy, ®ång bµo vµ c¸n bé cßn cã mét sè khuyÕt ®iÓm cÇn ph¶i söa ch÷a ®Ó tiÕn bé h¬n n÷a. - C¸n bé vµ ®ång bµo n«ng d©n cha hiÓu hÕt tÇm quan träng cña vô mïa, do ®ã mµ cha ®a hÕt quyÕt t©m vµ ph¸t huy hÕt tinh thÇn cè g¾ng cña m×nh ®Ó lµm vô mïa. - Phong trµo s¶n xuÊt ë tØnh tiÕn cha ®Òu cã n¬i thiÕu níc th× chê trêi ma, chø kh«ng ra søc t¸t níc. Ph©n bãn cßn kÐm. S©u bä nhiÒu, nhng viÖc b¾t s©u kh«ng r¸o riÕt. ViÖc trång c¸c thø hoa mµu cßn kÐm, ®Õn nay míi ®¹t 60 phÇn tr¨m kÕ ho¹ch. - Phong trµo ®æi c«ng ph¸t triÓn cha ®Òu trong c¸c tæ ®æi c«ng, míi cã 13 phÇn tr¨m lµ ®æi c«ng thêng xuyªn. - NhiÒu ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn cha vµo tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. - ViÖc phßng lôt vµ chèng lôt cßn nhiÒu thiÕu sãt. Nh÷ng qu·ng ®ª quan träng cha ®îc ®¾p ®óng møc kÕ ho¹ch. Lùc lîng hé ®ª cha thùc hµnh tËp dît. ViÖc canh g¸c vµ b¶o vÖ ®ª cßn kÐm. VËt liÖu vµ dông cô cha ®Çy ®ñ. C¸n bé vµ nh©n d©n cßn xem nhÑ viÖc phßng lôt, hé ®ª. B¸c mong toµn thÓ c¸n bé vµ ®ång bµo kiªn quyÕt

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

söa ch÷a nh÷ng khuyÕt ®iÓm trªn, ra søc thi ®ua s¶n xuÊt, ®¶m b¶o vô mïa th¾ng lîi. Muèn ®îc nh thÕ, - Ph¶i biÕn quyÕt t©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ thµnh quyÕt t©m cña toµn thÓ c¸n bé vµ toµn thÓ nh©n d©n. Ph¶i ®¸nh tan t tëng tiªu cùc, bi quan, ng¹i khã. - C¸n bé tõ tØnh ®Õn x· ph¶i ®i s¸t víi quÇn chóng, ph¶i n¾m lÊy mét n¬i, tham gia lao ®éng víi quÇn chóng, häc tËp kinh nghiÖm vµ s¸ng kiÕn cña quÇn chóng ®Ó l·nh ®¹o quÇn chóng mét c¸ch thiÕt thùc vµ toµn diÖn. - C¸c cÊp uû §¶ng vµ chÝnh quyÒn ph¶i cïng nh©n d©n bµn ®Þnh kÕ ho¹ch thËt cô thÓ, ®Ó: §¶m b¶o ®ñ níc tíi ruéng, Ph©n bãn Ýt nhÊt mçi sµo ®îc 10 g¸nh, Ph¶i cã m¹ ®Çy ®ñ, Ph¶i chuÈn bÞ gièng tèt cho vô chiªm n¨m sau, Ph¶i c¶i tiÕn kü thuËt, Ph¶i ph¸t triÓn vµ cñng cè c¸c tæ ®æi c«ng vµ lµm cho hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp thËt v÷ng ch¾c. HiÖn nay, tØnh Phó Thä cã gÇn 7.000 tæ ®æi c«ng, 24 hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, 12.166 ®¶ng viªn, 20.500 ®oµn viªn. §ã lµ ®¹o qu©n chñ lùc m¹nh mÏ ®Ó tranh thñ vô mïa th¾ng lîi. TÊt c¶ ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn ë n«ng th«n ph¶i tham gia tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· vµ ph¶i lµm g¬ng mÉu. Anh hïng vµ chiÕn sÜ n«ng nghiÖp ph¶i lµm ®Çu tµu.

C¸c ®ång chÝ bé ®éi ph¶i cè g¾ng gióp ®ì ®ång bµo n«ng d©n. C¸c chÞ em phô n÷ ph¶i lµ lùc lîng xung phong. Toµn thÓ ®ång bµo vµ c¸n bé kiªn quyÕt mét lßng, ra søc s¶n xuÊt, th× vô mïa nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. S½n ®©y, B¸c muèn nªu vµi kinh nghiÖm cña c¸c tØnh b¹n, ®Ó c¸c c«, c¸c chó so s¸nh: X· HiÖp An (H¶i D¬ng) s¶n xuÊt mçi mÉu t©y 33 t¹. HuyÖn VÜnh Têng (VÜnh Phóc) s¶n xuÊt mçi mÉu t©y 34 t¹. ChiÕn sÜ M·o s¶n xuÊt mçi mÉu t©y 64 t¹. ChiÕn sÜ B¸i s¶n xuÊt mçi mÉu t©y 90 t¹. Phó Thä ®Þnh møc s¶n xuÊt mçi mÉu t©y 19 t¹. Trong kh¸ng chiÕn, ®ång bµo vµ c¸n bé Phó Thä ®· cã nhiÒu thµnh tÝch vÎ vang, ®· gãp phÇn xøng ®¸ng vµo sù nghiÖp gi¶i phãng hoµn toµn miÒn B¾c níc ta. Ngµy nay, trong sù nghiÖp x©y dùng hoµ b×nh, ®ång bµo vµ c¸n bé ph¶i ph¸t triÓn truyÒn thèng anh dòng Êy, ra søc thi ®ua kh¾c phôc mäi khã kh¨n, ®¶m b¶o vô mïa th¾ng lîi, hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch Nhµ níc. Lµm ®îc nh thÕ, lµ ®ång bµo vµ c¸n bé Phó Thä thiÕt thùc gãp phÇn x©y dùng miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi lµm c¬ së cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ.
Nãi ngµy 20-7-1958. B¶n ®¸nh m¸y cã bót tÝch söa ch÷a, lu t¹i Côc lu tr÷ V¨n phßng Trung ¬ng §¶ng.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TH¦ GöI ANH EM TH¦¥NG BINH, BÖNH BINH Vµ GIA §×NH LIÖT SÜ
Th©n ¸i göi: C¸c anh em th¬ng binh, bÖnh binh vµ c¸c gia ®×nh liÖt sÜ, Nh©n ngµy 27 th¸ng 7, thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ, t«i th©n ¸i göi lêi th¨m c¸c gia ®×nh liÖt sÜ, c¸c anh em th¬ng binh, bÖnh binh.

Nh©n dÞp nµy, B¸c cã mÊy lêi nh¾c nhñ anh em nh sau: Tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i, anh em ®· cè g¾ng nhiÒu vµ cã nhiÒu thµnh tÝch trong häc tËp vµ t¨ng gia s¶n xuÊt. §· cã ngêi ®îc bÇu lµm chiÕn sÜ thi ®ua vµ lao ®éng xuÊt s¾c, c¸n bé g¬ng mÉu. VÝ dô: - §ång chÝ TrÇn Chót (ë CÈm Xuyªn, Hµ TÜnh), dï côt mét tay, ®· bèn lÇn liÒn ®îc bÇu lµm chiÕn sÜ n«ng nghiÖp trong tØnh, ®îc cö ®i dù §¹i héi anh hïng, chiÕn sÜ thi ®ua toµn quèc. - §ång chÝ NguyÔn V¨n H¬n (miÒn Nam), côt tay, vÒ s¶n xuÊt ë x· Liªn Thµnh, ®· ®îc bÇu lµm chiÕn sÜ n«ng nghiÖp tØnh NghÖ An. - §ång chÝ Ph¹m H÷u Ho¹t, côt mét ch©n, lµ chiÕn sÜ xuÊt s¾c vÒ ngµnh ch¨n nu«i. - §ång chÝ Ph¹m V¨n Tiªm, ë n«ng trêng quèc doanh §«ng HiÕu, 12 lÇn ®îc khen thëng, ®îc bÇu lµm chiÕn sÜ toµn ngµnh, v.v.. Cßn nhiÒu chiÕn sÜ g¬ng mÉu kh¸c n÷a. C¸c ®ång chÝ Êy tríc ®· ra søc giÕt gi®c trong thêi kú kh¸ng chiÕn, nay l¹i ra søc s¶n xuÊt trong thêi kú hoµ b×nh. Nh thÕ lµ rÊt tèt. C¸c anh em th¬ng binh cÇn noi g¬ng nh÷ng ®ång chÝ ®ã. Nhng còng cã mét sè Ýt vÉn cßn t tëng vµ hµnh ®éng kh«ng ®óng, kh«ng g¬ng mÉu, cha thËt ®oµn kÕt víi ®ång bµo ®Þa ph¬ng. B¸c mong nh÷ng anh em ®ã cè g¾ng söa ch÷a ®Ó tiÕn bé. B¸c mong nh÷ng anh em th¬ng tËt n®ng th× yªn t©m an dìng. C¸c anh em kh¸c th× tuú kh¶ n¨ng cña m×nh, h¨ng h¸i tham gia s¶n xuÊt trong c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·. T«i th©n ¸i göi lêi hái th¨m vµ chóc c¸c gia ®×nh

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

liÖt sÜ ®¹t ®îc nhiÒu thµnh tÝch trong c«ng viÖc t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm, ®Ó gãp phÇn vµo c«ng cuéc x©y dùng Tæ quèc. T«i mong ®ång bµo c¸c n¬i s½n sµng gióp ®ì anh em th¬ng binh, bÖnh binh vµ gia ®×nh liÖt sÜ trong viÖc s¶n xuÊt lµm ¨n. Cuèi cïng, t«i còng nh¾c c¸c c¬ quan, ®oµn thÓ ph¶i chÊp hµnh mét c¸ch chu ®¸o c¸c chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ ®èi víi anh em th¬ng binh, bÖnh binh vµ gia ®×nh liÖt sÜ. Chµo th©n ¸i Th¸ng 7 n¨m 1958 Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1596, ngµy 26-7-1958.

BµI NãI VíI C¸N Bé Vµ §åNG BµO TØNH NAM §ÞNH
B¸c thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ vÒ th¨m c¸c c« c¸c chó ®Ó khuyÕn khÝch ®ång bµo vµ c¸n bé quyÕt t©m thùc hiÖn vô mïa th¾ng lîi. Tríc hÕt, chóng ta ph¶i rót nh÷ng kinh nghiÖm cña vô chiªm võa qua. Trong vô chiªm, tØnh nhµ ®· cÊy ®îc 95% diÖn tÝch, nh thÕ lµ kh¸. Nhng thu ho¹ch chØ ®îc 73% kÕ ho¹ch ®· ®Þnh, tøc lµ ®· rót bít 44.000 tÊn thãc. V× sao? V× nhiÒu nguyªn nh©n, nh h¹n h¸n, s©u bä, v.v.. Chóng ta ph¶i nhËn r»ng viÖc chèng h¹n ®· th¾ng lîi mét phÇn. NÕu lóc ®ã kh«ng ra søc chèng h¹n, th× thu ho¹ch cßn kÐm h¬n n÷a. Nhng chóng ta còng ph¶i nhËn r»ng nguyªn nh©n chÝnh ®· g©y ra sù sót kÐm lµ v× c¸n bé l·nh ®¹o ®· m¾c bÖnh chñ quan n®ng, cho nªn viÖc chèng h¹n, diÖt s©u, tr÷ níc, bãn ph©n... ®Òu kh«ng tÝch cùc, kh«ng kÞp thêi. KÕt qu¶ lµ ®· sót kÐm 44.000 tÊn thãc. ë ®©y còng nªn nªu lªn mét ®iÓm: c¸c huyÖn phÝa nam ruéng ®Êt tèt h¬n c¸c huyÖn phÝa b¾c. Nhng vô chiªm võa råi, v× ®ång bµo phÝa b¾c ®· cè g¾ng h¬n, kh«ng chñ quan, cho nªn ®· thu ho¹ch kh¸ h¬n phÝa nam. Nh x· Léc Hoµ, ®· g®t ®îc mçi mÉu t©y 2.170kg,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®ång chÝ Hoµ (BÝ th x· Léc Yªn) ®îc 3.500 kg mçi mÉu t©y. §ã lµ mét bµi häc cÇn ph¶i nhí. Kinh nghiÖm vô chiªm lµ: C¸n bé l·nh ®¹o ph¶i hÕt søc tr¸nh chñ quan. * * * Vô mïa nµy, kÕ ho¹ch ®Þnh 202.800 mÉu ta, c¶ tØnh ®· cÊy ®îc 181.800 mÉu. Bíc ®Çu nh thÕ lµ kh¸. Nhng cßn ph¶i cè g¾ng cÊy cho hÕt 21.000 mÉu cßn l¹i. B¸c rÊt vui lßng khen 3 huyÖn ý Yªn, Vô B¶n vµ Mü Léc ®· cÊy h¬n vô mïa n¨m ngo¸i 5.238 mÉu. §ã lµ mét cè g¾ng mµ ®ång bµo c¸c huyÖn kh¸c nªn lµm theo. VÒ s¶n lîng, c¶ tØnh ®®t møc trung b×nh 23 t¹ mét mÉu t©y, nh thÕ lµ kh¸. Nhng cã thÓ cè g¾ng h¬n n÷a. HuyÖn ý Yªn cã ®ång bµo ®Þnh møc 45 t¹. HuyÖn Nam Trùc cã 287 ngêi ®Þnh møc 45 t¹. HuyÖn Xu©n Trêng cã 174 hé ®Þnh møc 65 t¹ vµ møc b×nh qu©n toµn huyÖn lµ 25 t¹. Nh thÕ lµ rÊt tèt. Mong toµn thÓ ®ång bµo trong tØnh ra søc thi ®ua víi nh÷ng bµ con ®ã. Chóng ta cÇn hiÓu râ ý nghÜa thi ®ua: Thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm lµ nh»m môc ®Ých Ých níc vµ lîi nhµ (nh÷ng tËp thÓ vµ c¸ nh©n thi ®ua tèt nhÊt l¹i ®îc danh hiÖu vÎ vang lµ Anh hïng vµ ChiÕn sÜ lao ®éng). V× vËy, chóng ta nãi: Thi ®ua lµ yªu níc, yªu níc th× ph¶i thi ®ua. Thi ®ua kh«ng ph¶i lµ tranh ®ua, kh«ng ph¶i lµ giÊu nghÒ. Tr¸i l¹i, trong thi ®ua, bµ con ph¶i gióp ®ì nhau, khuyÕn khÝch lÉn nhau, trao ®æi kinh nghiÖm cho nhau ®Ó cïng tiÕn bé. V× vËy, chóng ta nãi: Thi ®ua ph¶i ®oµn kÕt, ®oµn kÕt ®Ó thi ®ua. * * *

Muèn thu ho¹ch nhiÒu, tôc ng÷ ta cã c©u: Mét níc, hai ph©n, ba cÇn, bèn c¶i tiÕn kü thuËt. - VÒ níc - HiÖn nay níc t¹m ®ñ. Nhng ph¶i hÕt søc chó ý chèng óng. §ång thêi ph¶i gi÷ lÊy níc cho vô chiªm. - VÒ ph©n - TØnh ®Þnh møc mçi sµo 8 ®Õn 10 g¸nh. Thanh niªn nhËn lµm 15 g¸nh. Mét sè hîp t¸c x·, tæ ®æi c«ng vµ c¸ nh©n thi ®ua bãn 20 g¸nh. Nh thÕ lµ kh¸. Song thÕ vÉn cßn Ýt. CÇn ph¶i cè g¾ng bãn nhiÒu ph©n h¬n n÷a. - Ba cÇn - Lµ tõ khi chän gièng lµm m¹ cho ®Õn khi lóa ®· vÒ nhµ, ph¶i siªng ch¨m nom tõng viÖc, tõng bíc. NÕu cho cÊy xong lµ xong, mµ kh«ng "cÇn", tøc lµ kh«ng chÞu khã lµm cá, bá ph©n, diÖt s©u, phßng h¹n... th× nhÊt ®Þnh lóa kh«ng tèt vµ thu ho¹ch sÏ kÐm. - Bèn lµ c¶i tiÕn kü thuËt - ThÕ giíi ngµy nay cã m¸y mãc tèi t©n, cã vÖ tinh nh©n t¹o. Nhng c¸ch cµy cÊy cña ta cßn rÊt cò kü, rÊt l¹c hËu, v× vËy khã nhäc nhiÒu mµ thu ho¹ch Ýt. §Ó tiÕn bé, chóng ta ph¶i c¶i tiÕn kü thuËt. HiÖn nay ë n«ng th«n Nam §Þnh cã 7.171 ®¶ng viªn, 39.039 ®oµn viªn thanh niªn, 2 hîp t¸c x· n«ng nghiÖp, 10.209 tæ ®æi c«ng, cã n«ng héi, cã chiÕn sÜ n«ng nghiÖp, l¹i cã c¸c ®ång chÝ bé ®éi. §ã lµ ®éi qu©n chñ lùc ®Ó ®¶m b¶o vô mïa th¾ng lîi. Tuy vËy, cßn cã 2.803 ®¶ng viªn vµ 13.800 ®oµn viªn cha tham gia tæ ®æi c«ng ho®c hîp t¸c x·. Thö hái c¸c ®ång chÝ Êy lµm g× mµ kh«ng tham gia? Vµ nh thÕ, ph¶i ch¨ng lµ lµm ®óng nhiÖm vô cña ngêi ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn?

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Cßn trong sè tæ ®æi c«ng, míi cã 2.157 tæ lµ thêng xuyªn, 350 tæ th× kh«ng ho¹t ®éng. NhiÖm vô cÇn kÝp cña c¸c cÊp uû ®¶ng vµ §oµn lµ ph¶i gióp ®ì, cñng cè vµ lµm cho tÊt c¶ c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· ho¹t ®éng thËt sù, ho¹t ®éng tèt. Nh©n dÞp nµy, B¸c cã lêi khen ngîi ®ång bµo x· Vô B¶n ®· toµn thÓ tham gia tæ ®æi c«ng vµ ®ång bµo x· Dao L¹c ®· vît khã kh¨n tæ chøc ®îc 15 tæ ®æi c«ng. Mong ®ång bµo hai x· Êy cè g¾ng vµ tiÕn bé h¬n n÷a. Mét viÖc n÷a cÇn ph¶i hÕt søc chó ý lµ gi÷ ®ª, phßng lôt. N¨m nay Nam §Þnh ®¾p ®ª ®óng kú h¹n, chÊt lîng t¬ng ®èi kh¸, nhng cã n¬i nh huyÖn NghÜa Hng th× cßn kÐm. Nãi chung viÖc tËp dît cha ®Òu ®®n, cha ®¹t møc. Mäi ngêi ph¶i hiÓu r»ng: muèn ch¾c vô mïa th¾ng lîi, th× viÖc gi÷ ®ª phßng lôt ph¶i lµm ®Õn n¬i ®Õn chèn. Trong mïa ma, c¸n bé ph¶i lu«n lu«n ®i kiÓm tra chu ®¸o, nh©n d©n c¸c x· ph¶i lu«n lu«n s½n sµng phßng lôt, hé ®ª. Trong viÖc tranh thñ vô mïa th¾ng lîi, tØnh nhµ cã nhiÒu s¸ng kiÕn, cã nhiÒu thuËn lîi, nhng còng cã mét sè khã kh¨n t¹m thêi. Cã ngêi lÇm tëng r»ng s¶n xuÊt nhiÒu th× sÏ ph¶i nép thuÕ nhiÒu. Tëng nh vËy lµ kh«ng ®óng. B¸c ®¶m b¶o víi ®ång bµo nh sau: n¬i nµo ®· lµm xong viÖc ®Þnh diÖn tÝch s¶n lîng, th× sÏ nép thuÕ n«ng nghiÖp theo diÖn tÝch s¶n lîng, n¬i nµo cha lµm xong th× cè lµm cho xong vµ cã thÓ t¹m nép theo møc thuÕ n¨m ngo¸i. ChÝnh phñ quyÕt kh«ng t¨ng thuÕ vµo sè s¶n xuÊt vît møc. N«ng d©n ta quen thãi bãn ph©n qu¸ Ýt, thËm chÝ cã n¬i cßn cÊy chay. §èi víi thãi quen b¶o thñ Êy, c¸n bé ph¶i ra søc tuyªn truyÒn, gi¶i thÝch, gi¸o dôc cho mäi ngêi hiÓu r»ng: "ph©n cho lóa lµ cña cho ngêi". Cã vµi n¬i, chÞ em phô n÷ kh«ng quen cµy cÊy. ThËm chÝ kh«ng g¸nh ®îc ph©n mµ ph¶i ®éi. §èi víi ®iÓm nµy, chÞ em ph¶i cè g¾ng thi ®ua víi nam giíi, nam n÷ ph¶i b×nh quyÒn c¬ mµ. C¸n bé còng ph¶i chÞu khã tuyªn truyÒn gi¸o dôc. Tríc kia phô n÷ ta cã

häc qu©n sù bao giê; nhng trong kh¸ng chiÕn cã nh÷ng ®éi n÷ du kÝch ®¸nh gi®c rÊt giái. §¸nh gi®c lµ viÖc nguy hiÓm, thÕ mµ phô n÷ ta ®· tá ra rÊt oanh liÖt. Kh«ng lÏ viÖc cµy cÊy lµm ¨n mµ chÞ em l¹i chÞu thua ngêi! B¸c mong chÞ em nh÷ng n¬i ®ã cè g¾ng häc tËp vµ thi ®ua, noi g¬ng nh÷ng n÷ anh hïng lao ®éng ®· ®îc tuyªn d¬ng trong §¹i héi thi ®ua c«ng n«ng binh võa råi ë Thñ ®«. §Ó tranh thñ vô mïa th¾ng lîi, c¸n bé l·nh ®¹o tõ tØnh ®Õn huyÖn, ®Õn x· cÇn ph¶i: Nhí kü bµi häc vô chiªm, tuyÖt ®èi chí chñ quan, tù m·n. Ph¶i ®i thËt s¸t víi quÇn chóng. Mäi viÖc ph¶i l·nh ®¹o kÞp thêi, chu ®¸o. Tõ b©y giê cho ®Õn khi thãc vµo bå, ng« vµo cãt, lu«n lu«n ph¶i l·nh ®¹o ch®t chÏ. Lµm vô mïa cho tèt ®ång thêi ph¶i chuÈn bÞ tèt cho vô chiªm sau. Ph¶i hÕt søc chó ý gi÷ níc phßng h¹n, gi÷ ®ª phßng lôt. Víi tinh thÇn ®oµn kÕt vµ truyÒn thèng anh dòng cña ®ång bµo Nam §Þnh, ch¾c r»ng c¸n bé sÏ biÕn quyÕt t©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ thµnh quyÕt t©m cña toµn d©n, quyÕt ra søc thi ®ua lµm cho vô mïa n¨m nay thµnh mét vô mïa th¾ng lîi lín. Nh÷ng ®¬n vÞ nµo thu ho¹ch vô mïa kh¸ nhÊt trong tØnh, sÏ ®îc gi¶i thëng ®®c biÖt.
Nãi ngµy 13-8-1958. Tµi liÖu lu t¹i B¶o tµng Hå ChÝ Minh.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN CHIA BUåN VÒ VIÖC NHµ B¸C HäC PH¸P GI¤LI¤ QUYRI Tõ TRÇN
KÝnh göi ViÖn Hµn l©m níc Ph¸p, T«i v« cïng ®au ®ín nhËn ®îc tin gi¸o s Gi¨ng Phrª®ªrÝch Gi«li« Quyri, nhµ b¸c häc næi tiÕng cña níc Ph¸p trong ViÖn Hµn l©m níc Ph¸p, võa tõ trÇn. Gi¸o s ®· hiÕn tÊt c¶ cuéc ®êi quang vinh cña m×nh cho khoa häc, cho sù nghiÖp hoµ b×nh vµ cho h¹nh phóc cña nh©n lo¹i. Gi¸o s mÊt ®i lµ tæn thÊt rÊt lín kh«ng nh÷ng cho nh©n d©n Ph¸p, mµ cßn cho c¶ nh©n d©n toµn thÕ giíi. Thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, t«i tr©n träng göi tíi ViÖn Hµn l©m níc Ph¸p vµ gia quyÕn nhµ b¸c häc vÜ ®¹i lêi chia buån ch©n thµnh vµ th¬ng tiÕc. Ngµy 15 th¸ng 8 n¨m 1958
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1617, ngµy 16-8-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ChÊm døt mäi sù can thiÖp, t«n träng chñ quyÒn, ®éc lËp, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña c¸c d©n téc;

TH¦ GöI §¹I HéI NH¢N D¢N VIÖT NAM B¶O VÖ HOµ B×NH24

KÝnh göi §¹i héi nh©n d©n ViÖt Nam b¶o vÖ hoµ b×nh, Trong t×nh h×nh hiÖn nay, §¹i héi nh©n d©n ViÖt Nam b¶o vÖ hoµ b×nh häp lµ rÊt hîp thêi. Nh©n dÞp §¹i héi, t«i th©n ¸i göi lêi chµo c¸c ®¹i biÓu. T«i nhiÖt liÖt hoan nghªnh sù thµnh c«ng cña §¹i héi hoµ b×nh thÕ giíi ë Xtèckh«m25 võa råi. T«i nhiÖt liÖt hoan nghªnh nh÷ng thµnh tÝch cña nh©n d©n ViÖt Nam ta gãp phÇn vµo sù nghiÖp b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. HiÖn nay, nhiÖm vô cña phong trµo hoµ b×nh lµ kiªn quyÕt ®ßi qu©n ®éi Mü - Anh rót ra khái Lib¨ng vµ Giãoc®ani; §Êu tranh ®ßi cho ®îc gi¶m qu©n bÞ, ngõng thö vµ cÊm dïng c¸c thø vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ; Bá c¸c khèi qu©n sù, c¸c c¨n cø qu©n sù ë níc ngoµi; Ký hiÖp íc an ninh tËp thÓ ch©u ¢u vµ ch©u ¸;

Më réng viÖc trao ®æi kinh tÕ, v¨n ho¸ gi÷a c¸c níc trªn nguyªn t¾c b×nh ®¼ng hai bªn cïng cã lîi. §Ó nh©n d©n ta gãp søc víi nh©n d©n thÕ giíi lµm tèt nhiÖm vô ®ã, t«i thÊy §¹i héi hoµ b×nh ViÖt Nam nªn chó ý nh÷ng ®iÓm c¨n b¶n sau ®©y: - B¶o vÖ hoµ b×nh tøc lµ chèng chiÕn tranh. Ai còng biÕt kÎ g©y ra chiÕn tranh lµ chñ nghÜa thùc d©n ®Õ quèc x©m lîc, ®øng ®Çu lµ ®Õ quèc Mü. Cho nªn, muèn chèng chiÕn tranh, muèn b¶o vÖ hoµ b×nh th× ph¶i chèng chñ nghÜa ®Õ quèc do Mü ®øng ®Çu. - Nh©n d©n c¸c níc thuéc ®Þa vµ nöa thuéc ®Þa ®ang ®Êu tranh gi¶i phãng vµ nh©n d©n c¸c níc võa tho¸t khái ¸ch thùc d©n th× ®ang ®Êu tranh gi÷ v÷ng chñ quyÒn vµ toµn vÑn l·nh thæ cña m×nh. §ã lµ nh÷ng ngêi ®ang trùc tiÕp lµm cho chñ nghÜa thùc d©n ®Õ quèc suy yÕu. §ã lµ lùc lîng to lín b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. Cho nªn phong trµo hoµ b×nh ph¶i g¾n liÒn víi phong trµo ®éc lËp d©n téc. - Phong trµo hoµ b×nh cÇn ®oµn kÕt tÊt c¶ c¸c lùc lîng ®Êu tranh cho hoµ b×nh. Nhng cÇn lÊy lùc lîng c¸c níc x· héi chñ nghÜa do Liªn X« ®øng ®Çu lµm trô cét. V× c¸c níc x· héi chñ nghÜa chñ tr¬ng thùc hiÖn n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh gi÷a hai chÕ ®é kh¸c nhau vµ kiªn quyÕt chèng chñ nghÜa thùc d©n ®Õ quèc x©m lîc, ®ång thêi cã lùc lîng v÷ng m¹nh, nhÊt lµ cã Liªn X« vµ Trung Quèc ®ñ kh¶ n¨ng ng¨n ngõa chiÕn tranh. C¨n cø vµo nhËn ®Þnh Êy, phong trµo hoµ b×nh ViÖt Nam ta cÇn kiªn quyÕt chèng sù can thiÖp cña ®Õ quèc Mü vµo miÒn Nam ViÖt Nam, kiªn quyÕt ®Êu tranh cho HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®îc thi hµnh ®Çy ®ñ ®Ó tranh thñ thèng nhÊt níc ViÖt Nam b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh; tham gia ®éng viªn thi ®ua x©y dùng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

miÒn B¾c v÷ng m¹nh ®Ó lµm c¬ së cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ; ra søc ñng hé phong trµo ®éc lËp d©n téc vµ hëng øng c¸c phong trµo hoµ b×nh quèc tÕ; ®oµn kÕt ch®t chÏ víi nh©n d©n c¸c níc x· héi chñ nghÜa, víi nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi vµ nh©n d©n toµn thÕ giíi. Gi÷ g×n hoµ b×nh lµ nhiÖm vô chung cña toµn d©n. Mçi ngêi d©n ViÖt Nam ph¶i lµ mét chiÕn sÜ h¨ng h¸i ®Êu tranh cho hoµ b×nh. T«i chóc §¹i héi thµnh c«ng tèt ®Ñp vµ chóc c¸c ®¹i biÓu m¹nh khoÎ. Hµ Néi, ngµy 16 th¸ng 8 n¨m 1958
Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1618, ngµy 17-8-1958.

CHóC MõNG §åNG CHÝ T¤N §øC TH¾NG THä 70 TUæI
Tha l·o ®ång chÝ, H«m nay, chóng t«i rÊt sung síng chóc mõng ®ång chÝ 70 tuæi. Tha c¸c ®ång chÝ, §ång chÝ T«n §øc Th¾ng lµ mét ngêi con rÊt u tó cña Tæ quèc, suèt 50 n¨m ®· kh«ng ngõng ho¹t ®éng c¸ch m¹ng. 17 n¨m bÞ thùc d©n Ph¸p cÇm tï, chÝn n¨m tham gia l·nh ®¹o kh¸ng chiÕn, bèn n¨m phÊn ®Êu ®Ó gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi vµ ®Êu tranh cho sù nghiÖp thèng nhÊt níc nhµ. §ång chÝ T«n §øc Th¾ng 70 tuæi nhng rÊt trÎ, ®èi víi §¶ng, ®ång chÝ lµ 29 tuæi; ®èi víi níc ViÖt Nam ®éc lËp, ®ång chÝ lµ 13 tuæi. Lµ mét chiÕn sÜ c¸ch m¹ng d©n téc vµ chiÕn sÜ c¸ch m¹ng thÕ giíi, ®ång chÝ T«n §øc Th¾ng lµ mét trong nh÷ng ngêi ViÖt Nam ®Çu tiªn ®· tham gia ®Êu tranh b¶o vÖ C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi vÜ ®¹i. §ång chÝ T«n §øc Th¾ng tuy tuæi t¸c ®· cao, nhng vÉn cè g¾ng ®Ó phô tr¸ch nhiÒu nhiÖm vô quan träng: Trëng Ban Thêng trùc Quèc héi, Chñ tÞch ñy ban Trung ¬ng M®t trËn Tæ quèc ViÖt Nam, ñy viªn Trung ¬ng §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Chñ tÞch danh dù Tæng Liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam, Chñ tÞch Héi ViÖt - X« h÷u nghÞ, Chñ tÞch danh dù ñy ban b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi cña ViÖt Nam, ñy viªn Héi ®ång hoµ b×nh thÕ giíi. §ång chÝ T«n §øc Th¾ng lµ mét g¬ng mÉu ®¹o ®øc c¸ch m¹ng: suèt ®êi cÇn, kiÖm, liªm, chÝnh; suèt ®êi hÕt lßng hÕt søc phôc vô c¸ch m¹ng, phôc vô nh©n d©n. V× vËy, h«m nay ch¼ng nh÷ng chóng ta ë ®©y, mµ toµn thÓ ®ång bµo ta tõ B¾c ®Õn Nam vµ toµn thÓ nh©n d©n thÕ giíi yªu chuéng hoµ b×nh ®Òu vui mõng chóc ngêi l·o chiÕn sÜ c¸ch m¹ng T«n §øc Th¾ng sèng l©u, m¹nh khoÎ. Thay m®t nh©n d©n vµ ChÝnh phñ, t«i tr©n träng trao t®ng ®ång chÝ T«n §øc Th¾ng Hu©n ch¬ng Sao vµng lµ hu©n ch¬ng cao nhÊt cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, mµ ®ång chÝ T«n §øc Th¾ng lµ ngêi ®Çu tiªn vµ ngêi rÊt xøng ®¸ng ®îc t®ng Hu©n ch¬ng Êy.
B¸o Nh©n d©n, sè 1621, ngµy 20-8-1958.

§µO T¹O THÕ HÖ T¦¥NG LAI Lµ TR¸CH NHIÖM NÆNG NÒ NH¦NG RÊT VÎ VANG1)
V× lîi Ých mêi n¨m th× ph¶i trång c©y, v× lîi Ých tr¨m n¨m th× ph¶i trång ngêi. Chóng ta ph¶i ®µo t¹o ra nh÷ng c«ng d©n tèt vµ c¸n bé tèt cho níc nhµ. Nh©n d©n, §¶ng, ChÝnh phñ giao c¸c nhiÖm vô ®µo t¹o thÕ hÖ t¬ng lai cho c¸c c«, c¸c chó. §ã lµ mét tr¸ch nhiÖm n®ng nÒ, nhng rÊt vÎ vang. Mong mäi ngêi ph¶i cè g¾ng lµm trän nhiÖm vô. TÊt c¶ c¸c gi¸o viªn chí nªn cho häc thÕ nµy ®· lµ ®ñ, mµ ph¶i tiÕp tôc häc tËp thªm ®Ó tiÕn bé m·i.
Nãi ngµy 13-9-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1645, ngµy 14-9-1958.

) Nãi t¹i líp häc chÝnh trÞ cña c¸c gi¸o viªn cÊp II, cÊp III toµn miÒn B¾c. §Çu ®Ò cña chóng t«i (B.T).

1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN T¹I C¤NG TR¦êNG THUû LîI B¾C - H¦NG - H¶I
Ngµy tríc, díi chÕ ®é thùc d©n vµ phong kiÕn, ba tØnh B¾c - Hng - H¶i1) mêi n¨m chÝn h¹n. N¨m nµo còng ®ãi kÐm. Nh©n d©n cùc khæ nghÌo nµn. Tõ ngµy c¸ch m¹ng thµnh c«ng, kh¸ng chiÕn th¾ng lîi, miÒn B¾c hoµn toµn ®îc gi¶i phãng, c¶i c¸ch ruéng ®Êt thµnh c«ng, ®êi sèng ®ång bµo ba tØnh ®· ®îc c¶i thiÖn Ýt nhiÒu. Nhng mçi n¨m mçi tØnh vÉn ph¶i tèn tõ 1 triÖu rëi ®Õn 3 triÖu ngµy c«ng vµo viÖc kh¬i m¬ng, ®µo giÕng, t¸t níc, chèng h¹n. T nhiÒu c«ng søc, nhng èn vÉn cßn nhiÒu ruéng thiÕu níc cÊy vµ thu ho¹ch vÉn bÊp bªnh. Nay §¶ng vµ ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh cïng nh©n d©n x©y dùng c«ng tr×nh thuû lîi B¾c - Hng - H¶i ®Ó ®a níc vµo ruéng cho ®ång bµo. VËy c¸n bé vµ ®ång bµo ph¶i cã quyÕt t©m vît mäi khã kh¨n, lµm cho nhanh, cho tèt. C«ng tr×nh B¾c - Hng - H¶i thµnh c«ng th× mçi n¨m ®ång bµo ®ì mÊy triÖu c«ng chèng h¹n, thu ho¹ch l¹i t¨ng thªm. B©y giê chÞu khã phÊn ®Êu trong mÊy th¸ng. Sau nµy sÏ hëng h¹nh phóc l©u dµi hµng tr¨m n¨m. C¸n bé cÇn ph¶i biÕn quyÕt t©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ thµnh quyÕt t©m cña toµn thÓ nh©n d©n. Nh÷ng ®ång bµo cã søc lao ®éng th× ph¶i h¨ng h¸i
1

) B¾c Ninh, Hng Yªn, H¶i D¬ng.

®i phôc vô. C¸c cô phô l·o th× h¨ng h¸i ®éng viªn con ch¸u. ChÞ em phô n÷ th× khuyÕn khÝch chång con ®i d©n c«ng. Nh vËy, th× chóng ta nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. §èi víi d©n c«ng: 1. Ph¶i gi¸o dôc tèt. Ph¶i c«ng t¸c chÝnh trÞ tèt. Ph¶i lµm cho mäi ngêi hiÓu râ r»ng: c«ng tr×nh B¾c - Hng H¶i lµ lîi Ých chung, Ých lîi to, Ých lîi l©u dµi cho mçi mét ngêi d©n ba tØnh. §ã lµ viÖc Ých níc lîi nhµ. Ph¶i lµm cho mäi ngêi vui vÎ vµ h¨ng h¸i gãp c«ng gãp søc. 2. Ph¶i tæ chøc tèt. Tõ th«n xãm ®Õn c«ng trêng, ph¶i tæ chøc s½n sµng vµ ch®t chÏ. HÔ ®Õn phiªn ngêi nµo, tæ nµo ®i phôc vô, lµ s½n sµng ®i ngay, kh«ng chót chËm trÔ. 3. Ph¶i l·nh ®¹o tèt. D©n c«ng còng nh qu©n ®éi, ph¶i cã l·nh ®¹o vµ kû luËt ch®t chÏ. Mçi ®éi ph¶i cã c¸n bé phô tr¸ch chØ huy. §¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn ph¶i xung phong lµm ®Çu tµu, lµm g¬ng mÉu. 4. Dông cô ph¶i s½n sµng. Khi tæ chøc d©n c«ng, c¸n bé c¸c x· ph¶i nh¾c nhë mäi ngêi chuÈn bÞ s½n sµng dông cô nh cuèc, xÎng, v.v.. §Õn c«ng trêng th× b¾t tay vµo viÖc ngay, ®Ó khái l·ng phÝ thêi giê cña ®ång bµo. §èi víi c¸n bé: C¸n bé l·nh ®¹o vµ c¸n bé c¸c ngµnh, t tëng ph¶i th«ng, ph¶i thËt th«ng. Ph¶i cã quyÕt t©m kh¾c phôc khã kh¨n, lµm trßn nhiÖm vô. Ph¶i ®ång cam céng khæ víi nh©n d©n. Ph¶i khuyÕn khÝch vµ gióp ®ì nh©n d©n ph¸t huy s¸ng kiÕn, c¶i tiÕn kü thuËt, n©ng cao n¨ng suÊt. Ph¶i khÐo phèi hîp c«ng tr×nh riªng ë ®Þa ph¬ng vµ c«ng tr×nh chung ë c«ng trêng. C«ng tr×nh chung lµ chÝnh. §ång thêi ph¶i chó ý ®Õn vô mïa vµ vô chiªm. Cuèi cïng, mäi ngêi ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ. §oµn kÕt gi÷a c¸n bé víi c¸n bé, gi÷a c¸n bé víi d©n c«ng,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

gi÷a d©n c«ng víi d©n c«ng, gi÷a c¸n bé vµ d©n c«ng víi ®ång bµo ®Þa ph¬ng. §oµn kÕt lµ lùc lîng. Mäi ngµnh, mäi ngêi, mäi tæ ph¶i ra søc thi ®ua, ph¶i thùc hiÖn khÈu hiÖu: "NhiÒu, nhanh, tèt, rÎ". Ph¶i chèng t tëng b¶o thñ, chèng t¸c phong quan liªu, chèng l·ng phÝ. Trong thêi kú kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p, ®ång bµo vµ c¸n bé ba tØnh ®· cã truyÒn thèng ®oµn kÕt vµ anh dòng. C«ng tr×nh thuû lîi B¾c - Hng - H¶i lµ mét chiÕn dÞch chèng giÆc h¹n. RÊt mong ®ång bµo vµ c¸n bé ba tØnh cè g¾ng ph¸t triÓn truyÒn thèng vÎ vang Êy, t×m tßi mäi s¸ng kiÕn, kh¾c phôc mäi khã kh¨n, ®Ó hoµn thµnh th¾ng lîi c«ng tr×nh B¾c - Hng H¶i.
Nãi ngµy 20-9-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1653, ngµy 22-9-1958.

NãI CHUYÖN VíI §åNG BµO TØNH Y£N B¸I
TØnh nhµ cã 10 d©n téc anh em. Tríc kia bän thùc d©n phong kiÕn chia rÏ chóng ta, chia rÏ c¸c d©n téc, xói giôc d©n téc nµy hiÒm khÝch o¸n ghÐt d©n téc kh¸c ®Ó chóng ¸p bøc bãc lét chóng ta. Nay chóng ta ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ. VÝ dô: 10 d©n téc ë tØnh nhµ nh 10 ngãn tay. NÕu xoÌ 10 ngãn tay mµ bÎ tõng ngãn, nh thÕ cã dÔ bÎ kh«ng? NÕu n¾m ch®t c¶ 10 ngãn tay th× cã bÎ ®îc kh«ng? NÕu kÎ nµo chia rÏ th× ph¶i lµm thÕ nµo? Th× ph¶i ®Ëp vµo ®Çu chóng nã. §ã lµ ®iÓm thø nhÊt t¹i sao ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ gi÷a c¸c d©n téc. Tríc kia chóng ta khæ v× thùc d©n phong kiÕn bãc lét. B©y giê chóng ta ®· ®îc tho¸t khái, chóng ta ph¶i lµm thÕ nµo cho síng h¬n. Muèn síng h¬n ph¶i ¨n no m®c Êm. Muèn ¨n no m®c Êm ph¶i lµm thÕ nµo? Ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt! Song cã mét sè ®ång bµo n¨m nay lµm chç nµy, n¨m sau lµm chç kh¸c. Cã ®óng thÕ kh«ng? Nh thÕ kh«ng tèt. VÝ dô nh c©y bëi n¨m nay trång chç nµy sang n¨m trång chç kh¸c th× kh«ng tèt. Ph¶i trång mét chç th× rÔ míi s©u, nhµnh míi tèt, qu¶ míi tèt. Nh thÕ ®ång bµo cÇn cè g¾ng ph¶i lµm ¨n ®Þnh canh. §iÓm n÷a lµ nªn t¨ng vô. Nh÷ng ruéng lµm mét mïa cè g¾ng lµm c¶ chiªm, c¶ mïa. Ruéng mét vô g®t ®îc nhiÒu hay hai vô g®t ®îc nhiÒu? Thø ba lµ vÒ ph©n bãn. §ång bµo biÕt lµm ph©n bãn h¬n tríc nhng cßn h¬n mét nöa sè ruéng cÊy chay. Ruéng kh«ng cã

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ph©n nh ngêi kh«ng cã c¬m. Ngêi kh«ng cã c¬m cã lín ®îc kh«ng? Lóa kh«ng cã ph©n cã tèt kh«ng? Nªn ph¶i cè g¾ng bá nhiÒu ph©n. Ph©n cµng nhiÒu th× thãc cµng nhiÒu. Muèn nhiÒu thãc ph¶i bá nhiÒu ph©n. - Cã mét sè ®ång bµo cßn giÊu diÖn tÝch, lµm 1 mÉu rìi nãi 1 mÉu, v× cha hiÓu, sî nãi thËt ChÝnh phñ ®¸nh thuÕ. Cã nh thÕ kh«ng? ChÝnh phñ lµ ChÝnh phñ cña d©n, lÊy thuÕ ®Ó lµm lîi Ých cho d©n nh më trêng häc, lµm nhµ th¬ng, chø kh«ng ph¶i bá tói B¸c Hå, bá tói ChÝnh phñ. VÝ dô nh ph©n ho¸ häc ta cha s¶n xuÊt ®îc nhiÒu, cßn ph¶i mua cña níc b¹n, nÕu ta lµm 100 mÉu mµ nãi 50 mÉu th× viÖc ®®t mua cña ChÝnh phñ sÏ thiÕu. Nh thÕ th× ai thiÖt? §ång bµo thiÖt, ChÝnh phñ thiÖt, nh©n d©n thiÖt. Ta nãi: nh©n d©n lµm chñ, mµ «ng chñ, bµ chñ l¹i tù dèi «ng chñ, bµ chñ th× cã ®óng kh«ng? V× thÕ kh«ng nªn sî t¨ng vô, sî ®ãng thªm thuÕ, giÊu diÖn tÝch mµ ph¶i nãi thËt th× h¬n. - §Êt cña ta kh«ng thiÕu, nhng mét sè ®ång bµo d©n téc Ýt ngêi cßn ph¶i lµm rÉy, lµm n¬ng. §· gäi lµ ®oµn kÕt th× ph¶i gióp ®ì nhau nh anh em trong nhµ. D©n téc nhiÒu ngêi ph¶i gióp ®ì d©n téc Ýt ngêi, d©n téc Ýt ngêi cÇn cè g¾ng lµm ruéng. Hai bªn ph¶i gióp ®ì lÉn nhau. D©n téc ®«ng ngêi kh«ng ph¶i gióp qua loa, còng nh d©n téc Ýt ngêi kh«ng nªn ngåi chê gióp. Mét bªn ra søc gióp, mét bªn ra søc lµm. Gióp nhau th× viÖc g× còng nhÊt ®Þnh lµm ®îc. - Muèn t¨ng gia s¶n xuÊt tèt ph¶i cã tæ chøc, ph¶i cã tæ ®æi c«ng. Cã ngêi hiÓu, cã ngêi cha hiÓu v× sao ph¶i cã tæ ®æi c«ng. Cã ngêi cßn sî vµo tæ ®æi c«ng. Mét ngãn tay cã ®ì næi c¸i èng phãng thanh? N¨m ngãn

tay còng cha ch¾c, ph¶i c¶ 10 ngãn tay míi næi. ë n«ng th«n lµm ¨n riªng lÎ 1 - 2 nhµ th× kh«ng tèt, lµm Ýt kÕt qu¶, 5-10 nhµ cïng lµm th× nhanh h¬n, tèt h¬n. Cho nªn ph¶i vµo tæ ®æi c«ng. ThÕ nµo lµ tæ ®æi c«ng? Kh«ng ph¶i ®¸nh trèng, ®Õm ®Çu ngêi 1,2,3 råi b¸o c¸o lªn huyÖn, lªn tØnh. Tæ ®æi c«ng ph¶i thËt sù gióp ®ì nhau, chø kh«ng ph¶i chØ khai trªn giÊy. Kh«ng ph¶i lµ cÇm tay d¾t cæ b¶o "anh ph¶i vµo tæ ®æi c«ng" mµ ph¶i lµm cho ®ång bµo tù nguyÖn tù gi¸c. VÊn ®Ò thø ba lµ ph¶i tiÕt kiÖm. V× sao ph¶i tiÕt kiÖm? VÝ dô mçi gia ®×nh tríc kia thu ®îc 1 tÊn. B©y giê nhê cã ph©n bãn nªn ®îc 2 tÊn. ThÕ lµ cã t¨ng gia. T¨ng gia nhiÒu ®Êy. Nhng lµm ®îc bao nhiªu l¹i chÐn hÕt, nh thÕ kÕt qu¶ còng nh kh«ng. §ång bµo ta ®©y cã nhiÒu ®iÓm tèt, nhng còng cßn cã khuyÕt ®iÓm cÇn ph¶i söa ch÷a dÇn dÇn. Hái cã tiÕt kiÖm kh«ng? Còng cã tiÕt kiÖm nhng lóc ®¸m cíi, mêi hä néi, hä ngo¹i chÌ chÐn linh ®×nh, 2 b÷a say sa b»ng thÝch. Nhng sau ®Êy nhµ trai, nhµ g¸i ph¶i b¸n tr©u, bß, thãc, b¸n ruéng, ®i vay nî. Nh thÕ lµ kh«ng tèt. Mµ ®· kh«ng tèt lµ xÊu. §· xÊu th× ph¶i söa. §¸m cíi nh thÕ, ®¸m ma còng thÕ. Thêng th× ch«n cÊt còng ®ñ, nhng còng cø ph¶i chÐn. ThÕ råi còng b¸n thãc, b¸n tr©u, b¸n ruéng. B©y giê vÝ dô ai còng tiÕt kiÖm tõ trªn xuèng díi, tõ thµnh thÞ ®Õn n«ng th«n ®Òu tiÕt kiÖm, mçi ngêi mçi ngµy bít mét dóm g¹o th«i, mçi th¸ng mçi ngêi dµnh ®îc nöa kil«. Trong kh¸ng chiÕn chóng ta ®· lµm ®îc. Lµm nh thÕ trong tØnh nhµ, mçi n¨m tiÕt kiÖm ®îc 750 tÊn g¹o. Víi 750 tÊn g¹o ®ång bµo lµm ®îc bao nhiªu viÖc to t¸t. Tríc kia, ta ph¶i ®a g¹o ë díi xu«i lªn. §ång chÝ Chñ tÞch cã cho biÕt lµ võa råi còng ph¶i ®a lªn 300 tÊn. NÕu tiÕt kiÖm ®îc nh trªn th× kh«ng ph¶i ®a g¹o ë díi xu«i lªn. Lµm nh thÕ cã khã kh«ng? Kh«ng khã. Cã dÔ kh«ng? Kh«ng dÔ. Mµ ph¶i cã tæ chøc.
Nãi ngµy 25-9-1958. B¸o Yªn B¸i, sè 240, ngµy 10-10-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

B¸o Nh©n d©n, sè 1659, ngµy 28-9-1958.

§IÖN MõNG CHÝNH PHñ L¢M THêI N¦íC CéNG HOµ ANGI£RI
KÝnh göi ¤ng Phera ¸pba, Thñ tíng ChÝnh phñ l©m thêi níc Céng hoµ Angiªri, Tha Ngµi Thñ tíng th©n mÕn, Nh©n dÞp thµnh lËp ChÝnh phñ l©m thêi níc Céng hoµ Angiªri, thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, t«i xin göi ®Õn Ngµi, ChÝnh phñ Angiªri vµ c¸c b¹n Angiªri anh dòng lêi chµo mõng nhiÖt liÖt vµ xin ch©n thµnh chóc c¸c b¹n th¾ng lîi lín trong cuéc ®Êu tranh cho nÒn ®éc lËp d©n téc. Ngµy 27 th¸ng 9 n¨m 1958
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

C¶I TIÕN VIÖC QU¶N Lý XÝ NGHIÖP
§Ó x©y dùng miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi lµm c¬ së v÷ng m¹nh cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ, toµn d©n vµ toµn §¶ng ph¶i ra søc ph¸t triÓn vµ ph¸t triÓn m¹nh kinh tÕ cña ta. Muèn vËy, th× vÒ c«ng nghiÖp, c¸c xÝ nghiÖp cña Nhµ níc (tøc lµ cña toµn d©n) cÇn ph¶i c¶i tiÕn chÕ ®é qu¶n lý. Muèn c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp, th× tríc hÕt ph¶i t¨ng cêng viÖc gi¸o dôc chÝnh trÞ vµ n©ng cao t tëng cña c¸n bé vµ c«ng nh©n b»ng c¸ch: - Båi dìng t tëng cña giai cÊp c«ng nh©n - ®Êu tranh chèng t tëng cña giai cÊp t s¶n. - Båi dìng chñ nghÜa tËp thÓ - chèng chñ nghÜa c¸ nh©n. - Båi dìng quan ®iÓm lao ®éng (lao ®éng trÝ ãc vµ lao ®éng ch©n tay ph¶i kÕt hîp ch®t chÏ) - chèng quan ®iÓm xem khinh lao ®éng ch©n tay. - N©ng cao tinh thÇn lµm chñ xÝ nghiÖp vµ lµm chñ níc nhµ cña c«ng nh©n vµ c¸n bé, n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm vµ tÝnh tÝch cùc cña mäi ngêi. §Ó qu¶n lý tèt xÝ nghiÖp, th× ph¶i thùc hiÖn ba ®iÒu: TÊt c¶ c¸n bé l·nh ®¹o ph¶i thËt sù tham gia lao ®éng ch©n tay. TÊt c¶ c«ng nh©n ph¶i tham gia c«ng viÖc qu¶n lý c¸c tæ s¶n xuÊt, díi sù l·nh ®¹o cña c¸n bé c¸c ph©n xëng. Söa ®æi nh÷ng chÕ ®é vµ quy t¾c

kh«ng hîp lý. Tõ tríc ®Õn nay, v× c¸n bé chØ lµm viÖc qu¶n lý, kh«ng tham gia lao ®éng s¶n xuÊt, cho nªn xa rêi c«ng viÖc thùc tÕ, xa rêi quÇn chóng c«ng nh©n. Do ®ã mµ sinh ra bÖnh chñ quan, quan liªu, mÖnh lÖnh. C«ng nh©n th× chØ s¶n xuÊt mµ kh«ng tham gia qu¶n lý, do ®ã mµ kÐm tinh thÇn tr¸ch nhiÖm vµ kû luËt, kh«ng ph¸t huy ®îc s¸ng kiÕn. C¸n bé tham gia lao ®éng vµ c«ng nh©n tham gia qu¶n lý th× sÏ söa ch÷a ®îc nh÷ng khuyÕt ®iÓm Êy; c«ng nh©n vµ c¸n bé sÏ ®oµn kÕt thµnh mét khèi, mäi ngêi ®Òu lµ ®ång chÝ víi nhau, ®Òu ra søc phÊn ®Êu lµm cho xÝ nghiÖp ngµy cµng tiÕn lªn. - C¸n bé trùc tiÕp tham gia lao ®éng th× cµng gÇn gòi vµ hiÓu biÕt c«ng nh©n h¬n, nh×n thÊy vµ gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò ®îc nhanh chãng h¬n. V× vËy, c¸n bé trong ban l·nh ®¹o mçi tuÇn cÇn ph¶i cïng c«ng nh©n lao ®éng mét ngµy ho®c ngµy rìi. C¸c c¸n bé kh¸c (c¸n bé kü thuËt, c¸c trëng phßng...) th× nöa ngµy lµm viÖc chuyªn m«n, nöa ngµy lao ®éng cïng c«ng nh©n. - C«ng nh©n tham gia qu¶n lý - Tuú t×nh h×nh s¶n xuÊt, c«ng nh©n chia thµnh tõng tæ 10 ho®c 20 ngêi, bÇu mét ngêi cã tÝn nhiÖm nhÊt lµm tæ trëng, ph©n c«ng rµnh m¹ch cho mét ho®c hai ngêi phô tr¸ch qu¶n lý mét viÖc (nh kû luËt, n¨ng suÊt, chÊt lîng, m¸y mãc...). - Khã kh¨n - ViÖc c¶i tiÕn qu¶n lý lóc ®Çu cã khã kh¨n. Theo kinh nghiÖm nhµ m¸y Trung Quèc, th× cã nh÷ng khã kh¨n nh sau:

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

C¸n bé th¾c m¾c: Suèt ngµy qu¶n lý mµ cßn lóng tóng, nay ph¶i tham gia lao ®éng nöa ngµy th× sî lóng tóng h¬n n÷a. Lao ®éng s¶n xuÊt kh«ng th¹o, sî c«ng nh©n cêi, råi l·nh ®¹o c«ng nh©n kh«ng ®îc. Häc hái c«ng nh©n th× sî xÊu hæ. Mét sè c¸n bé kü thuËt ng¹i r»ng tham gia lao ®éng th× nghiÖp vô cña m×nh sÏ bÞ bª trÔ; ho®c sî bËn, sî mÖt nhäc... Sî c«ng nh©n kh«ng biÕt qu¶n lý. Còng cã ngêi sî c«ng nh©n tham gia qu¶n lý th× sè c¸n bé qu¶n lý sÏ bÞ gi¶m bít, bÞ ®a sang s¶n xuÊt. C«ng nh©n th¾c m¾c: Sî tr¸ch nhiÖm, sî mÊt lßng, sî c«ng nh©n kh¸c kh«ng nghe lêi. Sî ¶nh hëng ®Õn c«ng t¸c, do ®ã mµ ¶nh hëng ®Õn l¬ng bæng cña m×nh. §Ó gi¶i quyÕt th¾c m¾c cña c¸n bé, c¸ch tèt nhÊt lµ ngêi l·nh ®¹o cã quyÕt t©m vµ lµm g¬ng mÉu, xung phong lao ®éng. KÕt qu¶ chøng tá r»ng c¸n bé nöa ngµy lao ®éng, nöa ngµy lµm viÖc chuyªn m«n, c«ng viÖc ch¼ng nh÷ng kh«ng bª trÔ, mµ cßn tr«i ch¶y h¬n; c«ng nh©n ch¼ng nh÷ng kh«ng mØa mai c¸n bé, mµ l¹i th©n mËt h¬n víi c¸n bé. Do ®ã, c¸n bé thÊy râ r»ng: tù m×nh ph¶i tham gia s¶n xuÊt míi l·nh ®¹o tèt s¶n xuÊt. §Ó gi¶i quyÕt th¾c m¾c cña c«ng nh©n, ®¶ng uû ®a cho toµn thÓ c«ng nh©n th¶o luËn s©u s¾c nh÷ng vÊn ®Ò, vÝ dô: ChØ ®Ó m®c c¸n bé chuyªn m«n qu¶n lý h¬n, hay lµ c«ng nh©n tham gia qu¶n lý h¬n ? Ph¶i ch¨ng c«ng nh©n tham gia qu¶n lý, c«ng viÖc cña xÝ nghiÖp sÏ lén xén? C«ng nh©n tham gia qu¶n lý sÏ g®p nh÷ng khã kh¨n g× vµ cã thÓ gi¶i quyÕt thÕ nµo? KÕt luËn cña c«ng nh©n lµ: C«ng nh©n tham gia qu¶n lý lµ nÒn t¶ng cña viÖc qu¶n lý tèt xÝ nghiÖp x· héi chñ nghÜa. Trong xÝ nghiÖp x· héi chñ nghÜa, c«ng nh©n lµ ng-

êi chñ, cã tr¸ch nhiÖm tham gia qu¶n lý cho tèt. C«ng nh©n tham gia qu¶n lý sÏ lµm cho c¬ quan qu¶n lý khái kÒnh cµng, bít giÊy tê bÒ bén, bít chÕ ®é phiÒn phøc, v.v. vµ s¶n xuÊt nhÊt ®Þnh sÏ nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ. KÕt qu¶ bíc ®Çu - ChØ trong mÊy h«m c¶i tiÕn qu¶n lý, do s¸ng kiÕn cña c«ng nh©n vµ c¸n bé, nhµ m¸y Kh¸nh Hoa (Trung Quèc) ®· gi¶m ®îc 263 lo¹i giÊy tê. (ChØ ë phßng kinh doanh vµ phßng tµi liÖu, nÕu mét ngêi chuyªn viÖc ®ãng dÊu vµo nh÷ng giÊy tê Êy - c¶ n¨m ®ãng ®Õn 1.952.800 lÇn - còng tèn hÕt 130 ngµy c«ng!). Söa ®æi ho®c xo¸ bá 158 chÕ ®é c«ng t¸c kh«ng hîp lý. KÕ ho¹ch s¶n xuÊt quý I ®· hoµn toµn vît møc. KÕ ho¹ch s¶n xuÊt n¨m nay sÏ nhiÒu gÊp hai n¨m ngo¸i. Gi¸ thµnh gi¶m 50%. Nh©n viªn qu¶n lý tõ 23% gi¶m xuèng 7%. N¨ng suÊt lao ®éng tiÕn bé nh¶y vät, c¶ xëng quyÕt ®Þnh kÕ ho¹ch 5 n¨m sÏ hoµn thµnh tríc 2 n¨m, cã nh÷ng ph©n xëng sÏ hoµn thµnh tríc 6 th¸ng. C¸n bé chÝnh trÞ ®Òu ra søc häc kü thuËt, c¸n bé kü thuËt ®Òu ra søc häc chÝnh trÞ, hä quyÕt t©m trë nªn nh÷ng c¸n bé thËt "hång vµ chuyªn". Nãi tãm l¹i: C¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp lµ mét cuéc c¶i t¹o chÝnh trÞ vµ t tëng réng kh¾p vµ s©u s¾c trong c¸n bé vµ c«ng nh©n. Trong viÖc nµy, sù l·nh ®¹o cña §¶ng cÇn ph¶i ch®t chÏ vµ toµn diÖn; ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn ph¶i lµm g¬ng mÉu, lµm ®Çu tµu. Khi t tëng ®îc gi¶i phãng, gi¸c ngé ®îc n©ng cao, c¸n bé vµ c«ng nh©n sÏ ®oµn kÕt ch®t chÏ, tù gi¸c tù ®éng kh¾c phôc mäi khã kh¨n, ph¸t huy mäi s¸ng kiÕn, xÝ nghiÖp sÏ ®îc qu¶n lý tèt, s¶n xuÊt nhÊt ®Þnh sÏ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

t¨ng gia, kÕ ho¹ch Nhµ níc nhÊt ®Þnh sÏ hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc.
TRÇN LùC B¸o Nh©n d©n, sè 1669, ngµy 8-10-1958.

§IÖN MõNG N¦íC CéNG HOµ GHIN£ THµNH LËP
KÝnh göi ¤ng Xªcu Turª, Tæng thèng níc Céng hoµ Ghinª, T«i rÊt sung síng tiÕp ®îc bøc ®iÖn Ngµi göi cho. Thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, t«i xin kÝnh göi Ngµi cïng ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ghinª lêi chµo mõng nhiÖt liÖt vµ xin kÝnh chóc níc Ghinª tù do vµ d©n chñ ®îc phån vinh. ViÖc thµnh lËp níc Céng hoµ Ghinª lµ mét th¾ng lîi to lín cña nh©n d©n Ghinª vµ mét lÇn n÷a chøng tá r»ng tinh thÇn c¸c Héi nghÞ B¨ng®ung, L¬ Ke vµ Ac¬ra ®· kh«ng ngõng thóc ®Èy phong trµo gi¶i phãng ngµy cµng lín m¹nh cña c¸c d©n téc bÞ ¸p bøc ë ¸- Phi. Xin kÝnh göi Ngµi lêi chµo huynh ®Ö. Ngµy 9 th¸ng 10 n¨m 1958
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1671, ngµy 10-10-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

PH¶I THI §UA CHèNG H¹N, DIÖT S¢U, §Ó N¾M CH¾C Vô MïA TH¾NG LîI
Chèng h¹n - Lóa mïa nµy tèt h¬n mïa tríc. §ã lµ mét ®iÒu ®¸ng mõng. Nhng còng nh mäi n¨m, ®Õn d¹o nµy trêi ma Ýt. NhiÒu ruéng cao bÞ c¹n níc. Lóa ®ang trç bÞ nghÑn ®ßng, nh mét sè ®Þa ph¬ng ë Hµ §«ng, Thanh Ho¸, B¾c Ninh, Hoµ B×nh, v.v.. C¸n bé c¸c tØnh vµ huyÖn ®ang tÝch cùc l·nh ®¹o nh©n d©n gi¶i quyÕt viÖc c¹n níc. ThÕ lµ tèt. Nhng nãi chung phong trµo cßn yÕu. CÇn ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a. DiÖt s©u - ë Th¸i B×nh, KiÕn An, Tuyªn Quang, Th¸i Nguyªn, v.v. n¬i th× cã s©u cuèn l¸, n¬i th× cã s©u c¾n giÐ. NhiÒu n¬i ®· tËp trung lùc lîng ®Ó diÖt s©u. Nh Th¸i Nguyªn ®· huy ®éng 680 c¸n bé, 5.000 häc sinh, 5.500 bé ®éi, 45.700 nh©n d©n ®i diÖt s©u. Th¸i B×nh cã 32.500 c¸n bé vµ nh©n d©n tham gia diÖt s©u. C¸n bé, bé ®éi vµ nh©n d©n B¾c C¹n ®· diÖt s©u trong 22.270 buæi, v.v.. Nh÷ng n¬i cè g¾ng nh vËy, ®· cã thµnh tÝch kh¸. Nhng phong trµo cha ®Òu, cha kh¾p.

Tr¸i l¹i, mét vµi n¬i n«ng d©n cßn mª tÝn, cho r»ng s©u c¾n l¸ lµ dÊu hiÖu ®îc mïa! KhuyÕt ®iÓm n®ng nhÊt cña c¸n bé vµ nh©n d©n lµ chñ quan. ThÊy lóa tèt th× Ýt s¨n sãc. §Õn khi thÊy s©u nhiÒu th× l¹i ng¹i khã. C¸n bé tØnh, huyÖn, x· cÇn ph¶i ra søc ®éng viªn nh©n d©n tÝch cùc chèng h¹n vµ diÖt s©u triÖt ®Ó vµ kÞp thêi, ®Ó n¾m ch¾c vô mïa th¾ng lîi. Chóng ta chÞu khã phÊn ®Êu mét th¸ng, th× sÏ no Êm sung síng suèt n¨m.

TRÇN LùC

B¸o Nh©n d©n, sè 1672, ngµy 11-10-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

B¸o Nh©n d©n, sè 1684, ngµy 23-10-1958.

§IÖN MõNG NGµY SINH §åNG CHÝ ¡NGVE HèTGIA
KÝnh göi ®ång chÝ ¡ngve Hètgia, BÝ th thø nhÊt Ban ChÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng Lao ®éng Anbani, Tirana §ång chÝ th©n mÕn, Nh©n dÞp kû niÖm sinh nhËt n¨m thø 50 cña ®ång chÝ, thay m®t Ban ChÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam, toµn thÓ ®¶ng viªn §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam, giai cÊp c«ng nh©n, nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n danh c¸ nh©n, t«i xin th©n ¸i göi ®ång chÝ lêi chµo mõng th©n thiÕt vµ kÝnh mÕn. KÝnh chóc ®ång chÝ lu«n lu«n khoÎ m¹nh ®Ó ho¹t ®éng cho sù nghiÖp vÎ vang cña §¶ng Lao ®éng Anbani, cïng víi Trung ¬ng §¶ng Lao ®éng Anbani l·nh ®¹o nh©n d©n Anbani x©y dùng níc Anbani x· héi chñ nghÜa t¬i ®Ñp vµ phån vinh vµ ®Êu tranh b¶o vÖ hoµ b×nh ch©u ¢u vµ thÕ giíi. Hµ Néi, ngµy 16 th¸ng 10 n¨m 1958
Hå CHÝ MINH

LêI C¡N DÆN CHÞ EM PHô N÷ THñ §¤1)
ChÞ em phô n÷ cè g¨ng thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm gãp phÇn x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c, ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt Tæ quèc. Phô n÷ c«ng nh©n cÇn tÝch cùc tham gia qu¶n lý thËt tèt nhµ m¸y, c«ng trêng. Phô n÷ n«ng d©n cÇn h¨ng h¸i tham gia phong trµo ®æi c«ng, hîp t¸c, g®t tèt vô mïa, chuÈn bÞ tèt vô chiªm n¨m tíi. C¸c tÇng líp phô n÷ ë thµnh phè cÇn chÊp hµnh tèt c¸c chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ. ChÞ em lµm nghÒ bu«n b¸n cÇn gi÷ ®øc tÝnh thËt thµ, ®óng ®¾n, bµi trõ tÖ "mua rÎ, b¸n ®¾t", tÖ "m®c c¶, nãi th¸ch". ChÞ em phô n÷ ph¶i hÕt søc ch¨m lo b¶o vÖ søc khoÎ cña con c¸i, v× thiÕu nhi lµ t¬ng lai cña d©n téc.
Nãi ngµy 18-10-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1680, ngµy 19-10-1958.

) Nãi t¹i Héi nghÞ phô n÷ lao ®éng tÝch cùc lÇn thø nhÊt cña Hµ Néi. §Çu ®Ò cña chóng t«i (B.T).

1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé, Bé §éI Vµ NH¢N D¢N TØNH HOµ B×NH
B¸c thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ vÒ th¨m ®ång bµo, c¸n bé, bé ®éi vµ c¸c ch¸u. §ång bµo, c¸n bé, bé ®éi tØnh nhµ trong kh¸ng chiÕn ®· cã nhiÒu thµnh tÝch rÊt anh dòng. Tõ hoµ b×nh lËp l¹i, ®ång bµo ®· cè g¾ng s¶n xuÊt, gi÷ trËt tù trÞ an, ®oµn kÕt gi÷a c¸c d©n téc. Nh thÕ lµ rÊt tèt. Trung ¬ng §¶ng, ChÝnh phñ cã lêi ngîi khen ®ång bµo, c¸n bé, bé ®éi. ë ®©y cã bé ®éi vµ ®ång bµo miÒn Nam tËp kÕt. Bé ®éi vµ ®ång bµo miÒn Nam còng ra søc t¨ng gia s¶n xuÊt, ra søc gióp ®ì ®ång bµo ®Þa ph¬ng. §ång bµo ®Þa ph¬ng còng cã quan hÖ t×nh c¶m víi bé ®éi, ®ång bµo miÒn Nam tËp kÕt. Nh thÕ lµ tèt. Nhng còng cÇn cè g¾ng h¬n n÷a. B©y giê nãi chuyÖn vÒ lµm ¨n.

§ång bµo tØnh nhµ ngµy nay lµm ruéng ®· biÕt dïng ph©n; nhng nh÷ng n¬i biÕt dïng cßn dïng Ýt qu¸ vµ cßn nhiÒu n¬i cha biÕt dïng. NhiÒu ph©n th× nhiÒu lóa, Ýt ph©n th× Ýt lóa, kh«ng ph©n lóa rÊt xÊu. Bá nhiÒu ph©n råi ph¶i cã níc, ph¶i cµy s©u. Cã cµy s©u ph©n míi ¨n s©u xuèng ®Êt, rÔ míi ®©m s©u; rÔ cã ®©m s©u, c©y míi cao míi tèt. §ång bµo trªn nµy cµy rÊt n«ng, chØ kho¶ng 7, 8 ph©n. Vô mïa nµy, ®ång bµo cè g¾ng ®îc 2 tÊn 1; so víi tríc thÕ lµ tiÕn bé, nhng tiÕn bé cßn Ýt, ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a. Vô chiªm tíi, trªn tØnh ®Þnh 30 t¹, xuèng huyÖn lªn 34 t¹, cã x· ®Þnh 38 t¹. NÕu biÕt tæ chøc, tuyªn truyÒn, gi¶i thÝch râ rµng, th× ®ång bµo sÏ cßn cè g¾ng h¬n n÷a. Muèn s¶n xuÊt nhiÒu, l¹i ph¶i cã tæ chøc; v× ngêi cµng nhiÒu søc cµng m¹nh, lµm c«ng viÖc cµng nhanh, cµng tèt; nÕu Ýt ngêi, søc yÕu, lµm kh«ng nhanh kh«ng tèt. VÝ dô: lµm ruéng th× ph¶i chèng h¹n, b¾t s©u. Mét gia ®×nh cã ®µo ®îc m¬ng kh«ng ? Cã b¾t ®îc hÕt s©u kh«ng ? Kh«ng! Ph¶i cã c¶ x·, c¶ huyÖn, c¶ tØnh míi chèng ®îc h¹n, trõ ®îc s©u. TØnh nhµ cã tiÕn bé lµ ®· tæ chøc ®îc 6.800 tæ ®æi c«ng, nhng tæ thêng xuyªn cßn Ýt, míi cã 2.200 tæ. Mçi tæ nghe nãi chØ cã 3, 4 gia ®×nh, tæ nhiÒu nhÊt chØ cã 13 gia ®×nh. Nh thÕ lµ Ýt qu¸. Muèn kh¬i m¬ng, 13 gia ®×nh cã lµm ®îc kh«ng ? Kh«ng! Ph¶i nhiÒu h¬n n÷a. §ång bµo Hoµ B×nh còng ®«ng ngêi; tríc ®©y cha tæ chøc l¹i, nay ®· biÕt tæ chøc l¹i, ®ã lµ tiÕn bé, nhng tæ chøc cßn nhá qu¸. Nªn tuyªn truyÒn gi¶i thÝch cho ®ång bµo hiÓu râ tæ chøc to cã lîi nh thÕ nµo, ®Ó ®ång bµo tù nguyÖn tù gi¸c tæ chøc l¹i cho to h¬n. VÒ s¶n xuÊt, cè g¾ng s¶n xuÊt l¬ng thùc, tríc hÕt lµ thãc, thÕ lµ ®óng; nhng h×nh nh ®ång bµo cha chó ý ®Çy ®ñ hoa mµu nh ng«, khoai, s¾n. Hoa mµu còng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

cÇn lµm tèt. Muèn lóa tèt, hoa mµu tèt, cÇn nhiÒu ph©n. Ph©n th× cã ph©n xanh, ph©n ngêi, ph©n chuång. Ph©n ngêi, níc gi¶i, ph©n chuång lµ quý nhÊt. Muèn cã nhiÒu ph©n chuång, ph¶i nu«i nhiÒu tr©u, bß, lîn. S¶n xuÊt cã nhiÒu m®t nh thÕ, muèn chó ý kh¾p mäi m®t, ph¶i tæ chøc ®æi c«ng. Tæ chøc ra ph¶i lµm viÖc thËt sù, kh«ng ph¶i ®Ó b¸o c¸o lªn huyÖn, lªn tØnh mµ thËt sù kh«ng ho¹t ®éng. B©y giê nãi vÒ b×nh d©n häc vô. §ång bµo ®· cè g¾ng vµ cã tiÕn bé nhng cßn ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a. HiÖn nay nhiÒu n¬i ®· xo¸ xong n¹n mï ch÷ råi; tØnh nhµ vÉn cha xo¸ xong. VËy ®ång bµo cã cè g¾ng ®îc kh«ng ? Nh÷ng n¬i xo¸ n¹n mï ch÷ ®Òu ®îc thëng hu©n ch¬ng. §ång bµo cã muèn ®îc thëng hu©n ch¬ng kh«ng? NÕu cã, th× ph¶i cè g¾ng d¹y vµ häc. B©y giê nãi ®Õn c«ng trêng. Anh em c«ng trêng cã nhiÒu cè g¾ng, ®· tiÕt kiÖm mçi c©y sè 3 triÖu ®ång. §ã lµ tèt. Nhng mét m®t, c¸n bé kü thuËt tÝnh kh«ng s¸t, tÝnh theo c¸ch b¶o thñ, quan liªu; kh«ng thÊy r»ng c«ng nh©n, n«ng d©n hä hiÓu, hä ra søc lµm th× tèn Ýt tiÒn nhng ®îc nhiÒu c«ng viÖc. Cho nªn, chóng ta cã thÓ dïng Ýt tiÒn, Ýt thêi giê mµ lµm ®îc nhiÒu c«ng viÖc nÕu chóng ta biÕt dùa vµo c«ng nh©n, n«ng d©n. B©y giê nãi vÒ c¸n bé. C¸n bé trong còng nh ngoµi §¶ng tríc khi nhËn nhiÖm vô ®Òu høa hÕt lßng hy sinh v× §¶ng, v× c¸ch m¹ng. HÕt lßng lµ chç nµo nh©n d©n cÇn th× m×nh ®i chç Êy. NÕu cã ngêi muèn vÒ xu«i, ®æi c«ng viÖc, xin vÒ s¶n xuÊt, thÕ cã ph¶i lµ hÕt lßng hÕt søc kh«ng ? ThÕ lµ tù dèi m×nh, lµ dèi §¶ng, dèi

nh©n d©n. §· lµ ngêi c¸n bé th× kh«ng ai muèn dèi nh thÕ. V× thÕ ph¶i yªn t©m c«ng t¸c. VÝ dô: ë rÎo cao, c«ng t¸c khã kh¨n nhng chç Êy ®ång bµo, §¶ng vµ ChÝnh phñ ®ang cÇn m×nh, m×nh ph¶i lµm. ThÕ míi xøng ®¸ng lµ ngêi c¸n bé. VÒ kû luËt lao ®éng, B¸c nãi vÒ hiÖn tîng ®i muén vÒ sím. C¬m m×nh ¨n, ¸o m×nh m®c lµ cña ai ? Lµ cña nh©n d©n tr¶ l¬ng cho m×nh ®Ó m×nh lµm mçi ngµy 8 tiÕng. Nhng ®i muén, vÒ sím, lµ ¨n bít cña nh©n d©n. Nh thÕ cã xøng ®¸ng lµ ngêi c¸n bé kh«ng ? Ngµy nay, nh©n d©n ngµy cµng tiÕn bé. Ngêi c¸n bé gióp ®ì híng dÉn, l·nh ®¹o nh©n d©n mµ kh«ng tiÕn bé th× sÏ l¹c hËu. V× vËy, c¸n bé ph¶i häc tËp chÝnh trÞ, nghiÖp vô. B©y giê, B¸c nãi ®Õn khuyÕt ®iÓm: 1. C¸n bé, ®ång bµo cã mét sè sî khã kh¨n, kh«ng muèn c¶i tiÕn c¸ch lµm viÖc, kh«ng muèn c¶i tiÕn kü thuËt. C¸i ®ã lµ do b¶o thñ, do ng¹i khã, v× ®êi «ng ®êi cha lµm thÕ nµo th× nay cø lµm nh thÕ. Ph¶i dÇn dÇn söa ch÷a khuyÕt ®iÓm ®ã míi s¶n xuÊt tèt ®îc. 2. §ång bµo tØnh nhµ tríc ®©y 13, 14 n¨m còng nh ®ång bµo c¶ níc lµ n« lÖ cho Ph¸p. Nay cã c¸ch m¹ng, cã kh¸ng chiÕn ®uæi ®îc chóng nã nªn kh«ng ph¶i lµm n« lÖ n÷a. B©y giê kh¸c tríc råi, cho nªn c¸ch lµm viÖc còng ph¶i kh¸c. Tríc ®©y, mçi ngµy lµm viÖc rÊt Ýt, thêi giê nghØ th× nhiÒu. B©y giê ph¶i lµm nhiÒu h¬n. Lµm nhiÒu thêi giê th× ®îc nhiÒu c«ng viÖc h¬n. VÝ dô: cuèc 4 tiÕng trång ®îc 4 thíc ng«, th× cuèc 8 tiÕng trång ®îc 8 thíc. V× vËy, muèn ®ñ ¨n ®ñ m®c, muèn tØnh nhµ giµu m¹nh, ph¶i thªm thêi giê lµm viÖc. 3. §ång bµo nÊu rîu vµ uèng rîu nhiÒu qu¸. L©u l©u uèng mét chót th× kh«ng sao, nhng uèng nhiÒu th× kh«ng tèt v×: - Rîu nÊu b»ng g¹o nªn tèn g¹o. - Uèng nhiÒu ¶nh hëng ®Õn søc khoÎ. §ång bµo cÇn gióp nhau söa ch÷a khuyÕt ®iÓm ®ã. 4. §ång bµo cßn tôc lÖ ma chay, cíi hái ¨n uèng lu bï.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

M×nh ¨n vµi b÷a, nhng nhµ cã con cíi hái, cã ngêi chÕt th× m¾c nî ph¶i ®i vay. Ph¶i b¸n tr©u, b¸n ruéng. ThÕ lµ xa xØ. Kh«ng tèt. NhiÖm vô toµn §¶ng, toµn d©n hiÖn nay lµ x©y dùng miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, ®ång thêi ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi, ph¶i ra søc t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. Muèn t¨ng gia s¶n xuÊt, ph¶i tæ chøc ®æi c«ng, hîp t¸c x·, t¨ng thªm thêi giê lµm viÖc. Nhng nÕu t¨ng gia ®îc bao nhiªu l·ng phÝ bÊy nhiªu th× t¨ng gia kh«ng kÕt qu¶. V× vËy, t¨ng gia ph¶i ®i ®«i víi tiÕt kiÖm. T¨ng gia ®îc nhiÒu, tiÕt kiÖm ®îc nhiÒu, ®êi sèng miÒn B¾c ®îc n©ng cao, nh thÕ lµ miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi. C¸i ®ã l¹i khuyÕn khÝch ®ång bµo miÒn Nam ®Êu tranh m¹nh víi Mü - DiÖm. Nh thÕ th× níc nhµ nhÊt ®Þnh mau thèng nhÊt. Muèn lµm ®îc nh thÕ, ®ång bµo, c¸n bé, bé ®éi, ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng ph¶i lµm g¬ng mÉu trong mäi viÖc: trong s¶n xuÊt, trong häc tËp, trong c¶i tiÕn kü thuËt. §ång thêi B¸c nh¾c thªm ®ång bµo, c¸n bé cÇn chó ý gióp ®ì ®ång bµo rÎo cao, v× ë ®Êy lµm ¨n khã nhäc h¬n, v¨n ho¸ còng ph¸t triÓn chËm h¬n. Nãi tãm l¹i, ®ång bµo, c¸n bé, bé ®éi cã tiÕn bé nhng ph¶i cè g¾ng tiÕn h¬n n÷a, kh«ng nªn cho thÕ lµ ®ñ, råi tù m·n. Nhng còng cã nh÷ng khuyÕt ®iÓm nh B¸c nãi, cÇn ph¶i söa ch÷a. NhiÖm vô cña ®ång bµo, c¸n bé, bé ®éi hiÖn nay lµ: - §oµn kÕt h¬n n÷a gi÷a c¸c d©n téc, gi÷a qu©n d©n, gi÷a l¬ng vµ gi¸o. - Cè g¾ng thi ®ua s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. - Nªn tæ chøc tèt h¬n n÷a tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·, v× cã nh thÕ t¨ng gia s¶n xuÊt míi cã nhiÒu kÕt qu¶. - Ph¶i c¶nh gi¸c, v× ta x©y dùng miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, bän Mü - DiÖm sÏ t×m c¸ch ph¸ ho¹i. NÕu ®ång bµo, c¸n bé, bé ®éi cè g¾ng ph¸t triÓn u ®iÓm, söa ch÷a khuyÕt ®iÓm, cµng ngµy cµng tiÕn bé, nh thÕ lµ trùc tiÕp tham gia mét c¸ch thiÕt thùc

x©y dùng miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, thiÕt thùc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ, ®a níc ViÖt Nam ®Õn hoµ b×nh, ®éc lËp, thèng nhÊt, d©n chñ vµ phó cêng. Cuèi cïng, B¸c hái th¨m c¸n bé, bé ®éi vµ ®ång bµo ë nhµ vµ c¸c c«, c¸c chó nhí nãi l¹i nh÷ng lêi cña B¸c cho ®ång bµo cïng râ.
Nãi ngµy 19-10-1958. S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr. 185-190.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

- Tæ ®æi c«ng ph¸t triÓn nhiÒu nhng chÊt lîng kÐm, viÖc ®µo s«ng chèng h¹n cßn û l¹i chê trêi, muèn ChÝnh phñ gióp míi chÞu lµm.

BµI NãI T¹I §¹I HéI S¶N XUÊT §¤NG - XU¢N TØNH TH¸I B×NH
B¸c thay m®t ChÝnh phñ, Trung ¬ng §¶ng vÒ th¨m ®ång bµo, c¸n bé, c¸c cô vµ c¸c ch¸u tØnh nhµ. Trong kh¸ng chiÕn, ®ång bµo, bé ®éi vµ c¸n bé Th¸i B×nh ®· anh dòng ®¸nh gi®c. Hoµ b×nh lËp l¹i, ®· cè g¾ng vµ cã thµnh tÝch trong c«ng cuéc kh«i phôc kinh tÕ vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸. Nh vÒ b×nh d©n häc vô, thÞ x· Th¸i B×nh vµ 17 x· 4 huyÖn ®· thanh to¸n n¹n mï ch÷, nhng míi lµm xong vÒ c¨n b¶n, cßn ph¶i cè g¾ng n÷a. Phong trµo vÖ sinh phßng bÖnh còng kh¸, cÇn chó ý ®¶m b¶o søc khoÎ cho d©n, cã khoÎ m¹nh míi s¶n xuÊt tèt. VÒ s¶n xuÊt, do cè g¾ng cña ®ång bµo vµ c¸n bé, vô mïa n¨m nay tèt h¬n n¨m ngo¸i. Tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· cã ph¸t triÓn, c¸n bé th× tham gia lao ®éng s¶n xuÊt vµ l·nh ®¹o s¸t h¬n, l¹i cã s¸ng kiÕn nh "s¹ch lµng tèt ruéng", nh thÕ lµ tèt. Nhng chí chñ quan, ph¶i thêng xuyªn kiÓm tra ruéng lóa, chó ý diÖt chuét, trõ s©u, phßng b·o. Ph¶i chuÈn bÞ g®t nhanh, g®t tèt, g®t kü, chí ®Ó thãc lóa r¬i v·i. Trªn lµ nh÷ng u ®iÓm, cßn nh÷ng khuyÕt ®iÓm sau ®©y cÇn söa ch÷a: - L·nh ®¹o thiÕu liªn tôc, thiÕu toµn diÖn, lóc ®Çu kÐm tÝch cùc, kh«ng kÞp thêi tæng kÕt vµ phæ biÕn kinh nghiÖm. - Cã mét sè ®ång bµo, c¸n bé cßn b¶o thñ, sî khã, cßn mét sè ruéng cÊy chay, muèn nhiÒu thãc l¹i cÊy chay th× kh«ng ¨n thua.

- ThÊy vô mïa tèt, mét sè ®ång bµo chñ quan, cã thõa th× ¨n tiªu kh«ng tiÕt kiÖm. Vô §«ng - Xu©n nµy ph¶i thi ®ua lµm tèt h¬n vô mïa, chó träng lóa nhng ph¶i chó ý lµm tèt hoa mµu, c©y c«ng nghiÖp vµ ch¨n nu«i. B©y giê chóng ta ra søc lµm sao vô chiªm nµy kh¸ h¬n vô mïa, vô mïa sau kh¸ h¬n vô chiªm. §Ó n¾m ch¾c vô §«ng - Xu©n th¾ng lîi, cÇn chó ý 7 ®iÓm: 1. Ra søc gi÷ níc cho ruéng. 2. Chän gièng tèt. 3. Cµy s©u, bõa kü. 4. Bãn ph©n nhiÒu. TØnh nhµ cã tiÕn bé, tríc bãn ph©n Ýt, nay ®· bãn nhiÒu: 125 g¸nh mét mÉu ta, nhng cha nhiÒu, nh thÕ lµ cßn Ýt. 5. CÊy dµy. 6. C¶i tiÕn kü thuËt. 7. Ra søc chèng thiªn tai nh h¹n h¸n, s©u, chuét. §Ó lµm tèt nh÷ng viÖc ®ã, cÇn ph¶i thùc hiÖn 6 ®iÓm: 1. Cñng cè thËt tèt c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·. Ph¸t triÓn ®Õn ®©u, cñng cè tèt ®Õn ®Êy. X©y dùng tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· còng nh bÖn c¸i d©y thõng, thõng cµng nhiÒu sîi ch¾p l¹i cµng m¹nh, cµng bÒn, cµng tèt, kÐo g× còng næi. HiÖn nay Th¸i B×nh cã tæ cã 5 hé, cã tæ 15 hé, nh vËy cßn nhá.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

X©y dùng tæ ®æi c«ng ph¶i theo nguyªn t¾c tù nguyÖn tù gi¸c, kh«ng gß Ðp. C¸c tæ nhá tho¶ thuËn víi nhau hîp thµnh tæ võa, tæ võa còng theo nguyªn t¾c tù nguyÖn hîp l¹i thµnh tæ lín, tiÕn dÇn lªn hîp t¸c x·. 2. C¸n bé c¸c ngµnh cña ChÝnh phñ vµ §¶ng (tuyªn truyÒn, v¨n ho¸, gi¸o dôc, mËu dÞch, ng©n hµng, v.v.) ®Òu ph¶i lµm trßn nhiÖm vô phôc vô n«ng nghiÖp, muèn phôc vô tèt ph¶i ®i s¸t xuèng n«ng th«n. 3. Ph¶i ®¸nh th«ng t tëng vµ ®éng viªn s¸ng kiÕn vµ lùc lîng cña toµn §¶ng, toµn d©n. Mäi ngêi ph¶i quyÕt t©m lµm cho ®îc vµ tin tëng lµm nhÊt ®Þnh ®îc. 4. C¸n bé l·nh ®¹o ph¶i n¾m v÷ng chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, ph¶i ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng, ph¶i biÕn quyÕt t©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ thµnh quyÕt t©m cña toµn d©n. Mäi ngêi ph¶i cã quyÕt t©m lµm cho ®îc vµ tin tëng lµm nhÊt ®Þnh ®îc, quyÕt t©m vÝ nh nhùa trong c©y, nÕu nhùa ®i tõ trong c©y ra cµnh c©y th× c©y xanh tèt, cµnh c©y nµo kh«ng cã nhùa sÏ bÞ kh« hÐo, kh«ng cã l¸, cã qu¶. C¸n bé cÇn lµm ruéng thÝ nghiÖm, cã rót kinh nghiÖm míi thÊy c¸i tèt c¸i xÊu; c¸i tèt ®ång bµo sÏ lµm theo. C¸n bé tØnh, huyÖn cÇn s¾p xÕp thêi giê tham gia s¶n xuÊt víi ®ång bµo, ph¶i ®i s©u ®i s¸t thùc tÕ, tr¸nh quan liªu tù m·n. 5. TÊt c¶ ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng, anh em bé ®éi phôc viªn, chiÕn sÜ lao ®éng, c¸n bé trong §¶ng vµ ngoµi §¶ng ph¶i lµm g¬ng mÉu, lµm ®Çu tµu. C¸c cô phô l·o th× ra søc ®«n ®èc con ch¸u thi ®ua. 6. Toµn §¶ng, toµn d©n ®oµn kÕt ch®t chÏ thµnh mét khèi ra søc thi ®ua. Trong kh¸ng chiÕn, nhiÖm vô cña toµn §¶ng, toµn d©n lµ ®¸nh gi®c thùc d©n, nhê cã ®oµn kÕt nhÊt trÝ

chóng ta ®· th¾ng. HiÖn nay nhiÖm vô toµn §¶ng, toµn d©n lµ t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, hai c¸i ®ã ph¶i ®i ®«i, nÕu kh«ng th× lµm ®îc chõng nµo xµi hÕt chõng Êy. §ång bµo Th¸i B×nh t¨ng gia th× kh¸, nhng cßn tiÕt kiÖm th× ph¶i ®¸nh dÊu hái. §ång bµo ®· tiÕt kiÖm cha? Ph¶i tiÕt kiÖm nhiÒu c¸i nhá thµnh c¸i to, nh thÕ lµ trùc tiÕp gãp phÇn x©y dùng miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi, lµm c¬ së v÷ng m¹nh cho sù nghiÖp ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Th¸i B×nh cã nhiÒu ®iÒu kiÖn thuËn lîi, ngêi ®«ng, ®Êt tèt, níc cã s½n, ®ång bµo vµ c¸n bé ph¶i cè g¾ng lµm cho tØnh nhµ thµnh mét tØnh g¬ng mÉu trong miÒn B¾c. TÊt c¶ ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng ph¶i vµo tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x·. Nay cßn trªn 6.000 ®¶ng viªn cha vµo, nh vËy lµ cha lµm trßn nhiÖm vô. B¸c tin ®ång bµo, c¸n bé cã thÓ lµm ®îc nh÷ng ®iÒu høa víi B¸c. Trong vô mïa nµy vµ vô chiªm tíi, ®¬n vÞ nµo kh¸ nhÊt huyÖn, huyÖn nµo kh¸ nhÊt tØnh, sÏ cã gi¶i thëng. B¸c göi lêi th¨m ®ång bµo vµ c¸n bé c¸c ®Þa ph¬ng.
Nãi ngµy 26-10-1958. S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr.191-195.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN T¹I HéI NGHÞ C¸N Bé V¡N HO¸
H«m nay, c¸c c« c¸c chó khai héi sau khi ®i c«ng t¸c lao ®éng vÒ, B¸c thay m®t cho Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ ®Õn hái th¨m c¸c c« c¸c chó. Nãi r»ng c¸c c« c¸c chó th× còng qu¸ ®¸ng, bëi v× h×nh nh ngµnh v¨n ho¸ cña c¸c c« c¸c chó cßn ®ang träng nam khinh n÷ ®Êy. ChØ cã mét hai c« th«i, thÕ lµ v¨n ho¸ míi cã mét nöa. §©y lµ tÊt c¶ c¸c chó ®i lao ®éng vµ c«ng t¸c vÒ ph¶i kh«ng? Ai ®i råi gi¬ tay cho xem. Kh«ng cã g× thiÕt thùc b»ng xem bµn tay. Kinh nghiÖm lµm n¨m h«m th× cã chai. B©y giê B¸c cã mÊy ý kiÕn. Nãi vÒ v¨n ho¸ th× c¸n bé cã cè g¾ng, mµ v¨n ho¸ nãi chung th× cã thµnh tÝch, ®Êy lµ ®iÒu ®¸ng khen, nhng khuyÕt ®iÓm còng cßn kh¸ nhiÒu. LÊy mét vÝ dô th«i: Nãi lµ kh«i phôc vèn cò, th× nªn kh«i phôc c¸i g× tèt, cßn c¸i g× kh«ng tèt th× ph¶i lo¹i dÇn ra. Xem ra th× n¨m nay t¬ng ®èi kh¸, cßn nh n¨m ngo¸i, khi kh«i phôc vèn cò th× kh«i phôc c¶ ®ång bãng, ríc x¸ch thÇn th¸nh. V× kh«i phôc nh thÕ, nªn ë n«ng th«n nhiÒu n¬i quªn c¶ s¶n xuÊt, cø trèng mâ b× bâm, ca h¸t lu bï. Cã nh÷ng x· gãp ®Õn mÊy triÖu ®ång ®i mua ¸o, mua mò, mua hia. Nh thÕ nãi lµ kh«i phôc vèn cò cã ®óng hay kh«ng? C¸i g× tèt th× ta nªn kh«i phôc vµ ph¸t triÓn, cßn c¸i g× xÊu th× ta ph¶i bá ®i. Sau ®©y, B¸c nªu mÊy ý kiÕn ®Ó gióp c¸c c« c¸c

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

chó th¶o luËn. HiÖn nay, nhiÖm vô cña toµn §¶ng, toµn d©n ta lµ g×? Lµ x©y dùng miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi ®Ó lµm c¬ së v÷ng ch¾c cho viÖc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Muèn ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ th¾ng lîi th× nhÊt ®Þnh ph¶i x©y dùng miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. C¸n bé v¨n ho¸ b©y giê ®· b¾t ®Çu ®i tham gia lao ®éng vµ phôc vô s¶n xuÊt, nh thÕ lµ tèt. §ã lµ mét chuyÓn híng tèt, nhng míi lµ bíc ®Çu. Nh vËy lµ ®¸ng khen, mµ ®®c biÖt ®¸ng khen lµ nh÷ng c¸n bé ®· ®i ®Õn nh÷ng miÒn nói. Ph¶i thÊy r»ng nãi chung v¨n ho¸ cña ta cßn loanh quanh trong thµnh phè, chç dÔ ¨n, chø cha ®Õn chç ®ång bµo MÌo, ®ång bµo M¸n. ë rÎo cao, ®i tõ nhµ nµy qua nhµ kh¸c, xãm nµy qua xãm kh¸c nhiÒu khi còng ®Õn 5 c©y sè, ph¶i trÌo mÊy lÇn nói, xuèng mÊy lÇn ®Ìo, léi qua mÊy lÇn suèi. C¸c ®ång chÝ c¸n bé ®· ®i ®îc nh vËy ph¶i cã kiªn t©m. Bíc ®Çu nh thÕ, nãi chung lµ tèt. Nhng c¸c c« c¸c chó ph¶i kiªn tr× vµ ph¸t triÓn nh÷ng cè g¾ng Êy h¬n n÷a. §iÓm thø hai B¸c muèn nãi lµ c¸n bé v¨n ho¸ nãi riªng, còng nh tÊt c¶ c¸c c¸n bé ta nãi chung, ph¶i rÌn luyÖn t tëng, chÝnh trÞ, ý chÝ phÊn ®Êu vµ tinh thÇn tr¸ch nhiÖm. VÝ dô, ®i lªn vïng ®ång bµo MÌo, ®ång bµo M¸n, th× tríc hÕt ph¶i cã tinh thÇn, cã lËp trêng chÝnh trÞ. §ång thêi c¸c c« c¸c chó ph¶i lo häc tËp nghÖ thuËt, nghiÖp vô, v¨n ho¸ vµ kü thuËt thªm. Chóng ta còng cÇn nhËn thÊy r»ng b©y giê níc ta so víi c¸c níc anh em, nh so víi TriÒu Tiªn ch¼ng h¹n, th× v¨n ho¸ kü thuËt cña TriÒu Tiªn cßn h¬n ta. C¶ vÒ m®t chÝnh trÞ,

t tëng, tinh thÇn tr¸ch nhiÖm còng nh vÒ c¸c m®t nghiÖp vô, nghÖ thuËt, kü thuËt, v¨n ho¸, chóng ta vÉn cßn thÊp. Cho nªn mäi ngêi cÇn ph¶i ra søc häc tËp thªm. Nãi nh tiÕng Trung Quèc th× gäi lµ "tríc hång sau chuyªn", mµ "hång" th× ph¶i ®Õn n¬i vµ "chuyªn" th× ph¶i ®Õn chèn. Mét vÊn ®Ò n÷a ph¶i ®®t râ lµ v¨n ho¸ phôc vô ai? Cè nhiªn, chóng ta ph¶i nãi lµ phôc vô c«ng n«ng binh, tøc lµ phôc vô ®¹i ®a sè nh©n d©n. Vµi n¨m vÒ tríc, ®iÒu ®ã cha hiÓu ®îc døt kho¸t, cã ph¶i kh«ng? C¸c ®ång chÝ lµm c«ng t¸c v¨n ho¸ cÇn nãi døt kho¸t nh thÕ, kh«ng thÓ nãi nghÖ thuËt vÞ nghÖ thuËt, mµ cÇn nãi râ v¨n ho¸ phôc vô c«ng n«ng binh. Mét vÊn ®Ò thø hai lµ quÇn chóng víi s¸ng t¸c. QuÇn chóng cã biÕt s¸ng t¸c kh«ng? Cã s¸ng t¸c ®îc kh«ng? VÊn ®Ò Êy còng ph¶i døt kho¸t. QuÇn chóng lµ nh÷ng ngêi s¸ng t¹o, c«ng n«ng lµ nh÷ng ngêi s¸ng t¹o. Nhng, quÇn chóng kh«ng ph¶i chØ s¸ng t¹o ra nh÷ng cña c¶i vËt chÊt cho x· héi. QuÇn chóng cßn lµ ngêi s¸ng t¸c n÷a. Ch¾c c¸c c« c¸c chó còng biÕt lµ nh÷ng c©u tôc ng÷ cña ta do ai lµm ra. §ã lµ do quÇn chóng lµm ra. Nh÷ng c©u tôc ng÷, nh÷ng c©u vÌ, ca dao rÊt hay lµ nh÷ng s¸ng t¸c cña quÇn chóng. C¸c s¸ng t¸c Êy rÊt hay mµ l¹i ng¾n, chø kh«ng "trêng thiªn ®¹i h¶i", d©y cµ ra d©y muèng. C¸c c¸n bé v¨n ho¸ cÇn ph¶i gióp nh÷ng s¸ng t¸c cña quÇn chóng. Nh÷ng s¸ng t¸c Êy lµ nh÷ng hßn ngäc quý. Muèn lµm nh thÕ th× cè nhiªn lµ ph¶i cã chÝnh trÞ, cã kü thuËt, th× míi mµi cho viªn ngäc Êy thµnh tèt, khÐo vµ ®Ñp. Mét vÊn ®Ò n÷a lµ phæ biÕn hay lµ ®Ò cao? §©y còng lµ nªu ý kiÕn c¸ nh©n cña B¸c th«i, nªu ra ®Ó c¸c c« c¸c chó th¶o luËn. §Ò cao lµ thÕ nµo? §Ò cao lµ n©ng cao lªn. Nhng muèn n©ng cao lªn th× ph¶i ë ®©u mµ n©ng lªn, nÕu ë gi÷a "kho¶ng kh«ng" mµ n©ng th× còng kh«ng cao mµ còng kh«ng thÊp. ThÕ lµ nãi: Tríc ph¶i phæ biÕn, nghÜa lµ tríc hÕt ph¶i cã c¸i nÒn, råi tõ c¸i phæ biÕn Êy, c¸i nÒn Êy mµ n©ng cao

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

lªn. VÝ dô: nhiÒu n¬i b©y giê b×nh d©n häc vô ph¸t triÓn kh¸, cã nhiÒu x·, nhiÒu huyÖn, thÞ x· ®· xo¸ xong n¹n mï ch÷. §Êy lµ phæ biÕn råi. Nhng b©y giê ph¶i n©ng lªn cao mét bËc n÷a. Xo¸ xong n¹n mï ch÷ råi ph¶i sao n÷a, chø kh«ng ph¶i xo¸ xong n¹n mï ch÷ råi th× th«i. C«ng t¸c v¨n ho¸, nghÖ thuËt còng ph¶i nh vËy. Tãm l¹i, ph¶i cã c¸i nÒn ®·, råi tõ c¸i nÒn Êy míi biÕt lµ n©ng cao ®Õn chõng nµo, chç nµo nªn n©ng cao. §Êy lµ viÖc phæ biÕn vµ n©ng cao. C¬ quan trong Bé V¨n ho¸, c¸c c¬ quan c¸c ngµnh, c¸c Ty v¨n ho¸ th× cÇn xuèng n«ng th«n, vµo nhµ m¸y, vµo bé ®éi nhiÒu h¬n n÷a, mµ ®i vµo nh thÕ th× ph¶i cïng lµm, cïng ¨n, cïng ë víi nh©n d©n. Chø nÕu ®i xuèng n«ng th«n mµ l¹i lao ®éng phÊt ph¬, råi ¨n riªng, ë riªng th× c¶m th«ng sao ®îc, gÇn gòi sao ®îc víi c«ng n«ng, víi bé ®éi. Muèn thËt sù gÇn gòi quÇn chóng th× ph¶i cïng ¨n, cïng ë, cïng lµm, míi biÕt sinh ho¹t cña quÇn chóng nh thÕ nµo, míi biÕt khã kh¨n, biÕt chÝ khÝ cña quÇn chóng nh thÕ nµo, míi biÕt nguyÖn väng cña quÇn chóng nh thÕ nµo. Chóc cho Héi nghÞ nµy ra ®îc nh÷ng nghÞ quyÕt thiÕt thùc. Vµ chóc Héi nghÞ thµnh c«ng.
Nãi ngµy 30-10-1958. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr. 125-127.

CHóC MõNG NGµY Kû NIÖM C¸CH M¹NG TH¸NG M¦êI VÜ §¹I
Díi sù chØ huy cña nh÷ng ngêi b«nsªvÝch, nh÷ng qu¶ ®¹i b¸c tõ tµu chiÕn "R¹ng ®«ng" b¾n Çm Çm vµo Cung ®iÖn Mïa §«ng cña Nga hoµng, ®· b¸o hiÖu mét cuéc biÕn ®æi long trêi lë ®Êt. Nã b¸o C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi vÜ ®¹i. Nã b¸o lÇn ®Çu tiªn trong lÞch sö mét chÝnh quyÒn v« s¶n ®· ra ®êi. Nã b¸o chÕ ®é phong kiÕn t b¶n vµ ®Õ quèc ®· bÞ tiªu diÖt trªn mét phÇn s¸u qu¶ ®Êt. Nã b¸o x· héi míi cña loµi ngêi tõ nay sÏ thay thÕ dÇn cho x· héi cò. Ngay h«m C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi thµnh c«ng (26-10 lÞch Nga cò, tøc lµ 8-11 d¬ng lÞch)1) , Lªnin ®· v¹ch ra nh÷ng chÝnh s¸ch c¸ch m¹ng nh: - ChÝnh s¸ch hoµ b×nh. - C¸c xÝ nghiÖp vÒ tay giai cÊp c«ng nh©n. - Ruéng ®Êt vÒ tay n«ng d©n lao ®éng. Nhê vËy mµ n«ng d©n Nga ®· ®îc chia 155 triÖu mÉu t©y ruéng ®Êt, ®îc xo¸ bá nh÷ng mãn nî m¾c cña ®Þa chñ vµ mçi n¨m khái ph¶i nép t« cho ®Þa chñ h¬n 700 triÖu ®ång róp vµng. LÇn ®Çu tiªn, trªn 1 phÇn 6 qu¶ ®Êt, gÇn 200 triÖu
) §¹i héi II c¸c X«viÕt khai m¹c vµo ®ªm 25-10 vµ tuyªn bè toµn bé chÝnh quyÒn ®· vÒ tay c¸c X«viÕt. §ªm 26, §¹i héi ®· th«ng qua c¸c s¾c lÖnh nh S¾c lÖnh vÒ hoµ b×nh, S¾c lÖnh vÒ ruéng ®Êt, v.v.. (B.T).
1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nh©n d©n ®· xo¸ bá chÕ ®é ngêi bãc lét ngêi.
NH÷NG KHã KH¡N LíN

THêI Kú KH¤I PHôC KINH TÕ

Víi ©m mu lËt ®æ chÝnh quyÒn X«viÕt non trÎ, bän ph¶n ®éng trong níc vµ bän ®Õ quèc bªn ngoµi th«ng ®ång víi nhau. Qu©n ®éi 14 níc ®Õ quèc do Mü, Anh, Ph¸p, NhËt B¶n dÉn ®Çu bèn phÝa ®¸nh vµo. Chóng gióp bän ph¶n ®éng Nga lËp chÝnh phñ bï nh×n hÇu kh¾p trong níc, 3 phÇn 4 ®Êt ®ai bÞ chóng chiÕm cø. Chóng chiÕm hÕt nh÷ng vïng c«ng nghiÖp s¶n xuÊt 100% dÇu löa, 90% than ®¸, 85% qu®ng s¾t, 75% qu®ng thÐp. Thªm vµo nh©n ho¹ ®ã, l¹i cã thiªn tai. Vô hÌ 1918 vµ mÊy vô sau liªn tiÕp mÊt mïa. H¬n 33 triÖu ngêi bÞ ®ãi n®ng. C«ng nh©n vµ nh©n d©n thµnh phè mçi ngêi mçi ngµy chØ ®îc mét miÕng b¸nh m× 50 gam... Do ®ãi kÐm mµ bÖnh dÞch lan réng ë nhiÒu n¬i. Bän ph¶n ®éng vµ gi®c ®Õ quèc ®· tµn ph¸ tµi s¶n cña Liªn X« trÞ gi¸ h¬n 39 tØ ®ång róp vµng (riªng ®êng xe löa ®· bÞ ph¸ h¬n b¶y v¹n c©y sè). V× vËy sau ba n¨m c¸ch m¹ng thµnh c«ng, nÒn kinh tÕ vÉn cßn kiÖt quÖ. So víi n¨m 1913 (lµ n¨m tríc chiÕn tranh): NghÒ luyÖn kim chØ b»ng 2%. S¶n lîng c¸c c«ng nghiÖp kh¸c 10%. S¶n lîng n«ng nghiÖp 65%. NghÒ dÇu löa vµ b«ng sîi hoµn toµn bÞ h háng. GÇn mét triÖu ngêi bÞ thÊt nghiÖp. N¨m 1921 míi dÑp tan bän ph¶n ®éng, n¨m 1922 th× ®uæi s¹ch qu©n ®éi ®Õ quèc x©m l¨ng.

Díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña §¶ng b«nsªvÝch, nh©n d©n Liªn X« ®· phÊn ®Êu anh dòng, ®· vît nh÷ng khã kh¨n khñng khiÕp Êy vµ kh«i phôc l¹i kinh tÕ níc nhµ. §¶ng ®· v¹ch kÕ ho¹ch cñng cè thªm quèc phßng; tæ chøc viÖc s¶n xuÊt, thèng kª, kiÓm so¸t vµ ph©n phèi c¸c s¶n phÈm; gi¸o dôc kû luËt lao ®éng vµ ®Èy m¹nh phong trµo thi ®ua x· héi chñ nghÜa. C«ng viÖc kh«i phôc kinh tÕ g®p nhiÒu khã kh¨n rÊt lín. ThiÕu hµng ngh×n c«ng xëng cÇn thiÕt. Nh÷ng m¸y mãc cßn l¹i ®Òu cò kü. ThiÕu c¸n bé kü thuËt. N«ng nghiÖp cßn rÊt l¹c hËu, thiÕu tiÒn vèn ®Ó x©y dùng. L¹i bÞ c¸c níc ®Õ quèc bao v©y. Giai cÊp c«ng nh©n thÕ giíi th¬ng yªu Liªn X« nhng kh«ng thÓ gióp ®ì vÒ vËt chÊt. V× nh÷ng lÏ ®ã, ®Õn ®Çu n¨m 1925 (t¸m n¨m sau c¸ch m¹ng) so víi n¨m 1913, s¶n xuÊt n«ng nghiÖp míi ®¹t 87%. C«ng nghiÖp míi ®¹t 75%. Tuy vËy c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp ®· cã ®µ tiÕn tíi. Cuèi n¨m 1925, §¹i héi §¶ng quyÕt ®Þnh ch¬ng tr×nh c«ng nghiÖp ho¸1). Do §¶ng l·nh ®¹o s¸ng suèt vµ toµn d©n h¨ng h¸i thi ®ua, n¨m 1927, s¶n lîng c«ng nghiÖp ®· vît møc n¨m 1913 vµ kinh tÕ x· héi chñ nghÜa n¨m 1925 lµ 81%, n¨m 1927 t¨ng lªn 86%. Kinh tÕ t nh©n n¨m 1925 lµ 19%, n¨m 1927 sôt xuèng 14%. VÊn ®Ò "ai th¾ng ai" c¨n b¶n ®· ®îc gi¶i quyÕt. Nh) §¹i héi lÇn thø XIV §¶ng Céng s¶n Liªn X« häp th¸ng 121925.
1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ng so víi n¨m 1913 th× sè l¬ng thùc míi ®¹t 91%, mµ l¬ng thùc b¸n trªn thÞ trêng chØ ®¹t 37%. §Ó gi¶i quyÕt nh÷ng khã kh¨n vÒ n«ng nghiÖp, §¹i héi §¶ng (1927) ®®t kÕ ho¹ch hîp t¸c ho¸ n«ng th«n2). §Õn n¨m 1929-1930, sè ®«ng n«ng d©n ®· vµo hîp t¸c x·, do ®ã mµ so víi n¨m 1927, sè l¬ng thùc b¸n ra thÞ trêng ®· t¨ng rÊt nhiÒu. N¨m 1937, h¬n 93% n«ng hé ®· ®i vµo hîp t¸c x· víi 99% tæng sè ruéng ®Êt.
THêI Kú PH¸T TRIÓN

d©n ngµy cµng sung síng thªm, th× n¨m 1941 ph¸t xÝt §øc th×nh l×nh tiÕn c«ng Liªn X«. Suèt n¨m n¨m, toµn §¶ng, toµn d©n ®· trót tÊt c¶ lùc lîng vµo kh¸ng chiÕn. Nh©n d©n vµ qu©n ®éi Liªn X« ®· ®¸nh tan bän ph¸t xÝt d· man, ®· gi¶i phãng loµi ngêi khái tai ho¹ ph¸t xÝt, nhng Liªn X« ®· ph¶i hy sinh cùc kú nhiÒu. Qu©n ph¸t xÝt §øc ®· ®èt ph¸ cña Liªn X« 1.710 thµnh thÞ, h¬n b¶y v¹n n«ng th«n, hµng ngh×n tr¹m m¸y cµy, hµng v¹n xÝ nghiÖp vµ n«ng trêng... Trong n¨m n¨m chiÕn tranh vµ cho ®Õn hai n¨m sau chiÕn tranh, l¬ng thùc vµ c¸c hµng ho¸ tiªu dïng ®Òu ph¶i h¹n chÕ, b¸n theo vÐ. Sè thiÖt h¹i v× chiÕn tranh trÞ gi¸ h¬n 679.000 triÖu ®ång róp vµng.
L¹I RA SøC X¢Y DùNG

KÕ ho¹ch 5 n¨m thø nhÊt b¾t ®Çu tõ n¨m 1928 nh»m môc ®Ých ph¸t triÓn c«ng nghiÖp vµ cung cÊp m¸y mãc cho n«ng nghiÖp. C«ng nh©n ®· ®¶m b¶o hoµn thµnh kÕ ho¹ch trong bèn n¨m vµ ba th¸ng. KÕ ho¹ch 5 n¨m thø hai b¾t ®Çu tõ n¨m 1933, nh»m c¨n b¶n hoµn thµnh c¬ khÝ ho¸ n«ng nghiÖp. So víi n¨m 1913, s¶n lîng c«ng nghiÖp ®· t¨ng gÊp t¸m lÇn; n«ng s¶n b¸n ra thÞ trêng gÊp 40 lÇn. KÕ ho¹ch nµy còng ®· lµm xong tríc thêi h¹n chÝn th¸ng. KÕ ho¹ch 5 n¨m thø ba b¾t ®Çu tõ n¨m 1938, nh»m t¨ng s¶n lîng c«ng nghiÖp gÊp ®«i n¨m 1937 vµ s¶n lîng n«ng nghiÖp t¨ng mét lÇn rìi.
L¹I GÆP KHã KH¡N

Kinh tÕ ®ang tiÕn lªn vïn vôt, ®êi sèng cña nh©n
) §¹i héi lÇn thø XV §¶ng Céng s¶n Liªn X« häp th¸ng 121927.
2

ChiÕn tranh kÕt thóc cha ®Çy mét n¨m, th¸ng 31946, Liªn X« b¾t ®Çu kÕ ho¹ch 5 n¨m thø t (19461950) vµ ®· hoµn thµnh vît møc trong bèn n¨m vµ ba th¸ng. So víi n¨m 1941, tæng s¶n lîng c«ng nghiÖp ®· t¨ng 73%. N¨ng suÊt lao ®éng t¨ng 23%. KÕ ho¹ch 5 n¨m thø n¨m b¾t ®Çu tõ n¨m 1950 còng hoµn thµnh trong bèn n¨m vµ ba th¸ng. N¨m 1955, Liªn X« ®· x©y dùng h¬n 3.000 xÝ nghiÖp lín. So víi n¨m 1950, tæng s¶n lîng c«ng nghiÖp t¨ng 85%, c«ng nghiÖp nhÑ t¨ng 76%. KÕ ho¹ch 5 n¨m thø s¸u (1956-1960) nh»m ph¸t triÓn h¬n n÷a kinh tÕ vµ v¨n ho¸ x· héi chñ nghÜa, n©ng cao h¬n n÷a ®êi sèng cña nh©n d©n, ®a Liªn X« lªn chñ nghÜa céng s¶n. §¹i héi §¶ng lÇn thø XX ®·

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

quyÕt ®Þnh: so víi n¨m 1955, S¶n lîng c«ng nghiÖp sÏ t¨ng 65% S¶n lîng n«ng nghiÖp t¨ng 70% N¨ng suÊt lao ®éng t¨ng Ýt nhÊt lµ 50%. Trong chÝn th¸ng ®Çu n¨m nay, s¶n lîng gang thÐp ®· b»ng s¶n lîng c¶ n¨m 1948. S¶n lîng dÇu löa gÊp ®«i n¨m 1950. S¶n lîng lóa m× gÊp hai cña Mü vµ cñ c¶i ®êng gÊp ba. So víi n¨m 1913, n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng gÇn gÊp 10 lÇn. HiÖn nay, vÒ s¶n lîng c«ng nghiÖp, Liªn X« ®· vît xa c¸c níc t b¶n ch©u ¢u. VÒ tèc ®é s¶n xuÊt s¾t, than, dÇu löa, v.v.. ®· vît qu¸ Mü. N¨m 1956, c¸c n«ng trêng ®· b¸n cho Nhµ níc gÇn 53 triÖu tÊn lóa m×; n¨m nay Ýt nhÊt còng ®îc 56 triÖu tÊn. (N¨m 1953 chØ cã 29 triÖu tÊn). Trong bèn n¨m qua, ë c¸c hîp t¸c x· n«ng nghiÖp (n«ng trang tËp thÓ), sè thu nhËp ®· t¨ng gÊp hai, ruéng ®Êt cña mçi hîp t¸c x· më réng tõ 2.000 ®Õn 10.000 mÉu t©y (n¨m 1949, mçi hîp t¸c x· b×nh qu©n cã 550 mÉu t©y). Håi cuèi th¸ng 10 n¨m nay, tê b¸o t s¶n Mü N÷u ¦íc thêi b¸o viÕt: "Sau ThÕ giíi ®¹i chiÕn lÇn thø hai, tèc ®é kinh tÕ cña Liªn X« nhanh h¬n cña Mü nhiÒu. Khi c«ng nghiÖp cña Liªn X« tiÕn lªn, th× c«ng nghiÖp cña Mü tho¸i lui. N¨m nay s¶n lîng gang cña Mü sôt xuèng 85 triÖu tÊn. Liªn X« th× t¨ng 60 triÖu tÊn. Th¸ng 4 n¨m nay, nghÒ ®óc gang cña Mü bÞ ®×nh ®èn, v× vËy mµ s¶n lîng gang Liªn X« vît Mü 90%... Do ®ã mµ ®Þa vÞ chÝnh trÞ cña Liªn X« ngµy cµng thªm cao. C¸c níc chËm tiÕn mua m¸y mãc cña Liªn X« ngµy cµng nhiÒu ... Liªn X« cã tµi nguyªn rÊt phong phó, nh©n d©n l¹i ®îc gi¸o dôc kü thuËt hiÖn ®¹i. V× vËy, kinh tÕ cña Liªn X« ch¾c ch¾n sÏ t¨ng tiÕn m·i m·i...". Ch¾c kh«ng ai ngê r»ng b¸o t s¶n Mü ®· cè ý tuyªn truyÒn cho Liªn X« céng s¶n. Mét ®iÒu rÊt quan träng n÷a mµ tê b¸o Mü quªn kh«ng nãi ®Õn lµ: §· mÊy chôc n¨m nay ngêi lao ®éng Liªn X« kh«ng biÕt thÊt nghiÖp lµ g×, mµ ë Mü th× hiÖn nay ®ang cã h¬n n¨m triÖu

c«ng nh©n thÊt nghiÖp.
V¡N HO¸ GI¸O DôC

V¨n ho¸, gi¸o dôc ë Liªn X« ph¸t triÓn rÊt m¹nh. N¨m nay Liªn X« cã h¬n 50 triÖu ngêi theo häc kü thuËt vµ khoa häc (häc ë trêng ho®c võa lµm võa häc). GÇn s¸u triÖu chuyªn gia lµm viÖc trong c¸c ngµnh kinh tÕ. 767 trêng cao ®¼ng víi h¬n 1.800 gi¸o s vµ h¬n hai triÖu häc sinh (gÊp hai so víi häc sinh cao ®¼ng cña tÊt c¶ c¸c níc t b¶n céng l¹i). Sè kü s cña Liªn X« nhiÒu gÊp hai cña Mü. H¬n 68.000 r¹p chiÕu bãng ë thµnh thÞ vµ n«ng th«n, mçi n¨m sè ngêi ®i xem céng h¬n 3.000 triÖu. 400.000 nhµ xem s¸ch: cø 1.400 ngêi th× cã mét nhµ xem s¸ch, ë Mü 21.600 ngêi míi cã mét nhµ xem s¸ch. Liªn X« lµ níc ®Çu tiªn trªn thÕ giíi ®· ba lÇn phãng vÖ tinh to ®Òu thµnh c«ng. Còng lµ níc ®Çu tiªn ®ãng ®îc chiÕc tµu ph¸ b¨ng ch¹y b»ng søc nguyªn tö (chiÕc tµu Lªnin) cã thÓ ch¹y mét m¹ch quanh qu¶ ®Êt s¸u lÇn mµ kh«ng cÇn cËp bÕn. Cßn Mü th× × ¹ch m·i míi phãng ®îc vÖ tinh nhá b»ng qu¶ bëi.
¶NH H¦ëNG CñA C¸CH M¹NG TH¸NG M¦êI

C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi ®· më ®êng cho phong trµo c¸ch m¹ng v« s¶n toµn thÕ giíi tiÕn lªn vµ ®· khuyÕn khÝch gióp ®ì nh÷ng cuéc ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc ph¸t triÓn m¹nh vµ thµnh c«ng to lín. Do ¶nh hëng C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi khuyÕn khÝch, trong 40 n¨m gÇn ®©y, ®· cã 20 níc thuéc ®Þa vµ nöa thuéc ®Þa víi h¬n 1.235 triÖu nh©n d©n ®· ®uæi s¹ch bän thùc d©n ®Õ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

quèc vµ trë nªn nh÷ng níc ®éc lËp tù do. NhiÒu thuéc ®Þa kh¸c nh Angiªri, Cam¬run, v.v. th× ®ang ®Êu tranh anh dòng chèng thùc d©n ®Õ quèc ®Ó gi¶i phãng ®Êt níc m×nh. H¬n mêi n¨m tríc ®©y, chØ cã Liªn X« lµ níc x· héi chñ nghÜa. Ngµy nay 12 níc x· héi chñ nghÜa ®· thµnh mét hÖ thèng thÕ giíi to lín víi 950 triÖu ngêi ®oµn kÕt mét lßng. Víi tinh thÇn v« s¶n cao quý, nh©n d©n Liªn X« võa x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n ë níc m×nh, võa gióp ®ì c¸c níc anh em x©y dùng chñ nghÜa x· héi. HiÖn nay, Liªn X« ®· gióp c¸c níc anh em thµnh lËp 505 xÝ nghiÖp to vµ nhµ m¸y c¸c lo¹i, trÞ gi¸ h¬n 21 tû ®ång róp vµng. Liªn X« còng gióp ®ì mét c¸ch v« t c¸c níc trong phe hoµ b×nh, vÝ dô gióp tiÒn vµ kü thuËt cho Ên §é lËp nhµ m¸y ®óc thÐp mçi n¨m s¶n xuÊt hai triÖu rìi tÊn, gióp Ai CËp x©y ®Ëp níc khæng lå Atxuan mçi n¨m tíi níc cho hµng v¹n mÉu t©y ruéng ®Êt. Tãm t¾t nh÷ng viÖc trªn ®©y cho chóng ta biÕt r»ng tõ C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi ®Õn nay lµ 41 n¨m, nh©n d©n Liªn X« ®· chÞu cùc, chÞu khæ, kiªn quyÕt ®Êu tranh v« cïng anh dòng suèt 18 n¨m ®Ó kiÕn thiÕt níc nhµ, tõ mét níc n«ng nghiÖp l¹c hËu thµnh mét níc x· héi chñ nghÜa giµu m¹nh vµo h¹ng nhÊt trªn thÕ giíi.
C¸CH M¹NG TH¸NG M¦êI Vµ VIÖT NAM TA

Tõ 1917 ®Õn 1924, thùc d©n Ph¸p ®· gi¨ng mét tÊm líi dµy ®®c chung quanh níc ViÖt Nam. Tin tøc C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi chØ thØnh tho¶ng bÝ mËt tõ níc Ph¸p sang vµ tõ Trung Quèc ®Õn. Nhng chÝnh bän chóng lµ ngêi tuyªn truyÒn ®¾c lùc cho chñ nghÜa céng s¶n vµ C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi, v× hµng ngµy chóng nãi xÊu céng s¶n, nãi xÊu Liªn X« b»ng s¸ch b¸o vµ b»ng lêi nãi. Chóng lµm cho nh©n d©n ViÖt Nam thêng nghe ®Õn Liªn X« vµ céng s¶n, hä bÝ mËt b¶o nhau: Céng s¶n cã h¹i cho ®Õ quèc tøc lµ cã lîi cho chóng ta,

Liªn X« lµ kÎ thï cña thùc d©n tøc lµ anh em cña c¸c d©n téc bÞ ¸p bøc. Bµn tay bÈn thØu cña thùc d©n quyÕt kh«ng che ®îc m®t trêi chÝnh nghÜa. N¨m 1930, §¶ng Céng s¶n thµnh lËp ë ViÖt Nam vµ n¨m sau th× cã phong trµo X«viÕt NghÖ - TÜnh. M®c dï thùc d©n Ph¸p khñng bè tµn tÖ, ngän cê chñ nghÜa M¸c- Lªnin tõ ®ã tung bay kh¾p níc ViÖt Nam. §¶ng cña Lªnin vÜ ®¹i ®· d¹y cho giai cÊp c«ng nh©n ta x©y dùng chÝnh ®¶ng cña m×nh. Qu©n ®éi Liªn X« anh dòng ®¸nh th¾ng ph¸t xÝt §øc - ý - NhËt, ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m cña ta thµnh c«ng, nh©n d©n ta ®· thµnh lËp níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. Trong thêi kú kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p - Mü, ViÖt Nam ta ®· ®îc nh©n d©n Liªn X« vµ c¸c níc anh em hÕt søc ®ång t×nh vµ ñng hé, cho nªn cuéc kh¸ng chiÕn cña ta ®· th¾ng lîi vÎ vang. Tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i, c¸c níc anh em, tríc hÕt lµ Liªn X« vµ Trung Quèc, ®· kh¶ng kh¸i gióp ta tiÒn b¹c vµ kü thuËt ®Ó x©y dùng miÒn B¾c níc ta tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi, lµm c¬ së v÷ng m¹nh cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. V« cïng biÕt ¬n Liªn X«, nh©n dÞp nµy nh©n d©n ViÖt Nam ta cïng víi nh©n d©n Liªn X« anh em vui vÎ tng bõng kû niÖm lÇn thø 41 C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi vÜ ®¹i vµ cïng nhau h« to: Tinh thÇn C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi mu«n n¨m! §¶ng Céng s¶n Liªn X« vµ nh©n d©n Liªn X« vÜ ®¹i mu«n n¨m! T×nh ®oµn kÕt v÷ng bÒn trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa do Liªn X« ®øng ®Çu mu«n n¨m! Chñ nghÜa x· héi mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!

TRÇN LùC

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

B¸o Nh©n d©n, sè 1698, ngµy 6-11-1958.

ph¶i cã thêi gian vµ kÕ ho¹ch nghiªn cøu th× ph¶i nãi cho c«ng nh©n hiÓu vµ quyÕt t©m lµm ®óng. §¶ng vµ ChÝnh phñ tin ch¾c r»ng c¸n bé vµ c«ng nh©n sÏ rÌn luyÖn, n©ng cao t tëng, xøng ®¸ng víi sù tÝn nhiÖm cña §¶ng, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n, quyÕt t©m lµm cho xÝ nghiÖp trë thµnh g¬ng mÉu.
Nãi ngµy 8-11-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1702, ngµy 10-11-1958.

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé, C¤NG NH¢N, VI£N CHøC NHµ M¸Y §IÖN Hµ NéI
Qu¶n lý xÝ nghiÖp nh»m môc ®Ých x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi, ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm. Muèn t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm th× ph¶i qu¶n lý tèt. Muèn qu¶n lý tèt th× c¸n bé vµ c«ng nh©n ph¶i th«ng suèt t tëng, ph¶i cã th¸i ®é lµm chñ níc nhµ, lµm chñ xÝ nghiÖp. Muèn qu¶n lý tèt, ph¶i n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, ph¶i lµm ®Õn n¬i ®Õn chèn, lµm tèt, vît mäi khã kh¨n. Ph¶i thùc hiÖn c¸n bé tham gia lao ®éng, c«ng nh©n tham gia qu¶n lý. HiÖn nay ph¶i ph¸t ®éng c«ng nh©n, viªn chøc c¶i tiÕn chÕ ®é qu¶n lý xÝ nghiÖp. Ph¸t ®éng c«ng nh©n, viªn chøc lÇn nµy lµ ®Ó gi¸o dôc n©ng cao gi¸c ngé chÝnh trÞ cho c«ng nh©n, gi¸o dôc c¸n bé, ®ång thêi c¸n bé vµ c«ng nh©n gi¸o dôc lÉn nhau; trong gi¸o dôc cã ®Êu tranh, tøc lµ phª b×nh vµ tù phª b×nh ®Ó tiÕn bé, ®Ó ®oµn kÕt ch®t chÏ h¬n, ®Ó qu¶n lý tèt, s¶n xuÊt tèt. L·nh ®¹o ph¸t ®éng quÇn chóng ph¶i thiÕt thùc, s©u réng, tr¸nh t×nh tr¹ng chØ chó ý h×nh thøc, häc tËp ph¶i kÕt hîp víi s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm; ph¶i khuyÕn khÝch vµ coi träng ý kiÕn, s¸ng kiÕn cña c«ng nh©n, c¸i g× cÇn söa ph¶i söa ngay, c¸i g× cÇn

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN MõNG QUèC KH¸NH CAO MI£N
KÝnh göi: §øc Vua N«r«®«m XuramarÝt vµ Hoµng hËu C«txam¾c Nªarinrª¸t, V¬ng quèc Cao Miªn, Phn«m Pªnh, Nh©n dÞp ngµy kû niÖm §éc lËp cña V¬ng quèc Cao Miªn, thay m®t nh©n d©n vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, t«i kÝnh göi §øc Vua vµ Hoµng hËu lêi chóc mõng nhiÖt liÖt nhÊt. Chóc nh©n d©n Kh¬me thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi míi trong sù nghiÖp kiÕn thiÕt ®Êt níc Kh¬me phån vinh. Chóc t×nh h÷u nghÜ s½n cã gi÷a hai d©n téc ViÖt Nam vµ Kh¬me ngµy cµng cñng cè vµ ph¸t triÓn.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1701, ngµy 9-11-1958.

10...15...20...
Vô mïa nµy tèt. Kh¾p n¬i, mçi mÉu t©y g®t ®îc hai tÊn trë lªn. NhiÒu n¬i ®îc ba, bèn tÊn. Cã nh÷ng hîp t¸c x· ®· ®îc chÝn, mêi tÊn. NhiÒu tØnh ®· g®t xong hai phÇn ba. ë nh÷ng n¬i cha g®t xong, c¸n bé cÇn ph¶i ®éng viªn ®ång bµo gÆt nhanh, gÆt tèt. Mét ®iÒu n÷a cÇn ph¶i rÊt chó ý: Chí thÊy ®îc mïa mµ phung phÝ. CÇn ph¶i nhí r»ng: t¨ng gia s¶n xuÊt ph¶i g¾n liÒn víi thùc hµnh tiÕt kiÖm. §ång thêi chóng ta ph¶i ra søc chuÈn bÞ thËt tèt vô §«ng - Xu©n. §ång bµo vµ c¸n bé kh¾p n¬i ®· h¨ng h¸i ®®t møc thi ®ua s¶n xuÊt, n¬i th× bèn, n¨m tÊn, n¬i th× cao h¬n n÷a. §iÒu ®ã chøng tá ®ång bµo vµ c¸n bé cã quyÕt t©m lµm vô chiªm s¾p tíi tèt h¬n h¼n vô mïa nµy. Cã quyÕt t©m th× nhÊt ®Þnh lµm ®îc. Nhng chóng ta ph¶i biÕt r»ng: §®t møc råi, th× ph¶i lµm g×, lµm thÕ nµo ®Ó ®¹t møc vµ vît møc, tøc lµ ph¶i cã biÖn ph¸p ®Çy ®ñ. BiÖn ph¸p lµ ph¶i chuÈn bÞ ®ñ m¹, ®ñ ph©n, ®ñ níc, nhÊt lµ ph¶i ®ñ níc. Muèn cã ®ñ níc, th× nh÷ng n¬i s½n níc, ph¶i gi÷ lÊy níc; n¬i kh«ng s½n níc, ph¶i ra søc lµm nhiÒu trung vµ tiÓu thuû lîi. BiÖn ph¸p ®Çy ®ñ, thËt ®Çy ®ñ, míi

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

n¾m ch¾c vô §«ng - Xu©n th¾ng lîi. Muèn lµm tèt thuû lîi, nhÊt ®Þnh ph¶i dùa vµo lùc lîng to lín cña quÇn chóng n«ng d©n, ph¶i cñng cè vµ ph¸t triÓn tèt tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·. C¸n bé ph¶i cã kÕ ho¹ch chu ®¸o, ph¶i ra søc tuyªn truyÒn gi¶i thÝch, ph¶i khÐo ®éng viªn nh©n d©n. §ång bµo vµ c¸n bé ph¶i cè g¾ng, cè g¾ng g©y thµnh mét phong trµo s«i næi lµm thuû lîi. Nãi tãm lµ: Muèn thµnh c«ng ¾t ph¶i: §Æt møc 10 phÇn, ph¶i cã biÖn ph¸p 15 phÇn vµ ph¶i cè g¾ng 20 phÇn. T.L.
B¸o Nh©n d©n, sè 1713, ngµy 26-11-1958.

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ C¸N Bé CAO CÊP NGHI£N CøU NGHÞ QUYÕT HéI NGHÞ LÇN THø 14 CñA BAN CHÊP HµNH TRUNG ¦¥NG §¶NG (KHO¸ II)26
Nh÷ng tiÕn bé nhanh chãng cña c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa, ®®c biÖt lµ cña Liªn X«, Trung Quèc, ®· lµm cho phe ®Õ quèc Mü, Anh... rÊt lo sî. Trong lóc phe ta ngµy cµng tiÕn lªn, th× phe ®Õ quèc ngµy cµng suy sôp, ®i dÇn ®Õn bíc ®êng cïng. V× thÕ ë mét sè níc, chóng kh«ng thÓ gi¶ nh©n gi¶ nghÜa gi÷ bé m®t d©n chñ ®îc n÷a, mµ ph¶i ra m®t ®éc tµi nh ë Ph¸p, Pakixtan... Nhng hung b¹o nh ph¸t xÝt HÝtle, Mótx«lini tríc ®©y, cuèi cïng råi còng ph¶i sôp ®æ tan tµnh. Lµ mét thµnh viªn trong phe x· héi chñ nghÜa, chóng ta trong thêi gian qua, nhÊt lµ trong mÊy th¸ng cuèi n¨m, ®· cã nhiÒu tiÕn bé. N«ng th«n ta tõ bao nhiªu n¨m míi ®îc mïa lín nh n¨m nay. Trong c«ng nghiÖp, do ®µ phÊn khëi cña c«ng nh©n, nhiÒu xÝ nghiÖp ®· hoµn thµnh kÕ ho¹ch c¶ n¨m tríc thêi h¹n. Trong qu©n ®éi, sau mÊy ®ît häc tËp chÝnh trÞ, ®· cã nh÷ng tiÕn bé kh¸ râ rÖt vÒ luyÖn tËp qu©n sù, lao ®éng s¶n xuÊt. Trong trÝ thøc, sinh viªn, còng cã nh÷ng tiÕn bé. §ã lµ mét chuyÓn biÕn tèt. Cã ®îc chuyÓn biÕn tèt ®ã lµ do toµn d©n ta cè g¾ng, do §¶ng ta l·nh ®¹o ®óng ®¾n vµ do ¶nh hëng cña phong trµo nh¶y vät trong c¸c níc anh em. So víi miÒn Nam, ruéng ®Êt ph× nhiªu mµ n¨ng suÊt b×nh qu©n n¨m 1957 chØ ®¹t 1 tÊn 2 mét mÉu t©y, miÒn B¾c chóng ta tiÕn bé râ rÖt, ®ã lµ c¬ së v÷ng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ch¾c cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. HiÖn nay, nhiÖm vô tríc m¾t cña toµn §¶ng, toµn d©n ta lµ ®Èy m¹nh c«ng cuéc c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa. Muèn thùc hiÖn ®îc nhiÖm vô ®ã, tríc hÕt lµ ph¶i tiÕn hµnh c¸ch m¹ng t tëng. Trong mÊy th¸ng qua, n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp cña ta cã chuyÓn biÕn tèt, chÝnh lµ v× t tëng cña n«ng d©n, c«ng nh©n cã chuyÓn biÕn tèt. Nhng ®ã chØ míi lµ chuyÓn biÕn bíc ®Çu. Ph¶i lµm cho t tëng chÝnh trÞ cña nh©n d©n ta chuyÓn biÕn m¹nh mÏ h¬n n÷a, cã nh thÕ chóng ta míi ph¸t huy ®îc hÕt thuËn lîi, kh¾c phôc ®îc mäi khã kh¨n, hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch Nhµ níc ba n¨m vµ chuÈn bÞ tèt cho kÕ ho¹ch dµi h¹n vÒ sau. C¸c c¸n bé phô tr¸ch vÒ c«ng t¸c n«ng th«n vµ c«ng nghiÖp cÇn nhí mét sè ®iÒu nµy ®Ó lµm tèt c«ng cuéc c¶i t¹o vµ kiÕn thiÕt kinh tÕ hiÖn nay: VÒ n«ng nghiÖp: 1. Vô §«ng - Xu©n nµy, c¸n bé vµ ®ång bµo ®Þa ph¬ng ra søc chuÈn bÞ, quyÕt lµm mét vô chiªm th¾ng lîi vît bËc, tèt h¬n vô mïa n¨m nay. §ã lµ mét ®iÒu rÊt tèt. Nhng ë mét sè ®Þa ph¬ng, c¸n bé cßn mÖnh lÖnh, nªu møc cao nhng thiÕu bµn b¹c víi n«ng d©n, thiÕu biÖn ph¸p cô thÓ. §Ó kh¾c phôc khuyÕt ®iÓm ®ã, ph¶i ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng, chó ý c¸c biÖn ph¸p cô thÓ, tríc hÕt lµ lµm cho t tëng n«ng d©n th«ng suèt. 2. Muèn s¶n xuÊt §«ng - Xu©n th¾ng lîi, ®iÓm mÊu chèt lµ ph¶i ®Èy m¹nh phong trµo tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·. Ph¶i chó ý ba ®iÒu: - Gi÷ ®óng nguyªn t¾c tù nguyÖn vµ cïng cã lîi. - Ph¶i cã c¸n bé ®Ó gióp c¸c hîp t¸c x· vÒ c¸c m®t tæ chøc, qu¶n lý... - Ph¶i coi träng chÊt lîng. Lµm ®Õn ®©u ph¶i ch¾c ch¾n ®Õn ®Êy, råi ph¸t triÓn dÇn ra. KhÈn tr¬ng nhng hÕt søc thËn träng. 3. §Ó thùc hiÖn tèt vô s¶n xuÊt §«ng - Xu©n, c¸c ®Þa ph¬ng ph¶i hÕt søc chó ý vÊn ®Ò níc. N¬i nµo cã ®iÒu kiÖn th× ra søc gi÷ níc. Nhng nãi chung cÇn ®éng viªn nh©n d©n ra søc lµm c«ng t¸c tiÓu thuû lîi. C¸n bé, ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng

ph¶i lµm ®Çu tµu trong viÖc nµy. 4. N¨m nay, n«ng d©n ta ®îc mïa lín, l¹i gÇn ®Õn TÕt. Cã thÓ cã mét sè ngêi s½n tiÒn, ¨n tiªu phung phÝ. V× thÕ ph¶i vËn ®éng nh©n d©n tiÕt kiÖm, ®Ó cã thªm tiÒn mua nhiÒu ph©n, nhiÒu n«ng cô c¶i tiÕn, ®Èy m¹nh s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. C¸n bé ®Þa ph¬ng nªn thÝ nghiÖm tæ chøc l¹i c¸c quü nghÜa th¬ng, mét h×nh thøc t¬ng trî ®· cã tõ l©u ®êi trong n«ng th«n ta. Nhµ níc cã dù tr÷ cña Nhµ níc, nh©n d©n cã dù tr÷ cña nh©n d©n, cã nghÜa th¬ng ®Ó khi g®p khã kh¨n, n«ng d©n cã thÓ gióp ®ì lÉn nhau. Muèn t¨ng gia s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, ®Èy m¹nh x©y dùng kinh tÕ x· héi chñ nghÜa, ph¶i lµm tèt c«ng t¸c c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp. Muèn lµm ®îc viÖc ®ã, t tëng c¸n bé ph¶i th«ng vµ ph¶i lµm cho t tëng cña c«ng nh©n th«ng suèt. C¸n bé chóng ta cè g¾ng ®i ®êng lèi quÇn chóng, n¾m v÷ng chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, lµm cho t tëng cña c«ng nh©n, n«ng d©n, bé ®éi vµ toµn thÓ nh©n d©n th«ng suèt, nhÊt ®Þnh chóng ta sÏ tiÕn bé nhiÒu h¬n n÷a, th¾ng lîi nhiÒu h¬n n÷a.
Nãi kho¶ng tõ ngµy 4 ®Õn ngµy 7-12-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1731, ngµy 9-12-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

B¸O C¸O C¤NG T¸C CñA BAN SöA §æI HIÕN PH¸P T¹I Kú HäP THø CHÝN QUèC HéI KHO¸ I
Tha c¸c vÞ ®¹i biÓu, Thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ, t«i xin chµo mõng c¸c vÞ ®¹i biÓu vµ xin thay m®t Ban söa ®æi HiÕn ph¸p b¸o c¸o víi Quèc héi vÒ vÊn ®Ò söa ®æi HiÕn ph¸p. Sau kho¸ häp thø t¸m cña Quèc héi, Ban söa ®æi HiÕn ph¸p ®· lµm xong b¶n dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi. Ngµy 1 th¸ng 7 ®· ®a ra trng cÇu ý kiÕn c¸c ®¹i biÓu Quèc héi, c¸n bé cao cÊp vµ trung cÊp cña c¸c chÝnh ®¶ng, c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n, c¸c c¬ quan chÝnh quyÒn. ViÖc trng cÇu ý kiÕn ®ã ®· kÕt thóc vµo ngµy 30 th¸ng 9. Cã tÊt c¶ ®é 500 ngêi tham gia vµ gãp 1.700 ý kiÕn. Nh÷ng ý kiÕn Êy ®Òu thÓ hiÖn tinh thÇn tÝch cùc ®ãng gãp x©y dùng HiÕn ph¸p. TuyÖt ®¹i ®a sè c¸c ý kiÕn Êy ®· t¸n thµnh b¶n dù th¶o vÒ tinh thÇn chung, vÒ néi dung c¨n b¶n vµ vÒ c¸ch s¾p xÕp, ®ång thêi ®· ®a ra nhiÒu ®Ò nghÞ bæ sung vÒ mét sè ®iÓm cô thÓ. Ban söa ®æi HiÕn ph¸p ®· nghiªn cøu kü nh÷ng ý kiÕn ®ã vµ hiÖn ®ang chØnh lý ®Ó lµm b¶n th¶o lÇn thø hai, råi c«ng bè ®Ó toµn d©n th¶o luËn ®é vµo th¸ng 2 n¨m 1959. Vµo kú häp gi÷a n¨m 1959, Ban söa

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®æi HiÕn ph¸p cã thÓ tr×nh ra Quèc héi xÐt vµ th«ng qua dù ¸n HiÕn ph¸p söa ®æi. Ban söa ®æi HiÕn ph¸p høa víi Quèc héi sÏ cè g¾ng hoµn thµnh tèt nhiÖm vô mµ Quèc héi ®· giao phã cho: dù th¶o mét b¶n HiÕn ph¸p xøng ®¸ng víi sù tiÕn bé cña nh©n d©n ta, cña Tæ quèc ta.
B¸o c¸o ngµy 9-12-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1733, ngµy 11-12-1958.

NãI CHUYÖN T¹I HéI NGHÞ S¥ KÕT PHONG TRµO THI §UA CñA C¸C C¥ Së THUéC TæNG CôC HËU CÇN
B¸c khen ngîi c¸n bé, chiÕn sÜ vµ c«ng nh©n c¸c c¬ së Tæng côc hËu cÇn ®· ph¸t huy truyÒn thèng tèt ®Ñp cña Qu©n ®éi nh©n d©n ViÖt Nam, kh¾c phôc khã kh¨n, ph¸t huy s¸ng kiÕn, hoµn thµnh nhiÖm vô vµ ®· ¸p dông mét c¸ch s¸ng t¹o nh÷ng kinh nghiÖm quý b¸u cña c¸c níc anh em trong phong trµo thi ®ua "tiÕn nhanh vît møc kÕ ho¹ch, v¬n lªn hµng ®Çu". C¸c c¸n bé, chiÕn sÜ kh«ng ®îc tù m·n tríc nh÷ng thµnh tÝch ®· ®¹t ®îc, ph¶i tiÕp tôc cè g¾ng ®Èy m¹nh phong trµo thi ®ua lªn mét bíc n÷a, ph¶i tæ chøc viÖc thi ®ua cho tèt h¬n n÷a, lµm cho qu©n ®éi ta trë nªn hïng m¹nh vÒ mäi m®t, s½n sµng lµm trßn nhiÖm vô ®Ó x©y dùng miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ. C¸n bé ph¶i chèng t tëng chñ quan, b¶o thñ, ph¶i ®Èy m¹nh h¬n n÷a phong trµo phª b×nh vµ tù phª b×nh. B¸c trao nhiÖm vô cho tÊt c¶ c¸c c¸n bé, chiÕn sÜ, c«ng nh©n trong qu©n ®éi ph¶i cè g¾ng tiÕn bé h¬n n÷a ®Ó cã thÓ lµm trßn nhiÖm vô x©y dùng vµ b¶o vÖ miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, x©y dùng qu©n ®éi nh©n d©n tiÕn lªn chÝnh quy vµ hiÖn ®¹i.
Nãi ngµy 19-12-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1744, ngµy 22-12-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

B¶o tµng Hå ChÝ Minh.

TH¦ GöI C¸C Cô "PHô L·O DIÖT DèT" X· NAM LI£N, HUYÖN NAM §µN, TØNH NGHÖ AN
KÝnh göi c¸c "phô l·o diÖt dèt", T«i xin c¶m ¬n c¸c cô ®· göi th cho t«i vµ rÊt vui lßng ®îc biÕt r»ng x· ta ®· thanh to¸n xong n¹n mï ch÷. C¸c cô ®· ra søc ®«n ®èc vµ gióp ®ì ®ång bµo trong viÖc b×nh d©n häc vô, nh vËy c¸c cô thËt xøng ®¸ng lµ "l·o ®¬ng Ých tr¸ng". T«i rÊt mong r»ng tõ nay c¸c cô sÏ tiÕp tôc ®«n ®èc vµ gióp ®ì ®ång bµo trong x·. - Cè g¾ng häc thªm n÷a ®Ó n©ng cao h¬n n÷a tr×nh ®é v¨n ho¸. - §Èy m¹nh phong trµo tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· mét c¸ch khÈn tr¬ng vµ ch¾c ch¾n, lµm nhiÒu tiÓu thuû n«ng, dïng nhiÒu ph©n bãn, c¶i tiÕn kü thuËt, thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm, ®Ó n©ng cao møc sèng h¬n n÷a. - §oµn kÕt ch®t chÏ, x©y dùng vµ ph¸t triÓn mü tôc thuÇn phong. Nh c¸c cô ®· biÕt, ®ång bµo trong níc vµ nh©n d©n c¸c níc anh em rÊt chó ý ®Õn x· ta. V× vËy, x· ta nªn cè g¾ng thµnh mét x· kiÓu mÉu vÒ mäi m®t: kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n ho¸ x· héi. KÝnh chóc c¸c cô m¹nh khoÎ, sèng l©u vµ nhê c¸c cô chuyÓn lêi chµo th©n ¸i cña t«i ®Õn tÊt c¶ anh em, bµ con vµ c¸c ch¸u thanh niªn, nhi ®ång trong x· ta vµ c¸c x· l¸ng giÒng. Hµ Néi, ngµy 19 th¸ng 12 n¨m 1958
Hå CHÝ MINH B¶n chôp bót tÝch, lu t¹i

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

HiÖn nay phong trµo thi ®ua "tiÕn nhanh vît møc kÕ ho¹ch" trong qu©n ®éi ®ang ph¸t triÓn tèt. Chóng ta cÇn n©ng cao h¬n n÷a tinh thÇn yªu níc, gi¸c ngé x· héi chñ nghÜa, lu«n lu«n cè g¾ng tiÕn lªn. T«i chóc tÊt c¶ c¸c ®ång chÝ m¹nh khoÎ, phÊn khëi, ®oµn kÕt, tiÕn bé.

TH¦ GöI C¸N Bé Vµ CHIÕN SÜ NH¢N DÞP Kû NIÖM NGµY THµNH LËP QU¢N §éI NH¢N D¢N VIÖT NAM
Nh©n dÞp kû niÖm thµnh lËp qu©n ®éi, t«i thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ th©n ¸i göi lêi hái th¨m toµn thÓ c¸n bé vµ chiÕn sÜ, c¸c ®ång chÝ c«ng nh©n vµ nh©n viªn quèc phßng, khen ngîi nh÷ng thµnh tÝch to lín cña qu©n ®éi ta trong häc tËp, c«ng t¸c, còng nh trong lao ®éng s¶n xuÊt. HiÖn nay, miÒn B¾c chóng ta ®ang tiÕn lªn x©y dùng chñ nghÜa x· héi, ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸. Trong lóc ®ã th× ë miÒn Nam, ®Õ quèc Mü vµ bän tay sai vÉn t¨ng cêng binh bÞ, ©m mu g©y chiÕn, chia c¾t ®Êt níc, ¸p bøc nh©n d©n. Chóng ta ph¶i ra søc x©y dùng qu©n ®éi ta thµnh mét qu©n ®éi nh©n d©n hïng m¹nh, mét qu©n ®éi c¸ch m¹ng tiÕn lªn chÝnh quy vµ hiÖn ®¹i, ®Ó gi÷ g×n hoµ b×nh, b¶o vÖ Tæ quèc. Toµn thÓ c¸n bé vµ chiÕn sÜ ta ph¶i gi÷ v÷ng vµ ph¸t huy truyÒn thèng tèt ®Ñp cña qu©n ®éi nh©n d©n, n©ng cao chÝ khÝ chiÕn ®Êu vµ c¶nh gi¸c c¸ch m¹ng, ra søc häc tËp qu©n sù vµ chÝnh trÞ, t¨ng cêng ®oµn kÕt gi÷a c¸n bé vµ chiÕn sÜ, gi÷a qu©n ®éi vµ nh©n d©n, tÝch cùc tham gia lao ®éng s¶n xuÊt, gióp ®ì nh©n d©n trong mäi c«ng t¸c. Ph¶i trau dåi ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, tiÕt kiÖm, cÇn cï, khiªm tèn, gi¶n dÞ.

Chµo th©n ¸i Ngµy 22 th¸ng 12 n¨m 1958
Hå CHÝ MINH

B¸o Nh©n d©n, sè 1744, ngµy 22-12-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

LêI PH¸T BIÓU T¹I LÔ PHONG QU¢N HµM CHO C¸C C¸N Bé CAO CÊP TRONG QU¢N §éI
Tha c¸c vÞ, C¸c ®ång chÝ, H«m nay, ChÝnh phñ trao qu©n hµm cho c¸c ®ång chÝ cÊp tíng, ®¹i t¸ vµ thîng t¸. T«i thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ, chµo mõng thµnh tÝch tèt ®Ñp cña qu©n ®éi ta. Díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, ®îc sù gióp ®ì hÕt lßng cña nh©n d©n, tr¶i qua 14 n¨m phÊn ®Êu, qu©n ®éi ta ®· hoµn thµnh nhiÖm vô mµ §¶ng vµ ChÝnh phñ giao cho; ®· cã truyÒn thèng vÎ vang lµ tuyÖt ®èi trung thµnh víi §¶ng, víi nh©n d©n; chiÕn ®Êu anh dòng; c«ng t¸c vµ lao ®éng tÝch cùc; tiÕt kiÖm, cÇn cï, khiªm tèn, gi¶n dÞ; ®oµn kÕt néi bé; ®ång cam céng khæ víi nh©n d©n, lu«n lu«n s½n sµng kh¾c phôc khã kh¨n hoµn thµnh nhiÖm vô. Lµ nh÷ng c¸n bé phô tr¸ch trong qu©n ®éi, c¸c ®ång chÝ ®îc trao qu©n hµm h«m nay ®Òu ®· gãp phÇn xøng ®¸ng vµo sù nghiÖp c¸ch m¹ng vµ c«ng cuéc x©y dùng qu©n ®éi, b¶o vÖ Tæ quèc. NhiÖm vô cña qu©n ®éi ta trong giai ®o¹n nµy lµ n®ng nÒ nhng rÊt vÎ vang. Qu©n ®éi ta ph¶i kiªn quyÕt b¶o vÖ nh÷ng thµnh qu¶ cña c¸ch m¹ng, tÝch cùc tham gia c«ng cuéc c¶i t¹o vµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c, lµm chç dùa v÷ng ch¾c cho cuéc ®Êu tranh hoµ b×nh thèng nhÊt níc nhµ. §Ó lµm trßn nhiÖm vô vÎ vang Êy, qu©n ®éi ta ph¶i lµ mét qu©n ®éi nh©n d©n, mét qu©n ®éi c¸ch m¹ng tiÕn lªn chÝnh quy vµ hiÖn ®¹i. NhiÖm vô cña qu©n ®éi nh vËy, cho nªn tr¸ch nhiÖm cña c¸n bé rÊt n®ng

nÒ, §¶ng vµ ChÝnh phñ trao tr¸ch nhiÖm Êy cho toµn thÓ c¸n bé. Mçi ®ång chÝ ph¶i ra søc häc tËp, rÌn luyÖn, tu dìng, cñng cè lËp trêng giai cÊp c«ng nh©n, n©ng cao tr×nh ®é chÝnh trÞ vµ qu©n sù, ph¸t huy truyÒn thèng c¸ch m¹ng tèt ®Ñp cña qu©n ®éi ta; ph¶i tuyÖt ®èi chÊp hµnh ®êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, hÕt søc gÇn gòi vµ ®oµn kÕt ch®t chÏ víi chiÕn sÜ. Dï ë c¬ng vÞ nµo, c¸c ®ång chÝ ®Òu ph¶i lu«n lu«n g¬ng mÉu, lu«n lu«n xøng ®¸ng lµ ngêi ®µy tí trung thµnh tËn tuþ cña nh©n d©n. Thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ, t«i chóc toµn thÓ c¸c ®ång chÝ lµm trän tr¸ch nhiÖm n®ng nÒ vµ vÎ vang cña m×nh.
Nãi ngµy 22-12-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1745, ngµy 23-12-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé, C¤NG NH¢N NHµ M¸Y C¥ KHÝ Hµ NéI
Nhê chñ tr¬ng ph¸t ®éng c«ng nh©n viªn chøc c¶i tiÕn chÕ ®é qu¶n lý xÝ nghiÖp, nhµ m¸y cã tiÕn bé. Chøng cí râ rÖt lµ kÕ ho¹ch th¸ng 11 n¨m 1958 vît møc 27%, lß ®óc thÐp cò tríc ®©y x©y dùng trong bèn th¸ng, nay lß ®óc thÐp "Th¸ng Mêi" lín gÊp ba lÇn, chØ trong 14 ngµy ®· lµm xong vµ kÕ ho¹ch c¶ n¨m ®· hoµn thµnh tõ ngµy 15 th¸ng 12 n¨m 1958, tríc thêi h¹n vµ vît møc 6,4%. §©y míi lµ thµnh tÝch bíc ®Çu, c«ng nh©n vµ c¸n bé ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a. Kh¶ n¨ng thiÕt bÞ trong s¸u th¸ng ®Çu n¨m míi sö dông cã 11,1%, sang quý IV ®· t¨ng lªn 50%. HiÖn nay, nhµ m¸y cßn mét nöa kh¶ n¨ng m¸y mãc cha dïng ®Õn; ®Ó m¸y kh«ng s¶n xuÊt lµ thiÖt h¹i cho Nhµ níc, cho nh©n d©n. C¸n bé vµ c«ng nh©n kh«ng nªn v× cã mét sè thµnh tÝch bíc ®Çu mµ tù kiªu, tù m·n, ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a, ph¶i häc tËp ®øc tÝnh khiªm tèn vµ tinh thÇn cè g¾ng kh«ng ngõng cña giai cÊp c«ng nh©n Liªn X«, Trung Quèc. ë x· Ngò Kiªn, tØnh VÜnh Phó, ruéng ®Êt rÊt xÊu, d©n thêng bÞ ®ãi kÐm nhng b©y giê thu ho¹ch b×nh qu©n 4.687 kil« mét mÉu t©y, ruéng ®ång chÝ bÝ th chi bé thu ho¹ch h¬n 6 tÊn mét mÉu t©y. Së dÜ thu ®îc kÕt qu¶ tèt nh vËy lµ do t tëng th«ng, do §¶ng l·nh ®¹o tèt, do ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng g¬ng mÉu. Nhµ m¸y c¬ khÝ Hµ Néi còng vËy. M¸y mãc, nguyªn liÖu, c«ng nh©n vÉn nh tríc, nhng sao tríc sót kÐm, b©y giê tiÕn bé ? Còng v× t tëng b¾t ®Çu th«ng suèt, c¸n bé b¾t ®Çu ®i xuèng díi, b¾t ®Çu tin vµ dùa vµo quÇn chóng. CÇn ph¶i ®Èy m¹nh cuéc vËn ®éng c¶i

tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp, ®Èy m¹nh ®Êu tranh t tëng h¬n n÷a. T tëng th«ng suèt th× mäi viÖc lµm ®Òu tèt. Ph¶i lµm cho t tëng x· héi chñ nghÜa hoµn toµn th¾ng, t tëng c¸ nh©n hoµn toµn thÊt b¹i. C¸n bé vµ c«ng nh©n ph¶i cè g¾ng thùc hiÖn mÊy ®iÒu sau ®©y: - C¸n bé quyÕt t©m l·nh ®¹o tèt. C¸n bé, ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng g¬ng mÉu, tù kiÓm th¶o tèt, cïng c«ng nh©n häc tËp, häc tËp c«ng nh©n. C«ng nh©n ®· gãp ý kiÕn phª b×nh c¸n bé, chê ®îi c¸n bé söa ch÷a khuyÕt ®iÓm, c¸n bé ph¶i thÊy r»ng yªu cÇu Êy lµ chÝnh ®¸ng vµ ph¶i thùc hiÖn yªu cÇu Êy. - C«ng nh©n còng ph¶i tù kiÓm th¶o tèt, quyÕt t©m söa ch÷a khuyÕt ®iÓm, chèng lµm Èu ®Ó m¸y mãc, dông cô h háng, chèng l·ng phÝ Ph¶i thùc hiÖn ®óng . khÈu hiÖu "lµm nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ". - Ph¶i b¶o ®¶m an toµn lao ®éng, v× ngêi lao ®éng lµ vèn quý nhÊt. - L·nh ®¹o ph¶i thËt sù d©n chñ, nhng ®ång thêi ph¶i thËt sù tËp trung. - C«ng nh©n vµ c¸n bé n©ng cao tinh thÇn ®oµn kÕt, tinh thÇn c¶nh gi¸c, tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, v× m×nh lµ giai cÊp l·nh ®¹o, lµ chñ cña xÝ nghiÖp, chñ cña níc nhµ; ph¶i häc tËp c¸c ®ång chÝ chuyªn gia vÒ kü thuËt vµ tinh thÇn quèc tÕ v« s¶n. - Ph¶i n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch Nhµ níc, xøng ®¸ng lµ ngêi chñ xÝ nghiÖp. KÕ ho¹ch ba n¨m lµ kÕ ho¹ch ®a miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, x©y dùng ®êi sèng sung síng, Êm no, x©y dùng nÒn t¶ng cho c«ng cuéc ®Êu tranh thèng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nhÊt níc nhµ. KÕ ho¹ch n¨m 1959 lµ n¨m b¶n lÒ l¹i ®®c biÖt quan träng. TÊt c¶ c¸n bé, c«ng nh©n ph¶i tin tëng quyÕt t©m hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch Êy, chuÈn bÞ cho kÕ ho¹ch dµi h¹n sau nµy. Nhµ m¸y c¬ khÝ Hµ Néi cã ®«ng ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng h¬n c¸c xÝ nghiÖp kh¸c, ®ã lµ mét ®iÒu kiÖn thuËn lîi. B¸c giao tr¸ch nhiÖm cho c¸n bé vµ c«ng nh©n ph¶i lµm cho nhµ m¸y nµy trë thµnh mét nhµ m¸y kiÓu mÉu. Nh©n dÞp s¾p bíc sang n¨m míi, B¸c chóc mõng c«ng nh©n, c¸n bé Nhµ m¸y c¬ khÝ Hµ Néi vµ tÊt c¶ c¸c xÝ nghiÖp mét n¨m míi vui vÎ, khoÎ m¹nh, tiÕn bé vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch.
Nãi ngµy 25-12-1958. B¸o Nh©n d©n, sè 1749, ngµy 27-12-1958.

BµI NãI T¹I LíP NGHI£N CøU KHO¸ I Vµ LíP Bæ TóC KHO¸ VI TR¦êNG C¤NG AN TRUNG ¦¥NG
C«ng an lµ mét bé m¸y ®Ó thùc hiÖn chuyªn chÝnh d©n chñ nh©n d©n, b¶o vÖ nÒn chuyªn chÝnh cña nh©n d©n ®èi víi c¸c thÕ lùc ph¶n ®éng kh¸c. Muèn cã d©n chñ thËt sù, ph¶i chuyªn chÝnh thËt sù, nÕu kh«ng bän xÊu sÏ lµm h¹i nh©n d©n. Muèn chuyªn chÝnh thËt sù, ph¶i thËt sù d©n chñ víi nh©n d©n. D©n cã mÕn, yªu, tin c«ng an th× míi gióp c«ng an chuyªn chÝnh víi ®Þch ®Ó tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. D©n cã yªn æn th× míi h¨ng h¸i s¶n xuÊt, x©y dùng chñ nghÜa x· héi ®îc. Muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi ph¶i cã hai m®t: vËt chÊt vµ t tëng. TiÕn lªn chñ nghÜa x· héi ph¶i cã ngêi, mµ trong sè ngêi muèn lªn chñ nghÜa x· héi th× c¸n bé lµ ®Çu tiªn vµ cèt c¸n. Nh vËy, tríc hÕt c¸n bé ph¶i cã t tëng muèn lªn chñ nghÜa x· héi, míi quyÕt t©m thi hµnh, híng dÉn nh©n d©n lµm mäi c«ng viÖc t¨ng gia s¶n xuÊt, tiÕt kiÖm, ®Êu tranh gay go ®Ó tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. §¸nh ®æ giai cÊp ®Þch ®· khã, ®Êu tranh x©y dùng chñ nghÜa x· héi cßn gian khæ, khã kh¨n h¬n nhiÒu.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Nhng ta cã nh÷ng thuËn lîi: - D©n ta ®îc rÌn luyÖn trong kh¸ng chiÕn vµ ®oµn kÕt ch®t chÏ. - D©n tin cËy vµo §¶ng, ChÝnh phñ vµ ®oµn kÕt xung quanh §¶ng. - D©n ta cÇn cï lao ®éng. - C¸c níc anh em gióp ®ì ta tËn t×nh vµ thÕ lùc cña phe x· héi chñ nghÜa rÊt m¹nh. Muèn kh¾c phôc khã kh¨n vµ ph¸t triÓn thuËn lîi th× mçi ngêi, mçi gia ®×nh, mçi tËp ®oµn ®Òu ph¶i cã t tëng x· héi chñ nghÜa, nghÜ ®Õn lîi Ých toµn d©n tríc lîi Ých c¸ nh©n. T tëng x· héi chñ nghÜa lµ chèng t tëng c¸ nh©n chñ nghÜa (so b×, hëng thô). §· lµ cuéc ®Êu tranh gian khæ, gay go th× ph¶i chèng t tëng uÓ o¶i, mÖt mái, sî khæ, chèng t tëng tù do chñ nghÜa, thÝch th× lµm, kh«ng thÝch th× kh«ng lµm. C«ng an ®¸nh ®Þch bªn ngoµi ®· khã, ®¸nh ®Þch bªn trong ngêi cßn khã kh¨n h¬n. V× vËy ph¶i n©ng cao kû luËt, tÝnh tæ chøc, chèng ba ph¶i, nÓ nang. C«ng t¸c ph¶i ®i s©u vµ thiÕt thùc. Lµm viÖc ph¶i cã ®iÒu tra, nghiªn cøu, kh«ng ®îc tù kiªu, tù ®¹i. Ph¶i toµn t©m toµn ý phôc vô nh©n d©n th× khuyÕt ®iÓm míi cã thÓ kh¾c phôc ®îc vµ u ®iÓm míi cã thÓ ph¸t huy ®îc. Ph¶i ®i ®êng lèi quÇn chóng th× nh©n d©n míi tin yªu, gióp c«ng an vµ c«ng an míi thµnh c«ng ®îc. Ph¶i ®oµn kÕt néi bé, ®oµn kÕt víi nh©n d©n vµ víi c¸c ngµnh kh¸c th× c«ng viÖc míi th¾ng lîi.
S¸ch Chñ tÞch Hå ChÝ Minh víi ngµnh c«ng an nh©n d©n

ViÖt Nam, ViÖn Nghiªn cøu khoa häc c«ng an, 1980, tr. 23-25.

§IÖN MõNG NGµY SINH CHñ TÞCH MAO TR¹CH §¤NG
KÝnh göi ®ång chÝ Chñ tÞch Mao Tr¹ch §«ng th©n mÕn, Nh©n dÞp kû niÖm sinh nhËt n¨m thø 65 cña ®ång chÝ, nh©n danh c¸ nh©n t«i vµ thay m®t §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam, nh©n d©n ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, xin ch©n thµnh vµ nhiÖt liÖt chóc ®ång chÝ v¹n thä v« c¬ng. Ngµy 26 th¸ng 12 n¨m 1958
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1748, ngµy 26-12-1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§¹O §øC C¸CH M¹NG
Tõ lóc ®Çu, loµi ngêi ®· ph¶i ®Êu tranh ®èi víi giíi tù nhiªn ®Ó sèng cßn, nh chèng thó d÷, chèng ma n¾ng... Muèn th¾ng lîi, th× mçi ngêi ph¶i dùa vµo lùc lîng cña sè ®«ng ngêi, tøc lµ cña tËp thÓ, cña x· héi. Riªng lÎ tõng c¸ nh©n th× nhÊt ®Þnh kh«ng th¾ng næi tù nhiªn, kh«ng sèng cßn ®îc. §Ó sèng cßn, loµi ngêi l¹i ph¶i s¶n xuÊt míi cã ¨n, cã m®c. S¶n xuÊt còng ph¶i dùa vµo lùc lîng cña tËp thÓ, cña x· héi. ChØ riªng lÎ c¸ nh©n còng kh«ng s¶n xuÊt ®îc. Thêi ®¹i cña chóng ta lµ thêi ®¹i v¨n minh, thêi ®¹i c¸ch m¹ng, mäi viÖc cµng ph¶i dùa vµo lùc lîng cña tËp thÓ, cña x· héi; c¸ nh©n cµng kh«ng thÓ ®øng riªng lÎ mµ cµng ph¶i hoµ m×nh trong tËp thÓ, trong x· héi. Do ®ã, chñ nghÜa c¸ nh©n lµ tr¸i ngîc víi chñ nghÜa tËp thÓ vµ chñ nghÜa tËp thÓ, chñ nghÜa x· héi nhÊt ®Þnh th¾ng, chñ nghÜa c¸ nh©n nhÊt ®Þnh ph¶i tiªu diÖt. C¸ch s¶n xuÊt vµ søc s¶n xuÊt ph¸t triÓn vµ biÕn ®æi m·i, do ®ã mµ t tëng cña ngêi, chÕ ®é x· héi, v.v., còng ph¸t triÓn vµ biÕn ®æi. Chóng ta ®Òu biÕt tõ ®êi xa ®Õn ®êi nay, c¸ch s¶n xuÊt tõ chç dïng cµnh c©y, bóa ®¸ ph¸t triÓn dÇn ®Õn m¸y mãc, søc ®iÖn, søc nguyªn tö. ChÕ ®é x· héi còng ph¸t triÓn tõ céng s¶n nguyªn thuû ®Õn chÕ ®é n« lÖ, ®Õn chÕ ®é phong kiÕn, ®Õn chÕ ®é t b¶n chñ nghÜa vµ ngµy nay gÇn mét nöa loµi ngêi ®ang tiÕn lªn chÕ ®é x· héi chñ nghÜa vµ chÕ ®é céng s¶n chñ nghÜa. Sù ph¸t triÓn vµ tiÕn bé ®ã kh«ng ai ng¨n c¶n ®îc. Tõ khi cã chÕ ®é cña riªng th× x· héi chia thµnh giai

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

cÊp, giai cÊp bãc lét vµ giai cÊp bÞ bãc lét, do ®ã cã m©u thuÉn x· héi, cã ®Êu tranh gi÷a c¸c giai cÊp vµ tõ ®ã, ngêi nµo còng thuéc vµo ho®c giai cÊp nµy ho®c giai cÊp kh¸c, kh«ng ai cã thÓ ®øng ngoµi giai cÊp. §ång thêi, mçi ngêi ®¹i biÓu cho t tëng cña giai cÊp m×nh. Trong x· héi cò, bän phong kiÕn ®Þa chñ, bän t b¶n vµ ®Õ quèc th¼ng tay ¸p bøc, bãc lét nh÷ng tÇng líp ngêi kh¸c, nhÊt lµ c«ng nh©n vµ n«ng d©n. Chóng cíp cña chung do x· héi s¶n xuÊt ra, lµm cña riªng cña c¸ nh©n chóng, ®Ó chóng "ngåi m¸t ¨n b¸t vµng". Nhng miÖng chóng lu«n lu«n huªnh hoang nh÷ng danh tõ "®¹o ®øc", "tù do", "d©n chñ", v.v.. Kh«ng thÓ chÞu ¸p bøc, bãc lét m·i, c«ng nh©n, n«ng d©n vµ nh©n d©n lao ®éng kh¸c næi lªn lµm c¸ch m¹ng ®Ó tù gi¶i phãng vµ ®Ó c¶i t¹o x· héi cò xÊu xa thµnh x· héi míi tèt ®Ñp, trong ®ã nh÷ng ngêi lao ®éng ®Òu ®îc Êm no, sung síng, kh«ng cã ngêi bãc lét ngêi. §Ó giµnh lÊy th¾ng lîi, c¸ch m¹ng nhÊt ®Þnh ph¶i do giai cÊp c«ng nh©n l·nh ®¹o. V× nã lµ giai cÊp tiÒn tiÕn nhÊt, gi¸c ngé nhÊt, kiªn quyÕt nhÊt, cã kû luËt nhÊt vµ tæ chøc ch®t chÏ nhÊt. Mµ ®¶ng v« s¶n lµ bé tham mu cña giai cÊp c«ng nh©n. C¸ch m¹ng ë Liªn X« vµ ë c¸c níc kh¸c trong phe x· héi chñ nghÜa ®· chøng thùc ®iÒu ®ã, kh«ng ai chèi c·i ®îc. Lµm c¸ch m¹ng ®Ó c¶i t¹o x· héi cò thµnh x· héi míi lµ mét sù nghiÖp rÊt vÎ vang, nhng nã còng lµ mét nhiÖm vô rÊt n®ng nÒ, mét cuéc ®Êu tranh rÊt phøc t¹p, l©u dµi, gian khæ. Søc cã m¹nh míi g¸nh ®îc n®ng vµ ®i ®îc xa. Ngêi c¸ch m¹ng ph¶i cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng lµm nÒn t¶ng, míi hoµn thµnh ®îc nhiÖm vô c¸ch

m¹ng vÎ vang. Sinh trëng trong x· héi cò, chóng ta ai còng mang trong m×nh ho®c nhiÒu ho®c Ýt vÕt tÝch xÊu xa cña x· héi ®ã vÒ t tëng, vÒ thãi quen... VÕt tÝch xÊu nhÊt vµ nguy hiÓm nhÊt cña x· héi cò lµ chñ nghÜa c¸ nh©n. Chñ nghÜa c¸ nh©n tr¸i ngîc víi ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, nÕu nã cßn l¹i trong m×nh, dï lµ Ýt th«i, th× nã sÏ chê dÞp ®Ó ph¸t triÓn, ®Ó che lÊp ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, ®Ó ng¨n trë ta mét lßng mét d¹ ®Êu tranh cho sù nghiÖp c¸ch m¹ng. Chñ nghÜa c¸ nh©n lµ mét thø rÊt gian gi¶o, x¶o quyÖt; nã khÐo dç dµnh ngêi ta ®i xuèng dèc. Mµ ai còng biÕt r»ng xuèng dèc th× dÔ h¬n lªn dèc. V× thÕ mµ cµng nguy hiÓm. Muèn gét röa s¹ch nh÷ng vÕt tÝch xÊu xa cña x· héi cò, muèn rÌn luyÖn ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, th× chóng ta ph¶i ra søc häc tËp, tu dìng, tù c¶i t¹o ®Ó tiÕn bé m·i. NÕu kh«ng cè g¾ng ®Ó tiÕn bé, th× tøc lµ tho¸i bé, lµ l¹c hËu. Mµ tho¸i bé vµ l¹c hËu th× sÏ bÞ x· héi tiÕn bé sa th¶i. Kh«ng ph¶i chØ ë t¹i nhµ trêng, cã lªn líp, míi häc tËp, tu dìng, rÌn luyÖn vµ tù c¶i t¹o ®îc. Trong mäi ho¹t ®éng c¸ch m¹ng, chóng ta ®Òu cã thÓ vµ ®Òu ph¶i häc tËp, tù c¶i t¹o. Thêi kú ho¹t ®éng bÝ mËt, thêi kú khëi nghÜa, thêi kú kh¸ng chiÕn vµ ngµy nay c«ng viÖc x©y dùng miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ ®Òu lµ nh÷ng trêng häc rÊt tèt cho chóng ta rÌn luyÖn ®¹o ®øc c¸ch m¹ng. Cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng th× khi g®p khã kh¨n, gian khæ, thÊt b¹i, còng kh«ng sî sÖt, rôt rÌ, lïi bíc. V× lîi Ých chung cña §¶ng, cña c¸ch m¹ng, cña giai cÊp, cña d©n

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

téc vµ cña loµi ngêi mµ kh«ng ngÇn ng¹i hy sinh tÊt c¶ lîi Ých riªng cña c¸ nh©n m×nh. Khi cÇn, th× s½n sµng hy sinh c¶ tÝnh m¹ng cña m×nh còng kh«ng tiÕc. §ã lµ biÓu hiÖn rÊt râ rÖt, rÊt cao quý cña ®¹o ®øc c¸ch m¹ng. Trong §¶ng ta, c¸c ®ång chÝ TrÇn Phó, Ng« Gia Tù, Lª Hång Phong, NguyÔn V¨n Cõ, Hoµng V¨n Thô, NguyÔn ThÞ Minh Khai vµ nhiÒu ®ång chÝ kh¸c ®· v× d©n, v× §¶ng mµ oanh liÖt hy sinh, ®· nªu g¬ng chãi läi cña ®¹o ®øc c¸ch m¹ng chÝ c«ng v« t cho tÊt c¶ chóng ta häc tËp. Cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng th× khi g®p thuËn lîi vµ thµnh c«ng còng vÉn gi÷ v÷ng tinh thÇn gian khæ, chÊt ph¸c, khiªm tèn, "lo tríc thiªn h¹, vui sau thiªn h¹"; lo hoµn thµnh nhiÖm vô cho tèt chø kh«ng kÌn cùa vÒ m®t hëng thô; kh«ng c«ng thÇn, kh«ng quan liªu, kh«ng kiªu ng¹o, kh«ng hñ ho¸. §ã còng lµ biÓu hiÖn cña ®¹o ®øc c¸ch m¹ng. * * * Nãi tãm t¾t, th× ®¹o ®øc c¸ch m¹ng lµ: QuyÕt t©m suèt ®êi ®Êu tranh cho §¶ng, cho c¸ch m¹ng. §ã lµ ®iÒu chñ chèt nhÊt. Ra søc lµm viÖc cho §¶ng, gi÷ v÷ng kû luËt cña §¶ng, thùc hiÖn tèt ®êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng. §®t lîi Ých cña §¶ng vµ cña nh©n d©n lao ®éng lªn trªn, lªn tríc lîi Ých riªng cña c¸ nh©n m×nh. HÕt lßng hÕt søc phôc vô nh©n d©n. V× §¶ng, v× d©n mµ ®Êu tranh quªn m×nh, g¬ng mÉu trong mäi viÖc. Ra søc häc tËp chñ nghÜa M¸c-Lªnin, lu«n lu«n dïng tù phª b×nh vµ phª b×nh ®Ó n©ng cao t tëng vµ c¶i

tiÕn c«ng t¸c cña m×nh vµ cïng ®ång chÝ m×nh tiÕn bé. Mçi ngêi c¸ch m¹ng ph¶i hiÓu thËt s©u s¾c r»ng: §¶ng ta lµ mét ®éi ngò tiªn tiÕn nhÊt vµ tæ chøc ch®t chÏ nhÊt cña giai cÊp c«ng nh©n, lµ ngêi l·nh ®¹o cña giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng. HiÖn nay, giai cÊp c«ng nh©n ta tuy cha ®«ng l¾m, nhng nã cµng ngµy cµng ph¸t triÓn. Mai sau, hîp t¸c x· n«ng nghiÖp sÏ ®îc tæ chøc kh¾p n¬i, n«ng th«n sÏ dïng nhiÒu m¸y mãc, n«ng d©n sÏ biÕn thµnh c«ng nh©n. Ngêi trÝ thøc dÇn dÇn lao ®éng ch©n tay vµ sù ph©n biÖt gi÷a trÝ thøc vµ c«ng nh©n còng sÏ xo¸ bá dÇn. C«ng nghiÖp cña níc ta ngµy cµng ph¸t triÓn. V× vËy, sè c«ng nh©n ngµy thªm ®«ng, søc c«ng nh©n ngµy thªm m¹nh, tiÒn ®å cña giai cÊp c«ng nh©n rÊt réng r·i vµ vÎ vang. Nã võa c¶i t¹o thÕ giíi võa c¶i t¹o b¶n th©n m×nh. Ngêi c¸ch m¹ng ph¶i thÊy thËt râ ®iÒu ®ã vµ ®øng v÷ng trªn lËp trêng giai cÊp c«ng nh©n, ®Ó hÕt lßng hÕt søc ®Êu tranh cho chñ nghÜa x· héi vµ chñ nghÜa céng s¶n, cho giai cÊp c«ng nh©n vµ cho toµn thÓ nh©n d©n lao ®éng. §¹o ®øc c¸ch m¹ng lµ tuyÖt ®èi trung thµnh víi §¶ng, víi nh©n d©n. Ngoµi lîi Ých cña giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng, §¶ng ta kh«ng cã lîi Ých g× kh¸c. V× vËy, môc ®Ých tríc m¾t cña §¶ng ta lµ ®Êu tranh ®Ó ®a miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi vµ thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ. Díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, nh©n d©n ta ®· ®Êu tranh

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

anh dòng, ®¸nh ®æ ¸ch thèng trÞ cña thùc d©n vµ phong kiÕn, gi¶i phãng hoµn toµn miÒn B¾c níc ta. §ã lµ mét th¾ng lîi to lín. Nhng c¸ch m¹ng cha ph¶i ®· thµnh c«ng hoµn toµn. V× môc tiªu hiÖn nay cña §¶ng lµ ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ, ®Ó thùc hiÖn mét níc ViÖt Nam hßa b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh; lµm cho c¶ níc kh«ng cßn ai bÞ bãc lét, x©y dùng mét x· héi míi, trong ®ã mäi ngêi ®îc sung síng, Êm no. Nhng c«ng nghiÖp cña ta cßn l¹c hËu. Nhê cã sù gióp ®ì v« t cña c¸c níc anh em, tríc hÕt lµ Liªn X« vµ Trung Quèc, chóng ta ®ang ph¸t triÓn c«ng nghiÖp. §Ó giµnh lÊy th¾ng lîi, c«ng nh©n ta ph¶i ra søc thi ®ua s¶n xuÊt nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ; ph¶i chÊp hµnh nghiªm chØnh kû luËt lao ®éng vµ tÝch cùc tham gia qu¶n lý xÝ nghiÖp; ph¶i chèng l·ng phÝ, tham «. C¸n bé ta ph¶i thËt sù cÇn, kiÖm, liªm, chÝnh, cïng c«ng nh©n tham gia lao ®éng. N«ng d©n ta ®· ®îc chia ruéng ®Êt, ®êi sèng cã kh¸ h¬n tríc mét phÇn. Nhng c¸ch s¶n xuÊt vÉn cßn ph©n t¸n, l¹c hËu; do ®ã thu ho¹ch cha ®îc t¨ng nhiÒu, ®êi sèng míi ®îc c¶i thiÖn Ýt. N«ng th«n ta cÇn ph¶i ®Èy m¹nh phong trµo tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· cho réng kh¾p vµ ch¾c ch¾n, ®Ó thùc sù t¨ng gia s¶n xuÊt, cã nh thÕ th× ®ång bµo n«ng d©n míi hoµn toµn tho¸t khái c¶nh nghÌo khã vµ ®îc Êm no h¬n. Cho nªn ®¹o ®øc c¸ch m¹ng lµ ra søc phÊn ®Êu ®Ó thùc hiÖn môc tiªu cña §¶ng, hÕt søc trung thµnh phôc vô giai cÊp c«ng nh©n vµ n«ng d©n lao ®éng, tuyÖt ®èi kh«ng thÓ lõng chõng. Sè ®«ng ®¶ng viªn, ®oµn viªn vµ c¸n bé ta lµm ®óng nh thÕ. Nhng còng cã mét sè kh«ng lµm ®óng. Hä lÇm tëng r»ng miÒn B¾c kh«ng cßn thùc d©n vµ

phong kiÕn n÷a, th× tøc lµ c¸ch m¹ng thµnh c«ng råi. Do ®ã mµ hä ®Ó chñ nghÜa c¸ nh©n chím në, hä yªu cÇu hëng thô, yªu cÇu nghØ ng¬i, hä muèn lùa chän c«ng t¸c theo ý thÝch cña c¸ nh©n m×nh, kh«ng muèn lµm c«ng t¸c mµ ®oµn thÓ giao phã cho hä. Hä muèn ®Þa vÞ cao, nhng l¹i sî tr¸ch nhiÖm n®ng. DÇn dÇn tinh thÇn ®Êu tranh vµ tÝnh tÝch cùc cña hä bÞ kÐm sót, chÝ khÝ anh dòng vµ phÈm chÊt tèt ®Ñp cña ngêi c¸ch m¹ng còng kÐm sót; hä quªn r»ng tiªu chuÈn sè mét cña ngêi c¸ch m¹ng lµ quyÕt t©m suèt ®êi ®Êu tranh cho §¶ng, cho c¸ch m¹ng. Chóng ta cÇn ph¶i biÕt r»ng: nh÷ng th¾ng lîi mµ chóng ta ®· ®¹t ®îc míi chØ lµ bíc ®Çu trªn ®êng ®i mu«n d®m. Chóng ta ph¶i tiÕn lªn, c¸ch m¹ng ph¶i tiÕn lªn n÷a. NÕu kh«ng tiÕn, tøc lµ tho¸i. Vµ nÕu tho¸i th× nh÷ng th¾ng lîi ®· ®¹t ®îc sÏ kh«ng thÓ cñng cè vµ ph¸t triÓn. §Ó tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, cuéc ®Êu tranh ph¶i l©u dµi vµ gian khæ. CÇn cã ngêi c¸ch m¹ng lµ v× cßn cã kÎ ®Þch chèng l¹i c¸ch m¹ng. KÎ ®Þch gåm cã ba lo¹i. Chñ nghÜa t b¶n vµ bän ®Õ quèc lµ kÎ ®Þch rÊt nguy hiÓm. Thãi quen vµ truyÒn thèng l¹c hËu còng lµ kÎ ®Þch to; nã ngÊm ngÇm ng¨n trë c¸ch m¹ng tiÕn bé. Chóng ta l¹i kh«ng thÓ trÊn ¸p nã, mµ ph¶i c¶i t¹o nã mét c¸ch rÊt cÈn thËn, rÊt chÞu khã, rÊt l©u dµi. Lo¹i ®Þch thø ba lµ chñ nghÜa c¸ nh©n, t tëng tiÓu t s¶n cßn Èn nÊp trong m×nh mçi ngêi chóng ta. Nã chê dÞp - ho®c dÞp thÊt b¹i, ho®c dÞp th¾ng lîi - ®Ó ngãc ®Çu dËy. Nã lµ b¹n ®ång minh cña hai kÎ ®Þch kia. V× vËy, ®¹o ®øc c¸ch m¹ng lµ v« luËn trong hoµn

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

c¶nh nµo, còng ph¶i quyÕt t©m ®Êu tranh, chèng mäi kÎ ®Þch, lu«n lu«n c¶nh gi¸c, s½n sµng chiÕn ®Êu, quyÕt kh«ng chÞu khuÊt phôc, kh«ng chÞu cói ®Çu. Cã nh thÕ míi th¾ng ®îc ®Þch vµ thùc hiÖn ®îc nhiÖm vô c¸ch m¹ng. Së dÜ §¶ng ta cã thÓ l·nh ®¹o giai cÊp c«ng nh©n vµ toµn d©n tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, lµ v× §¶ng ta cã chÝnh s¸ch ®óng ®¾n vµ l·nh ®¹o thèng nhÊt. Mµ l·nh ®¹o thèng nhÊt lµ v× toµn thÓ ®¶ng viªn t tëng nhÊt trÝ vµ hµnh ®éng nhÊt trÝ. NÕu ®¶ng viªn t tëng vµ hµnh ®éng kh«ng nhÊt trÝ, th× kh¸c nµo mét mí c¾t rêi, "trèng ®¸nh xu«i, kÌn thæi ngîc". Nh vËy, th× kh«ng thÓ l·nh ®¹o quÇn chóng, kh«ng thÓ lµm c¸ch m¹ng. Lêi nãi vµ viÖc lµm cña ®¶ng viªn rÊt quan hÖ ®Õn sù nghiÖp c¸ch m¹ng, v× nã ¶nh hëng lín ®Õn quÇn chóng. VÝ dô: chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ cña ChÝnh phñ ta hiÖn nay lµ tæ chøc réng kh¾p vµ ch®t chÏ c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·, thùc hiÖn hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp. Nhng cã mét sè ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn kh«ng vµo tæ ®æi c«ng, kh«ng vµo hîp t¸c x· ho®c vµo nhng kh«ng tÝch cùc gãp phÇn x©y dùng, cñng cè tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·. §ã lµ v× chñ nghÜa c¸ nh©n ®· ®a c¸c ®ång chÝ Êy ®Õn chç "tù do hµnh ®éng", tr¸i víi tæ chøc vµ kû luËt cña §¶ng. Dï muèn hay lµ kh«ng muèn, hµnh ®éng cña nh÷ng ®ång chÝ Êy lµm gi¶m sót uy tÝn vµ ng¨n trë sù nghiÖp cña §¶ng, ng¨n trë bíc tiÕn cña c¸ch m¹ng. Nh÷ng chÝnh s¸ch vµ nghÞ quyÕt cña §¶ng ®Òu v× lîi Ých cña nh©n d©n. V× vËy, ®¹o ®øc c¸ch m¹ng cña

ngêi ®¶ng viªn lµ bÊt kú khã kh¨n ®Õn møc nµo còng kiªn quyÕt lµm ®óng chÝnh s¸ch vµ nghÞ quyÕt cña §¶ng, lµm g¬ng mÉu cho quÇn chóng. Mäi ®¶ng viªn ph¶i n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm tríc nh©n d©n, tríc §¶ng; ph¶i ng¨n ngõa vµ kiªn quyÕt chèng l¹i chñ nghÜa c¸ nh©n. §¶ng ta ®¹i biÓu cho lîi Ých chung cña giai cÊp c«ng nh©n, cña toµn thÓ nh©n d©n lao ®éng, chø kh«ng ph¶i mu cÇu lîi Ých riªng cña mét nhãm ngêi nµo, cña c¸ nh©n nµo. §iÒu ®ã ai còng biÕt. Giai cÊp c«ng nh©n ch¼ng nh÷ng ®Êu tranh ®Ó tù gi¶i phãng, mµ cßn ®Ó gi¶i phãng c¶ loµi ngêi khái ¸p bøc, bãc lét. Cho nªn lîi Ých cña giai cÊp c«ng nh©n vµ lîi Ých cña nh©n d©n lµ nhÊt trÝ. §¶ng viªn lµ ngêi thay m®t §¶ng ®¹i biÓu cho lîi Ých cña giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng. V× vËy, lîi Ých cña ngêi ®¶ng viªn ph¶i ë trong chø kh«ng thÓ ë ngoµi lîi Ých cña §¶ng, cña giai cÊp. §¶ng vµ giai cÊp th¾ng lîi vµ thµnh c«ng, tøc lµ ®¶ng viªn th¾ng lîi vµ thµnh c«ng. NÕu rêi khái §¶ng, rêi khái giai cÊp, th× c¸ nh©n dï tµi giái mÊy, còng nhÊt ®Þnh kh«ng lµm nªn viÖc g×. §¹o ®øc c¸ch m¹ng lµ v« luËn trong hoµn c¶nh nµo, ngêi ®¶ng viªn còng ph¶i ®®t lîi Ých cña §¶ng lªn trªn hÕt. NÕu khi lîi Ých cña §¶ng vµ lîi Ých cña c¸ nh©n m©u thuÉn víi nhau, th× lîi Ých c¸ nh©n ph¶i tuyÖt ®èi phôc tïng lîi Ých cña §¶ng. V× cha röa gét s¹ch chñ nghÜa c¸ nh©n, cho nªn cã ®¶ng viªn cßn "kÓ c«ng" víi §¶ng. Cã Ýt nhiÒu thµnh tÝch, th× hä muèn §¶ng "c¶m ¬n" hä. Hä ®ßi u ®·i, hä ®ßi danh dù vµ ®Þa vÞ. Hä ®ßi hëng thô. NÕu kh«ng tho¶ m·n yªu cÇu cña hä th× hä o¸n tr¸ch §¶ng, cho

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

r»ng hä "kh«ng cã tiÒn ®å", hä "bÞ hy sinh". Råi dÇn dÇn hä xa rêi §¶ng, thËm chÝ ph¸ ho¹i chÝnh s¸ch vµ kû luËt cña §¶ng. NhiÒu ®ång chÝ ho¹t ®éng trong thêi kú bÝ mËt vµ nhiÒu chiÕn sÜ trong thêi kú kh¸ng chiÕn ®· oanh liÖt hy sinh c¶ tÝnh m¹ng; nh÷ng anh hïng vµ chiÕn sÜ lao ®éng hÕt lßng hÕt søc t¨ng gia s¶n xuÊt; nh÷ng ®ång chÝ Êy kh«ng ®ßi ®Þa vÞ vµ danh dù, kh«ng bao giê ®ßi §¶ng c¶m ¬n. §¶ng ta lµ mét ®¶ng cã tÝnh chÊt quÇn chóng, cã hµng chôc v¹n ®¶ng viªn. V× hoµn c¶nh níc ta mµ sè ®«ng ®¶ng viªn thuéc thµnh phÇn tiÓu t s¶n. §iÒu ®ã kh«ng cã g× l¹. Dï v× ¶nh hëng cña t tëng t s¶n mµ lóc ®Çu cã ®¶ng viªn lËp trêng thiÕu v÷ng ch¾c, quan ®iÓm cßn m¬ hå, t tëng thiÕu ®óng ®¾n, nhng ®îc rÌn luyÖn trong c¸ch m¹ng vµ trong kh¸ng chiÕn, nãi chung ®¶ng viªn ta lµ tèt, trung thµnh víi §¶ng, víi c¸ch m¹ng. C¸c ®ång chÝ Êy hiÓu r»ng: ®¶ng viªn ph¹m sai lÇm th× sÏ ®a quÇn chóng ®Õn sai lÇm, cho nªn khi cã sai lÇm th× c¸c ®ång chÝ Êy s½n sµng vµ kÞp thêi söa ch÷a, kh«ng ®Ó nhiÒu sai lÇm nhá céng thµnh sai lÇm to. Do ®ã, c¸c ®ång chÝ Êy biÕt thËt thµ tù phª b×nh vµ thµnh khÈn phª b×nh ®ång chÝ kh¸c ®Ó cïng nhau tiÕn bé. Nh thÕ lµ ®óng víi ®¹o ®øc c¸ch m¹ng. Trong bao nhiªu n¨m ho¹t ®éng bÝ mËt, dï bÞ bän thùc d©n khñng bè g¾t gao vµ §¶ng ta g®p rÊt nhiÒu khã kh¨n, nguy hiÓm, nhng §¶ng ta ngµy cµng ph¸t triÓn, cµng m¹nh mÏ

vµ ®· l·nh ®¹o nh©n d©n lµm c¸ch m¹ng thµnh c«ng, kh¸ng chiÕn th¾ng lîi. §ã lµ v× §¶ng ta khÐo dïng c¸i vò khÝ s¾c bÐn phª b×nh vµ tù phª b×nh. Nhng vÉn cã mét sè Ýt ®¶ng viªn bÞ chñ nghÜa c¸ nh©n trãi buéc mµ trë nªn kiªu ng¹o, c«ng thÇn, tù cao tù ®¹i. Hä phª b×nh ngêi kh¸c mµ kh«ng muèn ngêi kh¸c phª b×nh hä; kh«ng tù phª b×nh ho®c tù phª b×nh mét c¸ch kh«ng thËt thµ, nghiªm chØnh. Hä sî tù phª b×nh th× sÏ mÊt thÓ diÖn, mÊt uy tÝn. Hä kh«ng l¾ng nghe ý kiÕn cña quÇn chóng. Hä xem khinh nh÷ng c¸n bé ngoµi §¶ng. Hä kh«ng biÕt r»ng: cã ho¹t ®éng th× khã mµ hoµn toµn tr¸nh khái sai lÇm. Chóng ta kh«ng sî sai lÇm, chØ sî ph¹m sai lÇm mµ kh«ng quyÕt t©m söa ch÷a. Muèn söa ch÷a cho tèt th× ph¶i s½n sµng nghe quÇn chóng phª b×nh vµ thËt thµ tù phª b×nh. Kh«ng chÞu nghe phª b×nh vµ kh«ng tù phª b×nh th× nhÊt ®Þnh l¹c hËu, tho¸i bé. L¹c hËu vµ tho¸i bé th× sÏ bÞ quÇn chóng bá r¬i. §ã lµ kÕt qu¶ tÊt nhiªn cña chñ nghÜa c¸ nh©n. Lùc lîng cña giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng lµ rÊt to lín, lµ v« cïng v« tËn. Nhng lùc lîng Êy cÇn cã §¶ng l·nh ®¹o míi ch¾c ch¾n th¾ng lîi. §ång thêi, §¶ng ph¶i ®i s¸t quÇn chóng, khÐo tæ chøc vµ l·nh ®¹o quÇn chóng, th× c¸ch m¹ng míi thµnh c«ng. §¹o ®øc c¸ch m¹ng lµ hoµ m×nh víi quÇn chóng thµnh mét khèi, tin quÇn chóng, hiÓu quÇn chóng, l¾ng nghe ý kiÕn cña quÇn chóng. Do lêi nãi vµ viÖc lµm, ®¶ng viªn, ®oµn viªn vµ c¸n bé lµm cho d©n tin, d©n phôc, d©n yªu, ®oµn kÕt quÇn chóng ch®t chÏ chung

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

quanh §¶ng, tæ chøc, tuyªn truyÒn vµ ®éng viªn quÇn chóng h¨ng h¸i thùc hiÖn chÝnh s¸ch vµ nghÞ quyÕt cña §¶ng. Trong c¸ch m¹ng vµ kh¸ng chiÕn, chóng ta ®· lµm ®óng nh vËy. Nhng hiÖn nay, chñ nghÜa c¸ nh©n ®ang ¸m ¶nh mét sè ®ång chÝ Hä tù cho m×nh c¸i g× còng giái, hä . xa rêi quÇn chóng, kh«ng muèn häc hái quÇn chóng mµ chØ muèn lµm thÇy quÇn chóng. Hä ng¹i lµm viÖc tæ chøc, tuyªn truyÒn vµ gi¸o dôc quÇn chóng. Hä m¾c bÖnh quan liªu, mÖnh lÖnh. KÕt qu¶ lµ quÇn chóng kh«ng tin, kh«ng phôc, cµng kh«ng yªu hä. Chung quy lµ hä kh«ng lµm nªn trß trèng g×. * * * MiÒn B¾c níc ta ®ang tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi. §ã lµ yªu cÇu cÊp b¸ch cña hµng chôc triÖu ngêi lao ®éng. §ã lµ c«ng tr×nh tËp thÓ cña quÇn chóng lao ®éng díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng ta. Chñ nghÜa c¸ nh©n lµ mét trë ng¹i lín cho viÖc x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Cho nªn th¾ng lîi cña chñ nghÜa x· héi kh«ng thÓ t¸ch rêi th¾ng lîi cña cuéc ®Êu tranh trõ bá chñ nghÜa c¸ nh©n. §Êu tranh chèng chñ nghÜa c¸ nh©n kh«ng ph¶i lµ "giµy xÐo lªn lîi Ých c¸ nh©n". Mçi ngêi ®Òu cã tÝnh c¸ch riªng, së trêng riªng, ®êi sèng riªng cña b¶n th©n vµ cña gia ®×nh m×nh. NÕu nh÷ng lîi Ých c¸ nh©n ®ã kh«ng tr¸i víi lîi Ých cña tËp thÓ th× kh«ng ph¶i lµ xÊu. Nhng l¹i ph¶i thÊy r»ng chØ ë trong chÕ ®é x· héi chñ

nghÜa th× mçi ngêi míi cã ®iÒu kiÖn ®Ó c¶i thiÖn ®êi sèng riªng cña m×nh, ph¸t huy tÝnh c¸ch riªng vµ së trêng riªng cña m×nh. Kh«ng cã chÕ ®é nµo t«n träng con ngêi, chó ý xem xÐt nh÷ng lîi Ých c¸ nh©n ®óng ®¾n vµ b¶o ®¶m cho nã ®îc tho¶ m·n b»ng chÕ ®é x· héi chñ nghÜa vµ céng s¶n chñ nghÜa. Trong x· héi cã giai cÊp bãc lét thèng trÞ, chØ cã lîi Ých c¸ nh©n cña mét sè rÊt Ýt ngêi thuéc giai cÊp thèng trÞ lµ ®îc tho¶ m·n, cßn lîi Ých c¸ nh©n cña quÇn chóng lao ®éng th× bÞ giµy xÐo. Tr¸i l¹i, trong chÕ ®é x· héi chñ nghÜa vµ céng s¶n chñ nghÜa lµ chÕ ®é do nh©n d©n lao ®éng lµm chñ, th× mçi ngêi lµ mét bé phËn cña tËp thÓ, gi÷ mét vÞ trÝ nhÊt ®Þnh vµ ®ãng gãp mét phÇn c«ng lao trong x· héi. Cho nªn lîi Ých c¸ nh©n lµ n»m trong lîi Ých cña tËp thÓ, lµ mét bé phËn cña lîi Ých tËp thÓ. Lîi Ých chung cña tËp thÓ ®îc b¶o ®¶m th× lîi Ých riªng cña c¸ nh©n míi cã ®iÒu kiÖn ®Ó ®îc tho¶ m·n. Lîi Ých cña c¸ nh©n g¾n liÒn víi lîi Ých cña tËp thÓ. NÕu lîi Ých c¸ nh©n m©u thuÉn víi lîi Ých tËp thÓ, th× ®¹o ®øc c¸ch m¹ng ®ßi hái lîi Ých riªng cña c¸ nh©n ph¶i phôc tïng lîi Ých chung cña tËp thÓ. C¸ch m¹ng tiÕn lªn m·i, §¶ng tiÕn lªn m·i. Cho nªn ngêi c¸ch m¹ng còng ph¶i tiÕn lªn m·i. Phong trµo c¸ch m¹ng l«i cuèn hµng øc hµng triÖu ngêi. C«ng viÖc c¸ch m¹ng lµ ngh×n ®iÒu mu«n lo¹i phøc t¹p, khã kh¨n. §Ó c©n nh¾c mäi hoµn c¶nh phøc t¹p, nh×n râ c¸c m©u thuÉn, ®Ó gi¶i quyÕt ®óng c¸c vÊn ®Ò, th× chóng ta ph¶i cè g¾ng häc tËp lý luËn

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

M¸c - Lªnin. Cã häc tËp lý luËn M¸c - Lªnin míi cñng cè ®îc ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, gi÷ v÷ng lËp trêng, n©ng cao sù hiÓu biÕt vµ tr×nh ®é chÝnh trÞ, míi lµm ®îc tèt c«ng t¸c §¶ng giao phã cho m×nh. Häc tËp chñ nghÜa M¸c - Lªnin lµ häc tËp c¸i tinh thÇn xö trÝ mäi viÖc, ®èi víi mäi ngêi vµ ®èi víi b¶n th©n m×nh; lµ häc tËp nh÷ng ch©n lý phæ biÕn cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin ®Ó ¸p dông mét c¸ch s¸ng t¹o vµo hoµn c¶nh thùc tÕ cña níc ta. Häc ®Ó mµ lµm. Lý luËn ®i ®«i víi thùc tiÔn. Nhng cã ®ång chÝ häc thuéc lßng mét sè s¸ch vë vÒ chñ nghÜa M¸c - Lªnin. Hä tù cho m×nh lµ hiÓu biÕt chñ nghÜa M¸c - Lªnin h¬n ai hÕt. Song khi g®p viÖc thùc tÕ, th× hä ho®c lµ m¸y mãc, ho®c lµ lóng tóng. Lêi nãi vµ viÖc lµm cña hä kh«ng nhÊt trÝ Hä häc s¸ch . vë M¸c - Lªnin, nhng kh«ng häc tinh thÇn M¸c - Lªnin. Häc ®Ó trang søc, chø kh«ng ph¶i ®Ó vËn dông vµo c«ng viÖc c¸ch m¹ng. §ã còng lµ chñ nghÜa c¸ nh©n. Chñ nghÜa c¸ nh©n ®Î ra tr¨m thø bÖnh nguy hiÓm: quan liªu, mÖnh lÖnh, bÌ ph¸i, chñ quan, tham «, l·ng phÝ... Nã trãi buéc, nã bÞt m¾t nh÷ng n¹n nh©n cña nã, nh÷ng ngêi nµy bÊt kú viÖc g× còng xuÊt ph¸t tõ lßng tham muèn danh lîi, ®Þa vÞ cho c¸ nh©n m×nh, chø kh«ng nghÜ ®Õn lîi Ých cña giai cÊp, cña nh©n d©n. Chñ nghÜa c¸ nh©n lµ mét kÎ ®Þch hung ¸c cña chñ nghÜa x· héi. Ngêi c¸ch m¹ng ph¶i tiªu diÖt nã. HiÖn nay, nhiÖm vô cña toµn §¶ng, toµn d©n ta lµ

ra søc t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm ®Ó x©y dùng miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi, lµm c¬ së v÷ng m¹nh cho c«ng cuéc thèng nhÊt níc nhµ. §ã lµ mét nhiÖm vô cùc kú vÎ vang. Chóng ta, tÊt c¶ ®¶ng viªn, ®oµn viªn, tÊt c¶ c¸n bé trong §¶ng vµ ngoµi §¶ng cÇn ph¶i quyÕt t©m suèt ®êi phôc vô §¶ng, phôc vô nh©n d©n. §ã lµ phÈm chÊt cao quý cña ngêi c¸ch m¹ng, ®ã lµ ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, ®ã lµ tÝnh §¶ng, tÝnh giai cÊp, nã b¶o ®¶m cho sù th¾ng lîi cña §¶ng, cña giai cÊp, cña nh©n d©n. §¹o ®øc c¸ch m¹ng kh«ng ph¶i trªn trêi sa xuèng. Nã do ®Êu tranh, rÌn luyÖn bÒn bØ h»ng ngµy mµ ph¸t triÓn vµ cñng cè. Còng nh ngäc cµng mµi cµng s¸ng, vµng cµng luyÖn cµng trong. Cã g× sung síng vÎ vang h¬n lµ trau dåi ®¹o ®øc c¸ch m¹ng ®Ó gãp phÇn xøng ®¸ng vµo sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ gi¶i phãng loµi ngêi. RÊt mong c¸c ®ång chÝ ®¶ng viªn, ®oµn viªn, c¸n bé trong §¶ng vµ ngoµi §¶ng ®Òu cè g¾ng, ®Òu tiÕn bé.

TRÇN LùC

T¹p chÝ Häc tËp, sè 12 n¨m 1958.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN VíI HäC SINH Vµ GI¸O VI£N TR¦êNG PHæ TH¤NG CÊP III CHU V¡N AN (Hµ NéI)
Do c¸c ch¸u cè g¾ng, do c¸c thÇy, c¸c c« gi¸o cè g¾ng, n¨m nay, nhÊt lµ mÊy th¸ng gÇn ®©y c¸c ch¸u cã nh÷ng tiÕn bé kh¸. T¸c phong, kû luËt, t tëng tiÕn bé, nh thÕ lµ tèt. Tham gia lao ®éng nh thÕ lµ tèt. Tríc nãi: lao ®éng lµ vÎ vang. Nhng c¸c ch¸u hiÓu: anh lao ®éng, t«i vÎ vang. Nay hiÓu: m×nh lao ®éng, m×nh vÎ vang. V× c¸c ch¸u, c¸c thÇy, c¸c c« trùc tiÕp lao ®éng nªn tinh thÇn ®èi víi lao ®éng còng cã kh¸c. Tríc: c¸c ch¸u cha biÕt khã nhäc cña c«ng nh©n, n«ng d©n. B©y giê: c¸c ch¸u biÕt lao ®éng cña c«ng n«ng cÇn cï, khã nhäc. Tríc: c¸c ch¸u c¬m ®Õn th× ¨n, ¸o ®Õn th× m®c. B©y giê: biÕt râ lµm ra c¬m ¸o lµ khã nhäc. Tríc: kh«ng biÕt v× sao ph¶i cÇn kiÖm. Nay hiÓu râ lµ lao ®éng khã nhäc míi cã c¬m ¨n, ¸o m®c, nªn biÕt v× sao ph¶i cÇn kiÖm. Nh thÕ lµ t tëng biÕn ®æi. Tríc khinh lao ®éng ch©n tay. B©y giê träng lao ®éng ch©n tay vµ ngêi lao ®éng. Nh thÕ lµ t tëng biÕn ®æi. Do ®ã, t¸c phong cña c¸c ch¸u còng thay ®æi. Tríc: §i häc vÒ vøt s¸ch, ¨n c¬m råi ch¬i kh«ng lµm viÖc nhµ, v× cho m×nh lµ c« lµ cËu häc trß, nhÊt lµ häc trß trêng Bëi lµ oai l¾m. B©y giê c¸c ch¸u ®· ng¨n n¾p trËt tù h¬n. Còng do nh thÕ mµ chÝ khÝ c¸c ch¸u tèt h¬n.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

B¸c nãi c¸c ch¸u chí giËn. Tríc: c¸c ch¸u ¨n b¸m bè mÑ. B©y giê bíc ®Çu Ýt nhiÒu c¸c ch¸u ®· biÕt tù lùc c¸nh sinh nh lµm vên, lµm méc... C¸c ch¸u häc tËp nh÷ng ngêi lao ®éng, c¸c ch¸u kh«ng muèn ¨n b¸m bè mÑ, ¨n b¸m x· héi. Tríc: c¸c ch¸u chØ häc trong s¸ch. B©y giê: häc vµ thùc hµnh kÕt hîp víi nhau. VÝ dô: tríc kia häc vÒ n«ng häc, thÇy vµ trß chØ häc trong s¸ch vë. B©y giê: c¸c ch¸u vÒ n«ng th«n, cµy cÊy, trång trät, lµm ph©n. Nh thÕ lµ häc kÕt hîp víi hµnh. Do lao ®éng, tri thøc t¨ng thªm. Do lao ®éng, søc khoÎ t¨ng h¬n. §ã lµ kÕt qu¶ cña lao ®éng s¶n xuÊt. * * * X· héi chñ nghÜa lµ c¸i g×? C¸c ch¸u cã hiÓu kh«ng? X· héi chñ nghÜa lµ tÊt c¶ mäi ngêi ph¶i ra søc lao ®éng x©y dùng chñ nghÜa x· héi; chñ nghÜa x· héi x©y dùng ®îc mäi ngêi míi sung síng, Êm no. Trêng häc cña ta lµ trêng häc x· héi chñ nghÜa. Trêng häc x· héi chñ nghÜa lµ thÕ nµo? Nhµ trêng x· héi chñ nghÜa lµ nhµ trêng: - Häc ®i víi lao ®éng. - Lý luËn ®i víi thùc hµnh. - CÇn cï ®i víi tiÕt kiÖm. * * *

Muèn x· héi chñ nghÜa, ph¶i cã: ngêi x· héi chñ nghÜa. Muèn cã ngêi x· héi chñ nghÜa, ph¶i cã t tëng x· héi chñ nghÜa. T tëng x· héi chñ nghÜa tr¸i h¼n víi c¸ nh©n chñ nghÜa. C¸i g× kh«ng ph¶i x· héi chñ nghÜa lµ c¸ nh©n chñ nghÜa. C¸ nh©n chñ nghÜa ®Î ra hµng tr¨m tÝnh xÊu nh siªng ¨n, biÕng lµm, kÌn cùa, nghÜ ®Õn m×nh kh«ng nghÜ ®Õn ®ång bµo, tham danh lîi, ®Þa vÞ, v.v.. C¸c thÇy, c¸c c« gi¸o, c¸c ch¸u cÇn lu«n lu«n båi dìng t tëng x· héi chñ nghÜa, ®Êu tranh tiªu diÖt c¸ nh©n chñ nghÜa. B¸c ®îc nghe b¸o c¸o n¨m nay c¸c ch¸u tiÕn bé h¬n n¨m ngo¸i, tiÕn bé vÒ häc tËp, lao ®éng, kû luËt, trËt tù vµ t¸c phong. §ã lµ tiÕn bé bíc ®Çu. Nh thÕ lµ tèt. B¸c mong c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o ®oµn kÕt cè g¾ng tiÕn bé h¬n n÷a. T¬ng lai ®Ñp ®Ï lµ cña tÊt c¶ mäi ngêi. Mäi ngêi ph¶i cè g¾ng. B¸c mong n¨m sau c¸c ch¸u tiÕn bé h¬n. C¸c ch¸u ph¶i xøng ®¸ng lµ chñ nh©n t¬ng lai cña níc ViÖt Nam hoµ b×nh - thèng nhÊt - ®éc lËp - d©n chñ vµ giµu m¹nh. C¸c ch¸u cã lµm ®îc kh«ng? (Cã) - Cã ch¾c kh«ng? (Cã) - Cã quyÕt t©m kh«ng? (QuyÕt t©m). ThÕ th× tèt.
Nãi ngµy 31-12-1958. B¶n ®¸nh m¸y, cã bót tÝch söa ch÷a, lu t¹i B¶o tµng Hå ChÝ Minh.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TH¥ CHóC MõNG N¡M MíI (1959)
Chóc mõng ®ång bµo n¨m míi, §oµn kÕt thi ®ua tiÕn tíi, Hoµn thµnh kÕ ho¹ch ba n¨m, Thèng nhÊt níc nhµ th¾ng lîi.

Hå CHÝ MINH

B¸o Nh©n d©n, sè 1754, ngµy 1-1-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr.254-255. §IÖN MõNG LI£N X¤ PHãNG THµNH C¤NG T£N LöA Vò TRô

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé, Bé §éI, C¤NG NH¢N, NH¢N VI£N THAM GIA X¢Y DùNG VIÖN B¶O TµNG C¸CH M¹NG TRUNG ¦¥NG
ViÖn b¶o tµng C¸ch m¹ng còng nh mét cuèn sö. Nã cho ta thÊy râ «ng cha ta ®· khã nhäc nh thÕ nµo míi x©y dùng nªn ®Êt níc t¬i ®Ñp ngµy nay; §¶ng vµ c¸c chiÕn sÜ c¸ch m¹ng ®· hy sinh nh thÕ nµo, nay míi cã tù do, cã ®éc lËp, cã c«ng nghiÖp, cã n«ng nghiÖp ph¸t triÓn. Liªn X«, sau khi c¸ch m¹ng thµnh c«ng ®· ph¶i th¾t lng buéc bông 18 n¨m ®Ó kiÕn thiÕt. Cho nªn tõ mét níc kinh tÕ thuéc lo¹i l¹c hËu nhÊt ë ch©u ¢u ®Õn nay Liªn X« ®· vît Mü lµ níc m¹nh nhÊt phe ®Õ quèc vÒ nhiÒu ngµnh, nhÊt lµ vÒ khoa häc vµ kü thuËt. Liªn X« ®· cã vÖ tinh, cã tªn löa vò trô. N¨m 1924, tøc lµ b¶y n¨m sau khi C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi thµnh c«ng, lóc ®ã ®êi sèng cña nh©n d©n Liªn X« cßn khæ h¬n ë níc ta hiÖn nay nhiÒu, c¸i g× còng thiÕu, chØ cã mét c¸i lµ thõa, rÊt thõa: ®ã lµ tinh thÇn; chÝnh v× thÕ mµ Liªn X« míi cã ngµy nay. Hoµn c¶nh ViÖt Nam hiÖn nay tuy cßn nhiÒu khã kh¨n nhng vÉn cã nhiÒu thuËn lîi h¬n Liªn X« håi sau C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi. Anh chÞ em ph¶i noi g¬ng Liªn X«, noi g¬ng c¸c chiÕn sÜ c¸ch m¹ng mµ c«ng lao cßn ghi cô thÓ ë ViÖn b¶o tµng nµy.
Nãi ngµy 5-1-1959. S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt,

KÝnh göi ®ång chÝ Kh¬rótsèp, BÝ th thø nhÊt Ban ChÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng Céng s¶n Liªn X«, Tha ®ång chÝ th©n mÕn, Toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam rÊt sung síng ®îc tin Liªn X« ®· thµnh c«ng vÎ vang trong viÖc b¾n tªn löa vò trô. §ã lµ mét th¾ng lîi to lín míi cña nÒn khoa häc x«viÕt, th¾ng lîi cña chñ nghÜa x· héi, cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin. T«i xin göi ®ång chÝ lêi chóc mõng nhiÖt liÖt nhÊt vµ nhê ®ång chÝ chuyÓn lêi hoan nghªnh cña chóng t«i tíi c¸c nhµ b¸c häc, kü thuËt vµ c«ng nh©n Liªn X« vµ tíi toµn thÓ nh©n d©n Liªn X«. T«i göi ®Õn ®ång chÝ lêi chµo th©n ¸i. Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1759, ngµy 6-1-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

T×NH H÷U NGHÞ V¤ S¶N TH¾NG Lîi1)
Tríc hÕt, t«i xin c¶m ¬n b¸o Tin tøc vµ nh÷ng ®ång chÝ céng t¸c cña b¸o ®· cã s¸ng kiÕn ra mét sè ®®c biÖt vÒ níc chóng t«i, níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. §iÒu ®ã mét lÇn n÷a chøng tá nh÷ng ngêi anh em Liªn X« chó ý mét c¸ch ®Çy nhiÖt t×nh ®Õn bíc tiÕn vµ nh÷ng thµnh tùu cña nh©n d©n níc chóng t«i trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ trong cuéc ®Êu tranh nh»m hoµ b×nh thèng nhÊt níc ViÖt Nam. Cã nh÷ng lêi mµ hµng triÖu ngêi nh¾c ®i nh¾c l¹i ®Õn hµng triÖu lÇn mµ vÉn lu«n lu«n thÝch hîp vµ kh«ng bao giê thõa c¶. Ch¼ng h¹n nh khÈu hiÖu lÞch sö "V« s¶n tÊt c¶ c¸c níc, liªn hîp l¹i!" mµ M¸c vµ ¡ngghen ®· nªu ra cho chóng ta. Khi hµng triÖu ®ång bµo ViÖt Nam chóng t«i nãi ®Õn t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n níc chóng t«i vµ nh©n d©n Liªn X« th× còng nh vËy, hä lu«n lu«n nh¾c l¹i nh÷ng c©u: - ChÝnh nhê cã C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi vÜ ®¹i chØ ®êng mµ C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m cña chóng ta míi thµnh c«ng. - ChÝnh nhê cã t×nh ®oµn kÕt anh em cña nh©n d©n Liªn X« vµ nh©n d©n c¸c níc d©n chñ nh©n d©n mµ cuéc chiÕn tranh yªu níc cña ta chèng ®Õ quèc Ph¸p míi th¾ng lîi. - ChÝnh nhê cã sù gióp ®ì kh¶ng kh¸i cña Liªn X«, cña níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa vµ cña c¸c níc anh em kh¸c mµ chóng ta míi cã thÓ kh«i phôc ®îc ®Êt níc ta ®· bÞ tµn ph¸ trong chÝn n¨m chiÕn tranh do chñ
) Bµi viÕt cho b¸o Tin tøc (Liªn X«), sè ®®c biÖt vÒ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, ra ngµy 7-1-1959.
1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nghÜa thùc d©n ®Çy téi ¸c g©y ra. Nh÷ng ®ång bµo ViÖt Nam chóng t«i còng rÊt chó ý theo dâi vµ phÊn khëi tríc nh÷ng thµnh tùu to lín cña nh©n d©n Liªn X« vÜ ®¹i trong sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n, v× nh©n d©n chóng t«i coi sù nghiÖp vµ nh÷ng thµnh tùu cña nh©n d©n Liªn X« lµ b¸o hiÖu vµ ®¶m b¶o cho sù nghiÖp vµ nh÷ng thµnh tùu cña chÝnh m×nh. §îc ¸nh s¸ng cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin quang vinh soi ®êng, ®îc häc tËp tÊm g¬ng anh hïng cña §¶ng Céng s¶n Liªn X« gÇn 30 n¨m nay, §¶ng chóng t«i, §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam (tríc kia lµ §¶ng Céng s¶n §«ng D¬ng), lu«n lu«n gi¬ng cao vµ gi÷ v÷ng ngän cê ®éc lËp d©n téc vµ gi¶i phãng c¸c tÇng líp lao ®éng cña níc chóng t«i. §Ó ®Êu tranh vµ chiÕn th¾ng chñ nghÜa ®Õ quèc vµ chÕ ®é phong kiÕn, §¶ng chóng t«i ®· biÕt ®oµn kÕt tÊt c¶ nh÷ng ngêi c¸ch m¹ng vµ nh÷ng ngêi ch©n chÝnh yªu níc trong mét M®t trËn d©n téc réng r·i vµ m¹nh mÏ trªn c¬ së v÷ng ch¾c cña khèi liªn minh c«ng n«ng. Víi søc m¹nh cña khèi ®oµn kÕt ®ã, chóng t«i ®· cã thÓ gi¶i phãng ®Êt níc chóng t«i khái ¸ch ®Õ quèc vµ phong kiÕn. Nhng, nh mét con thó d÷ tríc khi t¾t thë cßn g©y h¹i cho ngêi, bän thùc d©n Ph¸p, tríc khi cót vÒ níc, ®· d©ng miÒn Nam níc chóng t«i cho bän ®Õ quèc Mü vµ bän nµy ®· cè biÕn miÒn Nam níc chóng t«i thµnh thuéc ®Þa vµ c¨n cø qu©n sù cña chóng. Nh vËy lµ ë §«ng - Nam ch©u ¸, chóng t«i ®· ®øng ë tiÒn ®ån cña m®t trËn d©n chñ vµ hoµ b×nh toµn thÕ giíi chèng chñ nghÜa ®Õ quèc vµ chiÕn tranh. V× thÕ chóng t«i ph¶i dèc toµn søc vµo sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, ph¶i kh«ng ngõng n©ng cao møc sèng cña

®ång bµo chóng t«i ë miÒn B¾c. Lµm nh thÕ tøc lµ chóng t«i cñng cè thµnh tr× ®Êu tranh chèng chñ nghÜa ®Õ quèc Mü, giµnh thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh. Chóng t«i tuyÖt ®èi tin tëng ë th¾ng lîi cuèi cïng cña chóng t«i. Trung thµnh víi chñ nghÜa x· héi, víi giai cÊp v« s¶n thÕ giíi, chóng t«i lu«n lu«n cè g¾ng ®ãng gãp phÇn cèng hiÕn nhá cña m×nh vµo sù nghiÖp cñng cè vµ t¨ng cêng sù ®oµn kÕt nhÊt trÝ kh«ng g× ph¸ vì næi cña ®¹i gia ®×nh c¸c níc x· héi chñ nghÜa chóng ta mµ nh©n d©n Liªn X« lµ nh÷ng ngêi anh c¶. Mét lÇn n÷a, xin c¶m ¬n c¸c ®ång chÝ ë b¸o Tin tøc vµ xin göi lêi chµo anh em tíi c¸c b¹n ®äc.

Hå CHÝ MINH

S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr.256-258.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN T¹I N¤NG TR¦êNG QU¢N §éI AN KH¸NH
N«ng trêng qu©n ®éi còng nh n«ng trêng quèc doanh ph¶i ®i ®Çu trong s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, ph¶i thi ®ua lµm g¬ng mÉu trong nh©n d©n vµ chó ý gióp ®ì nh©n d©n. N«ng trêng ph¶i lµm thÕ nµo cho møc thu ho¹ch ch¼ng nh÷ng ®ñ chi phÝ cho n«ng trêng mµ cßn cã nhiÒu l·i n÷a. Muèn thÕ, mäi ngêi ph¶i cè g¾ng t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. C¸n bé ph¶i tham gia lao ®éng, bé ®éi, c«ng nh©n tham gia qu¶n lý n«ng trêng; cÇn biÕt tæ chøc khÐo vµ kÞp thêi phæ biÕn nh÷ng kinh nghiÖm tèt, ®Ó ®a n¨ng suÊt lªn ®Òu. HiÖn nay vÉn cßn mét sè t tëng lÖch l¹c trong anh em nh cho lao ®éng trÝ ãc vÎ vang h¬n lao ®éng ch©n tay, hay lµ lµm trong nhµ m¸y vÎ vang h¬n ë n«ng trêng, n«ng th«n. CÇn ph¶i x¸c ®Þnh râ bÊt kú lao ®éng nµo Ých níc, lîi d©n còng ®Òu vÎ vang c¶. CÇn g¹t bá t

tëng c¸ nh©n chñ nghÜa, v× t tëng c¸ nh©n chñ nghÜa ®Î ra nhiÒu c¸i xÊu nh lêi biÕng, tham «, ®ßi hëng thô, kÌn cùa, ®Þa vÞ... Muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× ph¶i cã con ngêi x· héi chñ nghÜa, muèn cã con ngêi x· héi chñ nghÜa ph¶i cã t tëng x· héi chñ nghÜa, muèn cã t tëng x· héi chñ nghÜa ph¶i gét röa t tëng c¸ nh©n chñ nghÜa. C¸n bé, bé ®éi, c«ng nh©n ë n«ng trêng kh«ng ®îc tho¶ m·n víi th¾ng lîi vô mïa võa qua, v× ®Êy míi chØ lµ thµnh tÝch bíc ®Çu. CÇn ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a ®Ó vô §«ng - Xu©n ®¹t n¨ng suÊt cao h¬n n÷a, ph¶i quyÕt t©m thùc hiÖn cho kú ®îc møc thi ®ua cña n«ng trêng ®· ®Ò ra. C¸c ®¶ng viªn, thanh niªn lao ®éng vµ c¸n bé ph¶i g¬ng mÉu trong s¶n xuÊt, gióp ®ì, l«i cuèn anh chÞ em ngoµi §¶ng, ngoµi §oµn cïng tiÕn bé.
Nãi ngµy 10-1-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1767, ngµy 14-1-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN T¹I HéI NGHÞ TæNG KÕT C¤NG T¸C THUû LîI TOµN MIÒN B¾C
C«ng t¸c thuû lîi lµ mét c«ng t¸c rÊt quan träng, c¸n bé thuû lîi trong mÊy n¨m qua ®· cã cè g¾ng ®¹t nhiÒu thµnh tÝch. Nhng còng cßn nhiÒu khuyÕt ®iÓm, khuyÕt ®iÓm lín nhÊt lµ thiÕu chÝ khÝ lµm chñ níc nhµ, thiÕu tinh thÇn tr¸ch nhiÖm. N¨m ngo¸i, c¸c ®Þa ph¬ng lµm h¬n 100 c¸i cèng, sau khi kiÓm tra cã nhiÒu c¸i háng. Tr¸ch nhiÖm Êy lµ do c¸n bé quan liªu, thiÕu tinh thÇn phô tr¸ch mµ lµm thiÖt h¹i tiÒn b¹c cña Nhµ níc, c«ng søc cña nh©n d©n. Cã mét sè t tëng lÖch l¹c hiÖn nay nh mét sè c¸n bé

chØ muèn lµm c«ng tr×nh thuû lîi h¹ng lín, lo kh«ng thùc hiÖn ®îc chØ tiªu b×nh qu©n mçi ngêi lµm 10 thíc khèi ®Êt trong vô §«ng - Xu©n nµy, sî kh«ng ®¾p ®îc 20 triÖu thíc khèi ®Êt ®ª trong n¨m 1959, ho®c muèn th¸o níc cµy ¶i, kh«ng th«ng viÖc ®Ó níc cµy dÇm. C¸n bé ph¶i ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng, tÊt c¶ mäi viÖc ®Òu lÊy chÝnh trÞ lµm ®Çu. CÇn thùc hiÖn ®óng ph¬ng ch©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ: gi÷ níc lµ chÝnh, thuû lîi h¹ng nhá lµ chÝnh vµ nh©n d©n tù lµm lµ chÝnh. Gi÷ níc lµ biÖn ph¸p tÝch cùc, chñ ®éng ®Ó chèng h¹n h¸n, chèng óng thuû vµ chèng lôt. Vô §«ng Xu©n nµy, nh÷ng n¬i cã thãi quen cµy ¶i l©u ®êi mµ xÐt thÊy kh«ng cã nguån níc ®¶m b¶o, th× ph¶i kiªn tr× gi¶i thÝch cho nh©n d©n thÊy râ lîi Ých: thªm ph©n bãn cho lóa tèt, cßn h¬n ®Ó ¶i mµ kh«ng cã níc cÊy lóa. CÇn ph¸t triÓn thËt nhiÒu c«ng tr×nh thuû lîi h¹ng nhá, v× cã thÓ lµm ®îc réng kh¾p, hîp víi søc d©n, tèn Ýt mµ cã hiÖu qu¶ nhanh vµ nhiÒu. Trªn c¬ së thuû lîi h¹ng nhá lµ chÝnh, cÇn gióp ®ì ®Þa ph¬ng lµm nh÷ng c«ng tr×nh thuû lîi h¹ng võa, tËn dông nh÷ng c«ng tr×nh lín s½n cã. Nhµ níc sÏ lµm thªm mét Ýt c«ng tr×nh h¹ng lín ë nh÷ng n¬i thËt cÇn thiÕt. Trong viÖc x©y dùng thuû lîi, cÇn ph¸t ®éng vµ dùa vµo lùc lîng quÇn chóng lµ chÝnh. §Ó lµm tèt nh÷ng viÖc trªn ®©y, ®i ®«i víi viÖc ®Èy m¹nh phong trµo hîp t¸c ho¸, c¸c cÊp uû ph¶i t¨ng cêng l·nh ®¹o c«ng t¸c thuû lîi chÆt chÏ h¬n n÷a; toµn §¶ng tham gia ®éng viªn phong trµo vµ cïng nh©n d©n thùc hiÖn. §iÓm mÊu chèt lµ l·nh ®¹o t tëng, lµm cho c¸n bé vµ nh©n d©n th«ng suèt ®êng lèi, ph¬ng ch©m c«ng t¸c thuû lîi míi. Níc lµ kh©u quan träng bËc nhÊt. C¸n bé ph¶i ®i s¸t thùc tÕ, thêng xuyªn ®Êu tranh chèng t tëng l¹c hËu vµ b¶o thñ, ph¸t huy t tëng tiªn tiÕn. C¸n bé chÝnh trÞ ph¶i biÕt kü thuËt, c¸n bé kü thuËt ph¶i biÕt chÝnh trÞ. ChÝnh trÞ vµ kü thuËt ph¶i kÕt hîp víi nhau, kh«ng thÓ t¸ch rêi nhau ®îc. ViÖc quan träng tríc m¾t lµ ®Èy m¹nh phong trµo lµm c«ng t¸c thuû lîi, ra søc chèng h¹n vµ phßng h¹n,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

phôc vô s¶n xuÊt §«ng- Xu©n. C¸n bé h·y cïng nh©n d©n "v¾t ®Êt ra níc, thay trêi lµm ma", quyÕt t©m ®¶m b¶o cã ®ñ níc cho vô §«ng Xu©n. CÇn kÕt hîp víi phong trµo hîp t¸c ho¸ vµ phong trµo s¶n xuÊt chung, lÊy phong trµo thuû lîi §«ng Xu©n nµy lµm ®µ cho viÖc hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch c¶ n¨m 1959; vµ lµm cho kÕ ho¹ch ba n¨m thµnh c«ng tèt ®Ñp.
Nãi ngµy 10-1-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1767, ngµy 14-1-1959.

lùc lîng ®Õ quèc. Ch¾c ch¾n r»ng n¨m 1959, bän ®Õ quèc sÏ g®p nh÷ng khã kh¨n vµ thÊt b¹i míi, phe hoµ b×nh, d©n chñ vµ x· héi chñ nghÜa sÏ cã nh÷ng th¾ng lîi míi. C¸n bé trong khi häc tËp nghiªn cøu nh nghiªn cøu vÒ x· héi, con ngêi vµ sù vËt th× ph¶i xem xÐt toµn diÖn, xem qu¸ khø, nhÊt lµ xem hiÖn t¹i ®Ó hiÓu biÕt vµ suy ®o¸n t¬ng lai. Cã thÕ míi nhËn ®Þnh t×nh h×nh, míi nhËn xÐt sù viÖc x¶y ra ®îc ®óng ®¾n. Mäi ngêi ph¶i nªu cao tinh thÇn lµm chñ níc nhµ, ra søc thi ®ua, n©ng cao tr×nh ®é chÝnh trÞ vµ khoa häc, phôc vô nh©n d©n, x©y dùng Tæ quèc, gãp phÇn xøng ®¸ng vµo c«ng cuéc c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c vµ thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ. Chóc anh chÞ em c¸n bé cè g¾ng ®oµn kÕt, ph¸t huy tù do t tëng, thµnh khÈn phª b×nh gióp ®ì nhau häc tËp tiÕn bé vµ thµnh c«ng.
Nãi ngµy 10-1-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1767, ngµy 14-1-1959.

NãI CHUYÖN T¹I LíP NGHI£N CøU CHÝNH TRÞ TR¦êNG §¹I HäC NH¢N D¢N
Thêi ®¹i chóng ta lµ thêi ®¹i vÎ vang, thêi ®¹i th¾ng lîi cña chñ nghÜa x· héi, cña ®éc lËp d©n téc, cña hoµ b×nh d©n chñ; lµ thêi ®¹i suy yÕu cña chñ nghÜa ®Õ quèc. N¨m 1958 võa qua ®· chøng tá ®iÒu ®ã. Lùc lîng x· héi chñ nghÜa, d©n téc gi¶i phãng vµ hoµ b×nh d©n chñ ®ang ph¸t triÓn nhanh chãng vµ ®· m¹nh h¬n h¼n

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TR¶ LêI PHáNG VÊN CñA PHãNG VI£N H·NG TH¤NG TIN Mü UPI ë T¤KI¤ (NHËT B¶N)
Hái: Theo ý kiÕn cña Chñ tÞch th× t×nh h×nh thÕ giíi trong n¨m 1958 cã nh÷ng biÕn chuyÓn g× quan träng nhÊt? Tr¶ lêi: Theo ý t«i, trong n¨m 1958, viÖc quan träng nhÊt trªn thÕ giíi lµ: lùc lîng x· héi chñ nghÜa vµ phong trµo gi¶i phãng d©n téc ph¸t triÓn m¹nh, chñ nghÜa thùc d©n tan r· vµ lùc lîng ®Õ quèc suy yÕu nhiÒu. §®c biÖt lµ nÒn kinh tÕ cña c¸c níc x· héi chñ nghÜa ph¸t triÓn nh¶y vät, cßn nÒn kinh tÕ cña c¸c níc t b¶n th× khñng ho¶ng sa sót. Hái: Chñ tÞch cã thÊy r»ng sang n¨m 1959 t×nh h×nh c¨ng th¼ng gi÷a §«ng vµ T©y cã thÓ dÞu bít ®îc chót nµo kh«ng? Tr¶ lêi: T«i nghÜ r»ng cã hy väng t×nh h×nh sÏ bít c¨ng th¼ng gi÷a ph¬ng §«ng vµ ph¬ng T©y. Hái: Theo ý kiÕn cña Chñ tÞch, trong n¨m 1959 viÖc thèng nhÊt níc ViÖt Nam cã thÓ cã nh÷ng thuËn lîi g×? Tr¶ lêi: Chóng t«i lu«n lu«n tin ch¾c r»ng níc ViÖt Nam nhÊt ®Þnh sÏ thèng nhÊt, thêi gian cµng ®i tíi, sù tin ch¾c Êy cµng nhiÒu. Hái : Trong n¨m 1959, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ cã nh÷ng kÕ ho¹ch cô thÓ g× ®Ó ph¸t triÓn h¬n n÷a nÒn kinh tÕ vµ n«ng nghiÖp ë ViÖt Nam? Tr¶ lêi: N¨m 1959, chóng t«i cã kÕ ho¹ch x©y dùng

c¬ b¶n nh»m ph¸t triÓn kinh tÕ, t¨ng cêng h¬n n÷a c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp so víi n¨m 1958. Hái: Níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ cã ®Þnh thµnh lËp "c«ng x· nh©n d©n" nh ë níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa kh«ng? Tr¶ lêi: Tríc m¾t, chóng t«i kh«ng ®Þnh tæ chøc "c«ng x· nh©n d©n". Chóng t«i cã kÕ ho¹ch hîp t¸c ho¸ n«ng th«n, t¨ng gia s¶n xuÊt vµ c¶i thiÖn h¬n n÷a ®êi sèng cña nh©n d©n. T«i göi «ng vµ ®éc gi¶ cña «ng lêi chµo th©n mËt.
Tr¶ lêi ngµy 17-1-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1780, ngµy 27-1-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ C¸N Bé §OµN THANH NI£N LAO §éNG VIÖT NAM
B¸c ®îc nghe b¸o c¸o lµ §oµn thanh niªn khai héi. B¸c ®Õn th¨m c¸c ch¸u. GÇn ®©y thanh niªn cã tiÕn bé, B¸c thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ khen c¸c ch¸u. VÒ nhiÖm vô cña thanh niªn, nam n÷ thanh niªn ph¶i lµm sao thùc hiÖn ®îc tèt khÈu hiÖu: ViÖc g× khã cã thanh niªn, ë ®©u khã cã thanh niªn . N¨m 1959 lµ n¨m b¶n lÒ cña kÕ ho¹ch 3 n¨m, ph¶i ®Èy m¹nh s¶n xuÊt vÒ c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp vµ ®Èy m¹nh ph¸t triÓn v¨n ho¸. Nam n÷ thanh niªn g¸nh phÇn quan träng trong viÖc thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô ®ã, nh ë n«ng th«n ph¶i ®Èy m¹nh phong trµo hîp t¸c ho¸, ë xÝ nghiÖp ®Èy m¹nh c«ng t¸c ph¸t ®éng c«ng nh©n viªn chøc c¶i tiÕn chÕ ®é qu¶n lý xÝ nghiÖp. Nh©n ®©y B¸c khen thanh niªn n«ng th«n ®· cè g¾ng tham gia phong trµo ®æi c«ng hîp t¸c ®Èy m¹nh s¶n xuÊt. Trong viÖc thùc hiÖn ba cuéc c¶i t¹o: c¶i t¹o n«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp vµ c«ng th¬ng nghiÖp t b¶n t nh©n, thanh niªn còng ph¶i ®ãng gãp phÇn quan träng. ë Trung Quèc, trong viÖc c¶i t¹o t b¶n t nh©n, thanh niªn cã t¸c dông tuyªn truyÒn bè mÑ, bµ con anh em m×nh thùc hiÖn tèt chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ. Nãi chung thanh niªn ph¶i chuÈn bÞ lµm ngêi chñ níc nhµ. Muèn thÕ ph¶i ra søc häc tËp chÝnh trÞ, kü thuËt, v¨n ho¸, tríc hÕt ph¶i rÌn luyÖn vµ thÊm nhuÇn t tëng x· héi chñ nghÜa, gét röa c¸ nh©n chñ nghÜa; muèn thÕ

§oµn thanh niªn ph¶i cñng cè vµ ph¸t triÓn h¬n n÷a. ë Liªn X«, Trung Quèc sè lîng ®oµn viªn thanh niªn céng s¶n nhiÒu h¬n sè lîng ®¶ng viªn. §oµn Thanh niªn Céng s¶n Lªnin Liªn X« cã 18 triÖu ®oµn viªn, §¶ng Céng s¶n Liªn X« cã 8 triÖu 239 ngh×n ®¶ng viªn. §oµn Thanh niªn Céng s¶n Trung Quèc cã 20 triÖu ®oµn viªn. §¶ng Céng s¶n Trung Quèc cã 10 triÖu 730 ngh×n ®¶ng viªn. Cßn ë ta th× sè lîng ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn xÊp xØ nhau, nªn ph¶i cè g¾ng ph¸t triÓn h¬n n÷a §oµn thanh niªn. Trong mäi viÖc, thanh niªn ph¶i lµm ®Çu tµu, xung phong g¬ng mÉu. Thanh niªn h¨ng h¸i lµ tèt nhng chí xa rêi quÇn chóng, xa rêi th× kh«ng lµm ®îc ®Çu tµu ®Çu tµu rêi toa lµ v« dông. Xung phong g¬ng mÉu lµ m×nh lµm tèt vµ gióp ®ì cho ngêi kh¸c còng lµm tèt. Ph¶i cè g¾ng lµm g¬ng mÉu, lµm ®Çu tµu, kh«ng t¸ch rêi quÇn chóng. Tãm l¹i, §oµn thanh niªn ph¶i cñng cè tèt, ph¸t triÓn tèt ®Ó gãp phÇn x©y dùng miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh cho thèng nhÊt níc nhµ. B¸c mong Héi nghÞ cã ch¬ng tr×nh bµn b¹c thiÕt thùc, tríc m¾t lµ ®Èy m¹nh s¶n xuÊt §«ng - Xu©n th¾ng lîi. Vô mïa võa qua, thanh niªn ®· gãp phÇn kh¸; vô s¶n xuÊt §«ng - Xu©n, thanh niªn ph¶i lµm kh¸ h¬n n÷a. Vô s¶n xuÊt §«ng - Xu©n th¾ng lîi sÏ gióp cho viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ trong mäi ngµnh. Thanh niªn ph¶i xung phong trong s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. Trong c«ng nghiÖp, thanh niªn ph¶i xung phong thùc hiÖn c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp ®Èy m¹nh s¶n xuÊt. Cuèi cïng, B¸c mong c¸c ch¸u lµm tèt c¸c viÖc Êy råi b¸o c¸o thµnh tÝch cho B¸c. B¸c sÏ ®Ò nghÞ Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ khen thëng.
Nãi ngµy 19-1-1959. S¸ch Hå Chñ tÞch bµn vÒ gi¸o dôc, Nxb. Gi¸o dôc, Hµ Néi, 1962, tr.213-215.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN MõNG QUèC KH¸NH N¦íC CéNG HOµ ÊN §é
KÝnh göi cô Ragi¨ng®ra Prax¸t, Tæng thèng níc Céng hoµ Ên §é. Nh©n dÞp kû niÖm lÇn thø 9 ngµy thµnh lËp níc Céng hoµ Ên §é, thay m®t nh©n d©n vµ ChÝnh phñ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n, t«i tr©n träng göi ®Õn Ngµi vµ nh©n d©n Ên §é lêi chóc mõng nhiÖt liÖt. KÝnh chóc nh©n d©n Ên §é anh em ngµy cµng giµu m¹nh. KÝnh chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ níc Céng hoµ Ên §é ngµy cµng ph¸t triÓn vµ cñng cè.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1779, ngµy 26-1-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

CON §¦êNG CøU N¦íC Vµ GI¶I PHãNG D¢N TéC TRONG THêI §¹I NGµY NAy1)
T«i c¶m ¬n Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia ®· cho xuÊt b¶n mét sè bµi b¸o vµ bµi nãi cña t«i vµ ®· cã nh· ý ®Ò nghÞ t«i viÕt lêi tùa. BiÕt lµ c¸c b¹n x«viÕt cña chóng t«i ®ang hÕt søc ch¨m chó theo dâi phong trµo c¸ch m¹ng ë ViÖt Nam, cho nªn t«i mong r»ng nh÷ng bµi in ra trong tËp v¨n nµy sÏ gióp b¹n ®äc Liªn X« hiÓu râ nh÷ng ®iÒu sau ®©y: Nh©n d©n ViÖt Nam cã truyÒn thèng yªu níc nång nµn. LÞch sö ngµn n¨m cña d©n téc ViÖt Nam ®· ghi nh÷ng trang oanh liÖt cña nh©n d©n ®Êu tranh ®Ó x©y dùng níc nhµ vµ b¶o vÖ nÒn ®éc lËp cña Tæ quèc m×nh. Ca dao cã c©u: NhiÔu ®iÒu phñ lÊy gi¸ g¬ng, Ngêi trong mét níc ph¶i th¬ng nhau cïng. C©u ®ã nãi lªn sù ®oµn kÕt ch®t chÏ cña nh©n d©n trong ®Êu tranh. Cuèi thÕ kû XIX chñ nghÜa ®Õ quèc Ph¸p x©m lîc
) Lêi tùa cuèn Hå ChÝ Minh: Nh÷ng bµi viÕt vµ nãi chän läc, b¶n tiÕng Nga, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, M¸txc¬va, 1959. §Çu ®Ò cña Ban biªn tËp.
1

ViÖt Nam. Bän vua quan vµ phong kiÕn ®ª tiÖn vµ hÌn nh¸t ®Çu hµng vµ c©u kÕt víi bän ®Õ quèc ®Ó tiÕp tôc n« dÞch nh©n d©n ViÖt Nam nhiÒu h¬n, khiÕn nh©n d©n ViÖt Nam khæ cùc kh«ng kÓ xiÕt. Nhng ®¹i b¸c cña bän ®Õ quèc kh«ng thÓ ¸t tiÕng nãi yªu níc cña nh©n d©n ViÖt Nam. Trong suèt gÇn mét thÕ kû thèng trÞ cña thùc d©n Ph¸p, phong trµo c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ë ViÖt Nam kh«ng ngõng ph¸t triÓn, kÎ tríc ng·, ngêi sau ®øng dËy. Nhng tÊt c¶ nh÷ng cuéc khëi nghÜa yªu níc Êy ®· bÞ d×m trong m¸u. Nh÷ng ®¸m m©y ®en l¹i bao phñ ®Êt níc ViÖt Nam. ThÕ råi tiÕng sÊm C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi Nga ®· vang déi lµm chÊn ®éng toµn thÓ ®Þa cÇu. Nh©n d©n lao ®éng ®· lµm chñ níc nhµ, nh÷ng d©n téc nhá yÕu giµnh ®îc ®éc lËp, ruéng ®Êt trë vÒ tay ngêi cµy. TiÕng sÊm C¸ch m¹ng Êy thóc ®Èy nh÷ng ngêi ViÖt Nam yªu níc híng vÒ phÝa Liªn X«, hÊp thô lý luËn vÜ ®¹i cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, tÝch cùc tham gia cuéc ®Êu tranh c¸ch m¹ng do c¸c §¶ng Céng s¶n Ph¸p vµ Trung Quèc tiÕn hµnh vµ b¾t ®Çu truyÒn b¸ t tëng cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµo ViÖt Nam. Ngän ®uèc lý luËn M¸c - Lªnin vµ kinh nghiÖm C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi vÜ ®¹i soi s¸ng con ®êng c¸ch m¹ng ViÖt Nam. Muèn cøu níc vµ gi¶i phãng d©n téc kh«ng cã con ®êng nµo kh¸c con ®êng c¸ch m¹ng v« s¶n. ViÖc thµnh lËp §¶ng Céng s¶n §«ng D¬ng lµ §¶ng ®· gi¬ng cao ngän cê c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ l¹i cµng chøng tá râ rÖt vai trß cña giai cÊp v« s¶n vµ ®¶ng cña nã trong phong trµo gi¶i phãng d©n téc. §¶ng Céng s¶n §«ng D¬ng, ®éi tiÒn phong cña giai cÊp v« s¶n ViÖt Nam thµnh lËp ngµy 6 th¸ng 1 n¨m 19301) vµ vai trß l·nh ®¹o c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ ®· hoµn toµn chuyÓn sang tay giai cÊp v« s¶n.
) §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø III cña §¶ng (9-1960) ®· ra NghÞ quyÕt x¸c ®Þnh: Ngµy 3-2-1930 lµ ngµy thµnh lËp §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam.
1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Trong phong trµo thµnh lËp X«viÕt NghÖ An (19301931)27, trong phong trµo d©n chñ (1936-1940)28 vµ trong cuéc ®Êu tranh chèng ¸ch chiÕm ®ãng cña NhËt (1940-1945)29, M®t trËn thèng nhÊt ®· ph¸t triÓn réng r·i kh¾p c¶ níc, trªn c¬ së liªn minh c«ng n«ng, do giai cÊp v« s¶n vµ ®¶ng cña nã l·nh ®¹o. N¨m 1945 qu©n ®éi x«viÕt díi sù l·nh ®¹o tµi t×nh cña §¶ng Céng s¶n Liªn X« ®· ®¸nh tan chñ nghÜa ph¸t xÝt, do ®ã ®· t¹o ®iÒu kiÖn v« cïng thuËn lîi cho sù ph¸t triÓn cña c¸ch m¹ng thÕ giíi. Lîi dông t×nh h×nh ®ã, §¶ng Céng s¶n §«ng D¬ng kªu gäi toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam vïng dËy ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn. Th¸ng 8 n¨m 1945 c¸ch m¹ng ®· th¾ng lîi vµ ChÝnh phñ l©m thêi ViÖt Nam thµnh lËp. Ngµy 2 th¸ng 9 n¨m 1945, toµn thÕ giíi ®Òu biÕt tin nh©n d©n ViÖt Nam tuyªn bè ®éc lËp. Nhng bän ®Õ quèc Ph¸p kh«ng muèn thõa nhËn sù thËt ®ã, chóng muèn trßng ¸ch bãc lét vµo cæ nh©n d©n ViÖt Nam lÇn n÷a. Díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, nh©n d©n ViÖt Nam ®· ®øng dËy kh¸ng chiÕn trong chÝn n¨m trêi. Cuéc kh¸ng chiÕn l©u dµi, gian khæ vµ anh dòng Êy ®îc nh©n d©n toµn thÕ giíi ®ång t×nh vµ ®îc c¸c níc x· héi chñ nghÜa ®®c biÖt lµ Liªn X« vµ níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa ñng hé; nã ®· kÕt thóc th¾ng lîi b»ng chiÕn th¾ng lÞch sö §iÖn Biªn Phñ 30. Hoµ b×nh ®îc lËp l¹i toµn câi §«ng D¬ng vµ mét nöa níc ViÖt Nam hoµn toµn gi¶i phãng. ë miÒn B¾c ViÖt Nam ®· ®îc gi¶i phãng, n«ng d©n do §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam l·nh ®¹o ®· hoµn thµnh cuéc c¸ch m¹ng ruéng ®Êt tiÕn hµnh tõ trong thêi kú kh¸ng chiÕn. QuÇn chóng nh©n d©n c¶ níc díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng ®· hoµn thµnh nhiÖm vô c¬ b¶n kh«i phôc kinh tÕ vµ bíc ®Çu ph¸t triÓn v¨n ho¸ d©n téc vµ

tÝch cùc tham gia thùc hiÖn nhiÖm vô x©y dùng cã kÕ ho¹ch. C¸ch m¹ng ViÖt Nam ®i tõ th¾ng lîi nµy ®Õn th¾ng lîi kh¸c, ®iÒu ®ã chøng minh r»ng trong thêi ®¹i ®Õ quèc chñ nghÜa, ë mét níc thuéc ®Þa nhá, víi sù l·nh ®¹o cña giai cÊp v« s¶n vµ ®¶ng cña nã, dùa vµo quÇn chóng nh©n d©n réng r·i tríc hÕt lµ n«ng d©n vµ ®oµn kÕt ®îc mäi tÇng líp nh©n d©n yªu níc trong mÆt trËn thèng nhÊt, víi sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña phong trµo c¸ch m¹ng thÕ giíi, tríc hÕt lµ cña phe x· héi chñ nghÜa hïng m¹nh, nh©n d©n níc ®ã nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Bän ®Õ quèc kh«ng nh÷ng kh«ng thÓ quay ngîc b¸nh xe lÞch sö mµ cßn ph¶i thÊt b¹i nhôc nh·. Trong thêi ®¹i hiÖn nay, nh©n d©n ViÖt Nam nhÊt ®Þnh tiÕp tôc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ vµ tõng bíc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c ViÖt Nam. Nh©n d©n ViÖt Nam quyÕt t©m hoµn thµnh nhiÖm vô tríc m¾t vµ tin tëng ch¾c ch¾n sÏ giµnh ®îc th¾ng lîi. T×nh h×nh quèc tÕ vµ trong níc cã lîi cho viÖc giµnh th¾ng lîi ®ã. Phe x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X« râ rµng ®· m¹nh h¬n phe ®Õ quèc chñ nghÜa; phong trµo gi¶i phãng d©n téc ngµy cµng lªn cao, lùc lîng hoµ b×nh ngµy cµng më réng vµ cñng cè. Bän ®Õ quèc do Mü cÇm ®Çu ®ang l©m vµo t×nh tr¹ng khñng ho¶ng kinh tÕ, chÝnh trÞ vµ qu©n sù; chñ nghÜa ®Õ quèc tÊt nhiªn ph¶i suy tµn vµ diÖt vong. Díi ngän cê vÜ ®¹i cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam lu«n lu«n hÕt lßng trung thµnh phôc vô nh©n d©n, phôc vô nh÷ng ngêi lao ®éng, mong muèn ®oµn kÕt ch®t chÏ trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X«, kiªn quyÕt l·nh ®¹o nh©n d©n ViÖt Nam hoµn thµnh nhiÖm vô cao c¶ - thèng nhÊt níc nhµ vµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi.
Hå CHÝ MINH

ViÕt th¸ng 1-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

S¸ch Hå ChÝ Minh: Nh÷ng bµi viÕt vµ nãi chän läc, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, M¸txc¬va, 1959, (b¶n tiÕng Nga), tr.3-6.

TH¦ GöI C¤NG NH¢N Vµ C¸N Bé Má APATÝT LµO CAI
Th©n ¸i göi c«ng nh©n vµ c¸n bé má ApatÝt Lµo Cai, B¸c vui lßng khen c¸c c«, c¸c chó ®· lµm ®óng lêi høa, ®· thi ®ua hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch 10%. Mong c¸c c«, c¸c chó tiÕp tôc cè g¾ng h¬n n÷a ®Ó hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch n¨m nay. B¸c hái th¨m c¸c ®ång chÝ chuyªn gia. Chóc c¸c c« c¸c chó ®oµn kÕt ch®t chÏ vµ tiÕn bé nhiÒu. Th¸ng 1 n¨m 1959
B¸C Hå Bót tÝch, lu t¹i B¶o tµng Hå ChÝ Minh.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

LêI CHµO MõNG §¹I HéI LÇN THø XXI §¶NG CéNG S¶N LI£N X¤
Tha c¸c ®ång chÝ th©n mÕn, Thay m®t Ban ChÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam, chóng t«i xin göi ®Õn Trung ¬ng §¶ng Céng s¶n Liªn X«, tÊt c¶ c¸c ®ång chÝ ®¹i biÓu trong §¹i héi lÇn thø XXI vµ toµn thÓ ®¶ng viªn §¶ng Céng s¶n Liªn X«, lêi chµo mõng anh em nhiÖt liÖt nhÊt vµ kÝnh chóc §¹i héi thµnh c«ng rùc rì. Chóng t«i rÊt sung síng ®îc tham dù §¹i héi lÇn thø XXI cña §¶ng Céng s¶n Liªn X«. §¹i héi lÇn nµy ®¸nh dÊu mét thêi kú ph¸t triÓn míi cña Liªn X«, thêi kú cao trµo x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n. Gi÷a lóc trªn thÕ giíi, chñ nghÜa ®Õ quèc ®ang l©m vµo mét cuéc khñng ho¶ng trÇm träng vµ hÖ thèng chñ nghÜa thùc d©n ®ang tan r·, chñ nghÜa x· héi ®ang kh«ng ngõng lín m¹nh vµ cñng cè th× Liªn X« bíc vµo thùc hiÖn kÕ ho¹ch b¶y n¨m, viÖc ®ã cµng chøng tá hïng hån tÝnh chÊt u viÖt cña chÕ ®é x· héi chñ nghÜa vµ chÝnh s¸ch hoµ b×nh cña Liªn X«. Trong nh÷ng n¨m võa qua, thùc hiÖn nh÷ng nghÞ quyÕt lÞch sö cña §¹i héi lÇn thø XX cña §¶ng Céng s¶n Liªn X«, víi mét nhiÖt t×nh s©u s¾c vµ tinh thÇn lao ®éng quªn m×nh, nh©n d©n Liªn X« ®· ph¸t huy mäi kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña m×nh vµ ®· giµnh ®îc nh÷ng th¾ng lîi míi cã ý nghÜa lÞch sö trong c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, v¨n ho¸, khoa häc kü thuËt vµ n©ng cao kh«ng ngõng møc sèng cña m×nh. ViÖc Liªn X« x©y dùng nhµ m¸y ®iÖn nguyªn tö ®Çu tiªn, nh÷ng thµnh tùu to lín vÒ viÖc dïng n¨ng lîng nguyªn tö trong c«ng cuéc hoµ b×nh, viÖc phãng nh÷ng vÖ tinh nh©n t¹o

®Çu tiªn cña tr¸i ®Êt vµ míi ®©y viÖc phãng hµnh tinh nh©n t¹o ®Çu tiªn cña m®t trêi ®· më ®Çu mét thêi ®¹i míi trong lÞch sö loµi ngêi, thêi ®¹i loµi ngêi lµm chñ vò trô. Trªn c¬ së nh÷ng thµnh c«ng vÜ ®¹i trong tÊt c¶ mäi ngµnh kinh tÕ quèc d©n, kÕ ho¹ch 7 n¨m ®îc thùc hiÖn sÏ ®a nÒn kinh tÕ x· héi chñ nghÜa tiÕn nh÷ng bíc nh¶y vät míi ®®t c¬ së vËt chÊt vµ kü thuËt cho chñ nghÜa céng s¶n ë Liªn X«, ®ång thêi sÏ t¨ng cêng h¬n n÷a lùc lîng cña phe x· héi chñ nghÜa. §ã lµ mét ®¶m b¶o ch¾c ch¾n cho sù nghiÖp b¶o vÖ hoµ b×nh l©u dµi trªn thÕ giíi. Víi mét c¶m t×nh nång nµn vµ s©u s¾c, nh©n d©n ViÖt Nam theo dâi sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n cña nh©n d©n Liªn X« vµ v« cïng phÊn khëi tríc nh÷ng thµnh c«ng rùc rì mµ nh©n d©n Liªn X« ®¹t ®îc. Nh©n d©n ViÖt Nam coi nh÷ng thµnh c«ng ®ã nh thµnh c«ng cña chÝnh m×nh. Sau khi hoµ b×nh lËp l¹i ë ViÖt Nam, ®îc sù gióp ®ì kh¶ng kh¸i cña Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc x· héi chñ nghÜa anh em kh¸c, nh©n d©n ViÖt Nam ®· cè g¾ng vît qua nhiÒu khã kh¨n vµ hoµn thµnh th¾ng lîi nhiÖm vô kh«i phôc kinh tÕ, hµn g¾n nh÷ng vÕt th¬ng chiÕn tranh. §Õn cuèi n¨m 1957, tæng gi¸ trÞ s¶n lîng n«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp ë miÒn B¾c ViÖt Nam ®· xÊp xØ møc n¨m 1939. Riªng vÒ s¶n lîng l¬ng thùc th× ®· vît møc tríc chiÕn tranh. HiÖn nay, chóng t«i ®ang ra søc thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ níc 3 n¨m (1958-1960)31 ph¸t triÓn vµ c¶i t¹o nÒn kinh tÕ quèc d©n theo chñ nghÜa x· héi, ph¸t triÓn v¨n ho¸, nh»m n©ng cao dÇn ®êi sèng cña nh©n d©n. NhiÖm vô c¬ b¶n cña chóng t«i ë miÒn B¾c ViÖt Nam hiÖn nay lµ ph¶i ®Èy m¹nh cuéc c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa: tríc m¾t lµ ®Èy m¹nh cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ®èi víi n«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp vµ c«ng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

th¬ng nghiÖp t b¶n chñ nghÜa, ®ång thêi ra søc cñng cè vµ ph¸t triÓn thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh, lùc lîng l·nh ®¹o cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. VÒ m®t ph¸t triÓn s¶n xuÊt, chóng t«i mong r»ng ®Õn n¨m 1960, tæng gi¸ trÞ s¶n lîng n«ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp sÏ cã thÓ t¨ng h¬n 70% so víi n¨m 1957. NhiÖm vô vµ môc tiªu phÊn ®Êu cña nh©n d©n ViÖt Nam hiÖn nay lµ hoµn thµnh th¾ng lîi kÕ ho¹ch Nhµ níc 3 n¨m, cñng cè miÒn B¾c, ®a miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ trªn c¬ së ®éc lËp vµ d©n chñ; cñng cè kh«ng ngõng t×nh h÷u nghÞ kh«ng g× lay chuyÓn næi gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam víi nh©n d©n Liªn X« vµ nh©n d©n c¸c níc x· héi chñ nghÜa anh em kh¸c, ph¸t triÓn t×nh h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc vµ tÝch cùc gãp phÇn vµo sù nghiÖp b¶o vÖ hoµ b×nh ë §«ng - Nam ¸ vµ thÕ giíi. §ång thêi nh©n d©n ViÖt Nam ph¶i tiÕp tôc cuéc ®Êu tranh chèng ®Õ quèc Mü vµ tay sai cña chóng lµ bän d· man thêng xuyªn khñng bè tµn nhÉn nh©n d©n miÒn Nam vµ võa råi ®· ®Çu ®éc h¬n 6.000 ngêi ViÖt Nam yªu níc trong tr¹i tËp trung Phó Lîi (Thñ DÇu Mét) mµ h¬n 1.000 ngêi ®· chÕt. Sù gióp ®ì v« cïng quý b¸u cña nh©n d©n Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc anh em kh¸c trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®èi víi nh÷ng th¾ng lîi cña chóng t«i. KÕ ho¹ch 7 n¨m cña Liªn X« khuyÕn khÝch nh©n d©n ViÖt Nam chóng t«i cµng thªm cè g¾ng trong c«ng cuéc c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa còng nh trong sù nghiÖp ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Nh©n dÞp nµy, chóng t«i xin thay m®t §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam vµ nh©n d©n ViÖt Nam chuyÓn ®Õn toµn thÓ nh©n d©n Liªn X«, §¶ng Céng s¶n vµ ChÝnh phñ Liªn X«, lßng biÕt ¬n s©u s¾c cña chóng t«i. Tha c¸c ®ång chÝ th©n mÕn, §¹i héi lÇn thø XX cña §¶ng Céng s¶n Liªn X« ®· ®¸nh dÊu mét bíc tiÕn lín cña nh©n d©n Liªn X« trong sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n còng nh trong sù nghiÖp cñng cè hoµ b×nh vµ ph¸t triÓn t×nh h÷u

nghÞ gi÷a c¸c d©n téc. Nh÷ng nghÞ quyÕt lÞch sö cña §¹i héi ®· soi s¸ng cho giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng c¸c níc trªn thÕ giíi trong cuéc ®Êu tranh cho hoµ b×nh, ®éc lËp d©n téc, d©n chñ vµ chñ nghÜa x· héi. Tinh thÇn nh÷ng nghÞ quyÕt lÞch sö cña §¹i héi lÇn thø XX ®· ®îc thÓ hiÖn s©u s¾c trong b¶n Tuyªn bè chung cña c¸c ®¶ng céng s¶n vµ c«ng nh©n c¸c níc x· héi chñ nghÜa vµ b¶n Tuyªn ng«n hoµ b×nh cña hÇu hÕt c¸c ®¶ng céng s¶n vµ c«ng nh©n trªn thÕ giíi häp ë M¸txc¬va nh©n dÞp kû niÖm bèn m¬i n¨m C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi vÜ ®¹i. B¶n c¬ng lÜnh chung ®ã ngµy nay ®· ¨n s©u vµo trÝ ãc vµ tr¸i tim cña hµng tr¨m triÖu ngêi vµ biÕn thµnh mét søc m¹nh v« cïng to lín. Thùc tiÔn lÞch sö cña phong trµo céng s¶n quèc tÕ ®· chøng tá r»ng sù ®oµn kÕt nhÊt trÝ gi÷a nh÷ng ngêi céng s¶n tÊt c¶ c¸c níc chung quanh §¶ng Céng s¶n Liªn X« lµ mét lùc lîng tinh thÇn vµ vËt chÊt m¹nh mÏ, ®¶m b¶o cho th¾ng lîi cuèi cïng cña chñ nghÜa x· héi trªn toµn thÕ giíi. Chóng t«i tin tëng ch¾c ch¾n r»ng §¹i héi lÇn nµy cña §¶ng Céng s¶n Liªn X« sÏ më ra nh÷ng bíc tiÕn míi cña Liªn X« trªn con ®êng tiÕn lªn chñ nghÜa céng s¶n, ®ång thêi nh÷ng nghÞ quyÕt cña §¹i héi sÏ lµ mét nguån cæ vò to lín thóc ®Èy phong trµo ®Êu tranh cho hoµ b×nh, ®éc lËp d©n téc, d©n chñ vµ chñ nghÜa x· héi trªn thÕ giíi tiÕn lªn m¹nh mÏ h¬n n÷a.
§äc ngµy 29-1-1959. S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr.276-280.

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé Vµ SINH VI£N VIÖT NAM ë M¸TXC¥VA
B¸c ®· tham gia nhiÒu ®¹i héi céng s¶n nh §¹i héi §¶ng Céng s¶n Ph¸p, §¹i héi cña Quèc tÕ Céng s¶n, nh Héi nghÞ c¸c ®¶ng c¸c níc anh em trong phe chñ nghÜa x· héi vµ Héi nghÞ cña tÊt c¶ c¸c §¶ng céng s¶n vµ c«ng nh©n thÕ giíi. §¹i héi, Héi nghÞ nµo còng ®Òu cã kh«ng khÝ trang nghiªm, phÊn khëi vµ ®Êu tranh, nhng §¹i héi lÇn thø XXI nµy cña §¶ng Céng s¶n Liªn X«, ngoµi nh÷ng tÝnh chÊt Êy cßn cã tÝnh chÊt vui mõng, th¾ng lîi, th¾ng lîi hiÖn t¹i vµ th¾ng lîi to lín h¬n n÷a trong t¬ng lai, th¾ng lîi cña Liªn X« vµ th¾ng lîi cña tÊt c¶ c¸c §¶ng c¸c níc... Kh«ng nh÷ng mçi ngêi d©n, mçi ®¶ng viªn céng s¶n vµ c«ng nh©n Liªn X« tin tëng, mµ tÊt c¶ ®¹i biÓu c¸c ®¶ng anh em c¸c níc ®Òu rÊt tin tëng. KÕ ho¹ch 7 n¨m cña Liªn X« nhÊt ®Þnh hoµn thµnh th¾ng lîi. Trong §¹i héi, c¸c ®ång chÝ thay m®t c¸c xÝ nghiÖp, n«ng trang tËp thÓ ®Òu nãi sÏ hoµn thµnh kÕ ho¹ch sím h¬n h¹n ®Þnh. Cã ngêi, cã ngµnh nãi r»ng kÕ ho¹ch 7 n¨m cña m×nh sÏ hoµn thµnh trong ba hay bèn n¨m. MÊy ngµy nay, c¸c ®ång chÝ Trung ¬ng §¶ng Liªn X«, 1.375 ®¹i biÓu cña §¹i héi, thËt ra lµ 1.375 chiÕn sÜ vµ anh hïng lao ®éng cña c¸c ngµnh, c¸c ®Þa ph¬ng ë Liªn X«, thay m®t h¬n t¸m triÖu ®¶ng viªn céng s¶n Liªn X«, cïng nhau häp m®t víi c¸c ®¹i biÓu cña 70 ®¶ng anh em, giµ cã, trÎ cã, cò cã, míi cã, tÊt c¶ ®Òu lµ céng s¶n. H¬n t¸m triÖu ®¶ng viªn céng s¶n Liªn X«, cïng víi 25 triÖu ®¶ng viªn céng s¶n cña 70 ®¶ng kh¾p thÕ giíi, céng l¹i lµ 33 triÖu ®¶ng viªn céng s¶n, ®ã lµ mét ®éi qu©n rÊt to lín. C¸c c«, c¸c chó h·y tëng tîng ra mét c¶nh rÊt vui vÎ: C¶nh tîng mét gia ®×nh anh em trong mét nhµ chØ cã mét xu híng, mét môc ®Ých

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

x©y dùng x· héi x· héi chñ nghÜa tiÕn lªn chñ nghÜa céng s¶n, x©y dùng h¹nh phóc trªn toµn thÕ giíi. C¸c c«, c¸c chó ®Òu biÕt Lªnin ®· nªu c©u hái: chñ nghÜa x· héi vµ chñ nghÜa t b¶n, ai th¾ng ai? C©u tr¶ lêi tríc ®©y lµ: chñ nghÜa x· héi, chñ nghÜa céng s¶n sÏ th¾ng. Nhng c©u tr¶ lêi b©y giê lµ chñ nghÜa x· héi ®· th¾ng vµ th¾ng mét c¸ch quyÕt ®Þnh, kh«ng ai chèi c·i ®îc. ChÝnh d luËn c¸c níc t b¶n còng ph¶i nhËn nh thÕ. Ban tÝnh to¸n cña Liªn hîp quèc còng ph¶i thõa nhËn nh thÕ. Theo ban Êy, trong tæng s¶n lîng c«ng nghiÖp cña thÕ giíi, n¨m 1917 Liªn X« chiÕm cã 3%, n¨m 1937 Liªn X« tiÕn lªn 10%, ®Õn n¨m ngo¸i phe c¸c níc x· héi chñ nghÜa ®· chiÕm h¬n 1 phÇn 3. C¸c c«, c¸c chó häc ë ngoµi, ®äc b¸o chÝ nhiÒu ch¾c hiÓu nhiÒu. Nh©n d©n lao ®éng níc ta ®äc Ýt, biÕt Ýt, nhng nh©n d©n lao ®éng ta hiÓu vÒ §¹i héi lÇn thø XXI mét c¸ch gi¶n ®¬n mµ rÊt khoa häc. Nh©n d©n ta tin lêi §¶ng ta nãi, tin Liªn X«, Liªn X« phãng vÖ tinh nh©n t¹o ®Çu tiªn, l¹i phãng ba lÇn thµnh c«ng, võa råi l¹i phãng tªn löa vò trô thµnh c«ng, thÕ lµ Liªn X« thËt giái. Nh©n d©n ta hiÓu r»ng sau nµy Ýt n¨m n÷a, ta còng sÏ tiÕn, ta còng sung síng vµ ta còng sÏ tiÕn bé nh c¸c níc anh em. Héi nghÞ Trung ¬ng §¶ng ta, §¹i héi §¶ng Trung Quèc còng nh §¹i héi §¶ng Liªn X« ®Òu nãi r»ng muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi, chñ nghÜa céng s¶n, ph¶i x©y dùng con ngêi x· héi chñ nghÜa, con ngêi céng s¶n chñ nghÜa. Muèn cã con ngêi x· héi chñ nghÜa, céng s¶n chñ nghÜa th× ph¶i x©y dùng t tëng x· héi chñ nghÜa, céng s¶n chñ nghÜa. Mµ muèn cã t tëng x· héi chñ nghÜa, céng s¶n chñ nghÜa th× ph¶i gét s¹ch chñ nghÜa c¸ nh©n, gét s¹ch t tëng t s¶n. Chóng ta ph¶i cè g¾ng gióp nhau lµm cho t tëng x· héi chñ nghÜa ®¸nh

th¾ng t tëng c¸ nh©n chñ nghÜa. Mäi ngêi ®Òu ph¶i cã t tëng "m×nh v× mäi ngêi, mäi ngêi v× m×nh". C¸c c«, c¸c chó, c¸c ch¸u hay hái bao giê th× thèng nhÊt. C©u Êy khã tr¶ lêi mµ còng rÊt dÔ tr¶ lêi. NÕu hái ngµy nµo, th¸ng nµo thèng nhÊt th× khã. Nhng ta nhÊt ®Þnh thèng nhÊt. Tríc ®©y, ta kh¸ng chiÕn, ®¸nh l¹i kÎ ®Þch lóc chóng ®ang m¹nh h¬n ta. VËy mµ ta th¾ng lîi. §ã lµ v× ta ®oµn kÕt vµ quyÕt t©m. B©y giê ta m¹nh, ta cµng nhÊt ®Þnh th¾ng lîi, miÔn lµ ta còng ®oµn kÕt vµ quyÕt t©m. Muèn thèng nhÊt nhanh th× mäi ngêi ph¶i lµm trän vµ lµm vît møc nhiÖm vô giao cho m×nh. Ai ai còng lµm ®îc nh thÕ vÒ c¶ ba m®t: chÝnh trÞ, kinh tÕ, ®oµn kÕt th× ta th¾ng, ®Þch thua, mµ ta th¾ng, ®Þch thua lµ thèng nhÊt ®îc. Liªn X« lµ c¸i ®Çu tµu thËt vÜ ®¹i. Liªn X« tiÕn bé th× c¸c níc x· héi chñ nghÜa tiÕn bé, níc ta tiÕn bé. Nãi chung chñ nghÜa ®Õ quèc nh m®t trêi ®· vÒ t©y mµ chñ nghÜa céng s¶n nh m®t trêi míi mäc. T¬ng lai cña ta rÊt vÎ vang. C¸c c«, c¸c chó lµ nh÷ng ngêi chñ x©y dùng ®Êt níc. Muèn lµm chñ cho tèt th× ph¶i häc tèt, lao ®éng tèt, sau nµy lµ c«ng d©n x· héi chñ nghÜa, céng s¶n chñ nghÜa, t¹o nªn mét thÕ giíi x· héi chñ nghÜa, céng s¶n chñ nghÜa, kh«ng cã ngêi bãc lét ngêi, mäi ngêi sung síng, vÎ vang, tù do, b×nh ®¼ng, xøng ®¸ng lµ thÕ giíi cña loµi ngêi. C¸c c«, c¸c chó ph¶i xøng ®¸ng trong thÕ giíi Êy.
Nãi ngµy 1-2-1959. S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1989,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

t.8, tr.281-284.

hoµ Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1790, ngµy 6-2-1959.

§IÖN MõNG NGµY SINH CHñ TÞCH V¤R¤SILèP
KÝnh göi ®ång chÝ K.£. V«r«silèp, Chñ tÞch Chñ tÞch ®oµn X« viÕt tèi cao Liªn X«, §ång chÝ Klimen £phrªm«vÝch kÝnh mÕn, Thay m®t Ban ChÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, nh©n d©n ViÖt Nam vµ c¸ nh©n t«i, t«i xin göi tíi ®ång chÝ lêi chóc mõng ch©n thµnh vµ th©n ¸i nhÊt, nh©n dÞp kû niÖm lÇn thø 78 ngµy sinh cña ®ång chÝ . Chóc ®ång chÝ m¹nh khoÎ, sèng l©u, ®¹t nhiÒu thµnh tÝch trong c«ng t¸c ®Çy kÕt qu¶ cña ®ång chÝ . Ngµy 4 th¸ng 2 n¨m 1959 Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TR¶ LêI PHáNG VÊN CñA PHãNG VI£N §µI PH¸T THANH M¸TXC¥VA
Hái: Tha ®ång chÝ Chñ tÞch, xin ®ång chÝ cho biÕt c¶m tëng vÒ c«ng viÖc cña §¹i héi lÇn thø XXI §¶ng Céng s¶n Liªn X«? Tr¶ lêi: §¹i héi lÇn thø XXI cña §¶ng Céng s¶n Liªn X« tiÕn hµnh trong mét bÇu kh«ng khÝ v« cïng phÊn khëi, nã chøng tá sù ®oµn kÕt nhÊt trÝ cña §¶ng Céng s¶n Liªn X«, gi÷a §¶ng Céng s¶n Liªn X« vµ nh©n d©n Liªn X«, gi÷a §¶ng Céng s¶n Liªn X« vµ c¸c ®¶ng m¸c xÝt lªninnÝt kh¸c trªn toµn thÕ giíi. §¹i héi lÇn thø XXI thËt lµ §¹i héi cña nh÷ng chiÕn sÜ x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n. Hái: Xin ®ång chÝ Chñ tÞch cho biÕt theo ý ®ång chÝ th× kÕ ho¹ch 7 n¨m cña Liªn X« cã ý nghÜa quèc tÕ nh thÕ nµo? Tr¶ lêi: KÕ ho¹ch 7 n¨m cña Liªn X« sÏ lµm ph¸t triÓn vµ cñng cè h¬n n÷a hÖ thèng x· héi chñ nghÜa thÕ giíi vµ do ®ã sÏ khuyÕn khÝch m¹nh mÏ h¬n n÷a phong trµo gi¶i phãng d©n téc vµ lùc lîng b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. Hái: Xin ®ång chÝ cho biÕt viÖc cñng cè hÖ thèng x· héi chñ nghÜa thÕ giíi sÏ cã ý nghÜa nh thÕ nµo ®èi víi sù ph¸t triÓn cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ trªn con ®êng x©y dùng chñ nghÜa x· héi? Tr¶ lêi: Lµ mét thµnh viªn trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa, phe x· héi chñ nghÜa cµng cñng cè th× ViÖt Nam cµng m¹nh mÏ tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi.

Hái: Xin ®ång chÝ cho biÕt ý kiÕn vÒ lêi tuyªn bè cña ®ång chÝ Kh¬rótsèp trong b¶n b¸o c¸o ®äc t¹i §¹i héi lÇn thø XXI cña §¶ng Céng s¶n Liªn X« vÒ viÖc thµnh lËp khu vùc hoµ b×nh t¹i ViÔn §«ng vµ Th¸i B×nh D¬ng vµ ®ång thêi còng xin ®ång chÝ cho biÕt s¬ qua vÒ cuéc ®Êu tranh cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®Ó cñng cè hoµ b×nh ë §«ng - Nam ¸? Tr¶ lêi: Phe x· héi chñ nghÜa lu«n lu«n chñ tr¬ng hoµ b×nh, ph¶n ®èi chiÕn tranh. Chóng t«i nhiÖt liÖt t¸n thµnh ®Ò nghÞ rÊt ®óng ®¾n cña ®ång chÝ Kh¬rótsèp vÒ viÖc thµnh lËp khu vùc hoµ b×nh ë ViÔn §«ng vµ Th¸i B×nh D¬ng. §Ó gãp phÇn vµo sù nghiÖp cñng cè hoµ b×nh ë §«ng - Nam ¸, ChÝnh phñ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®· nhiÒu lÇn ®Ò nghÞ víi chÝnh quyÒn miÒn Nam ViÖt Nam hiÖp th¬ng ®Ó gi¶m qu©n sè c¶ hai miÒn, ®®t l¹i quan hÖ b×nh thêng B¾c Nam, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó tæ chøc tæng tuyÓn cö trong c¶ níc, thùc hiÖn hoµ b×nh thèng nhÊt níc nhµ. Trong bøc th göi chÝnh quyÒn miÒn Nam ngµy 22 th¸ng 12 n¨m 1958, mét lÇn n÷a ChÝnh phñ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®· ®a ra nh÷ng ®Ò nghÞ hîp t×nh hîp lý ®óng víi lîi Ých vµ nguyÖn väng cña toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam. Nhng suèt bèn n¨m nay chÝnh quyÒn miÒn Nam vÉn lu«n lu«n tõ chèi nh÷ng ®Ò nghÞ chÝnh ®¸ng ®Ó lËp l¹i quan hÖ b×nh thêng B¾c - Nam. Hä cø lµm theo mÖnh lÖnh cña ®Õ quèc Mü, biÕn miÒn Nam thµnh thuéc ®Þa vµ c¨n cø qu©n sù cña ®Õ quèc Mü vµ chuÈn bÞ g©y chiÕn vµ tiÕp tôc vi ph¹m nghiªm

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

träng HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, hä khñng bè d· man nh÷ng ngêi yªu níc vµ t¸n thµnh thèng nhÊt níc nhµ. Hái: Tha ®ång chÝ Chñ tÞch, theo ®ång chÝ, §¹i héi lÇn thø XXI cña §¶ng Céng s¶n Liªn X« cã t¸c dông nh thÕ nµo ®èi víi viÖc cñng cè sù ®oµn kÕt thèng nhÊt cña phong trµo céng s¶n vµ c«ng nh©n quèc tÕ? Tr¶ lêi: §¹i héi lÇn thø XXI cña §¶ng Céng s¶n Liªn X« cã t¸c dông rÊt lín ®èi víi viÖc cñng cè sù ®oµn kÕt thèng nhÊt cña phong trµo céng s¶n vµ c«ng nh©n quèc tÕ. §¹i héi ®· nªu râ con ®êng tiÕn lªn chñ nghÜa céng s¶n, t¨ng cêng h¬n n÷a quan hÖ anh em vµ t×nh ®oµn kÕt nhÊt trÝ gi÷a c¸c ®¶ng céng s¶n vµ c«ng nh©n. §¹i héi còng nhÊt trÝ lªn ¸n nghiªm kh¾c chñ nghÜa xÐt l¹i. Ch¾c ch¾n r»ng sau §¹i héi lÇn thø XXI cña §¶ng Céng s¶n Liªn X«, phong trµo céng s¶n vµ phong trµo x· héi chñ nghÜa còng nh lùc lîng hoµ b×nh sÏ cñng cè vµ ph¸t triÓn h¬n bao giê hÕt.
Tr¶ lêi ngµy 5-2-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1790, ngµy 6-2-1959.

NãI CHUYÖN VíI THIÕU NHI VIÖT NAM ë M¸TXC¥Va1)
TÕt b©y giê kh¸c tríc råi. Mïa xu©n cña chóng ta kh«ng ph¶i lµ ba th¸ng mµ dµi h¬n. Gia ®×nh, hä hµng cña ta còng ®«ng h¬n tríc rÊt nhiÒu v× gia ®×nh ta lµ gia ®×nh céng s¶n chñ nghÜa. B¸c kh«ng nh÷ng chóc TÕt c¸c ch¸u mµ B¸c chóc TÕt tÊt c¶ c¸c ch¸u nhi ®ång trong ®¹i gia ®×nh ®ã. B¸c chóc c¸c ch¸u m¹nh khoÎ, cè g¾ng häc tèt, lao ®éng tèt, ®oµn kÕt tèt. B¸c d®n c¸c ch¸u nghe lêi c« gi¸o, thÇy gi¸o, yªu vµ kÝnh c« gi¸o, thÇy gi¸o, ®oµn kÕt víi nhau, ®oµn kÕt víi c¸c c« chó Liªn X« gióp viÖc, ®oµn kÕt víi thanh niªn, thiÕu niªn vµ nhi ®ång Liªn X«. B¸c nh¾c c¸c ch¸u cè g¾ng häc tËp ®Ó sau nµy vÒ phôc vô nh©n d©n, phôc vô Tæ quèc, gãp søc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, ®Ó xøng ®¸ng lµ ngêi ®· ®îc §¶ng, ChÝnh phñ, nh©n d©n vµ thÇy gi¸o Liªn X« s¨n sãc, d¹y b¶o, ®Ó tiÕp tôc sù nghiÖp ®Êu tranh cho chñ nghÜa x· héi, cho chñ nghÜa céng s¶n
) TÕt Kû Hîi (1959), nh©n dÞp Chñ tÞch Hå ChÝ Minh dÉn ®Çu §oµn ®¹i biÓu §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam sang dù §¹i héi ®¹i biÓu lÇn thø XXI §¶ng Céng s¶n Liªn X«, Ngêi ®· ®Õn chóc TÕt c¸c ch¸u thiÕu nhi ViÖt Nam ®ang häc tËp ë M¸txc¬va.
1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

mµ c¸c ch¸u ®ang lµm vµ sau nµy c¸c ch¸u ph¶i lµm.
B¸o Nh©n d©n, sè 1794, ngµy 11-2-1959.

NãI CHUYÖN T¹I HéI NGHÞ C¸N Bé PHô TR¸CH THIÕU NHI TOµN MIÒN B¾C
C«ng t¸c gi¸o dôc thiÕu niªn, nhi ®ång rÊt quan träng, ®ã lµ nhiÖm vô ®µo t¹o thÕ hÖ t¬ng lai cho Tæ quèc. Mét ch¸u thiÕu niªn b©y giê 10 tuæi th× 7 n¨m sau sÏ 17 tuæi, ho®c b©y giê 15 tuæi th× lóc ®ã sÏ 22 tuæi. ë Liªn X« cã kÕ ho¹ch 7 n¨m. Sau kÕ ho¹ch 7 n¨m, th× thiÕu niªn, nhi ®ång ë Liªn X« sÏ thµnh ngêi trùc tiÕp x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n. ë ta th× 7 n¨m sau c¸c ch¸u thiÕu niªn sÏ thµnh ngêi trùc tiÕp x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ chñ nghÜa céng s¶n chø kh«ng ph¶i b¾t ®Çu nh ta ®ang lµm hiÖn nay. V× vËy lóc ®ã c¸c ch¸u cÇn ph¶i cã t c¸ch, ®¹o ®øc cña ngêi x· héi chñ nghÜa, céng s¶n chñ nghÜa. C¸c c« c¸c chó chÝnh ®ang phô tr¸ch ®µo t¹o líp ngêi cña x· héi chñ nghÜa vµ céng s¶n chñ nghÜa ®Êy. Cho nªn c«ng t¸c cña c¸c c« c¸c chó rÊt n®ng nÒ vµ vÎ vang. B¸c cã ®îc nghe b¸o c¸o lµ c¸c ch¸u thiÕu nhi biÕt ®oµn kÕt, ham häc tËp, ham lao ®éng, trong s¹ch vµ thËt thµ (nh nh®t ®îc cña r¬i th× ®em tr¶), c¸c ch¸u biÕt yªu níc, biÕt ghÐt ®Õ quèc, v.v.. §ã lµ thµnh tÝch cña c¸c c«, c¸c chó, cña gia ®×nh vµ nhµ trêng. Gi¸o dôc thiÕu niªn, nhi ®ång lµ tr¸ch nhiÖm cña c¸c c«, c¸c chó, cña gia ®×nh, cña nhµ trêng, cña ®oµn thÓ, cña x· héi. TrÎ em trong nh tÊm g¬ng, c¸i tèt dÔ tiÕp thu, c¸i xÊu còng dÔ tiÕp thu. NÕu nhµ trêng d¹y tèt mµ gia ®×nh d¹y ngîc l¹i, sÏ cã nh÷ng ¶nh hëng kh«ng tèt tíi trÎ em vµ kÕt qu¶ còng kh«ng tèt. Cho nªn muèn gi¸o dôc c¸c ch¸u thµnh ngêi tèt, nhµ trêng, ®oµn thÓ, gia ®×nh, x· héi ®Òu ph¶i kÕt hîp ch®t chÏ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

víi nhau. C¸c c« c¸c chó cã phÇn thµnh tÝch, th× còng cã tr¸ch nhiÖm tríc nh÷ng khuyÕt ®iÓm, nhîc ®iÓm cña phong trµo: - VÝ dô nh ë x·, c¸c ch¸u cßn cha biÕt gi÷ vÖ sinh nªn hay ®au m¾t hét, v.v... - Hay cã n¬i d¹y trÎ thµnh ra nh÷ng "«ng cô non". §èi víi trÎ em lµ ph¶i gi¸o dôc thÕ nµo cho c¸c ch¸u biÕt ®oµn kÕt, ham häc, ham lµm, nhng ph¶i lµm sao cho c¸c ch¸u gi÷ ®îc tÝnh chÊt cña trÎ con. Ph¶i lµm sao cho trÎ em cã kû luËt nhng vÉn vui vÎ, ho¹t b¸t chø kh«ng ph¶i lµ khóm nóm, ®®t ®©u ngåi ®Êy. - L¹i cã c¸c c« c¸c chó cßn cho r»ng: phô tr¸ch c¸c ch¸u lµ kh«ng vÎ vang, kh«ng cã tiÒn ®å. Nh thÕ lµ kh«ng ®óng. BÊt kú lµm c«ng viÖc g× cã Ých cho nh©n d©n, cho Tæ quèc ®Òu lµ vÎ vang, ®Òu cã tiÒn ®å c¶. C¸c c«, c¸c chó lµm trßn ®îc nhiÖm vô s¨n sãc, gi¸o dôc c¸c ch¸u, thµnh líp ngêi tèt cña x· héi t¬ng lai, lµ rÊt vÎ vang. Kh«ng ph¶i cø ®îc ®¨ng b¸o hay cã hu©n ch¬ng míi lµ vÎ vang. Ph¶i gi¸o dôc cho c¸c ch¸u ®¹o ®øc céng s¶n, biÕt yªu níc, yªu ®ång bµo, yªu lao ®éng, yªu kû luËt, v.v... Khi gi¸o dôc ph¶i thiÕt thùc kh«ng ®îc lµm cho c¸c ch¸u thµnh nh÷ng "con vÑt", lµm sao cho c¸c ch¸u khi ch¬i lµ ®îc häc, mµ trong khi häc vui vÎ nh ®îc ch¬i. TrÎ em hay b¾t chíc, cho nªn thÇy gi¸o, c¸n bé phô tr¸ch, v.v. ph¶i g¬ng mÉu tõ lêi nãi ®Õn viÖc lµm. NÕu c¸c c« c¸c chó b¶o: "C¸c em ph¶i siªng lµm" nhng c¸c c« c¸c chó l¹i ®i ngñ, ho®c d¹y "c¸c em ph¶i thËt thµ", nhng c¸c c« c¸c chó l¹i nãi sai, hay b¶o "c¸c em ph¶i

gi÷ vÖ sinh chung", nhng c¸c c« c¸c chó bÈn, nh thÕ lµ kh«ng ®îc. D¹y c¸c ch¸u th× nãi víi c¸c ch¸u chØ lµ mét phÇn, c¸i chÝnh lµ ph¶i cho c¸c ch¸u nh×n thÊy, cho nªn nh÷ng tÊm g¬ng thùc tÕ lµ rÊt quan träng. Muèn d¹y cho trÎ em thµnh ngêi tèt th× tríc hÕt c¸c c«, c¸c chó ph¶i lµ ngêi tèt. B¸c chóc c¸c c«, c¸c chó häp héi nghÞ cã kÕt qu¶ vµ khi vÒ ®Þa ph¬ng nãi l¹i víi c¸c ch¸u vµ gia ®×nh c¸c ch¸u lµ B¸c Hå göi lêi hái th¨m.
Nãi ngµy 19-2-1959. S¸ch Gi¸o dôc thiÕu nhi thµnh nh÷ng ngêi cã t c¸ch ®¹o ®øc céng s¶n chñ nghÜa, Nxb Thanh niªn, Hµ Néi, 1959, tr.3-5.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN VíI NH¢N D¢N THñ §¤ VÒ THµNH C¤NG CñA §¹I HéI LÇN THø XXI §¶NG CéNG S¶N LI£N X¤
Tríc ngµy §¹i héi, h¬n 70 triÖu c¸n bé vµ nh©n d©n Liªn X« ®· th¶o luËn s«i næi dù ¸n kÕ ho¹ch 7 n¨m, h¬n 4 triÖu 60 v¹n ngêi ®· nªu nhiÒu ý kiÕn vµ nh©n d©n Liªn X« ®· h¨ng h¸i thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt ®Ó chµo mõng §¹i héi. Trong nh÷ng ngµy §¹i héi häp, toµn Liªn X« cã mét bÇu kh«ng khÝ phÊn khëi tng bõng. §Õn dù §¹i héi cã 1.375 ®¹i biÓu thay m®t cho 8.239.000 ®¶ng viªn, (tõ §¹i héi lÇn thø XX ®Õn nay ®· cã thªm 1.023.000 ®¶ng viªn míi). Trong sè ®¹i biÓu cã: 7 c¸n bé thanh niªn, 12 c¸n bé c«ng ®oµn, 222 phô n÷, 59 ®¹i biÓu thuéc c¸c ngµnh khoa häc, 175 ®¹i biÓu thuéc ngµnh n«ng nghiÖp, 355 ®¹i biÓu thuéc ngµnh c«ng nghiÖp, 399 c«ng nh©n vµ x· viªn hîp t¸c x· n«ng nghiÖp. Trong c¸c ®ång chÝ ®¹i biÓu cã 51 Anh hïng Liªn X«, nhiÒu ®ång chÝ ®îc hai lÇn vµ hai ®ång chÝ ®îc ba lÇn danh hiÖu Anh hïng Liªn X«. 60 ®ång chÝ ®îc thëng Hu©n ch¬ng Lªnin. 158 ®ång chÝ Anh hïng lao ®éng.

1.193 ®ång chÝ ®îc thëng Hu©n ch¬ng c¸c h¹ng. Trong §¹i héi cã 86 ®¹i biÓu ®· ph¸t biÓu ý kiÕn. Trong sè 83 ®¶ng céng s¶n vµ ®¶ng c«ng nh©n gåm h¬n 33 triÖu ®¶ng viªn trªn thÕ giíi, 10 ®¶ng v× ë xa qu¸ ®· göi ®iÖn chóc mõng §¹i héi, cßn 73 ®¶ng ®Òu cã ®oµn ®¹i biÓu ®Õn dù §¹i héi. §¹i héi cho chóng ta cµng thÊy râ sù ®oµn kÕt nhÊt trÝ trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa vµ gi÷a c¸c ®¶ng m¸cxÝt - lªninnÝt. Chóng ta cµng thÊy râ lùc lîng hïng m¹nh v« cïng cña ®éi qu©n gåm 33 triÖu chiÕn sÜ céng s¶n vµ h¬n 1000 triÖu nh©n d©n ra søc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ chñ nghÜa céng s¶n. * * * KÕ ho¹ch 7 n¨m x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n gåm cã nh÷ng vÊn ®Ò chÝnh trÞ, lý luËn, quan hÖ quèc tÕ, v.v.. Nhng chñ chèt lµ vÊn ®Ò kinh tÕ. VÒ chÝnh trÞ cña Liªn X« lµ: tiÕp tôc cñng cè chÕ ®é x«viÕt vµ khèi ®oµn kÕt cña nh©n d©n Liªn X«, ph¸t triÓn d©n chñ céng s¶n vµ s¸ng kiÕn cña nh©n d©n trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n, n©ng cao nhiÖm vô tæ chøc vµ gi¸o dôc cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, cñng cè khèi liªn minh c«ng n«ng, lµm cho toµn §¶ng, toµn d©n ®Èy m¹nh sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n. VÒ t tëng th× gét röa cho hÕt nh÷ng tµn tÝch cña t tëng t s¶n, lµm cho quÇn chóng n©ng cao m·i gi¸c ngé céng s¶n ®èi víi lao ®éng, n©ng cao m·i tinh thÇn yªu níc vµ chñ nghÜa quèc tÕ v« s¶n. VÒ gi¸o dôc th× häc tËp ph¶i kÕt hîp víi ®¹o ®øc céng s¶n vµ lao ®éng ch©n tay, khiÕn cho thanh niªn nam n÷ khi ra khái nhµ trêng ®· thµnh nh÷ng ngêi "häc hay cµy giái". Trong b¶y n¨m, c¸c trêng cao ®¼ng Liªn X« sÏ ®µo t¹o thªm 2.300.000 chuyªn gia cho c¸c

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngµnh, tøc lµ sè chuyªn gia cña Liªn X« sÏ nhiÒu gÊp ba sè chuyªn gia Mü. §Çu tiªn trªn thÕ giíi, khoa häc Liªn X« ®· thµnh c«ng trong viÖc phãng vÖ tinh bay quanh qu¶ ®Êt vµ tªn löa bay quanh m®t trêi. C¸c nhµ khoa häc Mü ®· ph¶i nhËn r»ng n¨m n¨m ho®c mêi n¨m n÷a Mü míi theo kÞp Liªn X«. Víi nh÷ng kinh nghiÖm vµ thµnh tÝch to lín Êy, trong b¶y n¨m tíi, khoa häc Liªn X« sÏ cã nh÷ng bíc tiÕn phi thêng. VÒ lý luËn, §¹i héi ®· nghiªm kh¾c lªn ¸n chñ nghÜa xÐt l¹i lµ mét thø lý luËn ph¶n ®éng, tr¸i h¼n víi chñ nghÜa M¸c-Lªnin; nã nh»m ph¸ ho¹i khèi ®oµn kÕt cña giai cÊp c«ng nh©n vµ lµm nhôt chÝ khÝ phÊn ®Êu cña nh©n d©n lao ®éng. §¹i héi ®· ph©n tÝch râ rÖt giai ®o¹n tõ chñ nghÜa x· héi tiÕn lªn chñ nghÜa céng s¶n. VÒ kinh tÕ, trong b¶y n¨m, s¶n lîng c«ng nghiÖp sÏ t¨ng 80% so víi n¨m 1958. S¶n lîng n«ng nghiÖp sÏ t¨ng 170%. S¶n lîng c«ng nghiÖp ho¸ häc sÏ t¨ng gÊp ba lÇn. Chóng t«i cã ®Õn th¨m nhµ trng bµy ho¸ häc. Tõ nhµ ë, ®å dïng, quÇn ¸o, xe cé, thuyÒn bÌ, v.v. ®Òu lµm b»ng ho¸ häc, võa ®Ñp, võa bÒn l¹i võa rÎ. Trong b¶y n¨m, kho¶n thu nhËp cña Nhµ níc so víi n¨m 1958 sÏ t¨ng 65%. Kho¶n thu nhËp cña c«ng nh©n, c«ng chøc vµ n«ng d©n sÏ t¨ng 40%. S¶n xuÊt ngµy cµng t¨ng, kho¶n thu nhËp cña Nhµ níc vµ cña nh©n d©n còng ngµy cµng t¨ng, ®ång thêi cã nh÷ng c¸i gi¶m. Do khoa häc vµ kü thuËt ph¸t triÓn

m¹nh mµ nh÷ng c«ng viÖc n®ng nhäc sÏ gi¶m dÇn cho ®Õn khi hoµn toµn ®Òu lµm b»ng m¸y. HiÖn nay c¸c thø thuÕ mµ nh©n d©n nép lµ non 8% tæng sè ng©n s¸ch, sau nµy thuÕ sÏ gi¶m dÇn vµ trong Ýt n¨m th× nh©n d©n kh«ng ph¶i nép thuÕ n÷a. Ngµy giê lao ®éng còng gi¶m dÇn. Trong mÊy n¨m n÷a, tuú theo c«ng viÖc n®ng ho®c nhÑ, mçi ngµy chØ lµm viÖc s¸u ho®c b¶y giê, mçi tuÇn chØ lµm viÖc n¨m ngµy vµ nghØ hai ngµy. C¸c thø ®Òu s¶n xuÊt nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ; cho nªn gi¸ hµng ho¸ còng gi¶m dÇn. §Ó ®¹t môc ®Ých vÜ ®¹i Êy, nh©n d©n Liªn X« ®· h¨ng h¸i biÕn quyÕt t©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ thµnh quyÕt t©m cña m×nh. C«ng nh©n, n«ng d©n vµ c¸n bé ®Òu høa sÏ t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng tõ 45 ®Õn 65%, ®Ó hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch 7 n¨m tõ mét ®Õn bèn n¨m tríc thêi h¹n. Kh¾p Liªn X« ®ang cã phong trµo thi ®ua s«i næi ®Ó giµnh lÊy danh hiÖu "§éi lao ®éng céng s¶n chñ nghÜa". HiÖn nay ®· cã h¬n 35.000 ®éi thi ®ua vµ 700 ®éi ®· giµnh ®îc danh hiÖu vÎ vang Êy. Muèn ®îc c«ng nhËn lµ "§éi lao ®éng céng s¶n chñ nghÜa", c¸c nhãm c«ng nh©n vµ n«ng d©n ph¶i lµm ®óng ba tiªu chuÈn lµ: sinh ho¹t, c«ng t¸c vµ häc tËp ®Òu ®óng víi tinh thÇn vµ ®¹o ®øc céng s¶n. VÒ quan hÖ quèc tÕ th× nh»m gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi, chÊm døt chiÕn tranh l¹nh, cÊm dïng vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ, thi ®ua ph¸t triÓn kinh tÕ hoµ b×nh gi÷a chñ nghÜa x· héi vµ chñ nghÜa t b¶n. Liªn X« ra søc gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi, nhng cã ®ñ lùc lîng ®Ó ®¸nh tan kÎ ®Þch, nÕu chóng ®iªn

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

cuång mµ g©y chiÕn víi Liªn X«. Liªn X« ®· s¶n xuÊt hµng lo¹t tªn löa cã thÓ b¾n tróng bÊt kú môc tiªu nµo ë trªn qu¶ ®Êt. §¹i héi còng chñ tr¬ng x©y dùng khu vùc hoµ b×nh vµ cÊm vò khÝ nguyªn tö ë ViÔn §«ng. Quan hÖ gi÷a Liªn X« vµ c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa lµ cñng cè kh«ng ngõng t×nh ®oµn kÕt anh em. * * * Víi tinh thÇn phÊn khëi chung vµ sù hîp t¸c gióp ®ì lÉn nhau gi÷a c¸c níc anh em, Liªn X« x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n sÏ khuyÕn khÝch c¸c níc anh em còng tiÕn m¹nh, tiÕn nhanh lªn chñ nghÜa x· héi. ThÝ dô: so víi n¨m 1957 th× tæng s¶n lîng c«ng nghiÖp cña: Ba Lan t¨ng 9,5% Céng hoµ D©n chñ §øc t¨ng 10,9% Bungari t¨ng 16% Anbani t¨ng 20% Trung Quèc t¨ng 65%, v.v.. Víi ®µ ph¸t triÓn nhanh chãng Êy, tuy n¨m 1958, phe x· héi chñ nghÜa míi chiÕm 1 phÇn 3 tæng s¶n lîng vÒ c«ng nghiÖp toµn thÕ giíi, mµ ®Õn n¨m 1965 sÏ chiÕm h¬n 50%. ThÕ lµ chñ nghÜa x· héi th¾ng chñ nghÜa t b¶n mét c¸ch quyÕt ®Þnh. Liªn X« thùc hiÖn chñ nghÜa céng s¶n, c¸c níc anh em kh¸c thùc hiÖn chñ nghÜa x· héi, th× lùc lîng hoµ b×nh cµng thªm m¹nh. Lóc ®ã phe ®Õ quèc sÏ thÊy r»ng chiÕn tranh chèng phe ta lµ mét viÖc rÊt khã kh¨n vµ nÕu chóng ®iªn cuång mµ g©y chiÕn tranh th× chóng sÏ bÞ tiªu diÖt. Tuy vËy, hÔ cßn chñ nghÜa ®Õ quèc th× nguy c¬ chiÕn tranh vÉn cßn. Cho nªn chóng ta ph¶i lu«n lu«n

c¶nh gi¸c vµ ®Ò phßng, quyÕt kh«ng ®îc chñ quan khinh ®Þch. KÕ ho¹ch 7 n¨m cña Liªn X« sÏ khuyÕn khÝch c¸c d©n téc ¸-Phi giµnh tù do, ®éc lËp, v× cµng ngµy hä cµng thÊy râ Liªn X« vµ c¸c níc x· héi chñ nghÜa lµ nh÷ng ngêi b¹n trung thµnh, lu«n lu«n s½n sµng gióp ®ì hä chèng thùc d©n ®Õ quèc. §ång thêi còng khuyÕn khÝch giai cÊp c«ng nh©n ë c¸c níc t b¶n h¨ng h¸i ®Êu tranh vµ thèng nhÊt hµnh ®éng, v× hä thÊy ®êi sèng t¬i vui hiÖn t¹i cña nh©n d©n Liªn X« vµ c¸c níc x· héi chñ nghÜa sÏ lµ ®êi sèng cña hä sau nµy. Cuèi cïng, §¹i héi nhÊn m¹nh nhiÖm vô rÊt quan träng cña C«ng ®oµn vµ §oµn Thanh niªn Céng s¶n Liªn X« trong sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n. §¹i héi ®· nhÊt trÝ th«ng qua kÕ ho¹ch 7 n¨m. Nãi tãm l¹i, nh÷ng ®®c ®iÓm næi bËt trong §¹i héi lµ: §¶ng Céng s¶n vµ nh©n d©n Liªn X« quyÕt t©m x©y dùng th¾ng lîi chñ nghÜa céng s¶n, b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi, Liªn X« cïng c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa ®oµn kÕt nhÊt trÝ tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi vµ chñ nghÜa céng s¶n. Cuéc th¸ch thi ®ua x©y dùng kinh tÕ hoµ b×nh gi÷a hai chÕ ®é vµ ý chÝ kiªn quyÕt cña Liªn X« vît qu¸ Mü ®· lµm rung ®éng c¶ thÕ giíi, nhÊt lµ níc Mü. Chóng ta cßn nhí r»ng khi Liªn X« ®®t kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø nhÊt, c¸c b¸o chÝ vµ chÝnh kh¸ch t s¶n ph¬ng T©y ®Òu chÕ giÔu vµ cho ®ã lµ "kh«ng tëng" vµ "nhÊt ®Þnh thÊt b¹i". Nhng ngµy nay th¸i ®é hä ®· kh¸c h¼n. Hä buéc ph¶i thõa nhËn r»ng kÕ ho¹ch 7 n¨m cña Liªn X« sÏ thµnh c«ng. C¸c chÝnh kh¸ch Mü nãi: sù ph¸t triÓn cña Nga ®· vît qu¸ vµ sÏ tiÕp tôc vît qu¸ sù ph¸t triÓn cña Mü. §Ó tù an ñi, mét nhãm ngêi "kinh tÕ häc" Mü nãi: C¸ch tÝnh to¸n con sè chØ tiªu cña Mü ®· cò kü råi, cÇn ph¶i söa l¹i ®Ó t¨ng gia s¶n lîng c«ng nghiÖp cña Mü, nh thÕ ®Ó cã thÓ "ng¨n trë" Liªn X« ®uæi kÞp Mü. Ngêi b×nh luËn cña H·ng th«ng tÊn Mü viÕt: "C¸i c¶m gi¸c u thÕ cña ph¬ng T©y ®· ®i mÊt råi, kh«ng trë l¹i n÷a. ThÕ cho c¶m gi¸c ®ã lµ lßng lo ©u vµ tù

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

phª b×nh. C«ng phu 10 n¨m ®· ®a l¹i cho níc Nga lßng tù tin vµ sù thµnh c«ng". Tê b¸o t s¶n Mü Céng hoµ míi viÕt: "Liªn X« chän kinh tÕ lµm chiÕn trêng, trªn chiÕn trêng Êy chñ nghÜa céng s¶n sÏ th¾ng lîi... §èi víi hµng tr¨m triÖu ngêi, c¸ch sinh sèng cña céng s¶n ®· cã søc hÊp dÉn h¬n c¸ch sinh sèng cña ngêi Mü chóng ta...". B¸o Khoa häc c«ng gi¸o Mü viÕt: "KÕ ho¹ch 7 n¨m cña Liªn X« lµ mét kÕ ho¹ch m¹nh d¹n nhÊt vµ vÜ ®¹i nhÊt xa nay cha tõng cã, nã lµm cho thÕ giíi võa ng¹c nhiªn võa kh©m phôc...". Tê N÷u ¦íc thêi b¸o viÕt: Trong cuéc thi ®ua kinh tÕ Liªn X« cã thÓ ®uæi kÞp Mü tríc khi c¸c chuyªn gia Mü tr¶ lêi ®îc c©u hái: V× sao kinh tÕ Liªn X« cø tiÕn lªn, vµ kinh tÕ Mü cø thôt l¹i... T«i chØ tãm t¾t trÝch mét sè b¸o t s¶n Mü, v× Mü lµ trïm t b¶n ®Õ quèc. Vµ Liªn X« th¾ng Mü, tøc lµ th¾ng c¶ phe t b¶n ®Õ quèc. Mét ®iÓm quan träng n÷a cÇn nªu lµ: Trong kÕ ho¹ch 7 n¨m, sè c«ng nh©n vµ nh©n viªn Liªn X« sÏ t¨ng thªm 12 triÖu ngêi, th× ë Mü h«m 10 th¸ng 2 Tæng thèng Mü ®· ph¶i nhËn Mü cã gÇn n¨m triÖu ngêi thÊt nghiÖp hoµn toµn. §ã lµ sè ngêi thÊt nghiÖp nhiÒu nhÊt tõ ngµy kinh tÕ khñng ho¶ng b¾t ®Çu ë Mü vµo håi th¸ng 4 n¨m 1958. Trong §¹i héi, nhiÒu ®ång chÝ Liªn X« vµ ®¹i biÓu c¸c ®¶ng anh em ®Òu th©n ¸i göi lêi chóc §¶ng, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ViÖt Nam ta hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch 3 n¨m. Chóng t«i ®· høa víi c¸c ®ång chÝ Êy r»ng: Häc tËp tinh thÇn vµ nghÞ lùc cña §¶ng céng s¶n vµ nh©n d©n Liªn X« x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n vµ nh©n d©n c¸c níc anh em x©y dùng chñ nghÜa x· héi, toµn §¶ng vµ toµn d©n ta nhÊt

®Þnh cè g¾ng ®a miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi lµm c¬ së v÷ng ch¾c cho c«ng cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ ®Ó x©y dùng mét níc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh.
Nãi tèi 19-2-1959. S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr.292-300.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé, C¤NG NH¢N TR£N C¤NG TR¦êNG X¢Y DùNG BA NHµ M¸Y Xµ PHßNG, CAO SU, THUèC L¸ ë Hµ NéI
H«m nay, B¸c thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ ®Õn th¨m c¸c c«, c¸c chó vµ c¶m ¬n c¸c ®ång chÝ chuyªn gia ®· tËn t×nh gióp ta x©y dùng. C¸c c¸n bé, c«ng nh©n trªn c«ng trêng cÇn nªu cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, ý thøc lµm chñ níc nhµ, ra søc t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, hoµn thµnh tèt nhiÖm vô mµ §¶ng vµ ChÝnh phñ ®· trao cho. Giai cÊp c«ng nh©n lµ giai cÊp l·nh ®¹o c¸ch m¹ng, muèn xøng ®¸ng lµ giai cÊp l·nh ®¹o th× ph¶i g¬ng mÉu trong c«ng t¸c. Muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, muèn níc nhµ mau chãng thèng nhÊt, muèn ®îc tù do sung síng, mäi ngêi ph¶i kh¾c phôc khã kh¨n, thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. C«ng nh©n, c¸n bé trªn c«ng trêng ®· biÕt dïng xe cót-kÝt vµ c¶i tiÕn mét sè dông cô x©y dùng nªn bíc ®Çu ®· t¨ng n¨ng suÊt cao h¬n tríc, gi¶m bít søc lao ®éng cña c«ng nh©n. Tuy nhiªn, nh÷ng u ®iÓm, s¸ng kiÕn nµy cßn cha ®îc phæ biÕn réng r·i. Ngoµi ra cßn nh÷ng khuyÕt ®iÓm nh viÖc ®æ bª t«ng vµ x©y têng ë mét sè bé phËn cña c«ng trêng cha ®îc tèt l¾m, mét sè c«ng viÖc ph¶i lµm ®i, lµm l¹i, sinh ra l·ng phÝ; n¨ng suÊt lao ®éng ë c«ng trêng nãi chung cßn thÊp, kû luËt lao ®éng cha ®îc ®Ò cao. Muèn x©y dùng thµnh c«ng chñ nghÜa x· héi, mäi ngêi cÇn cã tinh thÇn lµm chñ tèt, ph¶i ®Ò cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm. NhiÖm vô tríc m¾t cña c¸n bé, c«ng nh©n trªn c«ng trêng lµ ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ, ®oµn

kÕt gi÷a c¸c c¸n bé, c«ng nh©n, ®oµn kÕt víi c¸c chuyªn gia, ®oµn kÕt víi ®ång bµo ®Þa ph¬ng, ph¶i më réng phong trµo thi ®ua gi÷a c¸c c¸ nh©n vµ gi÷a c¸c bé phËn s¶n xuÊt, ph¶i gi÷ v÷ng kû luËt lao ®éng. C¸c ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng, c¸n bé, ph¶i g¬ng mÉu vÒ mäi m®t, l·nh ®¹o cho tèt phong trµo s¶n xuÊt theo khÈu hiÖu: nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ.
Nãi ngµy 24-2-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1809, ngµy 26-2-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

cho mét ®ît thi ®ua. Khi nµo ®ît thi ®ua kÕt thóc, do c¸c c« c¸c chó b×nh nghÞ, ai kh¸ nhÊt th× ®îc gi¶i thëng Êy.

TH¦ GöI C¤NG NH¢N, CHIÕN SÜ, NH¢N VI£N X¦ëNG MAY 10, CôC QU¢N NHU
Th©n ¸i göi c«ng nh©n, chiÕn sÜ, nh©n viªn vµ c¸n bé Xëng may 10 Côc qu©n nhu, Tæng côc HËu cÇn, B¸c rÊt vui lßng c¸c c« c¸c chó cã tiÕn bé kh¸ vÒ §oµn kÕt th©n ¸i, Liªn tôc thi ®ua, C¶i tiÕn kü thuËt, T¨ng gia s¶n xuÊt, Thùc hµnh tiÕt kiÖm, Qu¶n lý xÝ nghiÖp. Ch¾c c¸c c« c¸c chó ®· tù thÊy r»ng: T tëng th«ng th× c«ng viÖc tèt. Nh÷ng kinh nghiÖm Êy nªn phæ biÕn cho c¸c nhµ m¸y kh¸c. Nhng c¸c c« c¸c chó chí cã thÊy tiÕn bé mµ tù m·n, tù kiªu. Tr¸i l¹i cÇn ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a ®Ó tiÕn bé m·i. C¶m ¬n c¸c c«, c¸c chó ®· biÕu B¸c bé ¸o. B¸c ®· nhËn råi. Nay B¸c göi bé ¸o Êy lµm gi¶i thëng

Chóc c¸c c«, c¸c chó vui vÎ, m¹nh khoÎ, ®oµn kÕt, tiÕn bé. Ngµy 24 th¸ng 2 n¨m 1959 B¸C Hå
Bót tÝch, lu t¹i B¶o tµng Hå ChÝ Minh.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngµy 24-2-1959.

§IÖN MõNG QUèC KH¸NH N¦íC CéNG HOµ A RËP THèNG NHÊT
KÝnh göi: ¤ng Gaman ¸p®en N¸txe, Tæng thèng níc Céng hoµ A RËp thèng nhÊt. L¬ Ke Nh©n dÞp Quèc kh¸nh níc Céng hoµ A RËp thèng nhÊt, thay m®t ChÝnh phñ, nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, t«i kÝnh göi Ngµi, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Céng hoµ A RËp thèng nhÊt anh em lêi chóc mõng nhiÖt liÖt nhÊt. Trong n¨m qua, níc Céng hoµ A RËp thèng nhÊt ®· ®¹t ®îc nhiÒu thµnh tùu trong c«ng cuéc ®Êu tranh chèng chñ nghÜa thùc d©n, cñng cè nÒn ®éc lËp vµ kiÕn thiÕt kinh tÕ quèc d©n. T«i ch¾c r»ng díi sù l·nh ®¹o cña Ngµi, níc Céng hoµ A RËp thèng nhÊt sÏ thu ®îc nh÷ng th¾ng lîi to lín h¬n n÷a trong c«ng cuéc x©y dùng ®Êt níc vµ g×n gi÷ hoµ b×nh. Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ Céng hoµ A RËp thèng nhÊt ngµy cµng cñng cè vµ ph¸t triÓn.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1807,

LêI PH¸T BIÓU TR¦íC KHI L£N §¦êNG §I TH¡M N¦íC CéNG HOµ IN§¤N£XIA
Tha c¸c cô, C¸c ®ång chÝ vµ c¸c ch¸u, NhËn lêi mêi cña Tæng thèng Xuc¸cn«, h«m nay, chóng t«i sung síng ®îc ®i th¨m níc In®«nªxia anh em. Chóng t«i sÏ thay m®t ®ång bµo ta mang t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt ®Õn víi nh©n d©n In®«nªxia anh em. Ch¾c r»ng lóc chóng t«i trë vÒ sÏ ®em theo mãn quµ quý b¸u tøc lµ t×nh h÷u nghÞ cña nh©n d©n In®«nªxia ®èi víi nh©n d©n ta. Trong lóc chóng t«i ®i v¾ng, rÊt mong ë nhµ toµn §¶ng, toµn ChÝnh phñ, toµn thÓ ®ång bµo lµm mÊy viÖc sau ®©y: Thø nhÊt lµ chèng h¹n, cã chèng h¹n tèt míi n¾m ch¾c ®îc vô §«ng - Xu©n th¾ng lîi; vô §«ng - Xu©n cã th¾ng lîi míi hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch Nhµ níc n¨m 1959. Thø hai lµ c¸c xÝ nghiÖp ph¶i ®Èy m¹nh viÖc c¶i tiÕn qu¶n lý, v× cã c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp th× c«ng nghiÖp míi hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch. VÒ kinh tÕ, n«ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp nh hai ch©n cña mét ngêi. N«ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp cã khoÎ, kÕ ho¹ch míi hoµn thµnh. Muèn thÕ, ph¶i cã søc khoÎ, muèn khoÎ b©y giê ph¶i trÞ vµ phßng bÖnh cóm. T«i xin c¶m ¬n c¸c cô, c¸c ®ång chÝ vµ c¸c ch¸u ra tiÔn chóng t«i ngµy h«m nay.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Nãi ngµy 26-2-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1810, ngµy 27-2-1959.

BµI NãI T¹I QUèC HéI IN§¤N£XIA
H«m nay t«i rÊt sung síng ®îc ®Õn chµo mõng Quèc héi níc Céng hoµ In®«nªxia. T«i xin thµnh thËt c¶m ¬n c¸c vÞ ®· bít thêi giê dµnh cho t«i vinh dù ®ã, xin chuyÓn tíi c¸c vÞ vµ toµn thÓ nh©n d©n In®«nªxia lêi chµo h÷u nghÞ th¾m thiÕt nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam vµ Quèc héi níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. Tõ l©u, nh©n d©n hai níc chóng ta ®· g¾n bã víi nhau trong cuéc ®Êu tranh chung chèng chñ nghÜa thùc d©n. Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt kh©m phôc nh©n d©n In®«nªxia cÇn cï vµ yªu chuéng tù do, ®· x©y dùng nªn mét nÒn v¨n ho¸ rùc rì l©u ®êi. Víi truyÒn thèng ®oµn kÕt s½n cã, nh©n d©n In®«nªxia ®· bÒn bØ ®Êu tranh chèng ¸ch thèng trÞ thùc d©n ®Ó giµnh l¹i ®éc lËp d©n téc. Th¸ng 8 n¨m 1945, toµn thÓ nh©n d©n In®«nªxia ®· ®øng lªn lËt ®æ chÕ ®é thèng trÞ thùc d©n, thµnh lËp níc Céng hoµ In®«nªxia, lµm chñ vËn mÖnh cña m×nh. Nhng bän thùc d©n trë l¹i ®Þnh x©m chiÕm níc In®«nªxia mét lÇn n÷a: chóng më nh÷ng cuéc tÊn c«ng liªn tiÕp vµo níc Céng hoµ In®«nªxia. Nhng tíi ®©u chóng còng vÊp ph¶i søc ®oµn kÕt chiÕn ®Êu anh dòng cña nh©n d©n In®«nªxia. Ngµy nay, nh©n d©n In®«nªxia cã Quèc héi cña m×nh, mµ c¸c vÞ lµ nh÷ng ngêi ®¹i diÖn kÝnh mÕn. Nh©n d©n In®«nªxia ®ang xiÕt ch®t hµng ngò chung quanh vÞ l·nh tô kÝnh mÕn lµ Tæng thèng Xuc¸cn«, ra søc x©y dùng níc In®«nªxia ®éc lËp, tù chñ, phån vinh vµ ®Êu tranh b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. Bµi häc thµnh c«ng cña In®«nªxia lµ bµi häc ®oµn kÕt, ®oµn kÕt c¸c d©n téc, c¸c ®Þa ph¬ng, c¸c ®¶ng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ph¸i, chèng kÎ thï chung lµ bän thùc d©n x©m lîc. Nhng hiÖn nay miÒn T©y Iri¨ng ruét thÞt cña nh©n d©n In®«nªxia cßn bÞ níc ngoµi chiÕm cø. Nh©n d©n ViÖt Nam hoµn toµn ñng hé ý nguyÖn thiÕt tha vµ chÝ khÝ s¾t ®¸ cña nh©n d©n In®«nªxia ®ßi kh«i phôc l¹i miÒn T©y Iri¨ng. Nh©n dÞp nµy, t«i nhê c¸c vÞ chuyÓn tíi nh©n d©n miÒn T©y Iri¨ng anh dòng lêi chóc th¾ng lîi cña nh©n d©n ViÖt Nam. Nh©n d©n ViÖt Nam tin ch¾c r»ng lùc lîng ®oµn kÕt cña mäi ngêi In®«nªxia yªu níc nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng bän thùc d©n vµ miÒn T©y Iri¨ng nhÊt ®Þnh sÏ ®îc kh«i phôc. Còng nh In®«nªxia, tõ l©u, níc ViÖt Nam lµ mét, d©n téc ViÖt Nam lµ mét, vÒ mäi ph¬ng diÖn ®Þa lý, lÞch sö, kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi. Trong h¬n 80 n¨m thèng trÞ níc chóng t«i, bän thùc d©n dïng mäi thñ ®o¹n ®Ó chia rÏ d©n téc, chia rÏ t«n gi¸o, chóng ¸p dông chÝnh s¸ch cæ ®iÓn lµ "chia ®Ó trÞ". Trong suèt c¶ thêi gian bÞ thùc d©n thèng trÞ, nh©n d©n ViÖt Nam, tõ Nam chÝ B¾c, ®· bÒn bØ ®Êu tranh ®Ó giµnh l¹i tù do ®éc lËp. Nhê lùc lîng ®oµn kÕt, nh©n d©n ViÖt Nam ®· lµm C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m thµnh c«ng. Níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ra ®êi. Quèc héi ViÖt Nam ®îc bÇu cö. Nhng bän thùc d©n trë l¹i x©m lîc níc chóng t«i, hßng thèng trÞ nh©n d©n chóng t«i mét lÇn n÷a. Qu©n ®éi cña chóng ®i ®Õn ®©u còng thi hµnh chÝnh s¸ch ®éc ¸c lµ: "giÕt s¹ch, ®èt s¹ch, ph¸ s¹ch". Tríc n¹n ngo¹i x©m, tÊt c¶ ngêi ViÖt Nam yªu níc ®Òu ®oµn kÕt kh¸ng chiÕn cøu níc, b¶o vÖ Tæ quèc, b¶o vÖ thµnh qu¶ cña C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m. Sau chÝn n¨m kh¸ng chiÕn gian khæ, nh©n d©n ViÖt Nam ®· ®¸nh b¹i bän thùc d©n x©m lîc vµ ®· giµnh ®îc th¾ng lîi vÎ vang. HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, ký kÕt sau chiÕn th¾ng §iÖn Biªn Phñ, ®· lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam trªn c¬ së c«ng nhËn chñ quyÒn, ®éc lËp, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña níc ViÖt Nam.

Theo HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, giíi tuyÕn gi÷a hai miÒn B¾c vµ Nam ViÖt Nam chØ cã tÝnh chÊt t¹m thêi, hoµn toµn kh«ng ph¶i lµ mét ranh giíi chÝnh trÞ, ranh giíi l·nh thæ vµ c¸c nhµ ®¬ng côc ë hai miÒn ph¶i më héi nghÞ hiÖp th¬ng bµn vÒ vÊn ®Ò tæng tuyÓn cö tù do trong c¶ níc ®Ó thèng nhÊt níc ViÖt Nam. Râ rµng vÊn ®Ò thèng nhÊt cña níc ViÖt Nam ®· ®îc c¸c níc tham gia Héi nghÞ Gi¬nev¬ long träng c«ng nhËn. Nhng bän ®Õ quèc ngoan cè kh«ng t«n träng c¸c ®iÒu kho¶n cña HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, chóng tiÕp tôc can thiÖp vµo miÒn Nam ViÖt Nam vµ biÕn n¬i nµy thµnh mét c¨n cø qu©n sù ®Ó chuÈn bÞ mét cuéc chiÕn tranh míi. V× chóng mµ viÖc thèng nhÊt níc ViÖt Nam cho ®Õn nay vÉn cha ®îc thùc hiÖn. Trong khi ®ã th× nh÷ng ngêi yªu níc, t¸n thµnh hoµ b×nh vµ thèng nhÊt ë miÒn Nam lu«n lu«n bÞ khñng bè, tï ®µy, giÕt chãc mét c¸ch rÊt d· man. ViÖc chia c¾t ®Êt níc ViÖt Nam ®ang x©m ph¹m n®ng nÒ ®Õn ®êi sèng chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸ vµ t×nh c¶m cña toµn thÓ d©n téc ViÖt Nam. NguyÖn väng thiÕt tha cña toµn d©n ViÖt Nam lµ níc nhµ mau chãng thèng nhÊt trªn c¬ së ®éc lËp vµ d©n chñ nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. VÊn ®Ò thèng nhÊt ®Êt níc lµ vÊn ®Ò néi bé cña nh©n d©n ViÖt Nam, c¸c nhµ ®¬ng côc hai miÒn ph¶i cïng nhau th¬ng lîng, nh©n nhîng lÉn nhau, v× lîi Ých tèi cao cña Tæ quèc vµ d©n téc. Chóng t«i chñ tr¬ng ®oµn kÕt tÊt c¶ c¸c lùc lîng yªu níc ë miÒn B¾c vµ miÒn Nam, ra søc phÊn ®Êu chèng sù can thiÖp cña bän ®Õ quèc thùc d©n, ®Ó x©y dùng mét níc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh. Chóng t«i tin ch¾c r»ng lùc lîng ®oµn kÕt vµ ®Êu tranh kiªn quyÕt cña toµn d©n ViÖt Nam ®îc sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh thÕ giíi, nhÊt ®Þnh sÏ thµnh c«ng trong sù nghiÖp thèng nhÊt Tæ quèc chóng t«i. LÞch sö hai níc chóng ta chøng tá r»ng: ®oµn kÕt toµn d©n lµ mét yÕu tè quyÕt ®Þnh cho sù th¾ng lîi

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

cña chóng ta. Sù ®oµn kÕt ch®t chÏ gi÷a c¸c níc ¸ - Phi còng lµ yÕu tè quan träng ®Ó th¾ng chñ nghÜa thùc d©n ®Õ quèc. Tõ Héi nghÞ B¨ng ®ung ®Õn nay, sù ®oµn kÕt ®ã ngµy cµng cñng cè vµ ph¸t triÓn. NhiÒu níc ¸- Phi ®· giµnh ®îc ®éc lËp. C¸c níc ¸ - Phi chóng ta ngµy nay cã quan hÖ mËt thiÕt víi nhau, ñng hé lÉn nhau, hîp t¸c víi nhau trong sù nghiÖp chung lµ gi÷ g×n hoµ b×nh, b¶o vÖ ®éc lËp vµ x©y dùng ®Êt níc. T×nh h×nh thÕ giíi hiÖn nay ®· cã nh÷ng chuyÓn biÕn c¨n b¶nlùc lîng hiÕu chiÕn ngµy cµng bÞ thÊt b¹i lùc lîng hoµ b×nh, d©n chñ vµ ®éc lËp d©n téc ngµy cµng ph¸t triÓn m¹nh mÏ. Do ®ã, chóng ta cã thÓ nãi ch¾c r»ng lùc lîng ®oµn kÕt ®Êu tranh cña nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng chñ nghÜa thùc d©n ®Õ quèc. Nh©n d©n In®«nªxia ®oµn kÕt ®· ®¸nh ®uæi ®îc thùc d©n cíp níc m×nh. Nh©n d©n ¸ - Phi ®oµn kÕt nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng c¶ phe thùc d©n. Tõ khi hoµ b×nh lËp l¹i ë ViÖt Nam, quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a hai níc chóng ta ®· ph¸t triÓn tèt ®Ñp. Trong thêi gian sang th¨m níc chóng t«i, Chñ tÞch X¸ct«n« ®· nãi mét c©u cßn ghi s©u trong lßng nh©n d©n ViÖt Nam: "Nh÷ng quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n In®«nªxia vµ nh©n d©n ViÖt Nam sÏ ®êi ®êi bÊt diÖt, nhê nh÷ng ®iÓm gièng nhau c¨n b¶n: ®ã lµ b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi vµ chñ quyÒn d©n téc". ThËt vËy, quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta sÏ ®êi ®êi bÊt diÖt, sù nghiÖp chung cña chóng ta nhÊt ®Þnh sÏ thµnh c«ng. Tríc khi døt lêi, t«i xin chóc Chñ tÞch, c¸c Phã Chñ tÞch vµ c¸c vÞ ®¹i biÓu Quèc héi níc Céng hoµ In®«nªxia lu«n lu«n m¹nh khoÎ, thu nhiÒu th¾ng lîi trong c«ng cuéc b¶o vÖ hoµ b×nh, b¶o vÖ ®éc lËp d©n téc, thu håi miÒn T©y Iri¨ng vµ x©y dùng ®Êt níc

In®«nªxia ngµy cµng phån vinh. T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia mu«n n¨m! Nh©n d©n ¸ - Phi ®oµn kÕt mu«n n¨m! Hoµ b×nh ch©u ¸ vµ thÕ giíi mu«n n¨m!
Nãi ngµy 28-2-1959. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr. 174-177.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN VíI §OµN §¹I BIÓU N¤NG D¢N LµNG PAXAREBU (NGO¹I ¤ GIAC¸CTA, IN§¤N£XIA)
T«i rÊt c¶m ¬n c¸c b¹n vµ xin chuyÓn tíi c¸c b¹n lêi chµo mõng cña n«ng d©n ViÖt Nam. Nhng c¸c b¹n cho t«i nhiÒu quµ thÕ nµy th× t«i mang vÒ lµm sao ®îc. T«i sÏ chuyÓn tíi anh em n«ng d©n ViÖt Nam lêi chµo cña c¸c b¹n. T«i tin ch¾c r»ng díi sù l·nh ®¹o cña ngêi Anh c¶ Xuc¸cn« vµ ChÝnh phñ In®«nªxia, c¸c b¹n sÏ lµm viÖc nhiÒu h¬n vµ ®êi sèng sÏ sung síng h¬n. Tríc ®©y, còng nh anh em n«ng d©n ViÖt Nam, c¸c b¹n ®· bÞ ®au khæ díi ¸ch thèng trÞ cña chñ nghÜa thùc d©n. Ngµy nay In®«nªxia vµ ViÖt Nam ®· ®îc ®éc lËp, c¸c b¹n lµ chñ ®Êt níc, lµ chñ ruéng ®Êt. §êi sèng cña c¸c b¹n vµ cña con c¸i c¸c b¹n ®Òu do viÖc c¸c b¹n phÊn ®Êu ®Ó ®êi sèng ®îc sung síng h¬n. T«i tin ch¾c r»ng ngêi Anh c¶ Xuc¸cn« vµ ChÝnh phñ In®«nªxia sÏ gióp ®ì c¸c b¹n vÒ mäi m®t ®Ó ®êi sèng ®îc t¬i ®Ñp h¬n. T«i xin göi tíi nh©n d©n trong lµng, c¸c cô «ng, cô bµ vµ c¸c thanh niªn nam, n÷ lêi chóc mõng tèt ®Ñp nhÊt. Riªng ®èi víi c¸c ch¸u thiÕu nhi, B¸c Hå xin göi c¸c ch¸u lêi chóc mõng nhiÖt liÖt.
Nãi ngµy 28-2-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1813, ngµy 2-3-1959.

§¸P Tõ TRONG BUæI TIÖC DO TæNG THèNG XUC¸CN¤ CHI£U §·I
T«i ®· chuÈn bÞ bµi nãi theo thñ tôc, nhng trong bÇu kh«ng khÝ nång nhiÖt nµy, t«i chØ xin nãi mÊy lêi tù ®¸y lßng t«i: Hai d©n téc ViÖt Nam vµ In®«nªxia ®Òu cã nh÷ng giai ®o¹n lÞch sö gièng nhau, ®· tõng kiªn quyÕt chiÕn ®Êu chèng chñ nghÜa thùc d©n, ®· cïng mét lóc ®øng lªn ®¹p tan xiÒng xÝch n« lÖ. Tuy nhiªn, cho ®Õn nay ®Êt níc ViÖt Nam vµ In®«nªxia vÉn cha ®îc hoµn toµn tù do vµ ®éc lËp mét tr¨m phÇn tr¨m, bëi v× In®«nªxia cha kh«i phôc ®îc miÒn T©y Iri¨ng, cßn miÒn Nam ViÖt Nam th× vÉn cha ®îc thèng nhÊt vµo Tæ quèc ViÖt Nam. V× vËy c¶ hai níc ®Òu cßn ph¶i tiÕp tôc ®Êu tranh chèng bän ®Õ quèc. Víi tinh thÇn B¨ng®ung, nhiÒu d©n téc ë ch©u ¸ vµ ch©u Phi ®· giµnh ®îc tù do. Toµn thÓ nh©n d©n vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ñng hé cuéc ®Êu tranh nh»m kh«i phôc miÒn T©y Iri¨ng cña nh©n d©n In®«nªxia anh em. Vµ nh©n d©n ViÖt Nam tin ch¾c r»ng nh©n d©n In®«nªxia còng ®ång t×nh ñng hé cuéc ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt hoµ b×nh ®Êt níc ViÖt Nam. Cuèi cïng t«i ®Ò nghÞ n©ng cèc chóc søc khoÎ cña Tæng thèng Xuc¸cn«, Thñ tíng Giuan®a, chóc níc Céng hoµ In®«nªxia phån vinh, chóc t×nh h÷u nghÞ kh«ng g× lay chuyÓn næi gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia, chóc t×nh ®oµn kÕt ngµy mét t¨ng cêng gi÷a c¸c níc ¸ - Phi vµ chóc hoµ b×nh ë §«ng - Nam ¸ vµ thÕ giíi bÒn v÷ng.
Nãi tèi 28-2-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

B¸o Nh©n d©n, sè 1813, ngµy 2-3-1959.

DIÔN V¡N T¹I CUéC MÝT TINH CHµO MõNG CñA NH¢N D¢N B¡NG§UNG (IN§¤N£XIA)
Tha Tæng thèng Xuc¸cn« kÝnh mÕn, Tha «ng T lÖnh qu©n khu, Tha «ng Chñ tÞch Khu tù trÞ cÊp I, Tha «ng Thñ hiÕn, Tha «ng ThÞ trëng, C¸c anh chÞ em th©n mÕn, T«i rÊt sung síng ®Õn th¨m thµnh phè B¨ng®ung t¬i ®Ñp vµ anh dòng, thµnh phè cña Héi nghÞ lÞch sö c¸c níc ¸ - Phi. T«i xin c¶m ¬n sù ®ãn tiÕp nhiÖt liÖt cña c¸c vÞ vµ cña c¸c anh chÞ em nh©n d©n thµnh phè vµ xin göi tíi c¸c vÞ vµ anh chÞ em thµnh phè lêi chµo th©n thiÕt nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam. Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt kh©m phôc nh©n d©n B¨ng®ung cã truyÒn thèng anh dòng ®· gãp phÇn xøng ®¸ng vµo sù nghiÖp gi¶i phãng d©n téc giµnh l¹i tù do vµ ®éc lËp. B¨ng®ung l¹i lµ nguån gèc cña sù ®oµn kÕt vµ søc m¹nh cña nh©n d©n ¸ - Phi chèng chñ nghÜa thùc d©n giµnh ®éc lËp d©n téc vµ b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. Tæng thèng Xuc¸cn«, vÞ l·nh tô kÝnh mÕn, ngêi chiÕn sÜ ®Êu tranh kiªn tr× cho ®éc lËp In®«nªxia, cho hoµ b×nh vµ h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc, ngêi b¹n th©n thiÕt cña nh©n d©n ViÖt Nam, ®· cã cèng hiÕn lín vµo sù thµnh c«ng cña Héi nghÞ B¨ng®ung. Ngµy nay tinh thÇn B¨ng®ung ®· ph¸t triÓn m¹nh mÏ kh¾p thÕ giíi lµm lay chuyÓn tËn gèc chñ nghÜa thùc d©n. C¸c d©n téc bÞ ¸p bøc ®ang ®øng lªn ®Þnh ®o¹t lÊy vËn mÖnh cña

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

m×nh vµ ngµy cµng th¾ng lîi. §Õ quèc thùc d©n ®· gÇn ®Õn ngµy bÞ tiªu diÖt. Nhng chóng vÉn ngoan cè cha chÞu tõ bá ©m mu x©m lîc vµ g©y chiÕn, hßng duy tr× ¸ch thèng trÞ thùc d©n cña chóng. MiÒn T©y Iri¨ng cha ®îc phôc håi. MiÒn Nam ViÖt Nam cßn ë díi ¸ch thèng trÞ cña ®Õ quèc vµ tay sai, víi tinh thÇn ®oµn kÕt vµ kiªn quyÕt ®Êu tranh cña nh©n d©n hai níc chóng ta, ®îc sù ®ång t×nh, ñng hé cña nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh thÕ giíi, cuéc ®Êu tranh cña nh©n d©n In®«nªxia ®Ó thu håi miÒn T©y Iri¨ng vµ cuéc ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt ®Êt níc cña chóng t«i nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia g¾n bã víi nhau trong cuéc c¸ch m¹ng vÜ ®¹i giµnh ®éc lËp ®· lu«n lu«n ®ång t×nh vµ ñng hé lÉn nhau ngµy nay cµng ®oµn kÕt ñng hé nhau h¬n n÷a trong c«ng cuéc x©y dùng ®Êt níc, ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt l·nh thæ vµ b¶o vÖ hoµ b×nh §«ng - Nam ¸ vµ thÕ giíi. Mét lÇn n÷a, t«i xin c¶m ¬n c¸c b¹n vµ xin chóc nh©n d©n B¨ng®ung anh dòng ®¹t ®îc nhiÒu thµnh tÝch to lín h¬n. T«i xin göi anh chÞ em B¨ng®ung tÊt c¶ tÊm lßng yªu quý. B¸c Hå göi c¸c ch¸u B¨ng®ung nhiÒu c¸i h«n. - T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia mu«n n¨m! - Tinh thÇn B¨ng®ung mu«n n¨m! - §éc lËp!1)
Nãi ngµy 2-3-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1814, ngµy 3-3-1959.

1

) §éc lËp: TiÕng chµo c¸ch m¹ng cña In®«nªxia.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§¸P Tõ TRONG BUæI LÔ NHËN B»NG B¸C SÜ DANH Dù ë TR¦êNG §¹I HäC P¸TGIAGIARAN, B¡NG§UNG (IN§¤N£XIA)
Tha Tæng thèng Xuc¸cn«, Tha «ng Gi¸m ®èc, Tha c¸c vÞ gi¸o s, C¸c b¹n nam n÷ sinh viªn th©n mÕn, T«i rÊt c¶m ¬n Trêng ®¹i häc P¸tgiagiaran t®ng cho t«i b»ng B¸c sÜ luËt danh dù vµ rÊt c¶m ®éng vÒ nh÷ng lêi nãi ®Çy t×nh h÷u nghÞ cña «ng Gi¸m ®èc. Vinh dù nµy kh«ng chØ riªng cho c¸ nh©n t«i, mµ chung cho c¶ giíi trÝ thøc ViÖt Nam, cho c¶ nh©n d©n ViÖt Nam; nã biÓu thÞ mèi c¶m t×nh kh¨ng khÝt cña giíi trÝ thøc vµ nh©n d©n In®«nªxia ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam chóng t«i. Nh©n d©n ViÖt Nam tõ l©u kh©m phôc nÒn v¨n ho¸ nghÖ thuËt tèt ®Ñp cæ truyÒn cña nh©n d©n In®«nªxia. Nh÷ng c«ng tr×nh kiÕn tróc lÞch sö, nh÷ng ®iÖu móa, ®iÖu nh¹c d©n téc, nh÷ng th¬ v¨n lu truyÒn tõ ngh×n xa cña nh©n d©n In®«nªxia lµm cho ai nÊy ®Õn In®«nªxia ®Òu thªm lßng yªu mÕn v¨n ho¸ cña In®«nªxia. Bän thùc d©n muèn k×m h·m nÒn v¨n ho¸ Êy nhng nh©n d©n vµ nh÷ng nhµ trÝ thøc In®«nªxia ®· anh dòng ®Êu tranh ®Ó b¶o vÖ nÒn v¨n ho¸ d©n téc cña m×nh. T ngµy In®«nªxia giµnh l¹i ®éc lËp, c¸c nhµ trÝ õ thøc In®«nªxia mµ c¸c vÞ gi¸o s lµ nh÷ng ngêi tiªu biÓu, ®· ra søc lµm cho nÒn v¨n ho¸ In®«nªxia ngµy cµng ph¸t triÓn m¹nh mÏ. Díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt vµ sù d×u d¾t tËn t×nh cña Tæng thèng Xuc¸cn«, ChÝnh phñ níc Céng hoµ

In®«nªxia quan t©m rÊt nhiÒu ®Õn viÖc n©ng cao ®êi sèng v¨n ho¸ cña nh©n d©n. C¸c vÞ gi¸o s ®· hÕt lßng cèng hiÕn vµo viÖc ®µo t¹o nh©n tµi ®Ó x©y dùng ®Êt níc. T¹i thµnh phè B¨ng®ung nµy lµ mét trung t©m v¨n ho¸ næi tiÕng cña níc Céng hoµ In®«nªxia, tríc ®©y Tæng thèng Xuc¸cn«, ngêi l·nh ®¹o kÝnh mÕn cña nh©n d©n In®«nªxia, ngêi B¸c th©n yªu cña thanh niªn In®«nªxia, ®· rÌn luyÖn cuéc ®êi thanh niªn vµ ®· tõng ho¹t ®éng c¸ch m¹ng. TÊm g¬ng anh dòng ®ã ®îc c¸c b¹n trÝ thøc vµ sinh viªn B¨ng®ung noi theo, nhÊt lµ trong nh÷ng ngµy kh¸ng chiÕn giµnh ®éc lËp cho Tæ quèc. HiÖn nay, trÝ thøc vµ thanh niªn B¨ng®ung còng nh trÝ thøc, thanh niªn vµ nh©n d©n c¶ níc In®«nªxia ®ang ra søc x©y dùng ®Êt níc, ®Êu tranh thu håi miÒn T©y Iri¨ng ®Ó hoµn thµnh thèng nhÊt l·nh thæ vµ thñ tiªu nh÷ng tµn tÝch cña chÕ ®é thùc d©n. TrÝ thøc ViÖt Nam vµ toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam rÊt quan t©m theo dâi cuéc ®Êu tranh cña c¸c b¹n vµ nhiÖt liÖt chóc c¸c b¹n thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi vÎ vang. Lµ mét "B¸c sÜ míi", t«i xin phÐp «ng Gi¸m ®èc vµ c¸c vÞ gi¸o s cã mÊy lêi th©n mËt víi c¸c b¹n nam n÷ sinh viªn. C¸c b¹n th©n mÕn, C¸c b¹n häc ë ®©y lµ ®Ó chuÈn bÞ ngµy mai trë thµnh nh÷ng ngêi thî giái tiÕp tôc x©y dùng toµ nhµ tr¸ng lÖ cña Tæ quèc c¸c b¹n. Sau khi tho¸t khái ¸ch k×m h·m cña thùc d©n, níc Céng hoµ In®«nªxia ®· ph¸t triÓn m¹nh mÏ vµ nhÊt ®Þnh sÏ cßn ph¸t triÓn m¹nh mÏ h¬n n÷a vÒ mäi m®t. T¬ng lai c¸c b¹n g¾n liÒn víi t¬ng lai x¸n l¹n cña níc Céng hoµ In®«nªxia. C¸c b¹n sÏ ®îc ®em hÕt tµi n¨ng ra ®Ó phôc vô nh©n d©n, phôc vô Tæ quèc, phôc vô hoµ b×nh; sù nghiÖp vÎ vang

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®ã ch¾c lµm cho mäi ngêi thanh niªn trÝ thøc ®Òu c¶m thÊy v« cïng phÊn khëi. ThÕ giíi ngµy nay ®ang tiÕn nh÷ng bíc khæng lå vÒ m®t kiÕn thøc cña con ngêi. Khoa häc tù nhiªn còng nh khoa häc x· héi kh«ng ngõng më réng ra nh÷ng ch©n trêi míi, con ngêi ngµy cµng lµm chñ ®îc thiªn nhiªn, còng nh lµm chñ ®îc vËn mÖnh cña x· héi vµ cña b¶n th©n m×nh. ThÕ hÖ thanh niªn lµ nh mïa Xu©n, nh v× sao míi mäc, chóng t«i ®®t rÊt nhiÒu hy väng vµo c¸c b¹n, chóc c¸c b¹n häc tËp cã nhiÒu kÕt qu¶ vµ lu«n lu«n tiÕn bé. Thµnh phè B¨ng®ung cña c¸c b¹n ®· næi tiÕng lµ mét trung t©m v¨n ho¸, l¹i lµ tîng trng cho sù ®oµn kÕt gi÷a c¸c d©n téc ¸ - Phi ®Êu tranh cho ®éc lËp, hoµ b×nh vµ h÷u nghÞ: Tinh thÇn B¨ng®ung ®· lan kh¾p hai lôc ®Þa vµ ®· ®a l¹i nhiÒu kÕt qu¶ tèt ®Ñp. T«i mong c¸c b¹n, nh÷ng ngêi con trai con g¸i ®Çy t¬ng lai cña In®«nªxia, sÏ lu«n lu«n häc tËp sù phÊn ®Êu anh dòng cña B¸c sÜ Xuc¸cn« vµ c¸c vÞ tiÒn bèi vµ tiÕp tôc tinh thÇn cao c¶ cña B¨ng®ung. Mét lÇn n÷a, t«i ch©n thµnh c¶m ¬n Tæng thèng Xuc¸cn«, «ng Gi¸m ®èc, c¸c vÞ gi¸o s vµ c¸c b¹n sinh viªn Trêng ®¹i häc P¸tgiagiaran. Chóc cho Trêng ®¹i häc P¸tgiagiaran ngµy cµng ph¸t triÓn! T×nh h÷u nghÞ anh em gi÷a ViÖt Nam vµ In®«nªxia mu«n n¨m! Tinh thÇn B¨ng®ung mu«n n¨m! Hoµ b×nh ch©u ¸ vµ thÕ giíi mu«n n¨m!

Nãi chiÒu 2-3-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1817, ngµy 6-3-1959.

TUY£N Bè T¹I CUéC HäP B¸O ë THñ §¤ GIAC¸CTA (IN§¤N£XIA)
Cuéc ®i th¨m In®«nªxia cña chóng t«i lÇn nµy ®· th¾t ch®t thªm t×nh h÷u nghÞ anh em gi÷a hai níc ViÖt Nam - In®«nªxia vµ lµm cho nh©n d©n hai níc cµng hiÓu biÕt nhau h¬n vµ cµng yªu mÕn nhau h¬n. Cuéc ®i th¨m nµy ®· gãp phÇn t¨ng cêng t×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc ¸ - Phi chèng chñ nghÜa thùc d©n vµ b¶o vÖ hoµ b×nh ë ch©u ¸ vµ trªn toµn thÕ giíi. Thêi ®¹i chóng ta lµ thêi ®¹i c¸c d©n téc bÞ ¸p bøc ®øng lªn giµnh quyÒn ®éc lËp vµ tù do cña m×nh. Chñ nghÜa thùc d©n ®ang tan r· vµ kh«ng bao l©u n÷a sÏ bÞ tan r· hoµn toµn. Nh©n d©n ViÖt Nam ®oµn kÕt víi nh©n d©n In®«nªxia vµ c¸c d©n téc ¸ - Phi kh¸c trong cuéc ®Êu

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

tranh ®Ó b¶o vÖ ®éc lËp vµ g×n gi÷ hoµ b×nh vµ hoµn toµn ñng hé ChÝnh phñ vµ nh©n d©n In®«nªxia trong cuéc ®Êu tranh ®Ó cñng cè nÒn ®éc lËp cña ®Êt níc, b¶o vÖ chñ quyÒn, chèng l¹i sù can thiÖp cña níc ngoµi vµ thu håi miÒn T©y Iri¨ng. T©y Iri¨ng lµ mét bé phËn cña l·nh thæ In®«nªxia vµ ph¶i trë vÒ víi In®«nªxia. Cuéc ®Êu tranh cña nh©n d©n In®«nªxia ®Ó thùc hiÖn thèng nhÊt ®Êt níc nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng lîi. Do sù can thiÖp cña níc ngoµi nªn t×nh h×nh biªn giíi Lµo - ViÖt trong mét thêi gian ®· trë thµnh kh«ng b×nh thêng. ChÝnh phñ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ muèn duy tr× vµ ph¸t triÓn quan hÖ l¸ng giÒng tèt víi V¬ng quèc Lµo vµ cho r»ng HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ vÒ Lµo32 cÇn ®îc thi hµnh ®óng ®¾n v× lîi Ých cña nh©n d©n Lµo còng nh cña nÒn hoµ b×nh vµ an ninh ë §«ng D¬ng vµ ë §«ng - Nam ¸ nãi chung. §Ó thèng nhÊt níc ViÖt Nam, c¸c nhµ cÇm quyÒn cña hai miÒn ë ViÖt Nam ph¶i g®p gì nhau trong mét cuéc héi nghÞ hiÖp th¬ng ®Ó bµn vÊn ®Ò tæ chøc tæng tuyÓn cö, thùc hiÖn thèng nhÊt ®Êt níc. ChÝnh phñ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ trong bøc C«ng hµm ngµy 22 th¸ng 12 n¨m 1958 göi chÝnh quyÒn miÒn Nam ®Ò nghÞ gi¶m qu©n sè, gi¶m ng©n s¸ch quèc phßng, kh«ng lµm thªm ho®c më réng c¸c c¨n cø qu©n sù, kh«i phôc quan hÖ b×nh thêng vµ nhiÒu biÖn ph¸p kh¸c. Nh÷ng ®Ò nghÞ trªn ®©y sÏ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc thùc hiÖn thèng nhÊt níc ViÖt Nam b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh, nhng cho ®Õn nay chÝnh quyÒn miÒn Nam ViÖt Nam vÉn cha chÞu tr¶ lêi. Chóng t«i ®ßi chÝnh quyÒn miÒn Nam ph¶i ®×nh chØ mäi hµnh ®éng khñng bè, bän ®Õ quèc ph¶i rót khái miÒn Nam ViÖt Nam vµ chóng kh«ng ®îc can thiÖp vµo c«ng viÖc néi trÞ cña nh©n d©n ViÖt Nam. Nhng bän ®Õ quèc vÉn tiÕp tôc ®a vò khÝ vµ nh©n

viªn qu©n sù vµo miÒn Nam ViÖt Nam, biÕn miÒn Nam ViÖt Nam thµnh mét c¨n cø qu©n sù cña chóng. Chóng t«i chñ tr¬ng thùc hiÖn thèng nhÊt níc ViÖt Nam b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh trªn c¬ së ®éc lËp vµ d©n chñ, nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. Chóng t«i lu«n lu«n s½n sµng g®p nhµ cÇm quyÒn miÒn Nam ViÖt Nam ®Ó bµn b¹c víi hä vÒ tÊt c¶ nh÷ng vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn viÖc thèng nhÊt ®Êt níc trªn tinh thÇn hiÓu biÕt vµ nh©n nhîng lÉn nhau, v× lîi Ých cña Tæ quèc. Chóng t«i ph¶n ®èi viÖc khèi qu©n sù §«ng - Nam ¸ do bän ®Õ quèc lËp ra, c«ng khai can thiÖp vµo c«ng viÖc néi bé cña c¸c níc §«ng - Nam ¸, tiÕn hµnh nh÷ng ho¹t ®éng lËt ®æ nh»m môc ®Ých thiÕt lËp nh÷ng chÕ ®é qu©n phiÖt vµ chuÈn bÞ mét cuéc chiÕn tranh míi. Chóng t«i nhiÖt liÖt hoan nghªnh nh÷ng ®Ò nghÞ cña Liªn X« vÒ viÖc thµnh lËp mét khu vùc hoµ b×nh vµ an ninh tËp thÓ, kh«ng cã vò khÝ nguyªn tö ë ViÔn §«ng vµ khu vùc Th¸i B×nh D¬ng, vÒ viÖc ký hoµ íc víi níc §øc, coi ®ã lµ mét biÖn ph¸p tiÕn tíi thùc hiÖn thèng nhÊt níc §øc b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh vµ d©n chñ. Chóng t«i kªu gäi kh«i phôc ®Þa vÞ hîp ph¸p cña níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa t¹i Liªn hîp quèc. C¸c níc cã chÕ ®é x· héi kh¸c nhau cã thÓ chung sèng hoµ b×nh víi nhau, ®iÒu ®ã cã thÓ thùc hiÖn ®îc b»ng c¸ch chÊm døt chiÕn tranh l¹nh, chÊm døt ch¹y ®ua vò trang, ®×nh chØ thö vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ, b»ng c¸ch thi hµnh ®óng ®¾n n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh, b»ng c¸ch gi¶i quyÕt tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò tranh chÊp quèc tÕ b»ng ph¬ng ph¸p th¬ng lîng hoµ b×nh vµ b»ng c¸ch chÊm døt mäi sù can thiÖp cña chñ nghÜa ®Õ quèc vµo c«ng viÖc néi bé c¸c níc

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

kh¸c, ch¼ng h¹n sù can thiÖp vµo viÖc thèng nhÊt cña ViÖt Nam vµ viÖc thu håi miÒn T©y Iri¨ng cña In®«nªxia. C¸c níc ¸ - Phi cÇn ®oµn kÕt ch®t chÏ víi nhau vµ ®Êu tranh chèng chñ nghÜa thùc d©n, chèng chiÕn tranh ®Ó thùc hiÖn ®Çy ®ñ nh÷ng nghÞ quyÕt cña Héi nghÞ B¨ng®ung. Chóng t«i ñng hé ®Ò nghÞ cña Thñ tíng X©ylan1) vÒ viÖc triÖu tËp Héi nghÞ kinh tÕ ¸ - Phi, bëi v× héi nghÞ ®ã phï hîp víi tinh thÇn Héi nghÞ B¨ng®ung. VÊn ®Ò hîp t¸c kinh tÕ ë ch©u ¸ vµ ch©u Phi cã thÓ gi¶i quyÕt ®îc b»ng mét héi nghÞ nh thÕ.
Nãi ngµy 3-3-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1821, ngµy 10-3-1959.

TR¶ LêI PHáNG VÊN CñA C¸C NHµ B¸O IN§¤N£XIA ë X¤L¤
Hái: Xin Chñ tÞch cho biÕt ý kiÕn cña Chñ tÞch vÒ t×nh h×nh chÝnh trÞ ë In®«nªxia? Tr¶ lêi: T«i ®Õn ®©y míi ba ngµy. Lµm thÕ nµo t«i cã thÓ cã ý kiÕn vÒ t×nh h×nh ë ®©y ®îc? Hái: Xin Chñ tÞch cho biÕt ý kiÕn vÒ khèi §«ng Nam ¸? Tr¶ lêi: Khèi §«ng - Nam ¸ ? §ã lµ mét ®iÒu xÊu. §ã lµ mét tæ chøc ®Õ quèc. C¸c b¹n h·y kÓ cho t«i biÕt nh÷ng níc héi viªn chÝnh cña khèi nµy xem nµo? Cã ph¶i lµ Mü, Anh, Ph¸p kh«ng? H·y thµnh thËt mµ xem xÐt ba níc ®ã. C¸c níc nµy cã gióp ®ì nh÷ng níc nh In®«nªxia, ViÖt Nam, v.v. kh«ng? Hä cã ph¶i lµ ®Õ quèc hay kh«ng? Hä kh«ng cã liªn quan g× ®Õn vïng §«ng - Nam ¸ c¶. C¸c b¹n cã thÓ lo viÖc cña In®«nªxia. Chóng t«i cã thÓ lo viÖc cña ViÖt Nam. Hä ®Õn ch©u ¸ ®Ó lµm g×? ThÕ lµ c¸c b¹n ®· tù tr¶ lêi c©u hái cña m×nh råi. Hái: Níc ViÖt Nam cã thÓ lµm g× ®Ó gióp cuéc ®Êu tranh cña chóng t«i giµnh l¹i miÒn T©y Iri¨ng? Tr¶ lêi: Ch¾c c¸c b¹n biÕt lµ tríc khi ®Õn ®©y t«i ®· nhiÒu lÇn nãi r»ng nh©n d©n ViÖt Nam ñng hé mét tr¨m phÇn tr¨m chÝnh s¸ch cña níc In®«nªxia nh»m gi¶i phãng miÒn T©y Iri¨ng. Bän thùc d©n kh«ng cã quyÒn chiÕm gi÷ miÒn ®ã. DÜ nhiªn lµ ®Ó gi¶i phãng miÒn ®ã, c¸c b¹n ph¶i ®Êu tranh míi ®îc, ®Êu tranh vÒ m®t

1

) Nay gäi lµ Xri Lanca.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngo¹i giao, chÝnh trÞ, v.v.. Hái: Xin Chñ tÞch cho biÕt quan ®iÓm cña Chñ tÞch vÒ t×nh h×nh thÕ giíi? Tr¶ lêi: T«i thÊy r»ng m®t trËn hoµ b×nh, d©n chñ vµ ®éc lËp d©n téc ®ang trë nªn ngµy cµng hïng cêng. Chñ nghÜa thùc d©n vµ chñ nghÜa ®Õ quèc ngµy cµng suy yÕu vµ ®ang giÉy chÕt. Chñ nghÜa thùc d©n vµ chñ nghÜa ®Õ quèc thËt qu¸ lçi thêi vµ qu¸ Ých kû. Ta h·y xem: ch©u Phi ®ang vïng dËy vµ ch©u Nam Mü còng vËy. ë ch©u ¸, chóng ta ngµy cµng gÇn gòi nhau, Trung Quèc, Ên §é, MiÕn §iÖn, In®«nªxia, ViÖt Nam, v.v.. Tù c¸c b¹n còng thÊy râ nh÷ng ®iÒu ®ã. Hái: Xin Chñ tÞch cho biÕt ý kiÕn cña Chñ tÞch vÒ cuéc chiÕn tranh l¹nh gi÷a khèi ph¬ng §«ng vµ khèi ph¬ng T©y? Tr¶ lêi: Chóng ta kh«ng thÓ nãi khèi ph¬ng §«ng vµ khèi ph¬ng T©y. T«i muèn nãi cã nh÷ng ngêi yªu chuéng hoµ b×nh vµ cã nh÷ng kÎ chñ tr¬ng chiÕn tranh. In®«nªxia muèn hoµ b×nh. Chóng t«i, nh÷ng ngêi ViÖt Nam, muèn hoµ b×nh. Ên §é muèn hoµ b×nh. Trung Quèc muèn hoµ b×nh. Liªn X« muèn hoµ b×nh. ThÕ th× nh÷ng kÎ nµo muèn chiÕn tranh? ChÝnh lµ bän ®Õ quèc bëi v× bän chóng muèn b¸n sóng ®¹n. Hái: Gi÷a Chñ tÞch vµ Tæng thèng Xuc¸cn« ®· cã tho¶ thuËn g× cha? Tr¶ lêi: Tho¶ thuËn µ? Gi÷a chóng t«i bao giê còng tho¶ thuËn víi nhau. Lóc t«i nãi chuyÖn víi Tæng thèng Xuc¸cn« ho®c lóc Tæng thèng Xuc¸cn« nãi chuyÖn víi t«i, chóng t«i lóc nµo còng ®ång ý víi nhau. Hái: Gi÷a Chñ tÞch vµ Tæng thèng Xuc¸cn« cã cuéc th¶o luËn chÝnh trÞ nµo kh«ng? Tr¶ lêi: Cã thÓ nãi lµ cã. Nhng chóng t«i gäi ®ã lµ cuéc trao ®æi ý kiÕn chø kh«ng ph¶i lµ cuéc th¶o luËn. Chóng t«i nãi chuyÖn víi nhau mét c¸ch th©n mËt, anh em.
Tr¶ lêi chiÒu 3-3-1959.

B¸o Nh©n d©n, sè 1817, ngµy 6-3-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

DIÔN V¡N T¹I CUéC MÝT TINH CHµO MõNG CñA NH¢N D¢N XURABAIA (IN§¤N£XIA)
H«m nay chóng t«i rÊt sung síng ®îc tíi Xurabaia, mét n¬i cã truyÒn thèng c¸ch m¹ng l©u ®êi. Xurabaia l¹i lµ quª h¬ng cña Tæng thèng Xuc¸cn«, ngêi l·nh tô kÝnh mÕn cña nh©n d©n In®«nªxia, ngêi b¹n th©n thiÕt cña nh©n d©n ViÖt Nam. Thay m®t ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n d©n ViÖt Nam, t«i göi tíi nh©n d©n Xurabaia anh dòng lêi chµo mõng nhiÖt liÖt. Trong cuéc ®Êu tranh thÇn th¸nh cña nh©n d©n In®«nªxia chèng thùc d©n vµ giµnh ®éc lËp, nh©n d©n Xurabaia ®· cã nh÷ng chiÕn c«ng oanh liÖt. Ngµy 10 th¸ng 11 n¨m 1945 lµ mét ngµy anh hïng cña nh©n d©n Xurabaia vµ cña c¶ d©n téc In®«nªxia. Ngµy nay, ë trung t©m quan träng nµy vÒ c«ng nghiÖp, th¬ng nghiÖp vµ v¨n ho¸, c¸c b¹n c«ng nh©n, n«ng d©n, thanh niªn, trÝ thøc ®ang cïng toµn thÓ nh©n d©n ra søc cÇn cï lao ®éng x©y dùng ®Êt níc giµu m¹nh. Víi truyÒn thèng tèt ®Ñp cña m×nh, ch¾c ch¾n c¸c b¹n sÏ thu ®îc nh÷ng thµnh tÝch ngµy cµng to lín. Anh chÞ em th©n mÕn, Nh©n d©n hai níc chóng ta ®· cïng nhau g¾n bã trong cuéc ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña c¸c d©n téc ph¬ng §«ng chèng chñ nghÜa thùc d©n ®Õ quèc. Bän thùc d©n kh«ng thÓ nµo chinh phôc ®îc nh©n d©n hai níc chóng ta. ¤ng cha chóng ta, víi ý chÝ quËt cêng vµ lßng nång nµn yªu níc, ®· liªn tiÕp vïng dËy, lu«n lu«n nªu cao ngän cê ®éc lËp tù do.

Sau §¹i chiÕn thÕ giíi thø hai, phong trµo gi¶i phãng d©n téc ®· cuån cuén d©ng lªn, nh©n d©n nhiÒu níc ¸ - Phi ®· ®Ëp tan xiÒng xÝch thùc d©n ®Õ quèc. Ngµy 17 th¸ng 8 n¨m 1945, díi sù l·nh ®¹o cña vÞ l·nh tô kÝnh mÕn Xuc¸cn«, In®«nªxia ®· tuyªn bè ®éc lËp. Ngµy 19 th¸ng 8 n¨m 1945, toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam chóng t«i ®· vâ trang tæng khëi nghÜa giµnh ®îc chÝnh quyÒn. C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m In®«nªxia vµ C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m ViÖt Nam ®ång thêi th¾ng lîi, nguyÖn väng ®éc lËp tha thiÕt cña nh©n d©n hai níc chóng ta ®· ®îc thùc hiÖn; cïng mét thêi gian, níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ níc Céng hoµ In®«nªxia ra ®êi! Nhng bän thùc d©n tham lam vµ ngoan cè hßng trë l¹i cíp níc chóng ta mét lÇn n÷a. V× ®éc lËp, v× tù do, nh©n d©n hai níc chóng ta ®· nhÊt tÒ ®øng lªn kh¸ng chiÕn cøu níc. Bän thùc d©n ®· rÊt hung tµn vµ th©m ®éc, chóng cã vò khÝ tèi t©n, l¹i ®îc bän ®Õ quèc kh¸c gióp ®ì. Trong bíc ®Çu kh¸ng chiÕn, chóng ta chØ cã gËy géc, gi¸o m¸c, vò khÝ th« s¬, nhng víi lßng yªu níc, víi søc ®oµn kÕt vµ ý chÝ kiªn quyÕt hy sinh v× d©n téc, v× Tæ quèc, nh©n d©n ViÖt Nam còng nh nh©n d©n In®«nªxia ®· vît mäi khã kh¨n gian khæ vµ ®· giµnh ®îc th¾ng lîi vÎ vang. Nh©n d©n ViÖt Nam còng nh nh©n d©n In®«nªxia ®· th¾ng lîi v× chóng ta ®· ®oµn kÕt toµn d©n. Chóng ta ®· th¾ng lîi v× chóng ta cã chÝnh nghÜa vµ ®îc nh©n d©n ¸ - Phi vµ nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh thÕ giíi ®ång t×nh vµ ñng hé. Cuéc kh¸ng chiÕn cña ViÖt Nam vµ cuéc kh¸ng chiÕn cña In®«nªxia còng nh hai ®éi qu©n trªn mét m®t trËn: m®t trËn gi¶i phãng cña c¸c d©n téc ¸ §«ng. V× vËy, nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

In®«nªxia ®· lu«n lu«n khuyÕn khÝch vµ ñng hé lÉn nhau. Chóng t«i lu«n lu«n nhí r»ng Héi nghÞ n¨m níc häp ë C«l«mb« n¨m 1954, cã In®«nªxia tham dù, ®· cã t¸c dông lín trong viÖc lËp l¹i hoµ b×nh ë §«ng D¬ng. Thay m®t ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ViÖt Nam, t«i xin ch©n thµnh c¶m t¹ ChÝnh phñ vµ nh©n d©n In®«nªxia anh em. Nhng bän thùc d©n vÉn kh«ng tõ bá ©m mu x©m lîc, chóng cè b¸m lÊy nh÷ng quyÒn lîi bÊt chÝnh, bÊt nghÜa. MiÒn T©y Iri¨ng, mét phÇn ®Êt níc cña c¸c b¹n, cßn cha ®îc gi¶i phãng. MiÒn Nam ViÖt Nam chóng t«i cßn díi ¸ch thèng trÞ cña ®Õ quèc vµ bän tay sai. Bän ®Õ quèc thùc d©n ®ang t¨ng cêng ®µn ¸p khñng bè, tiÕn hµnh ©m mu biÕn T©y Iri¨ng vµ miÒn Nam ViÖt Nam thµnh c¨n cø qu©n sù cña chóng ®Ó chuÈn bÞ mét cuéc chiÕn tranh míi. Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt kh©m phôc cuéc ®Êu tranh anh dòng cña nh©n d©n T©y Iri¨ng. Chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®Êu tranh cña c¸c b¹n còng nh cuéc ®Êu tranh cña chóng t«i ®Ó thèng nhÊt Tæ quèc chóng ta, nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng lîi. HiÖn nay, bän ®Õ quèc ®ang cè søc g©y ra t×nh h×nh c¨ng th¼ng trong khu vùc §«ng - Nam ¸. Chóng c©u kÕt víi nhau trong khèi §«ng - Nam ¸ ®Ó can thiÖp vµo néi trÞ c¸c níc, tiÕn hµnh nh÷ng ho¹t ®éng lËt ®æ, chia rÏ c¸c d©n téc, nh»m lËp nªn nh÷ng chÕ ®é ®éc tµi lµm tay sai cho chóng. Hµnh ®éng ®iªn cuång ®ã cña bän ®Õ quèc ®ang ®e do¹ nÒn ®éc lËp vµ nÒn hoµ b×nh cña nh©n d©n c¸c níc §«ng - Nam ¸. Nh©n d©n ViÖt Nam, nh©n d©n In®«nªxia cïng víi nh©n d©n ¸ - Phi kÞch liÖt ph¶n ®èi khèi qu©n sù x©m lîc §«ng - Nam ¸ vµ kiªn quyÕt chèng l¹i mäi ©m mu th©m ®éc cña ®Õ quèc thùc d©n. Thêi kú ®Õ quèc thùc d©n lµm ma lµm giã ë ¸ - Phi

®· qua råi. Nh Tæng thèng Xuc¸cn« ®· nãi "chñ nghÜa thùc d©n xuÊt hiÖn bÊt cø ë ®©u, lóc nµo vµ díi h×nh thøc nµo, nã lµ mét tai ho¹ mµ chóng ta ph¶i diÖt trõ khái tr¸i ®Êt nµy". Tõ Héi nghÞ lÞch sö B¨ng®ung, phong trµo chèng chñ nghÜa thùc d©n ®· tiÕn m¹nh mÏ. NhiÒu níc ¸ - Phi ®· trë thµnh nh÷ng níc ®éc lËp cã chñ quyÒn, nh©n d©n ch©u Mü latinh còng ®¬ng vïng dËy. Thêi ®¹i ngµy nay lµ thêi ®¹i chñ nghÜa thùc d©n tan r· vµ phong trµo ®éc lËp d©n téc nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Anh chÞ em th©n mÕn, Sau khi giµnh ®îc tù do ®éc lËp, nh©n d©n hai níc chóng ta ®Òu ®øng tríc nh÷ng nhiÖm vô n®ng nÒ. Nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia ®ang ra søc lao ®éng hoµ b×nh x©y dùng l¹i xø së ®· bao n¨m bÞ thùc d©n bãc lét vµ bÞ chiÕn tranh tµn ph¸. Níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ níc Céng hoµ In®«nªxia còng nh nhiÒu níc ¸ - Phi ®ang ra søc ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n m×nh. Víi ch¬ng tr×nh "Phån vinh", nh©n d©n In®«nªxia anh em ®ang tÝch cùc thùc hiÖn kÕ ho¹ch 5 n¨m nh»m lµm cho nÒn kinh tÕ cña m×nh ®éc lËp vµ tù chñ, ®êi sèng ®îc n©ng cao h¬n. ë níc chóng t«i, t¹i miÒn B¾c hoµn toµn gi¶i phãng, nh©n d©n ViÖt Nam kÕt thóc tèt thêi kú kh«i phôc kinh tÕ vµ ®ang phÊn khëi thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ níc 3 n¨m. N¹n ®ãi thêng xuyªn díi chÕ ®é thùc d©n ®· ®îc gi¶i quyÕt, n¹n mï ch÷ c¨n b¶n ®· ®îc thanh to¸n. §êi sèng cña nh©n d©n chóng t«i ë miÒn B¾c ®· ®îc n©ng cao dÇn. Anh chÞ em th©n mÕn,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

V× lÞch sö, hoµn c¶nh vµ môc ®Ých nhiÒu chç gièng nhau, cho nªn quan hÖ anh em gi÷a ViÖt Nam vµ In®«nªxia ngµy cµng cñng cè vµ ph¸t triÓn trªn c¬ së mêi nguyªn t¾c do Héi nghÞ B¨ng®ung n¨m 1955 ®· ®Ò ra. Níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ níc Céng hoµ In®«nªxia ®· cã nh÷ng quan hÖ vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸, chÝnh trÞ, ®· trao ®æi c¸c ph¸i ®oµn th©n thiÖn. Cuéc ®i th¨m ViÖt Nam cña B¸c sÜ X¸ct«n«, Chñ tÞch Quèc héi In®«nªxia, ®· ®¸nh dÊu mét bíc quan träng trong quan hÖ h÷u nghÞ gi÷a ViÖt Nam vµ In®«nªxia. Chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®i th¨m h÷u nghÞ lÇn nµy cña chóng t«i sÏ gãp phÇn th¾t ch®t h¬n n÷a mèi t×nh anh em gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta. Chóng t«i mong r»ng nh©n d©n ViÖt Nam sÏ cã dÞp ®ãn tiÕp ngêi b¹n th©n thiÕt cña m×nh lµ Tæng thèng Xuc¸cn«. Cuéc g®p gì ®Çy nhiÖt t×nh h«m nay sÏ in s©u m·i trong lßng chóng t«i. Mét lÇn n÷a chóng t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c b¹n ®· ®ãn tiÕp chóng t«i hÕt søc long träng vµ nhiÖt liÖt. Chóng t«i xin chóc nh©n d©n Xurabaia th©n mÕn nhiÒu h¹nh phóc. B¸c Hå göi lêi th¨m hái c¸c ch¸u thanh niªn vµ nhi ®ång Xurabaia. T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia mu«n n¨m! T×nh ®oµn kÕt h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m! Tæng thèng Xuc¸cn« lu«n lu«n m¹nh khoÎ! §éc lËp!
Nãi ngµy 5-3-1959.

B¸o Nh©n d©n, sè 1818, ngµy 7-3-1959.

§¸P Tõ TRONG LÔ NHËN HU¢N CH¦¥NG DU KÝCH CñA N¦íC CéNG HßA IN§¤N£XIA
T«i rÊt c¶m ¬n Tæng thèng Xuc¸cn« ®· t®ng cho t«i Hu©n ch¬ng Du kÝch. §ã lµ biÓu hiÖn t×nh ®oµn kÕt th¾m thiÕt gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia anh em, hai b¹n chiÕn ®Êu ®· th¾ng lîi trong cuéc ®Êu tranh chung chèng chñ nghÜa thùc d©n ®Ó giµnh l¹i tù do, ®éc lËp. Nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia ®Òu cã thÓ tù hµo ®· nªu cao ngän cê ®Êu tranh vò trang ë

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§«ng - Nam ¸ vµ ®· ®¸nh th¾ng bän thùc d©n. Hai níc chóng ta ®Òu ®· chiÕn th¾ng, v× chóng ta ®· tiÕn hµnh mét cuéc ®Êu tranh vò trang toµn d©n vµ toµn diÖn, ®· khÐo ¸p dông chiÕn thuËt du kÝch. Hai d©n téc chóng ta ®· lµm cho thÕ giíi thÊy r»ng víi lùc lîng ®oµn kÕt cña toµn d©n, th× dï víi vò khÝ th« s¬, chóng ta còng ®¸nh th¾ng thùc d©n ®Õ quèc. Trong chÝn n¨m kh¸ng chiÕn, phèi hîp ch®t chÏ víi bé ®éi chñ lùc, nh÷ng to¸n du kÝch ViÖt Nam ®· tiªu diÖt nhiÒu sinh lùc cña ®Þch trªn kh¾p c¸c chiÕn trêng tríc m¾t vµ sau lng ®Þch, gãp phÇn xøng ®¸ng vµo th¾ng lîi §iÖn Biªn Phñ, chÊm døt cuéc chiÕn tranh thuéc ®Þa cña thùc d©n ë ViÖt Nam. Nh©n d©n In®«nªxia anh em còng s½n cã truyÒn thèng ®Êu tranh oanh liÖt. Nh håi ®Çu thÕ kû XIX, vÞ Anh hïng d©n téc cña In®«nªxia §ip«nªgr«, suèt 5 n¨m trêi ®· l·nh ®¹o nh©n d©n vò trang khëi nghÜa, ¸p dông chiÕn thuËt du kÝch, lµm lung lay c¶ nÒn thèng trÞ cña bän thùc d©n. Sau khi níc Céng hoµ In®«nªxia thµnh lËp, ®Ó ®Ëp tan cuéc x©m lîc cña thùc d©n, díi sù l·nh ®¹o cña Tæng thèng Xuc¸cn«, nh©n d©n In®«nªxia ®· ph¸t ®éng mét cuéc kh¸ng chiÕn toµn d©n vµ toµn diÖn, ®Ó b¶o vÖ nÒn ®éc lËp cña m×nh. Nh÷ng g¬ng chiÕn ®Êu cña qu©n vµ d©n In®«nªxia ®· cæ vò chóng t«i rÊt nhiÒu trong lóc chóng t«i ®ang kh¸ng chiÕn gian khæ chèng bän thùc d©n Ph¸p. H«m nay, Tæng thèng Xuc¸cn« t®ng Hu©n ch¬ng Du kÝch quý gi¸ cña níc Céng hoµ In®«nªxia cho t«i, t«i rÊt sung síng nhËn Hu©n ch¬ng vµ sÏ trao l¹i vinh dù nµy cho toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam. Thay m®t c¸c chiÕn sÜ du kÝch vµ toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam, t«i

xin thµnh thËt c¶m ¬n Tæng thèng Xuc¸cn« vµ göi lêi chµo th©n ¸i ®Õn c¸c chiÕn sÜ du kÝch vµ nh©n d©n In®«nªxia anh dòng.
Nãi chiÒu 7-3-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1820, ngµy 9-3-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN VíI §åNG BµO THñ §¤ T¹I S¢N BAY GIA L¢M KHI §I TH¡M IN§¤N£XIA VÒ
Cuéc ®i th¨m cña chóng t«i ®Õn níc Céng hoµ In®«nªxia, ®Êt níc xinh t¬i "ba ngh×n hßn ®¶o"1) , víi hµnh tr×nh trªn mét v¹n hai ngh×n c©y sè ®êng ®i, ®· kÕt thóc v« cïng tèt ®Ñp. Trªn ®Êt níc In®«nªxia, chóng t«i ®i ®Õn ®©u còng ®îc ®ãn tiÕp hÕt søc long träng, nhiÖt t×nh. ë ®©u còng "cê nh rõng, ngêi nh biÓn". Cã nh÷ng ch®ng ®êng dµi 60 c©y sè, cê bay phÊt phíi, ngêi ®«ng ngh×n nghÞt, nh©n d©n In®«nªxia vµ c¸c ®éi d©n qu©n ®ãn chµo chóng t«i vµ h« vang "§éc lËp!", lêi chµo chiÕn ®Êu theo tôc lÖ In®«nªxia. Cã nh÷ng cuéc mÝt tinh lín ®«ng hµng chôc v¹n ngêi, hµng chôc ®oµn thÓ nh©n d©n ®Õn chµo chóng t«i vµ göi lêi th¨m hái bµ con ViÖt Nam. Nh©n d©n In®«nªxia göi t®ng chóng t«i nhiÒu s¶n phÈm cña ®Þa ph¬ng: lóa, mÝt, sÇu riªng, v.v.. Mét nhãm n«ng d©n In®«nªxia göi biÕu chóng t«i vµ n«ng d©n ta mét con tr©u. TÊt c¶ mèi nhiÖt t×nh cña Tæng thèng Xuc¸cn«, cña ChÝnh phñ vµ cña nh©n d©n In®«nªxia ®èi víi chóng t«i chÝnh lµ mèi nhiÖt t×nh ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam anh dòng chóng ta. Thanh niªn, thiÕu niªn In®«nªxia nhê B¸c Hå chuyÓn
) Níc In®«nªxia lµ mét quÇn ®¶o, gåm h¬n 3.000 hßn ®¶o.
1

tíi thanh niªn, thiÕu niªn ViÖt Nam lêi høa hÑn thi ®ua "§oµn kÕt tèt, häc tËp tèt, lao ®éng tèt, kû luËt tèt". Chóng t«i xin b¸o cho c¸c vÞ ®¹i biÓu vµ toµn thÓ ®ång bµo tin mõng: Tæng thèng Xuc¸cn« ®· nhËn lêi mêi sang th¨m ViÖt Nam trong mét dÞp gÇn ®©y. Chóng t«i xin c¶m kÝch vÒ sù ®ãn tiÕp träng thÓ, th©n t×nh vµ nång nhiÖt cña Tæng thèng U Vin M«n, cña Thñ tíng ChÝnh phñ MiÕn §iÖn, cña c¸c c¬ quan l·nh ®¹o §¶ng vµ ChÝnh quyÒn vµ c¸c tÇng líp nh©n d©n Trung Quèc khi chóng t«i ghÐ l¹i R¨nggun (Thñ ®« MiÕn §iÖn) vµ C«n Minh (Trung Quèc).
Nãi ngµy 11-3-1959. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr.197-198.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ C¸N Bé C¤NG §OµN
B¸c thay m®t Trung ¬ng §¶ng, ChÝnh phñ th¨m søc khoÎ c¸c c«, c¸c chó vµ chóc Héi nghÞ ®¹t nhiÒu kÕt qu¶. H«m nay, B¸c nãi tãm t¾t vÒ nhiÖm vô c«ng ®oµn. NhiÖm vô cña c«ng nh©n vµ c«ng ®oµn hiÖn nay lµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Muèn thÕ, c«ng ®oµn ph¶i tæ chøc, gi¸o dôc, l·nh ®¹o c«ng nh©n ®Èy m¹nh t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm ®Ó hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ ®Ò ra. Muèn hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch th× tÊt c¶ c«ng nh©n ph¶i lµm nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ. Muèn lµm nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ, c«ng nh©n ph¶i cã tinh thÇn lµm chñ níc nhµ, lµm chñ x· héi, ph¶i cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cao, lµm c¸i g× ph¶i lµm cho tèt vµ ph¶i gi÷ v÷ng kû luËt lao ®éng. C¸n bé c«ng ®oµn ph¶i tuú kh¶ n¨ng mµ c¶i thiÖn ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña c«ng nh©n, v× ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cã kh¸ th× lµm viÖc míi tèt. Cho nªn ph¶i chó ý c¶i thiÖn sinh ho¹t cho c«ng nh©n. Nãi chung, c«ng nh©n hiÖn nay ®Òu ¨n 18 ®ång mét th¸ng, nhng cã n¬i ¨n tèt, n¬i ¨n xÊu. N¬i ¨n xÊu lµ v× c¸n bé c«ng ®oµn kh«ng s¨n sãc ®Õn c«ng viÖc bÕp nóc, kh«ng cïng ¨n, ë víi c«ng nh©n, lµ v× cã c¸n bé c«ng ®oµn cßn cho c«ng viÖc bÕp níc lµ hÌn h¹, cho r»ng c«ng ®oµn th× ph¶i cã chØ thÞ nµy, th«ng tri kh¸c

mµ Ýt chó ý ®Õn ®êi sèng hµng ngµy cña c«ng nh©n. ë Trung Quèc, c«ng x· nh©n d©n tæ chøc ¨n tèt, hµng ngµy hµng tuÇn thøc ¨n thay ®æi lu«n. Nhng còng cßn cã chç c¸n bé lµm kÐm v× c¸n bé ë ®ã kh«ng s¸t vµ ngêi nÊu ¨n th× cho r»ng kh«ng cã tiÒn ®å. ThÊy thÕ, §¶ng ®· ®éng viªn nhiÒu c¸n bé vÒ lµm viÖc nÊu ¨n trong mét thêi gian ®Ó thiÕt thùc rót kinh nghiÖm vµ ®Èy m¹nh nhiÖm vô nÊu ¨n cho tèt. Ph¶i biÕt r»ng trong x· héi x· héi chñ nghÜa, c¸i g× cã Ých lîi cho nh©n d©n, cho giai cÊp lµ quan träng. ViÖc nÊu ¨n còng quan träng. Së dÜ B¸c ph¶i nãi nhiÒu vÒ m®t nµy lµ v× ta ph¶i chó ý h¬n n÷a ®Õn ®êi sèng vËt chÊt cña c«ng nh©n. VÒ ®êi sèng tinh thÇn cña c«ng nh©n còng vËy. ë nh÷ng xÝ nghiÖp, n«ng trêng ë nh÷ng n¬i xa x«i hÎo l¸nh, anh em c«ng nh©n kªu kh«ng cã ®iÖn ¶nh tíi. C¸i ®ã còng lµ do c¸n bé v¨n ho¸ kh«ng chó ý, nhng m®t kh¸c còng lµ v× c¸n bé c«ng ®oµn kh«ng s¨n sãc ®Õn ®êi sèng tinh thÇn cña c«ng nh©n. Tãm l¹i, muèn ®¹t môc ®Ých "®Èy m¹nh t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm" th× c¸n bé c«ng ®oµn cÇn ph¶i n¾m v÷ng chÝnh s¸ch cña §¶ng, ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng, l·nh ®¹o ph¶i d©n chñ, ph¶i cïng c«ng nh©n ®ång cam céng khæ, ph¶i hoµ m×nh víi c«ng nh©n thµnh mét khèi, ph¶i g¬ng mÉu. NÕu kh«ng cïng c«ng nh©n hoµ thµnh mét khèi, lµ quan liªu. C«ng nh©n s¶n xuÊt tèt hay xÊu, cã ®oµn kÕt h¨ng h¸i s¶n xuÊt hay kh«ng, ®ã lµ nh÷ng tiªu chuÈn ®Ó biÕt c¸n bé c«ng ®oµn tèt hay kh«ng. N¨m võa qua, c«ng nh©n ta cã tiÕn bé. Tõ nöa n¨m 1958 vÒ tríc, rÊt Ýt n¬i hoµn thµnh ®îc kÕ ho¹ch s¶n xuÊt, cã chç rÊt lµ kÐm. Nhng tõ th¸ng t¸m, th¸ng chÝn trë ®i th× cã tiÕn bé, th¸ng mêi, mêi mét, mêi hai, ®¹i ®a sè nhµ m¸y, hÇm má ®Òu hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch Nhµ níc, nhng sù tiÕn bé Êy cha ®Òu vµ cßn tiÕn bé chËm. Nh÷ng n¬i hoµn thµnh ®îc kÕ ho¹ch Nhµ níc lµ do c«ng nh©n vµ c¸n bé cè g¾ng, nhng m®t kh¸c, møc kÕ ho¹ch cña ta so víi c¸c níc b¹n ®ang cßn thÊp. Tõ th¸ng chÝn 1958 trë ®i, ta cã nhiÒu kinh nghiÖm,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

cã c¸i tèt, c¸i xÊu. Nhµ m¸y xi m¨ng trong quý 4 ®· s¶n xuÊt ®îc 8 v¹n 3 ngh×n tÊn vµ hoµn thµnh kÕ ho¹ch n¨m 1958 tríc thêi h¹n 7 ngµy. Ngµnh ®êng s¾t cã nhiÒu khã kh¨n v× thiÕu xe nhng vÉn gi¶i quyÕt ®îc vÊn ®Ò vËn t¶i. BÖnh viÖn B¹ch Mai, sè thÇy vµ sè thuèc vÉn nh cò nhng nay kh¸m vµ trÞ bÖnh tèt h¬n. §ã lµ do c«ng ®oµn biÕt tæ chøc, l·nh ®¹o, lµm cho mäi ngêi phÊn khëi, h¨ng h¸i lµm viÖc. §ã lµ nh÷ng kinh nghiÖm tèt. B©y giê B¸c nãi vÒ nh÷ng kinh nghiÖm xÊu. Hái r»ng c«ng nh©n khu má cã tèt kh«ng? Tèt l¾m. Giai cÊp c«ng nh©n rÊt tèt. Cã n¬i lµm c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp kh«ng tèt ®æ t¹i c«ng nh©n, lµ kh«ng ®óng. Ph¶i nãi lµ t¹i c¸n bé, t¹i l·nh ®¹o. Má CÈm Ph¶ trong 9 th¸ng ®Çu n¨m 1958 ®· ®Ó lÉn 85.000 tÊn ®Êt ®¸ vµo trong than, tèn c«ng sµng, chuyªn chë, ®µo xóc, lµm thiÖt cho c«ng quü cña Nhµ níc, cña nh©n d©n h¬n mét triÖu ®ång. C¸i Êy lçi t¹i ai? Kh«ng ph¶i t¹i riªng c¸c c«ng ®oµn má CÈm Ph¶, mµ ngay c¶ c«ng ®oµn trung ¬ng trë xuèng còng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm. N«ng trêng T©y HiÕu lµ n¬i trång trät mµ còng ph¶i cho xe ®i mua rau, cã khi kh«ng cã rau mµ ¨n th× thËt lµ v« lý. NhiÒu n¬i thiÕu gi¸o dôc c«ng nh©n vÒ kû luËt lao ®éng, vÒ ý thøc lµm chñ vµ vÒ b¶o hé lao ®éng. Mét sè n¬i ®· ®Ó x¶y ra tai n¹n lao ®éng, ®iÒu ®ã rÊt ®¸ng tiÕc. Chóng ta ph¶i quý träng con ngêi, nhÊt lµ c«ng nh©n, v× c«ng nh©n lµ vèn quý nhÊt cña x· héi. Chóng ta cÇn ph¶i hÕt søc b¶o vÖ, kh«ng ®Ó x¶y ra tai n¹n lao ®éng. Së dÜ cã nh÷ng khuyÕt ®iÓm Êy lµ do c¸n bé c«ng ®oµn kÐm, quan liªu, kh«ng ®i s¸t quÇn chóng, kh«ng lµm trßn tr¸ch nhiÖm cña §¶ng vµ ChÝnh phñ giao cho. Ta cã nhiÒu kinh nghiÖm tèt, t¹i sao kh«ng phæ biÕn ®Ó tr¸nh nh÷ng kinh nghiÖm xÊu. §ã lµ v× l·nh ®¹o

cña c«ng ®oµn cã nhiÒu thiÕu sãt. Ngay tê b¸o cña c«ng ®oµn còng cÇn ph¶i xem l¹i. B¸o cña c«ng ®oµn ph¶i lµ c«ng cô gi¸o dôc c«ng nh©n, ph¶i nªu ®i nªu l¹i nh÷ng u ®iÓm, nh÷ng kinh nghiÖm tèt cña n¬i nµy cho n¬i kh¸c häc tËp, ®ång thêi còng ph¶i nªu nh÷ng khuyÕt ®iÓm cña n¬i nµy cho n¬i kh¸c rót kinh nghiÖm mµ tr¸nh. Tê b¸o cha lµm trßn ®îc nhiÖm vô Êy. NhiÖm vô tríc m¾t cña c«ng ®oµn lµ ph¶i lµm gän, lµm nhanh, lµm tèt c«ng t¸c c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp ®Ó ®Èy m¹nh t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch Nhµ níc, nhÊt lµ kÕ ho¹ch n¨m 1959, n¨m b¶n lÒ cña kÕ ho¹ch 3 n¨m. C«ng t¸c c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp b¾t ®Çu tõ th¸ng mêi 1958 ®Õn nay ®· 6 th¸ng mµ cã chç míi xong bíc mét, cã chç cha xong. ThÕ lµ bíc rïa. Lµm kÐo dµi nh thÕ lµ kh«ng tèt. CÇn ph¶i nghiªn cøu xem v× sao ®Ó lµm cho gän, cho tèt. Cã nh thÕ míi cã thÓ ®Èy m¹nh t¨ng gia s¶n xuÊt thùc hµnh tiÕt kiÖm, hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch n¨m nay. Trong viÖc c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp, n¬i nµo lµm tèt, c«ng ®oµn vµ c¸c xÝ nghiÖp ph¶i cö c¸n bé ®Õn tËn n¬i tham quan häc tËp, trao ®æi kinh nghiÖm. B©y giê B¸c nãi mÊy nÐt vÒ §¹i héi lÇn thø XXI §¶ng Céng s¶n Liªn X«. KÕt qu¶ cña §¹i héi lÇn thø XXI §¶ng Céng s¶n Liªn X« vµ kÕ ho¹ch 7 n¨m cña Liªn X« ®· ®îc phæ biÕn vµ trªn b¸o chÝ còng ®· nãi nhiÒu. B¸c chØ nãi mét vµi ®iÓm. Tõ nay ®Õn khi lµm xong kÕ ho¹ch 7 n¨m, n¨ng suÊt lao ®éng cña c«ng nh©n sÏ t¨ng tõ 45% ®Õn 65%. V× sao cã ®îc nh vËy? Lµ v× sau C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi, Liªn X« ph¶i phÊn ®Êu rÊt gian khæ. B¸c cßn nhí, lÇn ®Çu tiªn B¸c sang Liªn X« vµo n¨m 19241) tøc lµ 7
) Theo s¸ch Hå ChÝ Minh - Biªn niªn tiÓu sö, Nxb. ChÝnh trÞ quèc gia xuÊt b¶n n¨m 1993, tËp 1, th× ngµy 13-6-1923, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh khi ®ã lµ NguyÔn ¸i Quèc ®· bÝ mËt rêi Pari ®i Liªn X« vµ ngµy 30-6-1923, Ngêi ®· tíi c¶ng
1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

n¨m sau khi c¸ch m¹ng thµnh c«ng, ®êi sèng cña c«ng nh©n, cña nh©n d©n, vÉn cßn rÊt khã kh¨n. Thø g× ngon vµ quý th× ®Ó dµnh b¸n ra ngoµi, ®æi lÊy m¸y mãc. ¤ t« gièng nh nh÷ng thïng than biÕt ch¹y chø kh«ng ®îc ®Ñp nh b©y giê. ë níc ta sau chiÕn tranh, nÕu so víi Liªn X« tríc ®©y th× cßn síng h¬n nhiÒu. Bëi vËy b©y giê ta còng ph¶i tuyªn truyÒn, gi¸o dôc cho mäi ngêi thÊy ®iÒu ®ã, thÊy r»ng cã phÊn ®Êu gian khæ th× míi cã mét ®êi sèng sung síng. Trong lóc §¹i héi lÇn thø XXI §¶ng Céng s¶n Liªn X« míi khai m¹c th× ®· cã nhiÒu xÝ nghiÖp, n«ng trêng viÕt th tíi §¹i héi høa lµ sÏ t¨ng n¨ng suÊt b¶o ®¶m hoµn thµnh kÕ ho¹ch tríc thêi h¹n tõ 2 ®Õn 4 n¨m. ë Liªn X« hiÖn nay cã phong trµo thi ®ua lao ®éng céng s¶n chñ nghÜa. Khi B¸c dù §¹i héi ë bªn Êy, toµn Liªn X« ®· cã 35.000 ®éi thi ®ua, trong ®ã cã 700 ®éi ®· ®îc c«ng nhËn lµ "§éi lao ®éng céng s¶n chñ nghÜa" v× ®· ®¹t ®îc ®ñ ba tiªu chuÈn lµ: sinh ho¹t, häc tËp vµ lao ®éng ®Òu theo ®óng tinh thÇn céng s¶n chñ nghÜa. C¸n bé, c«ng ®oµn vµ c«ng nh©n ta ph¶i häc tËp tinh thÇn thi ®ua cña c«ng nh©n Liªn X«. Nãi tãm l¹i, muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi ph¶i cã ngêi x· héi chñ nghÜa. C«ng nh©n ph¶i thµnh ngêi x· héi chñ nghÜa, c¸n bé c«ng ®oµn tríc hÕt ph¶i lµ ngêi x· héi chñ nghÜa. Muèn thµnh ngêi x· héi chñ nghÜa, ph¶i cã t tëng x· héi chñ nghÜa, ph¶i chèng chñ nghÜa c¸ nh©n, ph¶i cã tinh thÇn lµm chñ ®Êt níc, chèng t tëng lµm thuª lµm mín ngµy tríc, v× b©y giê m×nh lµm cho giai cÊp m×nh, cho con ch¸u m×nh. Ph¶i ®®t lîi Ých cña giai cÊp vµ d©n téc lªn trªn lîi Ých c¸ nh©n, chèng thãi kÌn cùa, suy b×, Ých kû. Ph¶i cã lÒ lèi lµm viÖc x· héi chñ nghÜa tøc lµ siªng n¨ng, khÈn tr¬ng, khiªm tèn, lu«n lu«n cè g¾ng tiÕn bé lµm trßn nhiÖm vô cña §¶ng vµ Nhµ níc giao cho, tríc m¾t ph¶i lµm gän vµ tèt c«ng t¸c c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp, ph¶i ®Èy m¹nh t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm, nh»m
Pªt¬r«gr¸t víi hé chiÕu mang tªn Chen Vang.

hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch Nhµ níc n¨m 1959. Lµm ®îc nh vËy lµ giai cÊp c«ng nh©n vµ c«ng ®oµn thiÕt thùc vµ tÝch cùc gãp phÇn ®Êu tranh cho thèng nhÊt níc nhµ.
Nãi ngµy 14-3-1959. S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr.340-346.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN MõNG QUèC KH¸NH V¦¥NG QUèC N£PAN
KÝnh göi Quèc v¬ng Nªpan, Nh©n dÞp ngµy Quèc kh¸nh lÇn thø 8 cña V¬ng quèc Nªpan, thay m®t ChÝnh phñ vµ nh©n d©n níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, t«i kÝnh göi Quèc v¬ng vµ nh©n d©n Nªpan lêi chµo mõng nhiÖt liÖt. KÝnh chóc nh©n d©n Nªpan, díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña Ngµi thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi trong c«ng cuéc x©y dùng ®Êt níc Nªpan ngµy cµng giµu m¹nh. KÝnh chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai níc ViÖt Nam vµ Nªpan ngµy cµng cñng cè vµ ph¸t triÓn.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1825, ngµy 14 - 3 - 1959.

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé Vµ NH¢N D¢N TØNH NAM §ÞNH
GÇn ®©y c¸n bé vµ ®ång bµo Nam §Þnh ®· cè g¾ng chèng h¹n, gi¶i quyÕt ®îc 4 v¹n mÉu, nhng còng cßn h¬n 2 v¹n mÉu bÞ h¹n, cÇn ph¶i tranh thñ, cè g¾ng gi¶i quyÕt cho hÕt. Nam §Þnh cã khuyÕt ®iÓm lµ kh«ng biÕt gi÷ níc (nh ý Yªn, Vô B¶n, Mü Léc). ë ta, tuy n«ng nghiÖp l¹c hËu nhng nh©n d©n nãi chung, c¸c cô giµ nãi riªng cã rÊt nhiÒu kinh nghiÖm gi÷ níc. V× c¸n bé kh«ng nh×n xa, kh«ng gÇn gòi, häc hái kinh nghiÖm quÇn chóng nªn kh«ng biÕt gi÷ níc. Cßn v× sao Nam §Þnh d©n ®«ng, nguån níc nhiÒu mµ diÖn tÝch h¹n réng thÕ? §ã lµ v× t tëng cha th«ng, sî khã, sî khæ. V× sî khã, sî khæ nªn ®µo m¬ng, vÐt kªnh, t¸t níc, g¸nh níc tíi kÐm. ë Nam §Þnh, l·nh ®¹o tØnh, huyÖn, x· kÐm quyÕt t©m. GÇn ®©y cã quyÕt t©m, nhng cßn ph¶i bÒn bØ biÕn quyÕt t©m Êy thµnh quyÕt t©m cña tÊt c¶ c¸n bé

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

vµ quÇn chóng. Do thiÕu quyÕt t©m Êy mµ n¶y ra bÖnh û l¹i vµo cÊp trªn, û l¹i vµo bé ®éi gióp, û l¹i vµo m¸y b¬m, û l¹i vµo trêi. Trêi ®· lµm ra h¹n, lôt, s©u bä, bÖnh tËt. V× vËy ta kh«ng û l¹i vµo trêi mµ ph¶i chèng l¹i trêi. Mïa tríc ®©y nh©n d©n ®· "v¾t ®Êt ra níc thay trêi lµm ma" th× nay ph¶i tiÕp tôc thùc hiÖn. V× khuyÕt ®iÓm nh thÕ cho nªn Nam §Þnh cßn h¬n 2 v¹n mÉu bÞ h¹n. B©y giê cø tÝnh trung b×nh víi cè g¾ng ®· lµm ®îc, mçi mÉu t©y lµ 2 tÊn 500 th«i, th× nÕu ®Ó mÊt 23.000 mÉu tøc lµ mÊt 57.500 tÊn thãc. Mét khuyÕt ®iÓm n÷a lµ hoa mµu ë ®©y n¨m nay còng kÐm. Lóa vµ hoa mµu hai c¸i ph¶i ®i ®«i víi nhau, c¸i nä gióp cho c¸i kia. NÕu hoa mµu, c©y c«ng nghiÖp kh«ng cã, kÐm th× råi còng ¶nh hëng ®Õn lóa. Lóa kÐm ¶nh hëng ®Õn hoa mµu. Hoa mµu, c©y c«ng nghiÖp, ch¨n nu«i ph¶i rÊt chó ý. Giê ®©y ph¶i tËp trung lùc lîng l¹i, t×m nguån níc, kh¬i m¬ng r·nh mµ t¸t, ph¶i cã kÕ ho¹ch gi÷ níc vµ trong lóc chèng h¹n, phßng h¹n th× ph¶i cã kÕ ho¹ch phßng óng. Muèn lµm trßn nhiÖm vô Êy ph¶i chèng t tëng b¶o thñ, t tëng sî khã, t tëng mÖt mái, t tëng û l¹i, tøc lµ ph¶i quyÕt t©m, quyÕt t©m vµ quyÕt t©m n÷a, quyÕt t©m m·i lµm cho ®Õn th¾ng lîi. Ngoµi nh÷ng viÖc trªn, nh©n d©n ta ph¶i phßng s©u vµ diÖt s©u, phßng chèng bÖnh cóm. ViÖc phßng vµ chèng bÖnh cóm lµ nhiÖm vô cña mäi c¸n bé vµ nh©n d©n kh«ng ph¶i chØ riªng ngµnh y tÕ. §ång thêi víi c¸c nhiÖm vô trªn, cÇn cñng cè c¸c tæ ®æi c«ng, c¸c hîp t¸c x·, lµm cho tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· ®oµn kÕt gióp ®ì lÉn nhau vµ gióp ®ì nh÷ng ®ång bµo cßn lµm riªng lÎ. §®c biÖt lµ ph¶i cè g¾ng thi ®ua b¶o ®¶m cÊy hÕt diÖn tÝch, t¬ng trî gióp ®ì nhau c¶ vÒ vËt chÊt vµ tinh thÇn, nhÊt lµ ®èi víi mét sè ®ång bµo hiÖn nay cßn thiÕu thèn ®Ó b¶o ®¶m s¶n xuÊt, b¶o ®¶m vô

§«ng - Xu©n th¾ng lîi. Nh©n dÞp nµy B¸c trao l¹i cho tØnh 12 huy hiÖu cña B¸c ®Ó lµm gi¶i thëng cho ®¬n vÞ, c¸ nh©n nµo cã thµnh tÝch chèng h¹n kh¸.
Nãi ngµy 15-3-1959. S¸ch Nam Hµ lµm theo lêi B¸c, Ban nghiªn cøu LÞch sö §¶ng tØnh Nam Hµ, 1975, tr. 59-61.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

LêI C¡N DÆN §¶NG Uû NHµ M¸Y DÖT NAM §ÞNH
1. Ph¶i lµm c«ng t¸c ph¸t ®éng quÇn chóng c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp gän vµ tèt. VÒ thêi gian vµ c¸c bíc ®i, cÇn vËn dông linh ho¹t. Nhµ m¸y b¾t ®Çu ph¸t ®éng tõ th¸ng 11, ®Õn nay ®· ®îc 5 th¸ng mµ cha më réng ra cho c«ng nh©n häc tËp. ThÕ lµ dµi qu¸. KÐo dµi sÏ lµm cho c«ng nh©n mÖt. Nhng lµm ng¾n th× ph¶i b¶o ®¶m lµm tèt; ng¾n vµ qua loa, lµm kh«ng tèt th× còng kh«ng ®îc. 2. Kh«ng ®îc ®Ó hôt møc s¶n xuÊt. Ph¶i b¶o ®¶m kÕ ho¹ch c¶ vÒ s¶n lîng vµ chÊt lîng. Ph¶i lµm nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ. Møc s¶n xuÊt cã cao h¬n n¨m ngo¸i, nhng kh«ng ph¶i lµ cao qu¸. Kh«ng kÓ Liªn X«, nÕu chØ so s¸nh víi Trung Quèc vµ TriÒu Tiªn th× møc s¶n xuÊt cña ta cßn qu¸ thÊp. V¶ l¹i ta ®ang cã phong trµo thi ®ua víi c«ng nh©n nhµ m¸y dÖt B×nh Nhìng (TriÒu Tiªn). S¶n xuÊt hôt møc lµ t¹i c¸n bé, t¹i l·nh ®¹o. C¸c c«, c¸c chó cha biÕt tuyªn truyÒn gi¶i thÝch cho c«ng nh©n, cho ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn, lµm cho quyÕt t©m cña l·nh ®¹o trë thµnh quyÕt t©m cña toµn thÓ ®¶ng viªn, ®oµn viªn vµ c«ng nh©n. Trong mét trËn chiÕn ®Êu, th¾ng lµ do toµn thÓ bé ®éi, b¹i lµ do ngêi chØ huy. Ngêi chØ huy biÕt tr«ng nom bé ®éi, c¶m th«ng bé ®éi, cã kÕ ho¹ch ®óng vµ biÕt tæ chøc ®éng viªn bé ®éi th× sÏ ®¸nh th¾ng. Ngêi chØ huy kÐm th× sÏ thÊt b¹i. Trong c«ng xëng còng vËy.

3. C¸n bé l·nh ®¹o, ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn còng nh c¸n bé c«ng ®oµn ph¶i xung phong g¬ng mÉu. Néi bé l·nh ®¹o ph¶i ®oµn kÕt nhÊt trÝ, c¸n bé ph¶i ®i vµo c«ng nh©n, ph¶i s¾p xÕp c«ng viÖc ®Ó mçi tuÇn tham gia lao ®éng mét ngµy. Ph¶i l¾ng nghe s¸ng kiÕn vµ lêi phª b×nh cña c«ng nh©n, ph¶i thËt sù dùa vµo c«ng nh©n, ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng, n¾m v÷ng chÝnh s¸ch cña §¶ng. 4. C«ng nh©n b©y giê lµm chñ, kh«ng ph¶i ®i lµm thuª nh tríc, ph¶i khÐo tæ chøc c«ng nh©n tham gia qu¶n lý nhµ m¸y. Ph¶i ®éng viªn c«ng nh©n cã g× nãi hÕt, ý kiÕn c«ng nh©n cã ®óng, cã sai, nhng ®óng nhiÒu h¬n. ThÝ dô: c«ng nh©n yªu cÇu tæ chøc gi÷ trÎ cho tèt lµ ®óng, l·nh ®¹o ph¶i ch¨m lo thùc hiÖn. Nhng còng cã chç sai: nh mét sè anh chÞ em c«ng nh©n kªu l¬ng Ýt th× ph¶i gi¶i thÝch vµ ®Ó c«ng nh©n th¶o luËn cho râ: hoµn c¶nh ®Êt níc bÞ chiÕn tranh tµn ph¸, l¹i t¹m bÞ chia c¾t, ph¶i x©y dùng nhiÒu, b©y giê c«ng nh©n ph¶i kh¾c phôc khã kh¨n. Bao giê s¶n xuÊt nhiÒu, rÎ, Nhµ níc míi cã thÓ t¨ng thªm phóc lîi cho c«ng nh©n. Liªn X« vµ Trung Quèc lóc ®Çu còng vËy. NÕu c¸c c«, c¸c chó biÕt gi¶i thÝch th× c«ng nh©n nhÊt ®Þnh sÏ hiÓu, sÏ tin. 5. Ph¶i chó träng c«ng t¸c ph¸t triÓn ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn. §¶ng viªn vµ ®oµn viªn míi cã h¬n 1.600 trong sè h¬n 1 v¹n c«ng nh©n. Nh thÕ cßn Ýt, ph¶i ch¨m lo båi dìng vµ ph¸t triÓn nh÷ng c«ng nh©n cã ®ñ tiªu chuÈn vµo §¶ng vµ §oµn. §¶ng uû ph¶i chó träng båi dìng vµ cÊt nh¾c c¸n bé n÷, nhÊt lµ trong nhµ m¸y, qu¸ nöa c«ng nh©n lµ phô n÷. H«m nay B¸c ®i chèng h¹n bËn kh«ng ®Õn th¨m c«ng nh©n ®îc. B¸c nhê c¸c chó, c¸c c« chuyÓn lêi B¸c hái th¨m anh chÞ em c«ng nh©n vµ gia ®×nh c«ng nh©n.
Nãi ngµy 15-3-1959. S¸ch Nam Hµ lµm theo lêi B¸c, Ban nghiªn cøu lÞch sö

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§¶ng tØnh Nam Hµ, 1975, tr. 62-65.

NãI CHUYÖN VíI §¹I BIÓU C¸N Bé Vµ NH¢N D¢N TØNH NINH B×NH
Võa qua t×nh h×nh chèng h¹n tuy cã kh¸ h¬n nhng vÉn cha ®ñ. §µo ®Êt ®Ó chèng h¹n cßn Ýt. Møc b×nh qu©n cña Ninh B×nh míi trªn hai thíc khèi, cña Nam §Þnh míi cã mét thíc khèi. Cã h¹n lµ do kh«ng biÕt gi÷ níc nh Yªn Kh¸nh, Yªn M«, Gia ViÔn (Ninh B×nh), Vô B¶n, ý Yªn (Nam §Þnh). Cßn h¹n lµ do l·nh ®¹o tuy cã cè g¾ng nhng thiÕu quyÕt t©m bÒn bØ, thiÕu liªn tôc, tõ x· ®Õn huyÖn, tØnh, thiÕu kÕ ho¹ch chung nªn tèn c«ng nhiÒu mµ Ýt kÕt qu¶. KhuyÕt ®iÓm n÷a lµ kh«ng chó ý ®óng møc ®Õn hoa mµu, c©y c«ng nghiÖp vµ ch¨n nu«i. C¸n bé ph¶i cã quyÕt t©m chèng h¹n vµ quyÕt t©m ph¶i liªn tôc, bÒn bØ. BiÕn quyÕt t©m cña c¸n bé thµnh quyÕt t©m cña nh©n d©n, ®oµn kÕt gióp ®ì lÉn nhau gi÷a c¸c xãm, c¸c x·, c¸c huyÖn, c¸c tØnh. QuyÕt t©m vµ ®oµn kÕt ®Ó chèng h¹n vµ ®Èy m¹nh vô s¶n xuÊt §«ng- Xu©n. Muèn chèng h¹n tèt, ph¶i tuú tõng ®Þa ph¬ng mµ lµm c¸c viÖc ®µo m¬ng, ®µo giÕng, t¸t níc, gi÷ níc. Mçi x· ph¶i cã kÕ ho¹ch nhá cña x· m×nh; huyÖn, tØnh ph¶i cã kÕ ho¹ch chung ®Ó ®iÒu hoµ, phèi hîp. Trong khi chèng h¹n, ph¶i ®ång thêi cã kÕ ho¹ch

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

phßng h¹n, phßng óng. C¸n bé vµ nh©n d©n ph¶i chèng nh÷ng t tëng b¶o thñ, sî khã, sî khæ, û l¹i. Ruéng cã ®ñ níc, cßn cÇn ph¶i ®ñ ph©n th× lóa míi tèt. Møc b×nh qu©n 3,6 tÊn ph©n mét mÉu t©y, nh Ninh B×nh lµ cßn Ýt qu¸. Ph¶i cè g¾ng bãn nhiÒu ph©n h¬n n÷a. Ph¶i ch¨m bãn tèt vµ ph¶i phßng s©u, trõ s©u vµ phßng cóm n÷a. Toµn thÓ ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn ph¶i g¬ng mÉu, tÊt c¶ c¸c hîp t¸c x· vµ tæ ®æi c«ng còng ph¶i g¬ng mÉu lµm ®Çu tµu, gióp ®ì nh÷ng ngêi cßn lµm ¨n riªng lÎ. Nh©n d©n ta ®· anh dòng trong kh¸ng chiÕn, cÇn ph¶i anh dòng trong s¶n xuÊt. Chóng ta ph¶i th¾ng thiªn tai, h¹n h¸n, b·o lôt, v.v. ®Ó s¶n xuÊt cµng ngµy cµng ®îc nhiÒu, ®em l¹i h¹nh phóc cho nh©n d©n, ®a níc nhµ tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi.
Nãi ngµy 15-3-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1828, ngµy 17-3-1959.

DIÔN V¡N TRONG BUæI TIÖC CHI£U §·I TæNG THèNG R.PRAX¸T
KÝnh tha Tæng thèng kÝnh mÕn, Tha c¸c vÞ, Tha c¸c b¹n, H«m nay, t«i rÊt sung síng ®îc ®ãn tiÕp Tæng thèng. Tæng thèng lµ ngêi ®· suèt ®êi ®Êu tranh cho sù nghiÖp gi¶i phãng d©n téc cña nh©n d©n Ên §é. Ngµi l¹i lµ mét vÞ chiÕn sÜ l·o thµnh lu«n lu«n ®Êu tranh cho hoµ b×nh thÕ giíi vµ h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc. Ngµi lµ mét ngêi ®¹o cao ®øc träng, nªu g¬ng s¸ng cho mäi ngêi chóng ta noi theo. Tuy tuæi ®· cao, c«ng viÖc ë trong níc rÊt bËn, nhng còng v× hoµ b×nh vµ h÷u nghÞ cña c¸c d©n téc, mµ Tæng thèng ®· kh«ng ng¹i ®êng s¸ xa x«i, th©n hµnh mang t×nh h÷u nghÞ cña nh©n d©n Ên §é ®Õn cho nh©n d©n ViÖt Nam. HiÖn nay, t×nh h×nh thÕ giíi ®· cã nhiÒu chuyÓn biÕn cã lîi cho hoµ b×nh, lùc lîng hoµ b×nh vµ d©n chñ trªn thÕ giíi ®· cã nh÷ng ph¸t triÓn míi vµ nh÷ng tiÕn bé cha tõng thÊy. Trong c«ng cuéc b¶o vÖ hoµ b×nh chèng chiÕn tranh, cñng cè t×nh h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc, díi sù l·nh ®¹o cña Tæng thèng, níc Céng hoµ Ên §é ®· cã

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nhiÒu cèng hiÕn rÊt quý b¸u. Gi÷a níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ níc C«ng hoµ Ên §é, quan hÖ h÷u nghÞ ngµy cµng ®îc ph¸t triÓn trªn c¬ së Panch Sheela. Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt c¶m ¬n sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n Ên §é ®èi víi cuéc ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc cña chóng t«i. HiÖn nay, toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam tõ Nam chÝ B¾c ®ang ®Êu tranh ®Ó thèng nhÊt níc nhµ. §ã lµ nguyÖn väng tha thiÕt nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam vµ còng lµ mét ®¶m b¶o cho nÒn hoµ b×nh ë §«ng Nam ¸ vµ thÕ giíi. Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt xem träng sù ®ãng gãp cña Ên §é trong c«ng cuéc b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi, ®®c biÖt lµ c«ng cuéc g×n gi÷ hoµ b×nh ë §«ng D¬ng mµ Ên §é cã träng tr¸ch lµ Chñ tÞch Uû ban Quèc tÕ gi¸m s¸t vµ kiÓm so¸t. Nh©n d©n ViÖt Nam mong r»ng HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ vÒ §«ng D¬ng ph¶i ®îc thi hµnh ®Çy ®ñ. T«i ch¾c r»ng cuéc ®Õn th¨m níc chóng t«i lÇn nµy cña Tæng thèng sÏ lµm cho t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta ®îc cñng cè vµ ph¸t triÓn thªm m·i vµ t¨ng cêng thªm m·i t×nh ®oµn kÕt gi÷a nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi. T«i ®Ò nghÞ c¸c b¹n n©ng cèc: Chóc søc khoÎ cña Tæng thèng B¸c sÜ Ragi¨ng®ra Prax¸t. Chóc søc khoÎ cña c¸c vÞ cã m®t ë ®©y h«m nay. Chóc sù phån vinh cña níc Céng hoµ Ên §é. Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n Ên §é ngµy cµng bÒn v÷ng. Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!
§äc tèi 22-3-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1834,

ngµy 23-3-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§¸P Tõ TRONG TIÖC CHI£U §·I CñA TæNG THèNG R.PRAX¸T
KÝnh tha Tæng thèng kÝnh mÕn, Tha c¸c vÞ, Tha c¸c b¹n, T«i rÊt c¶m ¬n nh÷ng lêi th©n thiÕt cña Tæng thèng ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam. Tæng thèng Ragi¨ng®ra Prax¸t ®· cã nhiÒu cèng hiÕn to lín cho c«ng cuéc c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc, còng nh cho c«ng cuéc t¨ng cêng t×nh h÷u nghÞ gi÷a c¸c níc ¸ - Phi vµ cho sù nghiÖp gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi. Nh©n d©n ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ rÊt biÕt ¬n Tæng thèng, ChÝnh phñ Ên §é vµ nh©n d©n Ên §é ®· ®ång t×nh vµ ñng hé nh©n d©n ViÖt Nam trong cuéc ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc tríc kia vµ trong cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ hiÖn nay. Suèt ®êi hy sinh phÊn ®Êu cho ®éc lËp d©n téc, hoµ b×nh vµ h÷u nghÞ, ®¹o ®øc cao quý cña Tæng thèng ®· nªu mét tÊm g¬ng s¸ng cho mäi ngêi yªu Tæ quèc, yªu hoµ b×nh. §îc ®ãn tiÕp Tæng thèng, nh©n d©n ViÖt Nam ®îc nh×n thÊy ngêi tiªu biÓu vÜ ®¹i cho nh÷ng ®øc tÝnh yªu níc, cÇn lao vµ anh dòng cña nh©n d©n Ên §é anh em. Tuy Tæng thèng chØ lu l¹i níc chóng t«i mét thêi gian qu¸ ng¾n, nhng Tæng thèng ®· ®Ó l¹i trong lßng mçi ngêi d©n ViÖt Nam mét mèi t×nh th©n ¸i rÊt nång nµn.

T«i tin r»ng cuéc ®i th¨m lÇn nµy cña Tæng thèng sÏ th¾t ch®t thªm n÷a t×nh h÷u nghÞ s½n cã gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta. Víi søc ®oµn kÕt cña nh©n d©n ViÖt Nam vµ Ên §é vµ cña c¸c d©n téc ¸ - Phi cïng nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh trªn thÕ giíi, hai níc chóng ta nhÊt ®Þnh sÏ vît ®îc mäi khã kh¨n vµ sÏ th¾ng lîi trong sù nghiÖp x©y dùng níc nhµ giµu m¹nh, gãp phÇn xøng ®¸ng vµo viÖc b¶o vÖ hoµ b×nh ë ch©u ¸ vµ thÕ giíi. Nh©n dÞp nµy, t«i ®Ò nghÞ n©ng cèc: Chóc søc khoÎ cña Tæng thèng Ragi¨ng®ra Prax¸t. Chóc søc khoÎ c¸c vÞ cïng ®i víi Tæng thèng. T×nh h÷u nghÞ ViÖt - Ên mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!
§äc ngµy 24-3-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1836, ngµy 25-3-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngµy 26-3-1959.

LêI TIÔN TæNG THèNG R.PRAX¸T
Tha Tæng thèng kÝnh mÕn, Tha c¸c vÞ vµ c¸c b¹n, TiÔn ®a Tæng thèng h«m nay, tuy chóng t«i rÊt bïi ngïi luyÕn tiÕc, nhng ®ång thêi chóng t«i còng c¶m thÊy vui mõng, v× cuéc ®Õn th¨m cña Ngµi ®· lµm cho nh©n d©n hai níc chóng ta cµng gÇn gòi nhau h¬n, cµng yªu mÕn nhau h¬n. Tæng thèng ®· ®Ó l¹i cho nh©n d©n ViÖt Nam mèi t×nh th¾m thiÕt cña nh©n d©n Ên §é anh em. Trong nh÷ng cuéc nãi chuyÖn, chóng ta ®· nhÊt trÝ víi nhau vÒ nhiÒu vÊn ®Ò, nhÊt lµ trong sù mong muèn t×nh h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc ¸ - Phi ngµy cµng cñng cè, ph¸t triÓn vµ quan hÖ gi÷a hai níc chóng ta ngµy cµng thªm v÷ng ch¾c. Nãi tãm l¹i, Tæng thèng ®Õn th¨m níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®· cñng cè thªm n÷a lùc lîng hoµ b×nh ë ¸ - Phi vµ trªn thÕ giíi. Tríc lóc Ngµi tõ gi· ®Êt níc chóng t«i, t«i tr©n träng nhê Ngµi chuyÓn ®Õn ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ên §é anh em mèi t×nh ®oµn kÕt h÷u nghÞ th¾m thiÕt cña toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam. T«i còng tr©n träng nhê Ngµi chuyÓn ®Õn Phã Tæng thèng Ra®acrixnan vµ Thñ tíng Nªru lêi chóc mõng th©n ¸i cña chóng t«i. KÝnh chóc Tæng thèng vµ c¸c vÞ cïng ®i víi Ngµi lªn ®êng b×nh an m¹nh khoÎ. Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai níc ViÖt Nam vµ Ên §é mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!
Nãi ngµy 25-3-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1837,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TR¶ LêI B¸O §¶NG Vµ TH¤NG TÊN X· HUNGGARI VÒ T×NH H×NH QUèC TÕ Vµ TRONG N¦íC
- Mêi n¨m qua, ë ch©u ¸ ®· cã mét sù thay ®æi lín lao. Mêi n¨m tríc ®©y, ®Õ quèc Mü vµ bän Tëng Giíi Th¹ch cßn thèng trÞ trªn lôc ®Þa Trung Quèc, nhiÒu níc kh¸c cha giµnh ®îc ®éc lËp, nhng ngµy nay, ®¹i ®a sè c¸c d©n téc cña ch©u ¸ ®· cã mét ®êi sèng ®éc lËp. Mét sè níc nh Trung Quèc, Céng hoµ D©n chñ Nh©n d©n TriÒu Tiªn, ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®ang x©y dùng chñ nghÜa x· héi. NhiÒu níc kh¸c nh: Ên §é, In®«nªxia, MiÕn §iÖn... còng ®ang nç lùc ®Ó x©y dùng nÒn kinh tÕ cña m×nh vµ c¶i thiÖn ®êi sèng cña nh©n d©n. §iÒu nµy kh«ng lµm cho bän ®Õ quèc võa ý. Chóng ©m mu can thiÖp vµ ®· can thiÖp vµo §µi Loan, miÒn Nam TriÒu Tiªn, miÒn Nam ViÖt Nam vµ nhiÒu n¬i kh¸c. Chóng dïng Khèi x©m lîc §«ng - Nam ¸ chèng l¹i nh©n d©n ch©u ¸. Nhng th¾ng lîi cuèi cïng nhÊt ®Þnh sÏ vÒ tay nh©n d©n. B¶n Tuyªn bè cña c¸c ®¶ng céng s¶n vµ c«ng nh©n 12 níc x· héi chñ nghÜa t¹i M¸txc¬va n¨m 1957 ®· ph©n tÝch vÊn ®Ò nµy rÊt râ. B¶n Tuyªn bè ®· chØ ra mét c¸ch ®óng ®¾n r»ng c¸c d©n téc ch©u ¸ còng nh ch©u Phi vµ ch©u Mü latinh ®· v÷ng vµng tiÕn bíc trªn con ®êng ®éc lËp vµ tiÕn bé kh«ng g× ng¨n c¶n næi. Nh÷ng cè g¾ng vµ cuéc ®Êu tranh cña nh©n d©n ViÖt Nam lµ mét bé phËn kh¨ng khÝt cña cuéc ®Êu tranh vÜ ®¹i nh»m chèng chñ nghÜa ®Õ quèc vµ chñ nghÜa thùc d©n. - Hai níc In®«nªxia vµ ViÖt Nam cã nh÷ng vÊn ®Ò gièng nhau. ChÝnh s¸ch cña hai níc gièng nhau ë chç cïng chèng

thùc d©n vµ ®Õ quèc, b¶o vÖ hoµ b×nh vµ b¶o vÖ nh÷ng nguyªn t¾c cña Héi nghÞ B¨ng®ung. Còng nh nh©n d©n ViÖt Nam ®Êu tranh cho sù thèng nhÊt cña Tæ quèc, nh©n d©n In®«nªxia ®Êu tranh ®Ó gi¶i phãng miÒn T©y Iri¨ng. ... KÕ ho¹ch 7 n¨m cña Liªn X« lµ mét nguån cæ vò lín ®èi víi giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng c¸c níc x· héi chñ nghÜa vµ c¸c níc t b¶n chñ nghÜa. NhiÖm vô tríc m¾t cña nh©n d©n ViÖt Nam lµ t¨ng cêng cè g¾ng ®Ó hoµn thµnh kÕ ho¹ch 3 n¨m, n©ng cao møc sèng cña nh©n d©n. VÒ m®t nµy, Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc x· héi chñ nghÜa kh¸c, trong ®ã cã Hunggari ®· gióp ®ì nh©n d©n ViÖt Nam rÊt nhiÒu. Sù cè g¾ng b¶n th©n cña nh©n d©n ViÖt Nam cïng víi nh÷ng sù gióp ®ì lín lao ®ã sÏ ®¶m b¶o hoµn thµnh c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë ViÖt Nam mét c¸ch tèt ®Ñp nhÊt. C«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸ ë níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®ang ph¸t triÓn nhanh chãng. Tíi n¨m 1960, c«ng cuéc hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp sÏ hoµn thµnh vÒ c¨n b¶n: tõ 60% tíi 70% ruéng ®Êt sÏ do c¸c hîp t¸c x· cµy cÊy. Phong trµo chèng n¹n mï ch÷ ®· thu ®îc nh÷ng thµnh tÝch to lín. Tríc ®©y 95% nh©n d©n ViÖt Nam mï ch÷. HiÖn nay 95% nh©n d©n ®· biÕt ®äc biÕt viÕt. NhiÖm vô quan träng nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam hiÖn nay lµ thèng nhÊt ®Êt níc. C«ng cuéc thèng nhÊt níc ViÖt Nam cã triÓn väng tèt. Tuy cßn rÊt nhiÒu khã kh¨n nhng nh©n d©n ViÖt Nam tin ch¾c r»ng th¾ng lîi lµ thuéc vÒ m×nh vµ ®Êt níc ViÖt Nam nhÊt ®Þnh sÏ thèng nhÊt. Cuèi cïng, t«i nhê c¸c b¸o Hunggari chuyÓn lêi chµo mõng anh em ®Õn §¶ng C«ng nh©n x· héi chñ nghÜa vµ toµn thÓ nh©n d©n Hunggari vµ göi nhiÒu c¸i h«n ®Õn c¸c ch¸u thiÕu nhi Hunggari. T«i chóc nh©n d©n Hunggari anh em thi ®ua hoµn thµnh kÕ ho¹ch 3 n¨m tríc thêi h¹n. §iÒu ®ã sÏ lµ mét sù cæ vò to lín ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam trong phong trµo thi ®ua hoµn thµnh kÕ ho¹ch 3 n¨m cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, bëi v× mçi bíc tiÕn cña bÊt cø mét níc x· héi chñ nghÜa nµo còng cã ¶nh hëng tèt ®Õn c¸c níc x· héi chñ nghÜa kh¸c. Trªn con ®êng x©y dùng chñ nghÜa x· héi, tÊt nhiªn cã nhiÒu khã kh¨n trë ng¹i. Nhng víi tinh thÇn ®oµn kÕt thèng nhÊt, víi ý chÝ kiªn tr× vµ dòng c¶m, chóng ta sÏ vît qua mäi khã kh¨n, trë ng¹i vµ sÏ thu ®îc th¾ng lîi.
Tr¶ lêi ngµy 27-3-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb Sù th©t, Hµ N«i, 1989, t.8, tr. 362-365

§IÖN MõNG NGµY TUYNIDI TUY£N Bè §éC LËP
KÝnh göi Tæng thèng Buècghiba, Nh©n dÞp kû niÖm lÇn thø ba ngµy Tuynidi tuyªn bè ®éc lËp, thay m®t ChÝnh phñ, nh©n d©n níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n, t«i h©n h¹nh göi ®Õn Ngµi, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Tuynidi nh÷ng lêi chóc mõng nhiÖt liÖt. Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n Tuynidi ngµy cµng ph¸t triÓn.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1480, ngµy 29-3-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI VíI C¸N Bé Vµ C¤NG NH¢N C¤NG TR¦êNG §Ìo NAI, CÈM PH¶
B¸c thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ vÒ th¨m c¸c c«, c¸c chó vµ c¶m ¬n c¸c ®ång chÝ chuyªn gia Liªn X« c«ng t¸c t¹i khu má. Tríc hÕt, B¸c khen ngîi nh÷ng cè g¾ng cña c¸n bé vµ c«ng nh©n má trong thêi gian võa qua, nhÊt lµ tõ th¸ng 8-1958 tíi nay, c«ng nh©n ®· cã tiÕn bé trong s¶n xuÊt, gi÷ g×n m¸y mãc. Nh÷ng tiÕn bé ®ã cha ph¶i ®· hoµn toµn 100%, cÇn cè g¾ng h¬n n÷a ®Ó tiÕn bé m·i. C¸n bé §¶ng, thanh niªn, c«ng ®oµn ®· gÇn gòi anh chÞ em c«ng nh©n h¬n tríc, nhng míi chØ lµ bíc ®Çu. Nhng trong s¶n xuÊt, c¸c c«, c¸c chó cßn nhiÒu khuyÕt ®iÓm cÇn ph¶i söa ch÷a, ë ®©y B¸c chØ nªu vµi ®iÓm: 1. ChÊt lîng than cßn kÐm l¾m: than ta s¶n xuÊt ra, cã xuÊt khÈu sang c¸c níc anh em, nÕu than tèt c¸c anh em sÏ dïng tèt, nÕu than xÊu ch¾c anh em còng phµn nµn. Së dÜ phÈm chÊt than kÐm mét phÇn do c«ng nh©n cha cè g¾ng ®óng møc, mét phÇn do c¸n bé thiÕu quan t©m ch¨m sãc, trong s¶n xuÊt lµm vît møc kÕ ho¹ch, nhng ph¶i chó ý ®¶m b¶o chÊt lîng tèt. Chóng ta kh«ng muèn mua hµng xÊu th× lµm than b¸n cho c¸c níc anh em ph¶i lµm tèt míi ®óng. 2. VÒ than côc cßn cha b¶o ®¶m ®óng tû lÖ quy ®Þnh. Ph¶i thÊy ®ã lµ mét ®iÒu thËt lín v× gi¸ trÞ than côc h¬n than c¸m nhiÒu. 3. Gi÷ g×n lao ®éng cßn kÐm. Mét c«ng nh©n bÊt kú nam hay n÷ ®Òu rÊt quý b¸u, ch¼ng nh÷ng quý

cho gia ®×nh c¸c c«, c¸c chó mµ cßn quý cho §¶ng, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n n÷a. NÕu ®Ó x¶y ra tai n¹n lµ thiÖt chung cho b¶n th©n, gia ®×nh, cho §¶ng, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n. Ngêi bÞ n¹n kh«ng ®i lµm ®îc, gia ®×nh sÏ g®p khã kh¨n, søc lao ®éng cña nh©n d©n do vËy còng kÐm sót. V× thÕ chóng ta ph¶i hÕt søc b¶o vÖ an toµn lao ®éng, b¶o vÖ tÝnh m¹ng ngêi c«ng nh©n. - C¸n bé cã cè g¾ng nhng cha ®Çy ®ñ vµ cßn mét sè c¸n bé quan liªu mÖnh lÖnh. CÇn ph¶i gÇn gòi, gióp ®ì c«ng nh©n s¶n xuÊt; c«ng nh©n vµ c¸n bé ®oµn kÕt thµnh mét khèi th× lµm g× còng ®îc. - Tríc ®©y bèn n¨m n¨m khu má nµy cña thùc d©n Ph¸p, c«ng nh©n cßn lµ n« lÖ bÞ bãc lét vµ ®µn ¸p khæ cùc. Ngµy nay khu má lµ cña nh©n d©n nãi chung vµ cña c«ng nh©n nãi riªng. C«ng nh©n lµ giai cÊp l·nh ®¹o, lµ chñ khu má th× ph¶i lµm sao cho xøng ®¸ng; ®Ó xe m¸y háng, lêi biÕng, l·ng phÝ ®Òu kh«ng xøng ®¸ng vai trß lµm chñ c¶. Muèn lµm nh÷ng ngêi chñ xøng ®¸ng th× ph¶i thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. B©y giê chóng ta lµm cho m×nh, cho nh©n d©n vµ cho con ch¸u chóng ta n÷a. - C«ng nh©n Liªn X« ®êi sèng hiÖn nay sung síng... v× ai còng biÕt c«ng nh©n Liªn X« s¶n xuÊt nhiÒu nªn hµng ho¸ rÎ. VÝ dô: Nhµ m¸y sîi mua than tèt, rÎ, th× b¸n v¶i rÎ, ®êi sèng sÏ dÔ chÞu; n«ng d©n mua than ®¾t, v¶i ®¾t, sÏ b¸n g¹o ®¾t, rau ®¾t th× kh«ng thÓ nµo cã sung síng ®îc. C¸c c«, c¸c chó muèn sung síng nh c«ng nh©n Liªn X« th× còng ph¶i lµm nh c«ng nh©n Liªn X«. Tíi n¨m 1965 n¨ng suÊt lao ®éng cña c«ng nh©n Liªn X« so víi n¨m 1958 sÏ t¨ng h¬n tõ 45% ®Õn 65% (vÝ dô: 1 ngêi lµm mét ngµy 1 tÊn than trong n¨m 1958 th× ®Õn n¨m 1965 cã thÓ lµm tíi 1.650 c©n). Muèn lµm ®îc nh vËy ph¶i cã t tëng lµm chñ níc nhµ cña giai cÊp c«ng nh©n, ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, ph¶i cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm. Cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm lµ ph¶i lµm ®îc nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ. VÝ dô: quÐt nhµ ph¶i quÐt cho s¹ch, l¸i xe ph¶i tiÕt kiÖm x¨ng dÇu, ®i ®óng giê vµ chë ®îc nhiÒu; c¸i g×

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

còng rÎ th× ®êi sèng míi sung síng. C«ng nh©n ë ®©y vµ ë Hßn Gai ®Òu kh¸, nhng nghe nãi ë Hßn Gai c«ng nh©n cã nhiÒu kinh nghiÖm tèt; bé ®éi còng cã nhiÒu kinh nghiÖm tèt, sao c¸c c«, c¸c chó kh«ng häc tËp. Tr¸ch nhiÖm ®ã lµ cña c¸c c«, c¸c chó vµ c¶ c¸n bé n÷a. - Mét ®iÓm n÷a lµ ph¶i cè g¾ng thi ®ua, thi ®ua liªn tôc, mäi ngµnh, mäi ngêi thi ®ua. Muèn thi ®ua tèt ph¶i gióp ®ì lÉn nhau, ngêi giái gióp ngêi kÐm ®Ó cïng tiÕn bé. Thi ®ua ®Ó ®oµn kÕt, ®oµn kÕt ®Ó thi ®ua. - B¸c ®îc biÕt trong th¸ng t tíi ë ®©y sÏ häc vÒ c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp, cÇn ph¶i häc tËp cho tèt. VËy qu¶n lý xÝ nghiÖp lµ g×? HiÖn nay trong xÝ nghiÖp, c¸n bé chØ biÕt qu¶n lý, kh«ng biÕt lao ®éng. C«ng nh©n chØ biÕt lao ®éng kh«ng biÕt qu¶n lý, nh vËy lµ xÝ nghiÖp cã hai h¹ng ngêi, mét h¹ng chØ biÕt qu¶n lý nªn dÔ quan liªu, mÖnh lÖnh, s¸ng kiÕn cña c«ng nh©n ®a lªn thêng bÞ xÕp tñ, mét h¹ng chØ biÕt lao ®éng lµ kh«ng lµm trßn nhiÖm vô qu¶n lý cña ngêi chñ níc nhµ. B©y giê häc tËp qu¶n lý xÝ nghiÖp, c¸n bé ph¶i tham gia lao ®éng víi c«ng nh©n. VÝ dô: BÝ th chi bé, qu¶n ®èc c«ng trêng, v.v. mçi tuÇn lao ®éng mét ngµy; c¸n bé trùc tiÕp kh¸c ph¶i bít c¹o giÊy ®Ó cã thÓ nöa ngµy lµm chuyªn m«n, nöa ngµy lao ®éng. C¸n bé tham gia lao ®éng rÊt cã Ých lîi, vÝ dô: c«ng nh©n thiÕu mét c¸i cuèc hay c¸i ®Ìn ph¶i ®Ò nghÞ lªn tæ trëng, tæ trëng lªn tÇng trëng, tÇng trëng lªn ca trëng, ca trëng lªn qu¶n ®èc, qu¶n ®èc lªn kho; c¸i cuèc l¹i tõ kho xuèng qu¶n ®èc, xuèng ca, xuèng tÇng, xuèng tæ, råi míi ®Õn c«ng nh©n, mÊt nhiÒu th× giê. NÕu qu¶n ®èc ®Õn tËn n¬i biÕt thiÕu cuèc th× chØ vµi giê sau lµ cã cuèc ngay. V× cø ngåi ë trªn sÏ kh«ng biÕt c«ng nh©n ®ãi no, lµnh r¸ch, kh«ng biÕt s¸ng kiÕn cña quÇn chóng mµ tiÕp thu vµ ¸p dông

®îc. Trong häc tËp qu¶n lý xÝ nghiÖp, c¸n bé, c«ng nh©n ph¶i ®oµn kÕt thµnh mét khèi th× qu¶n lý míi tèt, míi t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm thµnh c«ng. Muèn vËy ph¶i phª b×nh, tù phª b×nh. Tõ tríc c¸n bé, c«ng nh©n t¸ch rêi nhau nªn c¸n bé cã lµm sai c«ng nh©n kh«ng biÕt, cã c¸n bé l¹i lµm ng¬ cho nhau kh«ng phª b×nh th¼ng th¾n; c«ng nh©n cã khuyÕt ®iÓm, c¸n bé v× ngåi xa nªn còng kh«ng biÕt thÕ nµo mµ phª b×nh cho ®óng. Trong häc tËp, c¸n bé vµ c«ng nh©n ph¶i phª b×nh nhau th¼ng th¾n, cã ®óng nãi ®óng, cã sai nãi sai, kh«ng sî mÊt thÓ diÖn; cã khuyÕt ®iÓm nãi ra ®Ó gióp ®ì nhau söa ch÷a. Tríc ®©y do c¸n bé xa vµ l·nh ®¹o kh«ng khÐo nªn c«ng nh©n cha d¸m nãi, nay th× c¸n bé vµ c«ng nh©n ph¶i phª b×nh thËt sù ®Ó cïng nhau söa ch÷a khuyÕt ®iÓm. Muèn biÕt u ®iÓm nhiÒu hay Ýt ph¶i xem ë t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. Tríc kia trong qu¶n lý xÝ nghiÖp thiÕu d©n chñ, b©y giê sau häc tËp, c«ng nh©n ph¶i gióp c¸n bé söa ch÷a, phª b×nh ®Ó x©y dùng, ®Ó c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp chø kh«ng ph¶i lµ nãi lung tung, phª b×nh lµm cho xÝ nghiÖp tiÕn bé, c«ng nh©n vµ c¸n bé ngµy cµng ®oµn kÕt. - B¸c nãi thªm vÒ s¶n xuÊt. Võa qua, c«ng nh©n ta cã cè g¾ng nhng phÈm chÊt than cßn kÐm, sè lîng cßn thÊp, ph¶i cè g¾ng nhiÒu h¬n n÷a. ë Trung Quèc møc b×nh qu©n mét c«ng nh©n (kÓ c¶ gi¸n tiÕp) mét ngµy s¶n xuÊt ®îc 1 tÊn 900, ë ta chØ cã 500 c©n, nh vËy ta so víi níc b¹n cßn Ýt qu¸. ë Trung Quèc ®µo than ë s©u cã chç tíi ngh×n thíc, khã kh¨n h¬n, ë ta lµm lé thiªn thuËn lîi h¬n. NÕu c«ng nh©n Trung Quèc hái th¨m c¸c c«, c¸c chó lµm mét ngµy ®îc bao nhiªu, ch¾c chóng ta còng lÊy lµm xÊu hæ. - L¹i nãi vÒ s¶n lîng than hµng n¨m ë c¸c níc b¹n: TriÒu Tiªn, níc cßn nhá h¬n ta mµ s¶n xuÊt 10 triÖu 78 v¹n tÊn; Trung Quèc 270 triÖu tÊn; Liªn X« 540 triÖu tÊn. V× sao nh©n d©n Liªn X« hä sung síng h¬n nh©n d©n Trung Quèc, nh©n d©n Trung Quèc síng h¬n ta?

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Cø nh×n vµo sè lîng than s¶n xuÊt ra còng ®ñ râ. Nãi ®Õn má CÈm Ph¶ lµ mét má lín nhÊt, mét n¨m s¶n xuÊt ®îc 1 triÖu 34 v¹n tÊn than, nh thÕ cßn Ýt l¾m. VËy muèn c¶i thiÖn ®êi sèng ph¶i ®µo than nhiÒu, ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, ph¶i ®oµn kÕt gi÷a c«ng nh©n víi c¸n bé, gi÷a c¸n bé víi c¸n bé, gi÷a c«ng nh©n víi c«ng nh©n. - B©y giê xÝ nghiÖp s¾p s¬ kÕt thi ®ua ba th¸ng ®Çu n¨m. B¸c göi t®ng 10 gi¶i thëng cho ngµnh nµo, c¸ nh©n nµo cã nhiÒu thµnh tÝch h¬n c¶. H«m nay B¸c ®Õn th¨m nãi chuyÖn víi c¸c c«, c¸c chó lµm c¸c c«, c¸c chó mÊt h¬n mét giê s¶n xuÊt, vËy c¸c c«, c¸c chó cè g¾ng lµm thÕ nµo mµ bï l¹i.
Nãi ngµy 30-3-1959. S¸ch B¸c Hå víi c«ng nh©n vµ nh©n d©n c¸c d©n téc Qu¶ng Ninh, Ban nghiªn cøu LÞch sö §¶ng tØnh Qu¶ng Ninh, 1971, tr. 48 - 52.

NãI CHUYÖN VíI C¸N Bé C¸C NGµNH QU¢N, D¢N, CHÝNH, §¶NG H¶I PHßNG
H«m nay B¸c qua ®©y th¨m c¸c c«, c¸c chó, nh©n tiÖn B¸c nãi chuyÖn víi c¸c c«, c¸c chó vÒ mét sè viÖc: §Çu tiªn, B¸c nãi vÒ c«ng nghiÖp. C«ng nghiÖp H¶i Phßng rÊt quan träng, quan träng ®èi víi c¶ níc. V× thÕ H¶i Phßng ph¶i rÊt cè g¾ng, võa qua c¸c c« c¸c chó còng cã nhiÒu cè g¾ng. C«ng nghiÖp H¶i Phßng ®· cã tiÕn bé, nhng so víi møc yªu cÇu th× cßn thÊp. Tríc ®©y th× cã tiÕn bé, nhng so víi kh¶ n¨ng cña b¶n th©n m×nh, so víi sù gióp ®ì cña c¸c níc b¹n th× cßn kÐm. So víi c¸c níc b¹n, nh Liªn X« th× kh«ng nãi lµm g×, so víi TriÒu Tiªn th«i ta còng ë møc thÊp l¾m. Quý I võa qua H¶i Phßng kh«ng hoµn thµnh kÕ ho¹ch, cã ®óng kh«ng? VËy th× quý II c¸c c« c¸c chó ph¶i cè g¾ng hÕt søc, kh«ng nh÷ng hoµn thµnh kÕ ho¹ch quý II mµ l¹i cßn bï l¹i quý I n÷a. Ph¶i ®Èy m¹nh s¶n xuÊt. Muèn s¶n xuÊt tèt, ph¶i qu¶n lý s¶n xuÊt cho tèt. Ph¶i c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp. Trong khi c¶i tiÕn qu¶n lý vÉn ph¶i s¶n xuÊt tèt, c¶i tiÕn qu¶n lý vµ s¶n xuÊt ph¶i ®i song song, ph¶i lµm gän, lµm tèt c«ng t¸c c¶i tiÕn qu¶n lý. B¸c nghe b¸o c¸o thÊy ë ®©y bíc 1 cã mét sè xÝ nghiÖp lµm tèt, mét sè lµm võa, mét sè lµm kÐm. Cã ®óng kh«ng? N¬i nµo lµm kÐm, lµm võa ph¶i häc kinh nghiÖm n¬i lµm tèt, n¬i lµm tèt ph¶i lµm tèt h¬n. Ph¶i chó ý häc kinh nghiÖm ë c¸c n¬i, nhÊt lµ bé ®éi cã nhiÒu kinh nghiÖm tèt. Ph¶i chó ý phæ biÕn kinh nghiÖm, c¶ kinh nghiÖm tèt ®Ó theo, kinh nghiÖm xÊu ®Ó tr¸nh. Qu¶n lý xÝ nghiÖp ph¶i d©n chñ. C¸c chó cã biÕt

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

d©n chñ lµ thÕ nµo kh«ng? Lµ c¸n bé §¶ng, c«ng ®oµn, thanh niªn lao ®éng, nhÊt lµ c¸n bé kü thuËt ph¶i tù phª b×nh thËt thµ, phª b×nh x©y dùng. C«ng nh©n còng tù phª b×nh chu ®¸o. Nh thÕ míi ®oµn kÕt ®îc, cã ®oµn kÕt ®îc c«ng nh©n vµ c¸n bé míi ®i ®Õn c¶i tiÕn qu¶n lý ®îc tèt. C¸n bé ph¶i tham gia lao ®éng, c«ng nh©n ph¶i tham gia qu¶n lý. Nãi th× dÔ, nhng lµm th× kh«ng ph¶i dÔ. XÝ nghiÖp x· héi chñ nghÜa th× c«ng nh©n lµm chñ, nhng thùc sù c«ng nh©n cha lµm chñ, c¸n bé còng cha lµm chñ. V× c«ng nh©n chØ biÕt lao ®éng s¶n xuÊt mµ kh«ng biÕt qu¶n lý, c¸n bé chØ biÕt qu¶n lý mµ kh«ng biÕt lao ®éng. Nh thÕ lµ trong xÝ nghiÖp cã hai h¹ng ngêi, h¹ng ngêi chØ biÕt lao ®éng vµ h¹ng ngêi chØ biÕt qu¶n lý, ®oµn kÕt v× thÕ mµ kh«ng ch®t chÏ. Nay c¸n bé ph¶i lao ®éng, ®i s¸t c«ng nh©n, ®Ó bít dÇn råi tiªu diÖt quan liªu, mÖnh lÖnh, b¶o thñ, giÊy tê. C«ng nh©n tham gia qu¶n lý còng kh«ng ph¶i dÔ, v× lóc ®Çu cha quen. Nhng c¸n bé ph¶i tin, ph¶i dùa vµo c«ng nh©n, ph¶i hoan nghªnh s¸ng kiÕn cña c«ng nh©n. Kinh nghiÖm cho biÕt lµ c«ng nh©n biÕt qu¶n lý rÊt mau, rÊt tèt. Ph¶i tin tëng ë ãc s¸ng t¹o, trÝ th«ng minh s¸ng t¹o cña c«ng nh©n. Lµm thÕ nµo cho c«ng nh©n thÊy ®îc m×nh lµ chñ, c¸n bé vµ c«ng nh©n kh«ng ph¶i lµ hai h¹ng ngêi, mµ lµ ®ång chÝ Cã thÕ míi . ®a miÒn B¾c tiÕn nhanh lªn chñ nghÜa x· héi ®îc. Muèn t¨ng gia s¶n xuÊt, c¸n bé, ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng vµ nh÷ng phÇn tö tÝch cùc trong c«ng ®oµn ph¶i lµm g¬ng mÉu. V× sao t¨ng gia s¶n xuÊt cha ®Èy m¹nh, kÕ ho¹ch quý I kh«ng hoµn thµnh? Cè nhiªn cã nh÷ng khã kh¨n nµy kh¸c, nhng cha kh¾c phôc ®îc khã kh¨n lµ do cha ph¸t huy ®îc hÕt s¸ng kiÕn cña c«ng nh©n. Mét sè c¸n bé cßn quan liªu, b¶o thñ, kh«ng chÞu nghe ý kiÕn c«ng nh©n, chÌn Ðp s¸ng kiÕn cña c«ng nh©n. Nh ë nhµ m¸y

xi m¨ng x¶y ra tai n¹n chÕt ngêi lµ do c¸n bé b¶o thñ kh«ng coi träng ý kiÕn c«ng nh©n, tù cho m×nh lµ ®óng, lµ giái tÊt c¶. C¸ch m¹ng thµnh c«ng lµ do ai? QuÇn chóng; mµ quÇn chóng nghe theo sù l·nh ®¹o cña §¶ng lµ v× §¶ng dùa vµo quÇn chóng, quan t©m ®Õn quyÒn lîi cña quÇn chóng, ®i theo ®êng lèi quÇn chóng. §ã lµ ®iÒu rÊt râ rµng, kinh nghiÖm l·nh ®¹o lµ ph¶i nh thÕ, kh«ng thÓ chØ tr«ng vµo c¸n bé kü thuËt. Tríc ®©y mÊy ®ång chÝ kü s kh«ng biÕt dùa vµo quÇn chóng, cã viÖc kh«ng lµm ®îc. NhiÒu viÖc kü s kh«ng d¸m lµm, kh«ng biÕt lµm, mµ c«ng nh©n lµm ®îc. Nh chó g× ®Êy, biÕn ®îc m¸y ch¹y Ðt x¨ng thµnh m¸y ch¹y ma dót. Kü s cã d¸m lµm ®©u. Nãi thÕ, kh«ng ph¶i lµ coi thêng c¸n bé kü thuËt. Nhng c¸n bé kü thuËt ph¶i häc tËp chÝnh trÞ, ph¶i theo sù chØ ®¹o cña §¶ng, ph¶i dùa vµo quÇn chóng kh«ng ®îc tù cao tù ®¹i, b¶o thñ. L·nh ®¹o nÕu ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng th× khã kh¨n g× còng kh¾c phôc ®îc. VÒ n«ng nghiÖp: B¸c nghe nãi còng kh«ng ®¹t møc diÖn tÝch, cÇn ph¶i chuyÓn sang trång mµu, chç nµo chuyÓn ®îc th× chuyÓn ngay, chuyÓn cho tèt, kh«ng dïng d»ng. Tríc m¾t ph¶i chó ý chèng h¹n. B¸c nghe nãi h×nh nh ë ®©y c¸c chó cã phÇn chñ quan v× thÊy diÖn h¹n hÑp. Nhng n¾ng kÐo dµi, h¹n kÐo dµi, kh«ng thÓ chñ quan ®îc. CÇn ph¶i chèng h¹n tÝch cùc. Ph¶i tiªu diÖt bÖnh nÊm lóa, ph¶i ra søc trõ s©u. Ph©n bãn còng cßn Ýt l¾m. Míi ®îc 10 g¸nh mét sµo th× Ýt l¾m. Ph¶i tuyªn truyÒn cæ ®éng n«ng d©n bá ph©n cho nhiÒu. C¸c chó vËn ®éng ngêi ta cµy s©u,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

cÊy dµy, ph¶i vËn ®éng bá nhiÒu ph©n. Cã biÕt t¹i sao kh«ng? Chó nµo phô tr¸ch n«ng nghiÖp ph¶i gi¶i thÝch cho ngêi ta dÔ hiÓu, ®õng cã nãi "chÊt l©n" "chÊt ®¹m" l«i th«i, nh©n d©n kh«ng hiÓu. C©y lóa còng nh ngêi vËy th«i. 3 ngêi ¨n 1 kil« c¬m th× no, 10 ngêi ¨n 1 kil« c¬m th× kh«ng ®ñ, tÊt ph¶i ®ãi. Lóa còng vËy, tríc cÊy tha, nay cÊy dµy, nhiÒu c©y h¬n mµ kh«ng bãn nhiÒu ph©n th× c©y lóa thiÕu ¨n còng kh«ng lín ®îc. C¸c chó kh«ng vËn ®éng bãn nhiÒu ph©n, ®Ó lóa kÐm th× nh©n d©n l¹i kh«ng tin c¸n bé. Cho nªn ph¶i tuyªn truyÒn réng r·i, m¹nh mÏ vÒ bãn ph©n. C«ng t¸c tuyªn truyÒn cßn kÐm l¾m, B¸c ®i qua mÊy n¬i vïng n«ng th«n, chØ thÊy d¨m ba c¸i khÈu hiÖu. Chó nµo lµm c«ng t¸c tuyªn huÊn ph¶i chó ý ®iÒu ®ã. Ph¶i vËn ®éng quÇn chóng kÎ nhiÒu khÈu hiÖu, ph¶i dïng nhiÒu thø tuyªn truyÒn cæ ®éng ®Ó thóc ®Èy t¨ng gia s¶n xuÊt. Tuyªn huÊn kh«ng lµm tèt nh÷ng c¸i ®ã th× tuyªn c¸i g×, huÊn c¸i g×. VÒ ®æi c«ng hîp t¸c, B¸c thÊy còng cã lÖch phÝa nµy, lÖch phÝa kh¸c. Mét lµ theo ®u«i quÇn chóng, hai lµ nãng véi. §Òu lµ kh«ng ®óng c¶. Ph¶i theo ®óng ®êng lèi giai cÊp cña §¶ng ë n«ng th«n: dùa vµo bÇn n«ng vµ trung n«ng líp díi mµ tæ chøc ®æi c«ng, hîp t¸c; ph¶i n¾m v÷ng nguyªn t¾c, tæ chøc c¸i nµo tèt c¸i Êy. Hîp t¸c x· ph¶i h¬n tæ ®æi c«ng, tæ ®æi c«ng ph¶i h¬n lµm ¨n riªng lÎ. TiÕn hµnh häc tËp ph¶i khÈn tr¬ng, nhng kh«ng ®îc nãng véi, l¹i kh«ng ®îc t¸ch rêi s¶n xuÊt. B¸c nghe cã n¬i ®ãng cöa häc tËp vÒ ®æi c«ng hîp t¸c mµ kh«ng chó ý s¶n xuÊt, h¹n còng bá m®c. ThÕ lµ kh«ng ®îc. Häc tËp ph¶i ®i song song víi s¶n xuÊt. VÒ thñ c«ng nghiÖp: H¶i Phßng còng cã mét sè sai

lÇm, chØ nh×n c¸i lîi tríc m¾t mµ cha quan t©m ®Õn ®êi sèng quÇn chóng lao ®éng. VÝ dô viÖc ®an len, do kiÓu c¸ch, mÉu mùc thÕ nµo, do len 2 mµu, b¾t ngêi ta th¸o ra ®an l¹i mµ kh«ng tr¶ c«ng. Chó nµo phô tr¸ch vÒ thñ c«ng nghiÖp thö nghÜ xem; kh«ng tr¶ c«ng th× ngêi ta lÊy g× ¨n, ph¶i nhÞn ®ãi ®Ó ®an l¹i ¸o µ? ThÕ lµ t b¶n, lµ ®Õ quèc, kh«ng ph¶i lµ x· héi chñ nghÜa. Ngêi ta g®p khã kh¨n mµ ta kh«ng chiÕu cè ®óng møc. ThÕ lµ tr¸i víi x· héi chñ nghÜa, tr¸i víi nh©n ®¹o. ViÖc lµm bét còng thÕ. Lóc cã viÖc th× h« hµo vËn ®éng, më ra cho nhiÒu, lóc Ýt viÖc th× cóp, coi nh kh«ng cã tr¸ch nhiÖm g×. ThÕ lµ kh«ng ®îc. Ph¶i quan t©m lo l¾ng, ph¶i chiÕu cè ®êi sèng cña ngêi lao ®éng. Cßn vÊn ®Ò nµy: cã mét sè ®ång bµo thÊt nghiÖp, ph¶i chó ý gi¶i quyÕt cho khÐo. Lµm sao cho dÇn dÇn kh«ng cßn thÊt nghiÖp n÷a. C«ng t¸c x©y dùng c¬ b¶n, còng kh«ng ®¹t kÕ ho¹ch, cã nhiÒu nguyªn nh©n, ph¶i t×m c¸ch kh¾c phôc: - ThiÕu nguyªn vËt liÖu. Chó nµo phô tr¸ch mËu dÞch ph¶i chó ý cung cÊp nguyªn vËt liÖu cho c«ng trêng. Cung cÊp ®îc bao nhiªu, ®îc thø g×, th× nãi cho râ, ®õng ký hîp ®ång bõa ®i råi kh«ng cung cÊp ®îc ®Ó lì kÕ ho¹ch x©y dùng, g©y ra l·ng phÝ. - C«ng trêng ph¶i cã kÕ ho¹ch cho kÞp thêi, kh«ng ®Ó chËm. Ph¶i tÝch cùc x©y dùng cho nhanh, x©y dùng chËm lµ s¶n xuÊt chËm, ¶nh hëng tíi hµng ho¸ bu«n b¸n, ¶nh hëng tíi tµi chÝnh tiÒn tÖ, liªn quan kh«ng tèt tíi nhiÒu m®t. - Nguyªn nh©n n÷a kh«ng ®¹t kÕ ho¹ch lµ c«ng t¸c chÝnh trÞ kÐm, l·nh ®¹o ë c«ng trêng kÐm. Ph¶i nhí lµ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

chÝnh trÞ ®i ®Çu, chÝnh trÞ tèt th× s¶n xuÊt míi tèt ®îc. T¹i sao nh©n d©n H¶i Phßng tríc còng ngÇn Êy ngêi, nay còng ngÇn Êy ngêi, mµ nay thµnh phè tiÕn bé h¬n tríc? §ã lµ do cã l·nh ®¹o, cã chÝnh trÞ. T¹i sao nh©n d©n ta mÊy ngh×n n¨m l¹c hËu, bÞ ®µn ¸p bãc lét kh«ng lµm sao ®îc, mµ nay còng vÉn nh©n d©n ViÖt Nam l¹i lµm c¸ch m¹ng thµnh c«ng, kh¸ng chiÕn th¾ng lîi, x©y dùng chñ nghÜa x· héi? Còng lµ do cã l·nh ®¹o, cã chÝnh trÞ. §Êy lµ ®iÒu rÊt râ rµng, cho nªn ph¶i coi träng c«ng t¸c chÝnh trÞ. - Nguyªn nh©n n÷a lµ do c¸c c«ng trêng chØ n®ng theo ngµnh däc. C¸i g× còng cø Bé víi Côc, kh«ng biÕt dùa vµo §¶ng vµ chÝnh quyÒn ë ®Þa ph¬ng. Ph¶i chÞu sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng. Bé, Côc gi¶i quyÕt lµ cÇn, nhng khã kh¨n ë ®Þa ph¬ng lµ ph¶i do ®Þa ph¬ng gi¶i quyÕt míi tèt ®îc. VÒ §¶ng: Ph¶i t¨ng cêng sù l·nh ®¹o cña §¶ng ®èi víi mäi c«ng t¸c. Mét ®¶ng bé l·nh ®¹o tèt hay xÊu cø xem c«ng t¸c ë ®Þa ph¬ng lµ biÕt, kÕt qu¶ c«ng t¸c cña ®Þa ph¬ng lµ c¸i thíc ®o sù l·nh ®¹o cña §¶ng. Néi bé §¶ng ph¶i ®oµn kÕt nhÊt trÝ, ®oµn kÕt kh«ng ph¶i ngoµi miÖng mµ ph¶i ®oµn kÕt trong c«ng t¸c, trong tù phª b×nh vµ phª b×nh gióp nhau tiÕn bé. Ph¶i chó ý ph¸t triÓn §¶ng. §¶ng ë H¶i Phßng võa qua ph¸t triÓn rÊt chËm. H¬n 6.000 ®¶ng viªn mµ mét n¨m míi ph¸t triÓn ®îc 100 ngêi. §ã lµ do t tëng kÐm, do tæ chøc kÐm, cha coi träng c«ng t¸c ph¸t triÓn §¶ng. Tõ nay vÒ sau c¸c chó ph¶i quan t©m h¬n, ph¶i tÝch cùc h¬n. VÒ thanh niªn lao ®éng: §¹i bé phËn thanh niªn rÊt

h¨ng h¸i, thanh niªn ë xÝ nghiÖp, thanh niªn ë n«ng th«n, thanh niªn ë c«ng trêng, chç nµo còng cã nhiÒu thanh niªn h¨ng h¸i xung phong. §¸ng lÏ ph¶i ph¸t triÓn nhiÒu thanh niªn vµo ®oµn h¬n n÷a. N¨m qua míi ph¸t triÓn ®îc 400, thÕ còng lµ chËm. §oµn Thanh niªn Lao ®éng ®¸ng lÏ ph¶i réng h¬n §¶ng, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng ph¶i nhiÒu h¬n ®¶ng viªn... ThÕ mµ ë H¶i Phßng, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng l¹i Ýt h¬n ®¶ng viªn, thÕ lµ cha tèt. Ph¶i ph¸t triÓn nhanh h¬n, nhiÒu h¬n. * * * B¸c kÕt luËn: Ph¶i chèng t tëng b¶o thñ, chèng chñ quan tÕu, ®ång thêi chèng bi quan. Ph¶i cã tinh thÇn phÊn khëi, kh¾c phôc khã kh¨n, quyÕt t©m thi ®ua, hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch n¨m 1959. Tríc m¾t lµ ph¶i vît møc kÕ ho¹ch quý II, bï l¹i chç hôt cña quý I. §¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng, nh÷ng phÇn tö tÝch cùc trong c«ng ®oµn, ph¶i lµm g¬ng mÉu, ph¶i l«i cuèn quÇn chóng theo m×nh, quyÕt t©m hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch. VÒ l·nh ®¹o: c¸n bé muèn l·nh ®¹o tèt, ph¶i cã chØ ®¹o riªng. B¾t tay vµo chØ ®¹o riªng, rót kinh nghiÖm chØ ®¹o chung. B¸c nãi thªm mét viÖc n÷a lµ ®èi víi chuyªn gia c¸c níc b¹n. ë H¶i Phßng nhiÒu ngµnh cã chuyªn gia lµm viÖc. C¸c ®ång chÝ chuyªn gia ®îc c¸c níc b¹n cö sang ®©y cã 2 nhiÖm vô: gióp ta x©y dùng vµ gióp ta ®µo t¹o c¸n bé. Nhng ta th× cã 2 c¸i lÖch: mét lµ kh«ng cè g¾ng häc tËp c¸c ®ång chÝ, hai lµ ®èi xö víi c¸c ®ång chÝ kh«ng chu ®¸o. C¸c ®ång chÝ sang ®©y lµ do sù gióp ®ì tËn t×nh

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

cña c¸c §¶ng vµ nh©n d©n c¸c níc anh em ®èi víi chóng ta. VÒ t×nh c¶m, c¸c ®ång chÝ ph¶i xa nhµ, xa gia ®×nh, kh«ng hîp khÝ hËu, phong tôc tËp qu¸n, ®ã lµ sù hy sinh cña c¸c ®ång chÝ Êy. ThÕ mµ ta kh«ng chÞu häc tËp, ®èi ®·i víi c¸c ®ång chÝ rÊt kÐm. Tõ chç ¨n, chç ë, gi¶i trÝ, §¶ng kh«ng ch¨m lo, giao kho¸n cho giao tÕ. C¸n bé §¶ng kh«ng chó ý th¨m hái, c¸c ngµnh cã chuyªn gia còng kh«ng chó ý. C¸c anh chÞ em phôc vô chuyªn gia th× kh«ng ®îc §¶ng coi sãc tíi, cho nghÒ m×nh lµ kh«ng vinh dù, coi nh nghÒ båi bÕp ngµy tríc, kh«ng cã t¬ng lai, tiÕn bé. H«m nay kh«ng cã m®t chó nµo phô tr¸ch giao tÕ ë ®©y, thÕ cã ph¶i lµ xem khinh c«ng viÖc giao tÕ nªn kh«ng gäi ®Õn kh«ng? B¸c nh¾c lµ ph¶i chó ý häc tËp chuyªn gia, ph¶i ch¨m lo s¨n sãc ®êi sèng c¸c ®ång chÝ Êy.
Nãi ngµy 31-3-1959. Tµi liÖu lu t¹i Ban nghiªn cøu LÞch sö §¶ng Thµnh uû H¶i Phßng.

BµI NãI T¹I BUæI LÔ THµNH LËP C¤NG AN NH¢N D¢N Vò TRANG
Thµnh lËp ®îc lùc lîng C«ng an nh©n d©n vò trang lµ mét thµnh c«ng vÒ ®oµn kÕt vµ gióp ®ì lÉn nhau gi÷a bé ®éi vµ c«ng an.

C«ng an vµ qu©n ®éi lµ hai c¸nh tay cña nh©n d©n, cña §¶ng, cña ChÝnh phñ, cña v« s¶n chuyªn chÝnh. V× vËy, cµng ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ víi nhau, gióp ®ì lÉn nhau, ra søc ph¸t triÓn u ®iÓm, kh¾c phôc nh÷ng t tëng kh«ng ®óng. Nhng cã ngêi nãi c«ng an lµm viÖc bÝ mËt, Ýt ®îc khen thëng, ngêi ta kh«ng biÕt ®Õn, v× thÕ c«ng an kh«ng cã tiÒn ®å. Nãi nh vËy lµ kh«ng ®óng, bÊt kú lµm viÖc g× cã Ých lîi cho c¸ch m¹ng, cho nh©n d©n, cã Ých lîi cho giai cÊp, ®Òu lµ vÎ vang, kh«ng ph¶i ®îc khen míi lµ cã c«ng, mµ mçi ngêi ®Òu cè g¾ng lµm trßn nhiÖm vô cña m×nh lµ vÎ vang c¶. Cã ngêi lo ng¹i §¶ng bé ®Þa ph¬ng kh«ng l·nh ®¹o ®îc, bëi v× qu©n sù cã chuyªn m«n, kü thuËt qu©n sù, c«ng an cã chuyªn m«n, kü thuËt c«ng an, cßn c¸c §¶ng bé ®Þa ph¬ng phÇn nhiÒu lµ nh÷ng ®ång chÝ lµm c«ng t¸c chÝnh trÞ, kh«ng quen c«ng t¸c chuyªn m«n, kh«ng l·nh ®¹o ®îc. NghÜ nh thÕ lµ kh«ng ®óng. Kh«ng ph¶i chØ cã c¸n bé chuyªn m«n míi l·nh ®¹o ®îc chuyªn m«n. §¶ng cã l·nh ®¹o chÝnh trÞ ®óng, th× chuyªn m«n míi ®óng. C«ng an nh©n d©n vò trang, hay lµ qu©n ®éi còng thÕ, ph¶i phôc tïng sù l·nh ®¹o cña §¶ng tõ trªn xuèng díi. NhÊt ®Þnh ph¶i nh thÕ. §ång thêi, nh÷ng ®ång chÝ l·nh ®¹o ®Þa ph¬ng còng ph¶i nghiªn cøu c«ng t¸c chuyªn m«n, hiÓu biÕt chuyªn m«n th× gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò míi ®îc thiÕt thùc. Còng cã ngêi cã ý nghÜ qu©n ®éi h¬n c«ng an, ho®c c«ng an h¬n qu©n ®éi. NghÜ nh thÕ cµng kh«ng ®óng, bëi v× mçi ngµnh cã nghiÖp vô chuyªn m«n cña nã. Nhng c¶ hai ®Òu phôc vô nh©n d©n, phôc vô c¸ch m¹ng c¶. V× vËy, kh«ng nªn coi m×nh lµ giái mµ ph¶i lu«n lu«n häc hái lÉn nhau, gióp ®ì nhau ®Ó cµng ngµy cµng tiÕn bé. B¸c d®n thªm mÊy ®iÓm: C«ng an vµ bé ®éi ph¶i

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

c¶nh gi¸c, ph¶i biÕt trÊn ¸p kÎ ®Þch bªn trong vµ kÎ ®Þch bªn ngoµi. KÎ ®Þch bªn trong lµ bän ph¶n ®éng, bän ph¸ ho¹i c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi; kÎ ®Þch bªn ngoµi lµ bän ®Õ quèc, bän x©m lîc. Chèng bän x©m lîc vµ bän ph¸ ho¹i lµ nhiÖm vô cña qu©n ®éi, cña c«ng an nãi riªng vµ toµn d©n nãi chung; lµ nhiÖm vô mµ qu©n ®éi vµ c«ng an ph¶i dùa vµo nh©n d©n míi hoµn thµnh ®îc tèt. VÝ dô: mét v¹n c«ng an th× chØ cã hai v¹n tai, hai v¹n m¾t, hai v¹n tay ch©n, nhng nh©n d©n cã hµng triÖu tai, hµng triÖu m¾t, hµng triÖu tay ch©n. Cho nªn chóng ta ph¶i dùa vµo d©n ®Ó ho¹t ®éng. Khi tæ chøc ®îc d©n, ®oµn kÕt ®îc d©n th× viÖc g× còng lµm ®îc. C«ng an ph¶i lu«n lu«n gióp ®ì, tæ chøc, gi¸o dôc nh©n d©n, lµm cho mäi ngêi d©n ®Òu lµ ngêi gióp viÖc cña m×nh, lµm thµnh m¹ng líi c«ng an nh©n d©n. Nh thÕ c«ng t¸c míi cã kÕt qu¶. Håi kh¸ng chiÕn, bé ®éi còng thÕ, nhÊt lµ du kÝch, ®Òu lu«n lu«n ®îc nh©n d©n ñng hé mµ giµnh ®îc th¾ng lîi. Chóng ta ph¶i dùa vµo d©n. NhÊt lµ c«ng an biªn phßng, ë nh÷ng n¬i ®ång bµo thiÓu sè, ph¶i chó ý ®Õn phong tôc tËp qu¸n cña ®ång bµo, lu«n gióp ®ì gi¸o dôc ®ång bµo, lµm cho ®ång bµo tin yªu, phôc c¸n bé th× ®ång bµo sÏ hÕt søc gióp ®ì, cã khi hy sinh c¶ cho ta. §èi víi nh÷ng ®¬n vÞ biªn thuú hay ë c¸c ®¶o, viÖc Êy ph¶i hÕt søc chó ý; ph¶i gióp ®ì d©n, ngµy thêng t×m mäi c¸ch gi¸o dôc hä, gióp ®ì, tæ chøc hä. Muèn lµm nh thÕ, ph¶i n¾m v÷ng chÝnh s¸ch ®èi víi ®ång bµo thiÓu sè, ®iÒu ®ã rÊt cÇn thiÕt. Mét ®iÓm n÷a lµ ph¶i cÇn kiÖm x©y dùng qu©n ®éi. §èi víi c«ng an còng ph¶i nh thÕ. Kh«ng nªn ®®t ra nhiÒu bµn giÊy, nhiÒu m¸y ch÷, tr¸nh quan liªu, v« Ých, kh«ng thiÕt thùc, ph¶i nhí lµ cÇn kiÖm. Mét ®iÓm n÷a lµ ®èi víi c¸c anh em ë nh÷ng n¬i hÎo l¸nh, gian khæ, ra mét bíc ph¶i trÌo nói, v.v. th× cÊp trªn ph¶i chó ý nhiÒu h¬n ®èi víi nh÷ng ®¬n vÞ ë thµnh phè. Nhng ®ång thêi c¸c ®¬n vÞ Êy còng ph¶i cã tinh thÇn kiªn tr× vµ tù lùc c¸nh sinh mét phÇn nµo ®ã. VÝ dô: ®ãng ë chç nµo th× ph¶i trång rau, trång khoai,

trång s¾n mµ ¨n; nu«i gµ, nu«i lîn ®Ó tù c¶i thiÖn ®êi sèng cña m×nh mét chõng nµo. Nh÷ng viÖc Êy, c¸n bé vµ chiÕn sÜ cã s¸ng kiÕn lµ lµm ®îc. CÊp trªn ph¶i chó ý ®Õn ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña chiÕn sÜ, nhng chiÕn sÜ còng ph¶i cã s¸ng kiÕn ®Ó c¶i thiÖn ®êi sèng cña b¶n th©n m×nh. §ã lµ mét kinh nghiÖm. ThÕ lµ B¸c ®· nãi: 1. Nh÷ng t tëng kh«ng ®óng th× cÇn ph¶i söa ®æi. 2. Ph¶i ®oµn kÕt vµ häc tËp lÉn nhau, lu«n lu«n gióp ®ì nhau tiÕn bé. Ph¶i dùa vµo nh©n d©n, ra søc ®oµn kÕt vµ gióp ®ì nh©n d©n. 3. C¸n bé ph¶i ch¨m sãc ®Õn ®êi sèng tinh thÇn vµ vËt chÊt cña chiÕn sÜ. §Ó kÕt luËn, B¸c nªu mÊy c©u sau ®©y: §oµn kÕt, c¶nh gi¸c, Liªm chÝnh, kiÖm cÇn, Hoµn thµnh nhiÖm vô, Kh¾c phôc khã kh¨n, Dòng c¶m tríc ®Þch, V× níc quªn th©n, Trung thµnh víi §¶ng TËn tôy víi d©n. B¸c chóc c¸c chó khoÎ m¹nh, tiÕn bé, quyÕt t©m lµm trßn nhiÖm vô cña §¶ng vµ ChÝnh phñ ®· trao cho.
Nãi kho¶ng th¸ng 3-1959. S¸ch Chñ tÞch Hå ChÝ Minh víi ngµnh c«ng an nh©n d©n ViÖt Nam, ViÖn nghiªn cøu khoa häc c«ng an, 1980, tr.27-30.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN T¹I HéI NGHÞ TæNG KÕT QUý I CñA C¸C C¤NG TY KIÕN TRóC
Muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi ph¶i ph¸t triÓn kinh tÕ c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp. Trong c«ng nghiÖp cã c¸c nhµ m¸y, nªn cÇn ph¶i x©y dùng c¸c c«ng tr×nh nhanh chãng, tèt ®Ó s¶n xuÊt kÞp thêi. C«ng tr×nh x©y dùng xÊu, chËm, sÏ ¶nh hëng chung ®Õn viÖc tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c. Tõ tríc ®Õn nay, c¸n bé, c«ng nh©n, bé ®éi, ngêi lao ®éng thuéc ngµnh x©y dùng nãi chung ®Òu cè g¾ng, nhng cÇn ph¶i cè g¾ng nhiÒu h¬n n÷a ®Ó hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch x©y dùng tõ nay vÒ sau. Toµn bé kÕ ho¹ch x©y dùng quý I cßn hôt møc, chÊt lîng cha ®îc tèt l¾m, c¸n bé x©y dùng tõ trªn xuèng díi ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm chÝnh. §¶ng, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n tin cËy c¸n bé, giao cho nhiÖm vô x©y dùng, kh«ng hoµn thµnh ®îc nhiÖm vô, c¸n bé ph¶i tù kiÓm ®iÓm vµ nghiªm kh¾c tù phª b×nh. Trong c«ng viÖc x©y dùng, cã khã kh¨n, nhng c¸n bé ph¶i vît qua mäi khã kh¨n ®Ó lµm trän nhiÖm vô, kh«ng hoµn thµnh kÕ ho¹ch lµ khuyÕt ®iÓm lín. Mét khuyÕt ®iÓm phæ biÕn ë c¸c c«ng ty kiÕn tróc vµ c«ng trêng lµ tæ chøc qu¶n lý kÐm. Nguyªn nh©n chÝnh lµ l·nh ®¹o chÝnh trÞ kÐm. Còng mét c«ng nh©n lµm viÖc, nÕu c¸n bé l·nh ®¹o tèt th× c«ng nh©n sÏ biÕt lµ chÝnh m×nh lµm chñ ®Êt níc, viÖc lµm sÏ t¨ng lªn nhiÒu. NÕu l·nh ®¹o xÊu, lÒ mÒ, th× c«ng nh©n lµm xÊu, l·ng phÝ søc ngêi, søc cña. L·ng phÝ nµy, c¸n bé ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm. M®t kh¸c, nÕu u ®iÓm kh«ng biÕt ph¸t triÓn, khuyÕt ®iÓm kh«ng biÕt kh¾c phôc lµ l·nh ®¹o kÐm.

Trong héi nghÞ nµy vµ c¸c héi nghÞ kh¸c, c¸n bé tõ trªn xuèng díi ph¶i tù phª b×nh, ph¶i nghiªm chØnh, ph¶i thµnh khÈn vµ ph¶i phª b×nh s©u s¾c. Sau c¸c cuéc phª b×nh, c¸c c¬ së ph¶i cã nh÷ng thay ®æi tèt. Quý II nµy, c«ng t¸c x©y dùng sÏ nhiÒu gÊp rìi, c¸c c¸n bé ph¶i kÞp thêi thay ®æi t¸c phong vµ c¸ch l·nh ®¹o nh»m lµm cho kÕ ho¹ch quý II hoµn thµnh vît møc ®Ó bï vµo thiÕu sãt cña quý I. Muèn thÕ, tríc tiªn ph¶i chó ý l·nh ®¹o vÒ chÝnh trÞ vµ kü thuËt. Ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ gi÷a c¸n bé víi c¸n bé, c¸n bé víi c«ng nh©n, c¸n bé ph¶i tham gia lao ®éng míi gÇn gòi ®îc c«ng nh©n, ph¶i ch¨m lo ®êi sèng cho c«ng nh©n, ph¶i chó ý ®Õn phßng bÖnh vµ ®Ò phßng tai n¹n lao ®éng. Kh«ng tham gia lao ®éng, c¸n bé sÏ trë thµnh quan liªu. C¸n bé cã kü thuËt, nhng ngêi ¸p dông kü thuËt lµ c«ng nh©n. NÕu c¸n bé kh«ng ®oµn kÕt víi c«ng nh©n th× c«ng viÖc sÏ háng. L·nh ®¹o ph¶i d©n chñ, kÕ ho¹ch ph¶i ®a cho c«ng nh©n bµn b¹c. Kh«ng cho c«ng nh©n bµn b¹c kÕ ho¹ch lµ c¸n bé mÖnh lÖnh, quan liªu. C¸n bé chÝnh trÞ ph¶i häc tËp kü thuËt, c¸n bé kü thuËt ph¶i häc tËp chÝnh trÞ. C¸c chuyªn gia b¹n sang níc ta cã hai nhiÖm vô: gióp nh©n d©n ta x©y dùng nhµ m¸y vµ ®µo t¹o cho c¸n bé, c«ng nh©n ta trë thµnh nh÷ng ngêi lµm c«ng t¸c x©y dùng tèt. C¸n bé vµ c«ng nh©n ë c¸c c«ng trêng, c¸c ®¬n vÞ cÇn ph¶i ®oµn kÕt víi c¸c chuyªn gia b¹n vµ khiªm tèn häc tËp c¸c chuyªn gia ®Ó dÇn dÇn cã thÓ tù lùc c¸nh sinh trong c«ng t¸c x©y dùng vµ c¸c c«ng t¸c kh¸c. Trong c¸c kÕ ho¹ch, c¸n bé ph¶i bµn b¹c víi chuyªn gia, ý kiÕn ®· thèng nhÊt th× ph¶i chÊp hµnh. Cã n¬i, lóc ®a ra bµn kÕ ho¹ch, c¸n bé ta kh«ng ph¸t biÓu hÕt ý kiÕn, ®Õn khi lµm kh«ng chÞu chÊp hµnh nghiªm chØnh kÕ ho¹ch ®· bµn. Nh thÕ lµ thiÕu tr¸ch nhiÖm, thiÕu tinh thÇn quèc tÕ, cÇn ph¶i söa ch÷a ngay.
B¸o Nh©n d©n, sè 1851, ngµy 9-4-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN CHóC MõNG NGµY TÕT CñA NH¢N D¢N KH¥ME
KÝnh göi Quèc v¬ng N«r«®«m XuramarÝt vµ Hoµng hËu Cètxam¾c Nªarinrª¸t V¬ng quèc Campuchia1) Phn«m Pªnh Nh©n dÞp TÕt Chol Chnam Kor Eksad, thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, t«i kÝnh göi tíi Quèc v¬ng vµ Hoµng hËu lêi chóc mõng nhiÖt liÖt nhÊt. KÝnh chóc Quèc v¬ng vµ Hoµng hËu ®îc m¹nh khoÎ, sèng l©u. Chóc nh©n d©n Kh¬me ®îc h¹nh phóc vµ hoµ b×nh. Ngµy 11 th¸ng 4 n¨m 1959
Chñ tÞch ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1856,

) Theo b¸o Nh©n d©n, sè 1856, ngµy 14-4-1959, V¬ng quèc Cao Miªn tõ nay gäi lµ V¬ng quèc Campuchia.

1

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngµy 14-4-1959.

DIÔN V¡N KHAI M¹C HéI NGHÞ LÇN THø 16 CñA BAN CHÊP HµNH TRUNG ¦¥NG §¶NG (KHO¸ II)33
C¸c ®ång chÝ, Héi nghÞ Trung ¬ng lÇn nµy cã ý nghÜa ®®c biÖt quan träng. Héi nghÞ sÏ th¶o luËn c¸c vÊn ®Ò: hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp vµ c¶i t¹o c«ng th¬ng nghiÖp t b¶n t doanh theo chñ nghÜa x· héi; quan träng nhÊt lµ vÊn ®Ò hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp. §¶ng ta ®· l·nh ®¹o nh©n d©n, mµ ®¹i bé phËn lµ n«ng d©n lao ®éng lµm C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m thµnh c«ng. §¶ng ta ®· l·nh ®¹o nh©n d©n, mµ ®¹i bé phËn lµ n«ng d©n lao ®éng kh¸ng chiÕn th¾ng lîi. §¶ng ta ®· l·nh ®¹o nh©n d©n, mµ ®¹i bé phËn lµ n«ng d©n lao ®éng ®¸nh ®æ phong kiÕn ®Þa chñ vµ chia ruéng ®Êt cho n«ng d©n. Song nh thÕ cha ®ñ. So víi tríc kia, ®êi sèng cña ®ång bµo n«ng d©n lao ®éng hiÖn nay tuy ®· ®îc c¶i thiÖn bíc ®Çu, nhng vÉn cßn khã kh¨n, thiÕu thèn. Chóng ta kh«ng thÓ ®Ó nh thÕ m·i. Chóng ta nhÊt ®Þnh ph¶i n©ng cao dÇn ®êi sèng cña ®ång bµo n«ng d©n. Nhng nÕu n«ng d©n cø lµm ¨n riªng lÎ th× ®êi sèng kh«ng thÓ n©ng cao. Muèn n©ng cao ®êi sèng th× chØ cã mét c¸ch lµ tæ chøc n«ng d©n lµm ¨n tËp thÓ tøc lµ tæ chøc n«ng d©n vµo hîp t¸c x· n«ng nghiÖp. Tæ chøc hîp t¸c x· tèt th× míi cã thÓ t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, do ®ã mµ n©ng cao dÇn ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña n«ng d©n vµ

cñng cè khèi liªn minh c«ng n«ng. MiÒn B¾c níc ta hiÖn ®ang tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. NÒn kinh tÕ x· héi chñ nghÜa cã hai ch©n lµ c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp. C«ng nghiÖp cña ta ®¹i bé phËn ®· x· héi ho¸, nhng n«ng nghiÖp th× nhiÒu n¬i cßn lµm ¨n riªng lÎ. Nh thÕ lµ hai ch©n kh«ng ®Òu nhau, kh«ng thÓ bíc m¹nh ®îc. V× vËy, chóng ta ph¶i hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp lµm cho n«ng nghiÖp ph¸t triÓn, lµm cho c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp tiÕn ®Òu, th× míi c¶i thiÖn tèt ®êi sèng cña nh©n d©n, ®ång thêi ®a miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi lµm nÒn t¶ng v÷ng m¹nh cho c«ng cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. V× vËy chóng ta ph¶i lµm tèt, lµm thËt tèt hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp. HiÖn nay phong trµo tæ chøc hîp t¸c x· n«ng nghiÖp tiÕn bíc kh¸ tèt; nhng nhiÒu n¬i cßn lÖch l¹c. Chóng ta ph¶i cñng cè thËt tèt c¸c tæ ®æi c«ng vµ c¸c hîp t¸c x· ®· cã, tuyªn truyÒn vµ gi¸o dôc n«ng d©n, lµm cho phong trµo ph¸t triÓn v÷ng ch¾c. Ph¶i lµm thÕ nµo cho x· viªn trong hîp t¸c x· thu nhËp nhiÒu h¬n thu nhËp cña n«ng d©n trong tæ ®æi c«ng vµ tæ viªn trong tæ ®æi c«ng thu nhËp nhiÒu h¬n thu nhËp cña n«ng d©n cßn lµm ¨n riªng lÎ. Nh÷ng n¬i cha cã hîp t¸c x· th× ph¶i cñng cè tæ ®æi c«ng thËt tèt ®Ó tiÕn lªn hîp t¸c x·. C¸c ®Þa ph¬ng ph¶i cè g¾ng lµm cho mçi lµng cã mét vµi hîp t¸c x· thËt tèt ®Ó lµm kiÓu mÉu cho nh÷ng hîp t¸c x· sÏ tæ chøc sau. Trong viÖc cñng cè vµ ph¸t triÓn phong trµo ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· ph¶i chó träng chÊt lîng tèt, kh«ng nªn chØ chó träng con sè. Trong c«ng viÖc tæ chøc, cñng cè qu¶n lý vµ ph¸t triÓn tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·, c¸n bé ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng ph¶i lµm g¬ng mÉu, lµm ®Çu tµu, ph¶i chÝ c«ng v« t, ph¶i lµm ®óng nhiÖm vô cña ngêi céng s¶n. Héi nghÞ Trung ¬ng cÇn ph¶i bµn b¹c cho kü, cho s©u vµ cho tèt ®Ó ®Þnh ra ®êng lèi, ph¬ng ch©m vµ chÝnh s¸ch cña c«ng viÖc hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp. C¸c

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®ång chÝ Trung ¬ng, c¸c ®ång chÝ phô tr¸ch c¸c ®Þa ph¬ng, c¸c ®ång chÝ phô tr¸ch c¸c ngµnh ph¶i chuÈn bÞ ph¸t biÓu ý kiÕn cho ®Çy ®ñ ®Ó thèng nhÊt ý kiÕn, thèng nhÊt t tëng, thèng nhÊt hµnh ®éng. Sau Héi nghÞ nµy, chóng ta ph¶i ®éng viªn toµn §¶ng, toµn d©n lµm tèt c«ng viÖc hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp. Víi truyÒn thèng ®oµn kÕt vµ tinh thÇn h¨ng h¸i cña toµn d©n, víi quyÕt t©m cña toµn §¶ng, chóng ta nhÊt ®Þnh hoµn thµnh tèt nhiÖm vô Êy.
§äc ngµy 16-4-1959. Tµi liÖu lu t¹i Phßng lu tr÷ V¨n phßng Héi ®ång ChÝnh phñ.

BµI NãI T¹I §¹I HéI LÇN THø HAI HéI NHµ B¸O VIÖT NAM34
B¸c thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ ®Õn th¨m c¸c ®ång chÝ. Lµ mét ngêi cã nhiÒu duyªn nî víi b¸o chÝ, B¸c nªu vµi ý kiÕn gióp c¸c c«, c¸c chó tham kh¶o: Nãi ®Õn b¸o chÝ tríc hÕt ph¶i nãi ®Õn nh÷ng ngêi lµm b¸o chÝ. C¸c c«, c¸c chó ®· cã nh÷ng u ®iÓm nh ®· ®ãng gãp vµo cuéc kh¸ng chiÕn th¾ng lîi, x©y dùng hoµ b×nh vµ ®Êu tranh thèng nhÊt Tæ quèc. NhiÒu ®ång chÝ ®· cè g¾ng lµm viÖc. GÇn ®©y, sau khi nghiªn cøu chØ thÞ cña Trung ¬ng, c¸c ®ång chÝ ®· thÊy râ c«ng viÖc b¸o chÝ lµ rÊt quan träng vµ ®· thÊy ®îc nh÷ng u ®iÓm vµ khuyÕt ®iÓm cña m×nh. Nh thÕ lµ tiÕn bé. ¦u ®iÓm cña c¸c c«, c¸c chó kh«ng Ýt. Nhng khuyÕt ®iÓm th× còng cßn nhiÒu. Trong c¸c ®ång chÝ còng cßn cã ngêi ho®c Ýt ho®c nhiÒu cha tho¸t khái ¶nh hëng t s¶n vµ tiÓu t s¶n, cho nªn n¾m vÊn ®Ò chÝnh trÞ kh«ng ®îc ch¾c ch¾n. Nãi vÒ v¨n nghÖ, B¸c thó thËt cã Ýt th× giê xem c¸c bµi v¨n nghÖ. Cã lÏ v× thÕ mµ cã lóc xem ®Õn th× thÊy c¸ch viÕt thêng ba hoa, d©y cµ d©y muèng; vµ h×nh nh viÕt lµ ®Ó ®Õm dßng lÊy tiÒn, cã nh÷ng bµi nh¹t nhÏo thÕ nµo Êy. Cßn viÕt vÒ chÝnh trÞ th× kh« khan vµ cã hai c¸i tÖ: mét lµ rËp khu«n, hai lµ dïng qu¸ nhiÒu ch÷ níc ngoµi. C¸i bÖnh dïng ch÷ lµ phæ biÕn trong tÊt c¶ c¸c ngµnh. §¸ng lÏ b¸o chÝ ph¶i chèng l¹i c¸i bÖnh ®ã, nhng tr¸i l¹i, b¸o chÝ l¹i tuyªn truyÒn cho c¸i tÖ ®ã. Cè nhiªn, cã nh÷ng ch÷ kh«ng thÓ dÞch ®îc th× ta ph¶i mîn ch÷ níc ngoµi. VÝ dô: nh÷ng ch÷ kinh tÕ, chÝnh trÞ, v.v., th× ta ph¶i dïng.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Ho®c cã nh÷ng ch÷ nÕu dÞch ra th× mÊt c¶ ý nghÜa, nh ch÷ "®éc lËp". NÕu "ViÖt Nam ®éc lËp" mµ nãi "ViÖt Nam ®øng mét" th× kh«ng thÓ nghe ®îc. Nhng cã nh÷ng tiÕng ta s½n cã, th× t¹i sao l¹i dïng ch÷ níc ngoµi. VÝ dô: v× sao kh«ng nãi "®êng to" mµ l¹i nãi "®¹i lé", kh«ng nãi "ngêi b¾n giái" mµ l¹i nãi "x¹ thñ", kh«ng nãi "h¸t móa" mµ l¹i "ca vò"? Nh÷ng vÝ dô nh vËy nhiÒu l¾m, nhiÒu l¾m. C¸c b¸o Nh©n d©n, Thêi míi, Qu©n ®éi, v.v., ®Òu dïng ch÷ nhiÒu l¾m. Tãm l¹i, chóng ta dïng ch÷ nhiÒu qu¸, cã khi l¹i cßn dïng sai n÷a. Mong r»ng b¸o chÝ cè g¾ng söa ®æi c¸i tÖ Êy ®i. TiÕng nãi lµ mét thø cña rÊt quý b¸u cña d©n téc, chóng ta ph¶i hÕt søc gi÷ g×n lÊy nã, chí ®Ó bÖnh nãi ch÷ lÊn ¸t nã ®i. Khoa häc ngµy cµng ph¸t triÓn, cã nh÷ng ch÷ míi mµ ta cha cã, th× ta ph¶i mîn. VÝ dô: ta ph¶i nãi "kil«", v× nÕu nãi "c©n", th× kh«ng ®óng nghÜa lµ 1000 gram. Song nh÷ng ch÷ dïng tiÕng ta còng ®óng nghÜa th× cø dïng tiÕng ta h¬n. Cã nh÷ng ngêi h×nh nh sî nãi tiÕng ta th× nã xÊu hæ thÕ nµo Êy! Hä lµm cho c¸c ch¸u häc sinh còng bÞ l©y bÖnh nãi ch÷, nh "phô ®¹o", "gi¸o cô trùc quan", v.v.. ThËt lµ tai h¹i. MÊy khuyÕt ®iÓm n÷a: sau khi nghiªn cøu chØ thÞ cña Trung ¬ng vÒ b¸o chÝ, cã mét sè ®ång chÝ th× tiÕn bé, nhng còng cã mét sè v× tr×nh ®é v¨n ho¸ vµ chÝnh trÞ cßn kÐm th× ®©m ra bi quan vµ muèn ®æi lµm nghÒ kh¸c. Hä kh«ng biÕt r»ng nghÒ nµo còng khã, kh«ng cã nghÒ nµo dÔ. Ph¶i cã ý chÝ tù cêng, tù lËp, kÐm th× ph¶i cè mµ häc. Chóng ta ph¶i lµm thÕ nµo ®Ó vît ®îc khã kh¨n, lµm trßn nhiÖm vô. Ngêi c¸ch m¹ng g®p khã kh¨n th× ph¶i ®¸nh th¾ng khã kh¨n, chø kh«ng chÞu thua khã kh¨n. "Kh«ng cã viÖc g× khã,

cã chÝ th× lµm nªn". C©u nãi ®ã rÊt ®óng. Cã ngêi chØ muèn lµm c¸i g× ®Ó "lu danh thiªn cæ" c¬. Muèn viÕt bµi cho oai, muèn ®¨ng bµi m×nh lªn c¸c b¸o lín. C¸i ®ã còng kh«ng ®óng. Nh÷ng khuyÕt ®iÓm ®ã ®Òu do chñ nghÜa c¸ nh©n ®Î ra. Hä kh«ng thÊy r»ng: lµm viÖc g× cã Ých cho nh©n d©n, cho c¸ch m¹ng ®Òu lµ vÎ vang. BÊt kú viÖc g× mµ m×nh lµm trßn nhiÖm vô ®Òu lµ vÎ vang. Trong c¸c anh hïng, chiÕn sÜ lao ®éng cã ngêi lµ c«ng nh©n, lµ n«ng d©n, cã ngêi lµm thÇy thuèc, cã ngêi ®¸nh gi®c giái... vµ cã ngêi dän cÇu xia còng trë nªn chiÕn sÜ. Tãm l¹i, trong lao ®éng kh«ng cã nghÒ g× lµ hÌn, chØ cã lêi biÕng míi lµ hÌn; lµm trßn nhiÖm vô th× c«ng t¸c nµo còng vÎ vang. Nãi vÒ Héi nhµ b¸o. §ã lµ mét tæ chøc chÝnh trÞ vµ nghiÖp vô. NhiÖm vô cña Héi lµ ph¶i lµm cho héi viªn ®oµn kÕt ch®t chÏ, gióp ®ì lÉn nhau ®Ó n©ng tr×nh ®é chÝnh trÞ vµ nghiÖp vô. Cã nh thÕ th× Héi nhµ b¸o míi lµm trßn nhiÖm vô cña m×nh vµ nh÷ng ngêi lµm b¸o míi phôc vô tèt nh©n d©n, phôc vô tèt c¸ch m¹ng. Chóng ta h·y ®®t c©u hái: B¸o chÝ ph¶i phôc vô ai? Cã ngêi nãi ë c¸c níc t b¶n cã tù do b¸o chÝ vµ b¸o chÝ kh«ng cã giai cÊp. Nãi vËy kh«ng ®óng. VÝ dô: c¸c b¸o Ph¸p nh b¸o Phigar«, b¸o Níc Ph¸p buæi chiÒu, v.v., mét m®t nã ru ngñ nh©n d©n, chia rÏ nh©n d©n, lµm cho nh©n d©n mÊt chÝ khÝ phÊn ®Êu, mÊt tinh thÇn ®oµn kÕt giai cÊp; m®t kh¸c, nã phôc vô giai cÊp t s¶n. §ã lµ nh÷ng tê b¸o chÝnh trÞ. L¹i cßn nh÷ng tê b¸o "giËt g©n", b¸o nãi vÒ ¸i t×nh, b¸o chuyªn vÒ l«i chuyÖn bÝ mËt cña nh÷ng ngêi cã tiÒn ra ®Ó tèng tiÒn, v.v.. TÊt c¶ nh÷ng b¸o chÝ Êy ®Òu phôc vô lîi Ých cña giai cÊp bãc lét. B¸o chÝ Ph¸p cã thËt tù do kh«ng ? Kh«ng! VÝ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

dô b¸o Nh©n ®¹o thêng bÞ bän thèng trÞ t×m mäi c¸ch ®Ó ph¸: nµo ph¹t tiÒn, nµo cho bän du c«n ph¸ ph¸ch, nµo lµm khã kh¨n vÒ giÊy in, nhiÒu khi b¸o bÞ tÞch thu, v.v.. B¸o chÝ cña ta th× cÇn ph¶i phôc vô nh©n d©n lao ®éng, phôc vô chñ nghÜa x· héi, phôc vô cho ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, cho hoµ b×nh thÕ giíi. ChÝnh v× thÕ cho nªn tÊt c¶ nh÷ng ngêi lµm b¸o (ngêi viÕt, ngêi in, ngêi söa bµi, ngêi ph¸t hµnh, v.v.) ph¶i cã lËp trêng chÝnh trÞ v÷ng ch¾c. ChÝnh trÞ ph¶i lµm chñ. §êng lèi chÝnh trÞ ®óng th× nh÷ng viÖc kh¸c míi ®óng ®îc. Cho nªn c¸c b¸o chÝ cña ta ®Òu ph¶i cã ®êng lèi chÝnh trÞ ®óng. B¸o chÝ ta kh«ng ph¶i ®Ó cho mét sè Ýt ngêi xem, mµ ®Ó phôc vô nh©n d©n, ®Ó tuyªn truyÒn gi¶i thÝch ®êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, cho nªn ph¶i cã tÝnh chÊt quÇn chóng vµ tinh thÇn chiÕn ®Êu. Môc ®Ých chung cña chóng ta lµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi, ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi. Nhng mçi tê b¸o nh b¸o cña n«ng d©n, b¸o cña c«ng nh©n, b¸o cña thanh niªn, b¸o cña phô n÷, v.v., nªn cã ®Æc ®iÓm cña nã, vÒ h×nh thøc th× kh«ng rËp khu«n; rËp khu«n th× b¸o nµo còng thµnh kh« khan, lµm cho ngêi xem dÔ ch¸n. VÒ tr¸ch nhiÖm b¸o chÝ, Lªnin cã nãi: b¸o chÝ lµ ngêi tuyªn truyÒn, ngêi cæ ®éng, ngêi tæ chøc chung, ngêi l·nh ®¹o chung. V× vËy, nhiÖm vô cña ngêi lµm b¸o lµ quan träng vµ vÎ vang. Muèn hoµn thµnh tèt nhiÖm vô Êy th× ph¶i cè g¾ng häc tËp chÝnh trÞ, n©ng cao t tëng, ®øng v÷ng trªn lËp trêng giai cÊp v« s¶n; ph¶i n©ng cao tr×nh ®é v¨n ho¸, ph¶i ®i s©u vµo nghiÖp vô cña m×nh. CÇn ph¶i lu«n lu«n cè g¾ng, mµ

cè g¾ng th× nhÊt ®Þnh thµnh c«ng. Trong nghÒ lµm b¸o, ta cã nh÷ng kinh nghiÖm cña ta, nhng ta còng cÇn ph¶i häc thªm kinh nghiÖm cña c¸c níc anh em. Muèn thÕ, th× nh÷ng ngêi lµm b¸o Ýt nhÊt còng cÇn biÕt mét thø tiÕng níc ngoµi. VÝ dô: ph¶i biÕt ch÷ H¸n th× míi xem ®îc b¸o Trung Quèc vµ häc ®îc kinh nghiÖm cña b¸o Trung Quèc. Trªn ®©y nãi nhiÒu vÒ ngêi viÕt b¸o. Nhng trong nghÒ lµm b¸o cßn cã nhiÒu ngµnh kh¸c, nh ngµnh in mµ c¸c c« c¸c chó thÝch nãi ch÷ gäi lµ ngµnh "Ên lo¸t", còng rÊt quan träng. Bëi v× cã nh÷ng lóc kh«ng cÈn thËn, in thiÕu nÐt, thiÕu dÊu, ho®c in lê mê kh«ng râ. Ngêi viÕt bµi l¹i thÝch dïng ch÷, nh gäi ngêi ®¸nh c¸ lµ "ng d©n", råi ngêi in l¹i in thiÕu c¸i dÊu ë ch÷ ho¸ ra "ngu d©n". §Êy chØ lµ mét vÝ dô ®Ó thÊy r»ng viÖc in còng ph¶i lµm cho tèt. ViÖc ph¸t hµnh còng rÊt quan träng. Ph¶i lµm thÕ nµo cho b¸o cã nhiÒu ngêi xem. Gi¸ tiÒn b¸o còng cÇn ph¶i ®óng møc. Trong c«ng t¸c, ngêi viÕt, ngêi in, ngêi söa bµi, ngêi ph¸t hµnh, v.v., ®Òu ph¶i ¨n khíp víi nhau. * * * Cã ®ång chÝ hái kinh nghiÖm lµm b¸o cña B¸c. Kinh nghiÖm cña B¸c lµ kinh nghiÖm ngîc. B¸c häc viÕt b¸o Ph¸p tríc, råi häc viÕt b¸o Trung Quèc, råi sau míi häc viÕt b¸o ViÖt Nam. Cßn häc th× mét lµ häc trong ®êi sèng cña m×nh, hai lµ häc ë giai cÊp c«ng nh©n. Lóc ë Pari, tuy biÕt nhiÒu téi ¸c cña thùc d©n Ph¸p, nhng kh«ng biÕt lµm thÕ nµo ®Ó nªu lªn ®îc. Mét ®ång chÝ c«ng nh©n ë toµ b¸o §êi sèng thî thuyÒn1) cho B¸c biÕt b¸o Êy cã môc "tin tøc v¾n", mçi tin chØ n¨m ba dßng th«i vµ b¶o B¸c cã tin tøc g× th× cø viÕt, ®ång chÝ Êy
1

) B¸o La vie ouvriÌre.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

sÏ söa l¹i cho. Tõ ®ã, ngoµi nh÷ng giê lao ®éng, B¸c b¾t ®Çu viÕt nh÷ng tin rÊt ng¾n. Mçi lÇn viÕt lµm hai b¶n, mét b¶n ®a cho b¸o, mét b¶n th× gi÷ l¹i. LÇn ®Çu tiªn thÊy tin ®îc ®¨ng th× rÊt sung síng. Mçi lÇn ®Òu ®em tin ®· ®¨ng trªn b¸o so víi bµi m×nh ®· viÕt, xem sai chç nµo. VÒ sau ®ång chÝ Êy b¶o B¸c cè viÕt dµi thªm vµi dßng n÷a, råi l¹i vµi dßng n÷a... Cø thÕ kÐo dµi ®Õn 15, 20 dßng, råi ®Õn c¶ mét cét dµi. Lóc ®ã ®ång chÝ Êy l¹i b¶o: "Th«i, b©y giê ph¶i viÕt rót ng¾n l¹i, còng nh÷ng viÖc nh vËy nhng ph¶i viÕt cho râ, cho gän". C¸c b¸o ®¨ng bµi cña m×nh ®Òu lµ b¸o ph¸i "t¶", ®Òu nghÌo, kh«ng tr¶ cho m×nh ®ång tiÒn nµo. M×nh ngµy th× ®i lµm, tèi ®i mÝt tinh, tuy kh¸ vÊt v¶, nhng vÉn cè g¾ng viÕt ®Ó nªu téi ¸c cña bän thùc d©n. Khi ®· biÕt viÕt b¸o, m×nh l¹i muèn viÕt tiÓu thuyÕt. Nhng l¹i e r»ng biÕt ch÷ T©y vâ vÏ nh m×nh th× viÕt tiÓu thuyÕt sao ®îc. T×nh cê ®äc mét truyÖn ng¾n cña T«nxt«i, thÊy viÕt mét c¸ch rÊt gi¶n dÞ, dÔ hiÓu, th× cho r»ng m×nh còng viÕt ®îc... Tõ ®ã m×nh b¾t ®Çu viÕt truyÖn ng¾n. Lóc ®ã m×nh sèng ë khu phè c«ng nh©n nghÌo, hiÓu râ ®êi sèng cña hä, m×nh cø viÕt nh÷ng ®iÒu m¾t thÊy tai nghe. ViÕt xong ®a ®Õn b¸o Nh©n ®¹o vµ nãi víi ®ång chÝ phô tr¸ch vÒ v¨n nghÖ: "§©y lµ lÇn ®Çu tiªn t«i thö viÕt truyÖn ng¾n, nhê ®ång chÝ xem vµ söa l¹i cho". §ång chÝ Êy xem xong råi b¶o: "§îc l¾m, chØ cÇn söa l¹i mét vµi chç th«i". C¸ch mÊy h«m sau, thÊy chuyÖn cña m×nh ®îc ®¨ng b¸o th× síng l¾m. Síng h¬n n÷a lµ nhµ b¸o tr¶ cho 50 phr¨ng tiÒn viÕt bµi. Chµ! LÇn ®Çu tiªn ®îc tr¶ tiÒn viÕt b¸o. Víi 50 phr¨ng ®ã m×nh cã thÓ sèng 25 ngµy kh«ng ph¶i ®i lµm, tha hå tham gia mÝt tinh, tha hå viÕt b¸o, tha hå ®i xem s¸ch...

Kinh nghiÖm häc viÕt b¸o cña B¸c lµ nh thÕ. Cã mét thêi gian m×nh lµm c¶ chñ bót, chñ nhiÖm, gi÷ quü, ph¸t hµnh vµ b¸n b¸o cña tê b¸o Paria35 . C¸c ®ång chÝ ngêi thuéc ®Þa ¸- Phi viÕt bµi vµ quyªn tiÒn, cßn bao nhiªu c«ng viÖc m×nh ®Òu bao hÕt. C¸ch b¸n b¸o: b¸n cho anh em c«ng nh©n ViÖt Nam, hä kh«ng biÕt ch÷ Ph¸p, nhng hä vÉn thÝch mua v× hä biÕt b¸o nµy chöi T©y, mua råi hä nhê anh em c«ng nh©n Ph¸p ®äc cho hä nghe. Mét c¸ch n÷a lµ: ë Pari cã nh÷ng chç b¸n b¸o lÊy hoa hång. V× lµ ®ång chÝ víi nhau c¶, c¸c anh chÞ Êy b¸n hé cho m×nh mµ kh«ng lÊy hoa hång vµ hä b¸n ®îc kh¸ nhiÒu. C¸c sè b¸o Paria võa ra ®Òu ®îc Bé thuéc ®Þa Ph¸p mua gÇn hÕt. Cßn b¸o göi ®i c¸c thuéc ®Þa th× mÊy chuyÕn ®Òu bÞ tÞch thu vµ ngêi ®a b¸o th× bÞ b¾t bá tï. VÒ sau, nhê anh em thuû thñ Ph¸p bÝ mËt chuyÓn hé, th× kh«ng x¶y ra viÖc g×. Nhng råi bän thùc d©n còng dß ra. Sau cïng, ph¶i dïng ®ång hå cã chu«ng mµ göi. C¸ch göi nh vËy ®¾t l¾m, nhng b¸o ®Òu ®Õn ®îc c¸c thuéc ®Þa. C¸ch thø t: trong nh÷ng cuéc mÝt tinh, m×nh ®a b¸o ra ph¸t råi nãi: "B¸o nµy nãi cho c¸c ®ång chÝ biÕt bän thùc d©n ¸p bøc chóng t«i nh thÕ nµo. B¸o nµy ®Ó biÕu th«i, nhng ®ång chÝ nµo cã lßng gióp cho b¸o th× chóng t«i c¶m ¬n". KÕt qu¶ lµ: nÕu ®em b¸n th× 100 tê b¸o ®îc 5 phr¨ng, nhng "biÕu kh«ng" th× cã khi ®îc tíi 10, 15 phr¨ng. V× anh em c«ng nh©n cã mét, hai xu ho®c mét, hai phr¨ng còng cho c¶. Khi ®i qua Liªn X«, ®ång chÝ L. phãng viªn tê b¸o TiÕng cßi b¶o m×nh viÕt bµi vµ d®n ph¶i viÕt râ sù thËt: viÖc ®ã ai lµm, ë ®©u, ngµy th¸ng nµo, v.v. vµ ph¶i viÕt ng¾n gän. C¸ch ®Êy mÊy n¨m, m×nh trë l¹i Liªn X«. §ång chÝ L. l¹i b¶o m×nh viÕt. Nhng L. l¹i b¶o: chí viÕt kh« khan qu¸. Ph¶i viÕt cho v¨n ch¬ng. V× ngµy tríc kh¸c, ngêi ®äc b¸o chØ muèn biÕt nh÷ng viÖc thËt. Cßn b©y giê kh¸c, sinh ho¹t ®· cao h¬n, ngêi ta thÊy hay, thÊy l¹, thÊy v¨n ch¬ng th× míi thÝch ®äc. Khi ®Õn Hoa Nam, m×nh l¹i tËp viÕt b¸o Trung Quèc. Mçi lÇn viÕt xong, m×nh söa ®i söa l¹i mÊy lÇn råi míi göi ®Õn Cøu vong nhËt b¸o 36 ... ThÊy bµi m×nh ®· ®îc ®¨ng, l¹i ®îc ®ãng khung, ®iÒu ®ã khuyÕn khÝch m×nh tiÕp tôc viÕt. Nãi tãm l¹i, m×nh ph¶i häc tËp kh«ng ngõng vµ ph¶i lu«n lu«n khiªm tèn.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§Õn ngµy ViÖt Nam thanh niªn c¸ch m¹ng ®ång chÝ Héi ra tê b¸o Thanh niªn37 th× m×nh l¹i häc viÕt tiÕng ta. Lóc Êy, vÊn ®Ò khã kh¨n lµ lµm thÕ nµo ®Ó göi b¸o vÒ níc cho ®Õn tay ngêi ®äc. N¨m 1941, bÝ mËt vÒ níc. Theo lêi d¹y cña Lªnin lµ: tê b¸o lµ c«ng cô tuyªn truyÒn, cæ ®éng, tæ chøc vµ l·nh ®¹o. Cho nªn m×nh cè g¾ng ra mét tê b¸o38 ngay vµ ph¶i lµm rÊt bÝ mËt v× lu«n lu«n cã mËt th¸m cña Ph¸p, NhËt vµ B¶o §¹i r×nh mß. §iÒu kiÖn sinh ho¹t th× b÷a ®ãi, b÷a no. Lµm b¸o th× ph¶i cã ®¸ in. MÊy ®ång chÝ ®· ®i lÊy trém nh÷ng tÊm bia ®¸ råi mµi mÊt mÊy ngµy míi thµnh b¶n in. In th× ph¶i viÕt ch÷ tr¸i lªn ®¸, thÕ lµ cã mét ®ång chÝ ph¶i h× hôc häc tËp viÕt ch÷ tr¸i. MÊy sè b¸o ®Çu, ba bèn anh em cïng lµm, nhng in cø toe toÐt, chØ in ®îc Ýt vµ xÊu xÝ Nhng vÒ . sau cø tiÕn bé dÇn, mçi lÇn in ®îc gÇn 300 sè. Ph¶i ®®t bia ®¸ "nhµ in" ë ba chç kh¸c nhau. Khi ®éng chç nµy th× ch¹y ®Õn chç kh¸c mµ in vµ b¸o vÉn ra ®óng kú. §Þch chÞu kh«ng lµm g× ®îc. VÊn ®Ò giÊy còng gay. Lóc bÊy giê ai mua nhiÒu giÊy, ®Þch còng nghi vµ theo dâi. C¸c chÞ em mçi ngêi ®i chî mua n¨m, mêi tê, nãi dèi lµ mua cho con ch¸u häc, råi gãp l¹i ®Ó in b¸o. In b¶n ®¸, muèn söa ch÷ th× ph¶i dïng axÝt. Mµ axÝt th× mua ®©u ®îc? Cã ®ång chÝ nghÜ ra c¸ch dïng chanh thay cho axÝt, chÞ em l¹i gióp mua chanh ®Ó ñng hé b¸o. Cßn viÖc ph¸t hµnh: ®Ó b¸o ë c¸c hang ®¸ bÝ mËt. C¸c ®ång chÝ phô tr¸ch c¬ së ViÖt Minh cø ®Õn ®ã mµ lÊy. B¸o b¸n h¼n hoi, chø kh«ng biÕu. ThÕ lµ mäi viÖc ®Òu dùa vµo quyÕt t©m cña m×nh, dùa vµo lùc lîng vµ s¸ng kiÕn cña quÇn chóng. §ång bµo ®Þa ph¬ng rÊt thÝch ®äc b¸o, v× b¸o viÕt ®iÒu g× còng thÊm thÝa víi hä. §ång bµo cßn tù ®éng tæ chøc nh÷ng tæ ®äc b¸o vµ bÝ mËt ®a tin tøc cho b¸o. §ång bµo l¹i t×m mäi c¸ch tuyªn truyÒn cho lÝnh dâng ®äc b¸o ®Ó lµm "binh vËn". * * *

VÒ néi dung viÕt, mµ c¸c c« c¸c chó gäi lµ "®Ò tµi", th× tÊt c¶ nh÷ng bµi B¸c viÕt chØ cã mét "®Ò tµi" lµ: chèng thùc d©n ®Õ quèc, chèng phong kiÕn ®Þa chñ, tuyªn truyÒn ®éc lËp d©n téc vµ chñ nghÜa x· héi. Duyªn nî cña B¸c ®èi víi b¸o chÝ lµ nh vËy ®ã. KÕt luËn: kinh nghiÖm cña 40 n¨m lµ kh«ng sî khã, cã quyÕt t©m. Kh«ng biÕt th× ph¶i cè g¾ng häc, mµ cè g¾ng häc th× nhÊt ®Þnh häc ®îc. B©y giê c¸c c«, c¸c chó cã ®iÒu kiÖn häc tËp dÔ dµng h¬n B¸c tríc kia. Mong c¸c c«, c¸c chó cè g¾ng vµ tiÕn bé!
Nãi ngµy 16-4-1959. S¸ch Hå ChÝ Minh: VÒ c«ng t¸c v¨n ho¸, v¨n nghÖ, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1971, tr.40-49.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ C¸N Bé TOµN §¶NG Bé Hµ NéI
Thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ nh©n danh lµ mét ®¶ng viªn ë Hµ Néi, t«i ph¸t biÓu mét sè ý kiÕn víi Héi nghÞ: Thñ ®« Hµ Néi ph¶i lµm thÕ nµo ®Ó trë thµnh mét Thñ ®« x· héi chñ nghÜa. Muèn nh thÕ th× mçi mét xÝ nghiÖp, mçi mét ®¬n vÞ bé ®éi, mçi mét trêng häc, mçi mét ®êng phè, mçi mét c¬ quan vµ mçi mét n«ng th«n ë ngo¹i thµnh ph¶i thµnh mét ph¸o ®µi cña chñ nghÜa x· héi. Hµ Néi cÇn ph¶i cñng cè vµ ph¸t triÓn §¶ng, §oµn Thanh niªn Lao ®éng vµ c«ng ®oµn. §¶ng bé Hµ Néi cÇn ph¸t triÓn thªm thµnh phÇn c«ng nh©n, n«ng d©n, lao ®éng trÝ ãc vµ phô n÷ vµo §¶ng. Sè ®¶ng viªn c«ng nh©n cßn Ýt, trong khi ®ã Hµ Néi ph¶i trë thµnh Thñ ®« mét níc x· héi chñ nghÜa, n¬i cã nhiÒu xÝ nghiÖp tËp trung c«ng nh©n. C¸c xÝ nghiÖp ë Hµ Néi cã gÇn 6.500 anh hïng, chiÕn sÜ thi ®ua vµ lao ®éng xuÊt s¾c. NÕu §¶ng bé Hµ Néi chó ý gÇn gòi, gi¸o dôc vµ gióp ®ì anh chÞ em ®ã th× ch¾c ch¾n cã thÓ ph¸t triÓn ®îc mét bé phËn kh«ng ph¶i lµ nhá vµo §¶ng. Sè phô n÷ lµ ®¶ng viªn còng cßn rÊt Ýt, cÇn ph¸t triÓn thªm. Tãm l¹i, cÇn cñng cè vµ ph¸t triÓn §¶ng - cè nhiªn lµ thËn träng - thµnh phÇn c«ng nh©n, n«ng d©n, phô n÷, ®ång thêi còng chó ý ph¸t triÓn c¸c thµnh phÇn kh¸c nh lao ®éng trÝ ãc. Muèn ®Èy m¹nh mäi m®t c«ng t¸c: c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp, x©y dùng c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· ë ngo¹i thµnh, ch¨m sãc gi¸o dôc thiÕu nhi, vÖ sinh yªu n-

íc, v.v., th× mçi c¸n bé, ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng ph¶i cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, ph¶i thùc hiÖn cÇn kiÖm liªm chÝnh, chÝ c«ng v« t, ph¶i lÊy phª b×nh vµ tù phª b×nh mµ tiªu diÖt chñ nghÜa c¸ nh©n vµ båi dìng chñ nghÜa tËp thÓ. §¶ng viªn, ®oµn viªn bÊt cø ë ®©u, bÊt cø lµm c«ng viÖc g×, ph¶i thËt g¬ng mÉu. §¶ng bé Hµ Néi ph¶i lµm g¬ng mÉu cho c¸c ®¶ng bé kh¸c. §¶ng bé Hµ Néi g¬ng mÉu sÏ gãp phÇn ®a miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, lµm c¬ së v÷ng m¹nh ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt níc nhµ.
Nãi ngµy 25-4-1959. S¸ch B¸c Hå víi nh©n d©n Hµ Néi, Së v¨n ho¸ th«ng tin Hµ Néi, 1970, tr.81-82.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN MõNG CHñ TÞCH L¦U THIÕU Kú §IÖN MõNG CHñ TÞCH MAO TR¹CH §¤NG
KÝnh göi ®ång chÝ Mao Tr¹ch §«ng kÝnh mÕn, §îc tin §¹i héi lÇn thø ba cña Nh©n d©n chÝnh trÞ hiÖp th¬ng Trung Quèc ®· cö ®ång chÝ lµm Chñ tÞch danh dù, t«i rÊt sung síng thay m®t ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, M®t trËn Tæ quèc ViÖt Nam, §¶ng Lao ®éng vµ nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, kÝnh göi ®Õn ®ång chÝ lêi chµo mõng th©n ¸i vµ nhiÖt liÖt nhÊt. KÝnh chóc ®ång chÝ lu«n lu«n m¹nh khoÎ ®Ó l·nh ®¹o nh©n d©n Trung Quèc anh em thu nhiÒu th¾ng lîi to lín vµ rùc rì trong sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Hµ Néi, ngµy 29 th¸ng 4 n¨m 1959
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1872, ngµy 30-4-1959.

KÝnh göi ®ång chÝ Lu ThiÕu Kú, Chñ tÞch níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, Nh©n dÞp ®ång chÝ ®îc cö lµm Chñ tÞch níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, thay m®t ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, §¶ng Lao ®éng, nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, t«i rÊt sung síng göi ®Õn ®ång chÝ Chñ tÞch lêi chµo mõng th©n thiÕt vµ nhiÖt liÖt nhÊt. Trªn thÕ giíi ngµy nay, níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa lµ mét lùc lîng vÜ ®¹i, mét nguån cæ vò to lín, mét tÊm g¬ng s¸ng chãi cho c¶ loµi ngêi tiÕn bé. Trong m®t trËn x· héi chñ nghÜa hïng m¹nh, ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i, níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa ®ang tiÕn m¹nh trong cao trµo nh¶y vät x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ ®· gãp phÇn to lín trong sù nghiÖp b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. Chóng t«i rÊt biÕt ¬n §¶ng Céng s¶n, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Trung Quèc lu«n lu«n lµ ngêi b¹n chiÕn ®Êu chÝ t×nh trong cuéc ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña nh©n d©n ViÖt Nam. Sù gióp ®ì kh¶ng kh¸i cña ChÝnh phñ vµ nh©n d©n níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa ®èi víi níc chóng t«i, biÓu hiÖn mét tinh thÇn quèc tÕ v« s¶n cao quý, mét t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Nh©n d©n ViÖt Nam chóng t«i ®Òu hiÓu r»ng ®ång chÝ lµ mét vÞ l·nh tô ®îc nh©n d©n Trung Quèc yªu quý vµ còng lµ mét ngêi b¹n kÝnh mÕn cña nh©n d©n ViÖt Nam. T«i tin ch¾c r»ng níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng Céng s¶n Trung Quèc, cña ®ång chÝ Mao Tr¹ch §«ng vµ cña ®ång chÝ nhÊt ®Þnh sÏ thu ®îc nh÷ng th¾ng lîi míi trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ tin ch¾c r»ng t×nh h÷u nghÞ hîp t¸c gi÷a hai níc chóng ta sÏ ngµy cµng ®îc cñng cè vµ ph¸t triÓn. Xin chóc ®ång chÝ lu«n lu«n m¹nh khoÎ. Hµ Néi, ngµy 29 th¸ng 4 n¨m 1959 Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 1872, ngµy 30-4-1959.

§IÖN MõNG PHã CHñ TÞCH TèNG KH¸NH LINH
KÝnh göi Bµ Tèng Kh¸nh Linh, Phã Chñ tÞch níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, Nh©n dÞp Bµ ®îc cö nhËn chøc Phã Chñ tÞch níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, t«i xin göi tíi Bµ lêi chóc mõng nhiÖt liÖt. Xin chóc Bµ lu«n lu«n m¹nh khoÎ vµ thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë Trung Quèc vµ b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. Hµ Néi, ngµy 29 th¸ng 4 n¨m 1959
Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1872, ngµy 30-4-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN MõNG PHã CHñ TÞCH §æNG TÊT Vò
KÝnh göi ®ång chÝ §æng TÊt Vò, Phã Chñ tÞch níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, Nh©n dÞp ®ång chÝ ®îc cö nhËn chøc Phã Chñ tÞch níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, t«i xin göi ®Õn ®ång chÝ lêi chóc mõng nhiÖt liÖt. Xin chóc ®ång chÝ lu«n lu«n m¹nh khoÎ vµ thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë Trung Quèc vµ b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. Hµ Néi, ngµy 29 th¸ng 4 n¨m 1959
Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1872, ngµy 30-4-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

C¶M T¦ëNG GHI T¹I CUéC TRIÓN L·M HËU CÇN CñA QU¢N §éI
Cuéc trng bµy nµy cña Tæng côc hËu cÇn chøng tá r»ng: qu©n ®éi ta ®· cè g¾ng nhiÒu vµ ®· cã thµnh tÝch kh¸ trªn con ®êng c¶i tiÕn kü thuËt, nh»m t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. CÇn ph¶i phæ biÕn nh÷ng thµnh tÝch vµ kinh nghiÖm Êy cho toµn qu©n vµ toµn d©n ¸p dông vµ gãp thªm ý kiÕn. §ång thêi cÇn ph¶i t×m tßi n÷a, nghiªn cøu n÷a ®Ó c¶i tiÕn h¬n n÷a nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ®îc. §ã lµ mét bíc tiÕn ®Çu tiªn trªn con ®êng mu«n d®m cña c¸ch m¹ng kü thuËt, nh mét ®o¸ hoa b¸o hiÖu mïa Xu©n. Nhng nã ®· chøng tá r»ng trÝ tuÖ vµ s¸ng kiÕn cña quÇn chóng lµ v« cïng tËn. CÊp l·nh ®¹o ph¶i khÐo khuyÕn khÝch, gióp ®ì, híng dÉn, vun trång th× trÝ tuÖ vµ s¸ng kiÕn Êy sÏ kh«ng ngõng në hoa, kÕt qu¶ vµ nã sÏ gãp phÇn ®a miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, lµm nÒn t¶ng v÷ng m¹nh cho c«ng cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ vµ x©y dùng mét níc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh. B¸c mong chiÕn sÜ vµ c¸n bé ta cè g¾ng m·i vµ tiÕn bé nhiÒu. Th¸ng 4 n¨m 1959
Hå CHÝ MINH S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr.219.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

LêI K£U GäI NH¢N NGµY QUèC TÕ LAO §éNG 1 TH¸NG 5 (1959)
Tha ®ång bµo yªu quý, Tha c¸c ®ång chÝ th©n mÕn, Nh©n dÞp mång 1 th¸ng 5, ngµy vui mõng cña nh©n d©n lao ®éng toµn thÕ giíi, t«i thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ th©n ¸i chµo mõng nh©n d©n lao ®éng c¶ níc ta vµ trªn thÕ giíi. Ngµy 1 th¸ng 5 n¨m nay cã ý nghÜa ®®c biÖt quan träng lµ: H¬n bao giê hÕt, phe x· héi chñ nghÜa vµ lùc lîng hoµ b×nh cµng m¹nh mÏ, phe ®Õ quèc cµng suy yÕu râ rµng. Nh÷ng thµnh tÝch to lín cña Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc x· héi chñ nghÜa kh¸c lµm cho lùc lîng cña phe ta ngµy cµng lín m¹nh vÒ mäi m®t; ®ång thêi t¨ng cêng sù ®oµn kÕt ®Êu tranh cña giai cÊp c«ng nh©n toµn thÕ giíi vµ gióp cho phong trµo gi¶i phãng d©n téc ë c¸c níc ¸ - Phi vµ ch©u Mü latinh ngµy cµng m¹nh thªm. Trong lóc ®ã, hÖ thèng thuéc ®Þa cña chñ nghÜa ®Õ quèc tiÕp tôc tan r·, m©u thuÉn gi÷a c¸c níc ®Õ quèc ngµy cµng gay g¾t, kinh tÕ cña chóng ngµy cµng khñng ho¶ng trÇm träng. NhiÖm vô cña nh©n d©n lao ®éng thÕ giíi hiÖn nay lµ ®oµn kÕt ch®t chÏ, gi÷ v÷ng hoµ b×nh, chèng chiÕn tranh míi, ®ßi cÊm vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ, ñng hé nh÷ng ®Ò nghÞ hîp t×nh hîp lý cña Liªn X« vÒ héi nghÞ Ngo¹i trëng bèn níc vµ héi nghÞ cao cÊp s¾p häp, nh»m gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ký kÕt hoµ íc víi níc §øc, vÊn ®Ò T©y B¸ Linh vµ nh÷ng vÊn ®Ò kh¸c, nh»m lµm cho t×nh h×nh thÕ giíi bít c¨ng th¼ng. T×nh h×nh thÕ giíi tãm t¾t lµ nh thÕ.

B©y giê t«i xin nãi vÒ t×nh h×nh níc ta. NguyÖn väng thiÕt tha cña toµn d©n ta tõ B¾c ®Õn Nam lµ hoµ b×nh vµ thèng nhÊt. Nhng theo lÖnh ®Õ quèc Mü, chÝnh quyÒn miÒn Nam ph¸ ho¹i viÖc thi hµnh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, bãp nghÑt c¸c quyÒn tù do d©n chñ. Chóng lµm cho miÒn Nam kinh tÕ ngµy cµng sa sót, nh©n d©n ngµy cµng nghÌo nµn. §ång thêi Mü DiÖm tiÕn hµnh nh÷ng cuéc khñng bè cùc kú d· man ®èi víi ®ång bµo miÒn Nam. ChÝnh s¸ch ®éc tµi tµn b¹o cña Mü - DiÖm nhÊt ®Þnh kh«ng khuÊt phôc ®îc ®ång bµo miÒn Nam: ®ång bµo miÒn Nam cµng ®oµn kÕt ch®t chÏ, phÊn ®Êu bÒn bØ vµ kiªn quyÕt. T«i thay m®t §¶ng, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ta hoan nghªnh tinh thÇn anh dòng cña ®ång bµo miÒn Nam! Tr¸i h¼n víi t×nh h×nh miÒn Nam, tõ ngµy lËp l¹i hoµ b×nh, miÒn B¾c ViÖt Nam ta kh«ng ngõng tiÕn bé vÒ mäi m®t. VÒ n«ng nghiÖp: Tõ khi c¶i c¸ch ruéng ®Êt xong, phong trµo ®æi c«ng hîp t¸c ph¸t triÓn tèt. N¨m 1957, ta thu ho¹ch h¬n 3.940.000 tÊn thãc, n¨m 1958 h¬n 4.570.000 tÊn. §ã lµ mét bíc tiÕn râ rÖt. N¨m nay, ta cè g¾ng ®Ó thu ho¹ch h¬n 6 triÖu tÊn. VËy ®ång bµo n«ng d©n cÇn ph¶i cè g¾ng ®Ó thu ho¹ch tèt vô chiªm, chuÈn bÞ tèt vô mïa vµ cñng cè tèt, ph¸t triÓn tèt tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·. VÒ c«ng nghiÖp: Nhê sù cè g¾ng thi ®ua cña c«ng nh©n vµ c¸n bé vµ nhê sù gióp ®ì v« t cña c¸c níc anh em, chóng ta ®· kh«i phôc nh÷ng xÝ nghiÖp cò vµ x©y dùng nhiÒu xÝ nghiÖp míi. N¨m 1955 ta chØ cã 43 xÝ nghiÖp. N¨m nay ®· t¨ng thªm 120 xÝ nghiÖp. §ã lµ kÕt qu¶ tèt, nhng chóng ta

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

kh«ng ®îc tù m·n. C¸c ®ång chÝ c«ng nh©n vµ c¸n bé cÇn ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a, lµm tèt vµ lµm gän c«ng t¸c c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp ®Ó ®Èy m¹nh s¶n xuÊt; lµm tèt vµ lµm ®óng kÕ ho¹ch x©y dùng c¬ b¶n; c¶i t¹o tèt thñ c«ng nghiÖp vµ c«ng th¬ng nghiÖp t doanh. VÒ v¨n ho¸: Chóng ta ®· thu ®îc thµnh tÝch tèt trong viÖc xo¸ n¹n mò ch÷, tiÕn bé kh¸ trong viÖc bæ tóc v¨n ho¸ vµ trong viÖc x©y dùng nhµ trêng x· héi chñ nghÜa. Phong trµo kÕt hîp häc tËp víi lao ®éng còng cã tiÕn bé. C¸c b¹n trÝ thøc ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a, c¸c ch¸u thanh niªn vµ thiÕu nhi ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a, ®Ó gãp phÇn vÎ vang vµo c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c níc ta. Qu©n ®éi vµ c«ng an ta cã nhiÒu tiÕn bé trong viÖc häc tËp chÝnh trÞ, rÌn luyÖn kü thuËt, gi÷ g×n trËt tù an ninh, b¶o vÖ Tæ quèc, gióp ®ì nh©n d©n s¶n xuÊt. §ã lµ nh÷ng u ®iÓm ®¸ng khen. Bé ®éi vµ c«ng an ta ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a ®Ó tiÕn bé kh«ng ngõng. Díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, toµn d©n ta sÏ th¾t ch®t h¬n n÷a t×nh ®oµn kÕt nhÊt trÝ víi c¸c níc anh em trong phe x· héi chñ nghÜa, ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i, ph¸t triÓn h¬n n÷a t×nh h÷u nghÞ víi c¸c níc l¸ng giÒng, víi c¸c níc ¸ - Phi vµ víi nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh trªn thÕ giíi. Toµn d©n ta ph¶i t¨ng cêng ®oµn kÕt trong M®t trËn d©n téc thèng nhÊt, ra søc thi ®ua yªu níc ®Ó hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch 1959 lµ n¨m b¶n lÒ cña kÕ ho¹ch 3 n¨m ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸. Nh vËy, miÒn B¾c níc ta sÏ tiÕn bíc v÷ng ch¾c lªn chñ nghÜa x· héi ®Ó lµm nÒn t¶ng v÷ng m¹nh cho sù nghiÖp ®Êu tranh thèng nhÊt Tæ quèc thµnh c«ng. Tinh thÇn ngµy 1 th¸ng 5 mu«n n¨m! ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh mu«n n¨m! T×nh ®oµn kÕt nhÊt trÝ trong phe x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi vµ hîp t¸c h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n

téc mu«n n¨m!
Hå CHÝ MINH S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr.406-409.

NãI CHUYÖN VíI §OµN §¹I BIÓU C¸C D¢N TéC ÝT NG¦êI VÒ Dù LÔ Kû NIÖM NGµY 1 TH¸NG 5 ë THñ §¤
Ngµy nay, ®ång bµo kh«ng cßn bÞ bän ®Õ quèc ¸p bøc khæ së nh tríc, ph¶i lµm cho ®êi sèng ngµy cµng no Êm h¬n. Muèn thÕ, ®ång bµo ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt. Muèn cã nhiÒu lóa, ng«, khoai, s¾n, b«ng,v.v. th× ph¶i ®oµn kÕt, th¬ng yªu nhau, tæ chøc nhau l¹i. VÝ dô: nh muèn nhÊc mét hßn ®¸ n®ng, mét ngêi, hai ngêi kh«ng thÓ lµm ®îc, nhng 20, 30 ngêi xóm xÝt nhau l¹i th× nhÊt ®Þnh sÏ nhÊc ®îc hßn ®¸. Còng nh cã b¶y gia ®×nh th× mçi gia ®×nh ph¶i nÊu mét nåi c¬m. Nh vËy b¶y gia ®×nh ®Òu ph¶i bËn vµo viÖc nÊu c¬m. NÕu biÕt tæ chøc th× chØ cÇn mét ngêi ë nhµ ®Ó nÊu cho gia ®×nh m×nh vµ c¶ s¸u gia ®×nh kh¸c. Nh÷ng ngêi trong s¸u gia ®×nh ®ã cã thÓ ®i lµm ruéng ®îc c¶. Nãi tãm l¹i, ph¶i tæ chøc nhau b»ng tæ ®æi c«ng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nhng ph¶i tæ chøc thËt tèt, ph¶i hoµ thuËn, ®oµn kÕt víi nhau, ph¶i gióp ®ì nhau tËn t×nh, ph¶i nghÜ ®Õn lîi Ých chung mµ ®õng nghÜ ®Õn lîi Ých riªng. VÝ dô: Trong tæ cã mét con tr©u, khi cµy ruéng m×nh th× m×nh lµm thËt tèt, "cµy sèng cµy chÕt", cßn khi cµy ruéng cña ngêi kh¸c th× lµm s¬ sµi, kh«ng ®îc kü. Cã b¶y gia ®×nh, s¸u ®· tæ chøc nhau l¹i thµnh tæ ®æi c«ng råi, cßn mét gia ®×nh cha vµo th× còng kh«ng ®îc Ðp buéc hä, khinh rÎ, mØa mai hä, ph¶i ®Ó hä tù nguyÖn, khi nµo hä thÊy lîi hä sÏ vµo. §· cã tæ ®æi c«ng råi th× ph¶i lµm thËt tèt ®Ó tiÕn dÇn lªn hîp t¸c x·; hîp t¸c x· tríc cßn nhá bÐ, sau ph¶i hîp l¹i ®Ó thµnh hîp t¸c x· to h¬n, ®Ó ®êi sèng ngµy cµng Êm no h¬n. §¶ng vµ ChÝnh phñ lóc nµo còng chó ý ®Õn ®ång bµo vïng cao vµ cµng ngµy cµng hÕt søc chó ý gióp ®ì ®ång bµo nhiÒu h¬n n÷a.
Nãi ngµy 2-5-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1875, ngµy 4-5-1959.

§IÖN MõNG KHO¸ HäP §ÆC BIÖT CñA HéI §åNG HOµ B×NH THÕ GiíI ë xTèCKH¤M 39
Göi Kho¸ häp ®Æc biÖt cña Héi ®ång hoµ b×nh thÕ giíi ë Xtèckh«m, Nh©n dÞp Héi ®ång hoµ b×nh thÕ giíi häp Kho¸ ®®c biÖt kû niÖm 10 n¨m phong trµo hoµ b×nh thÕ giíi, t«i tr©n träng göi ®Õn c¸c ®¹i biÓu lêi chµo mõng nhiÖt liÖt. T«i thµnh t©m chóc Khãa häp Xtèckh«m thµnh c«ng tèt ®Ñp, phong trµo hoµ b×nh thÕ giíi ngµy cµng ph¸t triÓn vµ giµnh ®îc nhiÒu th¾ng lîi vÎ vang trong sù

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nghiÖp ®Êu tranh cho chÝnh s¸ch chung sèng hoµ b×nh vµ hîp t¸c quèc tÕ. Hµ Néi, ngµy 5 th¸ng 5 n¨m 1959
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1878, ngµy 7-5-1959.

TH¦ GöI §åNG BµO, Bé §éI, C¸N Bé CH¢U §IÖN BI£N
Nh©n dÞp vui mõng kû niÖm ChiÕn th¾ng §iÖn Biªn Phñ vµ ngµy thµnh lËp Khu tù trÞ, t«i thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ göi lêi th©n ¸i chµo mõng ®ång bµo c¸c d©n téc, toµn thÓ bé ®éi vµ c¸n bé ch©u §iÖn Biªn. Tõ ngµy gi¶i phãng, nhÊt lµ trong hai n¨m gÇn ®©y, ®ång bµo, bé ®éi vµ c¸n bé ®· ra søc x©y dùng ch©u ta thµnh mét ®Þa ph¬ng ngµy cµng no ®ñ vui t¬i. T«i cã lêi nhiÖt liÖt khen ngîi nh÷ng thµnh tÝch ®ã. HiÖn nay, c¶ miÒn B¾c ta ®ang ra søc thi ®ua g®t tèt vô chiªm vµ lµm vô mïa th¾ng lîi, x©y dùng nhµ m¸y, n«ng trêng, tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi, gãp phÇn ®Êu tranh ®Ó thèng nhÊt níc nhµ. T«i mong r»ng toµn thÓ ®ång bµo c¸c d©n téc, toµn thÓ bé ®éi vµ c¸n bé trong ch©u ta cµng ®oµn kÕt ch®t chÏ h¬n n÷a, h¨ng h¸i thi ®ua h¬n n÷a ®i vµo con ®êng ®æi c«ng hîp t¸c, t¨ng gia s¶n xuÊt, ph¸t triÓn v¨n ho¸, ch¨m lo vÖ sinh phßng bÖnh, lµm cho ch©u ta trë nªn mét ®Þa ph¬ng g¬ng mÉu cho Khu tù trÞ Th¸i - MÌo, gãp phÇn lµm miÒn B¾c níc ta giµu m¹nh. Chóc tÊt c¶ ®oµn kÕt, khoÎ m¹nh, tiÕn bé, thu ®îc th¾ng lîi trong mäi c«ng t¸c.
Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1878, ngµy 7-5-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I CUéC MÝT TINH ë THUËN CH¢U (S¥N LA)
Cïng ®ång bµo, bé ®éi vµ c¸n bé Khu tù trÞ Th¸i MÌo, H«m nay, nh©n dÞp kû niÖm ngµy thµnh lËp Khu tù trÞ vµ kû niÖm ngµy ChiÕn th¾ng §iÖn Biªn Phñ, t«i vµ c¸c ®ång chÝ Vâ Nguyªn Gi¸p, Tè H÷u, Ph¹m Ngäc Th¹ch thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ lªn th¨m ®ång bµo, bé ®éi vµ c¸n bé. T«i cã lêi th©n ¸i chµo mõng ®ång bµo c¸c d©n téc, toµn thÓ bé ®éi vµ c¸n bé, c«ng an vµ d©n qu©n, c¸c anh hïng vµ chiÕn sÜ thi ®ua, hái th¨m c¸c gia ®×nh cã c«ng víi c¸ch m¹ng vµ kh¸ng chiÕn, c¸c cô phô l·o, c¸c ch¸u thanh niªn vµ nhi ®ång. Trong mÊy n¨m kh¸ng chiÕn, ®ång bµo vµ bé ®éi ®· ®oµn kÕt ch®t chÏ víi nhau, kh¸ng chiÕn anh dòng, b¶o vÖ b¶n mêng, ®¹i th¾ng gi®c Ph¸p ë §iÖn Biªn Phñ, gi¶i phãng ®Êt T©y B¾c, gãp phÇn giµnh l¹i tù do ®éc lËp cña Tæ quèc chóng ta. Tõ khi hoµ b×nh lËp l¹i, ®ång bµo c¸c d©n téc, bé ®éi vµ c¸n bé l¹i cµng ®oµn kÕt ch®t chÏ, ra søc t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, c¶i thiÖn ®êi sèng, gi÷ g×n trËt tù an ninh. §¶ng vµ ChÝnh phñ rÊt vui lßng tríc nh÷ng thµnh tÝch ®ã. T«i thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ khen ngîi tinh thÇn ®oµn kÕt kh¸ng chiÕn còng nh tinh thÇn ®oµn kÕt s¶n xuÊt cña tÊt c¶ ®ång bµo, bé ®éi vµ c¸n bé. HiÖn nay,

c¶ miÒn B¾c níc ta ®ang ra søc x©y dùng chñ nghÜa x· héi, hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp, më mang thªm c«ng nghiÖp, ph¸t triÓn v¨n ho¸, cñng cè quèc phßng, lµm cho miÒn B¾c chóng ta trë nªn nÒn t¶ng v÷ng m¹nh cho c«ng cuéc ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt níc nhµ. §ång bµo, bé ®éi vµ c¸n bé toµn Khu ta cÇn ra søc thi ®ua s¶n xuÊt vµ tiÕt kiÖm ®a Khu tù trÞ tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi, lµm cho ®êi sèng ngµy cµng no Êm vµ vui t¬i h¬n n÷a. §Ó ®¹t môc ®Ých Êy, ®ång bµo toµn Khu cÇn ph¶i nhí vµ lµm nh÷ng viÖc sau ®©y: Thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, g®t cho tèt vô chiªm, chuÈn bÞ tèt vô mïa. §ång thêi ph¶i ra søc b¶o vÖ rõng cho tèt. Cñng cè thËt tèt c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· theo ®óng nguyªn t¾c tù nguyÖn, tù gi¸c. Ra søc c¶i tiÕn kü thuËt, lµm m¬ng phai cho tèt, lµm ph©n bãn cho nhiÒu, cµy bõa cho kü, ®Ò phßng s©u bä, thó rõng. Ph¸t triÓn b×nh d©n häc vô kh¾p n¬i, lµm thªm nhµ trêng cho con em cã chç häc. Ch¨m lo vÖ sinh, phßng bÖnh, lµm cho b¶n mêng s¹ch sÏ, ®ång bµo m¹nh khoÎ, söa sang vµ gi÷ g×n ®êng s¸ ®Ó ®i l¹i cho dÔ dµng, cñng cè c¸c tæ chøc d©n qu©n vµ tù vÖ, lµm tèt c«ng t¸c nghÜa vô qu©n sù. Trong mäi c«ng viÖc, ph¶i ra søc gióp ®ì ®ång bµo ë rÎo cao. Lµm tèt nh÷ng viÖc ®ã, th× kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ n¨m nay nhÊt ®Þnh sÏ hoµn thµnh, ®êi sèng cña ®ång bµo c¸c d©n téc ë khu ta nhÊt ®Þnh cµng no Êm, vui t¬i h¬n. Bé ®éi ph¶i lµm cho ®îc nh÷ng viÖc sau ®©y: n©ng cao tinh thÇn c¶nh gi¸c, gi÷ g×n trËt tù an ninh, b¶o vÖ biªn giíi Tæ quèc. TiÕn hµnh tèt c«ng t¸c chØnh huÊn chÝnh trÞ vµ huÊn luyÖn qu©n sù. Thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, chó ý c¶i thiÖn ®êi sèng, ra søc x©y dùng n«ng trêng g¬ng mÉu, dÇn dÇn ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ®Þa ph¬ng. Ra søc gióp ®ì vµ tuyªn truyÒn vËn ®éng nh©n d©n lµm tèt tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·, lµm tèt c«ng t¸c d©n qu©n vµ nghÜa vô qu©n sù. Bé ®éi ta cã nhiÒu thµnh tÝch thi ®ua tiÕn nhanh vît møc kÕ ho¹ch. Nhng kh«ng nªn tù m·n víi nh÷ng thµnh tÝch ®ã mµ cßn ph¶i n©ng cao quyÕt t©m kh¾c

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

phôc khã kh¨n, hoµn thµnh nhiÖm vô, cßn ph¶i cè g¾ng h¬n n÷a ®Ó lËp nh÷ng thµnh tÝch to lín h¬n n÷a vÒ c«ng t¸c häc tËp vµ lao ®éng s¶n xuÊt. C¸n bé, ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn ph¶i lµm nh÷ng viÖc sau ®©y: Cñng cè lËp trêng c¸ch m¹ng, n©ng cao tr×nh ®é gi¸c ngé x· héi chñ nghÜa, lu«n lu«n nªu cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, triÖt ®Ó phôc vô nh©n d©n, phôc vô c¸ch m¹ng; c¸c c¸n bé ®Þa ph¬ng thuéc c¸c d©n téc ph¶i ra søc c«ng t¸c, häc tËp v¨n ho¸, chÝnh trÞ vµ nghiÖp vô, ®oµn kÕt ch®t chÏ víi anh em c¸n bé ë n¬i kh¸c ®Õn. C¸c c¸n bé ë n¬i kh¸c ®Õn th× ph¶i yªn t©m vµ tÝch cùc c«ng t¸c, hÕt lßng gióp ®ì vµ ®oµn kÕt víi anh em c¸n bé ®Þa ph¬ng. C¸n bé, ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ, lµm g¬ng mÉu cho ®ång bµo. Trong mäi viÖc, hoµn thµnh tèt nh÷ng nhiÖm vô §¶ng vµ ChÝnh phñ ®· giao cho, ®Ó lµm cho Khu tù trÞ ngµy cµng phån thÞnh. C¸c ch¸u thiÕu nhi ph¶i häc tËp tèt, lao ®éng tèt, gi÷ kû luËt tèt, gi÷ vÖ sinh tèt. HiÖn nay, trªn thÕ giíi phe ta rÊt m¹nh, c¸c níc x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X« rÊt m¹nh, phong trµo d©n téc gi¶i phãng ë ch©u ¸, ch©u Phi vµ ch©u Mü latinh rÊt m¹nh, phong trµo gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi rÊt m¹nh. Níc ta th× miÒn B¾c ta tiÕn bé rÊt m¹nh, ë miÒn Nam m®c dï bän Mü - DiÖm ra søc khñng bè ®µn ¸p, nhng phong trµo ®Êu tranh cña ®ång bµo ta rÊt m¹nh. T«i mong r»ng ®ång bµo, bé ®éi vµ c¸n bé Khu tù trÞ ®· ®oµn kÕt cµng ®oµn kÕt h¬n n÷a, ®· thi ®ua

cµng ra søc thi ®ua h¬n n÷a, ®Ó hoµn thµnh kÕ ho¹ch Nhµ níc, ®Ó lµm cho Khu tù trÞ ngµy cµng giµu cã, ®Ó gãp phÇn cñng cè miÒn B¾c vµ ®Êu tranh giµnh thèng nhÊt níc nhµ. §ång bµo Khu tù trÞ ®· tõng cïng bé ®éi ta ®¸nh th¾ng trËn §iÖn Biªn Phñ, ®uæi hÕt gi®c T©y, gi¶i phãng ®Êt níc. Ngµy nay ®ång bµo, bé ®éi vµ c¸n bé l¹i cµng ph¶i cïng nhau ®oµn kÕt phÊn ®Êu ®Ó giµnh lÊy mét th¾ng lîi to h¬n n÷a lµ tiªu diÖt cho hÕt gi®c ®ãi, gi®c dèt, lµm cho mäi ngêi ®Òu ®îc no Êm, ®Òu biÕt ch÷, lµm cho mäi ngêi ®Òu ®îc hëng h¹nh phóc, yªn vui. H«m nay, chóng t«i rÊt vui mõng g®p m®t ®«ng ®ñ ®¹i biÓu qu©n, d©n, chÝnh, §¶ng vµ c¸c ®¹i biÓu c¸c d©n téc Th¸i, MÌo, Mêng, M¸n, Thæ, U Ni, X¸, L« L«, Phï L¸, Chi La, Puéc, Lµo, Lù, Dao, Len §en, Cß Sung, X¹ Phang, Nh¾ng, M·ng P, Cïi Chu, Hoa, Kinh, v.v.. Mét lÇn n÷a, chóng t«i chóc tÊt c¶: Ngêi ngêi m¹nh khoÎ, §oµn kÕt chÆt chÏ, H¨ng h¸i thi ®ua, Thµnh c«ng vui vÎ.
Nãi ngµy 7-5-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1880, ngµy 9-5-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN VíI NH¢N D¢N, Bé §éI, C¸N Bé T¹I Y£N CH¢U (S¥N LA)
B¸c vµ ®ång chÝ Bé trëng lªn th¨m bé ®éi, c¸n bé, th¨m ®ång bµo ®· cã c«ng, cã thµnh tÝch trong kh¸ng chiÕn, th¨m c¸c ch¸u thanh niªn vµ nhi ®ång. §¶ng, ChÝnh phñ vµ B¸c rÊt vui lßng khen ngîi ®ång bµo ch©u nhµ trong kh¸ng chiÕn ®· tæ chøc du kÝch ®¸nh T©y rÊt tèt, ®· gióp ®ì bé ®éi, c¸n bé ®¸nh T©y. ThÕ lµ tèt. §®c biÖt ®ång bµo vïng cao sinh ho¹t gian khæ, trong kh¸ng chiÕn rÊt anh dòng; §¶ng vµ ChÝnh phñ tá

lêi khen. Tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i, ®ång bµo, c¸n bé, bé ®éi ®oµn kÕt rÊt tèt, gióp ®ì nhau t¨ng gia s¶n xuÊt, häc b×nh d©n. Nh thÕ lµ tèt. B©y giê B¸c cã mÊy lêi d®n dß ®ång bµo nh sau: Khi tríc ®ång bµo bÞ T©y ¸p bøc, b©y giê kh«ng cßn T©y n÷a. Khi tríc nh©n d©n kh«ng cã ruéng, b©y giê nhê cã §¶ng vµ ChÝnh phñ, nh©n d©n tù ®Êu tranh cã ruéng. Nh thÕ lµ ®êi sèng cña ®ång bµo ®· cã phÇn sung síng. Nhng muèn sung síng h¬n ph¶i lµm thÕ nµo? Ph¶i s¶n xuÊt cho tèt. VÝ dô: khi tríc cÊy 1 mÉu ®îc 100 g¸nh, b©y giê ®ång bµo ph¶i cè ®îc 150, 200 g¸nh. Muèn nh thÕ ph¶i lµm thÕ nµo? Ph¶i c¶i tiÕn kü thuËt. Ph¶i c¶i tiÕn kü thuËt lµ ®óng. Nhng cã viÖc ph¶i lµm tríc hÕt lµ ph¶i tæ chøc tæ ®æi c«ng thËt tèt råi tiÕn lªn hîp t¸c x· thËt tèt. Mçi mét ngêi ph¶i coi tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· nh nhµ m×nh, ph¶i lµm lîi cho tæ ®æi c«ng tríc, lîi cho m×nh sau, nh thÕ míi lµ tèt. VÝ dô: c¸i nhµ hîp t¸c x· dét, nhµ cña m×nh còng dét th× ph¶i lµm nhµ cho hîp t¸c x· tríc. C¸n bé ®æi c«ng, hîp t¸c x· ph¶i c«ng b»ng, d©n chñ vµ g¬ng mÉu. VÝ dô: lµm th× c¸n bé xung phong lµm viÖc khã, khi thu ho¹ch chia hoa lîi th× ®Ó cho x· viªn lÊy tríc, c¸n bé lÊy sau, kh«ng nªn lÊy tríc, thÕ míi tèt. B¸c ®îc biÕt ë ®©y nhiÒu chç ruéng thiÕu níc. NÕu cã ®ñ níc lµm ®îc 2 mïa, thiÕu níc chØ lµm ®îc mét mïa th«i. Lµm thÕ nµo cho cã níc? Mçi n¨m ma xuèng rÊt nhiÒu níc. Khi ma xuèng níc nhiÒu bÞ ngËp, khi n¾ng lªn th× l¹i bÞ c¹n. Muèn lµm cho ®îc 2 mïa ph¶i gi÷ níc. Muèn gi÷ níc ph¶i lµm thuû lîi. §ång bµo cã nghe thÊy ®ång bµo §iÖn Biªn lµm thuû lîi kh«ng? §ång bµo §iÖn Biªn lµm thuû lîi rÊt tèt, mµ ®ång bµo tù lµm lÊy. §ång bµo §iÖn Biªn lµm ®îc th× ®ång bµo Yªn Ch©u còng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

lµm ®îc, muèn lµm ®îc nh §iÖn Biªn ph¶i cã tæ ®æi c«ng, ph¶i cã hîp t¸c x·. VÝ dô: ®µo mét c¸i m¬ng dµi 1 c©y sè, mét gia ®×nh kh«ng lµm ®îc. Hai nhµ còng kh«ng ®µo ®îc. Hai m¬i nhµ, bèn m¬i nhµ tæ chøc nhau l¹i míi lµm ®îc. Cã ®óng thÕ kh«ng? V× vËy ®ång bµo ph¶i tæ chøc nhau l¹i lµm tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x·. §ång bµo ph¶i tæ chøc tæ ®æi c«ng cho tèt, hîp t¸c x· cho tèt, lµm m¬ng phai tèt ®Ó cã nhiÒu níc lµm ®îc 2 mïa. Chóng ta cã m¬ng phai, cã níc råi, lóa cã tèt kh«ng? Ngêi ta chØ uèng níc th«i mµ kh«ng ¨n c¬m cã sèng ®îc kh«ng? Lóa chØ cã níc, kh«ng cã ¨n còng kh«ng tèt. Ng«, lóa, khoai, s¾n, mÝa nã ¨n g×? Nã ¨n ph©n. Lóa ¨n ph©n nhiÒu lóa cµng tèt. VÝ dô: ë ®©y b©y giê 1 mÉu chØ ®îc 100 g¸nh v× Ýt ph©n, ë díi xu«i cã tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· nhiÒu n¬i ®· thu ho¹ch h¬n thÕ nhiÒu v× cã nhiÒu ph©n. CÇn ph¶i cã nhiÒu ph©n. Muèn lµm ph©n nhiÒu, nhng tõng nhµ, mçi nhµ lµm mét ®èng cã tèt kh«ng? Kh«ng. VÝ dô: mçi nhµ lµm mét ®èng ph©n hao tèn nhiÒu, hîp t¸c x· lµm lªn mét ®èng ph©n ë gÇn ruéng kh«ng hao tèn. V× vËy, muèn lµm m¬ng phai tèt, ph©n nhiÒu, ph¶i tæ chøc tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· cho tèt. §ång bµo ë ®©y cµy cuèc quen lµm lèi cò tõ nh÷ng ®êi tríc. Lµm nh thÕ rÊt tèn c«ng mµ kh«ng tèt. B¸c ®· ®i qua thÊy phô n÷ lÊy c©y tre chäc ®Êt ®Ó giång lóa n¬ng. Nh thÕ rÊt tèn c«ng mµ kh«ng tèt. Muèn cho lóa, ng«, khoai, s¾n tèt, ph¶i cµy s©u bõa kü. ë ®©y B¸c thÊy c¸i cµy, c¸i cuèc bÐ tÑo thÕ nµy kh«ng thÓ cµy s©u ®îc. ë c¸c níc anh em nh Liªn X« cµy b»ng m¸y hÕt. B©y giê ta cha cã m¸y, nhng sau nµy ta sÏ cã. Cã khi ®é 5 n¨m, 10 n¨m n÷a míi cã. Trong thêi gian ®ã cÇn ph¶i c¶i tiÕn kü thuËt, kh«ng thÓ cø lµm theo lèi cò ®Ó ngåi chê 5 n¨m, 10 n¨m ®îc. Muèn c¶i tiÕn ph¶i tæ chøc tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x·, tõng nhµ riªng kh«ng lµm

®îc. §ång bµo ®· biÕt tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· lµ tèt. VËy ph¶i cã quyÕt t©m lµm tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x·. Tæ chøc tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· lµ ph¶i tù nguyÖn, nghÜa lµ tuyªn truyÒn gi¶i thÝch ai muèn vµo th× vµo, kh«ng ph¶i n¾m cæ kÐo ngêi ta vµo. VÝ dô: mÊy gia ®×nh nµy vµo hîp t¸c x·, tæ ®æi c«ng, thu ho¹ch 200 g¸nh, mÊy nhµ kia lµm riªng lÎ thu ho¹ch 100 g¸nh th«i. Nh thÕ nh÷ng nhµ lµm riªng lÎ sÏ muèn xin vµo. Nh thÕ ®Ó ngêi ta tù xin vµo. Ngêi ta thÊy tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· lµm tèt, ngêi ta sÏ tù xin vµo, kh«ng ph¶i n¾m cæ ngêi ta kÐo vµo. Mét ®iÒu n÷a, B¸c ®i qua nhiÒu n¬i thÊy rõng bÞ ph¸ rÊt nhiÒu. Nh÷ng c©y gç to, cao ch®t ®Ó ®èt hay ®Ó cho nã môc n¸t, kh«ng kh¸c g× ®ång bµo tù m×nh ®em tiÒn b¹c cña m×nh bá xuèng s«ng. Cã ®óng kh«ng? Sau nµy ®êng s¸ tèt, bÕn s«ng lµm tèt, ®a gç Êy vÒ xu«i b¸n, hay b¸n ra níc ngoµi, ®ã lµ cña cña ®ång bµo ®Êy. Chõng 150 c©y gç hay 200 c©y gç chóng ta ®a ra níc ngoµi b¸n, ®æi ®îc m¸y cµy, cµy ®îc c¶ vïng nµy. §ång bµo cã nªn gi÷ g×n rõng, gi÷ g×n gç kh«ng? Cã nªn ®èt bõa ®i kh«ng? Ph¶i gi÷ g×n rõng cho tèt. 5 n¨m, 10 n¨m n÷a, rõng lµ vµng lµ b¹c, lµ m¸y mãc c¶. §ång bµo ch©u nhµ kh¸ng chiÕn anh dòng. B©y giê hoµ b×nh råi, còng ph¶i anh dòng. Anh dòng lµ anh dòng mäi m®t. Trong kh¸ng chiÕn anh dòng giÕt T©y, ®uæi gi®c; b©y giê anh dòng s¶n xuÊt, xo¸ n¹n mï ch÷. VÒ b×nh d©n häc vô ë miÒn B¾c, nhiÒu x·, nhiÒu thÞ trÊn ®· xo¸ xong n¹n mï ch÷. Nhng ch©u nhµ cha xo¸ xong n¹n mï ch÷. Nh thÕ lµ cßn kÐm, ®óng thÕ kh«ng? B©y giê ph¶i cè g¾ng. HÕt n¨m nay n÷a, n¨m sau ph¶i xo¸ cho xong n¹n mï ch÷. §èi víi c«ng viÖc nµy, thanh

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

niªn vµ nhi ®ång ph¶i gãp nhiÒu vµo ®Êy. §èi víi nh÷ng x·, nh÷ng ch©u ®· xo¸ xong n¹n mï ch÷, ChÝnh phñ cã thëng hu©n ch¬ng, ®ång bµo ë ®©y cã muèn ®îc thëng hu©n ch¬ng kh«ng? Mét ®iÒu n÷a, ë ®©y ®ång bµo nhiÒu ngêi cßn sèt rÐt, c¸c ch¸u bÐ thêng thêng ®au m¾t hét, bông to. V× sao? V× kh«ng biÕt gi÷ vÖ sinh. §ång bµo cã muèn cã søc khoÎ ®Ó s¶n xuÊt kh«ng? Cã muèn con ch¸u m×nh kh«ng ®au m¾t hét, kh«ng bông to thÕ nµy kh«ng? Muèn thÕ ph¶i gi÷ g×n vÖ sinh, ¨n uèng s¹ch sÏ, nhµ cöa s¹ch sÏ, vên còng s¹ch sÏ. C«ng viÖc Êy, c¸n bé ch©u ph¶i ®«n ®èc ®ång bµo mµ ®ång bµo ph¶i tÝch cùc lµm. T©y, Mü, DiÖm vµ bän ph¶n ®éng kh¸c chóng cã muèn ®ång bµo ®oµn kÕt kh«ng? Chóng cã muèn ®ång bµo sung síng kh«ng? Kh«ng, chóng kh«ng muèn nh thÕ. Chóng sÏ lµm thÕ nµo? Chóng tuyªn truyÒn nh¶m nhÝ. V× vËy ®ång bµo ph¶i c¶nh gi¸c, chí nghe tuyªn truyÒn bËy b¹, thÊy kÎ nµo nãi bËy b¹ ph¶i gióp c«ng an, Uû ban hµnh chÝnh x·, ch©u gi¸o dôc, nÕu cè t×nh vµ ngoan cè th× trõng trÞ. Mét ®iÓm n÷a, ®Ó gi÷ g×n an ninh trËt tù trong b¶n mêng, ph¶i cã d©n qu©n; ®Ó gi÷ g×n Tæ quèc m×nh kh«ng cho T©y, Mü vµo ®îc, ph¶i cã bé ®éi. Bé ®éi lµ ai? Bé ®éi lµ con, em, ch¸u cña ®ång bµo, bé ®éi kh«ng ph¶i trªn trêi r¬i xuèng. V× vËy ®ång bµo nªn gióp ®ì c¸n bé lµm nghÜa vô qu©n sù cho tèt. Mét ®iÓm n÷a, ®ång bµo muèn no Êm h¬n ph¶i cè g¾ng s¶n xuÊt. Nhng chØ s¶n xuÊt ®· ®ñ cha? Cha ®ñ. VÝ dô: nhµ B¸c ë ®©y lµm ®îc 200 g¸nh, nhng l¹i xa phÝ, uèng rîu mét phÇn, lµm cíi mét phÇn, lµm ma mét phÇn, cßn mét Ýt ®Ó ¨n TÕt n÷a. Nh thÕ lµ hÕt s¹ch th× cã nªn kh«ng? V× vËy, ®· t¨ng gia s¶n xuÊt ph¶i thùc hµnh tiÕt kiÖm. VÝ dô lµm ®îc 200 g¸nh th× ¨n m®c mét phÇn, rîu bít ®i, cíi còng gi¶m, ma chay còng gi¶m bít ®i (c¸i nµy c¸c cô giµ h¬i khã lµm), cßn thõa ®em b¸n mua thªm tr©u bß, n«ng cô ®Ó n¨m sau s¶n xuÊt ®îc nhiÒu h¬n n÷a.

Håi cßn T©y, cßn vua quan, ®ång bµo Kinh ¨n hiÕp ®ång bµo Th¸i, ®ång bµo Th¸i ¨n hiÕp ®ång bµo Puéc, ®ång bµo X¸, cã ph¶i thÕ kh«ng? Håi tríc nh thÕ lµ v× sao? V× T©y vµ vua quan muèn chia rÏ ®ång bµo, muèn lµm cho ®ång bµo yÕu ®i. B©y giê chóng ta, tÊt c¶ c¸c d©n téc Kinh, Th¸i, Mêng, MÌo, M¸n, X¸, Puéc, v.v. ®Òu lµ anh em ruét thÞt mét nhµ chø kh«ng ph¶i Kinh ¨n hiÕp Th¸i, Th¸i ¨n hiÕp X¸, Puéc nh tríc n÷a. Còng vÝ nh mét bã que, ®©y lµ ®ång bµo Kinh, Th¸i, MÌo, X¸, Puéc, M¸n, Mêng. Tõng c¸i mét cã thÓ bÎ g·y. B©y giê ®oµn kÕt l¹i thÕ nµy cã ai bÎ g·y ®îc kh«ng? Ch¼ng nh÷ng kh«ng ai bÎ g·y ®îc, mµ ai bÎ chóng ta ®¸nh vµo c¸i ®Çu nã. §ång bµo ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ nh n¾m tay nµy. C¸n bé, bé ®éi, nh©n d©n ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ nh n¾m tay thÕ nµy. NÕu mµ T©y, Mü muèn x©m ph¹m níc ta, ta sÏ ®¸nh vµo ®Çu nã. B©y giê B¸c cã mÊy lêi d®n dß c¸n bé: C¸n bé tõ trªn xuèng díi, tõ B¸c ®Õn c¸n bé x· ®Òu lµ ®µy tí cña nh©n d©n, kh«ng ph¶i lµ vua, lµ quan nh ngµy tríc mµ ®Ì ®Çu cìi cæ nh©n d©n. Tøc lµ c¸n bé ph¶i ch¨m lo ®êi sèng cña nh©n d©n, ph¶i gióp nh©n d©n tæ chøc ®îc tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x·, d©n qu©n. C¸n bé ph¶i ®Õn tËn n¬i gióp ®ì, bao giê c¸c tæ chøc ®ã thËt v÷ng míi th«i. C¸n bé ch©u nhµ cã hai bé phËn häp thµnh: mét bé phËn lµ c¸n bé ®Þa ph¬ng, mét bé phËn lµ ë n¬i kh¸c ®Õn vµ ë xu«i lªn. C¸n bé ®Þa ph¬ng thêng thêng cã t©m lý tù ti, cho m×nh lµ v¨n ho¸ kÐm, chÝnh trÞ kÐm, kh«ng muèn lµm c¸n bé. Nh thÕ lµ kh«ng ®óng. NÕu nh thÕ, kh«ng ai lµm viÖc cho ®ång bµo c¶, viÖc lµm ®©y lµ do c¸n bé ®Þa ph¬ng ph¶i lµm lÊy. V× vËy cho nªn cßn kÐm th× ph¶i häc, ph¶i tÝch cùc häc c¸ch lµm viÖc, tÝch cùc häc chuyªn m«n cho biÕt. NÕu v× kÐm mµ kh«ng lµm th× kh«ng ®îc. NhiÒu c¸i m×nh cha biÕt, nhng cã quyÕt t©m häc th× ph¶i biÕt, nhÊt ®Þnh biÕt. BiÕt lµ tiÕn bé.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

C¸n bé xu«i lªn kh«ng yªn t©m c«ng t¸c, muèn vÒ Hµ Néi, H¶i Phßng, Nam §Þnh. Nh thÕ lµ kh«ng ®óng. B¸c ®· nãi c¸n bé lµ ®µy tí cña nh©n d©n, chç nµo nh©n d©n cÇn ®Õn m×nh lµ m×nh ph¶i ®Õn, bÊt kú chç nµo còng lµ Tæ Quèc, lµ ®Êt níc, còng lµ c¬ng vÞ c«ng t¸c cña c¸n bé. Ph¶i nhí r»ng §¶ng, ChÝnh phñ tin cËy vµo c¸n bé, n¬i nµo khã cã c¸n bé. ViÖc g× khã cã c¸n bé. V× vËy c¸n bé c¸c n¬i ®Õn ph¶i yªn t©m, tÝch cùc c«ng t¸c, ph¶i g¬ng mÉu, ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ, gióp ®ì c¸n bé ®Þa ph¬ng ®îc tèt. V× vËy c¸n bé ®Þa ph¬ng cïng c¸n bé n¬i kh¸c ®Õn ph¶i ®oµn kÕt yªu th¬ng nhau, lµm g¬ng cho nh©n d©n ®Þa ph¬ng. Mét ®iÓm n÷a: cho ®Õn b©y giê c¸n bé ®· chó ý gióp ®ì ®ång bµo rÎo cao, nhng nh thÕ vÉn cha ®ñ. Tõ giê vÒ sau ph¶i chó ý h¬n, gióp ®ì nhiÒu h¬n. B©y giê B¸c d®n dß bé ®éi vµ d©n qu©n: Bé ®éi, d©n qu©n lµ nh÷ng ngêi ®îc §¶ng vµ ChÝnh phñ tin cËy ®Ó gi÷ g×n trËt tù, b¶o vÖ Tæ quèc. C¸c chó biÕt r»ng miÒn B¾c ®ang tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, ®ang x©y dùng nhµ m¸y lµm cho nh©n d©n ®îc sung síng. Mü - DiÖm kh«ng muèn cho nh©n d©n m×nh sung síng, kh«ng muèn cho ta tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. V× vËy chóng nã lu«n lu«n t×m c¸ch ph¸ ho¹i chóng ta. §Ó ng¨n ch®n chóng l¹i, ®¸nh tan ©m mu cña chóng, bé ®éi, c«ng an, d©n qu©n ph¶i c¶nh gi¸c; ®Ó lµm trßn nhiÖm vô §¶ng, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n giao cho, c¸c chó ph¶i hÕt søc häc tËp ngµy cµng tiÕn bé, ph¶i tham gia lao ®éng s¶n xuÊt, ph¶i gi÷ g×n trËt tù an ninh cho tèt, ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ víi nh©n d©n, tuú lùc lîng cña m×nh mµ gióp d©n. Cßn c¸c ch¸u, c¸c ch¸u ph¶i lµm g×? C¸n bé, bé ®éi cã viÖc cña c¸n bé, bé ®éi. C¸c ch¸u ph¶i häc tËp cho tèt, lao ®éng cho tèt, gi÷ g×n vÖ sinh cho tèt, gi÷ kû luËt cho tèt.

Ch©u nhµ cã trªn 13.000 ®ång bµo. H«m nay míi cã mét sè ®ång bµo ®îc tíi ®©y héi häp ®«ng vui thÕ nµy th«i, c¸c c«, c¸c chó nhí lêi B¸c nãi, vÒ nãi l¹i víi nh©n d©n, sau nµy Khu sÏ in thµnh tµi liÖu phæ biÕn râ h¬n. Sau cïng, B¸c vµ ®ång chÝ Bé trëng göi lêi hái th¨m ®ång bµo X¸, Puéc, MÌo, Th¸i, M¸n, Mêng, Kinh, v.v., hái th¨m c¸n bé, bé ®éi vµ d©n qu©n ®Þa ph¬ng.
Nãi ngµy 8-5-1959 B¸o Nh©n d©n, sè 1884, ngµy 13-5-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TH¦ GöI C¸C Cô PHô L·O X· HåNG V¢N, HUYÖN ¢N THI, TØNH H¦NG Y£N1)
KÝnh göi c¸c cô phô l·o x· Hång V©n, huyÖn ¢n Thi, tØnh Hng Yªn, C¶m ¬n c¸c cô ®· göi th cho t«i, biÕt c¸c cô ®· thóc ®Èy con ch¸u vµ chÝnh c¸c cô ®· ra søc cïng ®ång bµo trong x· khai m¬ng chèng h¹n. T«i mong c¸c cô sÏ tiÕp tôc ®«n ®èc vµ gãp søc cïng ®ång bµo cñng cè tèt tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·, lµm nhiÒu tiÓu thuû n«ng, cµy s©u bõa kü, bãn nhiÒu ph©n, thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm, ®Ó n©ng cao møc sèng cña nh©n d©n h¬n n÷a. KÝnh chóc c¸c cô m¹nh khoÎ, sèng l©u vµ nhê c¸c cô chuyÓn lêi chµo th©n ¸i cña t«i ®Õn toµn thÓ ®ång bµo, c¸n bé vµ c¸c ch¸u thanh niªn, nhi ®ång trong x·. Ngµy 13 th¸ng 5 n¨m 1959
Hå CHÝ MINH Bót tÝch, lu t¹i B¶o tµng Hå ChÝ Minh.

NãI CHUYÖN T¹I LíP CHØNH HUÊN KHO¸ II CñA Bé C¤NG AN
GÇn mét th¸ng häc tËp, c¸c c«, c¸c chó ®· thÊy ®îc c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa lµ vÜ ®¹i. ThÊy ®îc nh vËy lµ tiÕn bé, nhng cha ®ñ. C¸c c«, c¸c chó lµ c¸n bé cÇn ph¶i nhËn thøc s©u h¬n n÷a. Ph¶i thÊy cµng vÜ ®¹i bao nhiªu th× cµng gian khæ bÊy nhiªu. VÝ dô: ®µo mét con kªnh cµng réng, cµng s©u, cµng dµi th× cÇn ph¶i bá ra nhiÒu c«ng søc, cµng ph¶i vÊt v¶ khã nhäc. §ã míi chØ lµ viÖc ®µo kªnh, cßn x©y dùng chñ nghÜa x· héi lµ thay ®æi c¶ x· héi, thay ®æi c¶ thiªn nhiªn, lµm cho x· héi kh«ng cßn ngêi bãc lét ngêi, kh«ng cßn ®ãi rÐt, mäi ngêi ®Òu ®îc Êm no vµ h¹nh phóc. Mét cuéc thay ®æi vÜ ®¹i nh vËy tÊt nhiªn ph¶i mÊt nhiÒu c«ng søc. MÊt nhiÒu c«ng søc th× nhÊt ®Þnh lµ ph¶i vÊt v¶, gian khæ. Nhng gian khæ mçi thêi kú cã kh¸c nhau: håi ho¹t ®éng bÝ mËt gian khæ kh¸c, trong kh¸ng chiÕn gian khæ kh¸c, b©y giê x©y dùng chñ nghÜa x· héi gian khæ kh¸c. Gian khæ ®ã ai ph¶i ra søc vît qua tríc? §ã lµ §¶ng, lµ ®¶ng viªn vµ c¸n bé. Ph¶i nhËn thøc cho râ ®iÒu Êy, chí kh«ng ph¶i vµo §¶ng ®Ó hëng thô, ®Ó lµm quan c¸ch m¹ng. Vµ thÊy gian khæ lµ ®Ó vît qua, chí kh«ng ph¶i lµ ®Ó lïi bíc. NhiÖm vô cña c«ng an th× nhiÒu, nhng nãi tãm t¾t lµ b¶o vÖ sù nghiÖp x· héi chñ nghÜa. Nªn nhí r»ng bän Mü - DiÖm, bän ph¶n ®éng kh«ng bao giê muèn cho chóng ta x©y dùng chñ nghÜa x· héi thµnh c«ng, c«ng an ph¶i lu«n lu«n c¶nh gi¸c ng¨n ngõa nh÷ng hµnh ®éng ph¸ ho¹i cña chóng ®Ó b¶o vÖ lîi Ých cña nh©n

1

) Nay thuéc tØnh H¶i Hng.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

d©n, b¶o vÖ sù nghiÖp c¸ch m¹ng. §ã lµ nhiÖm vô n®ng nÒ, gian khæ ®ång thêi còng rÊt vÎ vang. Kh«ng ph¶i ®îc ®¨ng b¸o, ®îc nªu trªn ®µi ph¸t thanh míi lµ vÎ vang, mµ bÊt kú lµm c«ng viÖc g× cã Ých cho c¸ch m¹ng, cho nh©n d©n, cho x· héi ®Òu lµ vÎ vang c¶. Muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi ph¶i cã con ngêi x· héi chñ nghÜa. Con ngêi x· héi chñ nghÜa lµ ph¶i ®i ®Õn hoµn toµn kh«ng cã chñ nghÜa c¸ nh©n. Trong ®Çu ãc mäi ngêi ®Òu cã sù ®Êu tranh gi÷a c¸i "thiÖn" vµ c¸i "¸c", ho®c nãi theo c¸ch míi lµ sù ®Êu tranh gi÷a t tëng céng s¶n vµ t tëng c¸ nh©n. T tëng céng s¶n víi t tëng c¸ nh©n vÝ nh lóa víi cá d¹i. Lóa ph¶i ch¨m bãn rÊt khã nhäc th× míi tèt ®îc. Cßn cá d¹i kh«ng cÇn ch¨m sãc còng mäc lu bï. T tëng céng s¶n ph¶i rÌn luyÖn gian khæ míi cã ®îc. Cßn t tëng c¸ nh©n th× còng nh cá dÞa, sinh s«i, n¶y në rÊt dÔ. Chñ nghÜa c¸ nh©n ®Î ra nhiÒu c¸i xÊu, thiªn h×nh v¹n tr¹ng. VÝ dô: lêi biÕng, hñ ho¸, suy tÝnh tiÒn ®å, cho r»ng ngµnh c«ng an gian khæ, vÊt v¶ nhiÒu mµ Ýt ®îc ai biÕt, Ýt ®îc hu©n ch¬ng; ®ßi hái ®·i ngé, so b× l¬ng thÊp, l¬ng cao; c«ng thÇn ®Þa vÞ: cho r»ng ë trong §¶ng l©u n¨m mµ kh«ng ®îc ®Ò b¹t b»ng ngêi vµo §¶ng Ýt n¨m h¬n; kh«ng an t©m c«ng t¸c; ë c«ng an th× muèn sang ngµnh kh¸c; cã quyÒn h¹n mét chót lµ thiÕu d©n chñ, chØ tay n¨m ngãn; ®èi víi néi bé th× suy b×, ganh tÞ, kh«ng ®oµn kÕt víi nhau, v.v.. Cßn cã thÓ nªu ra nhiÒu vÝ dô n÷a, nhng tãm l¹i c¸i g× tr¸i víi ®¹o ®øc c¸ch m¹ng ®Òu lµ chñ nghÜa c¸ nh©n. Muèn thµnh ngêi c¸ch m¹ng, thµnh ngêi céng s¶n ch©n chÝnh th× ph¶i chèng chñ nghÜa c¸ nh©n. Chñ nghÜa c¸ nh©n kh«ng ph¶i chèng l¹i mét lÇn mµ hÕt ®îc. Trong líp nµy, c¸c c« c¸c chó kiÓm th¶o thµnh khÈn lµ ®iÒu tèt, tiÕn bé. Nhng kh«ng ph¶i kiÓm th¶o xong lµ gét röa hÕt chñ nghÜa c¸ nh©n. VÝ nh röa m®t th× ph¶i röa hµng ngµy. V× vËy kiÓm th¶o ë ®©y kh«ng ph¶i lµ xong, lµ ®ñ mµ cßn ph¶i tiÕp tôc lu«n lu«n phª b×nh, tù phª b×nh, kiÓm th¶o trong mäi viÖc. B¸c nãi mét ®iÓm n÷a lµ: lµm c«ng an th× ph¶i lµm cho d©n tin, d©n yªu, d©n ñng hé. Cã dùa vµo nh©n

d©n th× c«ng an míi hoµn thµnh ®îc tèt nhiÖm vô cña m×nh. Nh©n d©n cã hµng triÖu tai m¾t th× kÎ ®Þch khã mµ che giÊu ®îc. NÕu trong c«ng t¸c, c¸c c«, c¸c chó ®îc d©n ñng hé, lµm cho d©n tin, d©n phôc, d©n yªu th× nhÊt ®Þnh c¸c c«, c¸c chó thµnh c«ng. Muèn ®îc nh vËy còng ph¶i trau dåi ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, còng ph¶i chèng chñ nghÜa c¸ nh©n. Mét ®iÓm n÷a lµ tÊt c¶ c¸n bé, ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng ph¶i n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm. Nh B¸c ®· nãi ë trªn, nhiÖm vô cña c¸c c«, c¸c chó rÊt n®ng nÒ. Muèn lµm trßn nhiÖm vô n®ng nÒ vµ vÎ vang ®ã, ph¶i lu«n lu«n n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm. Cã nh vËy míi xøng ®¸ng lµ ngêi c¸n bé ®îc §¶ng vµ nh©n d©n tÝn nhiÖm. Tãm l¹i: 1. Ph¶i trau dåi ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, 2. Ph¶i n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm. Muèn vËy ph¶i lu«n lu«n chèng chñ nghÜa c¸ nh©n.
Nãi ngµy 16-5-1959. S¸ch Ph¸t huy tinh thÇn cÇu häc cÇu tiÕn bé, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, tr.84-86.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NH÷NG N¥I NµO NHËN THI §UA VíI X· HIÖP AN
X· HiÖp An1) th¸ch c¸c x· toµn miÒn B¾c thi ®ua s¶n xuÊt vô mïa th¾ng lîi: mçi mÉu t©y sÏ thu ho¹ch n¨m tÊn (xem b¸o Nh©n d©n ngµy 15-5-1959). §Ó ®¹t môc ®Ých Êy, x· HiÖp An ®· ®®t mét ch¬ng tr×nh rÊt thiÕt thùc nh: VÒ níc th× ra søc lµm m¬ng phai; VÒ ph©n th× bãn mçi mÉu ta 260 g¸nh. Cµy s©u, cÊy dµy, chän gièng tèt. Ngoµi viÖc s¶n xuÊt lóa, x· HiÖp An cßn cè g¾ng ®Èy m¹nh viÖc ch¨n nu«i gµ, vÞt, lîn, c¸. X· HiÖp An còng chó ý ph¸t triÓn tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·. Ch¬ng tr×nh nµy ®· ®îc c¸n bé, ®¶ng viªn vµ x· viªn th¶o luËn kü vµ ®Òu quyÕt t©m thùc hiÖn. Víi tinh thÇn h¨ng h¸i, chÝ khÝ kiªn quyÕt, c¸ch lµm d©n chñ nh vËy, x· HiÖp An ch¾c sÏ hoµn thµnh kÕ ho¹ch ®· ®Þnh. S½n ®©y, t«i xin ®Ò nghÞ bæ sung vµi ®iÓm vµo ch¬ng tr×nh Êy: - Còng nªn nªu cao vai trß g¬ng mÉu cña c¸c ®oµn viªn §oµn Thanh niªn Lao ®éng. - NÕu tÝnh mçi g¸nh ph©n lµ 35 kil« (ho®c 50 kil«), th× x· HiÖp An bãn mçi mÉu t©y 27 tÊn (ho®c 39 tÊn) ph©n. So víi bµ con n«ng d©n ta, th× x· HiÖp An ®·
) X· HiÖp An (H¶i D¬ng cò) lµ x· s¶n xuÊt lóa ®¹t n¨ng suÊt cao, ®îc Chñ tÞch Hå ChÝ Minh biÓu d¬ng trong §¹i héi chiÕn sÜ thi ®ua n«ng nghiÖp toµn quèc lÇn thø ba (B.T).
1

tiÕn bé kh¸. Nhng so víi bµ con n«ng d©n Trung Quèc (mçi mÉu t©y hä bãn 125 tÊn ph©n ho®c nhiÒu h¬n, cho nªn hä ®· thu ho¹ch b¶y tÊn rìi thãc mçi mÉu t©y), th× x· HiÖp An cßn ph¶i cè g¾ng nhiÒu. - ViÖc trõ s©u diÖt chuét, viÖc s¨n sãc qu¶n lý ruéng, viÖc c¶i tiÕn kü thuËt, ®Òu rÊt quan träng ®Ó n¾m ch¾c th¾ng lîi. - VÒ tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·, cÇn ph¶i chó ý: N¾m v÷ng nguyªn t¾c tù gi¸c, tù nguyÖn; vµ tæ chøc c¸i nµo ph¶i cñng cè thËt tèt c¸i Êy. Sau ®©y lµ bµi h¸t "T¸m ®iÒu cÇn thiÕt", kÝnh t®ng bµ con HiÖp An vµ toµn thÓ ®ång bµo n«ng d©n ta: 1- Lµ níc ph¶i ®ñ, 2- Lµ ph©n ph¶i nhiÒu, 3- Bõa kü, cµy s©u, 4- Ph¶i chän gièng tèt, 5- Nªn cÊy dµy cét, 6- Lµ phßng chuét, s©u, 7- Lµ nh¾c nhñ nhau, viÖc c¶i tiÕn kü thuËt, 8- Ph¶i qu¶n lý tèt tõ ®Çu ®Õn cuèi mïa. T¸m ®iÒu cè g¾ng thi ®ua, Th× ta n¾m ch¾c vô mïa th¾ng to. TRÇN LùC
B¸o Nh©n d©n, sè 1891, ngµy 20-5-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

N¤NG D¢N PH¶I TRåNG C¢Y CHUÈN BÞ LµM NHµ ë
Trong ®êi sèng vËt chÊt cã hai viÖc quan träng nhÊt, lµ ¨n vµ ë. VÒ vÊn ®Ò ¨n. - C¶i c¸ch ruéng ®Êt th¾ng lîi, ruéng ®Êt ®· vÒ tay n«ng d©n. Phong trµo tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· ngµy cµng ®îc cñng cè tèt vµ ph¸t triÓn tèt. §ång bµo n«ng d©n h¨ng h¸i thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm. Thu ho¹ch ngµy cµng t¨ng. Do ®ã, vÊn ®Ò ¨n ngµy cµng ®îc c¶i thiÖn m·i. Tõ nay, chóng ta ph¶i nghÜ ®Õn vÊn ®Ò nhµ ë. Tríc kia, bän vua quan th× cã "g¸c tÝa, lÇu son", bän ®Þa chñ th× cã cöa cao nhµ réng. N«ng d©n lao ®éng th× chØ cã lÒu tranh, v¸ch ®Êt, thêng kh«ng ®ñ che n¾ng, che ma. Tõ ngµy lµm chñ n«ng th«n, lµm ¨n tiÕn bé, mét sè n«ng d©n ®· x©y dùng nhµ míi. Nhng m¹nh ai nÊy lµm, cha cã kÕ ho¹ch chung cho c¶ th«n xãm. V¶ l¹i tre gç cßn khan hiÕm, sè ®«ng ®ång bµo n«ng d©n cha lµm ®îc nhµ. §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nhµ ë cña n«ng d©n, tríc hÕt chóng ta ph¶i lµm hai viÖc: - ChÝnh phñ cÇn ph¶i chuÈn bÞ kÕ ho¹ch x©y dùng n«ng th«n míi vµ kiÓu mÉu x©y dùng nhµ cho n«ng d©n lµm theo. - Ngay tõ b©y giê, ®ång bµo n«ng d©n ph¶i b¾t tay vµo viÖc chuÈn bÞ vËt liÖu lµm nhµ: Mçi ngêi (trong mçi gia ®×nh, tÝnh c¶ giµ, trÎ, g¸i, trai) ph¶i trång Ýt nhÊt lµ n¨m c©y (c©y xoan vµ c¸c thø c©y kh¸c cã thÓ lµm kÌo, lµm cét). Vµ mçi gia ®×nh ph¶i trång mét bôi tre.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ñy ban hµnh chÝnh vµ chi bé ph¶i ®®t kÕ ho¹ch chung cho mçi x·, mçi xãm, ph¶i ®«n ®èc vµ kiÓm tra ®Ó ®¶m b¶o trång c©y nµo tèt c©y Êy, v.v.. Lµm nh vËy, th× trong bèn ho®c n¨m n¨m n÷a sÏ cã ®ñ tre gç ®Ó lµm nhµ vµ n«ng th«n sÏ trë nªn xinh x¾n vµ vui t¬i, xøng ®¸ng lµ n«ng th«n x· héi chñ nghÜa. Muèn lµm nhµ cöa tèt, Ph¶i ra søc trång c©y. Chóng ta chuÈn bÞ tõ rµy D¨m n¨m sau, sÏ b¾t tay dùng nhµ. TRÇN LùC
B¸o Nh©n d©n, sè 1901, ngµy 30-5-1959.

VµI ý KIÕN VÒ CUéC VËN §éNG C¶I TIÕN QU¶N Lý XÝ NGHIÖP
VÒ cuéc vËn ®éng c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp, NghÞ quyÕt cña Héi nghÞ Trung ¬ng lÇn thø 14 cã nãi: "... Dùa vµo giai cÊp c«ng nh©n, t¨ng cêng gi¸o dôc x· héi chñ nghÜa, n©ng cao ý thøc c«ng nh©n lµ ngêi chñ, n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm... T¨ng cêng mèi quan hÖ nhÊt trÝ gi÷a l·nh ®¹o vµ quÇn chóng ®Ó ®Èy m¹nh c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp...". XÝ nghiÖp nµo lµm ®óng theo NghÞ quyÕt Êy th× kÕt qu¶ tèt. XÝ nghiÖp nµo lµm kh«ng ®óng theo NghÞ quyÕt Êy th× kÕt qu¶ kÐm. KÐm, v× cÊp l·nh ®¹o ®Þa ph¬ng kh«ng ®i s©u, ®i s¸t, thiÕu kiÓm tra, ®«n ®èc, híng dÉn, uèn n¾n kÞp thêi. KÐm, v× c¸n bé l·nh ®¹o xÝ nghiÖp kh«ng dùa h¼n vµo quÇn chóng c«ng nh©n, kh«ng m¹nh d¹n ph¸t ®éng t tëng cña hä, kh«ng khuyÕn khÝch hä tranh luËn c¸i g× ph¶i ra ph¶i, tr¸i ra tr¸i. §èi víi c¸c chØ thÞ cña Trung ¬ng, c¸n bé chØ ®a ra gi¶ng nh thÇy gi¸o gi¶ng bµi, c«ng nh©n chØ ngåi nghe, Ýt ®i s©u th¶o luËn. V× c¸n bé kh«ng kiªn quyÕt söa ch÷a nh÷ng khuyÕt ®iÓm mµ quÇn chóng ®· phª b×nh, kÐm tÝch cùc thùc hiÖn nh÷ng ®Ò nghÞ ®óng vµ nh÷ng s¸ng kiÕn tèt cña quÇn chóng. KÐm, v× c¸c ®¶ng viªn vµ ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng cha lµm trßn nhiÖm vô cña ngêi lµm ®Çu tµu, lµm g¬ng mÉu. KÐm, v× c«ng nh©n cha nhËn râ m×nh lµ ngêi chñ níc nhµ, ngêi chñ xÝ nghiÖp, tr¸ch nhiÖm cña m×nh lµ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ph¶i h¨ng h¸i tham gia ®Èy m¹nh cuéc c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp. §Ó ®Èy tíi cuéc vËn ®éng cho tèt, cho gän, th× c¸n bé, ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng vµ c«ng nh©n cÇn ph¶i nghiªn cøu kü vµ lµm thËt ®óng nh÷ng chØ thÞ cña Trung ¬ng. Ph¶i ra søc söa ch÷a nh÷ng khuyÕt ®iÓm nãi trªn. §ång thêi ph¶i häc tËp kinh nghiÖm cña nh÷ng xÝ nghiÖp ®· lµm tèt. Nh vËy th× cuéc vËn ®éng c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp tiÕn bíc võa tèt, võa gän.
TRÇN LùC B¸o Nh©n d©n, sè 1906, ngµy 4-6-1959.

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ TOµN §¶NG Bé KHU VIÖT B¾C
NhiÖm vô quan träng nhÊt cña Khu ViÖt B¾c hiÖn nay lµ hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp kÕt hîp víi hoµn thµnh c¶i c¸ch d©n chñ. Khi tiÕn hµnh hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp, cÇn coi träng chÊt lîng cña phong trµo. X©y dùng hîp t¸c x· nµo ph¶i lµm tèt hîp t¸c x· Êy. C¸c hîp t¸c x· x©y dùng tèt, qu¶n lý tèt sÏ ph¸t triÓn s¶n xuÊt, t¨ng thu nhËp cho x· viªn. Ruéng cña hîp t¸c x· tèt, thu nhËp cña x· viªn t¨ng, ®ã lµ c¸ch tèt nhÊt ®Ó tuyªn truyÒn vËn ®éng bµ con n«ng d©n vµo hîp t¸c x·. C¸c n¬i ph¶i n¾m v÷ng khÈu hiÖu cÇn kiÖm x©y dùng hîp t¸c x·, tr¸nh t×nh tr¹ng ¨n uèng l·ng phÝ nh mét sè hîp t¸c x· lËp xong ®· mæ bß, giÕt lîn liªn hoan. C¸c hîp t¸c x· h·y cè g¾ng lµm vô mïa nµy th¾ng lîi to lín h¬n vô chiªm n¨m nay vµ vô mïa n¨m ngo¸i. Muèn vËy, cÇn chó ý lµm c«ng t¸c thuû lîi theo ph¬ng ch©m gi÷ níc lµ chÝnh, lµm thuû lîi nhá lµ chÝnh, nh©n d©n tù lµm lµ chÝnh, bãn nhiÒu ph©n vµ c¶i tiÕn kü thuËt. ViÖt B¾c lµ n¬i "rõng vµng, nói b¹c". Rõng vµng v× rõng ViÖt B¾c cã rÊt nhiÒu gç vµ l©m s¶n cã thÓ ®æi lÊy nhiÒu m¸y mãc, hµng ho¸. C¸c ®Þa ph¬ng ph¶i chó ý b¶o vÖ rõng vµ trång c©y, g©y thªm rõng. Nói b¹c, v× nói non ViÖt B¾c cã nhiÒu qu®ng cã thÓ x©y dùng c«ng nghiÖp ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ. HiÖn nay, ta ®ang chuÈn bÞ x©y dùng khu gang thÐp Th¸i Nguyªn; ViÖt B¾c cÇn tÝch cùc gãp phÇn xøng ®¸ng vµo viÖc x©y dùng ®ã. VÒ c«ng t¸c v¨n ho¸ x· héi, cÇn tÝch cùc xo¸ n¹n mï ch÷, thùc hiÖn vÖ sinh, phßng bÖnh trong c¸c d©n téc, v× cã v¨n ho¸, cã søc khoÎ th× cã thªm ®iÒu kiÖn tèt

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®Ó qu¶n lý hîp t¸c x·, x©y dùng c«ng nghiÖp, më réng s¶n xuÊt. C¸c cÊp bé §¶ng ph¶i thi hµnh ®óng chÝnh s¸ch d©n téc, thùc hiÖn sù ®oµn kÕt, b×nh ®¼ng, t¬ng trî gi÷a c¸c d©n téc. §êi sèng ®ång bµo c¸c d©n téc Ýt ngêi ë c¸c vïng cao cßn cã nhiÒu khã kh¨n. Khu ViÖt B¾c ®· chó ý ®Õn c«ng t¸c vïng cao, nhng cha chó ý ®óng møc. Tõ nay c¸c ®¶ng viªn, c¸n bé trong Khu cÇn thËt sù chó ý vËn ®éng, gióp ®ì ®ång bµo vÒ c¸c c«ng t¸c s¶n xuÊt, v¨n ho¸, vÖ sinh, phßng bÖnh ®Ó ®ång bµo vïng cao c¶i thiÖn dÇn ®êi sèng cña m×nh. §Ó ®Èy m¹nh c¸c c«ng t¸c trªn, cÇn ph¶i cñng cè vµ ph¸t triÓn §¶ng, cÇn ph¶i cã quyÕt t©m cñng cè §¶ng, cñng cè chi bé, t¨ng cêng ®oµn kÕt néi bé, n©ng cao tr×nh ®é chÝnh trÞ, t tëng, v¨n ho¸, nghiÖp vô cho c¸c ®¶ng viªn, c¸n bé. CÇn chó ý kÕt n¹p thªm ®¶ng viªn c¸c d©n téc vµ n÷ ®¶ng viªn ®Ó më réng hµng ngò §¶ng, ®ång thêi chó ý cñng cè vµ ph¸t triÓn §oµn Thanh niªn Lao ®éng. §¶ng viªn, ®oµn viªn ph¶i g¬ng mÉu trong viÖc ®oµn kÕt, häc tËp, c«ng t¸c. Mäi ngêi ph¶i ra søc trau dåi ®¹o ®øc x· héi chñ nghÜa. C¶i t¹o x· héi cò xÊu xa trë thµnh x· héi x· héi chñ nghÜa tèt ®Ñp lµ mét sù nghiÖp rÊt n®ng nÒ, nhng rÊt vÎ vang. Muèn lµm ®îc sù nghiÖp Êy, c¸c c¸n bé, ®¶ng viªn, ®oµn viªn cÇn cã ý thøc gi¸c ngé x· héi chñ nghÜa cao, mét lßng mét d¹ phÊn ®Êu cho chñ nghÜa x· héi. §Ó tu dìng ®¹o ®øc x· héi chñ nghÜa, ph¶i kiªn quyÕt chèng chñ nghÜa c¸ nh©n. Ph¶i lu«n lu«n tù phª b×nh mét c¸ch thËt thµ, tù phª b×nh tõ trªn xuèng díi. B¸c mong r»ng c¸c c¸n bé, ®¶ng viªn, ®oµn viªn trong Khu kiªn quyÕt thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô cña §¶ng giao cho, gãp phÇn ®a miÒn B¾c tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi, lµm c¬ së v÷ng m¹nh cho cuéc ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ.
Nãi ngµy 8-6-1959. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch,

Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr. 230-231.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NG¦êI QUYÕT T¢M TH× LóA §¦îC MïA
M®c dï ®Çu mïa th× h¹n h¸n kÐo dµi, cuèi mïa th× ma to giã lín, nhng ta ®· ®îc mïa hai vô liÒn. Vô mïa n¨m ngo¸i, ®æ ®ång mçi mÉu t©y ®îc 23 t¹ (nh÷ng n¨m tríc chØ ®îc tõ 13 ®Õn 18 t¹). Vô chiªm n¨m nay, ®æ ®ång mçi mÉu t©y ®îc 21 t¹ (nh÷ng n¨m tríc chØ ®îc tõ 12 ®Õn 14 t¹). Cã nh÷ng n«ng trêng ®îc 35 t¹ ®Õn 40 t¹. Cã nh÷ng tØnh nh Th¸i B×nh ®æ ®ång ®îc 26 t¹. V× sao cã kÕt qu¶ tèt ®Ñp Êy? - V× §¶ng vµ ChÝnh phñ ®· quyÕt t©m l·nh ®¹o n«ng d©n tranh thñ vô mïa vµ vô chiªm th¾ng lîi. - V× c¸n bé ®· quyÕt t©m biÕn quyÕt t©m cña §¶ng vµ ChÝnh phñ thµnh quyÕt t©m cña ®ång bµo n«ng d©n. - V× ®ång bµo n«ng d©n ®· quyÕt t©m theo ®óng sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, vît mäi khã kh¨n, ra søc chèng h¹n, c¶i tiÕn kü thuËt... ®Ó lµm cho vô mïa vµ vô chiªm th¾ng lîi. Mét ®iÒu chñ chèt n÷a, lµ n«ng d©n tiÕn vµo c¸ch lµm ¨n tËp thÓ. HiÖn nay, miÒn B¾c ®· cã 13.500 hîp t¸c x· vµ 25 v¹n tæ ®æi c«ng, gåm 85% tæng sè n«ng hé. §ã lµ mét lùc lîng to lín ®Ó tranh thñ th¾ng lîi. Hîp t¸c x· ®· ®a ®Õn cho n«ng d©n lîi Ých thÕ nµo? Vµi vÝ dô: ë Hng Yªn, vô chiªm nµy mçi mÉu ta cña hîp t¸c x· thu ho¹ch b×nh qu©n tõ 700 ®Õn 860 kil«, cßn n«ng d©n riªng lÎ chØ ®îc 600 ®Õn 660 kil«.

Hîp t¸c x· §øc Hîp, mçi hé x· viªn t¨ng thu nhiÒu lµ 700 kil«, Ýt nhÊt còng t¨ng 50 ®Õn 100 kil«. Nhng ®ã chØ lµ th¾ng lîi bíc ®Çu. Chóng ta chí nªn tù m·n. C¸n bé vµ n«ng d©n ta ph¶i quyÕt t©m phÊn ®Êu cho vô mïa nµy th¾ng lîi to h¬n n÷a. NhiÖm vô tríc m¾t vµ cÊp b¸ch cña c¸n bé vµ n«ng d©n lµ ph¶i thùc hiÖn mÊy viÖc cÇn thiÕt sau ®©y: - ChuÈn bÞ m¹ thËt ®ñ, ch¨m bãn m¹ thËt tèt. Ra søc lµm tiÓu thuû n«ng, bãn ph©n nhiÒu h¬n, c¶i tiÕn kü thuËt... Ph¶i xem träng ch¨n nu«i, hoa mµu vµ c©y c«ng nghiÖp. - GÊp rót hoµn thµnh c«ng viÖc ®¾p ®ª cho tèt, tæ chøc cho tèt viÖc phßng lôt chèng lôt vµ phßng b·o chèng b·o. - Cñng cè thËt tèt c¸c hîp t¸c x· vµ tæ ®æi c«ng, ®Ó lµm ®Çu tµu, lµm g¬ng mÉu. - §¶ng bé tØnh, huyÖn vµ x· ph¶i ®i s©u ®i s¸t, l·nh ®¹o ph¶i toµn diÖn, thËt ch®t chÏ vµ kÞp thêi. QuyÕt t©m, quyÕt t©m, l¹i quyÕt t©m, Th× vô mïa th¾ng lîi ta cÇm ch¾c trong tay!
TRÇN LùC B¸o Nh©n d©n, sè 1920, ngµy 18-6-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

CHèNG Mæ Bß BõA B·I
T¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm - §ã lµ khÈu hiÖu chóng ta ph¶i quyÕt t©m thùc hiÖn, ®Ó kh«ng ngõng ph¸t triÓn kinh tÕ vµ kh«ng ngõng n©ng cao ®êi sèng cña nh©n d©n. NhiÒu ®ång bµo ®· thÊm nhuÇn vµ thùc hiÖn khÈu hiÖu Êy. Song còng cã n¬i cha hiÓu thÊu vµ cha chÊp hµnh. HuyÖn Phó B×nh (tØnh Th¸i Nguyªn) thuéc vÒ h¹ng nµy. VÝ dô: chØ trong vµi ba th¸ng ®Çu n¨m nay, x· D¬ng Thµnh ®· mæ 23 con bß vµ x· H¬ng S¬n mæ 31 con: ®æ ®ång mçi x· mæ 27 con. BÊt kú héi nghÞ to hay lµ nhá, hÔ cã héi nghÞ lµ mæ bß. Héi nghÞ xãm ®Ó häc tËp bÇu héi ®ång, còng mæ bß. Héi nghÞ Héi ®ång nh©n d©n còng mæ bß. Héi nghÞ bÇu Uû ban hµnh chÝnh x·, còng mæ bß (x· H¬ng S¬n mæ mét lÇn hai con). Héi nghÞ b×nh d©n häc vô còng mæ bß. Héi nghÞ xãm, mæ bß. Héi nghÞ x·, mæ bß. Héi nghÞ huyÖn còng mæ bß! Ngîc ®êi h¬n n÷a lµ: Héi nghÞ phô l·o bµn vÒ s¶n xuÊt vµ tiÕt kiÖm, héi nghÞ liªn hoan tæ ®æi c«ng vµ khai m¹c hîp t¸c x· n«ng nghiÖp còng ®Òu mæ bß! Cã hîp t¸c x· mæ ®Õn hai con! Ph¶i CÇn kiÖm ®Ó x©y dùng hîp t¸c x·. KhÈu hiÖu nµy, c¸n bé vµ quÇn chóng c¸c x· Êy ®· quªn mÊt råi! §ã lµ l·ng phÝ rÊt nghiªm träng vµ kh¸ phæ biÕn trong c¶ huyÖn. Vµ kh«ng riªng g× ë huyÖn Phó B×nh, c¸c huyÖn kh¸c nh ViÖt Yªn, HiÖp Hoµ... (tØnh B¾c Giang) còng cã hiÖn tîng l·ng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

phÝ nh vËy. Ch¨n nu«i lµ mét môc quan träng trong kÕ ho¹ch ph¸t triÓn n«ng nghiÖp. MiÒn B¾c ta cã h¬n 5.000 x·, nÕu x· nµo còng m¾c sai lÇm nh D¬ng Thµnh vµ H¬ng S¬n, th× chØ trong mÊy th¸ng ®Çu n¨m, h¬n 135.000 con bß bÞ mæ. NÕu nh vËy, th× n«ng d©n sÏ thiÕu bß cµy! Ai ph¶i phô tr¸ch viÖc mæ bß bõa b·i? Cè nhiªn, c¸c c¬ quan l·nh ®¹o ®Þa ph¬ng ph¶i phô tr¸ch. Trùc tiÕp lµ ®¶ng bé, Uû ban hµnh chÝnh huyÖn vµ x·, c¸n bé vµ ®¶ng viªn trong c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· - ph¶i phô tr¸ch. C¸c c¬ quan vµ c¸c ®ång chÝ Êy cÇn ph¶i kiÓm th¶o s©u s¾c, söa ch÷a kÞp thêi; ph¶i l·nh ®¹o n«ng d©n chèng mæ bß bõa b·i, t¨ng cêng viÖc ch¨n nu«i vµ thùc hiÖn khÈu hiÖu: T¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm.
T.L. B¸o Nh©n d©n, sè 1922, ngµy 20-6-1959.

§IÖN BI£N PHñ
N¨m n¨m tríc ®©y, §iÖn Biªn Phñ lµ n¬i mµ h¬n 1.500 tªn binh sÜ Ph¸p ®· bá m¹ng vµ h¬n 14.000 tªn ®· bÞ qu©n ®éi ta b¾t lµm tï b×nh1*. Qu©n ®éi ta ®¹i th¾ng ë §iÖn Biªn Phñ ®· ®a thùc d©n Ph¸p ®Õn miÖng hè diÖt vong vµ ®a cuéc trêng kú kh¸ng chiÕn cña nh©n d©n ta ®Õn toµn th¾ng. Ngµy nay, §iÖn Biªn Phñ, chiÕn trêng oanh liÖt, ®· trë nªn mét n¬i x©y dùng hoµ b×nh. NhiÒu b¶n mêng xinh ®Ñp ®· ®îc x©y dùng. Kh¾p n¬i, cã nh÷ng n¬ng ng« vµ ruéng lóa xanh tèt mªnh m«ng. §ång bµo ®ang h¨ng h¸i thi ®ua, t¨ng gia s¶n xuÊt ®Ó n©ng cao thªm m·i ®êi sèng cña m×nh vµ ®Ó gãp phÇn vµo c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c. Nhng §iÖn Biªn Phñ vÉn tiÕp tôc ¸m ¶nh giai cÊp thèng trÞ Ph¸p vµ vÉn cßn lµ mét vÊn ®Ò g©y lôc ®ôc gi÷a bän thùc d©n. Tíng Nava nãi v× tíng C«nhi bÊt tµi mµ thÊt b¹i. Tíng C«nhi nãi v× tíng Nava bÊt lùc mµ thua to. C¸c tíng t¸ thùc d©n ®æ lçi lÉn nhau. Ngay sau khi qu©n Ph¸p ®¹i b¹i ë §iÖn Biªn Phñ, tíng giµ Catru ®îc lÖnh ®iÒu tra tr¸ch nhiÖm t¹i ai. Sau n¨m n¨m nghiªn cøu, võa råi, tíng Catru míi c«ng bè kÕt qu¶ cuéc ®iÒu tra, in thµnh mét quyÓn s¸ch. Chóng ta cã thÓ tãm t¾t lêi kÕt luËn cña tíng Catru b»ng mÊy ch÷: ThÊt b¹i lµ v×
1

* Con sè c«ng khai cña Ph¸p (T.G).

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Nava ngu si C«nhi d¹i dét... Tíng Catru ®· dß ®Õn "ngän nguån, l¹ch s«ng" vµ viÕt tiÕp: CÇn lªn ¸n nèt ChÝnh phñ Lanhen lµ lò ¬n hÌn cho nªn thÊt b¹i... KÕt luËn Êy rÊt ®óng. Song cã nh÷ng ®iÒu mµ tíng Catru kh«ng thÊy râ, ho®c kh«ng d¸m nãi, ®ã lµ: Thùc d©n Ph¸p së dÜ thÊt b¹i, v× chóng lµ phe tµ, lµ bän cíp níc; chiÕn tranh thùc d©n lµ phi nghÜa; vµ hÔ cßn chñ nghÜa thùc d©n th× Ph¸p cßn bÞ nhiÒu §iÖn Biªn Phñ ë c¸c thuéc ®Þa kh¸c. ViÖt Nam së dÜ th¾ng lîi lµ v× qu©n vµ d©n ta ®oµn kÕt nhÊt trÝ, kh¸ng chiÕn anh dòng, v× chÝnh nghÜa ë vÒ phÝa ta. Tíng giµ Catru còng quªn mét ch©n lý lµ: Khi mét d©n téc ®· ®oµn kÕt ch®t chÏ, vïng dËy chiÕn ®Êu ®Ó giµnh l¹i quyÒn ®éc lËp cña m×nh, th× kh«ng cã lùc lîng ph¶n ®éng nµo ng¨n c¶n ®îc hä vµ hä nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. VËy cã th¬ r»ng: Còng trong mét cuéc §iÖn Biªn , Ta mõng th¾ng lîi, Ph¸p phiÒn xÊu xa. Tr¨m n¨m trong câi ngêi ta, Bªn chÝnh ¾t th¾ng, bªn tµ ¾t thua.
T.L. B¸o Nh©n d©n, sè 1923, ngµy 21-6-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

DIÔN V¡N CHµO MõNG TæNG THèNG XUC¸CN¤ T¹I S¢N BAY GIA L¢M
Tha Tæng thèng kÝnh mÕn, Tha c¸c vÞ vµ c¸c b¹n, H«m nay, nh©n d©n ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hßa v« cïng sung síng ®îc tiÕp ®ãn Tæng thèng Xuc¸cn«, vÞ l·nh tô vÜ ®¹i cña nh©n d©n In®«nªxia anh em, ngêi bÇu b¹n kÝnh mÕn cña nh©n d©n ViÖt Nam. VÒ phÇn t«i, t«i hÕt søc vui mõng ®îc g®p l¹i Bung1) C¸cn«, ngêi b¹n chÝ t×nh, ngêi anh em kÕt nghÜa. §îc ®ãn tiÕp Tæng thèng Xuc¸cn«, nh©n d©n ViÖt Nam cã c¶m tëng vui síng nh ®îc «m Êp vµo lßng m×nh 88 triÖu anh em In®«nªxia anh dòng. Cã mèi t×nh th¬ng yªu Êy, v× hai d©n téc ta cïng cã mét hoµn c¶nh gièng nhau, cïng cã mét lÞch sö vÎ vang kh¸ng chiÕn oanh liÖt chèng bän thùc d©n cíp níc, giµnh l¹i ®éc lËp tù do. Hai d©n téc ta ®Òu ph¶i tiÕp tôc ®Êu tranh ®Ó gi¶i phãng hoµn toµn ®Êt níc vµ trong cuéc ®Êu tranh ®ã, hai d©n téc ta th«ng c¶m lÉn nhau, ñng hé lÉn nhau. Mïa Xu©n n¨m nay, h«m t«i ®Õn Thñ ®« Giac¸cta, Tæng thèng Xuc¸cn« n¾m ch®t tay t«i vµ nãi: "§èi víi mét d©n téc chiÕn ®Êu th× kh«ng cã lóc nµo nghØ ng¬i. Vµ chóng t«i ch¾c r»ng ngµy mµ In®«nªxia hoµn toµn tù do sÏ ®Õn, ngµy mµ miÒn T©y Iri¨ng cña níc chóng t«i hoµn toµn tù do sÏ ®Õn; còng nh t«i tin ch¾c r»ng níc ViÖt Nam nhÊt ®Þnh sÏ ®îc tù do hoµn toµn".
1

H«m nay, t«i còng xiÕt ch®t tay Tæng thèng Xuc¸cn« vµ høa r»ng: Chóng t«i kiªn quyÕt ®Êu tranh ®Ó thèng nhÊt ®Êt níc ViÖt Nam chóng t«i, ®ång thêi chóng t«i còng kiªn quyÕt ñng hé In®«nªxia anh em ®Êu tranh gi¶i phãng hoµn toµn miÒn T©y Iri¨ng. Vµ chóng t«i tin ch¾c r»ng hai d©n téc ta nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Sau cuéc ®i th¨m qua nhiÒu níc chung quanh qu¶ ®Þa cÇu, tríc khi trë vÒ Tæ quèc m×nh, Tæng thèng Xuc¸cn« ®· ®Ó dµnh thêi giê ®Õn th¨m níc chóng t«i, ®®ng chuyÓn cho nh©n d©n ViÖt Nam chóng t«i t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt cña nh©n d©n In®«nªxia anh em. Chóng t«i nhiÖt liÖt hoan nghªnh Tæng thèng vµ c¸c vÞ cïng ®i. Chóng t«i nhiÖt liÖt c¶m ¬n Tæng thèng vµ nh©n d©n In®«nªxia. Chóng t«i mong r»ng trong nh÷ng ngµy lu l¹i ë ®©y, Tæng thèng sÏ vui vÎ coi ë ViÖt Nam còng nh ë quª h¬ng m×nh, nh ë nhµ m×nh vËy. Trong thêi gian ®ã, còng nh anh em, chÞ em In®«nªxia, nh©n d©n ViÖt Nam s½n sµng d©ng c¶ tÊm lßng kÝnh mÕn cho Bung C¸cn«. T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m! Hi®óp1) Bung C¸cn«! Míc®¬ca2)!
§äc ngµy 24-6-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1927, ngµy 25-6-1959.

1 2

) Bung: tiÕng In®«nªxia cã nghÜa lµ "Anh c¶".

) Hi®óp: mu«n n¨m. ) Míc®¬ca: §éc lËp. (Lêi chµo c¸ch m¹ng cña In®«nªxia).

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

DIÔN V¡N T¹I BUæI TIÖC CHI£U §·I TæNG THèNG XUC¸CN¤
Tha Tæng thèng kÝnh mÕn, Tha c¸c vÞ vµ c¸c b¹n, Chóng t«i lu«n lu«n ghi nhí vµ biÕt ¬n t×nh th©n ¸i nh anh em ruét thÞt cña Tæng thèng vµ nh©n d©n In®«nªxia ®èi víi chóng t«i vµ ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam trong lóc chóng t«i ®Õn th¨m níc In®«nªxia t¬i ®Ñp. LÇn nµy nh©n d©n ViÖt Nam - kh¾p thµnh thÞ vµ th«n quª, tõ c¸c ®¬n vÞ bé ®éi ®Õn c¸c trêng häc, c¸c nhµ m¸y, c¸c c¬ quan vµ ®oµn thÓ - ®Òu s«i næi hoan nghªnh Tæng thèng Xuc¸cn«, ®Òu tá t×nh kÝnh mÕn s©u s¾c ®èi víi vÞ l·nh tô vÜ ®¹i cña nh©n d©n In®«nªxia anh em, ngêi b¹n chÝ thiÕt cña nh©n d©n ViÖt Nam, ngêi chiÕn sÜ anh dòng chèng thùc d©n ®Õ quèc. Tha Tæng thèng kÝnh mÕn, Tha c¸c vÞ vµ c¸c b¹n, Hai d©n téc chóng ta cã quan hÖ anh em tõ l©u ®êi. Nhng trong mét thêi gian kh¸ dµi, bän ®Õ quèc ®· cíp níc chóng ta, ®· x©y mét bøc têng ng¨n c¸ch hai d©n téc chóng ta. Nay, nh©n d©n anh dòng hai níc chóng ta ®· ®Ëp tan xiÒng xÝch n« lÖ, ®· ph¸ ®æ bøc têng chia rÏ cña ®Õ quèc thùc d©n, ®· dÞch l¹i gÇn nhau, ®· nèi l¹i t×nh h÷u nghÞ s½n cã. Tæng thèng ®Õn th¨m ViÖt Nam lÇn nµy, lµm cho nh©n d©n hai níc chóng ta cµng gÇn gòi nhau h¬n n÷a, t×nh h÷u nghÞ cµng ph¸t triÓn vµ cñng cè h¬n n÷a.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Tuy vËy, cßn chñ nghÜa ®Õ quèc th× chóng cßn ©m mu g©y chiÕn tranh, cßn ho¹t ®éng ph¸ ho¹i vµ chia rÏ. V× chóng mµ miÒn T©y Iri¨ng cßn bÞ t¸ch rêi víi Tæ quèc In®«nªxia, níc ViÖt Nam cßn t¹m thêi bÞ chia c¾t. Tæng thèng Xuc¸cn« thêng nãi: Hai d©n téc chóng ta cïng ®Êu tranh cho mét lý tëng chung, lµ lo¹i trõ cho hÕt chñ nghÜa ®Õ quèc thùc d©n trªn thÕ giíi. Chóng t«i hoµn toµn ®ång ý víi Tæng thèng. Vµ mét lÇn n÷a, chóng t«i trÞnh träng tuyªn bè r»ng: Trong cuéc ®Êu tranh gi¶i phãng miÒn T©y Iri¨ng, nh©n d©n ViÖt Nam hoµn toµn ñng hé nh©n d©n In®«nªxia anh em vµ coi th¾ng lîi cña In®«nªxia còng nh th¾ng lîi cña b¶n th©n m×nh. Chóng t«i còng ch¾c ch¾n r»ng: Trong cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt ®Êt níc cña m×nh, nh©n d©n ViÖt Nam còng ®îc nh©n d©n In®«nªxia hÕt søc ñng hé. Vµ chóng t«i tin ch¾c r»ng: Víi sù ®oµn kÕt ®Êu tranh cña hai d©n téc ta, víi sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n thÕ giíi yªu chuéng hoµ b×nh vµ chÝnh nghÜa, lêi nãi cña Tæng thèng Xuc¸cn« nhÊt ®Þnh sÏ ®îc thùc hiÖn, chñ nghÜa ®Õ quèc thùc d©n nhÊt ®Þnh sÏ bÞ lo¹i trõ, chóng ta nhÊt ®Þnh sÏ th¾ng lîi. Trong cuéc ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc vµ thèng nhÊt ®Êt níc, nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia ®· ñng hé lÉn nhau, l¹i bæ sung cho nhau. Mét vÝ dô: Cuéc th¾ng lîi §iÖn Biªn Phñ ë ViÖt Nam ®· gióp cho nh©n d©n c¸c thuéc ®Þa thÊy r»ng: NÕu ®oµn kÕt nhÊt trÝ, th× dï víi vò khÝ th« s¬ hä còng ®¸nh ®uæi ®îc lò thùc d©n cíp níc. Héi nghÞ B¨ng®ung mµ Tæng thèng Xuc¸cn« lµ mét trong nh÷ng ngêi chñ tr× vµ nh©n d©n In®«nªxia ®· gãp phÇn to lín, ®· t¨ng cêng tinh thÇn ®oµn kÕt vµ chÝ khÝ chiÕn ®Êu cña c¸c d©n téc ¸ - Phi vµ ®· nªu cao n¨m nguyªn t¾c chung sèng hoµ b×nh kh¾p thÕ giíi.

LÇn nµy cuéc ®i th¨m cña Tæng thèng ®Õn nhiÒu níc ®· kÕt thóc th¾ng lîi, ®· n©ng cao thªm n÷a uy tÝn cña In®«nªxia vµ lµm tá râ thªm n÷a lùc lîng ngµy cµng hïng m¹nh cña nh©n d©n ¸ - Phi, trong ®ã cã c¶ nh©n d©n ViÖt Nam. V× vËy, nh©n d©n ViÖt Nam nhiÖt liÖt chóc mõng th¾ng lîi to lín cña Tæng thèng vµ nhiÖt liÖt c¶m ¬n Tæng thèng. Nh©n dÞp nµy, t«i ®Ò nghÞ c¸c vÞ vµ c¸c b¹n n©ng cèc: Chóc søc khoÎ Tæng thèng Xuc¸cn«, Chóc søc khoÎ c¸c vÞ vµ c¸c b¹n, Chóc sù thÞnh vîng cña níc Céng hoµ In®«nªxia, Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia mu«n n¨m! Chóc hoµ b×nh thÕ giíi vµ sù hîp t¸c h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc ngµy cµng bÒn v÷ng!
§äc tèi 24-6-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1928, ngµy 26-6-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

VµI ý KIÕN VÒ MÊY CUéC TR¦NG BµY
Võa råi cã mÊy cuéc trng bµy "C¶i tiÕn kü thuËt vµ ph¸t minh s¸ng kiÕn" cña Tæng côc hËu cÇn vµ cña lao ®éng Hµ Néi. Riªng cuéc trng bµy cña lao ®éng Hµ Néi ®· cã h¬n 11 v¹n ngêi vµ ®¹i biÓu cña 125 ®oµn thÓ ®Õn xem. Sè ngêi ®Õn xem n¬i trng bµy cña Tæng côc hËu cÇn còng rÊt ®«ng ®¶o. §iÒu ®ã chøng tá r»ng nh©n d©n ta rÊt chó ý ®Õn viÖc c¶i tiÕn kü thuËt. Trong c¸c cuéc trng bµy Êy, ngêi ta thÊy nhiÒu s¸ng kiÕn rÊt hay, rÊt tèt. Tuy míi lµ bíc ®Çu, nh÷ng s¸ng kiÕn Êy ®Òu ®a l¹i kÕt qu¶: n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, t¨ng chÊt lîng, gi¶m gi¸ thµnh, nghÜa lµ gãp phÇn vµo c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Nh÷ng kÕt qu¶ Êy chøng tá r»ng c¸c ®ång chÝ bé

®éi, c«ng nh©n vµ lao ®éng trÝ ãc ®· b¾t ®Çu d¸m nghÜ, d¸m lµm. Nghe nãi: Ban tæ chøc ®ang xÐt duyÖt ®Ó khen thëng nh÷ng s¸ng kiÕn cã gi¸ trÞ. Ban tæ chøc lµm nh thÕ lµ ®óng. Nhng chØ xÐt duyÖt vµ khen thëng th«i, cha ®ñ. Cßn cÇn ph¶i thÝ nghiÖm ¸p dông, ra søc c¶i tiÕn vµ phæ biÕn réng r·i nh÷ng s¸ng kiÕn Êy. Mét vÝ dô: Trong viÖc ®µo ®Êt, v× c¶i tiÕn chót Ýt kü thuËt mµ c¸c ®ång chÝ bé ®éi thêng t¨ng n¨ng suÊt tõ 50% ®Õn 100%, cã khi nhiÒu h¬n n÷a. NÕu phæ biÕn réng kh¾p th× chØ mét kinh nghiÖm Êy, ®· lîi nhiÒu cho Nhµ níc, cho nh©n d©n. QuÇn chóng lao ®éng ta thêng cã nhiÒu s¸ng kiÕn. Song mét sè c¸n bé quan liªu ch¼ng nh÷ng kh«ng khuyÕn khÝch mµ cßn k×m h·m s¸ng kiÕn cña quÇn chóng. Mét vÝ dô: C«ng nh©n Hßn Gai cã nhiÒu s¸ng kiÕn, nhng "Héi ®ång duyÖt s¸ng kiÕn" th× tõ ®Çu n¨m ®Õn nay kh«ng häp. Anh em c«ng nh©n hái, th× c¸n bé l·nh ®¹o chØ tr¶ lêi thon lán mét c©u: BËn viÖc qu¸, kh«ng häp ®îc (!). Than «i: C¸n bé l·nh ®¹o nhµ ta, Quan liªu ®Õn thÕ, thËt lµ quan liªu! HiÖn nay, cuéc vËn ®éng c¶i tiÕn qu¶n lý xÝ nghiÖp ®ang lµm cho quÇn chóng c«ng nh©n cµng hiÓu râ hä cã tr¸ch nhiÖm lµm chñ xÝ nghiÖp, lµm chñ níc nhµ, do ®ã hä cµng cã nhiÒu s¸ng kiÕn míi. VËy tr¸ch nhiÖm cña c¸n bé l·nh ®¹o (tõ Bé ®Õn xÝ nghiÖp vµ c«ng trêng) lµ ph¶i ra søc khuyÕn khÝch, xÐt

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

duyÖt nhanh chãng, ¸p dông, c¶i tiÕn vµ phæ biÕn réng r·i nh÷ng s¸ng kiÕn tèt. Cã nh thÕ, th× nh÷ng cuéc trng bµy "c¶i tiÕn kü thuËt" míi cã t¸c dông thËt thiÕt thùc.
T.L. B¸o Nh©n d©n, sè 1927, ngµy 25-6-1959.

NãI CHUYÖN VíI SINH VI£N §¹I HäC CHµO MõNG TæNG THèNG XUC¸CN¤
Hµ Néi ta cã nhiÒu trêng mµ Trêng ®¹i häc cña c¸c ch¸u ®îc nhiÒu vinh dù ®ãn kh¸ch quý. Nh÷ng kh¸ch tõ c¸c níc b¹n anh em ®Õn ViÖt Nam lµ ®Õn th¨m c¸c ch¸u. B¸c C¸cn« kh«ng muèn ngêi ta gäi lµ B¸c mµ lµ Anh c¶, lµ Bung C¸cn« bëi v× B¸c C¸cn« muèn gÇn gòi nhiÒu, gÇn gòi m·i víi thanh niªn. H«m nay B¸c C¸cn« ®Õn th¨m c¸c ch¸u, ®Êy ch¼ng nh÷ng lµ mét vÞ l·nh tô vÜ ®¹i cña mét d©n téc 88 triÖu d©n ®a ®Õn cho c¸c ch¸u t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt cña nh©n d©n In®«nªxia, cña thanh niªn In®«nªxia mµ B¸c C¸cn« ®Õn th¨m c¸c ch¸u lÊy danh nghÜa lµ cùu sinh viªn. B¸c C¸cn« ®Õn ®©y ch¼ng nh÷ng ®Ó nãi chuyÖn víi c¸c ch¸u, nhng mµ c¸c ch¸u ph¶i xem B¸c C¸cn« lµ mét tÊm g¬ng c¸ch m¹ng tõ lóc nhá, tõ trong trêng häc ra ngoµi trêng häc, tõ lóc tù do còng nh mêi mÊy n¨m tï téi, lu«n lu«n hy sinh phÊn ®Êu cho ®éc lËp d©n téc, cho d©n chñ, cho hoµ b×nh thÕ giíi. B¸c C¸cn« ®· nãi víi c¸c ch¸u nh÷ng g×? Nãi t¬ng lai cña loµi ngêi mét phÇn lín lµ ë trong c¸c ch¸u thanh niªn - tøc lµ c¸c ch¸u lµ chñ nh©n, lµ «ng chñ, bµ chñ t¬ng lai cña tr¸i ®Êt. Nhng muèn cho xøng ®¸ng víi «ng chñ, bµ chñ th× ph¶i lµm thÕ nµo? Kh«ng ph¶i cø ngåi khoanh tay sÏ lµ «ng chñ, bµ chñ, mµ: 1. Ph¶i ®oµn kÕt ch®t chÏ. 2. Cè g¾ng häc tËp cho tèt.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

3. Ph¶i lao ®éng cho tèt. 4. Vît mäi khã kh¨n ®Ó mµ chiÕn th¾ng, ®Ó hëng thô tÊt c¶ nh÷ng khoa häc, nh÷ng hiÓu biÕt cña thêi ®¹i thÕ kû thø XX. Muèn nh thÕ th× ph¶i thÕ nµo? B¸c C¸cn« ®· nãi: ph¶i chiÕn th¾ng nh÷ng tËt xÊu c¸ nh©n chñ nghÜa vµ cã tinh thÇn x· héi chñ nghÜa. C¸c ch¸u ®· cã tinh thÇn x· héi chñ nghÜa, cßn c¸ nh©n chñ nghÜa còng cßn nhiÒu. C¸c ch¸u ch¾c biÕt trong x· héi, trong mét con ngêi còng thÕ, cã c¸i thiÖn vµ ¸c. Hai c¸i nã tranh ®Êu víi nhau. Nãi c¸i "thiÖn" tøc lµ tinh thÇn x· héi chñ nghÜa, tinh thÇn chiÕn ®Êu mµ th¾ng th× c¸ nh©n chñ nghÜa sÏ thua, mµ nÕu c¸ nh©n chñ nghÜa th¾ng th× tinh thÇn x· héi chñ nghÜa sÏ thua. C¸c ch¸u lµ nh÷ng ngêi tiÕp tôc x©y dùng chñ nghÜa x· héi, x©y dùng ®©y lµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi cho c¸c ch¸u. B¸c, ®µn anh cã tuæi råi, cã hëng x· héi chñ nghÜa còng kh«ng ®îc mÊy v× giµ råi, hëng h¹nh phóc x· héi chñ nghÜa lµ c¸c ch¸u. V× vËy c¸c ch¸u ph¶i ra søc x©y dùng x· héi chñ nghÜa. Muèn x©y dùng x· héi chñ nghÜa ph¶i cã tinh thÇn x· héi chñ nghÜa, muèn cã tinh thÇn x· héi chñ nghÜa ph¶i ®¸nh b¹i chñ nghÜa c¸ nh©n. C¸c ch¸u cã ®¸nh b¹i ®îc chñ nghÜa c¸ nh©n kh«ng? Cã quyÕt t©m kh«ng? Cã häc ®îc g¬ng s¸ng Bung C¸cn« kh«ng? ThÕ th× B¸c vµ Bung C¸cn« chê ®îi nh÷ng thµnh tÝch cña c¸c ch¸u trong häc tËp, trong lao ®éng, trong ®oµn kÕt, trong viÖc ®¸nh b¹i chñ nghÜa c¸ nh©n vµ trong th¾ng lîi cña chñ nghÜa x· héi. C¸c ch¸u cã lµm ®îc kh«ng ? Cã ch¾c ch¾n kh«ng? B©y giê ®©y, thay m®t c¸c ch¸u, B¸c göi ®Õn c¸c b¹n thanh niªn vµ c¸c b¹n häc sinh, sinh viªn In®«nªxia tÊt c¶ t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt vµ ý chÝ thi ®ua x· héi chñ nghÜa cña thanh niªn vµ sinh viªn ViÖt Nam.
Nãi ngµy 26-6-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1929, ngµy 27-6-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

DIÔN V¡N TRONG LÔ TRAO TÆNG TæNG THèNG XUC¸CN¤ HU¢N CH¦¥NG KH¸NG CHIÕN H¹NG NHÊT
Tha Tæng thèng kÝnh mÕn, Tha c¸c vÞ vµ c¸c b¹n, H«m nay, t«i rÊt lÊy lµm vinh h¹nh ®îc thay m®t ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ trao t®ng B¸c sÜ Xuc¸cn«, Tæng thèng níc Céng hoµ In®«nªxia, Hu©n ch¬ng Kh¸ng chiÕn h¹ng NhÊt. ë níc ViÖt Nam chóng t«i, Hu©n ch¬ng nµy lµ ®Ó ghi c«ng tr¹ng nh÷ng ngêi ®· cã cèng hiÕn to lín vµo cuéc kh¸ng chiÕn trêng kú gian khæ chèng thùc d©n hung tµn, giµnh l¹i ®éc lËp d©n téc. Tæng thèng lµ vÞ l·nh tô ®Çu tiªn cña mét níc b¹n sÏ mang Hu©n ch¬ng cao quý nµy cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt kÝnh mÕn Tæng thèng lµ ngêi chiÕn sÜ gan gãc, tiªu biÓu cho ý chÝ quËt cêng vµ tinh thÇn nång nµn yªu níc cña nh©n d©n In®«nªxia; lµ ngêi ®· tæ chøc vµ l·nh ®¹o bé ®éi du kÝch vµ qu©n ®éi chÝnh quy In®«nªxia ®¸nh th¾ng bän thùc d©n; lµ ngêi ®· x©y dùng nÒn ®éc lËp vµ níc Céng hoµ In®«nªxia. Nh©n d©n ViÖt Nam vui mõng tríc nh÷ng th¾ng lîi

cña In®«nªxia vµ coi ®ã nh th¾ng lîi cña m×nh, kÝnh mÕn l·nh tô cña nh©n d©n In®«nªxia nh l·nh tô cña m×nh, cho nªn rÊt sung síng ®îc t®ng Tæng thèng Hu©n ch¬ng cao quý nµy. Xin Tæng thèng vui lßng nhËn lÊy nã, ®ång thêi nhËn lÊy tÊm lßng th©n ¸i nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ.
Nãi ngµy 27-6-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1930, ngµy 28-6-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

NãI CHUYÖN T¹I CUéC MÝT TINH CHµO MõNG TæNG THèNG XUC¸CN¤
Chóng ta rÊt c¶m ¬n vµ c¶m ®éng vÒ nh÷ng lêi cña Bung C¸cn«. B©y giê chóng ta kh«ng gäi Tæng thèng Xuc¸cn« mµ lµ Bung C¸cn«, lµ ngêi Anh c¶ C¸cn«. Nh÷ng lêi th¾m thiÕt cña Bung C¸cn« võa nãi víi chóng ta lµ g×? Chóng ta cã thÓ tãm t¾t nh sau: Bung C¸cn« víi nh©n d©n In®«nªxia, ®èi víi chóng ta lµ: Níc xa mµ lßng kh«ng xa, ThËt lµ bÇu b¹n, thËt lµ anh em! Cßn ý nghÜa cña Bung C¸cn« nãi víi chóng ta lµ thÕ nµo? §oµn kÕt, ®oµn kÕt, l¹i ®oµn kÕt, Khã kh¨n g× chóng ta còng nhÊt ®Þnh vît ®îc hÕt, KÎ thï nµo chóng ta còng ®¸nh tan hÕt, Th¾ng lîi to lín g× chóng ta còng tranh thñ ®îc hÕt. Mïa Xu©n n¨m nay, lóc B¸c sang th¨m In®«nªxia, ch¼ng nh÷ng trong gia ®×nh Tæng thèng, tõ b¸c g¸i cho ®Õn c¸c ch¸u coi B¸c nh mét ngêi anh em trong nhµ mµ c¶ ChÝnh phñ, Quèc héi vµ tÊt c¶ nh©n d©n In®«nªxia còng kh«ng xem B¸c lµ ngêi kh¸ch mµ xem B¸c lµ ngêi anh em b¹n h÷u th©n thiÕt cña In®«nªxia.

B¸c ë bªn Êy mêi ngµy, ®i tØnh nµy qua tØnh kh¸c, hµng triÖu nh©n d©n ra ®ãn B¸c, lu«n lu«n tá ra mét tinh thÇn rÊt nång nhiÖt. T×nh Êy kh«ng chØ tá cho B¸c mµ cßn tá cho tÊt c¶ nh©n d©n ViÖt Nam. B¸c C¸cn« lÇn nµy tõ In®«nªxia ®i th¨m c¸c níc, ®i quanh qu¶ ®Þa cÇu, ®i mêi mÊy níc, ®i tíi mÊy chôc v¹n c©y sè, nhng ®Õn cuéc ®i th¨m cuèi cïng, Bung C¸cn« ghÐ l¹i ®Ó ®Õn th¨m níc ViÖt Nam, ®Õn th¨m nh©n d©n chóng ta. §©y lµ t×nh nghÜa s©u xa ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam chóng ta. Tõ h«m B¸c C¸cn« ®Õn ®Êt níc chóng ta, B¸c C¸cn« muèn ®i nhiÒu n¬i, muèn ®i H¶i Phßng, Hßn Gai, muèn ®i th¨m c¸c n¬i kh¸c nhau, nhng v× B¸c cã tr¸ch nhiÖm gi÷ g×n søc khoÎ cho B¸c C¸cn« nªn B¸c ng¨n trë B¸c C¸cn«, v× B¸c C¸cn« khi vÒ Tæ quèc th× c«ng viÖc rÊt nhiÒu. B©y giê c¸c ch¸u, c¸c c«, c¸c chó ®· nghe nh÷ng lêi t©m huyÕt cña B¸c C¸cn«: ®oµn kÕt, lao ®éng ®Ó x©y dùng mét níc x· héi chñ nghÜa. §oµn kÕt ®Ó ®¸nh b¹i tÊt c¶ nh÷ng qu©n thï. B¸c ch¾c r»ng c¸c c«, c¸c chó, c¸c ch¸u ®Òu thÊm nhuÇn nh÷ng lêi t©m huyÕt cña B¸c C¸cn«. ThÕ b©y giê ®Ó thùc hiÖn nh÷ng lêi Êy, chóng ta ph¶i lµm g×? §oµn kÕt, lao ®éng, t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. C¸c ch¸u häc cho ngoan, gi÷ kû luËt cho ngoan, tuú søc m×nh mµ lao ®éng cho ngoan ®Ó chóng ta tiÕn lªn x©y dùng mét níc x· héi chñ nghÜa tøc lµ mét níc cã mét cuéc ®êi Êm no, b×nh ®¼ng, tù do vµ ®éc lËp, tøc lµ níc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh. Trong lóc c¸c c«, c¸c chó thùc hiÖn nhiÖm vô cña m×nh th× c¸c c«, c¸c chó cã thÓ viÕt th b¸o c¸o tin mõng cho B¸c C¸cn« vµ anh em In®«nªxia. Cuèi cïng, B¸c cïng c¸c ch¸u h« mÊy khÈu hiÖu: T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n In®«nªxia mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Chñ nghÜa x· héi mu«n n¨m! Hi®óp Bung C¸cn«!

§¸P Tõ T¹I BUæI TIÖC CHI£U §·I CñA TæNG THèNG XUC¸CN¤
Níc In®«nªxia thèng nhÊt, níc ViÖt Nam thèng nhÊt mu«n n¨m! Míc®¬ca!
Nãi ngµy 28-6-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1931, ngµy 29-6-1959.

Tha Tæng thèng Xuc¸cn«, ngêi b¹n th©n thiÕt cña nh©n d©n ViÖt Nam, ngêi anh em kÕt nghÜa cña t«i, Tha c¸c vÞ vµ c¸c b¹n, Chóng t«i thµnh thËt c¶m ¬n nh÷ng lêi th¾m thiÕt cña Tæng thèng ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam. L®ng nghe lêi nãi nh ru, T×nh h÷u nghÞ gi÷a hai d©n téc mu«n thu v÷ng bÒn! Chóng ta cïng bíc tiÕn lªn, Thèng nhÊt vµ ®éc lËp, chóng ta x©y dùng c¸i nÒn vÎ vang. In®«nªxia nhÊt ®Þnh sÏ lÊy l¹i miÒn T©y Iri¨ng, ViÖt Nam nhÊt ®Þnh thèng nhÊt, ®Õ quèc chñ nghÜa nhÊt ®Þnh sÏ tan, tan tµnh. Chóng sÏ hÕt chç ©m mu ph¸ ho¹i vµ chiÕn tranh. Lùc lîng chñ nghÜa x· héi th× trëng thµnh kh¾p n¬i. Chóng ta cïng nhau x©y dùng cuéc ®êi, Ngêi ngêi sung síng, ngêi ngêi Êm no. Tha c¸c vÞ vµ c¸c b¹n, T«i ®Ò nghÞ chóng ta cïng n©ng cèc vµ h« to: Chóc hoµ b×nh v¹n tuÕ! Chóc Bung C¸cn« søc khoÎ dåi dµo!
§äc ngµy 28-6-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1931, ngµy 29-6-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

LêI TIÔN TæNG THèNG XUC¸CN¤ T¹I S¢N BAY GIA L¢M
Tha Tæng thèng kÝnh mÕn, Tha c¸c vÞ vµ c¸c b¹n, Thêi gian Tæng thèng lu l¹i ë ViÖt Nam chóng t«i lÇn nµy qu¸ ng¾n ngñi! Nhng v× Tæng thèng ®i v¾ng ®· h¬n hai th¸ng, nh©n d©n In®«nªxia nhí nhung vµ chê ®îi l·nh tô kÝnh mÕn cña hä, mét ngµy dµi nh ba thu. ThËt lµ: C¸nh hång bay bæng tuyÖt vêi, Tr«ng mßn con m¾t, ph¬ng trêi ®¨m ®¨m! V× vËy, nh©n d©n ViÖt Nam kh«ng tiÖn yªu cÇu Tæng thèng ë l¹i víi chóng t«i l©u h¬n n÷a. Chóng t«i íc ao r»ng lÇn sau ®Õn th¨m ViÖt Nam, Tæng thèng sÏ ë l¹i l©u h¬n gÊp mÊy lÇn nµy. B©y giê khã mµ t¶ ®îc t×nh quyÕn luyÕn cña nh©n d©n ViÖt Nam ®èi víi Bung C¸cn«: Nhí nhung trong lóc chia tay, TÊm lßng lu luyÕn cïng bay theo Ngêi. Ngêi vÒ Tæ quèc xa kh¬i, chóc Ngêi th¾ng lîi, chóc Ngêi b×nh an. Nh©n d©n ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ nhê Tæng thèng chuyÓn ®Õn nh©n d©n vµ ChÝnh phñ In®«nªxia anh em lêi chµo h÷u nghÞ nhÊt. Riªng Paman1) Hå th× nhê Bung C¸cn« chuyÓn cho
1

tÊt c¶ anh em, chÞ em In®«nªxia lêi chóc phóc ch©n thµnh nhÊt, vµ chuyÓn cho c¸c ch¸u thanh niªn vµ nhi ®ång In®«nªxia nhiÒu c¸i h«n. Mét lÇn n÷a, t«i ®Ò nghÞ tÊt c¶ chóng ta h« mÊy khÈu hiÖu: Chóc Tæng thèng vµ c¸c vÞ cïng ®i lªn ®êng m¹nh khoÎ! T×nh h÷u nghÞ gi÷a hai níc ViÖt Nam vµ In®«nªxia mu«n n¨m! Tinh thÇn B¨ng®ung mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m! Hi®óp Bung C¸cn«! Míc®¬ca!
§äc ngµy 29-6-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 1932, ngµy 30-6-1959.

) Paman: tiÕng In®«nªxia cã nghÜa lµ "B¸c".

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

XEM VIÖN B¶O TµNG C¸CH M¹NG
C¸c em tiÓu häc sinh ®Õn xem ViÖn b¶o tµng Lç TÊn. §Ôn chç trng bµy nh÷ng quyÓn sæ tay cña Lç TÊn, quyÓn nµo còng rÊt s¹ch sÏ chØnh tÒ. C« gi¸o giíi thiÖu mét c¸ch hiÒn lµnh: "C¸c em thö so s¸nh xem, sæ tay cña c¸c em cã s¹ch sÏ chØnh tÒ nh thÕ kh«ng?". C¸c em häc sinh thËt thµ "liªn hÖ" vµ tõ ®ã, s¸ch vë vµ sæ s¸ch cña c¸c em tiÕn bé nhiÒu. §ã lµ mét c©u chuyÖn thËt ë Trung Quèc. H«m cïng ®i xem ViÖn b¶o tµng c¸ch m¹ng víi Tæng thèng Xuc¸cn«, mét ngêi b¹n nãi mét c¸ch th¾m thiÕt: "NÕu ngêi ta chó ý, th× xem ViÖn b¶o tµng c¸ch m¹ng mét lÇn còng b»ng häc mét pho lÞch sö c¸ch m¹ng". Xem nh÷ng hiÖn vËt, ViÖn b¶o tµng cho chóng ta thÊy râ: - §Êt níc ViÖt Nam t¬i ®Ñp vµ giµu cã. Nh©n d©n ViÖt Nam th«ng minh vµ cÇn cï. Nhng tríc ®©y, bän thùc d©n vµ phong kiÕn ®· ®a nh©n d©n ta vµo mét hoµn c¶nh ®en tèi vµ bÇn cïng. ChÝnh trÞ th× kh«ng cã d©n chñ tù do. VËt chÊt th× nghÌo nµn cùc khæ. Bi th¶m nhÊt lµ vµo §«ng - Xu©n n¨m 1944-1945, chØ ë miÒn B¾c ®· cã h¬n hai triÖu ngêi chÕt ®ãi! Xem nh÷ng h×nh ¶nh Êy, ai mµ kh«ng tøc giËn, c¨m thï? - Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt anh dòng. Nh÷ng cuéc khëi nghÜa chèng thùc d©n Ph¸p liªn tiÕp kh«ng ngít. Ngêi tríc ng·, th× tr¨m ngh×n ngêi sau næi lªn, v« cïng oanh liÖt. Nhng ®Õn ngµy cã §¶ng cña giai cÊp c«ng

nh©n l·nh ®¹o, c¸ch m¹ng míi thµnh c«ng. Thµnh c«ng Êy lµ kÕt qu¶ cña sù ®Êu tranh dÎo dai vµ hy sinh to lín cña §¶ng vµ cña nh©n d©n ta. Nh÷ng l·nh tô cña §¶ng nh c¸c ®ång chÝ TrÇn Phó, Minh Khai, Lª Hång Phong, Hoµng V¨n Thô vµ hµng tr¨m c¸n bé, hµng ngh×n ®¶ng viªn ®· v× c¸ch m¹ng, v× nh©n d©n, v× Tæ quèc mµ bÞ gi®c Ph¸p chÐm giÕt, tï ®µy. Nh÷ng l·nh tô vµ ®¶ng viªn kh¸c th× sèng mét cuéc ®êi gian nan vµ nguy hiÓm, nhng kh«ng mét phót ngõng ho¹t ®éng, ®Êu tranh. Trong cuéc kh¸ng chiÕn cøu níc, cã nh÷ng chiÕn sÜ lao m×nh nhÐt lç ch©u mai cña ®Þch, ®Ó cho ®¬n vÞ m×nh tiÕn lªn. Cã nh÷ng chiÕn sÜ lÊy th©n m×nh ch®n b¸nh xe, ®Ó sóng to khái l¨n xuèng dèc. §ã lµ ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, lµ ®¶ng tÝnh cao ®Õn tét bËc. Nh÷ng g¬ng s¸ng hy sinh cao quý Êy gióp cho mäi ngêi tÈy röa chñ nghÜa c¸ nh©n (tham danh, tham lîi, ®ßi hái hëng thô, tù m·n, c«ng thÇn, v.v.). - HiÖn nay, x©y dùng chñ nghÜa x· héi, ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ, c«ng viÖc rÊt nhiÒu, khã kh¨n kh«ng Ýt. Nhng nÕu mäi ngêi häc tËp thÊm nhuÇn tinh thÇn anh dòng vµ chÝ khÝ kiªn cêng, häc ®îc ë ViÖn b¶o tµng, cã quyÕt t©m lµm ®óng chÝnh s¸ch cña §¶ng, ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng, ®®t lîi Ých chung lªn trªn lîi Ých riªng, th× chóng ta nhÊt ®Þnh th¾ng lîi trong mäi viÖc. Nãi tãm l¹i, ngêi ®Õn xem ViÖn b¶o tµng nªn võa xem võa suy nghÜ vµ liªn hÖ víi b¶n th©n m×nh; c¸c ®ång chÝ phô tr¸ch giíi thiÖu th× cÇn nãi râ ý nghÜa c¸ch m¹ng cña nh÷ng vËt trng bµy. Lµm nh thÕ sÏ rÊt bæ Ých.
TRÇN LùC B¸o Nh©n d©n, sè 1936, ngµy 4-7-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1946, ngµy 14-7-1959.

§IÖN MõNG QUèC KH¸NH N¦íC CéNG HOµ IR¾C
KÝnh göi ¤ng NagÝp An Rubai, Chñ tÞch Héi ®ång chñ quyÒn níc Céng hoµ Ir¾c, B¸t®a Nh©n dÞp kû niÖm lÇn thø nhÊt ngµy thµnh lËp níc Céng hoµ Ir¾c, thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n, t«i xin göi ®Õn Ngµi vµ toµn thÓ nh©n d©n níc Céng hoµ Ir¾c lêi chóc mõng nhiÖt liÖt nhÊt. T«i thµnh t©m chóc nh©n d©n vµ ChÝnh phñ níc Céng hoµ Ir¾c thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi to lín h¬n n÷a trong sù nghiÖp chèng mäi ©m mu cña chñ nghÜa ®Õ quèc vµ cñng cè chÕ ®é céng hoµ, x©y dùng ®Êt níc giµu m¹nh, gãp phÇn g×n gi÷ hoµ b×nh ë Trung - CËn §«ng vµ thÕ giíi. Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a hai d©n téc ViÖt Nam vµ Ir¾c ngµy cµng cñng cè vµ ph¸t triÓn.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TH¦ GöI ANH EM TH¦¥NG BINH, BÖNH BINH Vµ GIA §×NH LIÖT SÜ
Th©n ¸i göi: C¸c anh em th¬ng binh, bÖnh binh vµ c¸c gia ®×nh liÖt sÜ, Nh©n ngµy 27 th¸ng 7, thay m®t §¶ng vµ ChÝnh phñ, t«i thµnh kÝnh tëng nhí c¸c liÖt sÜ ®· hy sinh cho Tæ quèc, t«i th©n ¸i göi lêi th¨m c¸c gia ®×nh liÖt sÜ, c¸c anh em th¬ng binh, bÖnh binh. Trong n¨m qua, c¸c gia ®×nh liÖt sÜ vµ anh em th¬ng, bÖnh binh ®· ®ãng gãp kh¸ nhiÒu vµo c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c. NhiÒu gia ®×nh liÖt sÜ ®· h¨ng h¸i tham gia tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· n«ng nghiÖp vµ ®· ®¹t ®îc thµnh tÝch kh¸ trong c«ng viÖc s¶n xuÊt vµ tiÕt kiÖm. T«i chóc c¸c gia ®×nh Êy trë thµnh nh÷ng gia ®×nh c¸ch m¹ng g¬ng mÉu. NhiÒu tËp ®oµn s¶n xuÊt cña th¬ng, bÖnh binh ®· ®¹t ®îc nh÷ng kÕt qu¶ tèt, nh: - TËp ®oµn th¬ng binh Ba T¬ (Thanh Ho¸), hîp t¸c x· n«ng nghiÖp cña anh em th¬ng binh ë Lý Thµnh (NghÖ An) ®îc t®ng Hu©n ch¬ng Lao ®éng h¹ng Hai; - C¸c ®ång chÝ Lª Danh ë tËp ®oµn Sao Mai (H¶i D¬ng), Lª V¨n Bæng ë tËp ®oµn Quang Vinh (Qu¶ng B×nh), NguyÔn TÊn Töu ë tËp ®oµn Ba T¬, Ph¹m Xu©n Ba ë tËp ®oµn Sa Huúnh (Thanh Hãa)... ®· ®îc khen thëng. NhiÒu ®ång chÝ th¬ng binh ®ang phô tr¸ch nh÷ng

c«ng t¸c quan träng nh: - §ång chÝ Ph¹m V¨n Toµn (th¬ng binh h¹ng 3) lµ Chñ nhiÖm hîp t¸c x· Nam TiÕn (Th¸i B×nh); - §ång chÝ NguyÔn V¨n Håi (th¬ng binh h¹ng 3) lµ Chñ tÞch x· kiªm Chñ nhiÖm hîp t¸c x· Sò BÕn (Hoµ B×nh); - §ång chÝ Ph¹m H÷u Ho¹t (th¬ng binh côt ch©n) lµ Phã chñ nhiÖm hîp t¸c x· T©n §oµi (Thanh Ho¸). NhiÒu ®ång chÝ th¬ng binh ë tr¹i ®· tÝch cùc häc tËp vµ lao ®éng g¬ng mÉu nh c¸c ®ång chÝ Liªn T¹o, Ng« Thóc Phßng ë tr¹i an dìng NghÖ An ®· ®îc khen thëng, v.v.. TÊt c¶ anh em th¬ng binh, bÖnh binh ®· ®em hÕt kh¶ n¨ng cña m×nh ®Ó t¨ng gia s¶n xuÊt vµ gãp phÇn x©y dùng ®Êt níc. T«i hoan nghªnh tinh thÇn h¨ng h¸i lao ®éng cña anh em vµ mong anh em cµng cè g¾ng, cµng tiÕn bé n÷a. T«i mong c¸n bé vµ ®ång bµo c¸c n¬i s½n sµng s¨n sãc vµ gióp ®ì c¸c gia ®×nh liÖt sÜ, th¬ng binh, bÖnh binh trong c«ng viÖc s¶n xuÊt, trong c¸c hîp t¸c x·, tæ ®æi c«ng. T«i nh¾c c¸c c¬ quan, ®oµn thÓ chÊp hµnh chu ®¸o chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ ®èi víi th¬ng binh vµ liÖt sÜ, ®Ó anh em th¬ng, bÖnh binh vµ gia ®×nh liÖt sÜ ®îc æn ®Þnh h¬n n÷a trong c«ng t¸c vµ trong ®êi sèng.
Chµo th©n ¸i Ngµy 27 th¸ng 7 n¨m 1959

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1959, ngµy 27-7-1959.

LêI K£U GäI N¤NG D¢N
Cïng ®ång bµo n«ng d©n lao ®éng, Tõ gi÷a n¨m ngo¸i ®Õn nay, kh¾p n«ng th«n ë miÒn B¾c, phong trµo ®æi c«ng, hîp t¸c, c¶i tiÕn kü thuËt, thi ®ua ®Èy m¹nh s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ®· ph¸t triÓn kh¸. Nhê ®ã dï g®p h¹n h¸n kÐo dµi, råi ma to giã lín, vô mïa tríc vµ vô chiªm võa qua ®Òu th¾ng lîi. Th¾ng lîi Êy d¹y cho chóng ta hai bµi häc lín: - Ph¶i ra søc ph¸t triÓn vµ cñng cè tèt c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·; - Ph¶i thi ®ua c¶i tiÕn kü thuËt. §æi c«ng, hîp t¸c vµ c¶i tiÕn kü thuËt lµ hai ch©n cña n«ng nghiÖp; hai ch©n v÷ng ch¾c th× n«ng nghiÖp ®i nhanh. HiÖn nay, miÒn B¾c níc ta ®· cã 16.150 hîp t¸c x· gåm 21,5% tæng sè n«ng hé vµ 25 v¹n tæ ®æi c«ng, gåm 69,1% tæng sè n«ng hé. §ã lµ mét lùc lîng to lín. Nhng phong trµo cha thËt v÷ng m¹nh. Sè tæ ®æi c«ng thêng xuyªn, cã b×nh c«ng chÊm ®iÓm chØ míi ®îc 13%. Nh thÕ lµ gèc cha thËt v÷ng, hîp t¸c x· khã ph¸t triÓn m¹nh vµ nhanh. CÇn ra søc x©y dùng c¸c tæ ®æi c«ng thêng xuyªn, cã b×nh c«ng chÊm ®iÓm tèt h¬n, nhiÒu h¬n. M®t kh¸c, cÇn ra søc cñng cè tèt c¸c hîp t¸c x· vÒ m®t t tëng còng nh vÒ m®t tæ chøc, c¶i tiÕn c«ng t¸c qu¶n lý, c¶i tiÕn kü thuËt, lµm g¬ng mÉu cho c¸c tæ ®æi c«ng vµ cho nh÷ng n«ng d©n cßn lµm ¨n

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

riªng lÎ. Ph¸t triÓn vµ cñng cè c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· ph¶i ®i ®óng ®êng lèi giai cÊp cña §¶ng ë n«ng th«n, tríc hÕt lµ dùa h¼n vµo bÇn n«ng vµ trung n«ng líp díi, ®oµn kÕt chÆt chÏ víi trung n«ng. Ph¶i tÝch cùc båi dìng vµ ph¸t huy t¸c dông cèt c¸n cña bÇn n«ng vµ trung n«ng líp díi, ph¶i thµnh t©m vµ kiªn nhÉn thuyÕt phôc trung n«ng, ph¶i gi÷ v÷ng khèi ®oµn kÕt chÆt chÏ trong hµng ngò n«ng d©n lao ®éng nh anh em mét nhµ. Ngêi ®i tríc ríc ngêi ®i sau, ngêi ®i sau theo mau ngêi ®i tríc, phª b×nh nhau, khuyªn b¶o nhau, nhng kh«ng ®¶ kÝch lÉn nhau, kh«ng ®Ó phÇn tö xÊu xen vµo chia rÏ. BÇn, cè, trung n«ng tríc ®· ®oµn kÕt ®¸nh ®uæi thùc d©n, ®¸nh ®æ ®Þa chñ vµ ®· th¾ng lîi th× nay ph¶i cïng nhau ®i vµo con ®êng hîp t¸c ho¸, tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. Kh«ng cã con ®êng nµo kh¸c, chØ cã vµo tæ ®æi c«ng, tiÕn lªn hîp t¸c x·, n«ng d©n ta míi cã thªm søc ®Ó c¶i tiÕn kü thuËt, ®Èy m¹nh s¶n xuÊt. Do ®ã mµ ®a n«ng th«n miÒn B¾c níc ta ®Õn chç Êm no, sung síng vµ gãp phÇn quan träng x©y dùng c«ng nghiÖp níc nhµ. Hìi ®ång bµo n«ng d©n lao ®éng, H·y ®oµn kÕt ch®t chÏ, h¨ng h¸i vµo tæ ®æi c«ng, hîp t¸c x· vµ thi ®ua c¶i tiÕn kü thuËt, ®Èy m¹nh s¶n xuÊt, giµnh th¾ng lîi lín h¬n n÷a cho vô mïa n¨m nay vµ cho c¸c vô sau. Trong vô chiªm võa qua, cã viÖc lµm tèt, cã viÖc lµm cha tèt, ph¶i rót kinh nghiÖm, ph¸t huy u ®iÓm, söa ch÷a khuyÕt ®iÓm, quyÕt t©m vît mäi khã kh¨n ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt vµ thu ho¹ch nhiÒu h¬n; tuyÖt ®èi kh«ng nªn thÊy khã mµ chïn bíc. C¸c cÊp, c¸c ngµnh ph¶i cã kÕ ho¹ch thiÕt thùc phôc vô phong trµo hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp.

TÊt c¶ ®¶ng viªn, ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng, chiÕn sÜ thi ®ua ë n«ng th«n h·y phÊn khëi tiÕn lªn hµng ®Çu cña phong trµo ®æi c«ng, hîp t¸c, lËp thµnh tÝch lín trªn m®t trËn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp! §Ó lµm cho níc m¹nh, d©n giµu, ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi, ®Ó gãp phÇn xøng ®¸ng vµo c«ng cuéc ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, ®Ó x©y ®¾p h¹nh phóc cña m×nh vµ gia ®×nh m×nh, ®ång bµo n«ng d©n ta h·y h¨ng h¸i tiÕn lªn, ra søc chèng óng, phßng lôt, phßng b·o vµ ch¨m sãc ®ång ruéng, cÇn kiÖm x©y dùng hîp t¸c x·, quyÕt t©m thu ho¹ch vô mïa th¾ng lîi vît bËc vµ toµn diÖn!
Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 1966, ngµy 3-8-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I LíP HäC CHÝNH TRÞ CñA GI¸O VI£N
C¸c c«, c¸c chó ®Òu biÕt, gi¸o viªn ngµy nay kh«ng ph¶i lµ "gâ ®Çu trÎ kiÕm c¬m", mµ lµ ngêi phô tr¸ch ®µo t¹o nh÷ng c«ng d©n tiÕn bé, nh÷ng c¸n bé tiÕn bé cho d©n téc. NhiÖm vô Êy rÊt lµ vÎ vang. C¸c c«, c¸c chó ph¶i ngµy cµng tiÕn bé ®Ó d¹y cho con em ngµy cµng tiÕn bé, nÕu kh«ng th× sÏ ¶nh hëng kh«ng tèt ®Õn con em. Nhng ph¶i lµm thÕ nµo cho xøng ®¸ng víi tr¸ch nhiÖm vÎ vang Êy? C¸c c«, c¸c chó ®Õn ®©y häc ®îc nhiÒu ®iÒu bæ Ých, nãi chung cã tiÕn bé. Nhng x· héi loµi ngêi ngµy nay tiÕn lªn n¾m lÊy nguyªn tö. Ngêi ta chinh phôc thiªn nhiªn, chiÕm c¶ cung tr¨ng n÷a. TÊt c¶ tiÕn bé rÊt nhanh. C¸n bé vµ gi¸o viªn còng ph¶i tiÕn bé cho kÞp thêi ®¹i th× míi lµm ®îc nhiÖm vô. Chí tù tóc, tù m·n, cho lµ giái råi th× dõng l¹i. Mµ dõng l¹i lµ lïi bíc, lµ l¹c hËu, m×nh tù ®µo th¶i tríc. Cho nªn ph¶i cè g¾ng häc tËp ®Ó c¶i t¹o m×nh, c¶i t¹o t tëng cña m×nh, c¶i t¹o

con em vµ gióp vµo viÖc c¶i t¹o x· héi. C¶i t¹o t tëng kh«ng ph¶i lµ khã, nÕu quyÕt t©m lµ ®îc. Muèn c¶i t¹o t tëng th× ph¶i n¾m lÊy vò khÝ cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, mµ ë trong x· héi cò kh«ng thÓ cã ®îc, ®ã lµ thËt thµ tù phª b×nh vµ phª b×nh. C¸c c«, c¸c chó ®Òu lµ c¸n bé, th× ph¶i thi hµnh chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ ®Ó phôc vô nh©n d©n, v× vËy c¸c c«, c¸c chó ®èi víi nh÷ng vÊn ®Ò quèc tÕ còng nh trong níc ph¶i bµn b¹c víi nhau ®Ó cho cã lËp trêng v÷ng vµ c¸ch xem xÐt ®óng ®¾n. Cã ngêi ngê lùc lîng cña phe x· héi chñ nghÜa m¹nh hay yÕu, cã ngêi cho Mü lµ m¹nh l¾m. Cã ngêi nöa ngê nöa tin. §ã lµ cha xem sù thËt. LÞch sö gÇn ®©y kh«ng xa, ®é 40 n¨m nay, ®· chøng tá bªn nµo m¹nh. Bèn m¬i mèt n¨m tríc, ai thèng trÞ trªn thÕ giíi nµy? Chñ nghÜa t b¶n. Ngµy nay thÕ giíi nµy lµ cña ai? Cha ph¶i cña chñ nghÜa x· héi, nhng søc x· héi chñ nghÜa cµng ngµy cµng m¹nh, søc t b¶n chñ nghÜa ngµy cµng yÕu. Tríc kia Ph¸p cã m¹nh kh«ng? M¹nh. B¾t ®Çu kh¸ng chiÕn nã còng m¹nh, nhng nã m¹nh mµ yÕu, m×nh yÕu mµ m¹nh. Nã m¹nh nhê cã xe t¨ng, tµu chiÕn, cã bé ®éi cã kinh nghiÖm. M×nh m¹nh mµ m¹nh gÊp mÊy nã v× m×nh cã tinh thÇn, cã chÝnh nghÜa, cã lßng yªu níc. Cuèi cïng ai th¾ng? Ta th¾ng. L¹i vÝ dô Trung Quèc, n¨m 1945, Tëng rÊt m¹nh, nã cã 5 triÖu qu©n, l¹i ®îc Mü gióp. Cßn qu©n ®éi cña §¶ng Céng s¶n lµ Gi¶i phãng qu©n kh«ng ®Çy 1 triÖu, khÝ giíi l¹i thiÕu. Nhng ai th¾ng? C¸ch m¹ng th¾ng, nh©n d©n th¾ng. H«m 15 th¸ng 5 võa qua, Liªn X« l¹i phãng vÖ tinh lÇn thø 3. C¸c c«, c¸c chó cã thÝch kh«ng? Cã. VÖ tinh thø 3 n®ng h¬n 1 tÊn 3, mµ Mü th× chØ míi phãng mét qu¶ bëi. VÒ khoa häc kü thuËt nh thÕ lµ ai m¹nh? Liªn X«. Liªn X« m¹nh lµ m×nh m¹nh, cña Liªn X« lµ cña phe ta. Cã ngêi nghi ngê sù ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa. C¸c c«, c¸c chó cã ®äc Tuyªn ng«n cña c¸c ®¶ng céng s¶n vµ c«ng nh©n häp n¨m ngo¸i ë

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

M¸txc¬va kh«ng? ThÕ cã thÊm thÝa kh«ng? Cã ®oµn kÕt kh«ng? ë níc ta, ai gióp ta (mµ lµ cho kh«ng ta) ®Ó ta x©y dùng kinh tÕ? Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc anh em kh¸c. NÕu kh«ng ®oµn kÕt th× cã gióp nh thÕ kh«ng? Chõng Êy ®ñ tá râ ta ®oµn kÕt. VÒ phong trµo ®Êu tranh cho hoµ b×nh, cã ngêi ngê chiÕn tranh sÏ x¶y ra, nhÊt lµ Mü vÉn cø thö bom nguyªn tö. NÕu kh«ng cã phe x· héi chñ nghÜa v÷ng ch¾c, kh«ng cã phong trµo hoµ b×nh thÕ giíi réng lín th× chiÕn tranh sÏ næ ho®c thÕ giíi l¹i trë l¹i nh 41 n¨m vÒ tríc. Nhê cã Liªn X«, nhê cã nh©n d©n thÕ giíi ®oµn kÕt, nh©n d©n c¸c níc t b¶n ®oµn kÕt, chÝnh c¸c nhµ khoa häc t s¶n cña Mü vµ T©y §øc còng ®a ra b¶n kªu gäi chèng viÖc thö bom nguyªn tö, chÝnh c¸c b¹n cña ta trong ruét ®Þch còng chèng l¹i chiÕn tranh. NÕu kh«ng cã phong trµo hoµ b×nh réng lín th× Ai CËp bÞ nuèt råi, Xyry vµ In®«nªxia còng thÕ. NÕu 1 ngêi hoµi nghi, 100 ngêi hoµi nghi, hµng v¹n ngêi hoµi nghi th× hoµ b×nh sÏ thÊt b¹i. Cã ngêi hoµi nghi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, cã ®óng kh«ng? NÕu §¶ng l·nh ®¹o kh«ng ®óng th× C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m cã thµnh c«ng kh«ng? Kh¸ng chiÕn cã th¾ng lîi kh«ng? H¬n 8 triÖu n«ng d©n miÒn B¾c cã ruéng cµy kh«ng? 3 n¨m kh«i phôc kinh tÕ cã hoµn thµnh ®îc kh«ng? Vµ ngµy nay, ®ang vµo thêi kú qu¸ ®é tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi cã ®îc kh«ng? §¶ng lµ ngêi, §¶ng lµ c¸n bé, lµ ®¶ng viªn, tÊt nhiªn cã sai lÇm. Nhng trong c¶i c¸ch ruéng ®Êt, th¾ng lîi vÉn lµ chñ yÕu. C¸c chó lín tuæi ch¾c biÕt cã lóc nµo miÒn B¾c l¹i ®ñ thãc ¨n nh ngµy nay, l¹i cßn cã thõa ®Ó b¸n ra ngoµi vµ ®Ó dù tr÷. §ã lµ nhê ®©u? Nhê c¶i c¸ch ruéng ®Êt. Nhng sai lÇm cña §¶ng vµ cña chóng ta kh¸c h¼n víi sai lÇm cña nh÷ng bän kh¸c. §¶ng thÊy sai th× quyÕt t©m söa ch÷a. Thêi ®Õ quèc, t b¶n cã bao giê nã nãi cã sai lÇm, xin söa ch÷a ®©u. §¶ng lµ ngêi, nªn

cã sai lÇm, nhng v× cã chñ nghÜa M¸c - Lªnin, cã môc ®Ých phôc vô nh©n d©n, cã phª b×nh vµ tù phª b×nh, cho nªn kiªn quyÕt söa ch÷a. Lóc §¶ng ph¸t hiÖn sai lÇm th× ë n«ng th«n vµ thµnh thÞ lóc ®Çu cã hoang mang, nhng sau nh©n d©n hiÓu vµ tin tëng nªn ®· quyÕt t©m hoµn thµnh nh÷ng c«ng t¸c lín. Nãi vÒ c¸n bé trong §¶ng còng nh ngoµi §¶ng, cã mét sè ngêi gi÷ th¸i ®é bµng quan. Hä nh con èc tï, chui vµo vá råi m®c. C¸i ®ã lµ chñ nghÜa c¸ nh©n, lµ t tëng tiÓu t s¶n xÊu. Ngêi c¸ch m¹ng lµ chÝ c«ng v« t, bÊt kú viÖc lín viÖc nhá ph¶i nghÜ ®Õn nh©n d©n, Tæ quèc vµ giai cÊp, thÕ th× kh«ng thÓ bµng quan ®îc. VÝ dô: ai còng muèn ¨n ngon, m®c ®Ñp, nhng trong lóc nµy nhiÒu ngêi cßn thiÕu thèn, m×nh chØ nghÜ ®Õn ¨n ngon, m®c ®Ñp th× cã ®óng kh«ng? M×nh ph¶i nghÜ ®Õn ®ång bµo. V× bµng quan mµ kh«ng chó ý g× ®Õn ®Êu tranh chÝnh trÞ vµ t tëng, ai cø m®c ai. ¡n x«i chïa th× ®¸nh chu«ng, hÕt x«i chïa th× kh«ng ®¸nh chu«ng. Ta lµ c¸n bé chuyªn m«n, cã chuyªn m«n mµ kh«ng cã chÝnh trÞ giái th× dï häc giái mÊy d¹y trÎ con còng háng. ChÝnh trÞ lµ linh hån, chuyªn m«n lµ c¸i x¸c. Cã chuyªn m«n mµ kh«ng cã chÝnh trÞ th× chØ cßn c¸i x¸c kh«ng hån. Ph¶i cã chÝnh trÞ tríc råi cã chuyªn m«n. NÕu thÇy gi¸o, c« gi¸o bµng quan th× l¹i ®óc ra mét sè c«ng d©n kh«ng tèt, c¸n bé kh«ng tèt. Nãi tãm l¹i, chÝnh trÞ lµ ®øc, chuyªn m«n lµ tµi. Cã tµi mµ kh«ng cã ®øc lµ háng. Cã ®øc mµ chØ i, tê th× d¹y thÕ nµo? §øc ph¶i cã tríc tµi. Tríc hÕt ph¶i d¹y trÎ yªu Tæ quèc, yªu lao ®éng, yªu ®ång bµo vµ yªu chñ nghÜa x· héi. Nhng cã ngêi ra bµi to¸n, bµy cho trÎ con so s¸nh ta víi Mü, Mü cã nh÷ng c¸i g×, cã bao nhiªu, Mü h¬n ta nh÷ng g×? Cã ph¶i ®Êy lµ bµi häc ph¶n quèc kh«ng? TrÎ em nh c¸i g¬ng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

trong s¸ng, thÇy tèt th× ¶nh hëng tèt, thÇy xÊu th× ¶nh hëng xÊu, cho nªn ph¶i chó ý gi¸o dôc chÝnh trÞ t tëng tríc, chÝnh thÇy gi¸o, c« gi¸o còng ph¶i tiÕn bé vÒ t tëng. B©y giê B¸c l¹i nãi ®Õn thÇy gi¸o, trêng häc, c¸ch d¹y vµ häc trß. Häc trß tèt hay xÊu lµ do thÇy gi¸o, c« gi¸o tèt hay xÊu. C¸c c«, c¸c chó ph¶i nhËn râ tr¸ch nhiÖm cña m×nh. Ph¶i lu«n lu«n ®®t c©u hái: d¹y ai? Nãi chung lµ häc trß. D¹y ®Ó lµm g×? D¹y cho nã yªu níc, yªu nh©n d©n, yªu lao ®éng, yªu chñ nghÜa x· héi, hay ®µo t¹o thµnh mét lò cao båi. Lóc ®ã míi t×m c¸ch d¹y. VÒ c¸ch d¹y th× quÇn chóng c«ng nh©n, n«ng d©n, trÝ thøc cã nhiÒu kinh nghiÖm. Gi¸o viªn nªn khªu gîi nh÷ng kinh nghiªm ®Ó t×m c¸ch d¹y tèt. Kh«ng ph¶i ngåi chê Bé Gi¸o dôc nghÜ ra. H·y xem c«ng nh©n thi ®ua s¶n xuÊt nhiÒu, nhanh, tèt, rÎ. TÊt c¶ mäi ngµnh muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, muèn cho d©n giµu níc m¹nh th× ph¶i thi ®ua. Gi¸o viªn ta còng ph¶i thi ®ua d¹y nhanh, tríc kia lu bï nhåi sä, b©y giê ph¶i t×m c¸ch d¹y nhanh, nhiÒu, tèt vµ rÎ. Gi¸o viªn ph¶i chó ý c¶ tµi, c¶ ®øc, tµi lµ v¨n ho¸, chuyªn m«n, ®øc lµ chÝnh trÞ. Muèn cho häc sinh cã ®øc th× gi¸o viªn ph¶i cã ®øc. VÝ nh b¶o häc trß ph¶i dËy sím mµ gi¸o viªn th× tra míi dËy. Cho nªn thÇy gi¸o, c« gi¸o ph¶i g¬ng mÉu, nhÊt lµ ®èi víi trÎ con. Tr¸ch nhiÖm ®ã rÊt lµ vÎ vang, quan träng. Néi dung d¹y cña ta ph¶i thiªn vÒ lao ®éng. Tríc kia th× ®µo t¹o thµnh c¸c cËu tó, c« tó xem khinh lao ®éng. B©y giê th× ph¶i yªu lao ®éng, thùc sù lao ®éng. Ta lµm dÇn dÇn, "t¶" qu¸ còng kh«ng ®îc, nhng ph¶i ®i ®Õn mét chÕ ®é häc tËp bao gåm v¨n ho¸, kü thuËt vµ lao ®éng. Tríc kia cã c©u: "v¹n ban giai h¹ phÈm, duy h÷u ®éc th cao". C¸c c«, c¸c chó cã hiÓu kh«ng? C©u Êy cã nghÜa: tÊt c¶ mäi ngµnh ®Òu ë díi,

duy cã viÖc häc lµ cao... §ã lµ thêi phong kiÕn, häc cèt ®Ó lµm quan. Ngµy nay ph¶i võa häc võa lao ®éng. VÒ vÊn ®Ò nµy Trung Quèc cã nhiÒu kinh nghiÖm hay. HiÖn nay ë Trung Quèc, cã mét sè trêng ®¹i häc (sau nµy th× sÏ thi hµnh kh¾p c¶), mét sè trêng trung häc tù cÊp tù tóc lÊy chi phÝ trong trêng kh«ng xin tiÒn ChÝnh phñ, mét nöa ngµy lµm, mét nöa ngµy häc. B¸c cã ®Õn th¨m mét trêng trung häc chuyªn khoa lµm m¸y bay, cã 1000 häc sinh, hä võa häc võa lµm nh÷ng m¸y mãc b¸n cho ChÝnh phñ. L¹i cã trêng trung häc chuyªn khoa n«ng l©m vì hoang, trång lóa, ng«, nu«i lîn, tr©u; hä g®t lÊy lóa, ng« ®Ó ¨n, b¸n lîn, tr©u ®Ó tù tóc. ChÝnh phñ kh«ng ph¶i xuÊt tiÒn, ®Ó tiÒn x©y dùng c«ng nghiÖp. ë ta, B¸c cã ®i vÒ n«ng th«n th¨m mét vµi trêng häc, B¸c thÊy cã trêng kh«ng cã c©y, v¸ch th× ®· r¬i, ®Êt th× cã mµ kh«ng trång lÊy mét c©y rau, mét c©y ít. Cã ®Êt, cã ngêi mµ ®Ó kh«ng, nh thÕ cã ®au ruét kh«ng? Söa sang trêng líp, ®ã lµ viÖc cña thÇy, cña trß, cã thÓ lµm ®îc nhng kh«ng chÞu lµm. B¸c nghe nãi mét sè gi¸o viªn phµn nµn lµ kh«ng ®îc chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng coi träng. Ngêi ta cã c©u: "H÷u x¹ tù nhiªn h¬ng". Gi¸o viªn cha ®îc coi träng lµ v× cha cã h¬ng, cßn xa rêi quÇn chóng. Cã nhiÒu gi¸o viªn ®îc quÇn chóng coi träng, nh chiÕn sÜ thi ®ua, gi¸o viªn b×nh d©n häc vô, hä cïng víi nh©n d©n kÕt thµnh mét khèi nªn ®îc quÇn chóng yªu mÕn. NÕu gi¸o viªn t¸ch rêi ra, tù cho m×nh lµ trÝ thøc, th× lµm sao quÇn chóng coi träng ®îc. Kh«ng ph¶i riªng thÇy gi¸o, mµ c¸c c¸n bé kh¸c còng thÕ, ph¶i cïng víi quÇn chóng lµm thµnh mét khèi, kh«ng ph¶i nãi lý luËn mµ thùc sù. Håi bÝ mËt, kh«ng cã quÇn chóng ñng hé th× c¸n bé kh«ng cã c¬m ¨n, kh«ng lµm c«ng t¸c ®îc, cã khi l¹i bÞ ®Þch b¾t. Muèn quÇn chóng yªu th¬ng th× ph¶i cïng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

víi quÇn chóng kÕt thµnh mét khèi. Nh thÕ th× ph¶i khã nhäc, chø kh«ng ph¶i g®p ai cø nãi t«i yªu, t«i yªu... Ph¶i gióp ®ì nh©n d©n, viÖc lín, viÖc nhá ®Òu tá ra yªu ®ång bµo thùc sù. ThÇy gi¸o ph¶i g¬ng mÉu, trùc tiÕp lµm nhiÖm vô: ®µo t¹o nh÷ng c«ng d©n tèt, nh÷ng c¸n bé tèt sau nµy, gãp phÇn x©y dùng chñ nghÜa x· héi, lµm cho miÒn B¾c v÷ng m¹nh thµnh hËu thuÉn cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. B¸c chóc c¸c c«, c¸c chó vui vÎ, ®oµn kÕt, tiÕn bé.
Nãi n¨m 1959. B¶n ®¸nh m¸y cã bót tÝch söa ch÷a, lu t¹i B¶o tµng Hå ChÝ Minh.

PH¸T BIÓU T¹I LÔ PHONG QU¢N HµM CÊP T¦íNG CHO MéT Sè C¸N Bé CAO CÊP TRONG QU¢N §éI
Tha c¸c vÞ,

C¸c ®ång chÝ, §Ó x©y dùng qu©n ®éi tiÕn lªn chÝnh quy ®®ng phôc vô lîi Ých cña c¸ch m¹ng, ChÝnh phñ ta ®· trao qu©n hµm cho c¸n bé vµ chiÕn sÜ trong qu©n ®éi. ViÖc ®ã ®· lµm ®îc tèt. H«m nay, ChÝnh phñ tiÕp tôc trao qu©n hµm cho c¸c ®ång chÝ. Díi sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña §¶ng vµ ChÝnh phñ, ®îc sù ñng hé hÕt lßng cña nh©n d©n, víi tinh thÇn cè g¾ng vµ ph¸t huy truyÒn thèng tèt ®Ñp cña mét qu©n ®éi c¸ch m¹ng, c¸c ®ång chÝ ®· cã nhiÒu thµnh tÝch, hoµn thµnh tèt nh÷ng c«ng t¸c cña §¶ng vµ ChÝnh phñ trao cho. T«i còng thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ khen ngîi tÊt c¶ c¸n bé vµ chiÕn sÜ trong qu©n ®éi. §Ó gãp phÇn thùc hiÖn nhiÖm vô c¸ch m¹ng trong giai ®o¹n míi, qu©n ®éi ta cÇn ph¶i tiÕn bé h¬n n÷a. Toµn thÓ c¸n bé vµ chiÕn sÜ cÇn ph¶i ra søc häc tËp chÝnh trÞ, qu©n sù, v¨n ho¸, cÇn ph¶i n©ng cao lËp trêng vµ t tëng cña giai cÊp c«ng nh©n, cÇn ph¶i n¾m v÷ng ®êng lèi qu©n sù cña §¶ng, ra søc rÌn luyÖn kü thuËt vµ chiÕn thuËt, cÇn ph¶i lu«n lu«n n©ng cao c¶nh gi¸c, b¶o vÖ Tæ quèc, b¶o vÖ nh©n d©n, tham gia lao ®éng s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm, cÇn ph¶i th¾t ch®t ®oµn kÕt trong néi bé vµ ®oµn kÕt víi nh©n d©n, tuyÖt ®èi chÊp hµnh mäi ®êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ. §Ó l·nh ®¹o qu©n ®éi tiÕn bé kh«ng ngõng, c¸c ®ång chÝ cÇn ph¶i trau dåi ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, khiªm tèn, gi¶n dÞ, gÇn gòi quÇn chóng vµ g¬ng mÉu vÒ mäi m®t. Dï ë c¬ng vÞ nµo, chóng ta còng ®Òu ph¶i cè g¾ng ®Ó xøng ®¸ng lµ ngêi ®µy tí trung thµnh vµ tËn

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

tuþ cña nh©n d©n. Mong c¸c ®ång chÝ lu«n lu«n tiÕn bé vµ lµm trßn tr¸ch nhiÖm n®ng nÒ vµ vÎ vang cña m×nh.
Nãi ngµy 1-9-1959. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr.248-249.

BµI NãI T¹I CUéC MÝT TINH CñA NH¢N D¢N THñ §¤ Kû NIÖM NGµY 2-9
§ång bµo yªu quý, H«m nay lµ mét ngµy vui síng cña chóng ta, còng lµ mét ngµy vui síng cña c¸c níc anh em trong phe x· héi chñ nghÜa, cña c¸c níc b¹n trong phong trµo d©n téc gi¶i phãng. Trong 14 n¨m qua, phe ta ngµy cµng m¹nh. Kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n ho¸, ngo¹i giao, quèc phßng cña níc ta ngµy cµng tiÕn bé vµ sÏ tiÕn bé nhiÒu h¬n n÷a. Chóng ta quyÕt x©y dùng mét níc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh. Chóng ta nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam mu«n n¨m! Níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ mu«n n¨m! H«m nay chóng ta l¹i rÊt sung síng cã ®oµn ®¹i biÓu §¶ng vµ ChÝnh phñ níc Céng hoµ Nh©n d©n M«ng Cæ do ®ång chÝ Thñ tíng Xª®enban l·nh ®¹o ®Õn dù lÔ Quèc kh¸nh víi chóng ta vµ chuyÓn t×nh h÷u nghÞ th©n thiÕt nhÊt cña nh©n d©n M«ng Cæ cho nh©n d©n ta. T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n M«ng Cæ vµ nh©n d©n ViÖt Nam mu«n n¨m! T×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i mu«n n¨m!

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§ång chÝ Thñ tíng Xª®enban mu«n n¨m! H«m nay chóng ta l¹i sung síng cã nh÷ng ph¸i ®oµn vµ nh÷ng ®¹i biÓu c¸c níc anh em vµ c¸c níc b¹n ®Õn dù lÔ Quèc kh¸nh víi chóng ta nh: §oµn ®¹i biÓu Tæng c«ng héi Trung Quèc, ®¹i biÓu Héi ®ång Trung ¬ng c¸c c«ng ®oµn Bungari, ®oµn ®¹i biÓu c«ng nh©n nhµ m¸y dÖt B×nh Nhìng, ®oµn ®¹i biÓu thanh niªn In®«nªxia, ®oµn ®¹i biÓu thanh niªn X©ylan, ®oµn ®¹i biÓu phô n÷ Angiªri, ®oµn ®¹i biÓu phô n÷ Tuynidi, ®¹i biÓu PhËt gi¸o Nªpan, bµ Idaben Blum, Uû viªn Chñ tÞch ®oµn Héi ®ång hoµ b×nh thÕ giíi, ®oµn thÓ thao Ir¾c, v.v.. Hoan h« c¸c ph¸i ®oµn vµ c¸c ®¹i biÓu! T×nh ®oµn kÕt gi÷a nh©n d©n c¸c níc ¸ - Phi mu«n n¨m! Chñ nghÜa x· héi mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!
Nãi ngµy 2-9-1959. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V,tr.250-251.

§IÖN GöI HéI NGHÞ CHèNG VIÖC CHÝNH PHñ PH¸P §ÞNH THö BOM NGUY£N Tö ë XAHARA
KÝnh göi: Ban Th ký thêng trùc Héi ®ång ®oµn kÕt nh©n d©n ¸ - Phi, L¬ Ke, Nh©n dÞp khai m¹c Héi nghÞ chèng viÖc ChÝnh phñ Ph¸p dù ®Þnh thö bom nguyªn tö ë Xahara, t«i xin göi ®Õn Héi nghÞ lêi ñng hé nhiÖt liÖt. ViÖc ChÝnh phñ Ph¸p s¾p thö vò khÝ nguyªn tö ë Xahara sÏ ®e do¹ nghiªm träng ®êi sèng cña hµng tr¨m triÖu nh©n d©n ch©u Phi, vµ ®i ngîc l¹i nguyÖn väng thiÕt tha víi hoµ b×nh cña toµn thÓ loµi ngêi. Nh©n d©n vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ triÖt ®Ó ñng hé phong trµo ®Êu tranh cña nh©n d©n ch©u Phi nh»m buéc ChÝnh phñ Ph¸p ph¶i bá viÖc thö vò khÝ nguyªn tö ë Xahara, ph¶i t«n träng quyÒn lîi cña c¸c d©n téc ch©u Phi ®îc sèng yªn æn vµ t«n träng nÒn hoµ b×nh thÕ giíi.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

T«i chóc Héi nghÞ thµnh c«ng. Ngµy 3 th¸ng 9 n¨m 1959 Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 2000, ngµy 7-9-1959.

TR¶ LêI PHáNG VÊN CñA B¸O TIN TøC M¸TXC¥VA NH¢N DÞP NGµY QUèC KH¸NH (2-9)
Hái: §éc gi¶ b¸o chóng t«i sÏ rÊt vui mõng ®îc biÕt ý kiÕn cña Chñ tÞch vÒ giai ®o¹n hiÖn nay cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. Chñ tÞch cã thÓ nãi cho chóng t«i biÕt nh÷ng g× vÒ vÊn ®Ò ®ã? Tr¶ lêi: Nhê nh÷ng cè g¾ng cña b¶n th©n chóng t«i vµ sù gióp ®ì th©n ¸i cña nh÷ng níc anh em, tríc hÕt lµ cña Liªn X« vµ níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, chóng t«i ®· thu ®îc nh÷ng tiÕn bé nh nh÷ng con sè díi ®©y chØ râ mét c¸ch v¾n t¾t: Kinh tÕ S¶n lîng lóa §iÖn Than Xi m¨ng V¶i 1955 3.604.000 tÊn 52.936.000 kil«o¸t giê 641.500 tÊn 8.450 tÊn 8.386.000 thíc 1955 716.000 1.122 3.277 1959 5.526.000 tÊn 200.000.000 kil«o¸t giê 2.050.000 tÊn 370.000 tÊn 76.000.000 thíc 1959 1.460.000 8.200 16.000

V¨n ho¸ Häc sinh c¸c trêng phæ th«ng Sinh viªn Häc sinh c¸c trêng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

kü thuËt Tríc kia, 95% nh©n d©n lµ mï ch÷, hiÖn nay n¹n mï ch÷ ®· ®îc thanh to¸n. Hái: Theo ý Chñ tÞch, ®Æc ®iÓm næi bËt nhÊt trong mèi quan hÖ gi÷a hai níc chóng ta lµ g×? Tr¶ lêi: §®c ®iÓm cña mèi quan hÖ gi÷a hai níc chóng ta lµ t×nh th©n ¸i v« s¶n. Hái: Chñ tÞch ®· ë th¨m níc chóng t«i c¸ch ®©y mÊy tuÇn. Xin Chñ tÞch cho biÕt c¶m tëng cña Chñ tÞch trong cuéc ®i th¨m ®ã? Tr¶ lêi: Qua cuéc ®i th¨m, t«i cã hai c¶m tëng næi bËt nhÊt: 1. ë ®©u t«i còng ®îc ®ãn tiÕp nh mét ngêi anh em, bµ con. 2. ë ®©u t«i còng nhËn thÊy r»ng nh©n d©n Liªn X«, díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng Céng s¶n Liªn X«, ®ang h¨ng h¸i lµm viÖc ®Ó x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n. T«i göi lêi chµo th©n ¸i tíi nh÷ng ngêi céng t¸c víi quý b¸o vµ ®éc gi¶ cña quý b¸o.
B¸o Nh©n d©n, sè 2005, ngµy 12-9-1959.

NãI CHUYÖN T¹I HéI NGHÞ TæNG KÕT PHONG TRµO HîP T¸C HO¸ N¤NG NGHIÖP
Chóng ta tæ chøc hîp t¸c x· tríc hÕt lµ nh»m môc ®Ých n©ng cao ®êi sèng cña n«ng d©n. Muèn n©ng cao ®êi sèng th× ph¶i tæ chøc cho tèt, ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm. Muèn vËy, ph¶i lµm ®óng ®êng lèi, chÝnh s¸ch cña Trung ¬ng. Ph¶i tæ chøc tèt c¸c tæ ®æi c«ng thêng xuyªn cã b×nh c«ng chÊm ®iÓm, råi tõ ®ã mµ ®a lªn hîp t¸c x·. CÇn cñng cè tèt nh÷ng hîp t¸c x· ®· cã. Trong sè h¬n 16.000 hîp t¸c x· nµy, cÇn xem xÐt c¸i nµo tèt, c¸i nµo võa, c¸i nµo kÐm ®Ó cã kÕ ho¹ch cñng cè. C¸i ®· tèt th× lµm tèt thªm, c¸i võa ®a lªn tèt, c¸i kÐm ®a lªn võa, råi lªn tèt. NÕu cñng cè tèt h¬n 16.000 hîp t¸c x· ®· cã, th× sè hîp t¸c x· cã thÓ t¨ng lªn gÊp hai, ba lÇn. Ph¶i ph¸t triÓn hîp t¸c x· mét c¸ch thËt ch¾c ch¾n, kh«ng nªn ch¹y theo sè lîng. Muèn cñng cè vµ ph¸t triÓn hîp t¸c x· tèt, ph¶i chó ý ®Õn viÖc s¶n xuÊt, lµm sao cho hîp t¸c x· nãi chung vµ x· viªn nãi riªng, kh«ng nh÷ng t¨ng thu nhËp vÒ thãc lóa mµ cßn t¨ng vÒ nhiÒu m®t s¶n xuÊt kh¸c. Ph¶i cÇn kiÖm x©y dùng hîp t¸c x·, tr¸nh ¨n tiªu l·ng phÝ. Tõ trung ¬ng ®Õn ®Þa ph¬ng, c¸c ngµnh c¸c cÊp cÇn thËt sù tham gia cuéc vËn ®éng hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp. C¸c ngµnh n«ng l©m, thuû lîi, mËu dÞch, tuyªn truyÒn... cÇn thËt sù gãp søc tham gia vµ ®Èy m¹nh phong trµo hîp t¸c ho¸.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

C¸n bé cÇn cè g¾ng ph¸t triÓn u ®iÓm, söa ch÷a khuyÕt ®iÓm ®Ó lµm tèt cuéc vËn ®éng hîp t¸c ho¸.
Nãi ngµy 12-9-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2006, ngµy 13-9-1959.

§iÖn MõNG LI£N X¤ PHãNG THµNH C¤NG T£N LöA L£N MÆT TR¡NG
KÝnh göi ®ång chÝ K.V«r«silèp vµ ®ång chÝ N.Kh¬rótsèp kÝnh mÕn, Nh©n d©n ViÖt Nam rÊt lÊy lµm sung síng tríc sù thµnh c«ng vÒ ho¶ tiÔn Liªn X« ®· tíi m®t tr¨ng. Thµnh c«ng ®ã lµ mét th¾ng lîi míi cña nÒn khoa häc x«viÕt. Chóng t«i xin göi ®Õn c¸c ®ång chÝ nh÷ng lêi chµo mõng anh em nång nhiÖt vµ nhê c¸c ®ång chÝ chuyÓn ®Õn nh÷ng nhµ b¸c häc, kü s, c«ng nh©n vµ nh©n d©n Liªn X« lêi chóc mõng thµnh thËt cña chóng t«i. Ngµy 14 th¸ng 9 n¨m 1959
Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 2008, ngµy 15-9-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN MõNG CHÝNH PHñ L¢M THêI N¦íC CéNG HOµ ANGI£RI
KÝnh göi ¤ng Phera Apba, Thñ tíng ChÝnh phñ l©m thêi níc Céng hoµ Angiªri ë L¬ Ke , Nh©n dÞp kû niÖm mét n¨m ngµy thµnh lËp ChÝnh phñ l©m thêi níc Céng hoµ Angiªri, thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, t«i xin göi ®Õn Ngµi vµ nh©n d©n Angiªri anh em lêi chóc mõng nhiÖt liÖt. Chóc nh©n d©n Angiªri thu nhiÒu th¾ng lîi to lín. Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a hai d©n téc ViÖt Nam vµ Angiªri ngµy cµng bÒn v÷ng. Chóc Ngµi lu«n lu«n khoÎ m¹nh.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 2012, ngµy 19-9-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ THUû LîI TOµN MIÒN B¾C
Tríc hÕt, B¸c hái th¨m søc khoÎ c¸c chó vµ mong c¸c chó lµm viÖc ë Héi nghÞ cho tèt. C¸c chó ®Òu biÕt ViÖt Nam ta cã hai tiÕng Tæ quèc, ta còng gäi Tæ quèc lµ ®Êt níc; cã ®Êt vµ cã níc, th× míi thµnh Tæ quèc. Cã ®Êt l¹i cã níc th× d©n giµu, níc m¹nh. Níc còng cã thÓ lµm lîi nhng còng cã thÓ lµm h¹i, nhiÒu níc qu¸ th× óng, lôt, Ýt níc qu¸ th× h¹n h¸n. NhiÖm vô cña chóng ta lµ lµm cho ®Êt víi níc ®iÒu hoµ víi nhau ®Ó n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n, x©y dùng chñ nghÜa x· héi. VËy ta ph¶i lµm sao cho d©n cã ®ñ níc ®Ó t¨ng gia s¶n xuÊt. Muèn lµm ®îc nh thÕ cã ph¶i chØ B¸c vµ c¸c chó ®øng ra lµm mµ ®îc kh«ng? Kh«ng ®îc! Ai lµm c¸ch m¹ng? Nh©n d©n! Ai kh¸ng chiÕn th¾ng lîi? Toµn d©n. VËy th× b©y giê muèn cã ®ñ níc, muèn ®iÒu hoµ níc th× còng ph¶i toµn d©n lµm thuû lîi. Muèn thÕ, c¸n bé ph¶i ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng, dùa vµo nh©n d©n; tríc hÕt ph¶i tin tëng lùc lîng vµ trÝ tuÖ cña nh©n d©n lµ v« cïng v« tËn. Tuyªn truyÒn, gi¸o dôc, ®oµn kÕt, tæ chøc ®îc trÝ tuÖ vµ lùc lîng ®ã th× viÖc g× khã mÊy còng lµm ®îc. Trong kh¸ng chiÕn do lßng yªu níc cña ®ång bµo vµ do §¶ng ta l·nh ®¹o ®· tËp hîp lùc lîng cña nh©n d©n thµnh mét khèi lín m¹nh, ®· ®a kh¸ng chiÕn ®Õn th¾ng lîi. B©y giê chóng ta x©y dùng chñ nghÜa x· héi,

®ã lµ mét c«ng cuéc l©u dµi, lµm thuû lîi còng vËy, ph¶i l©u dµi míi giµnh ®îc th¾ng lîi lín. Ta cã lùc lîng rÊtlín, n«ng d©n ta ®· cã tæ chøc ch®t chÏ h¬n tríc, cã tæ ®æi c«ng, cã hîp t¸c x·. V× thÕ ph¶i dùa vµo tæ chøc Êy, lùc lîng Êy mµ lµm thuû lîi theo ®êng lèi, ph¬ng ch©m cña §¶ng. C¸c hîp t¸c x· vµ tæ ®æi c«ng ph¶i ®øng ra lµm nßng cèt trong c«ng t¸c thuû lîi; qua c«ng t¸c thuû lîi mµ cñng cè vµ x©y dùng c¸c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x·. HiÖn nay ta cã h¬n 16.500 hîp t¸c x·, nh thÕ cha ph¶i lµ nhiÒu, hîp t¸c x· cã c¸i tèt, cã c¸i võa, cã c¸i cßn kÐm; ph¶i lµm sao cho c¸c hîp t¸c x· vµ tæ ®æi c«ng ngµy cµng tèt lªn, thu nhËp cña x· viªn vµ tæ viªn ngµy cµng t¨ng lªn. Muèn thu ho¹ch cña mäi ngêi t¨ng lªn th× ruéng ph¶i tèt, muèn ruéng tèt th× ph¶i lµm cá, bá ph©n lµ mét phÇn, nhng tríc hÕt lµ ph¶i cã ®ñ níc. Nh thÕ lµ ph¶i ra søc lµm thuû lîi cho tèt. Ph¶i nhí r»ng: khi mµ d©n ®· hiÓu râ th× mäi khã kh¨n ®Òu cã thÓ vît qua. Muèn nh thÕ, tríc hÕt c¸c c¸n bé ph¶i quyÕt t©m, nÕu c¸n bé kh«ng cã quyÕt t©m, thÊy khã kh¨n mµ chïn bíc th× kh«ng lµm ®îc. Tríc ®©y v× thiÕu níc, níc kh«ng ®iÒu hoµ, nªn n¨m nµo d©n còng mÊt nhiÒu c«ng søc, ChÝnh phñ còng tèn nhiÒu tiÒn b¹c ®Ó chèng h¹n. Phong trµo nh©n d©n lµm thuû lîi mµ ph¸t triÓn réng r·i th× nh©n d©n vµ ChÝnh phñ ®Òu ®ì vÊt v¶ mµ thu ho¹ch ngµy cµng t¨ng lªn. Qua vô §«ng - Xu©n võa råi chóng ta ®· cã mét sè

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

kinh nghiÖm; thÊy ®îc kinh nghiÖm tèt råi th× ph¶i quyÕt t©m häc vµ lµm cho kú ®îc. Lµm thñy lîi ph¶i lµ phong trµo cña toµn d©n. X· nµy víi x· kh¸c, huyÖn nµy víi huyÖn kh¸c, tØnh nµy víi tØnh kh¸c, ®Òu cã liªn quan víi nhau, ph¶i cïng lµm, ph¶i th¶o luËn víi nhau, ph¶i ®oµn kÕt gióp ®ì lÉn nhau, kh«ng nªn chØ nh×n thÊy lîi Ých cña n¬i m×nh mµ ®Ó thiÖt cho n¬i kh¸c. Tãm l¹i, lµm thuû lîi nhá th× nh©n d©n tù lµm ®îc, l¹i mau hëng, ChÝnh phñ kh«ng ph¶i tèn kÐm. Khi nh©n d©n ta ®· thÊy kÕt qu¶ tèt vµ ®· cã kinh nghiÖm th× nh©n d©n cã thÓ lµm thuû lîi lo¹i võa vµ lµm lín n÷a còng ®îc. Cuèi cïng, B¸c mong c¸c chó sau Héi nghÞ nµy vÒ vËn ®éng nh©n d©n thi ®ua lµm cho tèt, ChÝnh phñ sÏ thëng ®®c biÖt cho ®Þa ph¬ng nµo ®¹t thµnh tÝch kh¸ nhÊt.
Nãi ngµy 14-9-1959. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr.260-262.

LêI C¡N DÆN GI¸O VI£N MÉU GI¸O
Lµm mÉu gi¸o tøc lµ thay mÑ d¹y trÎ. Muèn lµm ®îc thÕ th× tríc hÕt ph¶i yªu trÎ. C¸c ch¸u nhá hay quÊy, ph¶i bÒn bØ, chÞu khã míi nu«i d¹y ®îc c¸c ch¸u. D¹y trÎ còng nh trång c©y non. Trång c©y non ®îc tèt th× sau nµy c©y lªn tèt. D¹y trÎ nhá tèt th× sau nµy c¸c ch¸u thµnh ngêi tèt. C«ng t¸c gi¸o viªn vµ mÉu gi¸o cã kh¸c nhau, nhng cïng chung mét môc ®Ých ®µo t¹o nh÷ng ngêi c«ng d©n tèt, c¸n bé tèt cho Tæ quèc, cho chñ nghÜa x· héi. §iÒu tríc tiªn lµ d¹y c¸c ch¸u vÒ ®¹o ®øc. Anh chÞ em gi¸o viªn vµ mÉu gi¸o cÇn lu«n lu«n g¬ng mÉu vÒ ®¹o ®øc ®Ó c¸c ch¸u noi theo.
B¸o Nh©n d©n, sè 2016, ngµy 23-9-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

DIÔN V¡N CHµO MõNG QUèC KH¸NH LÇN THø 10 N¦íC CéNG HOµ NH¢N D¢N TRUNG HOA T¹I B¾C KINH
Tha ®ång chÝ Mao Tr¹ch §«ng, Chñ tÞch Ban ChÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng Céng s¶n Trung Quèc th©n mÕn, Tha ®ång chÝ Lu ThiÕu Kú, Chñ tÞch níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa th©n mÕn, C¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n th©n mÕn, Nh©n dÞp chóc mõng Ngµy kû niÖm 10 n¨m thµnh lËp níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, t«i xin thay m®t Ban ChÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n ViÖt Nam göi tíi Ban ChÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng Céng s¶n Trung Quèc, ChÝnh phñ níc Céng hßa Nh©n d©n Trung Hoa, giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n Trung Quèc anh em lêi chóc mõng nång nhiÖt nhÊt. C¸ch m¹ng Trung Quèc th¾ng lîi vµ viÖc thµnh lËp níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa lµ sù kiÖn vÜ ®¹i nhÊt trong lÞch sö loµi ngêi tiÕp theo C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi Nga. Mêi n¨m qua, nh©n d©n Trung Quèc ®· hoµn thµnh th¾ng lîi c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa vµ ®· giµnh ®îc nh÷ng thµnh tÝch lín lao trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi. §êng lèi chung, phong trµo tiÕn vät vµ viÖc thµnh lËp c«ng x· nh©n d©n ®ang thóc ®Èy sù nghiÖp kiÕn thiÕt cña níc Trung Hoa míi tiÕn lªn víi tèc ®é "mét ngµy b»ng 20 n¨m", mét tèc ®é cha tõng cã trong lÞch sö. Ngµy nay, níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa ®· trë thµnh mét cêng quèc lín, ngµy cµng cã t¸c dông

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

quan träng trong sù nghiÖp b¶o vÖ hoµ b×nh ë ViÔn §«ng vµ thÕ giíi. Th¾ng lîi vÜ ®¹i cña nh©n d©n Trung Quèc lµ th¾ng lîi cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin. Nh÷ng th¾ng lîi Êy ®· chøng tá sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña §¶ng Céng s¶n Trung Quèc ®øng ®Çu lµ ®ång chÝ Mao Tr¹ch §«ng, ®· vËn dông mét c¸ch s¸ng t¹o ch©n lý phæ biÕn cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµo thùc tiÔn cô thÓ cña c¸ch m¹ng Trung Quèc. Nh÷ng th¾ng lîi Êy ®· cã t¸c dông quan träng trong viÖc t¨ng cêng uy lùc cña m®t trËn x· héi chñ nghÜa do Liªn X« ®øng ®Çu vµ ®· cæ vò m¹nh mÏ phong trµo gi¶i phãng d©n téc ë ¸ - Phi vµ ch©u Mü latinh. ViÖt Nam vµ Trung Quèc lµ hai níc anh em, quan hÖ mËt thiÕt víi nhau nh m«i víi r¨ng, hai níc chóng ta ®· vµ ®ang cïng nhau s¸t vai phÊn ®Êu cho ®éc lËp d©n téc vµ chñ nghÜa x· héi. Th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng Trung Quèc cã ý nghÜa ®®c biÖt to lín ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam. TÊm g¬ng chãi läi cña C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi Nga vµ C¸ch m¹ng Trung Quèc ®· soi s¸ng con ®êng ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña ViÖt Nam. HiÖn nay, díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam, nh©n d©n ViÖt Nam ®ang ra søc phÊn ®Êu x©y dùng miÒn B¾c x· héi chñ nghÜa vµ ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Do nh©n d©n c¶ níc quyÕt t©m phÊn ®Êu, víi sù gióp ®ì hÕt lßng cña Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc anh em kh¸c, ®îc sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n lo¹i tiÕn bé trªn thÕ giíi, chóng t«i tin ch¾c r»ng c«ng cuéc kiÕn thiÕt chñ nghÜa x· héi ë níc chóng t«i nhÊt ®Þnh th¾ng lîi, sù nghiÖp thèng nhÊt Tæ quèc nhÊt ®Þnh thµnh c«ng. Nh©n dÞp nµy, chóng t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n §¶ng Céng s¶n Trung Quèc, ChÝnh phñ Trung Quèc vµ anh

chÞ em Trung Quèc. C¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n, Trong lóc chóng ta nhiÖt liÖt chóc mõng mêi n¨m Ngµy thµnh lËp níc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, phe x· héi chñ nghÜa ®oµn kÕt nhÊt trÝ vµ hïng m¹nh h¬n bao giê hÕt, phong trµo gi¶i phãng d©n téc ®ang lªn cao, phong trµo hoµ b×nh thÕ giíi ®ang ph¸t triÓn m¹nh mÏ. GÇn ®©y, viÖc Liªn X« phãng thµnh c«ng tªn löa vò trô ®Çu tiªn lªn tíi m®t tr¨ng vµ cuéc ®i th¨m níc Mü cña ®ång chÝ Kh¬rótsèp cµng lµm cho nh©n lo¹i tiÕn bé nøc lßng phÊn khëi vµ t¨ng thªm lßng tin tëng vµo sù nghiÖp b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. ViÖc ®ång chÝ Kh¬rótsèp sang th¨m níc Mü cã ý nghÜa to lín ®èi víi viÖc lµm hoµ ho·n h¬n n÷a t×nh h×nh c¨ng th¼ng quèc tÕ vµ ®èi víi viÖc gi÷ g×n hoµ b×nh thÕ giíi. Chóng ta h·y cïng nhau nhiÖt liÖt hoan h« th¾ng lîi vÜ ®¹i cña Liªn X«, Trung Quèc, cña toµn phe x· héi chñ nghÜa vµ cña lùc lîng hoµ b×nh thÕ giíi. Chóc nh©n d©n Trung Quèc, díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng Céng s¶n Trung Quèc vµ ®ång chÝ Mao Tr¹ch §«ng, sÏ giµnh ®îc nhiÒu thµnh tÝch míi ngµy cµng to lín h¬n n÷a trong c«ng cuéc kiÕn thiÕt chñ nghÜa x· héi vµ trong sù nghiÖp b¶o vÖ hoµ b×nh! Chóc t×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc trong mÆt trËn x· héi chñ nghÜa do Liªn X« ®øng ®Çu ngµy cµng bÒn v÷ng! Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai níc ViÖt Trung ngµy cµng cñng cè vµ ph¸t triÓn! Chñ nghÜa céng s¶n mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§äc ngµy 28-9-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2022, ngµy 29-9-1959.

TR¶ LêI NHµ B¸O NHËT B¶N SIRA ISI B¤N1)
Hái: Níc ViÖt Nam hiÖn kh«ng may bÞ chia lµm hai miÒn vµ t×nh h×nh Lµo l¹i trÇm träng v× xung ®ét vò trang. Nh©n d©n NhËt B¶n mong muèn g×n gi÷ hoµ b×nh ë §«ng D¬ng, rÊt quan t©m ®Õn t×nh h×nh ®ã vµ thµnh thËt hy väng r»ng cuéc xung ®ét sÏ ®îc gi¶i quyÕt mét c¸ch hoµ b×nh. ë NhËt B¶n, ngêi ta bµn t¸n nhiÒu vÒ thùc chÊt cña t×nh h×nh ®ã. Cã c¶ mét lý thuyÕt cho r»ng cã nh÷ng bµn tay "®á" ë bªn trong chuyÖn ®ã; nãi mét c¸ch kh¸c, ®ã lµ mét cuéc x©m lîc gi¸n tiÕp cña phe céng s¶n. Nh©n d©n NhËt B¶n cÇn ®îc hiÓu t×nh h×nh ®ã nh thÕ nµo? §oµn ®iÒu tra cña Liªn hîp quèc trong ®ã ChÝnh phñ NhËt B¶n cã céng t¸c, ®· b¾t ®Çu ho¹t ®éng. C«ng viÖc cña nã cho ®Õn nay ra sao vµ triÓn väng t¬ng lai thÕ nµo?
) Ngµy 5-10-1959, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· tr¶ lêi nh÷ng c©u hái cña «ng Sira Isi B«n, cè vÊn biªn tËp b¸o Axahi Simbun, xuÊt b¶n ë T«ki« (NhËt B¶n).
1

VÒ vÊn ®Ò nµy, Ngµi cã muèn t«i truyÒn ®¹t ®iÒu g× cho nh©n d©n NhËt B¶n kh«ng ? Tr¶ lêi: HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ n¨m 1954 vÒ §«ng D¬ng ®· lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam, Lµo vµ Campuchia trªn c¬ së c«ng nhËn chñ quyÒn, ®éc lËp, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña ba níc. §èi víi ViÖt Nam, HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ quy ®Þnh râ thêi gian hiÖp th¬ng vµ tæng tuyÓn cö tù do trong c¶ níc ®Ó thèng nhÊt níc nhµ. Nhng do ®Õ quèc Mü can thiÖp vµo miÒn Nam ViÖt Nam, ©m mu biÕn miÒn Nam ViÖt Nam thµnh c¨n cø qu©n sù cña Mü ®Ó chuÈn bÞ g©y chiÕn tranh, cho nªn ®Õn nay, níc ViÖt Nam cha ®îc thèng nhÊt. Nh©n d©n ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ c¬ng quyÕt ®Êu tranh ®ßi thi hµnh ®óng ®¾n HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®Ó thèng nhÊt níc nhµ b»ng ph¬ng ph¸p hoµ b×nh trªn c¬ së ®éc lËp vµ d©n chñ nh HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh. ë Lµo, ®Õ quèc Mü còng ph¸ ho¹i nghiªm träng HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ vÒ Lµo, can thiÖp ngµy cµng s©u vµo Lµo, ®· g©y ra cuéc néi chiÕn ë Lµo. T×nh h×nh ®ã ®e do¹ an ninh cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ hoµ b×nh ë §«ng D¬ng vµ §«ng - Nam ¸. §Õ quèc Mü vµ ChÝnh phñ Phñi Xananicon vu khèng níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®Ó che giÊu ©m mu cña ®Õ quèc Mü can thiÖp vµo níc Lµo vµ biÕn níc Lµo thµnh c¨n cø qu©n sù ®Ó chuÈn bÞ chiÕn tranh. §Ó b×nh thêng ho¸ t×nh h×nh ë Lµo, ®Ó b¶o vÖ nÒn hoµ b×nh ë §«ng D¬ng vµ §«ng - Nam ¸, con ®êng duy nhÊt lµ ph¶i thi hµnh ®óng ®¾n HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ vÒ Lµo n¨m 1954 vµ c¸c hiÖp ®Þnh ®· ký kÕt ë Viªngch¨n gi÷a V¬ng quèc Lµo vµ lùc lîng PathÐt Lµo40. ViÖc tiÓu ban ®iÒu tra cña Héi ®ång B¶o an Liªn hîp quèc thµnh lËp vµ hiÖn nay ®ang ho¹t ®éng ë Lµo ch¼ng nh÷ng kh«ng gióp Ých cho viÖc gi¶i quyÕt t×nh h×nh ë Lµo, mµ cßn lµm cho t×nh h×nh ®ã trë nªn phøc t¹p vµ nghiªm träng thªm. §iÒu ®ã tr¸i víi HiÕn ch¬ng Liªn hîp quèc, tr¸i víi HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ vÒ Lµo.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Hái: ViÖc ®µm ph¸n vÒ vÊn ®Ò båi thêng chiÕn tranh ®· ®îc tiÕn hµnh gi÷a c¸c ChÝnh phñ NhËt B¶n vµ Nam ViÖt Nam. Ngay ë NhËt B¶n còng cã ngêi chØ trÝch viÖc ®µm ph¸n nµy vµ tin tøc cho biÕt lµ níc Ngµi kh«ng hµi lßng. Theo ý Ngµi, nh©n d©n NhËt B¶n cÇn ®îc hiÓu vÊn ®Ò nµy nh thÕ nµo? Theo ý Ngµi, vÊn ®Ò nµy cÇn ®îc gi¶i quyÕt thÕ nµo míi ®óng? Tr¶ lêi: Trong cuéc §¹i chiÕn lÇn thø hai, qu©n phiÖt NhËt B¶n ®· x©m chiÕm níc ViÖt Nam vµ g©y ra nhiÒu tæn thÊt cho nh©n d©n ViÖt Nam tõ B¾c chÝ Nam. Toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam cã quyÒn ®ßi ChÝnh phñ NhËt B¶n båi thêng nh÷ng thiÖt h¹i ®ã. Nhng hiÖn nay ChÝnh phñ NhËt B¶n ®· tiÕn hµnh ®µm ph¸n vµ ký kÕt båi thêng chiÕn tranh víi chÝnh quyÒn miÒn Nam ViÖt Nam lµ kh«ng hîp ph¸p. Nh©n d©n ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ thÊy r»ng viÖc ®ßi NhËt B¶n båi thêng sÏ lµ mét g¸nh n®ng cho nh©n d©n NhËt B¶n. VÊn ®Ò cèt yÕu trong quan hÖ gi÷a hai níc kh«ng ph¶i lµ viÖc ®ßi båi thêng, mµ t×nh ®oµn kÕt hîp t¸c gi÷a hai d©n téc ViÖt - NhËt ®Êu tranh chèng chiÕn tranh vµ b¶o vÖ hoµ b×nh lµ quý h¬n hÕt. Hái: NÕu chÝnh s¸ch chung sèng hoµ b×nh ®îc thiÕt lËp gi÷a NhËt B¶n vµ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, t«i nghÜ r»ng sÏ cã nhiÒu kh¶ n¨ng vÒ hîp t¸c kinh tÕ gi÷a hai níc. Ngµi cã ®ång ý kh«ng? Trong trêng hîp ®ã, cã thÓ trao ®æi kinh tÕ nh thÕ nµo? VÒ mÆt th¬ng m¹i, níc Ngµi cÇn nh÷ng g× cña NhËt B¶n vµ níc Ngµi cã thÓ cung cÊp g× cho NhËt B¶n? V× ®©y lµ vÊn ®Ò quan hÖ mËt thiÕt ®Õn c©u

hái nµy, mong Ngµi cho chóng t«i biÕt t×nh h×nh x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë níc Ngµi hiÖn nay vµ ®Æc biÖt lµ t×nh h×nh hiÖn nay vÒ c«ng nghiÖp ho¸ níc Ngµi. Xin c¶m ¬n Ngµi tríc vÒ sù chó ý cña Ngµi vµ thµnh thËt chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a hai níc chóng ta ph¸t triÓn. Tr¶ lêi: ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ lu«n lu«n theo ®uæi chÝnh s¸ch hoµ b×nh vµ h÷u nghÞ, mong muèn cã sù hîp t¸c vÒ mäi m®t víi c¸c níc kh¸c, nhÊt lµ c¸c níc ¸-Phi, trªn tinh thÇn b×nh ®¼ng, hai bªn ®Òu cã lîi. (Nhê vËy mµ quan hÖ mua b¸n gi÷a níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ c¸c níc kh¸c trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®îc ph¸t triÓn tèt ®Ñp). Gi÷a níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ níc NhËt B¶n, m®c dï ChÝnh phñ NhËt B¶n hiÖn nay ®ang ¸p dông mét chÝnh s¸ch kh«ng th©n thiÖn ®èi víi níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, chóng t«i ®· cè g¾ng duy tr× nh÷ng quan hÖ bu«n b¸n gi÷a ViÖt Nam víi mét sè c«ng ty NhËt B¶n. ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ mong muèn nh©n d©n hai níc lu«n lu«n cã quan hÖ tèt vµ ngµy cµng ph¸t triÓn. Níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c cÇn më réng c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, th¬ng nghiÖp ®Ó n©ng cao søc s¶n xuÊt vµ c¶i thiÖn ®êi sèng cña nh©n d©n. Chóng t«i cÇn nhiÒu dông cô, m¸y mãc vµ hµng ho¸ cña c¸c níc trong ®ã tÊt nhiªn kÓ c¶ níc NhËt B¶n. Vµ chóng t«i cã thÓ cung cÊp cho nh÷ng níc Êy l¬ng thùc, c©y c«ng nghiÖp vµ kho¸ng s¶n.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Quan hÖ bu«n b¸n gi÷a níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ NhËt B¶n, nÕu ®îc c¶i thiÖn, cã nhiÒu triÓn väng tèt ®Ñp, cã lîi cho nh©n d©n c¶ hai níc chóng ta. T«i nhê chuyÓn lêi th©n ¸i hái th¨m nh©n d©n NhËt B¶n vµ c¸c b¹n ®äc b¸o cña «ng.
B¸o Nh©n d©n, sè 2079, ngµy 25-11-1959.

DIÔN V¡N CHµO MõNG CHñ TÞCH A. DAV¸TXKI Vµ §OµN §¹I BIÓU CHÝNH PHñ N¦íC CéNG HßA NH¢N D¢N BA LAN
Tha ®ång chÝ Chñ tÞch Dav¸txki kÝnh mÕn,

Tha c¸c ®ång chÝ trong §oµn ®¹i biÓu níc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan anh em, H«m nay, nh©n d©n ViÖt Nam v« cïng sung síng ®îc ®ãn tiÕp ®ång chÝ Chñ tÞch vµ c¸c ®ång chÝ trong §oµn ®¹i biÓu ®Õn th¨m ®Êt níc ViÖt Nam vµ mang ®Õn cho nh©n d©n ViÖt Nam mèi t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt cña nh©n d©n Ba Lan anh em. Thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, t«i xin nhiÖt liÖt hoan nghªnh ®ång chÝ Chñ tÞch vµ c¸c ®ång chÝ trong §oµn ®¹i biÓu. §ãn tiÕp ®ång chÝ Chñ tÞch vµ c¸c ®ång chÝ trong §oµn, nh©n d©n ViÖt Nam rÊt sung síng ®îc nh©n dÞp nµy tá mèi c¶m t×nh s©u s¾c cña m×nh ®èi víi nh©n d©n Ba Lan anh dòng ®· ®Êu tranh oanh liÖt chèng bän ph¸t xÝt HÝtle, ®· vît mäi khã kh¨n gian khæ x©y dùng th¾ng lîi chñ nghÜa x· héi trªn ®Êt níc m×nh. ViÖt Nam vµ Ba Lan tuy xa c¸ch nhau, nhng nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n Ba Lan l¹i rÊt gÇn nhau, v× g¾n bã víi nhau bëi mèi t×nh anh em kh«ng g× lay chuyÓn næi, v× nh©n d©n hai níc chóng ta cïng chung mét lý tëng, mét môc ®Ých vµ cïng ë trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa do Liªn X« vÜ ®¹i ®øng ®Çu. Nh©n d©n ViÖt Nam tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c ®èi víi nh©n d©n Ba Lan anh em ®· cïng víi nh©n d©n Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc anh em kh¸c hÕt lßng gióp ®ì m×nh trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c vµ ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Tha ®ång chÝ Chñ tÞch, Tha c¸c ®ång chÝ trong §oµn, Tha c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n, Sau cuéc ®i th¨m Ba Lan cña t«i n¨m 1957, cuéc ®i th¨m ViÖt Nam lÇn nµy cña ®ång chÝ Chñ tÞch vµ c¸c

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®ång chÝ trong §oµn ®¹i biÓu sÏ th¾t ch®t h¬n n÷a t×nh nghÜa anh em gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta vµ gãp phÇn t¨ng cêng t×nh ®oµn kÕt nhÊt trÝ gi÷a c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa. T«i xin chóc ®ång chÝ Chñ tÞch kÝnh mÕn vµ c¸c ®ång chÝ trong §oµn ®¹i biÓu søc khoÎ vµ thµnh c«ng trong cuéc ®i th¨m h÷u nghÞ nµy. T×nh h÷u nghÞ kh«ng g× lay chuyÓn næi gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n Ba Lan mu«n n¨m! Níc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan mu«n n¨m! T×nh ®oµn kÕt nhÊt trÝ gi÷a c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa do Liªn X« vÜ ®¹i ®øng ®Çu mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!
Nãi ngµy 6-10-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2030, ngµy 7-10-1959.

DIÔN V¡N T¹I BUæI TIÖC CHI£U §·I §OµN §¹I BIÓU CHÝNH PHñ N¦íC CéNG HOµ NH¢N D¢N BA LAN
Tha ®ång chÝ Chñ tÞch A. Dav¸txki kÝnh mÕn, Tha c¸c ®ång chÝ trong §oµn ®¹i biÓu níc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan, Tha c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n, H«m nay, chóng ta rÊt sung síng ®îc ®ãn tiÕp ®ång chÝ Chñ tÞch A. Dav¸txki vµ c¸c ®ång chÝ trong §oµn ®¹i biÓu níc Céng hoµ Nh©n d©n Ba lan vµ riªng t«i, l¹i cµng sung síng g®p l¹i trªn ®Êt níc ViÖt Nam, ®ång chÝ Chñ tÞch A. Dav¸txki, ngêi b¹n cò th©n thiÕt cña t«i. §ång chÝ A. Dav¸txki lµ mét trong nh÷ng l·nh tô yªu quý nhÊt cña nh©n d©n Ba Lan, mét trong nh÷ng chiÕn sÜ u tó cña phong trµo céng s¶n quèc tÕ, mµ còng lµ mét trong nh÷ng ngêi b¹n th©n thiÕt vµ kÝnh mÕn nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam. T«i tr©n träng thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam, Quèc héi, M®t trËn Tæ quèc vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ nhiÖt liÖt hoan nghªnh ®ång chÝ Chñ tÞch A. Dav¸txki vµ c¸c ®ång chÝ trong §oµn. Trong cuéc ThÕ giíi ®¹i chiÕn lÇn thø hai do ph¸t xÝt

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§øc g©y ra, Ba Lan lµ mét trong nh÷ng níc bÞ hy sinh nhiÒu nhÊt. Trong ®iÒu kiÖn cùc kú khã kh¨n, liÒn sau khi ®îc gi¶i phãng, nh©n d©n Ba Lan ®· x©y dùng l¹i ®Êt níc cña m×nh. Nhê sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña §¶ng m¸cxÝt lªninnÝt cña giai cÊp c«ng nh©n Ba Lan, nhê sù ®oµn kÕt ch®t chÏ trong M®t trËn d©n téc thèng nhÊt Ba Lan, nhê sù hîp t¸c vµ gióp ®ì lÉn nhau mét c¸ch anh em víi Liªn X« vµ c¸c níc kh¸c trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa, nh©n d©n Ba Lan anh dòng ®· biÕn níc Ba Lan tõ mét níc n«ng nghiÖp l¹c hËu thµnh mét níc c«ng, n«ng nghiÖp tiªn tiÕn. G¾n bã víi Liªn X« vÜ ®¹i vµ c¸c níc anh em kh¸c, níc Ba Lan x· héi chñ nghÜa ngµy nay cã mét ®Þa vÞ quan träng trªn trêng quèc tÕ, lµ mét trong nh÷ng thµnh tr× v÷ng m¹nh cña nÒn hoµ b×nh ch©u ¢u vµ thÕ giíi. Th¾ng lîi rùc rì ®ã cña níc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan còng lµ th¾ng lîi chung cña c¶ phe x· héi chñ nghÜa, cña c¸c lùc lîng hoµ b×nh vµ tiÕn bé trªn thÕ giíi. Nh©n d©n ViÖt Nam nhiÖt liÖt chµo mõng nh÷ng th¾ng lîi Êy cña nh©n d©n Ba Lan anh em. Bän qu©n phiÖt vµ phôc thï T©y §øc ®îc bän ®Õ quèc, ®øng ®Çu lµ ®Õ quèc Mü, khuyÕn khÝch vµ ñng hé, ©m mu cíp ®o¹t mét lÇn n÷a vïng ®Êt phÝa T©y cña d©n téc Ba Lan. Chóng ®e do¹ nÒn ®éc lËp vµ an ninh cña níc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan. §· tõng ®au khæ trong 15 n¨m chiÕn tranh vµ ®ang ®au khæ trong c¶nh ®Êt níc t¹m thêi bÞ chia c¾t do sù can thiÖp cña ®Õ quèc Mü vµo miÒn Nam ViÖt Nam, nh©n d©n ViÖt Nam hoµn toµn ñng hé cuéc ®Êu tranh chÝnh nghÜa cña nh©n d©n Ba Lan nh»m b¶o vÖ biªn giíi thiªng liªng phÝa T©y cña Tæ quèc m×nh. Còng nh Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c níc anh em kh¸c, nh©n d©n ViÖt Nam sÏ lu«n lu«n s¸t c¸nh víi nh©n d©n Ba Lan trong mäi hoµn c¶nh. Ngµy nay, thêi kú lµm ma lµm giã cña bän ®Õ quèc cíp níc ®· vÜnh viÔn qua råi! Ngµy nay phe x· héi chñ nghÜa, ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i, m¹nh mÏ h¬n bao giê hÕt, lùc lîng hoµ b×nh lín m¹nh

h¬n bao giê hÕt. NÕu bän phôc thï T©y §øc ®iªn cuång x©m ph¹m l·nh thæ cña níc Ba Lan hay lµ mét níc x· héi chñ nghÜa nµo kh¸c th×, nh ®ång chÝ Kh¬rótsèp ®· c¶nh c¸o chóng trong mét cuéc mÝt tinh t¹i Kat«vÝtx¬, chóng sÏ bÞ tiªu diÖt tríc khi thß ®Çu ra khái hang cña chóng. Tha ®ång chÝ Chñ tÞch kÝnh mÕn, Tha c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n, Víi tinh thÇn quèc tÕ cao c¶, víi t×nh th¬ng yªu anh em, nh©n d©n Ba Lan cïng víi nh©n d©n Liªn X«, Trung Quèc vµ nh©n d©n c¸c níc anh em kh¸c hÕt lßng gióp ®ì ViÖt Nam vÒ mäi m®t. Nh©n dÞp nµy, mét lÇn n÷a, nh©n d©n ViÖt Nam tá lßng c¶m ¬n s©u s¾c sù gióp ®ì v« t Êy cña Ba Lan. Víi sù cè g¾ng cña b¶n th©n m×nh, céng víi sù gióp ®ì quý b¸u cña nh©n d©n Ba Lan vµ nh©n d©n c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa, nh©n d©n ViÖt Nam quyÕt vît mäi khã kh¨n ®Ó x©y dùng miÒn B¾c v÷ng m¹nh lµm c¬ së cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt ®Êt níc cña m×nh. Tha ®ång chÝ Chñ tÞch kÝnh mÕn, Tha c¸c ®ång chÝ trong §oµn kÝnh mÕn, Cuéc ®i th¨m ViÖt Nam lÇn nµy cña ®ång chÝ Chñ tÞch vµ c¸c ®ång chÝ lµ mét biÓu thÞ míi cña mèi t×nh h÷u nghÞ kh«ng g× lay chuyÓn ®îc gi÷a nh©n d©n hai níc chóng ta. Nã sÏ th¾t ch®t h¬n n÷a t×nh h÷u nghÞ Êy vµ gãp phÇn cñng cè sù ®oµn kÕt nhÊt trÝ trong phe x· héi chñ nghÜa, ®ång thêi nã khuyÕn khÝch rÊt nhiÒu nh©n d©n ViÖt Nam trong cuéc ®Êu tranh ®Ó hoµn thµnh nh÷ng nhiÖm vô cña m×nh. T«i ®Ò nghÞ chóng ta n©ng cèc: Chóc t×nh h÷u nghÞ th¾m thiÕt gi÷a hai níc ViÖt

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Nam vµ Ba Lan ®êi ®êi bÒn v÷ng! T×nh ®oµn kÕt nhÊt trÝ kh«ng g× lay chuyÓn ®îc gi÷a c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa, ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i, mu«n n¨m! Chóc nh©n d©n, ChÝnh phñ vµ §¶ng C«ng nh©n thèng nhÊt Ba Lan, ®øng ®Çu lµ ®ång chÝ G«munca kÝnh mÕn, mu«n n¨m! Chóc MÆt trËn d©n téc thèng nhÊt Ba Lan thu nhiÒu th¾ng lîi míi trong sù nghiÖp ®oµn kÕt toµn d©n x©y dùng chñ nghÜa x· héi! Chóc ®ång chÝ Chñ tÞch Dav¸txki m¹nh khoÎ, sèng l©u! Chóc c¸c ®ång chÝ m¹nh khoÎ vµ thµnh c«ng trong cuéc ®i th¨m h÷u nghÞ nµy! Chóc tÊt c¶ c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n cã mÆt t¹i ®©y m¹nh khoÎ! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!
Nãi ngµy 6-10-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2031, ngµy 8-10-1959.

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ C¸N Bé TH¶O LUËN Dù TH¶O LUËT H¤N NH¢N Vµ GIA §×NH
Cã ngêi nghÜ r»ng B¸c kh«ng cã gia ®×nh, ch¾c kh«ng hiÓu g× mÊy vÒ vÊn ®Ò nµy. B¸c tuy kh«ng cã gia ®×nh riªng, nhng B¸c cã mét ®¹i gia ®×nh rÊt lín, ®ã lµ giai cÊp c«ng nh©n toµn thÕ giíi, lµ nh©n d©n ViÖt Nam. Tõ gia ®×nh lín ®ã, B¸c cã thÓ suy ®o¸n ®îc gia ®×nh nhá. B©y giê toµn d©n ta ai còng muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi ph¶i lµm g×? NhÊt ®Þnh ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt cho thËt nhiÒu. Muèn s¶n xuÊt nhiÒu th× ph¶i cã nhiÒu søc lao ®éng. Muèn cã nhiÒu søc lao ®éng th× ph¶i gi¶i phãng søc lao ®éng cña phô n÷. Nãi phô n÷ lµ nãi ph©n nöa x· héi. NÕu kh«ng gi¶i phãng phô n÷ th× kh«ng gi¶i phãng mét nöa loµi ngêi. NÕu kh«ng gi¶i phãng phô n÷ lµ x©y dùng chñ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nghÜa x· héi chØ mét nöa. RÊt quan t©m ®Õn gia ®×nh lµ ®óng vµ nhiÒu gia ®×nh céng l¹i míi thµnh x· héi, x· héi tèt th× gia ®×nh cµng tèt, gia ®×nh tèt th× x· héi míi tèt. H¹t nh©n cña x· héi lµ gia ®×nh. ChÝnh v× muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi mµ ph¶i chó ý h¹t nh©n cho tèt. Tôc ng÷ ta cã c©u: "ThuËn vî thuËn chång, t¸t bÓ §«ng còng c¹n". Muèn thuËn vî thuËn chång th× lÊy nhau ph¶i thùc sù yªu ®¬ng nhau. LuËt lÊy vî lÊy chång s¾p ®a ra Quèc héi lµ mét cuéc c¸ch m¹ng, lµ mét bé phËn cña c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa. V× vËy ph¶i ®øng trªn lËp trêng v« s¶n mµ hiÓu nã. NÕu ®øng trªn lËp trêng phong kiÕn hay lµ t s¶n, tiÓu t s¶n mµ hiÓu luËt Êy th× kh«ng ®óng. LuËt lÊy vî lÊy chång nh»m gi¶i phãng phô n÷, tøc lµ gi¶i phãng ph©n nöa x· héi. Gi¶i phãng ngêi ®µn bµ, ®ång thêi ph¶i tiªu diÖt t tëng phong kiÕn, t tëng t s¶n trong ngêi ®µn «ng. VÒ phÇn m×nh, chÞ em phô n÷ kh«ng nªn ngåi chê ChÝnh phñ, chê §¶ng ra chØ thÞ gi¶i phãng cho m×nh, mµ tù m×nh ph¶i tù cêng, ph¶i ®Êu tranh. §èi víi luËt lÊy vî lÊy chång tõ lóc chuÈn bÞ ®Õn lóc ®a ra vµ thi hµnh, §¶ng ph¶i l·nh ®¹o v× ®ã lµ mét cuéc c¸ch m¹ng. §¶ng l·nh ®¹o nghÜa lµ c¸n bé vµ ®¶ng viªn ph¶i lµm cho ®óng vµ l·nh ®¹o c¸c ®oµn thÓ thanh niªn vµ phô n÷ kiªn quyÕt lµm cho ®óng. Cã ngêi hái r»ng: "Lì ®· cã vî hai råi th× thÕ nµo? Con cßn nhá ®· lì lÊy vî lÊy chång råi th× thÕ nµo?". LuËt cã hiÖu lùc tõ "sau" lóc Quèc héi th«ng qua vµ chÝnh quyÒn c«ng bè. ViÖc ®· lì "tríc" th× do gia ®×nh ®«i bªn tù nguyÖn cïng nhau tho¶ thuËn gi¶i quyÕt. NÕu kh«ng gi¶i quyÕt ®îc th× ®a ra chÝnh quyÒn hoµ gi¶i. Thi hµnh luËt nµy cã hai m®t: - Cã phÇn dÔ dµng v× nh©n d©n ta ®· ®îc §¶ng

gi¸o dôc, ®· tiÕn bé nhiÒu. - Nhng còng nhiÒu khã kh¨n v× tËp qu¸n cò ®· ¨n s©u l©u ®êi trong nh©n d©n. Cho nªn c«ng bè ®¹o luËt nµy cha ph¶i ®· lµ mäi viÖc ®Òu xong, mµ cßn ph¶i tuyªn truyÒn gi¸o dôc l©u dµi míi thùc hiÖn ®îc tèt. Mong c¸c c« c¸c chó cè g¾ng, bÒn gan, hiÓu râ vµ lµm tèt. NhÊt lµ ph¶i thËn träng v× luËt nµy quan hÖ ®Õn t¬ng lai cña gia ®×nh, cña x· héi, cña gièng nßi.
Nãi ngµy 10-10-1959. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t.V, tr. 281 - 282.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§¸P Tõ T¹I BUæI TIÖC CHI£U §·I CñA CHñ TÞCH A.DAV¸TXKI
Tha ®ång chÝ Chñ tÞch A.Dav¸txki kÝnh mÕn, Tha c¸c ®ång chÝ trong §oµn kÝnh mÕn, Tha c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n, Thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, §¶ng Lao ®éng vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, t«i ch©n thµnh c¶m ¬n ®ång chÝ Chñ tÞch vÒ nh÷ng lêi nãi th¾m thiÕt cña ®ång chÝ ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam. Mèi t×nh th¾m thiÕt Êy ®· b¾t nguån tõ lý tëng chung, môc ®Ých chung cña hai níc chóng ta, l¹i b¾t nguån tõ lÞch sö ®Êu tranh anh dòng cña hai d©n téc chóng ta. Trong cuéc ChiÕn tranh thÕ giíi lÇn thø hai, m®c dï hy sinh rÊt n®ng nÒ, nhng chØ trong vßng 15 n¨m tõ khi chÝnh quyÒn ®· vÒ tay m×nh, nh©n d©n Ba Lan, víi tinh thÇn lao ®éng quªn m×nh, ®· x©y dùng níc Ba Lan míi, mét níc Ba Lan x· héi chñ nghÜa. Níc Ba Lan ngµy nay ®· chiÕm mét ®Þa vÞ quan träng trªn trêng quèc tÕ, lµ mét thµnh viªn tÝch cùc cña phe x· héi chñ nghÜa, mét chiÕn sÜ trung kiªn cña hoµ b×nh vµ h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc. Nh©n d©n ViÖt Nam còng ®· tr¶i qua nhiÒu khã kh¨n, gian khæ trong cuéc kh¸ng chiÕn cøu quèc còng nh trong c«ng cuéc x©y dùng ®Êt níc cña m×nh, cho nªn cµng th«ng c¶m s©u s¾c víi nh©n d©n Ba Lan anh em. Nh©n d©n ViÖt Nam coi nh÷ng thµnh tÝch cña

nh©n d©n Ba Lan nh cña b¶n th©n m×nh. Nh©n d©n ViÖt Nam triÖt ®Ó ñng hé nh©n d©n Ba Lan trong cuéc ®Êu tranh ®Ó cñng cè nh÷ng thµnh qu¶ c¸ch m¹ng vµ ®Ó x©y dùng ®Êt níc cña m×nh. Nh©n d©n ViÖt Nam lu«n lu«n lµ ngêi b¹n trung thµnh cña nh©n d©n Ba Lan, lu«n lu«n biÕt ¬n nh©n d©n vµ ChÝnh phñ Ba Lan ®· tËn t×nh gióp ®ì m×nh. Mèi t×nh anh em ruét thÞt ®· g¾n bã nh©n d©n hai níc chóng ta. §ã lµ mèi t×nh quèc tÕ v« s¶n ®oµn kÕt tÊt c¶ c¸c níc anh em trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i. T×nh anh em ruét thÞt Êy l¹i ®· tá râ trong sù nhÊt trÝ cña chóng ta vÒ c¸c vÊn ®Ò trao ®æi ý kiÕn víi nhau. Sù nhÊt trÝ gi÷a ChÝnh phñ vµ nh©n d©n hai níc chóng ta vµ gi÷a c¸c níc x· héi chñ nghÜa lµ søc m¹nh v« ®Þch ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ hoµ b×nh thÕ giíi. T«i ®Ò nghÞ chóng ta n©ng cèc chóc: T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n Ba Lan ®êi ®êi bÒn v÷ng! T×nh ®oµn kÕt, nhÊt trÝ gi÷a c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa mu«n n¨m! Chóc søc khoÎ Chñ tÞch A.Dav¸txki vµ c¸c vÞ ®¹i biÓu trong §oµn! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!
§äc ngµy 11-10-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2035, ngµy 12-10-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

LêI TIÔN CHñ TÞCH A.DAV¸TXKI Vµ §OµN §¹I BIÓU CHÝNH PHñ N¦íC CéNG HOµ NH¢N D¢N BA LAN
Tha ®ång chÝ Chñ tÞch AlÕchx¨ng®¬ Dav¸txki kÝnh mÕn, Tha c¸c ®ång chÝ trong §oµn ®¹i biÓu níc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan kÝnh mÕn, Trong lóc chóng ta chia tay, t«i xin thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, §¶ng Lao ®éng, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ cïng M®t trËn Tæ quèc ViÖt Nam, kÝnh chóc ®ång chÝ Chñ tÞch vµ c¸c ®ång chÝ trong §oµn lªn ®êng m¹nh khoÎ. Chóng t«i rÊt lu luyÕn khi tiÔn ®a c¸c ®ång chÝ lªn ®êng, nhng chóng t«i rÊt sung síng, v× cuéc ®i th¨m níc ViÖt Nam lÇn nµy cña c¸c ®ång chÝ ®· thµnh c«ng tèt ®Ñp. Nh÷ng cuéc g®p gì gi÷a c¸c ®ång chÝ víi §¶ng, ChÝnh phñ, Quèc héi, M®t trËn Tæ quèc vµ nh©n d©n ViÖt Nam ®· t¨ng thªm sù hiÓu biÕt vÒ mèi t×nh h÷u nghÞ gi÷a hai níc chóng ta. Nh÷ng lêi th¾m thiÕt cña ®ång chÝ Chñ tÞch khuyÕn khÝch rÊt nhiÒu nh©n d©n ViÖt Nam trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c vµ ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ cña m×nh. Tha ®ång chÝ Chñ tÞch kÝnh mÕn, Tha c¸c ®ång chÝ trong §oµn kÝnh mÕn, Hai níc ViÖt vµ Ba,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Dï c¸ch nhau rÊt xa, Nhng hai nh©n d©n ta, Nh anh em mét nhµ. V× lµ t×nh nÆng V× lµ nghÜa s©u, TiÔn nhau xin cã mét c©u: Mèi t×nh h÷u nghÞ ngh×n th©u v÷ng bÒn. Tha ®ång chÝ Chñ tÞch kÝnh mÕn, Tha c¸c ®ång chÝ trong §oµn, Khi ®Õn th¨m níc chóng t«i, c¸c ®ång chÝ ®· mang ®Õn cho nh©n d©n ViÖt Nam mèi t×nh anh em th¾m thiÕt cña nh©n d©n Ba Lan. Nay c¸c ®ång chÝ vÒ, chóng t«i kÝnh nhê c¸c ®ång chÝ chuyÓn tíi nh©n d©n Ba Lan lêi chµo mõng nhiÖt liÖt nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam. Hai níc ViÖt vµ Ba dï c¸ch nhau rÊt xa, nhng hai nh©n d©n chóng ta th× nh anh em mét nhµ, v× lµ t×nh n®ng, v× lµ nghÜa s©u. Xin chóc ®ång chÝ Chñ tÞch vµ c¸c ®ång chÝ trong §oµn søc khoÎ vµ nhiÒu th¾ng lîi míi. T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai níc ViÖt Nam Ba Lan mu«n n¨m! T×nh ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc trong phe x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i ®êi ®êi bÒn v÷ng! Hoµ b×nh vµ h÷u nghÞ gi÷a c¸c d©n téc mu«n n¨m!
Nãi ngµy 12-10-1959.

B¸o Nh©n d©n, sè 2036, ngµy 13-10-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ S¶N XUÊT §¤NG - XU¢N TØNH NINH B×NH
B¸c thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ ®Õn hái th¨m vµ nãi chuyÖn víi c¸c c«, c¸c chó vÒ vô §«ng Xu©n 1959-1960. Tríc hÕt, c¸c c« c¸c chó ®· rót ®îc kinh nghiÖm g× trong vô §«ng - Xu©n qua? Kinh nghiÖm chung c¶ vô §«ng - Xu©n n¨m ngo¸i lµ g×? Lµ ph¶i ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng. Vô §«ng - Xu©n n¨m ngo¸i, tØnh Ninh B×nh ®®t møc thu ho¹ch ba tÊn mét mÉu t©y, nhng khi thu ho¹ch chØ ®¹t gÇn hai tÊn. §ã lµ v× c¸n bé chñ quan, cha ®iÒu tra nghiªn cøu kü, cha bµn b¹c kü víi quÇn chóng, cha ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng. Møc ®®t ra cha ph¶i tõ ë díi lªn, mµ ë trªn déi xuèng. KhuyÕt ®iÓm ®ã chÝnh lµ do c¸n bé cßn quan liªu, mÖnh lÖnh. Vô §«ng - Xu©n n¨m ngo¸i chØ lo lµm lóa, cßn hoa mµu, c©y c«ng nghiÖp vµ ch¨n nu«i cha ®îc chó ý, nh thÕ lµ khuyÕt ®iÓm lín, trong vô nµy cÇn ph¶i söa ch÷a. C«ng t¸c tríc m¾t lµ ph¶i ®éng viªn bµ con n«ng d©n thu ho¹ch vô mïa nhanh, gän, tèt, kh«ng ®Ó r¬i v·i, v× mçi h¹t thãc ®Òu lµ c«ng lao khã nhäc cña ®ång bµo; ®ång thêi ph¶i chuÈn bÞ tèt vô §«ng- Xu©n s¾p tíi. Ph¶i ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng trong viÖc x©y dùng vµ thùc hiÖn kÕ ho¹ch, ph¶i biÕn quyÕt t©m cña

§¶ng, cña ChÝnh phñ, thµnh quyÕt t©m cña toµn thÓ c¸n bé vµ quÇn chóng th× dï khã kh¨n mÊy nhÊt ®Þnh còng kh¾c phôc ®îc vµ vô §«ng -Xu©n nhÊt ®Þnh sÏ tèt. Muèn s¶n xuÊt vô §«ng - Xu©n nµy tèt th× ph¶i nhí kü vµ lµm ®óng t¸m ®iÒu sau ®©y: Níc ph¶i ®ñ, ph©n ph¶i nhiÒu, Cµy s©u, gièng tèt, cÊy ®Òu d¶nh h¬n. Trõ s©u, diÖt chuét chí quªn, C¶i tiÕn n«ng cô, lµ nÒn nhµ n«ng. Ruéng n¬ng qu¶n lý ra c«ng, T¸m ®iÒu ®Çy ®ñ, thãc b«ng ®Çy bå. Cã hai con ®êng lµm ¨n tËp thÓ vµ riªng lÎ th× còng cã hai t tëng: t tëng x· héi chñ nghÜa vµ t tëng c¸ nh©n chñ nghÜa. ChÝ c«ng v« t, coi hîp t¸c x· nh nhµ m×nh lµ t tëng x· héi chñ nghÜa. Tù t tù lîi, chØ nghÜ ®Õn lîi riªng cña m×nh, kh«ng ch¨m lo viÖc chung cña hîp t¸c x·, lµ c¸ nh©n chñ nghÜa. Hai t tëng ®ã ®Êu tranh víi nhau. T tëng x· héi chñ nghÜa cã ®¸nh th¾ng t tëng c¸ nh©n chñ nghÜa th× hîp t¸c x· míi ph¸t triÓn tèt, míi ®¹t ®îc nhiÒu thµnh tÝch. Tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· ph¸t triÓn c¸i nµo ph¶i cñng cè thËt tèt c¸i Êy. CÇn ph¶i nªu cao tÝnh chÊt h¬n h¼n cña hîp t¸c x· b»ng nh÷ng kÕt qu¶ thiÕt thùc lµ lµm cho thu nhËp cña x· viªn ®îc t¨ng thªm, lµm cho x· viªn sau khi vµo hîp t¸c x· thu ho¹ch nhiÒu h¬n h¼n khi cßn ë ngoµi. Nh thÕ th× x· viªn sÏ phÊn khëi, sÏ g¾n bã ch®t chÏ víi hîp t¸c x· cña m×nh. §ã lµ ph¬ng ph¸p tuyªn truyÒn thuyÕt phôc tèt nhÊt ®Ó khuyÕn khÝch n«ng d©n vµo hîp t¸c x·. §Ó thùc hiÖn tèt nh÷ng ®iÒu kÓ trªn, ph¶i ®oµn kÕt toµn d©n, ®oµn kÕt trong §¶ng vµ ngoµi §¶ng, ®oµn kÕt l¬ng gi¸o, v.v.. §oµn kÕt ch®t chÏ ®Ó thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm, thi ®ua x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ. M®t kh¸c, ph¶i thêng xuyªn cñng cè tæ chøc, ph¶i ph¸t triÓn §¶ng vµ §oµn Thanh niªn Lao ®éng mét c¸ch

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

tÝch cùc vµ v÷ng ch¾c. C¸n bé, ®¶ng viªn, ®oµn viªn ph¶i xung phong g¬ng mÉu trong mäi viÖc.

Víi lùc lîng h¬n 86.000 n«ng hé (trong sè gÇn 88.900 n«ng hé trong toµn tØnh) ®· ®îc tæ chøc vµo hîp t¸c x· vµ tæ ®æi c«ng, nÕu ®oµn kÕt tèt, qu¶n lý tèt, tæ chøc tèt, tØnh Ninh B×nh sÏ thùc hiÖn ®îc kÕ ho¹ch s¶n xuÊt §«ng - Xu©n 1959 - 1960 th¾ng lîi, toµn diÖn, vît bËc vµ v÷ng ch¾c.
Nãi ngµy 16-10-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2044, ngµy 21-10-1959.

Mü Mµ PHONG KH¤NG THUÇN, TôC KH¤NG Mü
Do kÕt qu¶ cña gi¸o dôc vµ ¶nh hëng cña x· héi, sè ph¹m téi trong ®¸m thiÕu niªn vµ thanh niªn (tõ 10 ®Õn 20 tuæi) ngµy cµng t¨ng. Trªn b¸o chÝ Mü thêng cã nh÷ng tin tøc rïng rîn nh sau: Th»ng bÐ E.PakÐt, 16 tuæi, ®· giÕt chÕt cha vµ mét em g¸i cña con bÐ S.Phrètxlen, 15 tuæi, lµ "ngêi yªu" cña nã. MÑ vµ hai em g¸i cña Phrètxlen còng suýt bÞ PakÐt giÕt chÕt (14-10-1959). TuÇn b¸o Tin tøc Mü vµ b¸o c¸o thÕ giíi ( 14-9-1959) viÕt: Bän ph¹m téi trÎ tuæi ngµy cµng t¸o b¹o. ë c¸c thµnh phè to, ®i ra ®êng lµ cã nguy hiÓm. Sù khñng bè ë ngoµi ®êng ®· trë nªn mét vÊn ®Ò ngµy cµng nghiªm träng B¸o Ng«i sao, xuÊt b¶n ë thñ ®« Mü ®· ®¨ng nh÷ng lêi khuyªn r¨n cña së c¶nh s¸t ®èi víi phô n÷, trong ®ã cã mÊy ®iÒu nh sau: - Khi c¸c bµ, c¸c c« ra ®êng, nªn cã ngêi ®a ®i... - Nªn chän nh÷ng ®êng phè ®«ng ngêi vµ nhiÒu ®Ìn s¸ng. - Tríc khi ®i vµo ngâ, phè Ýt ®Ìn, nªn ®Ó ý cã ai theo ®uæi m×nh ch¨ng. - NÕu cã chót ®¸ng ngê, th× nªn vµo ngay mét nhµ gÇn nhÊt ë ®ã ®Ó gäi c¶nh s¸t. - Nªn n¾m thËt ch®t c¸n tói tay cña m×nh. - Kh«ng nªn mang trªn m×nh vßng xuyÕn quý vµ nhiÒu tiÒn b¹c. - NÕu ®i xe h¬i cña m×nh, th× chØ nªn dõng xe ë nh÷ng phè ®«ng ngêi. Nªn lu«n lu«n ®ãng kÝn cöa sæ xe.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

- Kh«ng nªn t¾t m¸y, ®Ó khi cÇn th× cho xe ch¹y ®îc ngay. Vµ nhiÒu ®iÒu d®n dß kh¸c, ®Ó tr¸nh nguy hiÓm do bän du c«n trÎ tuæi g©y ra. §ã lµ mét "nÕp sèng v¨n minh" mµ ®Õ quèc Mü muèn ®a ra lµm g¬ng cho thiªn h¹ noi theo! Ngu ngèc thay ®Õ quèc Mü vËy! TRÇN LùC
B¸o Nh©n d©n, sè 2051, ngµy 28-10-1959.

HOAN H¤ TH¾NG LîI VÎ VANG CñA KHOA HäC LI£N X¤ VÜ §¹I
Phãng mét tªn löa lªn cao 48 v¹n c©y sè, ®i vßng ®Õn sau lng m®t tr¨ng, råi tù ®éng chôp ¶nh, röa ¶nh, råi truyÒn ¶nh vÒ cho c¸c tr¹m khoa häc ë díi ®Êt. ThËt lµ mét viÖc kú l¹, tõ lóc cã loµi ngêi cha ai lµm ®îc. Mµ nay, díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng Céng s¶n, khoa häc Liªn X« ®· lµm ®îc. Thµnh c«ng vÎ vang Êy lµm cho nh©n d©n kh¾p thÕ giíi ®Òu hoan h«, lµm cho nh÷ng ngêi khoa häc c¸c níc t b¶n ®Òu ph¶i kÝnh phôc, lµm cho c¸c b¸o chÝ (kÓ c¶ b¸o chÝ ph¶n ®éng Mü) còng ph¶i ca tông kh«ng ngít lêi. Suèt hai n¨m qua (tõ 4-10-1957 ®Õn 4-10-1959), Liªn X« tiÕp tôc phãng thµnh c«ng s¸u vÖ tinh vµ tªn löa. Qu¶ vÖ tinh ®Çu tiªn ®· lµm rung ®éng c¶ thÕ giíi. Sau ®ã, mçi lÇn l¹i lµm cho thÕ giíi cµng rung ®éng thªm. - Tªn löa sè 1 bay quanh m®t trêi. - Tªn löa sè 2 bay vµo m®t tr¨ng. - Tªn löa sè 3 chôp ¶nh chÞ H»ng sau lng! Tõ khoa häc ®êi xa cho r»ng trêi trßn vµ ®Êt vu«ng, nay nhê khoa häc Liªn X« mµ ngêi ta biÕt râ nh÷ng hiÖn tîng cña nhiÒu ng«i sao l¸ng giÒng víi qu¶ ®Êt chóng ta. ThËt lµ mét tiÕn bé cùc kú vÜ ®¹i! Trong hai n¨m qua, Mü còng ®· phãng 15 vÖ tinh vµ tªn löa. Song nhiÒu lÇn ®· thÊt b¹i. Cßn mÊy vÖ tinh bay

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

®îc th× to b»ng qu¶ cam, nã ®i ®©u kh«ng ai thÊy, nã vÒ ®©u kh«ng ai hay. C¸c ngêi khoa häc Mü ®· ph¶i nhËn r»ng: so víi khoa häc tªn löa Liªn X« th× Mü ®· l¹c hËu n¨m n¨m. ¤ng G¬linan, Gi¸m ®èc Héi hµng kh«ng vò trô Mü, ®· ph¶i nhËn r»ng søc cña tªn löa m¹nh nhÊt cña Mü còng chØ b»ng mét nöa søc m¹nh cña tªn löa Liªn X«. Nh÷ng thÊt b¹i cña Mü ®· buéc nh÷ng ngêi khoa häc næi tiÕng vµ phô tr¸ch chÕ t¹o tªn löa (nh trung tíng Mª®arÝt vµ gi¸o s V«ng Brao) ph¶i xin tõ chøc. §èi víi nh÷ng hiÓu biÕt míi l¹ do vÖ tinh vµ tªn löa cña m×nh ®em l¹i, Liªn X« ®Òu c«ng bè cho thiªn h¹ biÕt, nhng Mü th× kh«ng c«ng bè vµ gi÷ kÝn lµm cña riªng. Ch¼ng nh÷ng thÕ, Mü cha cã tªn löa "®æ bé" vµo m®t tr¨ng, mµ bän qu©n phiÖt Mü ®· bµn ®Õn viÖc dïng m®t tr¨ng lµm n¬i c¨n cø qu©n sù ®Ó nÐm bom xuèng c¸c níc kh«ng theo Mü! Vµ bän t b¶n ®éc quyÒn Mü ®· tÝnh ®Õn viÖc chiÕm ®Êt trªn m®t tr¨ng ®Ó cho thuª! Dï khoa häc vÖ tinh vµ tªn löa (còng tøc lµ khoa häc qu©n sù) cña m×nh h¬n Mü, Liªn X« ®· tuyªn bè døt kho¸t r»ng nh÷ng ph¸t minh ®ã lµ cña chung cña thÕ giíi nh»m môc ®Ých lîi dông søc thiªn nhiªn ®Ó phôc vô h¹nh phóc cho loµi ngêi. Hai th¸i ®é thËt lµ kh¸c h¼n nhau. Liªn X« l¹i míi phãng mét tªn löa "chÝnh trÞ" nã soi s¸ng phÝa ®en tèi vµ hung ¸c cña thÕ giíi (tøc lµ chiÕn tranh x©m lîc) vµ nªu ra ph¬ng ph¸p ®Ó xo¸ bá phÝa ®en tèi hung ¸c Êy. Tªn löa Êy tù tay ®ång chÝ Kh¬rótsèp phãng ra, khi ®ång chÝ ®· ®a ra tríc Héi ®ång Liªn hîp quèc ®Ò nghÞ tµi gi¶m qu©n bÞ, chÊm døt chiÕn tranh. §Ò nghÞ Êy còng ®· ®îc nh©n d©n yªu chuéng hoµ b×nh kh¾p thÕ giíi nhiÖt liÖt hoan nghªnh vµ ñng hé. C¸ch ®©y ®é 100 n¨m, C¸c M¸c ®· nãi: Ngêi céng s¶n hiÓu biÕt thiªn nhiªn ®Ó buéc thiªn nhiªn phôc vô h¹nh phóc loµi ngêi vµ hiÓu biÕt x· héi ®Ó c¶i t¹o x· héi cò, xÊu xa, thµnh mét x· héi míi tèt ®Ñp, mét x· héi

céng s¶n. Lêi nãi Êy nay ®· thùc hiÖn dÇn dÇn ë c¸c níc x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i.
TRÇN LùC B¸o Nh©n d©n, sè 2054, ngµy 31-10-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

TH¦ GöI §¹I HéI NH÷NG NG¦êI S¶N XUÊT TRÎ THñ §¤
B¸c th©n ¸i chóc c¸c ch¸u: M¹nh khoÎ, vui vÎ, §oµn kÕt ch®t chÏ, Lu«n lu«n thi ®ua, §a c¶ tinh thÇn vµ lùc lîng cña tuæi trÎ, V¬n lªn hµng ®Çu Trong mäi c«ng viÖc x©y dùng x· héi chñ nghÜa. Ngµy 1 th¸ng 11 n¨m 1959
Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 2056, ngµy 2-11-1959.

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ RóT KINH NGHIÖM C¤NG T¸C QU¶N Lý HîP T¸C X· N¤NG NGHIÖP TOµN MIÒN B¾C
Tríc hÕt ta cÇn nhËn râ môc ®Ých cña viÖc tæ chøc hîp t¸c x· lµ g×? Lµ ®Ó c¶i thiÖn ®êi sèng n«ng d©n, lµm cho n«ng d©n ®îc no Êm, m¹nh khoÎ, ®îc häc tËp, lµm cho d©n giµu, níc m¹nh. D©n cã giµu th× níc míi m¹nh. §ã lµ môc ®Ých riªng vµ môc ®Ých chung cña viÖc x©y dùng hîp t¸c x·. Muèn ¨n qu¶ ph¶i trång c©y. Muèn ¨n no, m®c Êm, ®êi sèng c¶i thiÖn, cÇn ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm. Muèn t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, ph¶i tæ chøc, qu¶n lý hîp t¸c x· cho tèt. Tin tëng vµ nghe lêi §¶ng vµ ChÝnh phñ, ®ång bµo n«ng d©n ®· tæ chøc hîp t¸c x·, giao ruéng ®Êt, tr©u bß, n«ng cô cho ban qu¶n trÞ. VËy ®Ó tr©u bß hîp t¸c x· gÇy, viÖc s¶n xuÊt cña hîp t¸c x· sót kÐm th× ai phô tr¸ch? Bµ con n«ng d©n vµo hîp t¸c x· ®Òu mong muèn s¶n xuÊt ®îc nhiÒu h¬n, thu nhËp t¨ng h¬n tríc khi vµo hîp t¸c x·. V× vËy nhiÖm vô cña ban qu¶n trÞ lµ lµm thÕ nµo cho hîp t¸c x· ph¸t triÓn ®îc s¶n xuÊt. S¶n xuÊt ®îc nhiÒu, ®ång thêi ph¶i chó ý ph©n

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

phèi cho c«ng b»ng. Muèn ph©n phèi cho c«ng b»ng, c¸n bé ph¶i chÝ c«ng v« t, thËm chÝ cã khi c¸n bé v× lîi Ých chung mµ ph¶i chÞu thiÖt mét phÇn nµo. Chí nªn c¸i g× tèt th× dµnh cho m×nh, xÊu ®Ó cho ngêi kh¸c. Muèn qu¶n lý tèt hîp t¸c x·, c¸n bé qu¶n trÞ ph¶i d©n chñ, tr¸nh quan liªu mÖnh lÖnh, lµm viÖc g× còng cÇn bµn b¹c kü víi x· viªn. Lµm viÖc theo lèi mÖnh lÖnh, quan liªu, kh«ng d©n chñ th× ch¾c ch¾n thÊt b¹i. Tãm l¹i, c¸c c¸n bé qu¶n trÞ cÇn nghÜ mäi c¸ch lµm thÕ nµo cho hîp t¸c x· cña m×nh ngµy cµng ®Èy m¹nh s¶n xuÊt, thu nhËp cña hîp t¸c x· vµ x· viªn ngµy cµng thªm t¨ng, gióp c¸c x· viªn h¨ng h¸i vµ vui vÎ lao ®éng, néi bé trong hîp t¸c x· ngµy cµng ®oµn kÕt. C¸c hîp t¸c x· nªn ®Ò ra néi quy. Néi quy cÇn do x· viªn bµn b¹c d©n chñ ®Ò ra vµ tù nguyÖn tù gi¸c thi hµnh. Trong néi quy nªn ®Ò ra nh÷ng ®iÓm thiÕt thùc nh gi÷ g×n cña c«ng, ®i lµm vÒ th× röa cµy cuèc, kh«ng cµy qu¸ søc tr©u bß lµm tr©u bß gÇy. Néi quy cÇn v¾n t¾t, râ rµng, ai còng cã thÓ lµm ®îc, nh thÕ cã Ých lîi cho c¶ hîp t¸c x·. C¸c ®Þa ph¬ng cÇn chó ý tæ chøc kinh doanh nghÒ phô trong c¸c hîp t¸c x· nh nu«i c¸, dÖt v¶i, lµm g¹ch, lÊy gç, cñi... ®Ó t¨ng thu nhËp cho c¸c x· viªn, tr¸nh t×nh tr¹ng ë mét sè n¬i bá mÊt nghÒ phô. Nhng m®t kh¸c chí nªn v× nghÒ phô thu nhËp cã phÇn cao mµ xao l·ng nghÒ n«ng, lóc cÇn t¸t níc, bá ph©n th× kh«ng t¸t níc, bá ph©n mµ ®æ x« ®i lµm nghÒ phô. CÇn chó ý c¶ hai m®t nghÒ n«ng vµ nghÒ phô, nhng nghÒ n«ng vÉn lµ chÝnh. ViÖc ph©n phèi thu nhËp cña nghÒ n«ng vµ nghÒ phô còng cÇn lµm cho hîp lý ®Ó ngêi lµm nghÒ n«ng kh«ng bÞ thiÖt, mµ ngêi lµm nghÒ phô còng ®îc hëng thô mét c¸ch thÝch ®¸ng ®Ó khuyÕn khÝch ®îc bµ con lµm nghÒ phô. HiÖn nay, c¸c tØnh ®ang më réng phong trµo hîp t¸c ho¸. ViÖc x©y dùng hîp t¸c x· cÇn chó träng ®Õn chÊt lîng, kh«ng nªn ch¹y theo sè lîng. X©y dùng hîp t¸c x· nµo cÇn lµm cho tèt hîp t¸c x· ®ã. NÕu x·, huyÖn nµo còng x©y dùng ®îc mét ho®c vµi ba hîp t¸c x· thËt tèt, s¶n xuÊt t¨ng, thu nhËp t¨ng, néi bé ®oµn kÕt vui vÎ vµ

c¸c m®t kh¸c còng ®Òu vît h¬n h¼n c¸c tæ ®æi c«ng vµ c¸c gia ®×nh lµm ¨n riªng lÎ, th× c¸c hîp t¸c x· ®ã sÏ cã t¸c dông l«i cuèn ®«ng ®¶o ®ång bµo n«ng d©n vµo hîp t¸c x·. Ngîc l¹i, nÕu x·, huyÖn nµo còng cã hîp t¸c x· mµ hîp t¸c x· kh«ng h¬n g× hay h¬n rÊt Ýt c¸c tæ ®æi c«ng vµ gia ®×nh lµm ¨n riªng lÎ th× cã tèn c«ng tuyªn truyÒn bao nhiªu còng Ýt ngêi muèn vµo hîp t¸c x·. Phong trµo hîp t¸c ho¸ ph¶i ®i tõ thÊp ®Õn cao míi ph¸t triÓn ®îc thuËn lîi. Muèn tæ chøc hîp t¸c x· ®îc tèt ph¶i ph¸t triÓn vµ cñng cè c¸c tæ ®æi c«ng. Qua cuéc th¶o luËn vÒ hai con ®êng võa råi, nhiÒu bµ con n«ng d©n muèn ®i vµo con ®êng lµm ¨n hîp t¸c. C¸c ®Þa ph¬ng cÇn chó ý ph¸t triÓn tæ ®æi c«ng, ®a tæ ®æi c«ng tõng vô, tõng viÖc lªn thêng xuyªn, ®a tæ thêng xuyªn lªn b×nh c«ng chÊm ®iÓm, cñng cè vµ ph¸t triÓn hîp t¸c x· vµ ®i dÇn dÇn tõ hîp t¸c x· cÊp thÊp lªn hîp t¸c x· cÊp cao. C¸c c¸n bé, ban qu¶n trÞ sau khi th¶o luËn vÒ hai con ®êng råi, trªn thùc tÕ ph¶i lµm cho mäi ngêi ph©n biÖt râ rµng hai con ®êng. Muèn nh thÕ, cÇn ph¶i lµm cho hîp t¸c x· thu nhËp t¨ng lªn, ®êi sèng c¶i thiÖn, h¨ng h¸i lµm ¨n, ®oµn kÕt vui vÎ. Muèn hîp t¸c x· ph¸t triÓn vµ cñng cè tèt, cÇn lu«n lu«n ghi nhí vµ ra søc thùc hiÖn khÈu hiÖu cÇn kiÖm x©y dùng hîp t¸c x·. Kh«ng nªn cã hiÖn tîng lµm ch¨m c¸i vên riªng cña m×nh h¬n lµ ruéng cña hîp t¸c x·, v× nh thÕ lµ kh«ng "cÇn" ®èi víi hîp t¸c x·. Kh«ng nªn h¬i mét tý còng cê qu¹t linh ®×nh, mæ bß liªn hoan, v× nh thÕ lµ kh«ng "kiÖm". TiÒn cña hîp t¸c x· chØ nªn dïng vµo viÖc g× cã lîi Ých thiÕt thùc cho hîp t¸c x·. Cuèi cïng, c¸c ®Þa ph¬ng ph¶i chó ý chèng h¹n cho lóa vµ n¬i nµo ®ang cã s©u th× ph¶i trõ ngay ®Ó thu ho¹ch tèt vô mïa, ®ång thêi ph¶i tÝch cùc thùc hiÖn mét vô §«ng - Xu©n th¾ng lîi toµn diÖn, vît bËc vµ v÷ng ch¾c.
B¸o Nh©n d©n, sè 2056, ngµy 2-11-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

VUI VÎ Kû NIÖM C¸CH M¹NG TH¸NG M¦êI VÜ §¹i1)
H«m nay, nh©n d©n lao ®éng kh¾p thÕ giíi cïng víi nh©n d©n Liªn X« anh em vui vÎ kû niÖm lÇn thø 42 C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi vÜ ®¹i. C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi ®· më ®Çu mïa Xu©n t¬i s¸ng cho loµi ngêi, khi chñ nghÜa t b¶n vµ chñ nghÜa ®Õ quèc ®· ®a thÕ giíi ®Õn chç ®en tèi nh mét mïa §«ng ¸c liÖt. N¨m nay, ngµy kû niÖm C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi l¹i cã thªm mét ý nghÜa míi - lµ chóc mõng th¾ng lîi cña n¨m ®Çu kÕ ho¹ch 7 n¨m. Th¾ng lîi Êy rÊt to vµ ch¾c ch¾n sÏ më ®êng cho nh÷ng th¾ng lîi to h¬n n÷a: KÕ ho¹ch ®Þnh n¨m nay (so víi n¨m ngo¸i) tæng s¶n lîng t¨ng 7,7%. Mµ chÝn th¸ng ®Çu n¨m ®· t¨ng 12%. Nh÷ng nguyªn nh©n g× ®· ®em l¹i th¾ng lîi to lín Êy? - Nhê sù l·nh ®¹o s¸ng suèt vµ ch®t chÏ cña §¶ng Céng s¶n. - Do phong trµo c¶i tiÕn kü thuËt lªn vïn vôt. Trong chÝn th¸ng qua, h¬n 1 triÖu 40 v¹n ®Ò nghÞ c¶i tiÕn kü thuËt ®· ®îc ¸p dông vµ h¬n 1.500 kiÓu m¸y mãc míi ®· ®îc chÕ t¹o, lµm cho n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng h¬n 8% vµ tiÕt kiÖm cho Nhµ níc h¬n 7.000 triÖu ®ång róp. - Phong trµo thi ®ua "Lao ®éng céng s¶n chñ nghÜa" rÊt s«i næi. Víi tinh thÇn lµm chñ níc nhµ, lµm chñ xÝ nghiÖp, víi th¸i ®é tÝch cùc ®èi víi mäi viÖc, kÕt hîp ch®t chÏ lßng
1

) Bµi viÕt cho b¸o Sù thËt (Liªn X«).

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

yªu níc víi chñ nghÜa quèc tÕ, c«ng nh©n, n«ng d©n tËp thÓ vµ trÝ thøc Liªn X« ®Òu c«ng t¸c, häc tËp vµ sinh ho¹t ®óng theo ®¹o ®øc céng s¶n. HiÖn nay ®· cã h¬n ba triÖu ngêi tham gia c¸c "§éi lao ®éng céng s¶n chñ nghÜa". Hä ®· høa quyÕt t©m hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch 7 n¨m tríc thêi h¹n hai n¨m. * * * Vµi con sè tãm t¾t sau ®©y cµng lµm næi bËt nh÷ng th¾ng lîi Êy: Ng©n s¸ch Nhµ níc thu nhiÒu h¬n chi ®Õn 28 tû róp. ThuÕ kho¸ ®îc gi¶m bít. Tõ 7,8% gi¶m xuèng 7,4% vµ trong vµi n¨m n÷a sÏ ®îc hoµn toµn xo¸ bá. Mçi ngµy lao ®éng b¶y giê ®ång hå. Mçi tuÇn b×nh qu©n lµ 40 giê. ë c¸c níc t b¶n lµ 46 ®Õn 48 giê. Giê lµm viÖc ®îc rót ng¾n, nhng tiÒn l¬ng vÉn ®îc t¨ng, v× n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng nhiÒu vµ v× hµng tiªu dïng ®îc gi¶m gi¸. Mét ®iÒu rÊt ®¸ng chó ý n÷a: Ng©n s¸ch cña Liªn X« lµ mét ng©n s¸ch hoµ b×nh. Kho¶n dµnh cho khoa häc chiÕm h¬n 15% tæng sè chi. Kho¶n dµnh cho quèc phßng chØ chiÕm non 13% (chi phÝ quèc phßng Mü th× chiÕm h¬n 64% tæng ng©n s¸ch). * * * Chóng ta vui síng h«m nay, Cµng nªn nhí l¹i nh÷ng ngµy gian lao. Nhí l¹i ®Ó häc tËp nh©n d©n Liªn X«. Nhí l¹i ®Ó ghi ¬n nh©n d©n Liªn X«. C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi thµnh c«ng ®Õn nay lµ bèn m¬i hai n¨m. Nhng trong mêi l¨m n¨m ®Çu, Liªn X« lµ níc x· héi chñ nghÜa duy nhÊt, c« ®¬n nh mét hßn ®¶o ph¶i mét m×nh ®¬ng ®Çu víi nh÷ng c¬n sãng giã hung ¸c do c¸c níc ®Õ quèc g©y nªn. GÇn hai m¬i n¨m, Liªn X« ph¶i th¾t lng buéc bông ®Ó hµn g¾n nh÷ng vÕt th¬ng do chiÕn tranh ®Ó l¹i. §îc yªn æn

x©y dùng, chØ h¬n vµi m¬i n¨m mµ nh©n d©n Liªn X« ®· biÕn mét níc n«ng nghiÖp l¹c hËu thµnh mét níc c«ng nghiÖp tiªn tiÕn vµo h¹ng nhÊt trªn thÕ giíi. VÒ nhiÒu ngµnh Liªn X« ®· ®uæi kÞp vµ nhiÒu ngµnh Liªn X« ®· vît qu¸ Mü. (Nªn nhí r»ng ®Êt níc Mü kh«ng hÒ bÞ chiÕn tranh x©m lîc vµ kinh tÕ Mü x©y dùng ®· h¬n mét tr¨m b¶y m¬i n¨m). §iÒu ®ã l¹i chøng tá r»ng chÕ ®é x· héi chñ nghÜa h¬n h¼n chÕ ®é t b¶n chñ nghÜa. Nh©n d©n Liªn X« võa ra søc x©y dùng chñ nghÜa céng s¶n ë níc m×nh, l¹i võa gióp ®ì mét c¸ch kh¶ng kh¸i v« t hai m¬i hai níc anh em vµ níc b¹n x©y dùng ba tr¨m t¸m m¬i ba xÝ nghiÖp lín, nh»m gióp c¸c níc Êy ngµy cµng giµu m¹nh, nh©n d©n c¸c níc Êy ngµy cµng Êm no. §ã lµ tinh thÇn quèc tÕ cao c¶, mµ nh©n d©n lao ®éng thÕ giíi ®Òu biÕt ¬n. * * * Nhê C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi thµnh c«ng mµ mét thÕ giíi míi ®· ra ®êi vµ ngµy cµng phån vinh, cµng m¹nh mÏ nh hoa në mïa Xu©n. Cßn thÕ lùc ®Õ quèc thùc d©n do Mü cÇm ®Çu th× ngµy cµng suy ®åi, cµng ¶m ®¹m, nh trêi ®· chiÒu tèi l¹i bÞ m©y mï. Trong cuéc ®Êu tranh gi÷a lùc lîng míi ®ang trëng thµnh vµ lùc lîng cò ®· suy yÕu, lùc lîng míi - lùc lîng x· héi chñ nghÜa- nhÊt ®Þnh th¾ng lîi. Ngµy nay, chñ nghÜa x· héi ®· thµnh mét hÖ thèng thÕ giíi v÷ng m¹nh víi mét ngh×n triÖu nh©n d©n ®oµn kÕt nhÊt trÝ, céng víi c¸c d©n téc thuéc ®Þa míi ®îc gi¶i phãng th× h¬n mét ngh×n n¨m tr¨m triÖu ngêi; c¸c níc ®Õ quèc chØ cã trªn díi n¨m tr¨m triÖu. §ã lµ sè ngêi. VÒ ®Þa lý, th× tõ ¸ sang ®Õn ¢u, tõ Tirana ®Õn B×nh Nhìng, tõ Hµ Néi ®Õn BÐclin, qua M¸txc¬va, B¾c Kinh - ngang däc gÇn ba m¬i l¨m triÖu c©y sè vu«ng g¾n liÒn thµnh mét khèi v÷ng m¹nh, mét ®¹i gia ®×nh ®oµn kÕt th©n yªu. VÒ kinh tÕ, th× tæng s¶n lîng c«ng nghiÖp cña c¸c níc x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X«, n¨m 1957

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

míi chiÕm 33% tæng s¶n lîng toµn thÕ giíi, n¨m 1958 ®· t¨ng ®Õn 40%; n¨m nay chiÕm 45%. Kh«ng bao l©u n÷a ch¾c ch¾n sÏ chiÕm h¬n 50%. Nªn nhí mét ®iÒu lµ: tèc ®é ph¸t triÓn cña phe x· héi chñ nghÜa tiÕn rÊt nhanh vµ sù sa sót cña c¸c níc ®Õ quèc xuèng rÊt chãng. Vµi vÝ dô: - So víi n¨m 1957, th× n¨m 1958 s¶n lîng c«ng nghiÖp cña Liªn X« t¨ng lªn h¬n 10%, cßn cña Mü th× gi¶m sót h¬n 10%. - Trong 7 n¨m, Liªn X« sÏ t¨ng s¶n lîng than ®¸ tõ bèn tr¨m chÝn m¬i s¸u triÖu tÊn ®Õn s¸u tr¨m mêi hai triÖu tÊn. Cßn Anh th× sÏ ®ãng cöa tõ hai tr¨m ®Õn hai tr¨m bèn m¬i má than (theo kÕ ho¹ch cña Côc s¶n xuÊt than níc Anh). * * * Trung Quèc cã c©u thµnh ng÷: "Kh¾p trêi cïng vui". C©u Êy rÊt ®óng víi c¶nh tîng vui vÎ h«m nay. §îc §¶ng Céng s¶n ra søc båi dìng, khoa häc Liªn X« ®· thµnh c«ng rùc rì trong viÖc phãng tªn löa vµ vÖ tinh. H«m nay, trong lóc hµng tr¨m triÖu ngêi vui mõng kû niÖm C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi, th×: - Tªn löa sè 1 cña Liªn X« ®ang khoan kho¸i bay quanh m®t trêi. - VÖ tinh sè 3 vµ tªn löa sè 3 ®ang hín hë vßng quanh qu¶ ®Êt. - Tªn löa sè 2 th× ®ang gi¬ng cao Quèc huy Bóa LiÒm cña Liªn X« - ký hiÖu cña chñ nghÜa céng s¶n th¾ng lîi - tõ cung tr¨ng chiÕu xuèng kh¾p c¸c níc, nh tá ý kªu gäi c¸c d©n téc toµn thÕ giíi chung sèng hoµ b×nh. V× hoµ b×nh lµ h¹nh phóc. ChØ trong vßng bèn m¬i l¨m n¨m nay, loµi ngêi ®· g®p hai cuéc chiÕn tranh thÕ giíi khñng khiÕp. Hµng chôc triÖu ngêi ®· hy sinh. Hµng ngh×n tû cña c¶i ®· bÞ ph¸ huû1*.
* Trong §¹i chiÕn thÕ giíi thø nhÊt, sè ngêi chÕt lµ h¬n mêi triÖu. Trong §¹i chiÕn thÕ giíi thø hai, sè ngêi chÕt lµ h¬n 30 triÖu. (T.G).
1

C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi võa th¾ng lîi, Lªnin ®· lËp tøc nªu râ chÝnh s¸ch hoµ b×nh mµ suèt bèn m¬i hai n¨m nay Liªn X« lu«n lu«n gi÷ v÷ng. Ngµy nay, víi nh÷ng vò khÝ nguyªn tö vµ khinh khÝ, nÕu cã chiÕn tranh míi th× kÕt qu¶ khñng khiÕp sÏ gÊp tr¨m, gÊp ngh×n. C¸c nhµ khoa häc tÝnh to¸n r»ng: §é b¶y, t¸m qu¶ bom khinh khÝ th¶ xuèng níc Anh, ®é mêi l¨m, hai m¬i qu¶ th¶ xuèng níc Mü, th× giang san Anh, Mü sÏ tiªu tan! §Ó cøu loµi ngêi khái tai ho¹ ghª gím nh vËy, Liªn X« ®· ®a ra tríc Héi ®ång Liªn hîp quèc nh÷ng ®Ò nghÞ v« cïng nh©n ®¹o, nh»m hoµn toµn gi¶i trõ binh bÞ, ng¨n ngõa chiÕn tranh. Trõ mét nhãm qu©n phiÖt vµ chÝnh kh¸ch ngoan cè Mü vµ tay sai Mü "chÕt th× chÕt, nÕt kh«ng chõa", nh©n d©n kh¾p thÕ giíi kh«ng ph©n biÖt gièng nßi, giai cÊp, t«n gi¸o ®Òu thËt thµ mong cho chÝnh s¸ch hoµ b×nh cña Liªn X« th¾ng lîi. §ã lµ mét th¾ng lîi to lín n÷a cña C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi, cña nh©n d©n Liªn X«, cña c¶ phe x· héi chñ nghÜa. * * * Th¾ng lîi vÎ vang cña Liªn X« lµm phÊn khëi nh©n d©n lao ®éng thÕ giíi nãi chung, nh©n d©n c¸c níc anh em nãi riªng; lµm cho hä thÊy h¹nh phóc cña nh©n d©n Liªn X« ngµy nay sÏ lµ h¹nh phóc ngµy mai cña b¶n th©n hä. NghÞ quyÕt cña §¹i héi lÇn thø XXI cña §¶ng Céng s¶n Liªn X« ®· nãi: "Víi sù ph¸t triÓn vµ cñng cè cña hÖ thèng x· héi chñ nghÜa thÕ giíi, tÊt c¶ c¸c níc kh¸c trong phe x· héi chñ nghÜa sÏ ph¸t triÓn th¾ng lîi. Sù ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ cña tÊt c¶ c¸c níc x· héi chñ nghÜa trë nªn ®Òu ®®n h¬n. Ch¼ng bao l©u n÷a, c¸c níc Êy - còng nh Liªn X« - sÏ x©y dùng mét x· héi céng s¶n. Liªn X« cho r»ng tr¸ch nhiÖm quan träng nhÊt cña m×nh lµ gãp phÇn vµo sù cñng cè mèi ®oµn kÕt gi÷a c¸c níc x· héi chñ nghÜa, vµo viÖc ph¸t triÓn quan hÖ ch®t chÏ vÒ kinh tÕ vµ v¨n ho¸,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Hå CHÝ MINH S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr.514-521.

vµo sù nhÊt trÝ ngµy cµng to lín trong ®¹i gia ®×nh c¸c d©n téc tù do trªn nÒn t¶ng chñ nghÜa M¸c - Lªnin, trªn nguyªn t¾c chñ nghÜa quèc tÕ v« s¶n". Th¾ng lîi cña Liªn X« lµ th¾ng lîi cña toµn thÓ nh©n d©n lao ®éng toµn thÕ giíi, lµ th¾ng lîi cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin. §Ó chóc mõng mét c¸ch xøng ®¸ng C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi vÜ ®¹i, nh©n d©n ViÖt Nam mét lÇn n÷a tá lßng th¾m thiÕt biÕt ¬n sù gióp ®ì chÝ t×nh cña nh©n d©n Liªn X« vµ cè g¾ng häc tËp tinh thÇn thi ®ua bÒn bØ cña c«ng nh©n, n«ng d©n vµ trÝ thøc Liªn X« ®Ó hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch Nhµ níc n¨m nay vµ chuÈn bÞ ®Çy ®ñ ®Ó hoµn thµnh vµ hoµn thµnh vît møc kÕ ho¹ch n¨m sau, ®Ó ®a miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, lµm nÒn t¶ng v÷ng m¹nh cho cuéc ®Êu tranh th¾ng lîi thèng nhÊt níc nhµ. Tinh thÇn C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi chãi läi mu«n n¨m! T×nh ®oµn kÕt kh«ng g× lay chuyÓn ®îc trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i mu«n n¨m! §¶ng Céng s¶n Liªn X« mu«n n¨m! Chñ nghÜa céng s¶n mu«n n¨m! Hoµ b×nh thÕ giíi mu«n n¨m!

§IÖN MõNG NGµY §éC LËP CñA V¦¥NG QUèC CAMPUCHIA
KÝnh göi Quèc v¬ng N«r«®«m XuramarÝt vµ Hoµng hËu Cètxam¾c Nªarinrª¸t, Phn«m Pªnh Nh©n dÞp kû niÖm Ngµy ®éc lËp cña V¬ng quèc Campuchia, thay m®t nh©n d©n vµ ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n, t«i kÝnh göi Quèc v¬ng vµ Hoµng hËu lêi chóc mõng nhiÖt liÖt nhÊt. Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a hai d©n téc ViÖt Nam vµ Kh¬me ngµy cµng cñng cè vµ ph¸t triÓn. Chóc Quèc v¬ng vµ Hoµng hËu m¹nh khoÎ vµ sèng l©u.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 2063, ngµy 9-11-1959.

B¸o Nh©n d©n, sè 2067, ngµy 13-11-1959.

§IÖN MõNG QUèC V¦¥NG LµO
KÝnh göi Quèc v¬ng Lµo Xrixavang Vatthana, Nh©n dÞp Ngµi lªn ng«i, thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n, t«i xin göi Ngµi nh÷ng lêi chóc mõng nhiÖt liÖt. T«i kÝnh chóc Ngµi søc khoÎ vµ h¹nh phóc, chóc nh©n d©n Lµo anh em hoµ b×nh vµ thÞnh vîng. Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a hai d©n téc ViÖt Nam vµ Lµo cñng cè vµ ph¸t triÓn.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN MõNG NGµY SINH THñ T¦íNG N£RU
KÝnh göi Thñ tíng Giaoah¸clan Nªru, Nh©n dÞp chóc thä Ngµi 70 tuæi, t«i h©n h¹nh thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ c¸ nh©n t«i, kÝnh göi ®Õn Ngµi lêi chµo mõng th©n ¸i nhÊt vµ tèt ®Ñp nhÊt. KÝnh chóc Ngµi nhiÒu h¹nh phóc vµ m¹nh khoÎ, sèng l©u ®Ó l·nh ®¹o nh©n d©n Ên §é anh em x©y dùng mét níc nhµ giµu m¹nh vµ gãp phÇn to lín vµo sù nghiÖp gi÷ g×n hoµ b×nh ë ch©u ¸ vµ thÕ giíi.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 2068, ngµy 14-11-1959.

CÇN KIÖM
Muèn x©y dùng miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, th× mçi ngêi c«ng d©n ta ph¶i thùc hµnh cÇn vµ kiÖm. CÇn ®Ó n©ng cao kh«ng ngõng n¨ng suÊt lao ®éng. KiÖm ®Ó tÝch tr÷ thªm vèn, më réng s¶n xuÊt. KiÖm mµ kh«ng CÇn th× còng v« Ých. CÇn mµ kh«ng KiÖm th× tay kh«ng l¹i hoµn tay kh«ng. Tõ mét níc nghÌo, Liªn X« trë thµnh giµu m¹nh vµo bËc nhÊt thÕ giíi còng v× nh©n d©n Liªn X« rÊt CÇn, rÊt KiÖm. ChØ trong chÝn th¸ng ®Çu n¨m nay, Liªn X« ®· t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng h¬n 8% vµ tiÕt kiÖm ®îc h¬n 9.000 triÖu ®ång róp. Níc ta cßn l¹c hËu, d©n ta cßn nghÌo, muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, muèn c¶i thiÖn ®êi sèng, th× chóng ta cµng ph¶i CÇn ph¶i KiÖm, ph¶i chèng lêi biÕng, chèng l·ng phÝ. C¸c ngµnh, c¸c nghÒ ®Òu ph¶i nh vËy. Bµi nµy chØ nãi vÒ hîp t¸c x· n«ng nghiÖp. Ph¶i cÇn kiÖm ®Ó x©y dùng hîp t¸c x·. §iÒu ®ã c¸n bé vµ x· viªn ph¶i hiÓu thËt thÊu, ph¶i nhí thËt kü, ph¶i thùc hµnh cho kú ®îc, th× hîp t¸c x· míi cñng cè vµ ph¸t triÓn tèt.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

HiÖn nay, cã mét sè hîp t¸c x· cha hiÓu ®iÒu ®ã, kh«ng lµm ®óng nh vËy. Vµi vÝ dô: §Ó "liªn hoan", hîp t¸c x· B¸i Khª ®· lµm thÞt mét con bß, hîp t¸c x· Ng« QuyÒn ®· giÕt hai con lîn, ®¸ng gi¸ 90 ®ång, cha kÓ phÝ tæn vÒ c¬m níc. (Hai hîp t¸c x· nµy ®Òu ë huyÖn Tiªn L÷, tØnh Hng Yªn). §ã lµ viÖc l·ng phÝ thËt ®¸ng phª b×nh, tríc hÕt lµ phª b×nh c¸c c¸n bé. Sau khi ¨n uèng, nhiÒu x· viªn ®· phµn nµn: "Cha biÕt thu ho¹ch thÕ nµo mµ ®· chÐn tríc". Phµn nµn lµ ®óng. NÕu dïng sè tiÒn Êy vµo viÖc kh¸c th× Ých lîi cho hîp t¸c x· biÕt bao. VÝ dô: víi 90 ®ång, hîp t¸c x· cã thÓ: mua 400 ký thãc, ho®c 9 con lîn gièng, ho®c 50 con gµ m¸i t¬, ho®c 30 c¸i lìi cµy "51", ho®c 6 c¸i bõa, ho®c 39 c¸i cuèc bµn, ho®c 26 c¸i cµo cá 10 r¨ng, ho®c 30 con dao ph¹t cá, ho®c 3 n¨m 7 th¸ng b¸o Nh©n d©n, ho®c 300 quyÓn s¸ch phæ th«ng ®Ó lËp mét tñ s¸ch cho x· viªn, ho®c mua ®ñ tre nøa lµm mét c©u l¹c bé nhá cho hîp t¸c x·, v.v.. VËy cã th¬ r»ng: Chóng ta ph¶i kiÖm ph¶i cÇn, Th× níc míi m¹nh, th× d©n míi giµu.
TRÇN LùC B¸o Nh©n d©n, sè 2069, ngµy 15-11-1959.

®iÖn mõng tæng thèng céng hoµ tuynidi
KÝnh göi Tæng thèng HabÝp Buècghiba, Tæng thèng níc Céng hoµ Tuynidi, Nh©n dÞp Ngµi ®îc bÇu l¹i lµm Tæng thèng níc Céng hoµ Tuynidi, thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n, t«i kÝnh göi Ngµi lêi chµo mõng nhiÖt liÖt. Chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai níc ViÖt Nam vµ Tuynidi ngµy cµng ph¸t triÓn vµ bÒn v÷ng. Chóc Tæng thèng m¹nh khoÎ vµ nhiÒu h¹nh phóc.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ hå chÝ minh B¸o Nh©n d©n, sè 2018, ngµy 27-11-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ NGHI£N CøU LÞCH Sö §¶NG CñA BAN TUY£N GI¸O Trung ¬ng
Tríc khi thµnh lËp §¶ng ta, trong níc cã ba nhãm céng s¶n. N¨m 1930 häp bµn vÒ viÖc thèng nhÊt. Lóc nµy ®Þch khñng bè d÷, c¸c ®¹i biÓu ph¶i bÝ mËt ra H¬ng C¶ng, gi¶ ®i xem ®¸ bãng ngåi ë s©n cá mµ bµn b¹c, råi ®ång ý víi nhau ba nhãm thèng nhÊt l¹i thµnh §¶ng Céng s¶n §«ng D¬ng. §¶ng ta ra ®êi trong lóc thùc d©n Ph¸p ®ang ®µn ¸p g¾t gao. §¶ng míi ra ®êi ®· tæ chøc vµ l·nh ®¹o cuéc ®Êu tranh rÊt anh dòng lµ X«viÕt NghÖ - TÜnh. §¶ng 12 tuæi th× tæ chøc phong trµo du kÝch ®¸nh Ph¸p, ®¸nh NhËt. 15 tuæi, tæ chøc vµ l·nh ®¹o C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m thµnh c«ng. 17 tuæi, l·nh ®¹o kh¸ng chiÕn vµ 24 tuæi, kh¸ng chiÕn th¾ng lîi. Hoµ b×nh lËp l¹i, §¶ng l·nh ®¹o vµ tæ chøc nh©n d©n ta x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c, lµm c¬ së ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ. ThÕ lµ trong 30 n¨m mµ §¶ng ta ®· lµm ®îc hai cuéc c¸ch m¹ng: C¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ vµ c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa. V× sao §¶ng ta cã nh÷ng th¾ng lîi nh thÕ? Lóc ®Çu, §¶ng cã rÊt Ýt ®¶ng viªn vµ l¹i thêng bÞ thùc d©n Ph¸p b¾t bí, bá tï. Nhng §¶ng ta vÉn tiÕn lªn. Tíi C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m, sè ®¶ng viªn xÊp xØ 5.000 ngêi, trong ®ã cã mét sè ®ang bÞ giam ë c¸c nhµ tï ®Õ quèc. Non 5.000 ®¶ng viªn mµ tæ chøc l·nh ®¹o 24 triÖu ®ång bµo khëi nghÜa, c¸ch m¹ng c¶ níc thµnh

c«ng. V× sao mµ §¶ng anh hïng nh thÕ? Tuy lóc bÊy giê lµm c¸ch m¹ng, th× ho®c lµ tiÕp tôc ho¹t ®éng cho ®Õn khi c¸ch m¹ng thµnh c«ng, ho®c lµ bÞ b¾t, bÞ giÕt. Nhng v× tin tëng r»ng §¶ng nhÊt ®Þnh thµnh c«ng, c¸ch m¹ng nhÊt ®Þnh th¾ng lîi, cho nªn ngêi nµy bÞ b¾t, cã ngêi kh¸c thÕ, mét ngêi bÞ giÕt th× cã tr¨m ngêi kh¸c thay. §¶ng viªn th× rÊt ®oµn kÕt, nhÊt trÝ, rÊt gÇn gòi nh©n d©n. Cho nªn, tuy ®¶ng viªn Ýt nhng §¶ng vÉn l·nh ®¹o ®îc c¸ch m¹ng thµnh c«ng. §¶ng viªn chóng ta cã rÊt nhiÒu ngêi g¬ng mÉu, cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng. Nh n÷ ®ång chÝ Minh Khai, ®· bÞ ®Õ quèc kÕt ¸n tö h×nh hai n¬i, mµ lóc hy sinh vÉn rÊt oanh liÖt. C¸c ®ång chÝ TrÇn Phó, Hoµng V¨n Thô vµ nhiÒu ®ång chÝ kh¸c ®Òu lµ nh÷ng g¬ng anh hïng. Trong c«ng t¸c, g¬ng anh hïng còng nhiÒu. VÝ dô: cã ®ång chÝ lµm c«ng t¸c bÝ mËt, ë díi hÇm hµng th¸ng viÕt truyÒn ®¬n, dÞch s¸ch b¸o. Tíi lóc ra ngoµi ¸nh s¸ng, m¾t bÞ mê. Cã ®ång chÝ bÞ gi®c tra tÊn, chÕt ®i sèng l¹i, kh«ng khai mét lêi... C¸n bé vµ ®¶ng viªn ta ai còng lµ ngêi, còng lµ da thÞt, nhng v× tin tëng vµo §¶ng, vµo giai cÊp, vµo søc m¹nh cña tËp thÓ, cho nªn kiªn quyÕt chiÕn ®Êu ®Õn h¬i thë cuèi cïng. Thanh niªn còng cã g¬ng anh hïng nh Träng Con, c« S¸u... vµ nhiÒu ngêi anh hïng v« danh kh¸c. V× thÕ cho nªn §¶ng cµng ngµy cµng m¹nh. Trong kh¸ng chiÕn, §¶ng ta cã nh÷ng ngêi con anh hïng nh ®ång chÝ Phan §×nh Giãt lÊy th©n m×nh lÊp lç ch©u mai ®Ó cho bé ®éi tiÕn lªn, ®ång chÝ T« VÜnh DiÖn lÊy m×nh chÌn cho xe ®¹i b¸c khái l¨n xuèng dèc, nhiÒu ®ång chÝ nhÞn ®ãi hai ba ngµy ch¹y ®uæi ®¸nh

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

gi®c. Nh÷ng anh hïng Êy cña §¶ng, cña nh©n d©n lµ anh hïng tËp thÓ, thÊm nhuÇn ®¹o ®øc c¸ch m¹ng cña §¶ng. Cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng míi l·nh ®¹o ®îc giai cÊp, tæ chøc, ®oµn kÕt ®îc quÇn chóng, lµm cho c¸ch m¹ng th¾ng lîi, kh¸ng chiÕn thµnh c«ng. Ngµy nay, x©y dùng chñ nghÜa x· héi, chóng ta cã nh÷ng c«ng viÖc rÊt to lín vµ phøc t¹p. Chóng ta ®· ®¸nh th¾ng thùc d©n Ph¸p vµ giai cÊp phong kiÕn, nhng cßn ph¶i ®Êu tranh víi kÎ ®Þch nguy hiÓm kh¸c, ®ã lµ nghÌo nµn, ®ãi khæ, l¹c hËu... Chóng ta tõ mét níc n«ng nghiÖp l¹c hËu, møc sèng thÊp kÐm. Chóng ta ph¶i ra søc ®Êu tranh lµm cho nh©n d©n ta ai còng ¨n no, m®c Êm, cã viÖc lµm, cã giê nghØ, ®îc häc tËp. Ta cã ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Níc ta cã "rõng vµng biÓn b¹c", nh©n d©n ta cÇn cï. Ta ®îc c¸c níc anh em gióp ®ì. Nhng còng cã khã kh¨n nh thiªn tai, lôt, h¹n, v¨n ho¸, kü thuËt cßn kÐm. Nãi chung, c¸n bé, ®¶ng viªn cña ta tèt, trung thµnh víi c¸ch m¹ng. Chóng ta quyÕt t©m ®Êu tranh th× nhÊt ®Þnh vît qua ®îc nh÷ng khã kh¨n ®ã. Gi¸c ngé chÝnh trÞ th× cè nhiªn cÇn råi, vµo §¶ng lµ ph¶i biÕt, ph¶i häc chÝnh trÞ. Nhng l¹i ph¶i cã v¨n ho¸, kü thuËt ®Ó sö dông m¸y mãc ngµy cµng tinh vi. Ta cßn kÐm vÒ m®t nµy. C«ng nh©n Liªn X« ë c¸c nhµ m¸y cã rÊt nhiÒu ngêi häc ®Õn líp 10. B©y giê, thö hái c¸n bé ë ®©y cã mÊy ngêi ®· häc ®Õn líp 10? Cho nªn chóng ta ph¶i häc nhiÒu, ph¶i cè g¾ng häc. NÕu kh«ng chÞu khã häc th× kh«ng tiÕn bé ®îc. Kh«ng tiÕn bé lµ tho¸i bé. X· héi cµng ®i tíi, c«ng viÖc cµng nhiÒu, m¸y mãc cµng tinh x¶o. M×nh mµ kh«ng chÞu häc th× l¹c hËu, mµ l¹c hËu

lµ bÞ ®µo th¶i, tù m×nh ®µo th¶i m×nh. Cã ®óng nh thÕ kh«ng? NÕu ®óng, th× c¸c ®ång chÝ ph¶i cè häc v¨n ho¸, häc chuyªn m«n. Trong §¶ng ta cã mét sè kh«ng Ýt ®ång chÝ m¾c bÖnh c«ng thÇn, cho r»ng m×nh ®· tham gia c¸ch m¹ng l©u n¨m mµ tù kiªu, tù m·n. Ho¹t ®éng c¸ch m¹ng l©u n¨m lµ tèt, nhng ph¶i khiªm tèn häc tËp ®Ó tiÕn bé m·i. X· héi tiÕn lªn kh«ng ngõng. Muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi ®Ó lµm c¬ së ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ th× ph¶i cè g¾ng häc tËp. Trong §¶ng ta cã nhiÒu g¬ng ®Êu tranh anh dòng, kh«ng sî nguy hiÓm, kh«ng sî hy sinh v× tin tëng vµo §¶ng, vµo c¸ch m¹ng, vµo t¬ng lai cña giai cÊp vµ cña Tæ quèc. HiÖn nay, ®ång bµo miÒn Nam ®ang bÒn bØ ®Êu tranh chèng Mü - DiÖm còng rÊt lµ anh hïng. ë miÒn B¾c, nh÷ng anh hïng, chiÕn sÜ thi ®ua lµm theo lêi kªu gäi cña §¶ng. Hä lao ®éng quªn m×nh v× d©n téc, v× giai cÊp. Hä kh«ng suy tÝnh h¬n thiÖt. §¶ng cÇn hä lµm c«ng viÖc g×, th× hä ®Òu vui vÎ lµm vµ lµm vît møc. §ã còng lµ anh hïng. §¶ng viªn chóng ta lµ nh÷ng ngêi rÊt tÇm thêng, v× chóng ta ®Òu lµ con cña giai cÊp c«ng nh©n, cña nh©n d©n lao ®éng, chóng ta chØ biÕt trung thµnh víi giai cÊp v« s¶n, quyÕt t©m ®Êu tranh cho nh©n d©n. ThÕ th«i. ChÝnh v× chóng ta rÊt tÇm thêng cho nªn §¶ng ta rÊt vÜ ®¹i. Ngoµi lîi Ých cña Tæ quèc, cña giai cÊp, cña d©n téc, §¶ng ta kh«ng cã lîi Ých nµo kh¸c. H«m qua, c¸c b¸o cã thuËt l¹i tin ®ång chÝ d©n qu©n tªn lµ TrÇn V¨n T©n, ®¶ng viªn §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam. §oµn thÓ ph¸i ®ång chÝ T©n cïng mÊy anh em n÷a ®i lÊy gç. V× ma to giã lín cho nªn nhiÒu lÇn bÌ vì. §ång chÝ T©n ®· kh«ng sî nguy hiÓm, xung phong léi xuèng s«ng cét bÌ. BÌ vÒ tíi n¬i th× thÊy thiÕu mét sè c©y. §ång chÝ T©n l¹i xung phong ®i hai, ba ngµy t×m ®ñ gç vÒ. D©n qu©n lµ mét ®Þa vÞ tÇm thêng. §i

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

lÊy gç lµ mét viÖc tÇm thêng. Nhng v× vît mäi khã kh¨n, lµm trßn nhiÖm vô, cho nªn anh hïng. HiÖn giê ë n«ng th«n ®· th¶o luËn s«i næi vÒ hai con ®êng: chñ nghÜa c¸ nh©n vµ chñ nghÜa tËp thÓ. V× sao §¶ng ta m¹nh vµ ngµy cµng m¹nh? V× §¶ng ta cã chñ nghÜa tËp thÓ. Mçi ®¶ng viªn còng ph¶i nh thÕ. Nhng cã mét sè ®¶ng viªn cha lµm ®óng nh vËy, hä cßn mang n®ng chñ nghÜa c¸ nh©n. VÝ dô trong vÊn ®Ò ®·i ngé, hä thêng suy b×, tÞ n¹nh. VÒ c«ng t¸c th× muèn chän viÖc dÔ, tr¸nh viÖc khã, v.v.. C¸c ®ång chÝ ®ã kh«ng nhí r»ng trong thêi kú §¶ng ho¹t ®éng bÝ mËt, trong thêi kú kh¸ng chiÕn vµ hiÖn nay, nh÷ng ngêi anh hïng, chiÕn sÜ thi ®ua phÊn ®Êu hy sinh cã ph¶i v× ®·i ngé kh«ng? Cã ph¶i v× cÊp bËc kh«ng? Trong §¶ng vµ Nhµ níc ta cã sù ph©n c«ng ch®t chÏ nh c¸c bé phËn trong chiÕc ®ång hå: c¸i kim, d©y cãt kh¸c nhau nhng hîp t¸c ch®t chÏ víi nhau. ThiÕu mét bé phËn nµo còng kh«ng ®îc. Trong x· héi còng thÕ. §¶ng ta lµ mét tËp thÓ ch®t chÏ, kh«ng thÓ dung thø chñ nghÜa c¸ nh©n. Do chñ nghÜa c¸ nh©n mµ sinh ra nhiÒu chøng xÊu. Mçi mét ngêi, bÊt kú lµm c«ng t¸c g×, ë ®Þa vÞ nµo, ®Òu lµ quan träng. C«ng viÖc g× cã Ých cho §¶ng, cho c¸ch m¹ng còng vÎ vang. Chñ nghÜa c¸ nh©n chØ thÊy lîi Ých riªng cña m×nh, kh«ng thÊy lîi Ých chung cña tËp thÓ. VÒ vËt chÊt th× chØ muèn hëng thô, c«ng viÖc lµm th× kh«ng d¸m xung phong. ThÕ lµ kh«ng tèt. V× chñ nghÜa c¸ nh©n mµ kh«ng phÊn khëi, kh«ng tiÕn bé. §¶ng ta lµ mét tËp thÓ lín, t tëng nhÊt trÝ, hµnh ®éng nhÊt trÝ Mçi ®¶ng viªn ph¶i b¶o vÖ §¶ng vµ mäi . chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng. §¶ng ta cã khuyÕt ®iÓm kh«ng? Cã. V× thay ®æi x· héi cò thµnh x· héi míi kh«ng ph¶i lµ dÔ. Còng nh ph¸ mét c¸i nhµ cò, x©y dùng mét l©u ®µi míi. Trong lóc ®ang x©y dùng l©u ®µi, kh«ng tr¸nh khái cã g¹ch vôn, mïn ca, v.v.. X©y dùng chñ nghÜa x· héi còng thÕ, kh«ng hoµn toµn tr¸nh ®îc khuyÕt ®iÓm, sai lÇm. Nhng lóc nµo cã sai lÇm, §¶ng ta dòng c¶m nhËn sai lÇm

vµ quyÕt t©m söa ch÷a. §¶ng ta cã mét vò khÝ s¾c bÐn ®Ó lµm cho ®¶ng viªn tiÕn bé, lµm cho §¶ng ngµy cµng m¹nh lµ tù phª b×nh vµ phª b×nh. Lªnin cã nãi r»ng: ChØ cã hai h¹ng ngêi kh«ng m¾c khuyÕt ®iÓm: lµ ®øa bÐ cßn ë trong bông mÑ vµ ngêi chÕt ®· bá vµo quan tµi. Cã ho¹t ®éng th× khã tr¸nh khái cã khuyÕt ®iÓm. Nhng khi cã khuyÕt ®iÓm th× ph¶i thËt thµ tù phª b×nh, hoan nghªnh ngêi kh¸c phª b×nh m×nh vµ kiªn quyÕt söa ch÷a. Chñ nghÜa c¸ nh©n kh«ng d¸m tù phª b×nh, kh«ng muèn ngêi ta phª b×nh m×nh, kh«ng kiªn quyÕt söa ch÷a. V× vËy mµ tho¸i bé, chø kh«ng tiÕn bé ®îc. Nãi tãm l¹i, §¶ng ta trong ba m¬i n¨m qua ®· phÊn ®Êu rÊt anh dòng vµ ®· th¾ng lîi rÊt vÎ vang. Ngµy nay, §¶ng ta vÉn ph¶i tiÕp tôc phÊn ®Êu ®Ó x©y dùng miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi lµm c¬ së cho cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Trong cuéc ®Êu tranh ®ã, ta cã nhiÒu ®iÒu kiÖn thuËn lîi, nhng còng cã khã kh¨n. NÕu mçi c¸n bé vµ ®¶ng viªn ta biÕt lµm trßn nhiÖm vô cña m×nh, båi dìng vµ ph¸t triÓn chñ nghÜa tËp thÓ, tÈy trõ chñ nghÜa c¸ nh©n, ra søc häc tËp chÝnh trÞ, v¨n ho¸, kü thuËt, th× nhÊt ®Þnh chóng ta sÏ vît qua ®îc mäi khã kh¨n, hoµn thµnh ®îc nhiÖm vô mét c¸ch vÎ vang. Cuèi cïng, B¸c chóc c¸c c«, c¸c chó ghi nhí nh÷ng ®iÓm trªn ®Ó lµm cho tèt. HiÖn nay chóng ta ®· cã h¬n 40 v¹n ®¶ng viªn, vµ h¬n 60 v¹n ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng. Cã chÝnh quyÒn m¹nh, bé ®éi rÊt anh dòng vµ nh©n d©n rÊt h¨ng h¸i. Níc ta l¹i lµ mét thµnh viªn trong ®¹i gia ®×nh x· héi chñ nghÜa ®øng ®Çu lµ Liªn X« vÜ ®¹i. Cho nªn, c¸n bé, ®¶ng viªn ta lµm trßn nhiÖm vô, ra søc häc tËp chÝnh trÞ, v¨n ho¸, kü thuËt, th× nhÊt ®Þnh chóng ta sÏ th¾ng lîi. Chóc c¸c c«, c¸c chó lu«n lu«n tiÕn bé.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Nãi ngµy 28-11-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2093, ngµy 9-12-1959.

"TÕT TRåNG C¢Y"41
MÊy l©u nay c¸c xÝ nghiÖp, c«ng trêng, c¬ quan, trêng häc, ®¬n vÞ bé ®éi, hîp t¸c x· n«ng nghiÖp, v.v. ®ang thi ®ua s«i næi ®Ó lÊy thµnh tÝch chóc mõng §¶ng 30 tuæi. §ã lµ mét viÖc rÊt tèt. Mét lÇn n÷a, nã chøng tá r»ng toµn d©n ta yªu kÝnh §¶ng, tin cËy §¶ng, quyÕt t©m theo sù l·nh ®¹o cña §¶ng trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ. Bªn ®ît thi ®ua Êy, chóng t«i ®Ò nghÞ tæ chøc mét ngµy "TÕt trång c©y". ViÖc nµy tèn kÐm Ýt mµ lîi Ých rÊt nhiÒu. ý kiÕn cña chóng t«i tãm t¾t lµ thÕ nµy: §Ó kû niÖm ngµy thµnh lËp §¶ng, tÊt c¶ nh©n d©n miÒn B¾c mçi ngêi phô tr¸ch trång mét ho®c vµi ba c©y vµ ch¨m sãc cho tèt. MiÒn B¾c ta cã ®é 14 triÖu, trong sè ®ã 3 triÖu lµ trÎ em th¬ Êu, cßn 11 triÖu ngêi tõ t¸m tuæi trë lªn ®Òu cã thÓ trång c©y. Ngay tõ b©y giê chóng ta ph¶i chuÈn bÞ ®Çy ®ñ cho "TÕt trång c©y" . VÝ dô: Bé N«ng l©m, c¸c Ty n«ng l©m vµ c¸c ®oµn thÓ cÇn ph¶i ¬m ®ñ gièng c©y; Uû ban hµnh chÝnh c¸c ®Þa ph¬ng ph¶i cã kÕ ho¹ch trång c©y g×, trång ë ®©u, v.v.. Nh vËy mçi TÕt trång ®îc ®é 15 triÖu c©y. Tõ n¨m 1960 ®Õn 1965 (lµ n¨m cuèi cïng cña kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø nhÊt), chóng ta sÏ cã 90 triÖu c©y, võa c©y ¨n

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

qu¶, c©y cã hoa, võa c©y lµm cét nhµ. Vµ trong mêi n¨m, níc ta phong c¶nh sÏ ngµy cµng t¬i ®Ñp, khÝ hËu ®iÒu hoµ h¬n, c©y gç ®Çy ®ñ h¬n. §iÒu ®ã sÏ gãp phÇn quan träng vµo viÖc c¶i thiÖn ®êi sèng cña nh©n d©n ta. §ã còng lµ mét cuéc thi ®ua dµi h¹n nhng nhÑ nhµng mµ tÊt c¶ mäi ngêi - tõ c¸c cô phô l·o ®Õn c¸c em nhi ®ång, ®Òu cã thÓ h¨ng h¸i tham gia
TRÇN LùC B¸o Nh©n d©n, sè 2082, ngµy 28-11-1959.

TR¶ LêI PHáNG VÊN CñA PHãNG VI£N B¸o NÐPDAB¸TX¾C (HUNGGARI)
Hái: Nh©n d©n Hunggari rÊt vui mõng ®îc biÕt nh÷ng thµnh c«ng tèt ®Ñp mµ nÒn n«ng nghiÖp níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®· ®¹t ®îc n¨m nay. Xin ®ång chÝ Chñ tÞch cho biÕt v× ®©u cã nh÷ng thµnh c«ng ®ã. Nh÷ng thµnh c«ng ®ã cã thÓ ¶nh hëng ®Õn viÖc ph¸t triÓn hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp nh thÕ nµo? Tr¶ lêi: Díi thêi thuéc Ph¸p, nh©n d©n miÒn B¾c ViÖt Nam cã nhiÒu khã kh¨n vÒ thãc g¹o. N¨ng suÊt b×nh qu©n ®îc chõng 10 t¹ mét mÉu t©y. §Ó tr¸nh n¹n ®ãi thêng xuyªn ®e do¹, mçi n¨m ph¶i nhËp khÈu trung b×nh 200.000 tÊn g¹o. Sau khi gi¶i phãng khái ¸ch thùc d©n Ph¸p vµ tõ khi c¶i c¸ch ruéng ®Êt, t×nh h×nh ®îc c¶i thiÖn dÇn vµ n¨m nay ®· cã nh÷ng thay ®æi ®¸ng kÓ. N¨m nay, n¨ng suÊt b×nh qu©n mçi mÉu t©y ®îc trªn 20 t¹ vµ cã n¬i ®îc trªn 30 t¹. M®c dï n¨m nay n«ng d©n g®p n¹n h¹n h¸n kÐo dµi vµ kh¸ trÇm träng, s¶n lîng n«ng nghiÖp ®· t¨ng lªn râ rÖt. ë níc chóng t«i, mçi n¨m g®t hai vô. Vô chiªm g®t th¸ng 5, chóng t«i ®· thu ho¹ch ®îc 1.770.000 tÊn thãc. Vô mïa hiÖn ®ang g®t cã triÓn väng thu ho¹ch nhiÒu h¬n n¨m ngo¸i. Hai vô n¨m ngo¸i thu ho¹ch tÊt c¶ ®îc 4.400.000 tÊn, tæng sè thu ho¹ch n¨m nay sÏ lµ trªn 5 triÖu tÊn. Nguyªn nh©n cña nh÷ng th¾ng lîi trªn tríc hÕt lµ do phong trµo thi ®ua yªu níc to lín trong s¶n xuÊt, ngµy cµng cã ®«ng ®¶o quÇn chóng n«ng d©n tham gia theo lêi kªu gäi cña §¶ng. Phong trµo s¶n xuÊt ®ã ®· mang l¹i nh÷ng kÕt qu¶ quan träng, nhÊt lµ trong c¸c hîp t¸c x·. Thu ho¹ch b×nh qu©n cña c¸c hîp

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

t¸c x· n¨m nay cao h¬n tõ 25 ®Õn 30% so víi thu ho¹ch cña n«ng d©n lµm ¨n riªng lÎ. Chøng cí cô thÓ ®ã vÒ chÝnh s¸ch ®óng ®¾n cña §¶ng chóng t«i ®· cã mét søc hÊp dÉn to lín ®èi víi n«ng d©n. §¶ng göi nh÷ng c¸n bé u tó nhÊt vÒ n«ng th«n lµm c«ng t¸c gi¸o dôc chÝnh trÞ ®Ó n«ng d©n hiÓu râ ¶nh hëng tÝch cùc ®ã. HiÖn nay, chóng t«i cã 26.000 hîp t¸c x· bao gåm 40% n«ng hé. Do kÕt qu¶ tèt ®Ñp cña c¸c hîp t¸c x·, hiÖn nay phong trµo hîp t¸c ho¸ l¹i ®ang lªn m¹nh. Kh«ng hiÕm nh÷ng n¬i toµn x· ®i vµo con ®êng hîp t¸c ho¸. Theo ®µ nµy, viÖc hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp sÏ hoµn thµnh vÒ c¨n b¶n vµo cuèi n¨m 1960. Chóng t«i còng ®Ò ra viÖc thµnh lËp c¸c n«ng trêng quèc doanh vµ viÖc vì hoang. Víi nh÷ng kÕt qu¶ trong n«ng nghiÖp n¨m nay, chóng t«i ®· gi¶i quyÕt vÒ c¨n b¶n vÊn vÒ tiÕp tÕ g¹o cho nh©n d©n. T×nh tr¹ng ®ãi khæ cña nh©n d©n, nhÊt lµ cña n«ng d©n, ®· thuéc vÒ qu¸ khø. NÒn n«ng nghiÖp hîp t¸c ho¸ ph¸t triÓn h¬n n÷a sÏ n©ng cao møc sèng cña toµn thÓ nh©n d©n chóng t«i mét c¸ch ®¸ng kÓ. Hái: Nh÷ng tin tøc vÒ viÖc thµnh lËp c¸c n«ng trêng qu©n ®éi ®· lµm chóng t«i rÊt chó ý. NhiÖm vô tríc m¾t vµ môc tiªu sau nµy cña c¸c n«ng trêng ®ã lµ g×? Tr¶ lêi: Qu©n ®éi chóng t«i ngµy nay, trong kiÕn thiÕt hoµ b×nh, ®ang cè g¾ng ph¸t huy nh÷ng truyÒn thèng c¸ch m¹ng cña cuéc chiÕn tranh gi¶i phãng ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Qu©n ®éi cña chóng t«i muèn chøng minh kh¶ n¨ng cña m×nh trong viÖc ®Êu tranh cho quyÒn lîi cña nh©n d©n b»ng lao ®éng quªn m×nh còng nh b»ng chiÕn ®Êu anh dòng tríc ®©y. Môc ®Ých tríc m¾t cña nh÷ng n«ng trêng qu©n ®éi lµ

gi¶m bít dÇn g¸nh n®ng cña nh©n d©n trong viÖc tiÕp tÕ cho qu©n ®éi. Nhng ngoµi ra, nh÷ng n«ng trêng Êy cßn gi÷ mét vai trß tiªn phong quan träng. Trong qu©n ®éi, hÇu hÕt lµ thanh niªn, mµ thanh niªn th× rÊt thÝch c¸i míi. Trong c¸c n«ng trêng, hä h¨ng h¸i ¸p dông nh÷ng ph¬ng ph¸p c¶i tiÕn vµ míi l¹, hä s½n sµng trång nh÷ng lo¹i c©y míi, chÊt lîng tèt h¬n, s¶n lîng cao h¬n. Kû luËt qu©n sù tÊt nhiªn còng ®a tíi kû luËt lao ®éng ch®t chÏ h¬n. Trong c¸c n«ng trêng Êy, n¨ng suÊt nãi chung gÊp ®«i so víi n¨ng suÊt cña n«ng d©n vµ vÒ nhiÒu m®t, nã lµm g¬ng cho toµn thÓ n«ng d©n theo. Trong c¸c ®¬n vÞ qu©n ®éi hiÖn nay ®ang ph¸t triÓn rÇm ré phong trµo lao ®éng tèt, bªn c¹nh viÖc häc tËp tèt kiÕn thøc qu©n sù. Anh em bé ®éi còng tù tay x©y dùng nh÷ng ng«i nhµ míi ®Ñp ®Ï, hä s¶n xuÊt g¹ch, khai th¸c rõng. Thµnh tÝch cña nh÷ng n«ng trêng qu©n ®éi hiÖn nay ®· rÊt ®¸ng chó ý vµ ch¾c ch¾n r»ng cµng ngµy cµng tèt h¬n. Hái: KÕt qu¶ cña viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch 3 n¨m trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp ho¸ x· héi chñ nghÜa ë níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ hiÖn nay nh thÕ nµo? Nh÷ng môc tiªu c¨n b¶n cña kÕ ho¹ch 5 n¨m b¾t ®Çu tõ 1961 lµ g×? Tr¶ lêi: KÕ ho¹ch 3 n¨m cña chóng t«i b¾t ®Çu tõ n¨m ngo¸i, víi sù gióp ®ì tËn t×nh cña nh©n d©n c¸c níc b¹n, trong ®ã cã nh©n d©n Hunggari anh em, chóng t«i còng ®· ®¹t ®îc kÕt qu¶ ®¸ng kÓ trong c«ng nghiÖp. Tõ 1955 cho ®Õn cuèi n¨m nay, chóng t«i ®· t¨ng møc s¶n xuÊt ®iÖn lùc tõ 33 triÖu kil«o¸t giê lªn tíi 200 triÖu, than tõ 600.000 tÊn lªn tíi 2 triÖu tÊn, xim¨ng tõ 8.000 tÊn lªn tíi 370.000 tÊn, v¶i tõ 8 triÖu thíc lªn tíi 76 triÖu thíc. S¶n lîng c«ng nghiÖp quèc doanh n¨m 1959 t¨ng gÊp rìi so víi n¨m ngo¸i, hai lÇn rìi so víi n¨m 1957, ba lÇn rìi so víi n¨m 1956 vµ 16 lÇn so víi n¨m 1955. Nh÷ng kÕt qu¶ quan träng ®ã cµng næi bËt nÕu ta so s¸nh víi t×nh h×nh kinh tÕ ë miÒn Nam ViÖt Nam. ë

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

miÒn Nam, hiÖn nay vÉn sèng díi ¸ch thùc d©n, nÒn c«ng nghiÖp quèc gia bÞ suy sôp. VÝ dô nh hµng Mü vµ hµng ngo¹i quèc kh¸c ®· hÇu nh bãp nghÑt ngµnh dÖt, mµ nhiÒu ngµnh c«ng nghiÖp kh¸c còng ®×nh trÖ. Trong viÖc ph¸t triÓn c«ng nghiÖp cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, t×nh tr¹ng thiÕu c¸n bé kü thuËt ®· g©y nhiÒu khã kh¨n. Díi 80 n¨m ®« hé, thùc d©n Ph¸p ®· coi nhÑ, thËm chÝ ng¨n c¶n viÖc ®µo t¹o c¸n bé kü thuËt. Ngµy nay, chóng t«i ph¶i chÞu hËu qu¶ tai h¹i ®ã. Nhng chóng t«i tin tëng r»ng víi ý chÝ kiªn quyÕt vµ sù gióp ®ì cña nh©n d©n c¸c níc b¹n, chóng t«i sÏ vît ®îc nh÷ng khã kh¨n ®ã vµ víi kÕ ho¹ch 5 n¨m b¾t ®Çu tõ 1961, chóng t«i sÏ t¹o ra nh÷ng c¬ së vËt chÊt vµ kü thuËt cho mét níc ViÖt Nam x· héi chñ nghÜa. Hái: Nh÷ng sù kiÖn s¾p tíi vÒ néi trÞ cã ¶nh hëng g× ®Õn viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò quan träng nhÊt ®èi víi nh©n d©n ViÖt Nam, vÊn ®Ò thèng nhÊt hoµ b×nh ®Êt níc ®ang bÞ chia c¾t? Tr¶ lêi: N¨m 1960, chóng t«i sÏ kû niÖm lÇn thø 30 ngµy thµnh lËp §¶ng chóng t«i vµ kû niÖm lÇn thø 15 ngµy thµnh lËp níc Céng hoµ cña chóng t«i. §¶ng chóng t«i sÏ tæ chøc §¹i héi. Chóng t«i sÏ hoµn thµnh kÕ ho¹ch 3 n¨m. Ch¾c ch¾n lµ nh©n d©n chóng t«i sÏ nç lùc lao ®éng ®Ó lÊy nh÷ng thµnh tÝch to lín vÒ m®t kinh tÕ chµo mõng n¨m quan träng nµy vµ ®Ó t¹o mét c¬ së tèt cho kÕ ho¹ch 5 n¨m sÏ b¾t ®Çu vµo n¨m 1961. NÕu n¨m tíi ®em l¹i nh÷ng thµnh tÝch míi trong nÒn kinh tÕ cña chóng t«i, th× ®iÒu ®ã sÏ lµ mét yÕu tè quan träng ®èi víi viÖc thèng nhÊt hoµ b×nh ®Êt níc chóng t«i ®ang bÞ chia c¾t. BÊy l©u nay, mçi ngêi ®Òu ®· nhËn râ tÝnh chÊt h¬n h¼n cña chÕ ®é chÝnh trÞ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®èi víi chÕ ®é miÒn Nam ViÖt Nam; bíc ph¸t triÓn míi cña nÒn kinh tÕ chóng t«i còng sÏ lµ mét th¾ng lîi quyÕt ®Þnh ®èi víi nÒn kinh tÕ miÒn Nam ViÖt Nam vµ viÖc nµy ch¾c ch¾n sÏ g©y ¶nh hëng vµ tá râ søc hÊp dÉn cña nã. Hái: Chñ tÞch cã thÊy nh÷ng biÖn ph¸p nµo ®Ó ®i ®Õn mét sù gi¶i quyÕt tèt vÊn ®Ò Lµo ®ang ®e däa

hoµ b×nh ë ViÖt Nam vµ ë toµn khu vùc §«ng - Nam ¸? Tr¶ lêi: Sau NhËt B¶n, §µi Loan, PhilÝppin, miÒn Nam ViÖt Nam vµ Th¸i Lan, ®Õ quèc Mü muèn l«i cuèn Campuchia vµo hÖ thèng c¨n cø x©m lîc cña hä. V× hä thÊt b¹i ë Campuchia nªn hä ®· chän níc Lµo, hßng biÕn níc nµy thµnh mét c¨n cø qu©n sù ®Ó chèng l¹i níc ViÖt Nam, Trung Quèc, MiÕn §iÖn vµ Campuchia. Hä ®· lËt ®æ chÝnh phñ yªu níc ë Lµo, mét chÝnh phñ ®· nghiªm chØnh thi hµnh c¸c HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ vµ Viªng Ch¨n. Hä ®· tuyªn bè r»ng HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ kh«ng cßn gi¸ trÞ. Hä ®· ®uæi Uû ban Quèc tÕ ra khái Lµo. Ngoµi ra, hä cßn lîi dông danh nghÜa Liªn hîp quèc ®Ó hîp ph¸p ho¸ viÖc can thiÖp cña hä. Dï r»ng c¸i "Uû ban ®iÒu tra" cña Liªn hîp quèc göi sang Lµo mét c¸ch phi ph¸p, kh«ng t×m ra ®îc mét viÖc g× c¶, ®Õ quèc Mü vÉn tè c¸o níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. §ã lµ nh÷ng lêi vu khèng hoµn toµn bÞa ®®t còng nh viÖc nãi r»ng bé ®éi Trung Quèc ®· x©m nhËp vµo Lµo. Trong thêi kú ®Êu tranh vò trang giµnh ®éc lËp, nh©n d©n ViÖt Nam cïng ®Êu tranh trªn mét m®t trËn chung víi nh©n d©n Lµo chèng thùc d©n. Khi chiÕn tranh chÊm døt, HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· quy ®Þnh biªn giíi gi÷a ViÖt Nam, Lµo vµ Campuchia. DÜ nhiªn lµ chóng t«i thµnh t©m mong muèn nh©n d©n Lµo, mét níc l¸ng giÒng, ®îc ®éc lËp vµ phån vinh. BiÖn ph¸p duy nhÊt ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò Lµo vµ duy tr× hoµ b×nh ë vïng §«ng - Nam ¸ lµ ph¶i thi hµnh nghiªm chØnh c¸c HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ vµ Viªng Ch¨n vµ ph¶i ®Ó Uû ban Quèc tÕ ho¹t ®éng trë l¹i. Chóng t«i t¸n thµnh vµ triÖt ®Ó ñng hé ®Ò nghÞ cña Liªn X« triÖu tËp l¹i mét cuéc héi nghÞ c¸c níc ®· ký HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò Lµo. T«i tin ch¾c r»ng viÖc lµm dÞu t×nh h×nh thÕ giíi còng sÏ mang l¹i cho níc Lµo hoµ b×nh, d©n chñ vµ ®éc lËp. Cuèi cïng, nh©n dÞp nµy, t«i xin chóc §¹i héi s¾p tíi cña §¶ng Hunggari thµnh c«ng tèt ®Ñp vµ t«i xin göi lêi chµo ®Õn c¸c ®éc gi¶ cña b¸o NÐpdab¸tx¾c, ®Õn

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

toµn thÓ nh©n d©n Hunggari anh em vµ göi nhiÒu c¸i h«n ®Õn c¸c thiÕu nhi Hunggari mµ t«i rÊt yªu tõ ngµy t«i sang th¨m níc Hunggari.
Tr¶ lêi th¸ng 11-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2109, ngµy 25-12-1959.

BµI NãI T¹I HéI NGHÞ Më RéNG CñA TØNH Uû Hµ §¤NG
Muèn tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× thu ho¹ch ph¶i ngµy cµng t¨ng. TÊt nhiªn, møc tiÕn bé ®ã ph¶i dùa vµo kh¶ n¨ng céng víi sù cè g¾ng. HiÖn nay, tØnh Hµ §«ng cã h¬n 1 phÇn 3 diÖn tÝch bÞ h¹n, muèn vô §«ng Xu©n nµy t¨ng h¬n vô tríc th× ph¶i cè g¾ng rÊt lín. Ph¶i vËn ®éng nh©n d©n ra søc chèng h¹n, ®ã lµ mét nhiÖm vô cùc kú quan träng cña c¸n bé trong lóc nµy.

Muèn kû niÖm §¶ng mét c¸ch thiÕt thùc, thËt xøng ®¸ng th× ph¶i chèng h¹n tèt vµ thùc hiÖn tèt vô §«ng Xu©n. Mäi ngêi ph¶i biÕt dùa vµo lùc lîng cña hîp t¸c x·, tæ ®æi c«ng vµ thanh niªn ®Ó vËn ®éng toµn d©n tham gia c«ng t¸c chèng h¹n. TØnh Hµ §«ng ®· cã h¬n 50% n«ng hé vµo hîp t¸c x·, nh thÕ lµ tèt. B©y giê ph¶i chó träng cñng cè c¸c hîp t¸c x· Êy cho tèt. Ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt tèt, ph¶i lµm cho x· viªn t¨ng thu nhËp. Ph¶i qu¶n lý lao ®éng, qu¶n lý s¶n xuÊt, qu¶n lý tiÒn cña cho tèt. C¸c hîp t¸c x· cÇn cã néi quy cô thÓ, do toµn thÓ x· viªn bµn b¹c ®Ò ra hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ cña mçi hîp t¸c x· vµ tù nguyÖn tù gi¸c thùc hiÖn tèt néi quy Êy. Ngoµi viÖc s¶n xuÊt lóa lµ chÝnh, c¸c hîp t¸c x· ph¶i chó träng lµm thªm c¸c viÖc kh¸c, nh ch¨n nu«i, th¶ c¸, trång c©y c«ng nghiÖp vµ lµm c¸c nghÒ phô, v.v., v× ®ã lµ nh÷ng nguån lîi ®Ó t¨ng thu nhËp cho x· viªn. Ph¶i cÇn kiÖm x©y dùng hîp t¸c x·, kh«ng v× thÊy ®îc mïa mµ ¨n tiªu l·ng phÝ. TÊt c¶ c¸n bé tõ tØnh ®Õn x· vµ c¸n bé hîp t¸c x· ph¶i xung phong g¬ng mÉu trong mäi c«ng viÖc, ph¶i chÝ c«ng v« t, ch¨m nom cho hîp t¸c x· tiÕn bé nh tÊm lßng yªu mÕn cña ngêi mÑ ®èi víi con. Toµn thÓ c¸n bé trong tØnh cÇn cã kÕ ho¹ch vËn ®éng nh©n d©n hëng øng phong trµo "TÕt trång c©y". Ph¶i chuÈn bÞ nhiÒu c©y gièng, ®¶m b¶o mçi ngêi trong mét n¨m trång vµ ch¨m sãc tèt ®é hai ®Õn n¨m c©y, ho®c c©y ¨n qu¶, ho®c c©y lÊy gç, v.v.. VÒ c«ng t¸c ph¸t triÓn §¶ng, cÇn chó ý kÕt n¹p nh÷ng phÇn tö u tó, g¬ng mÉu, tríc hÕt lµ trong x· viªn hîp t¸c x·, trong §oµn Thanh niªn Lao ®éng vµo §¶ng. Khi kÕt n¹p ph¶i lùa chän rÊt cÈn thËn, tr¸nh lµm å ¹t.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§ång thêi ph¶i t¨ng cêng gi¸o dôc cho c¸c ®¶ng viªn, míi còng nh cò. §i ®«i víi viÖc ph¸t triÓn, ph¶i cñng cè chi bé x· v÷ng m¹nh. Muèn lµm ®îc nh÷ng viÖc trªn, c¸n bé ph¶i t¨ng cêng ®oµn kÕt, ph¶i lu«n lu«n phª b×nh vµ tù phª b×nh, ph¶i ®i ®óng ®êng lèi quÇn chóng. C¸n bé tõ tØnh ®Õn huyÖn, x· ®Òu ph¶i häc tËp chÝnh trÞ, v¨n ho¸, kü thuËt ®Ó lµm trän nhiÖm vô ngµy cµng nhiÒu vµ cµng míi. B¸c tin r»ng víi lùc lîng trªn 7.000 ®¶ng viªn vµ 15.000 ®oµn viªn thanh niªn lao ®éng, Hµ §«ng nhÊt ®Þnh sÏ ®éng viªn ®îc toµn thÓ nh©n d©n trong tØnh thi ®ua thùc hiÖn vô §«ng - Xu©n th¾ng lîi toµn diÖn, vît bËc vµ v÷ng ch¾c.
Nãi ngµy 2-12-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2090, ngµy 6-12-1959.

Nh©n dÞp kû niÖm lÇn thø 75 ngµy sinh cña Ngµi, thay m®t nh©n d©n ViÖt Nam, ChÝnh phñ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n, t«i tr©n träng göi ®Õn Ngµi lêi chóc mõng th©n ¸i vµ tèt ®Ñp nhÊt. KÝnh chóc Ngµi sèng l©u vµ lu«n lu«n m¹nh khoÎ ®Ó l·nh ®¹o nh©n d©n Ên §é anh em ®¹t ®îc nhiÒu thµnh tÝch to lín h¬n n÷a trong viÖc x©y dùng ®Êt níc, gãp phÇn vµo viÖc b¶o vÖ vµ cñng cè hoµ b×nh ë ch©u ¸ vµ thÕ giíi.
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 2087, ngµy 3-12-1959.

§IÖN MõNG NGµY SINH TæNG THèNG ÊN §é RAGI¡NG§RA PRAX¸T
KÝnh göi: Tæng thèng Ragi¨ng®ra Pratx¸t,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

PH¶I RA SøC CHèNG H¹N
Vô mïa nµy kh¾p miÒn B¾c ta thu ho¹ch tèt h¬n mäi n¨m. Sè ®«ng hîp t¸c x· g®t ®îc tõ 25 t¹ ®Õn 29 t¹ mét mÉu t©y nh Nam Lîi (VÜnh Linh), §«ng Mü (Thanh Ho¸), Liªn Thµnh (H¶i D¬ng), v.v.. NhiÒu hîp t¸c x· g®t ®îc tõ 31 t¹ ®Õn 39 t¹, nh §«ng Phó (S¬n T©y), Vò QuyÕt (Th¸i B×nh), Xãm B¾c (B¾c Ninh), v.v.. Mét sè hîp t¸c x· g®t ®îc h¬n 40 t¹ nh HiÖp An (H¶i D¬ng) ®îc 43 t¹. Xãm O¸nh (Th¸i Nguyªn) ®îc 46 t¹, v.v.. Trong mÊy th¸ng qua dï nhiÒu n¬i bÞ thiªn tai h¹n h¸n, nhng vÉn ®îc mïa. §ã lµ v× ®ång bµo n«ng d©n vµ c¸n bé ta ®· quyÕt t©m chèng h¹n. Trong c«ng viÖc Êy, c¸c hîp t¸c x· vµ tæ ®æi c«ng ®· lµm chñ lùc, bé ®éi vµ thanh niªn ta ®· gãp søc nhiÒu. Mét lÇn n÷a, th¾ng lîi Êy l¹i chøng tá r»ng: Dï cho h¹n h¸n kh¾p n¬i, Ngêi mµ quyÕt chÝ, th× trêi ph¶i thua. Kh«ng ma mµ vÉn ®îc mïa. Nay ®· g®t xong vô mïa th¾ng lîi. Nhng ®· l©u nay trêi kh«ng ma. NhiÒu n¬i ®· thiÕu níc, ®Êt kh« khã cµy. §Ó ®¶m b¶o vô chiªm th¾ng lîi, chóng ta ph¶i ra søc lµm thuû n«ng nhá vµ quyÕt t©m t×m mäi c¸ch chèng h¹n. C¸c hîp t¸c x· vµ tæ ®æi c«ng ph¶i h¨ng h¸i lµm chñ lùc. Thanh niªn ph¶i lµ nh÷ng ®éi ®ét kÝch xung phong. Bé ®éi ph¶i cè g¾ng gióp søc.

Toµn thÓ ®¶ng viªn ë n«ng th«n ph¶i lµm g¬ng mÉu. C¸n bé tõ tØnh ®Õn x· ph¶i ®i xem xÐt tËn ®ång ruéng, ph¶i cïng quÇn chóng bµn b¹c, ®®t kÕ ho¹ch cho s¸t vµ theo dâi ®«n ®èc, chu ®¸o liªn tôc. Nh thÕ th× chóng ta nhÊt ®Þnh ®¸nh th¾ng gi®c h¹n vµ ®¶m b¶o vô chiªm th¾ng lîi. C¸c n¬i h·y ra søc thi ®ua chèng h¹n lÊy thµnh tÝch ®Ó chóc mõng 30 n¨m thµnh lËp §¶ng yªu kÝnh cña chóng ta. §ã sÏ lµ mét mãn quµ thiÕt thùc nhÊt, quý b¸u nhÊt: QuyÕt ®a thµnh tÝch d©ng lªn §¶ng, §¶m b¶o mïa chiªm th¾ng lîi to! TRÇN LùC
B¸o Nh©n d©n, sè 2088, ngµy 4-12-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§IÖN MõNG NGµY SINH CHñ TÞCH a.N¤VèTNI
KÝnh göi ®ång chÝ Ant«nin N«vètni, Chñ tÞch níc Céng hoµ TiÖp Kh¾c, Nh©n dÞp sinh nhËt lÇn thø 55 cña ®ång chÝ, t«i kÝnh göi ®ång chÝ lêi chóc mõng th©n ¸i vµ tèt ®Ñp nhÊt. KÝnh chóc ®ång chÝ m¹nh khoÎ ®Ó l·nh ®¹o §¶ng, ChÝnh phñ vµ nh©n d©n TiÖp Kh¾c anh em ®¹t ®îc nhiÒu th¾ng lîi to lín h¬n n÷a trong c«ng cuéc hoµn thµnh x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë TiÖp Kh¾c vµ ®Êu tranh b¶o vÖ hoµ b×nh ë ch©u ¢u vµ thÕ giíi. Chµo th©n ¸i, Hµ Néi, ngµy 8 th¸ng 12 n¨m 1959
Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 2095, ngµy 11-12-1959.

TI£U CHUÈN CñA NG¦êI §¶NG VI£N
HiÖn nay c¸c chi bé (ë c¸c xÝ nghiÖp, c«ng trêng, c¬ quan, bé ®éi, trêng häc, nhµ th¬ng, khu phè, n«ng th«n...) ®Òu ®ang chÊp hµnh chØ thÞ cña Trung ¬ng vÒ c«ng viÖc ph¸t triÓn §¶ng. §Ó ®¹t kÕt qu¶ tèt, chóng ta ph¶i n¾m v÷ng vµ lµm ®óng ®iÒu nµy: Khi ph¸t triÓn §¶ng cÇn ph¶i chän läc rÊt cÈn thËn, ph¶i xem träng chÊt lîng quyÕt kh«ng nªn lµm mét c¸ch å ¹t, kh«ng nªn tham nhiÒu. Khi kÕt n¹p mçi mét ®¶ng viªn míi, cÇn ph¶i dùa vµo s¸u tiªu chuÈn cña ngêi ®¶ng viªn. S¸u tiªu chuÈn Êy lµ: 1- Suèt ®êi kiªn quyÕt phÊn ®Êu cho chñ nghÜa x· héi, chñ nghÜa céng s¶n. 2- RÌn luyÖn t tëng v« s¶n, söa ch÷a t tëng sai lÇm. Kiªn quyÕt ®øng h¼n trªn lËp trêng giai cÊp c«ng nh©n, kh«ng ®øng ch©n trong ch©n ngoµi. 3- §®t lîi Ých cña §¶ng lªn trªn hÕt, tríc hÕt. BiÕt ®em lîi Ých riªng cña c¸ nh©n phôc tïng lîi Ých chung cña c¸ch m¹ng. 4- TuyÖt ®èi chÊp hµnh nghÞ quyÕt vµ kû luËt cña §¶ng. 5- Liªn hÖ ch®t chÏ víi quÇn chóng. 6- Lu«n lu«n cè g¾ng häc tËp; thËt thµ tù phª b×nh vµ thµnh khÈn phª b×nh ®ång chÝ m×nh. §ã lµ mÊy tiªu chuÈn rÊt cÇn thiÕt ®Ó xøng ®¸ng lµ

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

ngêi ®¶ng viªn. §¶ng viªn tèt th× §¶ng míi m¹nh. §¶ng m¹nh th× míi lµm trän nhiÖm vô n®ng nÒ nhng rÊt vÎ vang lµ: L·nh ®¹o nh©n d©n x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c lµm nÒn t¶ng v÷ng ch¾c ®Ó thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, x©y dùng mét níc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh.
TRÇN LùC B¸o Nh©n d©n, sè 2093, ngµy 9-12-1959.

TIÕP TôC N¢NG CAO GI¸C NGé X· HéI CHñ NGHÜA CHO X· VI£N, MéT C¤NG T¸C QUAN TRäNG §Ó CñNG Cè HîP T¸C X· S¶N XUÊT N¤NG NGHIÖP
I- BÞ ®Õ quèc, phong kiÕn, t s¶n m¹i b¶n vµ c¸c giai cÊp bãc lét kh¸c ¸p bøc, n«ng d©n lao ®éng ViÖt Nam cã nhiÖt t×nh c¸ch m¹ng rÊt cao. Trong c¸ch m¹ng d©n téc - d©n chñ nh©n d©n, n«ng d©n lao ®éng ®· h¨ng h¸i theo §¶ng, theo giai cÊp c«ng nh©n; trong c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa, n«ng d©n lao ®éng vÉn lµ b¹n ®ång minh tin cËy nhÊt cña giai cÊp c«ng nh©n. ChØ trong gÇn hai n¨m, ngãt 45% n«ng d©n lao ®éng toµn miÒn B¾c ®· tù gi¸c, tù nguyÖn vµo hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. Th¸i ®é ®ã ®èi víi c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa lµ m®t chñ yÕu cña n«ng d©n lao ®éng miÒn B¾c. §ã còng lµ m®t chñ yÕu cña n«ng d©n x· viªn. Ngêi n«ng d©n x· viªn nãi chung lµ ngêi n«ng d©n tiªn tiÕn, ®i ®Çu c¾m ngän cê hång x· héi chñ nghÜa ë n«ng th«n. Tõ khi vµo hîp t¸c x·, tr×nh ®é gi¸c ngé cña hä ®îc n©ng lªn thªm mét bíc. Tuy nhiªn, cÇn nhËn r»ng ngêi x· viªn h«m nay cßn mang rÊt nhiÒu dÊu vÕt cña ngêi n«ng d©n c¸ thÓ h«m qua. Mét thêi gian ng¾n s¶n xuÊt theo lèi tËp thÓ cha thÓ xo¸ bá ngay ®îc tËp qu¸n sinh ho¹t, tËp qu¸n canh t¸c, ý thøc t h÷u ®· cã tõ hµng ngh×n

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

n¨m. H¬n n÷a, quan hÖ s¶n xuÊt ë hÇu hÕt c¸c hîp t¸c x· n«ng nghiÖp hiÖn nay lµ quan hÖ s¶n xuÊt nöa x· héi chñ nghÜa, thu nhËp cña ngêi x· viªn gåm mét phÇn lµ hoa lîi ruéng ®Êt, mét phÇn lµ c«ng lao ®éng. Thùc tÕ kh¸ch quan ®ã kh«ng thÓ kh«ng t¸c ®éng ®Õn t tëng ngêi x· viªn. §iÒu cÇn chó ý n÷a lµ thêng thêng ý thøc cã tr¹ng th¸i l¹c hËu so víi tån t¹i. Nãi chung, ngêi n«ng d©n khi vµo hîp t¸c x· tøc lµ ®· ®æi ®êi nhng vÉn cßn v¬ng vÊn "kiÕp tríc" ë mét tr×nh ®é nhÊt ®Þnh, nhÊt lµ khi c¬ së vËt chÊt vµ kü thuËt cña hîp t¸c x· hiÖn nay cßn rÊt bÐ nhá, s¶n xuÊt cha tËp trung cao ®é, ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt nãi chung cha c¨n b¶n kh¸c lèi s¶n xuÊt c¸ thÓ. Ngoµi ra, chóng ta còng biÕt r»ng viÖc gi¸o dôc t tëng x· héi chñ nghÜa cho n«ng d©n tríc vµ sau khi vµo hîp t¸c x· cha ®îc nhiÒu, cha ®îc s©u. Chóng ta còng biÕt r»ng trong bÊt cø phong trµo c¸ch m¹ng nµo, tiªn tiÕn lµ sè Ýt vµ sè ®«ng lµ trung gian, muèn cñng cè vµ më réng phong trµo, cÇn ph¶i n©ng cao h¬n n÷a tr×nh ®é gi¸c ngé cña trung gian ®Ó kÐo chËm tiÕn. Cuèi cïng, còng kh«ng nªn quªn phong trµo hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp chØ míi chiÕm ngãt mét nöa sè n«ng hé toµn miÒn B¾c, gÇn mét nöa sè n«ng hé cßn s¶n xuÊt theo ph¬ng thøc c¸ thÓ vµ hµng ngµy, hµng giê t¸c ®éng t tëng ngêi x· viªn. II- ViÖc tiÕp tôc n©ng cao gi¸c ngé x· héi chñ nghÜa lµ rÊt cÇn thiÕt. C«ng t¸c t tëng, c«ng t¸c chÝnh trÞ trong hîp t¸c x· ph¶i ®îc coi lµ c«ng t¸c hµng ®Çu, nhÊt lµ khi c¬ së vËt chÊt vµ kü thuËt cña hîp t¸c x· cßn nhá bÐ. NghÞ quyÕt cña Héi nghÞ Trung ¬ng lÇn thø 16 ghi râ: "Trong qu¸ tr×nh x©y dùng vµ ph¸t triÓn hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, cÇn ph¶i ®®c biÖt chó träng c«ng t¸c gi¸o dôc chÝnh trÞ vµ t tëng nh»m n©ng cao kh«ng ngõng tr×nh ®é gi¸c ngé x· héi chñ nghÜa cho x· viªn, n©ng cao ý thøc lao ®éng tËp thÓ vµ tinh thÇn thi ®ua yªu níc, n©ng cao tinh thÇn lµm chñ hîp t¸c x·, tinh thÇn tr¸ch nhiÖm vµ ý thøc kû luËt cña x· viªn, n©ng cao tinh thÇn ®oµn kÕt, gióp ®ì lÉn nhau, kh¾c phôc hiÖn tîng xÝch mÝch, suy tÞ, thiÕu ®oµn kÕt trong hîp t¸c x·, kh¾c phôc t tëng c¸ nh©n, b¶o thñ, û

l¹i. Ph¶i gi¸o dôc cho c¸n bé hîp t¸c x· tinh thÇn chÝ c«ng v« t, t¸c phong d©n chñ, ®ång thêi gi¸o dôc cho x· viªn biÕt coi c«ng viÖc cña hîp t¸c x· nh c«ng viÖc cña nhµ m×nh vµ ai nÊy ®Òu ph¶i thùc hµnh khÈu hiÖu cÇn kiÖm x©y dùng hîp t¸c x·. Ph¸t huy tinh thÇn tÝch cùc vµ s¸ng t¹o cña c¸c x· viªn, ®éng viªn tinh thÇn d¸m nãi, d¸m nghÜ, d¸m lµm ®èi víi mäi c«ng viÖc cña hîp t¸c x·, nhÊt lµ ®èi víi viÖc qu¶n lý lao ®éng, c¶i tiÕn kü thuËt vµ ®Èy m¹nh s¶n xuÊt". §ã lµ néi dung cô thÓ cña c«ng t¸c t tëng trong suèt qu¸ tr×nh x©y dùng vµ ph¸t triÓn hîp t¸c x·, vµ còng lµ néi dung cô thÓ cña ®ît cñng cè hîp t¸c x· vÒ m®t t tëng trong ba th¸ng tríc m¾t. TiÕp tôc n©ng cao gi¸c ngé x· héi chñ nghÜa cho x· viªn lªn mét bíc lµ cñng cè lßng tin cña x· viªn ë lèi lµm ¨n tËp thÓ, tÝnh h¬n h¼n cña hîp t¸c x·, sù tÊt th¾ng cña chñ nghÜa x· héi. CÇn lµm cho x· viªn thÊy râ phÊn ®Êu cho hîp t¸c x· t¨ng s¶n xuÊt lµ phÊn ®Êu cho chñ nghÜa x· héi. Chñ nghÜa x· héi kh«ng ph¶i lµ c¸i g× cao xa mµ cô thÓ lµ ý thøc lao ®éng tËp thÓ, ý thøc kû luËt, tinh thÇn thi ®ua yªu níc, t¨ng s¶n xuÊt cho hîp t¸c x·, t¨ng thu nhËp cho x· viªn, tinh thÇn ®oµn kÕt t¬ng trî, tinh thÇn d¸m nghÜ, d¸m nãi, d¸m lµm, kh«ng sî khã, ý thøc cÇn kiÖm. ViÖc n©ng cao tinh thÇn lµm chñ hîp t¸c x· cho x· viªn lµ rÊt cÇn thiÕt v× ngêi x· viªn míi cßn mang nhiÒu tµn tÝch cña ngêi n«ng d©n c¸ thÓ, t h÷u. NhÊt thiÕt ph¶i lµm cho x· viªn thÊy râ lîi Ých hîp t¸c x· vµ lîi Ých x· viªn lµ nhÊt trÝ S¶n xuÊt cña hîp t¸c x· gi¶m th× thu . nhËp cña x· viªn kh«ng thÓ t¨ng. Hîp t¸c x· phån vinh th× ®êi sèng x· viªn ®îc c¶i thiÖn. Do ®ã, ra søc ch¨m lo lîi Ých cña hîp t¸c x·, cÇn kiÖm x©y dùng hîp t¸c x·, ph¶n ®èi th¸i ®é "cha chung kh«ng ai khãc" lµ ph¸t

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

huy tinh thÇn lµm cho hîp t¸c x· vµ ®ång thêi lµ tÝch cùc phÊn ®Êu c¶i thiÖn ®êi sèng cho m×nh. CÇn th«ng qua viÖc b¸n thãc vµ c¸c n«ng s¶n kh¸c cho Nhµ níc mµ lµm cho x· viªn thÊy lîi Ých x· viªn, lîi Ých hîp t¸c x· vµ lîi Ých Nhµ níc lµ nhÊt trÝ §iÓm nµy . còng lµ mét néi dung cÇn thiÕt cña viÖc n©ng cao gi¸c ngé x· héi chñ nghÜa cho x· viªn. HiÖn tîng thiÕu ®oµn kÕt, suy tÞ gi÷a c¸c x· viªn trong hîp t¸c x· lµ mét hiÖn tîng kh¸ phæ biÕn, v× chÕ ®é c¸ nh©n chiÕm h÷u t liÖu s¶n xuÊt tríc ®©y chia rÏ ngêi víi ngêi. Hîp t¸c x· lµ chÕ ®é tËp thÓ chiÕm h÷u t liÖu s¶n xuÊt, ®oµn kÕt ngêi víi ngêi. Do ®ã cÇn lµm cho x· viªn thÊy râ sù kh¸c nhau gi÷a hai chÕ ®é, thÊy râ lîi Ých cña c¸c x· viªn g¾n bã víi nhau trong hîp t¸c x·. §ång thêi cÇn tiÕp tôc gi¸o dôc x· viªn ®oµn kÕt víi bµ con n«ng d©n lao ®éng cha vµo hîp t¸c x· theo ®óng tinh thÇn "ngêi ®i tríc ríc ngêi ®i sau". §èi víi c¸n bé qu¶n trÞ hîp t¸c x·, cÇn nªu cao tinh thÇn xung phong g¬ng mÉu, chÝ c«ng v« t, liªm khiÕt, rÌn luyÖn t¸c phong d©n chñ, mäi viÖc ®Òu lµm theo ®êng lèi quÇn chóng, kh¾c phôc bÖnh quan liªu, mÖnh lÖnh, h¸ch dÞch, ®éc ®o¸n. CÇn gi¸o dôc cho c¸n bé hîp t¸c x· tinh thÇn b×nh ®¼ng ®èi víi x· viªn. Ph¬ng ph¸p tiÕn hµnh ®ît cñng cè vÒ t tëng trong hîp t¸c x· nªn lµm theo c¸ch gi¸o dôc thuyÕt phôc, gióp ®ì lÉn nhau. Nªn th«ng qua viÖc tæng kÕt vô mïa, s¬ kÕt s¶n xuÊt §«ng - Xu©n, rót kinh nghiÖm x©y dùng vµ ph¸t triÓn hîp t¸c x· mµ tiÕn hµnh. L.T.

S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr.543-547.

TH¦ GöI C¸N Bé Vµ GI¸O VI£N Bæ TóC V¡N HãA
Göi c¸c ®ång chÝ c¸n bé vµ gi¸o viªn bæ tóc v¨n hãa, Muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi th× ph¶i t¨ng gia s¶n xuÊt. Muèn t¨ng gia s¶n xuÊt tèt th× ph¶i cã kü thuËt c¶i tiÕn. Muèn sö dông tèt kü thuËt th× ph¶i cã v¨n hãa. V× vËy c«ng viÖc bæ tóc v¨n hãa lµ cùc kú cÇn thiÕt. C«ng viÖc bæ tóc v¨n hãa ®èi víi ngêi d¹y vµ ngêi häc ®Òu cã khã kh¨n ho®c Ýt ho®c nhiÒu. Nhng víi quyÕt t©m vµ tinh thÇn x· héi chñ nghÜa th× khã kh¨n g× còng kh¾c phôc ®îc vµ bæ tóc v¨n hãa nhÊt ®Þnh

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

sÏ thµnh c«ng. Chóc c¸c b¹n cè g¾ng thi ®ua vµ thu ®îc nhiÒu th¾ng lîi. Chµo th©n ¸i Ngµy 17 th¸ng 12 n¨m 1959
Hå CHÝ MINH B¶n chôp bót tÝch, lu t¹i ViÖn Hå ChÝ Minh.

LêI CHµO MõNG Kú HäP THø 11 QUèC HéI KHO¸ I
Tha §oµn Chñ tÞch, Tha c¸c vÞ ®¹i biÓu, T«i xin thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ nhiÖt liÖt chµo mõng c¸c vÞ. Trong lóc nµy, toµn d©n ta ë miÒn B¾c, tõ thµnh thÞ ®Õn n«ng th«n, c¸c nhµ m¸y, c¸c c«ng trêng, c¸c hîp t¸c x·, c¸c ®¬n vÞ bé ®éi, c¸c c¬ quan, c¸c trêng häc... ®ang h¨ng h¸i ®Èy m¹nh phong trµo thi ®ua yªu níc vµ ®· cã kÕt qu¶ tèt. T«i xin thay m®t Quèc héi göi lêi th©n ¸i khen ngîi ®ång bµo ta. §ång bµo ta ë miÒn Nam ®ang ®oµn kÕt ch®t chÏ, ®Êu tranh anh dòng chèng chÕ ®é ®éc tµi ph¸t xÝt. T«i xin thay m®t Quèc héi göi lêi chµo th©n ¸i ®Õn toµn thÓ ®ång bµo miÒn Nam.
§äc ngµy 18-12-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2103, ngµy 19-12-1959.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

B¸O C¸O VÒ Dù TH¶O HIÕN PH¸P SöA §æI T¹I Kú HäP THø 11 QUèC HéI KHO¸ I N¦íC VIÖT NAM D¢N CHñ CéNG HOµ
Tha §oµn Chñ tÞch, Tha c¸c vÞ ®¹i biÓu, Trong Kú häp lÇn thø 6, Quèc héi ®· quyÕt ®Þnh söa ®æi HiÕn ph¸p n¨m 194642 vµ thµnh lËp mét Ban dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi ®Ó tr×nh Quèc héi. C«ng viÖc dù th¶o b¶n HiÕn ph¸p söa ®æi lµ mét qu¸ tr×nh lµm viÖc l©u dµi, chuÈn bÞ vµ nghiªn cøu kü lìng. Sau khi lµm xong b¶n dù th¶o ®Çu tiªn, th¸ng 7 n¨m 1958, chóng t«i ®· ®a b¶n ®ã ra th¶o luËn trong c¸c c¸n bé trung cÊp vµ cao cÊp thuéc c¸c c¬ quan qu©n, d©n, chÝnh, §¶ng. Sau ®ît th¶o luËn nµy, b¶n dù th¶o ®· ®îc chØnh lý l¹i vµ ngµy 1 th¸ng 4 n¨m 1959 ®em c«ng bè ®Ó toµn d©n th¶o luËn vµ gãp ý kiÕn x©y dùng. Cuéc th¶o luËn nµy lµm trong 4 th¸ng liÒn. T¹i kh¾p c¸c n¬i, trong c¸c c¬ quan, xÝ nghiÖp, trêng häc vµ c¸c tæ chøc kh¸c cña nh©n d©n, ë thµnh thÞ vµ n«ng th«n, viÖc nghiªn cøu vµ th¶o luËn dù th¶o HiÕn ph¸p tiÕn hµnh s«i næi vµ ®· trë thµnh mét phong trµo quÇn chóng réng r·i cã ®ñ c¸c tÇng líp nh©n d©n tham gia. Trªn c¸c b¸o chÝ, viÖc th¶o luËn còng s«i næi vµ phong phó. Ban söa ®æi HiÕn ph¸p ®· nhËn ®îc nhiÒu th ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸ nh©n vµ tËp thÓ, trong ®ã

cã nh÷ng th cña ®ång bµo miÒn Nam th©n mÕn vµ cña kiÒu bµo ë níc ngoµi. Nh÷ng ý kiÕn cña nh©n d©n ®ãng gãp ®· ®îc Ban söa ®æi HiÕn ph¸p nghiªn cøu vµ th¶o luËn kü cµng vµ trªn c¬ së cña viÖc nghiªn cøu vµ th¶o luËn Êy, chóng t«i ®· chØnh lý l¹i b¶n dù th¶o mét lÇn n÷a. Thay m®t Ban söa ®æi HiÕn ph¸p, t«i xin tr×nh bµy tríc Quèc héi b¶n b¸o c¸o vÒ dù th¶o HiÕn ph¸p nh sau:
I ý NGHÜA QUAN TRäNG CñA B¶N HIÕN PH¸P SöA §æI

Tæ quèc ViÖt Nam cña chóng ta ®· ®îc x©y dùng tr¶i qua hµng ngµn n¨m lao ®éng cÇn cï vµ ®Êu tranh anh dòng cña nh©n d©n ta. Gi÷a thÕ kû thø XIX, ®Õ quèc Ph¸p b¾t ®Çu x©m lîc níc ta. Bän vua quan phong kiÕn ®· ®Çu hµng gi®c ngo¹i x©m vµ b¸n níc ta cho ®Õ quèc Ph¸p. Trong gÇn mét thÕ kû, ®Õ quèc Ph¸p ®· c©u kÕt víi giai cÊp phong kiÕn ®Ó thèng trÞ níc ta mét c¸ch v« cïng tµn b¹o. Ngay tõ lóc ®Çu, nh©n d©n ta ®· ®øng lªn chèng ®Õ quèc Ph¸p, ®Ó giµnh l¹i ®éc lËp d©n téc. Nhê tinh thÇn hy sinh chiÕn ®Êu cña nh©n d©n ta mµ phong trµo gi¶i phãng d©n téc ®· ph¸t triÓn kh«ng ngõng. Nhng sau gÇn nöa thÕ kû, ¸ch thèng trÞ cña ®Õ quèc vµ phong kiÕn vÉn cha bÞ ®¸nh ®æ, níc ta cha giµnh ®îc ®éc lËp. Trong t×nh h×nh ®ã, C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi Nga bïng næ vµ th¾ng lîi vÎ vang. Liªn bang X«viÕt ®îc thµnh lËp. HÖ thèng thuéc ®Þa cña chñ nghÜa ®Õ quèc b¾t ®Çu sôp ®æ. Liªn X« ®em l¹i cho c¸c d©n téc bÞ ¸p bøc mét kiÓu mÉu cña mèi quan hÖ b×nh ®¼ng gi÷a c¸c d©n téc. C¸c d©n téc bÞ ¸p bøc trªn thÕ giíi thÊy

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

r»ng chØ cã dùa vµo phong trµo c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa, ®i theo ®êng lèi cña giai cÊp c«ng nh©n th× míi ®¸nh ®æ ®îc bän ®Õ quèc ®Ó giµnh l¹i ®éc lËp d©n téc hoµn toµn vµ b×nh ®¼ng thËt sù gi÷a c¸c d©n téc. C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi Nga ®· g¾n liÒn phong trµo c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa víi phong trµo c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc trong mét m®t trËn chung chèng chñ nghÜa ®Õ quèc. ë ViÖt Nam ta, tõ sau cuéc ChiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt, giai cÊp t s¶n d©n téc vµ tiÓu t s¶n ®· kh«ng ®a ®îc phong trµo gi¶i phãng d©n téc ®Õn th¾ng lîi. Giai cÊp c«ng nh©n ViÖt Nam ®· ®em ¸nh s¸ng C¸ch m¹ng Th¸ng Mêi soi tá cho con ®êng c¸ch m¹ng ViÖt Nam. N¨m 1930, §¶ng Céng s¶n §«ng D¬ng, chÝnh ®¶ng cña giai cÊp c«ng nh©n thµnh lËp, ®· v¹ch râ c¸ch m¹ng ViÖt Nam tr¶i qua hai giai ®o¹n: c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ vµ c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa. LÇn ®Çu tiªn c¸ch m¹ng ViÖt Nam cã mét C¬ng lÜnh chÝnh trÞ toµn diÖn do §¶ng cña giai cÊp c«ng nh©n ®Ò ra. C¸ch m¹ng ViÖt Nam tõ ®ã ®îc giai cÊp c«ng nh©n vµ chÝnh ®¶ng cña nã thèng nhÊt l·nh ®¹o, ®· ph¸t triÓn nhanh chãng vµ v÷ng ch¾c. X«viÕt NghÖ - TÜnh n¨m 1930 vµ cuéc vËn ®éng d©n chñ n¨m 1936-1939 ®· ®a phong trµo c¸ch m¹ng ViÖt Nam ngµy cµng lªn cao vµ ngµy cµng th¾t ch®t quan hÖ gi÷a giai cÊp c«ng nh©n vµ §¶ng cña nã víi n«ng d©n vµ c¸c tÇng líp nh©n d©n kh¸c trong níc. N¨m 1939, ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai bïng næ. §Õ quèc Ph¸p vµ qu©n phiÖt NhËt c©u kÕt víi nhau ®Ó thèng trÞ níc ta. Díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, nh©n d©n ta ®· næi dËy chèng ®Õ quèc x©m lîc mét c¸ch rÊt anh dòng. B¾c S¬n khëi nghÜa vµ Nam Kú khëi nghÜa lµ nh÷ng tiÕng b¸o hiÖu ®Çu tiªn cho mét phong trµo c¸ch m¹ng réng lín. N¨m 1941, §¶ng lËp M®t trËn ViÖt

Minh vµ ®Ò ra nhiÖm vô "®¸nh ®uæi NhËt, Ph¸p, lµm cho ViÖt Nam hoµn toµn ®éc lËp, dùng lªn mét níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ". N¨m 1945, Liªn X« vµ c¸c lùc lîng d©n chñ trªn thÕ giíi ®· ®¸nh th¾ng bän ph¸t xÝt, ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai kÕt thóc. N¾m v÷ng c¬ héi ®ã, §¶ng ®· l·nh ®¹o C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m th¾ng lîi. ¸ch thèng trÞ cña ®Õ quèc vµ cña bän vua quan phong kiÕn bÞ lËt ®æ. ChÝnh quyÒn nh©n d©n ®îc thµnh lËp trong c¶ níc. Ngµy 2 th¸ng 9 n¨m 1945, níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ thµnh lËp. NÒn ®éc lËp cña níc ViÖt Nam ta ®îc trÞnh träng tuyªn bè tríc nh©n d©n toµn thÕ giíi. Sau gÇn mét thÕ kû lµm n« lÖ, Tæ quèc ta ®îc gi¶i phãng, nh©n d©n ta ®îc tù do. Mét trang lÞch sö cùc kú vÎ vang cña d©n téc ta b¾t ®Çu. Sau khi C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m thµnh c«ng, nh©n d©n ta b¾t ®Çu x©y dùng níc nhµ ®Ó cñng cè vµ ph¸t triÓn thµnh qu¶ cña c¸ch m¹ng. Ngµy 6 th¸ng 1 n¨m 1946, trong cuéc Tæng tuyÓn cö tù do trong c¶ níc, nh©n d©n ta bÇu ra Quèc héi ®Çu tiªn cña níc ta. Ngµy 9 th¸ng 11 n¨m 1946, Quèc héi ®· th«ng qua b¶n HiÕn ph¸p ®Çu tiªn cña níc ta. Lêi nãi ®Çu cña b¶n HiÕn ph¸p n¨m 1946 ®· nªu: NhiÖm vô cña d©n téc ta trong giai ®o¹n nµy lµ b¶o toµn l·nh thæ, giµnh ®éc lËp hoµn toµn vµ x©y dùng níc nhµ trªn nÒn t¶ng d©n chñ. HiÕn ph¸p ViÖt Nam ph¶i ghi râ nh÷ng thµnh tÝch vÎ vang cña c¸ch m¹ng vµ ph¶i x©y dùng trªn nguyªn t¾c ®oµn kÕt toµn d©n, ®¶m b¶o c¸c quyÒn tù do d©n chñ, thùc hiÖn chÝnh quyÒn m¹nh mÏ cña nh©n d©n. ChÕ ®é do HiÕn ph¸p n¨m 1946 x¸c nhËn ®· ®¶m b¶o ®éc lËp d©n téc vµ mét nÒn d©n chñ réng r·i cña

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nh©n d©n. Ngay tõ khi míi thµnh lËp, díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, chÝnh quyÒn nh©n d©n ®· ban bè luËt lao ®éng, thi hµnh gi¶m t«, tÞch thu ruéng ®Êt cña thùc d©n Ph¸p vµ bän ViÖt gian ®em chia cho d©n cµy. QuyÒn bÇu cö vµ øng cö, quyÒn tham gia c«ng viÖc Nhµ níc vµ cña nh©n d©n ®îc ®¶m b¶o; quyÒn tù do d©n chñ ®îc thùc hiÖn. §ã lµ mét chÕ ®é d©n chñ míi. Nhng ®Õ quèc Ph¸p l¹i g©y ra chiÕn tranh ®Ó x©m lîc níc ta mét lÇn n÷a. Nh©n d©n ta ®· ®oµn kÕt ch®t chÏ chung quanh §¶ng vµ chÝnh quyÒn ta, tiÕn hµnh cuéc kh¸ng chiÕn trêng kú vµ gian khæ, kiªn quyÕt ®Ëp tan ©m mu n« dÞch cña ®Õ quèc vµ bÌ lò tay sai b¸n níc. N¨m 1953, trong khi nh©n d©n ta ®ang kh¸ng chiÕn, Quèc héi ®· th«ng qua LuËt c¶i c¸ch ruéng ®Êt, thùc hiÖn triÖt ®Ó chñ tr¬ng ngêi cµy cã ruéng. ChiÕn th¾ng §iÖn Biªn Phñ vµ Héi nghÞ Gi¬nev¬ th¾ng lîi ®· kÕt thóc vÎ vang cuéc kh¸ng chiÕn v« cïng anh dòng cña nh©n d©n ta, miÒn B¾c níc ta ®îc hoµn toµn gi¶i phãng. LÇn ®Çu tiªn trong lÞch sö, mét d©n téc bÞ ¸p bøc ®· ®¸nh b¹i cuéc x©m lîc cña mét ®Õ quèc hïng m¹nh, ®· giµnh l¹i ®éc lËp cho d©n téc, ®em l¹i ruéng ®Êt cho d©n cµy, ®a l¹i quyÒn d©n chñ thùc sù cho nh©n d©n. Th¾ng lîi ®ã lµ do lßng yªu níc nång nµn vµ tinh thÇn ®Êu tranh anh dòng cña qu©n vµ d©n ta, do toµn d©n ta ®oµn kÕt ch®t chÏ trong M®t trËn d©n téc thèng nhÊt vµ chÝnh quyÒn nh©n d©n ta dùa trªn nÒn t¶ng liªn minh c«ng n«ng díi sù l·nh ®¹o cña giai cÊp c«ng nh©n vµ cña §¶ng, do sù ñng hé cña c¸c níc anh em trong phe x· héi chñ nghÜa vµ c¸c lùc lîng hoµ b×nh d©n chñ trªn thÕ giíi.

Th¾ng lîi cña C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m vµ cña cuéc kh¸ng chiÕn vÜ ®¹i chøng tá r»ng mét d©n téc dï nhá yÕu, nhng ®oµn kÕt ch®t chÏ díi sù l·nh ®¹o cña giai cÊp c«ng nh©n vµ §¶ng cña nã, ®i ®óng ®êng lèi cña chñ nghÜa M¸c-Lªnin, th× nhÊt ®Þnh ®¸nh th¾ng ®îc ®Õ quèc x©m lîc. * * * Tõ khi kh¸ng chiÕn th¾ng lîi vµ hoµ b×nh lËp l¹i, c¸ch m¹ng ViÖt Nam ®· chuyÓn sang mét giai ®o¹n míi. MiÒn B¾c níc ta hoµn toµn gi¶i phãng díi chÕ ®é d©n chñ nh©n d©n, ®· bíc vµo thêi kú qu¸ ®é tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. Nhng miÒn Nam cßn t¹m thêi sèng díi ¸ch thèng trÞ cña ®Õ quèc vµ phong kiÕn, th× nh©n d©n ta cÇn ph¶i tiÕp tôc cuéc c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ trong ®iÒu kiÖn míi cña níc ta. ë miÒn B¾c, sau khi hoµn toµn gi¶i phãng, mäi m®t ®Òu tiÕn bé nhanh chãng. Trong 3 n¨m (1955-1957), chóng ta ®· hµn g¾n vÕt th¬ng chiÕn tranh, kh«i phôc kinh tÕ. N¨m 1958, chóng ta b¾t ®Çu thùc hiÖn kÕ ho¹ch kinh tÕ ba n¨m nh»m ph¸t triÓn vµ c¶i t¹o nÒn kinh tÕ quèc d©n theo chñ nghÜa x· héi. Héi nghÞ Trung ¬ng lÇn thø 14 cña §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam ®· nhËn ®Þnh r»ng: "Lùc lîng x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c hiÖn nay ®· m¹nh h¬n h¼n lùc lîng t b¶n chñ nghÜa". VÒ m®t kinh tÕ vµ v¨n ho¸, chóng ta ®· cã nh÷ng tiÕn bé lín, vÝ dô:

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Tõ n¨m 1955 ®Õn n¨m 1959, vÒ n«ng nghiÖp, s¶n lîng thãc ®· t¨ng tõ 3 triÖu 60 v¹n tÊn ®Õn 5 triÖu 20 v¹n tÊn. VÒ c«ng nghiÖp, n¨m 1955 chóng ta chØ cã 17 xÝ nghiÖp quèc doanh, n¨m 1959 ®· cã 107 xÝ nghiÖp quèc doanh. Sè hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cÊp thÊp chiÕm 43,9% tæng sè n«ng hé; ®a sè n«ng hé cha vµo hîp t¸c x· ®· vµo tæ ®æi c«ng. 53% tæng sè thî thñ c«ng vµo c¸c tæ chøc hîp t¸c x·. VÒ v¨n ho¸, chóng ta ®· c¨n b¶n xo¸ xong n¹n mï ch÷. So víi n¨m 1955, sè häc sinh trêng phæ th«ng t¨ng lªn gÊp 2 lÇn; sè häc sinh trêng chuyªn nghiÖp trung cÊp t¨ng lªn gÊp 6 lÇn; sè sinh viªn ®¹i häc t¨ng lªn gÊp 7 lÇn; sè b¸c sÜ y khoa t¨ng 80%, v.v.. Chóng ta ®ang tiÕn lªn mét nÒn kinh tÕ x· héi chñ nghÜa. §i ®«i víi nh÷ng th¾ng lîi Êy, quan hÖ giai cÊp trong x· héi miÒn B¾c ®· thay ®æi. Giai cÊp ®Þa chñ phong kiÕn ®· bÞ ®¸nh ®æ. Giai cÊp c«ng nh©n ngµy cµng lín m¹nh vµ t¨ng cêng l·nh ®¹o ®èi víi Nhµ níc. Giai cÊp n«ng d©n ®ang ®i vµo con ®êng hîp t¸c ho¸. Liªn minh c«ng n«ng cµng ®îc th¾t ch®t. Nh÷ng ngêi trÝ thøc c¸ch m¹ng ®ang gãp phÇn tÝch cùc vµo c«ng cuéc x©y dùng níc nhµ. C¸c nhµ t s¶n d©n téc nãi chung ®Òu tiÕp thu c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa. C¸c tÇng líp nh©n d©n cµng ®oµn kÕt ch®t chÏ trong M®t trËn d©n téc thèng nhÊt. So víi 1946, khi b¶n HiÕn ph¸p ®Çu tiªn cña níc ta ®îc th«ng qua, t×nh h×nh miÒn B¾c níc ta hiÖn nay ®· cã nh÷ng biÕn ®æi rÊt lín vµ rÊt tèt.

Trong lóc miÒn B¾c níc ta tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, th× ë miÒn Nam, ®Õ quèc Mü vµ bÌ lò tay sai ph¸ ho¹i HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, tõ chèi hiÖp th¬ng tæng tuyÓn cö ®Ó thèng nhÊt níc ta. Chóng thi hµnh mét chÝnh s¸ch ®éc tµi v« cïng tµn b¹o, v¬ vÐt tµi s¶n cña nh©n d©n, ®µn ¸p vµ khñng bè nh©n d©n mét c¸ch rÊt d· man. Chóng ©m mu chia c¾t l©u dµi ®Êt níc ta, biÕn miÒn Nam níc ta thµnh mét thuéc ®Þa vµ c¨n cø qu©n sù cña ®Õ quèc Mü, hßng g©y chiÕn tranh míi ë §«ng D¬ng. Nhng ®ång bµo ta ë miÒn Nam rÊt anh dòng, cho nªn phong trµo ®Êu tranh ë miÒn Nam ®îc gi÷ v÷ng vµ ph¸t triÓn. §ång bµo miÒn Nam ®ßi c¶i thiÖn ®êi sèng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ d©n téc, ®ßi tù do d©n chñ, ®ßi hoµ b×nh vµ thèng nhÊt níc nhµ, chèng ¸p bøc bãc lét, chèng viÖn trî Mü, chèng khñng bè vµ tµn s¸t, chèng t¨ng cêng qu©n sù, chuÈn bÞ chiÕn tranh. MiÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi ®ang khuyÕn khÝch m¹nh mÏ phong trµo yªu níc ë miÒn Nam. §ång bµo miÒn Nam lu«n lu«n híng vÒ miÒn B¾c, híng vÒ ChÝnh phñ ta vµ cµng tin tëng vµo sù nghiÖp thèng nhÊt Tæ quèc. Tãm l¹i, c¸ch m¹ng ViÖt Nam ®· chuyÓn sang giai ®o¹n míi. Chóng ta cã nhiÖm vô míi. §iÒu kiÖn trong níc vµ trªn thÕ giíi ®Òu thuËn lîi cho ta. HiÕn ph¸p n¨m 1946, HiÕn ph¸p d©n chñ ®Çu tiªn cña níc ta, thÝch hîp víi t×nh h×nh vµ nhiÖm vô c¸ch m¹ng trong thêi kú ®ã. Nã ®· hoµn thµnh sø mÖnh cña nã. Nhng so víi t×nh h×nh míi vµ nhiÖm vô c¸ch m¹ng míi hiÖn nay th× nã kh«ng thÝch hîp n÷a. V× vËy mµ chóng ta ph¶i söa ®æi HiÕn ph¸p Êy. Dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi ghi râ nh÷ng th¾ng lîi

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

to lín cña nh©n d©n ta trong nh÷ng n¨m qua vµ nªu râ nhiÖm vô c¸ch m¹ng míi trong giai ®o¹n lÞch sö míi.
II MÊY §IÓM LíN TRONG NéI DUNG Dù TH¶O HIÕN PH¸P SöA §æI

Sau ®©y t«i xin tr×nh bµy tãm t¾t mÊy ®iÓm lín trong néi dung b¶n dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi. 1. TÝnh chÊt Nhµ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ TÝnh chÊt Nhµ níc lµ vÊn ®Ò c¬ b¶n cña HiÕn ph¸p. §ã lµ vÊn ®Ò néi dung giai cÊp cña chÝnh quyÒn. ChÝnh quyÒn vÒ tay ai vµ phôc vô quyÒn lîi cña ai? §iÒu ®ã quyÕt ®Þnh toµn bé néi dung cña HiÕn ph¸p. Nhµ níc cña ta thµnh lËp sau C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m ®· lµ Nhµ níc d©n chñ nh©n d©n do giai cÊp c«ng nh©n l·nh ®¹o. Nay "Lêi nãi ®Çu" cña dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi l¹i ghi râ: "Nhµ níc cña ta lµ Nhµ níc d©n chñ nh©n d©n dùa trªn nÒn t¶ng liªn minh c«ng n«ng, do giai cÊp c«ng nh©n l·nh ®¹o". §Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ, chóng ta cÇn ph¶i t¨ng cêng kh«ng ngõng sù l·nh ®¹o cña giai cÊp c«ng nh©n ®èi víi Nhµ níc d©n chñ nh©n d©n. Liªn minh c«ng n«ng lµ nÒn t¶ng cña Nhµ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. N«ng d©n ta lµ mét lùc lîng s¶n xuÊt rÊt to lín, ®ång thêi lµ mét lùc lîng c¸ch m¹ng rÊt to lín. Trong c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n

d©n, n«ng d©n ta ®· h¨ng h¸i theo §¶ng ®øng lªn cïng giai cÊp c«ng nh©n ®¸nh ®æ ®Õ quèc vµ phong kiÕn. HiÖn nay n«ng d©n ta h¨ng h¸i ®i vµo con ®êng hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp. §ã lµ do tinh thÇn tÝch cùc c¸ch m¹ng cña n«ng d©n ta, do sù gi¸o dôc kiªn tr× vµ liªn tôc cña §¶ng vµ cña giai cÊp c«ng nh©n. Cho nªn trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi, Nhµ níc ta ra søc gióp ®ì n«ng d©n, cñng cè liªn minh c«ng n«ng. Giai cÊp c«ng nh©n ®oµn kÕt víi nh÷ng ngêi thñ c«ng vµ nh÷ng ngêi bu«n b¸n nhá v× hä lµ ngêi lao ®éng vµ hä vui lßng ®i vµo con ®êng hîp t¸c ho¸, hä t¸n thµnh vµ ñng hé c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa. C¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa g¾n liÒn víi sù ph¸t triÓn khoa häc vµ kü thuËt, víi sù ph¸t triÓn v¨n ho¸ cña nh©n d©n. Nh÷ng ngêi trÝ thøc cña chóng ta ®· gãp mét phÇn xøng ®¸ng trong kh¸ng chiÕn. Hä ®· ®îc §¶ng lu«n lu«n gióp ®ì ®Ó tiÕn bé. Cho nªn hä ®i theo chñ nghÜa x· héi. Giai cÊp c«ng nh©n ®oµn kÕt ch®t chÏ víi giíi trÝ thøc ®Ó gióp hä phôc vô c¸ch m¹ng, phôc vô chñ nghÜa x· héi. Díi sù l·nh ®¹o cña giai cÊp c«ng nh©n, giai cÊp t s¶n d©n téc ViÖt Nam ®· ñng hé c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n. Tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i, hä cã ®ãng gãp mét phÇn trong c«ng cuéc kh«i phôc kinh tÕ. HiÖn nay, chóng ta cã ®iÒu kiÖn ®Ó c¶i t¹o hä theo con ®êng x· héi chñ nghÜa. Trªn miÒn B¾c níc ta, lùc lîng kinh tÕ x· héi chñ nghÜa ®· h¬n h¼n lùc lîng kinh tÕ t b¶n chñ nghÜa. Chóng ta cã chÝnh quyÒn nh©n d©n. Phong trµo ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña quÇn chóng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

lao ®éng ngµy cµng m¹nh mÏ. Giai cÊp t s¶n d©n téc s½n sµng tiÕp thu c¶i t¹o ®Ó gãp phÇn vµo c«ng cuéc x©y dùng níc nhµ, x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Níc ta lµ mét níc thèng nhÊt gåm nhiÒu d©n téc. C¸c d©n téc sèng trªn ®Êt níc ViÖt Nam ®Òu b×nh ®¼ng vÒ quyÒn lîi vµ nghÜa vô. C¸c d©n téc anh em trong níc ta g¾n bã ruét thÞt víi nhau trªn mét l·nh thæ chung vµ tr¶i qua mét lÞch sö l©u ®êi cïng nhau lao ®éng vµ ®Êu tranh ®Ó x©y dùng Tæ quèc t¬i ®Ñp. §Õ quèc vµ phong kiÕn cè t×nh ph¸ ho¹i t×nh ®oµn kÕt vµ sù b×nh ®¼ng gi÷a c¸c d©n téc, g©y thï h»n gi÷a c¸c d©n téc, thi hµnh chÝnh s¸ch "chia ®Ó trÞ". §¶ng vµ ChÝnh phñ ta lu«n lu«n kªu gäi c¸c d©n téc xo¸ bá xÝch mÝch do ®Õ quèc vµ phong kiÕn g©y ra, cïng nhau ®oµn kÕt ch®t chÏ trªn c¬ së b×nh ®¼ng vÒ quyÒn lîi vµ nghÜa vô. C¸c d©n téc thiÓu sè ®· s¸t c¸nh víi anh em ®a sè chiÕn ®Êu chèng kÎ thï chung, ®a C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m vµ kh¸ng chiÕn ®Õn th¾ng lîi. Tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i, Nhµ níc ta ®· gióp ®ì c¸c d©n téc anh em tiÕn bé thªm vÒ m®t kinh tÕ, v¨n ho¸ vµ x· héi. C¸c d©n téc ®oµn kÕt ch®t chÏ díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ Nhµ níc ®ang h¨ng h¸i thi ®ua x©y dùng níc nhµ. ChÝnh s¸ch d©n téc cña chóng ta lµ nh»m thùc hiÖn sù b×nh ®¼ng gióp nhau gi÷a c¸c d©n téc ®Ó cïng nhau tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. 2. §êng lèi chung tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi Trong gÇn mét tr¨m n¨m qua, ViÖt Nam ta lµ mét níc thuéc ®Þa vµ nöa phong kiÕn. Kinh tÕ rÊt l¹c hËu vµ

gåm cã nhiÒu thµnh phÇn phøc t¹p, søc s¶n xuÊt cha ®îc ph¸t triÓn, ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña nh©n d©n thÊp kÐm. Muèn biÕn ®æi t×nh h×nh nghÌo nµn Êy th× miÒn B¾c ph¶i tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. §iÒu 9 dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi ®· ghi r»ng ®êng lèi tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi lµ: Níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ tiÕn dÇn tõ chÕ ®é d©n chñ nh©n d©n lªn chñ nghÜa x· héi b»ng c¸ch ph¸t triÓn vµ c¶i t¹o nÒn kinh tÕ quèc d©n theo chñ nghÜa x· héi, biÕn nÒn kinh tÕ l¹c hËu thµnh mét nÒn kinh tÕ x· héi chñ nghÜa víi c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp hiÖn ®¹i, khoa häc vµ kü thuËt tiªn tiÕn. ChÝnh s¸ch kinh tÕ cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ lµ kh«ng ngõng ph¸t triÓn s¶n xuÊt ®Ó n©ng cao m·i ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña nh©n d©n. Trong níc ta hiÖn nay cã nh÷ng h×nh thøc së h÷u chÝnh vÒ t liÖu s¶n xuÊt nh sau: - Së h÷u cña Nhµ níc tøc lµ cña toµn d©n. - Së h÷u cña hîp t¸c x· tøc lµ së h÷u tËp thÓ cña nh©n d©n lao ®éng. - Së h÷u cña ngêi lao ®éng riªng lÎ. - Mét Ýt t liÖu s¶n xuÊt thuéc së h÷u cña nhµ t b¶n. Môc ®Ých cña chÕ ®é ta lµ xo¸ bá c¸c h×nh thøc së h÷u kh«ng x· héi chñ nghÜa, lµm cho nÒn kinh tÕ gåm nhiÒu thµnh phÇn phøc t¹p trë nªn mét nÒn kinh tÕ thuÇn nhÊt, dùa trªn chÕ ®é së h÷u toµn d©n vµ së h÷u tËp thÓ. Theo ®iÒu 12 trong dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi, kinh tÕ quèc doanh lµ h×nh thøc së h÷u cña toµn d©n, nã l·nh ®¹o nÒn kinh tÕ quèc d©n vµ Nhµ níc ph¶i ®¶m b¶o cho nã ph¸t triÓn u tiªn. Theo ®iÒu 13, kinh tÕ hîp t¸c x· lµ h×nh thøc së

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

h÷u tËp thÓ cña nh©n d©n lao ®éng; Nhµ níc ®®c biÖt khuyÕn khÝch, híng dÉn vµ gióp ®ì cho nã ph¸t triÓn. Chóng ta ph¶i ph¸t triÓn thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh ®Ó t¹o nÒn t¶ng vËt chÊt cho chñ nghÜa x· héi vµ thóc ®Èy viÖc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa. - Hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp lµ kh©u chÝnh thóc ®Èy c«ng cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c. Kinh nghiÖm qua chøng tá r»ng hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp ë níc ta, cÇn ph¶i tr¶i qua h×nh thøc tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. §ã lµ viÖc rÊt cÇn thiÕt. Chóng ta ph¸t triÓn tõng bíc v÷ng ch¾c tæ ®æi c«ng vµ hîp t¸c x· th× hîp t¸c ho¸ n«ng nghiÖp nhÊt ®Þnh thµnh c«ng. - §èi víi ngêi lµm nghÒ thñ c«ng vµ lao ®éng riªng lÎ kh¸c, Nhµ níc b¶o hé quyÒn së h÷u vÒ t liÖu s¶n xuÊt cña hä, ra søc híng dÉn vµ gióp ®ì hä c¶i tiÕn c¸ch lµm ¨n, khuyÕn khÝch hä tæ chøc hîp t¸c x· s¶n xuÊt theo nguyªn t¾c tù nguyÖn. - §èi víi nh÷ng nhµ t s¶n c«ng th¬ng, Nhµ níc kh«ng xo¸ bá quyÒn së h÷u vÒ t liÖu s¶n xuÊt vµ cña c¶i kh¸c cña hä; mµ ra søc híng dÉn hä ho¹t ®éng nh»m lµm lîi cho quèc kÕ d©n sinh, phï hîp víi kÕ ho¹ch kinh tÕ cña Nhµ níc. §ång thêi Nhµ níc khuyÕn khÝch vµ gióp ®ì hä c¶i t¹o theo chñ nghÜa x· héi b»ng h×nh thøc c«ng t hîp doanh vµ nh÷ng h×nh thøc c¶i t¹o kh¸c. Theo ®iÒu 10 dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi, Nhµ níc l·nh ®¹o ho¹t ®éng kinh tÕ theo mét kÕ ho¹ch thèng nhÊt. Nhµ níc dïng c¬ quan cña m×nh vµ dùa vµo c«ng ®oµn, hîp t¸c x· vµ c¸c tæ chøc kh¸c cña nh©n d©n lao ®éng ®Ó x©y dùng vµ thùc hiÖn kÕ ho¹ch kinh tÕ. Tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i, trong lóc b¾t ®Çu kh«i phôc kinh tÕ, chóng ta ®· ®a dÇn kinh tÕ miÒn B¾c

vµo con ®êng ph¸t triÓn cã kÕ ho¹ch. Chóng ta ®· cã ch¬ng tr×nh ba n¨m kh«i phôc kinh tÕ (1955-1957). HiÖn nay chóng ta ®ang thùc hiÖn kÕ ho¹ch 3 n¨m bíc ®Çu ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ vµ chuÈn bÞ ®iÒu kiÖn cho kÕ ho¹ch 5 n¨m lÇn thø nhÊt cña chóng ta. KÕ ho¹ch 3 n¨m ®®c biÖt nh»m ®Èy m¹nh cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ®èi víi thµnh phÇn kinh tÕ c¸ thÓ cña n«ng d©n, thî thñ c«ng, nh÷ng ngêi lao ®éng riªng lÎ kh¸c vµ ®èi víi thµnh phÇn kinh tÕ t b¶n t doanh, ®ång thêi nã më mang vµ t¨ng cêng lùc lîng cña thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh, thóc ®Èy viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ theo chñ nghÜa x· héi. 3. Tæ chøc Nhµ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ §Ó thùc hiÖn tèt nhiÖm vô c¸ch m¹ng, Nhµ níc ta ph¶i ph¸t triÓn quyÒn d©n chñ vµ sinh ho¹t chÝnh trÞ cña toµn d©n, ®Ó ph¸t huy tÝnh tÝch cùc vµ søc s¸ng t¹o cña nh©n d©n, lµm cho mäi ngêi c«ng d©n ViÖt Nam thùc sù tham gia qu¶n lý c«ng viÖc Nhµ níc, ra søc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt níc nhµ. ChÝnh quyÒn c¸ch m¹ng cña chóng ta ®îc x©y dùng gÇn 15 n¨m nay. HiÕn ph¸p n¨m 1946 ®· thµnh lËp "NghÞ viÖn nh©n d©n" vµ "Héi ®ång nh©n d©n" c¸c cÊp. Quèc héi lµ Héi ®ång nh©n d©n toµn quèc. ë ®Þa ph¬ng th× cã Héi ®ång nh©n d©n ®Þa ph¬ng. Quèc héi vµ Héi ®ång nh©n d©n gåm c¸c ®¹i biÓu do nh©n d©n bÇu ra theo chÕ ®é phæ th«ng ®Çu phiÕu. Quèc héi quyÕt ®Þnh nh÷ng c«ng viÖc quan träng nhÊt cña Nhµ níc. Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh nh÷ng c«ng viÖc quan träng nhÊt ë ®Þa ph¬ng. Trong thêi kú kh¸ng chiÕn, Quèc héi ta ®· cïng víi ChÝnh phñ, ®oµn kÕt vµ d×u d¾t nh©n d©n ta ®a

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

cuéc chiÕn tranh yªu níc vµ chèng ®Õ quèc ®Õn th¾ng lîi vÎ vang. Quèc héi ta ®· th«ng qua LuËt c¶i c¸ch ruéng ®Êt nh»m hoµn thµnh cuéc c¸ch m¹ng chèng phong kiÕn. ë ®Þa ph¬ng, Héi ®ång nh©n d©n ®· cã c«ng ®éng viªn nh©n d©n tÝch cùc tham gia cuéc c¸ch m¹ng chèng ®Õ quèc vµ chèng phong kiÕn. Tõ ngµy hoµ b×nh lËp l¹i, Quèc héi ®· th«ng qua ch¬ng tr×nh ba n¨m kh«i phôc kinh tÕ, kÕ ho¹ch 3 n¨m bíc ®Çu ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ vµ c¸c chÝnh s¸ch ph¸t triÓn vµ c¶i t¹o kinh tÕ theo chñ nghÜa x· héi, c¸c ®¹o luËt vÒ tù do d©n chñ, v.v.; ®ã lµ nh÷ng vÊn ®Ò rÊt quan träng vÒ quèc kÕ d©n sinh. Theo ®iÒu 4 dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi, tÊt c¶ quyÒn lùc trong níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®Òu thuéc vÒ nh©n d©n. Nh©n d©n sö dông quyÒn lùc cña m×nh th«ng qua Quèc héi vµ Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp do nh©n d©n bÇu ra vµ chÞu tr¸ch nhiÖm tríc nh©n d©n. ChÕ ®é tuyÓn cö cña chóng ta thùc hiÖn d©n chñ ®ång thêi thùc hiÖn sù ®oµn kÕt toµn d©n. Mäi ngêi c«ng d©n tõ 18 tuæi trë lªn ®Òu cã quyÒn bÇu cö, tõ 21 tuæi trë lªn ®Òu cã quyÒn øng cö. ViÖc tuyÓn cö tiÕn hµnh theo nguyªn t¾c phæ th«ng, b×nh ®¼ng, trùc tiÕp vµ bá phiÕu kÝn. Nh©n d©n cã quyÒn b·i miÔn ®¹i biÓu Quèc héi vµ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n nÕu nh÷ng ®¹i biÓu Êy tá ra kh«ng xøng ®¸ng víi sù tÝn nhiÖm cña nh©n d©n. Nguyªn t¾c Êy b¶o ®¶m quyÒn kiÓm so¸t cña nh©n d©n ®èi víi ®¹i biÓu cña m×nh. §iÒu 6 dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi quy ®Þnh nhiÖm

vô cho tÊt c¶ c¸c c¬ quan Nhµ níc lµ ph¶i dùa vµo nh©n d©n, liªn hÖ ch®t chÏ víi nh©n d©n, l¾ng nghe ý kiÕn vµ chÞu sù kiÓm so¸t cña nh©n d©n. Quèc héi lµ c¬ quan quyÒn lùc cao nhÊt cña Nhµ níc. Héi ®ång nh©n d©n lµ c¬ quan quyÒn lùc cña Nhµ níc ë ®Þa ph¬ng. Quèc héi bÇu ra Chñ tÞch níc, Uû ban Thêng vô Quèc héi vµ Héi ®ång ChÝnh phñ. Héi ®ång ChÝnh phñ lµ c¬ quan chÊp hµnh ph¸p luËt vµ nghÞ quyÕt cña Quèc héi, lµ c¬ quan hµnh chÝnh cao nhÊt cña Nhµ níc, chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tríc Quèc héi. Trong thêi gian Quèc héi kh«ng häp th× Héi ®ång ChÝnh phñ chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tríc Uû ban Thêng vô Quèc héi. Quèc héi lµ c¬ quan duy nhÊt cã quyÒn lËp ph¸p. Nh÷ng vÊn ®Ò quan träng nhÊt cña Nhµ níc trong ph¹m vi toµn quèc ®Òu do Quèc héi quyÕt ®Þnh. Héi ®ång nh©n d©n bÇu ra Uû ban hµnh chÝnh c¸c cÊp. Uû ban hµnh chÝnh c¸c cÊp lµ c¬ quan chÊp hµnh cña Héi ®ång nh©n d©n, chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tríc Héi ®ång nh©n d©n, ®ång thêi chÞu sù l·nh ®¹o trùc tiÕp cña Uû ban hµnh chÝnh cÊp trªn vµ sù l·nh ®¹o thèng nhÊt cña Héi ®ång ChÝnh phñ. Nh÷ng viÖc quan träng nhÊt ë ®Þa ph¬ng do Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh. ChÕ ®é kinh tÕ vµ x· héi cña chóng ta nh»m thùc hiÖn ®Çy ®ñ quyÒn d©n chñ cña nh©n d©n, trªn c¬ së kinh tÕ x· héi chñ nghÜa ngµy cµng ph¸t triÓn, c¸ch bãc lét theo chñ nghÜa t b¶n ®îc xo¸ bá dÇn, ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña nh©n d©n ngµy cµng ®îc c¶i thiÖn. Do ®ã, nh©n d©n ta cã ®ñ ®iÒu kiÖn thËt sù

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

tham gia qu¶n lý Nhµ níc. * * * §iÒu 4 dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi ®Þnh râ nguyªn t¾c tæ chøc cña Nhµ níc ta lµ d©n chñ tËp trung. Quèc héi, Héi ®ång nh©n d©n, ChÝnh phñ trung ¬ng vµ c¸c c¬ quan kh¸c cña Nhµ níc ®Òu theo nguyªn t¾c d©n chñ tËp trung. Nhµ níc ta ph¸t huy d©n chñ ®Õn cao ®é, ®ã lµ do tÝnh chÊt Nhµ níc ta lµ Nhµ níc cña nh©n d©n. Cã ph¸t huy d©n chñ ®Õn cao ®é th× míi ®éng viªn ®îc tÊt c¶ lùc lîng cña nh©n d©n ®a c¸ch m¹ng tiÕn lªn. §ång thêi ph¶i tËp trung ®Õn cao ®é ®Ó thèng nhÊt l·nh ®¹o nh©n d©n x©y dùng chñ nghÜa x· héi. 4. QuyÒn lîi vµ nghÜa vô c¬ b¶n cña c«ng d©n Dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi nãi râ quyÒn lîi vµ nghÜa vô c¬ b¶n cña c«ng d©n níc ta. Nh÷ng quy ®Þnh ®ã chøng tá tÝnh chÊt thùc sù d©n chñ cña chÕ ®é ta. Bän t b¶n thêng khoe khoang r»ng HiÕn ph¸p cña hä ®¶m b¶o quyÒn tù do c¸ nh©n, quyÒn tù do d©n chñ, quyÒn lîi cña mäi ngêi c«ng d©n. Nhng thùc tÕ th× chØ cã giai cÊp t s¶n ®îc hëng c¸c quyÒn lîi ghi trong HiÕn ph¸p cña hä. Nh©n d©n lao ®éng kh«ng ®îc thËt sù hëng quyÒn tù do d©n chñ, c¶ ®êi bÞ bãc lét vµ ph¶i g¸nh v¸c n®ng nÒ ®Ó phôc vô quyÒn lîi cña giai cÊp bãc lét. Bän t b¶n thêng bÞa ®®t r»ng: chÕ ®é x· héi chñ nghÜa cña chóng ta kh«ng t«n träng quyÒn lîi c¸ nh©n

cña ngêi c«ng d©n. Nhng thùc tÕ th× chØ cã chÕ ®é cña chóng ta míi thËt sù phôc vô lîi Ých cña nh©n d©n, tríc hÕt lµ nh©n d©n lao ®éng, b¶o ®¶m mäi quyÒn lîi cña nh©n d©n, më réng d©n chñ ®Ó nh©n d©n thËt sù tham gia qu¶n lý Nhµ níc. V× vËy cho nªn nh©n d©n ta ®a hÕt kh¶ n¨ng lµm trßn nhiÖm vô ngêi chñ níc nhµ ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi, lµm cho níc ta m¹nh, d©n ta giµu. Dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi nªu râ: C«ng d©n níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ Cã quyÒn lµm viÖc, Cã quyÒn nghØ ng¬i, Cã quyÒn häc tËp, Cã quyÒn tù do th©n thÓ, Cã quyÒn tù do ng«n luËn, b¸o chÝ, héi häp, lËp héi, biÓu t×nh, Cã quyÒn tù do tÝn ngìng, theo ho®c kh«ng theo mét t«n gi¸o nµo, Cã quyÒn bÇu cö, øng cö, v.v.. C«ng d©n ®Òu b×nh ®¼ng tríc ph¸p luËt. §µn bµ cã quyÒn b×nh ®¼ng víi ®µn «ng vÒ c¸c m®t chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi vµ gia ®×nh. Nhµ níc chó träng ®®c biÖt viÖc gi¸o dôc thanh niªn vÒ ®øc dôc, trÝ dôc vµ thÓ dôc. Do tÝnh chÊt cña Nhµ níc ta, do chÕ ®é kinh tÕ vµ x· héi cña chóng ta, Nhµ níc ch¼ng nh÷ng c«ng nhËn nh÷ng quyÒn lîi cña c«ng d©n mµ cßn b¶o ®¶m nh÷ng ®iÒu kiÖn vËt chÊt cÇn thiÕt ®Ó cho c«ng d©n thËt sù ®îc hëng c¸c quyÒn lîi ®ã.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Nhµ níc ®¶m b¶o quyÒn tù do d©n chñ cho c«ng d©n, nhng nghiªm cÊm lîi dông c¸c quyÒn tù do d©n chñ ®Ó x©m ph¹m ®Õn lîi Ých cña Nhµ níc, cña nh©n d©n, nh ®iÒu 38 dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi ®· ghi râ. Trong chÕ ®é ta, lîi Ých cña Nhµ níc, cña tËp thÓ cïng lîi Ých cña c¸ nh©n c¨n b¶n lµ nhÊt trÝ Cho nªn . trong khi ®îc hëng nh÷ng quyÒn lîi do Nhµ níc vµ tËp thÓ mang l¹i cho m×nh th× mäi ngêi c«ng d©n ph¶i tù gi¸c lµm trßn nghÜa vô ®èi víi Nhµ níc, ®èi víi tËp thÓ. V× vËy c«ng d©n cã nghÜa vô: tu©n theo HiÕn ph¸p, ph¸p luËt, kû luËt lao ®éng, trËt tù c«ng céng vµ nh÷ng quy t¾c sinh ho¹t x· héi. C«ng d©n cã nghÜa vô t«n träng tµi s¶n c«ng céng, ®ãng thuÕ theo ph¸p luËt, lµm nghÜa vô qu©n sù, b¶o vÖ Tæ quèc. ChØ cã díi chÕ ®é x· héi chñ nghÜa th× quyÒn lîi c¸ nh©n vµ quyÒn lîi Nhµ níc cïng quyÒn lîi tËp thÓ míi nhÊt trÝ V× vËy, chØ cã HiÕn ph¸p x· héi chñ nghÜa míi lµm . cho mäi ngêi c«ng d©n h¨ng h¸i lµm trßn nghÜa vô cña m×nh ®èi víi x· héi, ®èi víi Tæ quèc.
III NH÷NG ý KIÕN §ãNG GãP §Ó Bæ SUNG Dù TH¶O HIÕN PH¸P SöA §æI

Hai ®ît th¶o luËn dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi trong nh©n d©n lµ nh÷ng cuéc sinh ho¹t chÝnh trÞ rÊt s«i næi. Nh©n d©n ta ®· h¨ng h¸i sö dông quyÒn d©n chñ cña m×nh ®Ó x©y dùng HiÕn ph¸p cña m×nh. Nh©n d©n c¸c ®Þa ph¬ng, c¸c c¬ quan ®oµn thÓ, c¸c ®¬n vÞ bé ®éi, Héi ®ång nh©n d©n c¸c tØnh, nhiÒu ®ång

bµo miÒn Nam vµ kiÒu bµo ë níc ngoµi, c¸c b¸o chÝ ®Òu ®· gãp rÊt nhiÒu ý kiÕn. Ban söa ®æi HiÕn ph¸p ®· nghiªn cøu kü lìng tÊt c¶ nh÷ng ý kiÕn ®ã. Nh©n dÞp nµy Ban söa ®æi HiÕn ph¸p tá lêi hoan nghªnh tÊt c¶ ®ång bµo ®· gãp phÇn x©y dùng b¶n dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi nµy. Chóng t«i xin tr×nh bµy tãm t¾t mÊy ý kiÕn chÝnh cña ®ång bµo ®· ®ãng gãp nh sau: 1. VÒ "Lêi nãi ®Çu" cña HiÕn ph¸p, theo ý kiÕn cña nh©n d©n, Ban söa ®æi HiÕn ph¸p ®· bæ sung ®Ó nãi ®Çy ®ñ h¬n nh÷ng th¾ng lîi ®· ®¹t ®îc, t×nh h×nh vµ nhiÖm vô c¸ch m¹ng hiÖn nay, cuéc ®Êu tranh anh dòng cña ®ång bµo miÒn Nam, nãi râ rµng c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c nhÊt ®Þnh th¾ng lîi vµ níc ta nhÊt ®Þnh sÏ thèng nhÊt. 2. §iÒu 1 cña dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi ®Òu ®îc mäi ngêi hoµn toµn t¸n thµnh v× nã ®· ghi ngay ë ®Çu tÝnh chÊt thèng nhÊt cña níc ta. HiÖn nay, tuy níc ta t¹m thêi bÞ chia c¾t, nhng toµn thÓ nh©n d©n ta ë miÒn Nam còng nh ë miÒn B¾c ®Òu tin tëng s¾t ®¸ r»ng níc ta nhÊt ®Þnh sÏ thèng nhÊt. Cho nªn kh¼ng ®Þnh ngay ë ®iÒu 1 cña dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi tÝnh chÊt thèng nhÊt cña níc ta nh vËy, lµ hoµn toµn ®óng. 3. NhiÒu ý kiÕn ®Ò nghÞ ghi râ Nhµ níc ta lµ Nhµ níc dùa trªn nÒn t¶ng liªn minh c«ng n«ng do giai cÊp c«ng nh©n l·nh ®¹o, v× ®ã lµ mét thùc tÕ lÞch sö vÜ ®¹i ®· ®em l¹i cho nh©n d©n ta nh÷ng th¾ng lîi c¸ch m¹ng cùc kú to lín vµ ®¶m b¶o cho viÖc thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô c¸ch m¹ng cho toµn d©n ta trong giai ®o¹n míi. V× trong lêi nãi ®Çu ®· ghi râ tÝnh chÊt ®ã, cho nªn trong ®iÒu 2 chØ cÇn ghi: Nhµ níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ lµ mét Nhµ níc d©n chñ nh©n d©n. Nh thÕ lµ ®ñ râ. 4. Trong ®iÒu 3 ghi râ níc ViÖt Nam lµ mét níc thèng nhÊt gåm nhiÒu d©n téc vµ nhiÖm vô cña Nhµ níc ta lµ gi÷ g×n vµ ph¸t triÓn sù ®oµn kÕt gi÷a c¸c d©n téc. 5. Nguyªn t¾c tËp trung d©n chñ lµ nguyªn t¾c tæ chøc c¬ b¶n cña c¸c c¬ quan Nhµ níc trong chÕ ®é ta,

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nã ®· ®îc thÓ hiÖn trong tæ chøc Nhµ níc cña ta. V× vËy cã nhiÒu ý kiÕn ®Ò nghÞ ghi râ nã vµo HiÕn ph¸p. Chóng t«i ®· bæ sung vµo ®iÒu 4. 6. Cã ý kiÕn ®Ò nghÞ nªn nãi râ vÒ con ®êng tiÕn lªn cña níc ta, triÓn väng ph¸t triÓn kinh tÕ cña níc ta. Ban söa ®æi HiÕn ph¸p ®· bæ sung ®iÒu 9 vµ nãi râ níc ta sÏ trë thµnh mét níc cã nÒn kinh tÕ x· héi chñ nghÜa víi c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp hiÖn ®¹i, khoa häc vµ kü thuËt tiªn tiÕn. 7. Cã nhiÒu ý kiÕn ®Ò nghÞ nªn quy ®Þnh tuæi øng cö cao h¬n tuæi bÇu cö. Chóng t«i ®· söa ®æi ®iÒu 23 cña dù th¶o, quy ®Þnh tuæi bÇu cö lµ 18, tuæi øng cö lµ 21. 8. Chóng t«i tiÕp thu ý kiÕn ®Ò nghÞ thµnh lËp Héi ®ång quèc phßng cña Nhµ níc vµ ®· ghi ý kiÕn ®ã trong dù th¶o: Chñ tÞch níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ lµ Chñ tÞch Héi ®ång quèc phßng. Phã Chñ tÞch vµ c¸c thµnh viªn kh¸c cña Héi ®ång quèc phßng do Quèc héi cö theo ®Ò nghÞ cña Chñ tÞch níc. 9. VÒ c¸c ñy ban cña Quèc héi, cã ý kiÕn ®Ò nghÞ nªn nãi râ trong HiÕn ph¸p nh÷ng ñy ban mµ Quèc héi sÏ thµnh lËp. Chóng t«i xÐt thÊy cã thÓ ghi râ trong HiÕn ph¸p ñy ban thÈm tra t c¸ch ®¹i biÓu, ñy ban dù ¸n ph¸p luËt, ñy ban kÕ ho¹ch vµ ng©n s¸ch, ®ång thêi ghi Quèc héi cã thÓ thµnh lËp nh÷ng ñy ban kh¸c ®Ó gióp Quèc héi vµ ñy ban Thêng vô Quèc héi, khi Quèc héi xÐt thÊy cÇn thiÕt. 10. Cã nhiÒu ý kiÕn ®Ò nghÞ ghi Chñ tÞch níc cÇn cã quyÒn tham dù vµ chñ to¹ Héi ®ång ChÝnh phñ khi thÊy cÇn thiÕt. Ban söa ®æi HiÕn ph¸p t¸n thµnh ®Ò nghÞ ®ã vµ ®· ghi trong ®iÒu 66. Ngoµi nh÷ng ®Ò nghÞ mµ Ban söa ®æi HiÕn ph¸p ®· ®ång ý vµ c¨n cø vµo ®ã ®Ó chØnh lý b¶n dù th¶o HiÕn ph¸p, th× còng cßn cã nhiÒu ý kiÕn gãp vÒ nh÷ng vÊn ®Ò chi tiÕt kh¸c thuéc ph¹m vi cña luËt ph¸p ho®c ph¹m vi ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan Nhµ níc. Chóng t«i sÏ chuyÓn nh÷ng ý kiÕn ®ã tíi c¸c c¬ quan phô tr¸ch ®Ó nghiªn cøu. *

* * Tha c¸c vÞ ®¹i biÓu, Tríc ®©y 14 n¨m, nh©n d©n ta vui vÎ ®ãn chµo b¶n HiÕn ph¸p ®Çu tiªn cña chóng ta. Ngµy nay nh©n d©n ta l¹i mét lÇn n÷a h¨ng h¸i th¶o luËn b¶n dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi. Trong qu¸ tr×nh th¶o luËn dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi, nh©n d©n thÊy râ nh÷ng khã kh¨n ®· vît qua vµ rÊt phÊn khëi tríc nh÷ng th¾ng lîi to lín ®· ®¹t ®îc. Nh÷ng th¾ng lîi ®ã lµ miÒn B¾c níc ta hoµn toµn gi¶i phãng, nh©n d©n ta ®· thËt sù n¾m chÝnh quyÒn, kinh tÕ x· héi chñ nghÜa ph¸t triÓn theo mét tèc ®é nhanh chãng. §êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña nh©n d©n ®îc c¶i thiÖn. §¹o ®øc c¸ch m¹ng trong nh©n d©n ta ngµy cµng ®îc n©ng cao; tinh thÇn ®oµn kÕt cña nh©n d©n ngµy cµng ®îc t¨ng cêng. Sinh ho¹t d©n chñ ®îc ph¸t huy ®Õn cao ®é; nh©n d©n thËt sù lµm chñ níc nhµ. C¸c tÇng líp nh©n d©n ta ë miÒn Nam còng nh ë miÒn B¾c nhiÖt liÖt hoan nghªnh dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi. Toµn thÓ nh©n d©n ta tin ch¾c r»ng nhÊt ®Þnh Nam B¾c sÏ sum häp trong ®¹i gia ®×nh Tæ quèc ViÖt Nam thèng nhÊt. B¶n HiÕn ph¸p nµy sÏ lµm cho ®ång bµo miÒn Nam ruét thÞt v« cïng phÊn khëi, cµng híng vÒ Quèc héi vµ ChÝnh phñ ta, cµng ra søc ®Êu tranh ®Ó thèng nhÊt Tæ quèc. Nh©n d©n c¶ níc biÕt r»ng së dÜ cã dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi nµy lµ nhê §¶ng, ngêi tæ chøc vµ l·nh ®¹o nh÷ng th¾ng lîi vÎ vang ®· ®¹t ®îc vµ ®¶m b¶o v÷ng ch¾c cho nh÷ng thµnh c«ng to lín trong t¬ng lai; nhê toµn d©n ta ®oµn kÕt vµ ®Êu tranh anh dòng theo ®êng lèi cña §¶ng ®Ó x©y dùng níc nhµ. Tõ ngµy Quèc héi giao cho nhiÖm vô dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi, Ban chóng t«i ®· liªn tôc lµm viÖc vµ ®· häp 27 lÇn. H«m nay dù th¶o ®· lµm xong, Ban chóng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

t«i xin tr×nh dù th¶o tríc Quèc héi. Chóng t«i cã cè g¾ng, nhng ý kiÕn cña chóng t«i cã h¹n. Chóng t«i mong c¸c vÞ ®¹i biÓu Quèc héi th¶o luËn vµ cho thªm ý kiÕn ®Ó Quèc héi th«ng qua. Sau khi ®îc Quèc héi th«ng qua, b¶n dù th¶o nµy sÏ thµnh HiÕn ph¸p míi cña níc ta. B¶n HiÕn ph¸p nµy sÏ ph¸t huy h¬n n÷a lßng yªu níc vµ chñ nghÜa x· héi cña nh©n d©n ta, sÏ ®éng viªn nh©n d©n ta ®oµn kÕt ch®t chÏ h¬n n÷a, cè g¾ng thi ®ua h¬n n÷a ®Ó x©y dùng mét níc ViÖt Nam hoµ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ vµ giµu m¹nh.
§äc ngµy 18-12-1959. S¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1989, t.8, tr. 549-573.

TH¦ GöI TOµN THÓ C¸N Bé Vµ CHIÕN SÜ NH¢N DÞP Kû NIÖM 15 N¡M NGµY THµNH LËP QU¢N §éI NH¢N D¢N VIÖT NAM
C¸c ®ång chÝ, H«m nay qu©n ®éi ta võa ®óng 15 tuæi. Nh©n dÞp nµy, t«i thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ göi c¸c ®ång chÝ lêi chµo mõng th©n ¸i nhÊt. Mêi l¨m n¨m qua, qu©n ®éi ta ®· vît mäi khã kh¨n, lµm trßn nhiÖm vô vµ ®· lËp ®îc nhiÒu thµnh tÝch vÎ vang. Trong kh¸ng chiÕn, qu©n ®éi ta ®· chiÕn ®Êu anh dòng, ®¸nh th¾ng qu©n x©m lîc. Trong hoµ b×nh, qu©n ®éi ta ®· ra søc häc tËp, c«ng t¸c, s¶n xuÊt, gióp ®ì nh©n d©n, b¶o vÖ ®Êt níc. Nh thÕ lµ rÊt tèt. T«i vui lßng khen ngîi c¸c ®ång chÝ. HiÖn nay miÒn B¾c chóng ta ®ang x©y dùng chñ nghÜa x· héi mét c¸ch th¾ng lîi. Nhng níc ta cßn t¹m thêi bÞ chia c¾t lµm hai miÒn. ë miÒn Nam ®Õ quèc Mü vµ bÌ lò tay sai ®ang ra søc ®µn ¸p, khñng bè ®ång bµo, ©m mu chia c¾t l©u dµi níc ta, t¨ng cêng binh bÞ, chuÈn bÞ g©y chiÕn tranh míi. V× vËy, chóng ta ph¶i lu«n lu«n n©ng cao c¶nh gi¸c, s½n sµng ®Ëp tan mäi ©m mu hung ¸c cña kÎ thï. TÊt c¶ c¸n bé vµ chiÕn sÜ cña c¸c lùc lîng vò trang

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

nh©n d©n ®· cã cè g¾ng, cÇn cè g¾ng h¬n n÷a. - Ph¶i kh«ng ngõng n©ng cao tr×nh ®é chÝnh trÞ, kü thuËt vµ v¨n ho¸, ra søc c«ng t¸c vµ lao ®éng t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, gãp phÇn x©y dùng chñ nghÜa x· héi. - Ph¶i trau dåi ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, ®oµn kÕt, khiªm tèn, hÕt lßng v× §¶ng, v× d©n. - Ph¶i n©ng cao chÝ khÝ chiÕn ®Êu, lu«n lu«n s½n sµng b¶o vÖ Tæ quèc, b¶o vÖ hoµ b×nh. H«m nay chóng ta vui vÎ kû niÖm 15 n¨m thµnh lËp lùc lîng vò trang nh©n d©n, t«i chóc c¸c ®ång chÝ tiÕp tôc h¨ng h¸i thi ®ua, lËp nhiÒu thµnh tÝch míi, ®Ó chµo mõng mét c¸ch xøng ®¸ng ngµy 30 n¨m thµnh lËp §¶ng yªu quý cña chóng ta. Chµo th©n ¸i Ngµy 22 th¸ng 12 n¨m 1959
Hå CHÝ MINH B¸o Nh©n d©n, sè 2106, ngµy 22-12-1959.

LêI PH¸T BIÓU T¹I BUæI CHI£U §·I NH¢N DÞP Kû NIÖM 15 N¡M NGµY THµNH LËP QU¢N §éI NH¢N D¢N VIÖT NAM
Tha c¸c ®ång chÝ, Tha c¸c b¹n, Nh©n dÞp kû niÖm 15 n¨m thµnh lËp Qu©n ®éi nh©n d©n ViÖt Nam, t«i xin thay m®t Trung ¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ khen ngîi qu©n ®éi chÝnh quy, c«ng an nh©n d©n vµ d©n qu©n du kÝch cña níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ. Chóng ta cã thÓ nãi qu©n ®éi cña chóng ta lµ mét qu©n ®éi anh hïng, v× lóc ®Çu víi gËy tÇm v«ng, víi sóng kÝp mµ tr¶i qua chÝn n¨m kh¸ng chiÕn, chóng ta ®· ®¸nh th¾ng qu©n ®éi x©m lîc cña bän ®Õ quèc. Qu©n ®éi chóng ta anh hïng trong kh¸ng chiÕn mµ còng anh hïng trong hßa b×nh. Tõ hoµ b×nh lËp l¹i, qu©n ®éi ta ®· gióp cho ®ång bµo cµy cÊy ®îc h¬n mét triÖu ngµy c«ng, vËn ®éng ®îc 15 v¹n ®ång bµo n«ng d©n vµo hîp t¸c x·, gióp cho c¸c ®Þa ph¬ng tæ chøc ®îc h¬n 2.000 hîp t¸c x· n«ng nghiÖp, gióp cho ®ång bµo h¬n 6 triÖu rìi ngµy c«ng lµm vÒ thuû n«ng; riªng vÒ B¾c - Hng - H¶i th× ®· gióp søc ®îc 23 v¹n 5 ngh×n ngµy c«ng vµ n¨ng suÊt ®Þnh lµ mét thíc khèi mµ qu©n ®éi ta trung b×nh ®¹t 15 thíc khèi, ®ét xuÊt cã ®Õn 28 thíc khèi. ThÕ lµ ®· anh hïng trong kh¸ng chiÕn mµ còng anh hïng trong hoµ b×nh. VÒ b¶n th©n qu©n ®éi, tõ hoµ b×nh lËp l¹i th× häc tËp tiÕn bé kh¸, x©y dùng qu©n ®éi, x©y dùng lùc lîng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

vò trang ®Òu tèt. §Êy, trong c«ng cuéc x©y dùng ®ã còng cã thÓ nãi lµ anh hïng. Cã nh÷ng th¾ng lîi Êy, cã nh÷ng thµnh c«ng Êy lµ nhê sù l·nh ®¹o vµ gi¸o dôc cña §¶ng, nhê sù th¬ng yªu, gióp ®ì cña nh©n d©n. V× vËy, qu©n ®éi cña ta tuy cã nh÷ng thµnh tÝch Êy nhng kh«ng ®îc tù m·n, kh«ng ®îc tù kiªu. Tr¸i l¹i, cÇn ph¶i khiªm tèn, cÇn ph¶i ®oµn kÕt, cÇn ph¶i ra søc thi ®ua häc tËp, häc tËp vÒ chÝnh trÞ, häc tËp v¨n ho¸, häc tËp kü thuËt. Ph¶i cè g¾ng nh vËy ®Ó ra søc b¶o vÖ Tæ quèc, b¶o vÖ c«ng cuéc x©y dùng x· héi chñ nghÜa, b¶o vÖ hoµ b×nh.
Nãi ngµy 22-12-1959. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t. V, tr. 338-339.

C¶NH GI¸C
Gi÷ nhµ ph¶i c¶nh gi¸c, ph¶i cã cöa, cã kho¸ ®Ó ng¨n ngõa bän trém c¾p. Gi÷ níc cµng ph¶i c¶nh gi¸c ®Ó ng¨n ngõa bän ®Õ quèc vµ bÌ lò tay sai ph¸ ho¹i thµnh qu¶ c¸ch m¹ng, ph¸ ho¹i c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi cña chóng ta. Trong thêi kú kh¸ng chiÕn, nh©n d©n ta còng nh c¸n bé vµ bé ®éi ta ®Òu biÕt n©ng cao c¶nh gi¸c. Nhng tõ hoµ b×nh trë l¹i, th× tinh thÇn c¶nh gi¸c cã phÇn kÐm sót. §ã lµ mét khuyÕt ®iÓm lín cÇn ®îc söa ch÷a ngay. Vô ¸n do th¸m håi th¸ng t, vô b¾t ®îc do th¸m cña Mü - Lµo vµ võa råi vô b¾t ®îc bän do th¸m NguyÔn S¸u ë NghÖ An lµ nh÷ng tiÕng chu«ng thøc tØnh chóng ta. Nh÷ng lêi khai cña bän chóng vµ nh÷ng tµi liÖu ta b¾t ®îc ®· nãi râ nh÷ng g×? §· nãi râ Mü - DiÖm t×m c¸ch do th¸m ta vÒ mäi m®t: VÒ qu©n ®éi - sè lîng, cÊp chØ huy, vò khÝ, c¸c ®å ®¹c kh¸c, sè hiÖu c¸c ®¬n vÞ, v.v.. VÒ d©n qu©n - sè lîng vò khÝ, ai chØ huy, v.v.. VÒ c«ng an - sè lîng, cÊp chØ huy, ë ®©u, ngêi Kinh

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

hay ngêi Thæ... VÒ mËu dÞch - bao nhiªu nh©n viªn vµ c¸n bé, hµng ho¸ g×, gi¸ hµng ho¸ thÕ nµo ... VÒ c¸c uû ban - ai lµm chñ tÞch, phã chñ tÞch, uû viªn, tªn vµ chç ë cña vî con hä... VÒ c¸n bé - tªn tuæi, ai ®i häc, häc g×, häc ë ®©u, häc mÊy th¸ng, v.v... Nãi tãm l¹i: chóng do th¸m tØ mØ vÒ t×nh h×nh qu©n sù, chÝnh trÞ vµ kinh tÕ cña ta. §Ó lµm g×? §Ó chóng t×m c¸ch ph¸ ho¹i! §Ó ng¨n ch®n ©m mu cña kÎ ®Þch, th× c¸n bé, bé ®éi vµ nh©n d©n ta cÇn ph¶i lu«n lu«n n©ng cao c¶nh gi¸c. §ã lµ mét nghÜa vô quan träng mµ mäi ngêi c«ng d©n ph¶i lµm trän ®Ó chèng l¹i ©m mu cña ®Õ quèc vµ bÌ lò tay sai, ®Ó b¶o vÖ nh©n d©n vµ b¶o vÖ Tæ quèc.
T.L B¸o Nh©n d©n, sè 2107, ngµy 23-12-1959.

LêI PH¸T BIÓU SAU KHI QUèC HéI TH¤NG QUA B¶N HIÕN PH¸P MíI 43
Tha c¸c vÞ ®¹i biÓu, Nh©n danh Trëng ban söa ®æi HiÕn ph¸p, chóng t«i xin hoan nghªnh vµ c¶m ¬n c¸c tÇng líp nh©n d©n miÒn Nam, miÒn B¾c, kiÒu bµo ë níc ngoµi ®· s«i næi gãp ý kiÕn vµo b¶n dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi. Chóng t«i c¶m ¬n c¸c vÞ ®¹i biÓu ®· th¶o luËn s«i næi vµ ®· gãp nhiÒu ý kiÕn dåi dµo cho b¶n dù th¶o HiÕn ph¸p söa ®æi. Chóng t«i c¶m ¬n Quèc héi ®· th«ng qua b¶n HiÕn ph¸p. B¶n HiÕn ph¸p míi cña chóng ta sÏ khuyÕn khÝch h¬n n÷a ®ång bµo miÒn B¾c thi ®ua x©y dùng chñ nghÜa x· héi, khuyÕn khÝch ®ång bµo miÒn Nam ®Êu tranh bÒn bØ h¬n n÷a ®Ó ®ßi tù do d©n chñ vµ thèng nhÊt níc nhµ. §èi víi thÕ giíi, b¶n HiÕn ph¸p míi cña chóng ta sÏ cã mét t¸c dông cñng cè h¬n n÷a phe x· héi chñ nghÜa do Liªn X« vÜ ®¹i ®øng ®Çu. Chóng ta cã HiÕn ph¸p míi, b©y giê chóng ta cã nhiÖm vô míi. NhiÖm vô c¸c ®¹i biÓu Quèc héi lµ vÒ c¸c ®Þa ph¬ng b¸o c¸o râ rµng, gi¶i thÝch kü lìng b¶n HiÕn ph¸p míi cho ®ång bµo ta ®Òu hiÓu thÊu ®Ó lµm tèt, ®ång thêi c¸c vÞ g¬ng mÉu tham gia viÖc thùc hiÖn HiÕn ph¸p nµy. NhiÖm vô cña nh©n d©n ta lµ thùc hiÖn b¶n HiÕn ph¸p míi cho tèt. Muèn thùc hiÖn b¶n HiÕn ph¸p míi, ph¶i thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, ®Èy m¹nh c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Ngµy mai, sang n¨m míi, t«i xin thay m®t Trung ¬ng

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

§¶ng, ChÝnh phñ, Ban söa ®æi HiÕn ph¸p vµ §oµn Chñ tÞch, chóc c¸c vÞ ®¹i biÓu, chóc ®ång bµo c¶ níc, n¨m míi ®oµn kÕt vui vÎ, ®Êu tranh m¹nh mÏ ®Ó n¨m míi, th¾ng lîi míi. Ngµy mai lµ n¨m míi, nh©n d©n ta cã b¶n HiÕn ph¸p míi, ®ã lµ mét kû nguyªn míi, ®Èy m¹nh tiÕn bé míi trong c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. NhiÖm vô Quèc héi giao cho Ban chóng t«i ®· kÕt thóc. Nh ®iÒu cuèi cïng cña b¶n HiÕn ph¸p quy ®Þnh, quyÒn söa ®æi HiÕn ph¸p lµ thuéc Quèc héi. B¶n HiÕn ph¸p cña chóng ta lµ ®Ó tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi.
Nãi ngµy 31-12-1959. B¸o Nh©n d©n, sè 2116, ngµy 1-1-1960.

LêI PH¸T BIÓU T¹I CUéC MÝT TINH CñA NH¢N D¢N THñ §¤ HOAN NGH£NH QUèC HéI TH¤NG QUA HIÕN PH¸P MíI
Tha ®ång bµo yªu quý, T«i xin thay m®t Quèc héi vµ ChÝnh phñ c¶m ¬n ®ång bµo ®· ®Õn hoan nghªnh Quèc héi. T«i l¹i xin thay m®t ®ång bµo c¶m ¬n Quèc héi ®· ra ®©y chµo ®ång bµo. Quèc héi chóng ta lµm viÖc khÈn tr¬ng vµ h«m nay ®· th«ng qua b¶n HiÕn ph¸p mµ ®ång bµo mong ®îi. B¶n HiÕn ph¸p nµy ®· ®îc ®ång bµo gãp nhiÒu ý kiÕn. Mét lÇn n÷a Quèc héi xin c¶m ¬n toµn thÓ ®ång bµo. Ngµy mai, bíc vµo n¨m míi, ®ång bµo toµn quèc ta cã HiÕn ph¸p míi, mét b¶n HiÕn ph¸p cùc kú d©n chñ vµ x· héi chñ nghÜa. Quèc héi ®· lµm trßn nhiÖm vô th«ng qua HiÕn ph¸p Êy. Quèc héi còng ®· th«ng qua mét ®¹o luËt cã quan hÖ trùc tiÕp ®Õn mäi gia ®×nh. §ã lµ luËt h«n nh©n vµ gia ®×nh, luËt lÊy vî lÊy chång. NhiÖm vô cña ®ång bµo ta lµ thùc hiÖn tèt HiÕn ph¸p míi cña chóng ta. Mçi ngêi tuú c«ng viÖc mµ ra søc thi ®ua, nhÊt lµ thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt, thùc hµnh tiÕt kiÖm, ®Èy m¹nh c«ng cuéc x©y dùng x· héi chñ nghÜa vµ ®Êu tranh thèng nhÊt níc nhµ. Trong 6 th¸ng ®Çu n¨m 1960, chóng ta sÏ cã cuéc Tæng tuyÓn cö ®Ó bÇu Quèc héi míi. ThÕ lµ n¨m míi, ta cã HiÕn ph¸p míi. Mong ®ång bµo ra søc thi ®ua ®Ó giµnh th¾ng lîi míi.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

Mét lÇn n÷a, thay m®t §¶ng, Quèc héi vµ ChÝnh phñ, t«i xin c¶m ¬n ®ång bµo, chóc ®ång bµo n¨m míi, mu«n sù tèt lµnh, h¨ng h¸i thi ®ua ®Ó giµnh th¾ng lîi.
Nãi ngµy 31-12-1959. S¸ch Nh÷ng lêi kªu gäi cña Hå Chñ tÞch, Nxb. Sù thËt, Hµ Néi, 1960, t. V. tr. 343 - 344.

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

phô lôc

670

671

hå chÝ Minh toµn tËp

DANH MôC C¸C S¾C LÖNH Vµ QUYÕT §ÞNH DO CHñ TÞCH Hå CHÝ MINH Ký Tõ N¡M 1958 §ÕN 1959
N¡M 1958

- S¾c lÖnh sè 54-SL, ngµy 2-2-1958, ®®t c¸c lo¹i Hu©n ch¬ng, Huy ch¬ng "Qu©n gi¶i phãng ViÖt Nam" vµ Hu©n ch¬ng, Huy ch¬ng "ChiÕn th¾ng" dµnh t®ng thëng nh÷ng c¸n bé, chiÕn sÜ Qu©n ®éi nh©n d©n ViÖt Nam cã c«ng trong viÖc x©y dùng qu©n ®éi, tham gia chiÕn ®Êu ë c¸c thêi kú tríc C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m vµ trong kh¸ng chiÕn. - S¾c lÖnh sè 56-SL, ngµy 24-2-1958, t®ng thëng Hu©n ch¬ng Lao ®éng h¹ng NhÊt cho §oµn nghÖ thuËt níc Céng hoµ Nh©n d©n M«ng Cæ sang th¨m vµ biÓu diÔn t¹i ViÖt Nam. - S¾c lÖnh sè 57-SL, ngµy 27-2-1958, t®ng thëng Hu©n ch¬ng Kh¸ng chiÕn h¹ng NhÊt cho 5 ngêi cã ®«ng con, ch¸u tßng qu©n. - QuyÕt ®Þnh sè 58-Q§, ngµy 28-3-1958, b¸c ®¬n xin ©n gi¶m ¸n tö h×nh cña mét ph¹m nh©n can téi cÇm ®Çu mét nhãm lu manh giÕt ngêi cíp cña. - S¾c lÖnh sè 59-SL, ngµy 3-4-1958, ®ång ý ®Ó mét Uû viªn Uû ban hµnh chÝnh Liªn khu IV ®îc tõ chøc ®i nhËn c«ng t¸c kh¸c. - S¾c lÖnh sè 60-SL, ngµy 10-4-1958, vÒ viÖc thµnh lËp Tæng côc qu©n huÊn trùc thuéc Bé Quèc phßng. - S¾c lÖnh sè 61-SL, ngµy 10-4-1958, bæ nhiÖm c¸n bé gi÷ chøc Chñ nhiÖm vµ Phã chñ nhiÖm Tæng côc qu©n huÊn.

- S¾c lÖnh sè 62-SL, ngµy 14-4-1958, t®ng thëng Hu©n ch¬ng §éc lËp h¹ng Nh× cho Phã tham t¸n hîp t¸c kinh tÕ cña §¹i sø qu¸n Liªn X« ë ViÖt Nam. - S¾c lÖnh sè 63-SL, ngµy 16-4-1958, t®ng thëng Hu©n ch¬ng Lao ®éng h¹ng NhÊt cho ba v¨n nghÖ sÜ níc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan. - S¾c lÖnh sè 64-SL, ngµy 22-4-1958, bæ nhiÖm «ng TrÇn V¨n Quang gi÷ chøc Phã Tæng tham mu trëng kiªm Côc trëng Côc t¸c chiÕn. - S¾c lÖ