P. 1
TCVN 4447 1987

TCVN 4447 1987

|Views: 1,507|Likes:
Được xuất bản bởiatvincvn

More info:

Published by: atvincvn on Jun 19, 2009
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/29/2012

pdf

text

original

Sections

tiªu chuÈn viÖt nam Nhãm H

tcvn 4447 : 1987

C«ng t¸c ®Êt – Quy ph¹m thi c«ng vµ nghiÖm thu
Earth Works - Codes for construction, check and acceptance
1. Quy ®Þnh chung 1.1. Quy ph¹m nµy quy ®Þnh nh÷ng ®iÒu cÇn ph¶i tu©n theo khi thi c«ng vµ nghiÖm thu c«ng t¸c ®Êt theo ph|¬ng ph¸p kh« (b»ng m¸y ®µo, xóc vv…), ph|¬ng ph¸p |ít (b»ng c¬ giíi thuû lùc vv….), ph|¬ng ph¸p khoan næ m×n trong x©y dùng, c¶i t¹o nhµ vµ c«ng tr×nh. §èi víi nh÷ng c«ng tr×nh thuû lîi (thuû ®iÖn, thuû n«ng), giao th«ng vËn t¶i, b|u ®iÖn, ®|êng d©y vµ tr¹m khai th¸c má, dÇu khÝ, c«ng nghiÖp, d©n dông…. Ngoµi nh÷ng ®iÒu quy ®Þnh cña quy ph¹m nµy, khi thi c«ng vµ nghiÖm thu c«ng t¸c ®Êt cßn ph¶i tu©n theo nh÷ng quy ®Þnh cña quy ph¹m chuyªn ngµnh. 1.2. Khi thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng vµ thiÕt kÕ thi c«ng còng nh| khi thiÕt kÕ c«ng tr×nh ®Êt nhÊt thiÕt ph¶i theo nh÷ng quy ®Þnh cña quy ph¹m nµy. 1.3. Nh÷ng tµi liÖu cÇn thiÕt ®Ó lËp thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng c¸c c«ng tr×nh ®Êt gåm cã: - ThÕt kÕ kü thuËt c«ng tr×nh; - B×nh ®å khu vùc x©y dùng trong ®ã chØ râ hiÖn tr¹ng mÆt ®Êt, ®|êng ®ång møc, chç ®Êt ®¾p, n¬i ®æ ®Êt, ®|êng vËn chuyÓn, tuyÕn ®Æt ®|êng èng vµ vÞ trÝ bÓ l¾ng (nÕu thi c«ng c¬ giíi thuû lùc), x¸c ®Þnh b¸n kÝnh an toµn (nÕu khoan næ m×n); - C¸c mÆt c¾t däc c«ng tr×nh lµm theo mÆt c¾t ®Þa chÊt; - B¶ng thèng kª khèi l|îng c«ng t¸c ®Êt, biÓu ®å c©n ®èi gi÷a khèi l|îng ®µo vµ ®¾p; - T×nh h×nh ®Þa chÊt, ®Þa chÊt thuû v¨n vµ khÝ t|îng thuû v¨n cña toµn bé khu vùc c«ng tr×nh; Nh÷ng tµi liÖu cÇn thiÕt ®Ó lËp thiÕt kÕ thi c«ng c«ng tr×nh ®Êt lµ nh÷ng tµi liÖu cña thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng, b¶n vÏ thi c«ng vµ nh÷ng tµi liÖu ghi trªn ®©y, trong nh÷ng ®iÒu nµy, vµ ph¶i ®|îc hiÖu chØnh, bæ sung cho phï hîp víi nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ t¹i thùc ®Þa. 1.4. Nh÷ng tµi liÖu kh¶o s¸t ®Þa chÊt c«ng tr×nh ph¶i cung cÊp ®ñ nh÷ng sè liÖu cÇn thiÕt vÒ ®Êt x©y dùng, cã thÓ gåm toµn bé hoÆc mét phÇn nh÷ng sè liÖu sau ®©y: a) Thµnh phÇn h¹t cña ®Êt. b) Tû träng vµ khèi l|îng thÓ tÝch kh« cña ®Êt. c) Khèi l|îng thÓ tÝch vµ ®é Èm cña ®Êt. d) Giíi h¹n ®é dÎo. e) Thµnh phÇn kho¸ng cña ®Êt. g) HÖ sè thÊm (trong tr|êng hîp cÇn thiÕt). h) Gãc ma s¸t trong vµ lùc dÝnh cña ®Êt.

1

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

i) §é chua mÆn vµ nh÷ng ®Æc tÝnh riªng cña ®Êt (tÝnh tr|¬ng në, tan r·, lón s¹t vv…) k) C|êng ®é chÞu nÐn t¹m thêi vµ ®é nøt nÎ (®èi víi ®¸). I) §é chÆt tèi ®a vµ ®é Èm tèi |u khi ®Çm nÐn (nÕu cÇn thiÕt ph¶i ®Çm chÆt ®Êt). m) §é bÈn (c©y, r¸c …), vËt g©y næ (bom, m×n, ®¹n vv…) vµ nh÷ng vËt ch|íng ng¹i kh¸c (trong tr|êng hîp thi c«ng c¬ giíi thuû lùc vµ n¹o vÐt luång l¹ch). n) Ph©n cÊp ®Êt theo møc ®é khã thi c«ng phô thuéc vµo ph|¬ng ph¸p thi c«ng ®Êt ®|îc chän. o) Kh¶ n¨ng chÞu t¶i cña ®Êt ë nh÷ng ®é cÇn thiÕt kh¸c nhau. Trong tr|êng hîp båi ®¾p c«ng tr×nh ph¶i ph©n tÝch thµnh phÇn h¹t cña ®Êt.
Chó thÝch: 1) Khi kh¶o s¸t ®Þa chÊt ph¶i x¸c ®Þnh møc ®é lÉn r¸c bÈn cña ®Êt vµ khi thÊy cÇn thiÕt ph¶i ®iÒu tra thùc ®Þa, nguån lµm bÈn ®Ó cã tµi liÖu bæ sung. Trong giai ®o¹n thiÕt kÕ kü thuËt còng ph¶i tÝnh ®Õn møc ®é lÉn r¸c bÈn cña ®Êt. Trong tr|êng hîp thi c«ng b»ng c¬ giíi thuû lùc vµ n¹o vÐt luång l¹ch, møc ®é ®Êt lÉn r¸c ph¶i hiÖu chØnh theo thùc tÕ thèng kª sè lÇn ngõng m¸y ®Ó gì r¸c ë b¸nh xe c«ng t¸c vµ miÖng hót. Trong tr|êng hîp nµy ph¶i tÝnh ®Õn thêi gian ngõng viÖc ®Ó thau röa èng dÉn bïn, thêi gian ngõng viÖc do kÑt m¸y ë kho¶ng ®µo vµ thêi gian khëi ®éng m¸y. 2) CÇn ph¶i cã c¸c sè liÖu ghi ë môc “g, h, i” hay kh«ng lµ tuú ë sù phøc t¹p cña ®Þa chÊt c«ng tr×nh vµ ph|¬ng ph¸p thi c«ng ®|îc chän trong thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng vµ thiÕt kÕ thi c«ng còng nh| ®iÒu kiÖn t¹i n¬i x©y dùng.

1.5.

ChØ sö dông ph|¬ng ph¸p c¬ giíi thuû lùc khi cã nguån n|íc vµ l|îng n|íc ®ñ ®Ó vËn chuyÓn ®Êt. Ph¶i kh¶o s¸t kü kh¶ n¨ng cÊp n|íc cña nguån n|íc, trªn c¬ së tÝnh to¸n nhu cÇu sö dông n|íc, nhÊt lµ ®èi víi ao, hå vµ s«ng suèi nhá, ph¶i tÝnh c¶ nhu cÇu n|íc sinh ho¹t vµ vÖ sinh tèi thiÓu ë phÝa d|íi khu vùc thi c«ng, ®ång thêi ph¶i tÝnh ®Õn mÊt n|íc do bèc h¬i, thÊm vµ b·o hoµ ®Êt. Khi thi c«ng b»ng c¬ giíi thuû lùc, kh«ng ®|îc ®Ó n|íc th¶i lµm ngËp óng d©n c|, nhµ m¸y, ®|êng x¸ vµ ®Êt n«ng nghiÖp vv… Nh÷ng biÖn ph¸p lµm s¹ch, l¾ng bïn vµ dÉn n|íc tõ c¸c s©n båi, th¶i vµo s«ng, hå ph¶i ®|îc c¬ quan qu¶n lý vµ b¶o vÖ nguån n|íc cho phÐp vµ cã sù tháa thuËn cña c¸c c¬ quan Nhµ n|íc vÒ gi¸m s¸t vµ b¶o vÖ m«i sinh, m«i tr|êng, b¶o vÖ thuû s¶n vµ c¸c c¬ quan liªn quan kh¸c. Khi thi c«ng ®Êt kh«ng ®|îc th¶i n|íc, ®Êt xÊu vµ c¸c phÕ liÖu kh¸c vµo lµm h| háng ®Êt n«ng nghiÖp vµ c¸c lo¹i ®Êt trång kh¸c; kh«ng ®|îc th¶i bõa b·i n|íc bÈn, ®Êt r¸c bÈn ra khu vùc c«ng tr×nh ®ang sö dông. B¶ng c©n ®èi khèi l|îng ®Êt ®µo vµ ®¾p trong ph¹m vi c«ng tr×nh ph¶i ®¶m b¶o sù ph©n bè vµ chuyÓn ®Êt hîp lý nhÊt gi÷a ®µo vµ ®¾p cã tÝnh ®Õn thêi gian vµ tr×nh tù thi c«ng c¸c h¹ng môc c«ng tr×nh, ph¶i tÝnh ®Õn nh÷ng hao hôt do lón cña nÒn vµ th©n c«ng tr×nh vµ r¬i v·i trong vËn chuyÓn.

1.6.

1.7.

1.8.

2

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

Trong tr|êng hîp kh«ng thÓ c©n b»ng gi÷a ®Êt ®µo vµ ®Êt ®¾p trong ph¹m vi c«ng tr×nh th× trong thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng c«ng tr×nh ph¶i x¸c ®Þnh vÞ trÝ b·i th¶i hoÆc má ®Êt. NÕu vÞ trÝ b·i th¶i n»m trong hµng rµo c«ng tr×nh th× ph¶i bµn b¹c tháa thuËn víi Ban qu¶n lý c«ng tr×nh. NÕu ë ngoµi hµng rµo c«ng tr×nh th× ph¶i tháa thuËn víi chÝnh quyÒn ®Þa ph|¬ng. 1.9. §Êt th¶i ®æ ë n¬i tròng, ë vÞ trÝ nh÷ng hè s©u tù nhiªn (khe c¹n, hâm nói, ®Çm lÇy, nh÷ng moong bá hoang vv…). Khi quy ®Þnh vÞ trÝ b·i th¶i ®Êt, ph¶i xem xÐt nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt vµ ®Þa chÊt thuû v¨n, kh«ng ®|îc lµm c¶n trë tho¸t n|íc vµ g©y trë ng¹i cho tho¸t lò. Khi hoµn thµnh thi c«ng ®Êt, bÒ mÆt b·i th¶i ph¶i ®|îc san b»ng, vµ nÕu thÊy cÇn thiÕt th× ph¶i trång cá gia cè. Khi thi c«ng n¹o vÐt, nÕu chän b·i th¶i d|íi n|íc ph¶i x¸c ®Þnh rÊt thËn träng vµ ph¶i cã sù tháa thuËn cña c¸c c¬ quan qu¶n lý vËn t¶i ®Þa ph|¬ng, c¬ quan Nhµ n|íc gi¸m s¸t vÖ sinh m«i tr|êng vµ b¶o vÖ c¸c nguån thuû s¶n vv…. 1.10. C«ng t¸c thi c«ng ®Êt nªn giao cho nh÷ng tæ chøc chuyªn m«n hãa vÒ c«ng t¸c ®Êt hoÆc nh÷ng ®¬n vÞ chuyªn m«n hãa vÒ c«ng t¸c nµy trong c¸c tæ chøc x©y l¾p. C«ng t¸c thi c«ng ®Êt nªn giao cho nh÷ng tæ chøc chuyªn m«n hãa vÒ c«ng t¸c ®Êt hoÆc nh÷ng ®¬n vÞ chuyªn m«n hãa vÒ c«ng t¸c nµy trong c¸c tæ chøc x©y l¾p. 1.11. Lùa chän nhãm m¸y ®ång bé ®Ó thi c«ng ®Êt ph¶i trªn c¬ së tÝnh to¸n kinh tÕ. Khi thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng c«ng tr×nh ph¶i tÝnh ®Õn n¨ng lùc xe m¸y s½n cã cña tæ chøc x©y l¾p vµ kh¶ n¨ng bæ sung nh÷ng m¸y mãc cßn thiÕu. 2. C«ng t¸c chuÈn bÞ. 2.1. C«ng t¸c chuÈn bÞ ph¶i tiÕn hµnh theo nh÷ng quy ®Þnh cña quy ph¹m tæ chøc thi c«ng vµ nh÷ng quy ®Þnh d|íi ®©y cña quy ph¹m nµy. A. Gi¶i phãng mÆt b»ng 2.2. Khi cÊp ®Êt x©y dùng c«ng tr×nh ph¶i tÝnh c¶ nh÷ng diÖn tÝch b·i lÊy ®Êt, b·i tr÷ ®Êt, b·i th¶i, ®|êng vËn chuyÓn t¹m thêi, n¬i ®Æt ®|êng èng vµ ®|êng d©y ®iÖn vµ mÆt b»ng bÓ l¾ng nÕu thi c«ng b»ng c¬ giíi thuû lùc. 2.3. Trong ph¹m vi c«ng tr×nh trong giíi h¹n ®Êt x©y dùng nÕu cã nh÷ng c©y cã ¶nh h|ëng ®Õn an toµn cña c«ng tr×nh vµ g©y khã kh¨n cho thi c«ng th× ®Òu ph¶i chÆt hoÆc dêi di ®i n¬i kh¸c. Ph¶i di chuyÓn c¸c lo¹i c«ng tr×nh, må m¶, nhµ cöa vv… ra khái khu vùc x©y dùng c«ng tr×nh. 2.4. Ph¶i ®µo hÕt gèc, rÔ c©y trong nh÷ng tr|êng hîp sau ®©y: - Trong giíi h¹n nh÷ng hè mãng n«ng (chiÒu s©u nhá h¬n 0,5m) nh| mãng nhá, hµo kªnh m|¬ng; - Trong giíi h¹n nÒn ®|êng s¾t cã chiÒu cao ®Êt ®¾p bÊt kú vµ nÒn ®|êng bé chiÒu cao ®Êt ®¾p nhá h¬n 1,5m. - Trong giíi h¹n nÒn mãng ®ª, ®Ëp thuû lîi kh«ng kÓ chiÒu cao bao nhiªu hè ®µo, hèc c©y cÇn lÊp l¹i vµ ®Çm kü tõng líp b»ng cïng mét lo¹i ®Êt. - Trong giíi h¹n ®¾p nÒn chiÒu cao ®Êt ®¾p nhá h¬n 0,5m;

3

tiªu chuÈn viÖt nam
-

tcvn 4447 : 1987

2.5.

2.6.

2.7.

2.8.

Trong giíi h¹n b·i chøa ®Êt, b·i lÊy ®Êt vµ phÇn ®Êt lÊy tõ hè mãng cÇn dïng ®Ó ®¾p ®Êt trë l¹i; - Trong giíi h¹n tuyÕn nh÷ng èng ngÇm cã chiÒu réng ®|îc x¸c ®Þnh trong thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng. Cho phÐp ®Ó l¹i c©y trong nh÷ng tr|êng hîp sau: - Trong giíi h¹n nÒn ®|êng bé chiÒu cao ®Êt ®¾p lín h¬n 1,5m. NÕu nÒn ®Êt ®¾p cao tõ 1,5 ®Õn 2m, gèc c©y ph¶i chÆt s¸t mÆt ®Êt; nÕu nÒn ®Êt ®¾p cao h¬n 2m gèc c©y cã thÓ ®Ó cao h¬n mÆt ®Êt tù nhiªn 10cm; - Trong giíi h¹n ®¾p nÒn víi chiÒu cao ®Êt ®¾p lín h¬n 0,5m th× gèc c©y cã thÓ ®Ó cao h¬n mÆt ®Êt tù nhiªn lµ 20cm. §èi víi nh÷ng hè mãng c«ng tr×nh, ®|êng hµo, kªnh m|¬ng cã chiÒu s©u lín h¬n 0,5m, viÖc ®µo gèc c©y do thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng quy ®Þnh tuú theo d¹ng vµ chñng lo¹i m¸y ®|îc sö dông ®Ó ®µo mãng c«ng tr×nh. Nªn dïng c¸c ph|¬ng tiÖn c¬ giíi ®Ó ®µo gèc c©y. Sau khi nhæ lªn ph¶i vËn chuyÓn ngay gèc c©y ra ngoµi ph¹m vi c«ng tr×nh ®Ó kh«ng lµm trë ng¹i thi c«ng. Cã thÓ dïng m¸y kÐo, m¸y ñi, m¸y ñi cã thiÕt bÞ ®µo gèc c©y, m¸y xóc, hÖ thèng têi ®Æc biÖt dïng nhæ gèc c©y cã ®|êng kinh 50cm trë xuèng. §èi víi nh÷ng gèc c©y ®|êng kÝnh lín hín 50cm vµ lo¹i gèc c©y cã bé rÔ ph¸t triÓn réng th× cã thÓ næ m×n ®Ó ®µo gèc. §¸ må c«i qu¸ cì víi lo¹i m¸y ®|îc sö dông (kÓ c¶ ph|¬ng tiÖn vËn chuyÓn) n»m trong giíi h¹n hè mãng c«ng tr×nh ph¶i lo¹i bá tr|íc khi tiÕn hµnh ®µo ®Êt.
Chó thÝch: §¸ må c«i ®|îc coi lµ qu¸ cì khi kÝch th|íc chiÒu ngµn lín nhÊt cña viªn ®¸ lín h¬n kÝch th|íc phÇn c«ng t¸c cña nh÷ng m¸y lµm ®Êt ®|îc chän ®Ó thi c«ng. + Lín hín 2) 3 chiÒu réng gÇu xóc - ®èi víi m¸y ®µo gÇu ngöa vµ gÇu sÊp. + Lín h¬n 1) 3 chiÒu réng c¾t ®Êt - ®èi víi m¸y ®µo gÇu qu¨ng. + Lín h¬n 2) 3 chiÒu s©u c¾t ®Êt - ®èi víi m¸y c¹p. + Lín h¬n 1) 2 chiÒu cao bµn g¹t - ®èi víi m¸y ñi vµ m¸y san. + Lín h¬n 1/2 bÒ réng thïng xe - ®èi víi lo¹i xe vËn t¶i tù ®æ vµ vÒ träng l|îng kh«ng ®|îc lín h¬n mét nöa t¶i träng quy ®Þnh cña xe.

2.9.

Tr|êng hîp thi c«ng b»ng c¬ giíi thuû lùc vµ n¹o vÐt luång l¹ch, ®èi víi tõng lo¹i m¸y kÝch th|íc ®· qu¸ cì do thiÕt kÕ quy ®Þnh. Co thÓ xö lý ph¸ vì ®¸ qu¸ cì b»ng næ m×n ®Ó b¾n ®i ra ngoµi ph¹m vi lµm viÖc cña m¸y hoÆc ph¸ vì t¹i chç. Còng cã thÓ ch«n ®¸ s©u h¬n 0,3m so víi cao tr×nh thiÕt kÕ ®èi víi hè mãng hoÆc nÒn mãng ®Êt ®¾p. CÊm ch«n ®¸ qu¸ cì d|íi nÒn ®|êng giao th«ng, nÒn ®|êng s©n bay, mãng c¸c c«ng tr×nh kü thuËt ngÇm, nÒn mãng c¸c c«ng tr×nh thuû lîi (®ª ®iÒu, ®Ëp n|íc ….). §¸ må c«i n»m trªn mÆt ®Êt thuéc ph¹m vi hè mãng, kh«ng kÓ kÝch cì bao nhiªu ph¶i dän hÕt tr|íc khi khoan næ m×n nÕu kh«ng cÇn bãc tÇng phñ. Tr|íc khi ®µo ®¾p ®Êt, líp ®Êt mµu n»m trong ph¹m vi giíi h¹n quy ®Þnh cña thiÕt kÕ hè mãng c«ng tr×nh vµ b·i lÊy ®Êt ®Òu ph¶i ®|îc bãc hãt vµ tr÷ l¹i ®Ó sau nµy sö dông

4

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

t¸i t¹o, phôc håi ®Êt do bÞ ph¸p ho¹i trong qu¸ tr×nh thi c«ng , lµm t»ng ®é mÇu mì cña ®Êt trång, phñ ®Êt mµu cho v|ên hoa, c©y xanh vv…. Khi bãc hãt, dù tr÷, b¶o qu¶n ®Êt mÇu ph¶i tr¸nh nhiÔm bÈn n|íc th¶i ®Êt ®¸, r¸c r|ëi vµ cã biÖn ph¸p gia cè m¸i dèc, trång cá bÒ mÆt ®Ó chèng xãi lë, bµo mßn. 2.10. PhÇn ®Êt m|în t¹m ®Ó thi c«ng ph¶i ®|îc t¸i t¹o phôc håi theo tiÕn ®é hoµn thµnh vµ thu gän thi c«ng c«ng tr×nh. Sau khi bµn giao c«ng tr×nh, kh«ng qu¸ 3 th¸ng, toµn bé phÇn ®Êt m|în t¹m ®Ó thi c«ng ph¶i ®|îc phôc håi ®Çy ®ñ vµ giao tr¶ l¹i cho ng|êi sö dông B. C«ng t¸c tiªu n|íc bÒ mÆt vµ n|íc ngÇm 2.11. Tr|íc khi ®µo ®Êt hè mãng ph¶i x©y dùng hÖ thèng tiªu n|íc, tr|íc hÕt lµ tiªu n|íc bÒ mÆt (n|íc m|a, n|íc ao, cèng, r·nh vv…) ng¨n kh«ng cho ch¶y vµo hè mãng c«ng tr×nh. Ph¶i ®µo m|¬ng, kh¬i r·nh, ®¾p bê con tr¹ch vv… tuú theo ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh vµ tÝnh chÊt c«ng tr×nh. 2.12. TiÕt diÖn vµ ®é dèc tÊt c¶ nh÷ng m|¬ng r·nh tiªu n|íc ph¶i ®¶m b¶o tho¸t nhanh l|u l|îng n|íc m|a vµ c¸c nguån n|íc kh¸c, bê m|¬ng r·nh vµ bê con tr¹ch ph¶i cao h¬n møc n|íc tÝnh to¸n lµ 0,1m trë lªn. 2.13. Tèc ®é n|íc ch¶y trong hÖ thèng m|¬ng r·nh tiªu n|íc kh«ng ®|îc v|ît qu¸ tèc ®é g©y xãi lë ®èi víi tõng lo¹i ®Êt. 2.14. §é dèc theo chiÒu n|íc ch¶y c¶u m|¬ng r·nh tiªu n|íc kh«ng ®|îc nhá h¬n 0.003 (tr|êng hîp ®Æc biÖt 0,002. ë thÒm s«ng vµ vïng ®Çm lÇy, ®é dèc ®ã cã thÓ gi¶m xuèng 0,001). 2.15. Khi x©y dùng hÖ thèng tiªu n|íc thi c«ng, ph¶i tu©n theo nh÷ng quy ®Þnh sau ®©y: - Kho¶ng c¸ch tõ mÐp hè ®µo tíi bê m|¬ng tho¸t n|íc n»m trªn s|ên ®åi nói (trong tr|êng hîp kh«ng ®¾p bê hoÆc th¶i ®Êt gi÷a chóng) lµ 5m trë lªn ®èi víi hè ®µo vÜnh viÔn vµ 3m trë lªn ®èi víi hè ®µo t¹m thêi; - NÕu phÝa trªn m|¬ng tho¸t n|íc ë s|ên ®åi nói ®ßi hái ph¶i ®¾p con tr¹ch th× kho¶ng c¸ch tõ ch©n bê con tr¹ch tíi bê m|¬ng ph¶i b»ng tõ 1m ®Õn 5m tuú theo ®é thÊm cña ®Êt; - Kho¶ng c¸ch gi÷a ch©n m¸i c«ng tr×nh ®¾p vµ bê m|¬ng tho¸t n|íc kh«ng ®|îc nhá h¬n 3m; - Ph¶i lu«n lu«n gi÷ mÆt b»ng khai th¸c ®Êt cã ®é dèc ®Ó tho¸t n|íc: dèc 0,005 theo chiÒu däc vµ 0,002 theo chiÒu ngang. 2.16. NÕu ®¾p vËn chuyÓn ®Êt ph¶i ®¾p cao d|íi 2m th× r·nh tho¸t n|íc lµm c¶ hai phÝa däc theo tuyÕn ®|êng. NÕu ®¾p cao h¬n 2m vµ ®é dèc mÆt ®Êt tù nhiªn theo mÆt c¾t ngang ®|êng nhá h¬n 0,02 th× kh«ng cÇn ®µo r·nh tho¸t n|íc ë hai bªn ®|êng. NÕu ®é dèc mÆt ®Êt tù nhiªn theo mÆt c¾t ngang ®|êng lín h¬n 0,04 th× r·nh tho¸t n|íc chØ cÇn lµm phÝa s|ên cao cña ®|êng vµ ph¶i lµm cèng tho¸t n|íc. KÝch th|íc, tiÕt diÖn vµ ®é dèc cña r·nh tho¸t n|íc ph¶i theo ®óng c¸c quy ph¹m x©y dùng c¸c tuyÕn ®|êng giao th«ng.

5

tiªu chuÈn viÖt nam
2.17.

tcvn 4447 : 1987

2.18.

2.19.

2.20.

§Êt ®µo ë c¸c r·nh tho¸t n|íc, m|¬ng dÉn dßng trªn s|ên ®åi nói kh«ng nªn ®æ lªn phÝa trªn, mµ ph¶i ®æ ë phÝa d|íi t¹o bê con tr¹ch theo tuyÕn m|¬ng r·nh. Trong tr|êng hîp r·nh tho¸t n|íc hoÆc m|¬ng dÉn dßng n»m gÇn s¸t bê m¸i dèc hè ®µo th× gi÷a chóng ph¶i ®¾p bê ng¨n. M¸i bê ng¨n ph¶i nghiªng vÒ phÝa m|¬ng r·nh víi ®é dèc tõ 0,02 ®Õn 0,04. N|íc tõ hÖ thèng tiªu n|íc, tõ b·i tr÷ ®Êt vµ má vËt liÖu tho¸t ra ph¶i b¶o ®¶m tho¸t nhanh, nh|ng ph¶i tr¸nh xa nh÷ng c«ng tr×nh s½n cã hoÆc ®ang x©y dùng. CÊm kh«ng ®|îc lµm ngËp óng, xãi lë ®Êt vµ c«ng tr×nh. NÕu kh«ng cã ®iÒu kiÖn dÉn n|íc tù ch¶y th× ph¶i ®Æt tr¹m b¬m tiªu n|íc. Khi ®µo hè mãng n»m d|íi mùc n|íc ngÇm th× trong thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng vµ thiÕt kÕ thi c«ng ph¶i ®Ò ra biÖn ph¸p tiªu n|íc mÆt kÕt hîp víi c¸c tiªu n|íc ngÇm trong ph¹m vi bªn trong vµ bªn ngoµi hè mãng. Ph¶i bè trÝ hÖ thèng r·nh tiªu n|íc, giÕng thu n|íc, vÞ trÝ b¬m di ®éng vµ tr¹m b¬m tiªu n|íc cho tõng giai ®o¹n thi c«ng c«ng tr×nh. Trong bÊt cø tr|êng hîp nµo, nhÊt thiÕt kh«ng ®Ó ®äng n|íc vµ lµm ngËp hè mãng. Khi mùc n|íc ngÇm cao h¬n l|u l|îng n|íc ngÇm qu¸ lín ph¶i h¹ mùc n|íc ngÇm míi ®¶m b¶o thi c«ng b×nh th|êng th× trong thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng vµ thiÕt kÕ thi c«ng ph¶i cã phÇn thiÕt kÕ riªng cho c«ng t¸c h¹ mùc n|íc ngÇm cho tõng h¹ng môc cô thÓ nh»m b¶o vÖ toµn vÑn ®Þa chÊt mÆt mãng. Khi thi c«ng ®Êt, ngoµi líp ®Êt n»m d|íi mùc n|íc ngÇm bÞ b·o hãa n|íc, cßn ph¶i chó ý tíi ®Êt |ít trªn mùc n|íc ngÇm do hiÖn t|îng mao dÉn. ChiÒu dÇy líp ®Êt |ít phÝa trªn mùc n|íc ngÇm cho trong b¶ng 1. B¶ng 1 m
Lo¹i ®Êt ChiÒu dµy líp ®Êt |ít n»m trªn mùc n|íc ngÇm 0,3 0,5 0,1

C¸t th«, c¸t h¹t trung vµ c¸t h¹t nhá C¸t mÞn vµ ®Êt c¸t pha §Êt pha sÐt, ®Êt sÐt vµ hoµng thæ

Khi ®µo hµo, kªnh m|¬ng vµ hè mãng c¸c c«ng tr×nh d¹ng tuyÕn, nªn b¾t ®Çu ®µo tõ phÝa thÊp. NÕu hè mãng gÇn s«ng ngßi, ao hå, khi thi c«ng, ph¶i ®Ó bê ®Êt ®ñ réng b¶o ®¶m cho n|íc thÊm Ýt nhÊt. 2.22. TÊt c¶ hÖ thèng tiªu n|íc trong thêi gian thi c«ng c«ng tr×nh ph¶i ®|îc b¶o qu¶n tèt ®¶m b¶o ho¹t ®éng b×nh th|êng. C. §|êng vËn chuyÓn ®Êt 2.23. Ph¶i tËn dông m¹ng l|íi ®|êng s¸ s½n cã ®Ó vËn chuyÓn ®Êt. NÕu trong thiÕt kÕ cã nh÷ng tuyÕn ®|êng vÜnh cöu cã thÓ cho phÐp kÕt hîp sö dông lµm ®|êng thi c«ng th× ph¶i x©y dùng nh÷ng tuyÕn ®|êng nµy tr|íc tiªn ®Ó phôc vô thi c«ng. ChØ cho phÐp lµm

2.21.

6

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

2.24. 2.25.

2.26.

2.27. B¶ng 2

®|êng thi c«ng t¹m thêi khi kh«ng thÓ tËn dông m¹ng l|íi ®|êng s½n cã vµ kh«ng thÓ kÕt hîp sö dông ®|îc nh÷ng tuyÕn ®|êng vÜnh cöu cã trong thiÕt kÕ. §|êng t¹m vËn chuyÓn ®Êt nªn lµm hai chiÒu. ChØ lµm ®|êng mét chiÒu khi vËn chuyÓn ®Êt theo vßng khÐp kÝn. Ph¶i x¸c ®Þnh trªn c¬ së tÝnh to¸n kinh tÕ - kü thuËt. NÕu vËn chuyÓn ®Êt b»ng « t« tù ®æ träng t¶i d|íi 12 tÊn th× bÒ réng mÆt ®|êng ph¶i lµ 7m ®èi víi ®|êng hai chiÒu, vµ 3,5m ®èi víi ®|êng mét chiÒu. NÕu träng t¶i tù ®æ cña « t« 12 tÊn th× bÒ mÆt réng mÆt ®|êng ph¶i tÝnh to¸n riªng trong qu¸ tr×nh thiÕt kÐ tæ chøc x©y dùng c«ng tr×nh. BÒ réng lÒ ®|êng kh«ng ®|îc nhá h¬n 1m. Riªng ë nh÷ng n¬i ®Þa h×nh chËt hÑp, ë chç ®|êng vßng vµ ®|êng dèc, bÒ réng lÒ ®|êng cã thÓ gi¶m xuèng 0,5m. §|êng trong khoang ®µo, trªn b·i th¶i vµ nh÷ng ®|êng kh«ng cã gia cè mÆt th× kh«ng cÇn ®Ó lÒ ®|êng. §|êng thi c«ng lµm trªn s|ên dèc nhÊt thiÕt ph¶i cã lÒ ®|êng ë c¶ hai phÝa. BÒ réng lÒ ®|êng phÝa gi¸p s|ên cao lµ 0,5m, phÝa ngoµi gi¸p s|ên thÊp lµ 1m. NÕu däc ®|êng cã ch«n cäc bª t«ng lan can phßng hé th× bÒ réng lÒ ®|êng kh«ng ®|îc nhá h¬n 1,5m. B¸n kÝnh cong tèi thiÓu cña ®|êng t¹m thi c«ng ®èi víi « t« ph¶i x¸c ®Þnh theo b¶ng 2 tuú theo c|êng ®é vËn chuyÓn vµ tèc ®é cña « t« trªn ®|êng.

Tèc ®é tÝnh to¸n (km) h) C|êng ®é vËn chuyÓn sè l|îng xe) ngµy ®ªm CÊp ®|êng Cho phÐp Cho phÐp trong ®iÒu kiÖn §Þa h×nh cã nhiÒu vËt ch|íng ng¹i 60 40 Vïng ®åi nói 40 30

B¸n kÝnh cong tèi thiÓu cña ®|êng (m) Cho phÐp Cho phÐp trong ®iÒu kiÖn §Þa h×nh cã nhiÒu vËt ch|íng ng¹i 125 60 Vïng ®åi nói 60 30

Tõ 200 ®Õn 1000 D|íi 1.000

IV V

80 60

250 125

NÕu ®Þa h×nh chËt hÑp, b¸n kÝnh cong cña ®|êng ph¶i lµ 15m ®èi víi xe « t« hai cÇu träng t¶i d|íi 30 tÊn vµ 20m - ®èi víi xe « t« 3 cÇu. Trong khoang ®µo, trªn b·i th¶i vµ b·i ®¾p ®Êt, b¸n kinh quay xe ®|îc x¸c ®Þnh theo b¸n kÝnh quay cho phÐp cña nhµ m¸y chÕ t¹o, ®èi víi tõng lo¹i xe vËn chuyÓn ®Êt. 2.28. ë nh÷ng ®o¹n ®|êng vßng, nÕu b¸n kÝnh nhá h¬n 125m mÆt ®|êng « t« hai lµn xe ph¶i ®|îc më réng vÒ phÝa trong nh| chØ dÉn trong b¶ng 3.

7

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

§èi víi ®|êng « t« mét chiÒu, ®|êng cã nhiÒu lµn xe, møc ®é më réng mÆt ®|êng tØ lÖ thuËn víi sè lµn xe cña ®|êng. BÒ réng lÒ ®|êng, trong mäi tr|êng hîp më réng mÆt ®|êng, ®Òu ph¶i gi÷ ®óng quy ®Þnh cña ®iÒu 2.26 cña quy ph¹m nµy. B¶ng 3
B¸n kÝnh ®|êng (m) Møc ®é më réng mÆt ®|êng (m) 90 – 125 1 70 – 80 1,25 40 – 60 1,4 30 2 20 2,25

2.29.

2.30.

§é dèc th«ng th|êng cña ®|êng « t« vËn chuyÓn ®Êt lµ 0,05. §éc dèc lín nhÊt b»ng 0,08. Trong nh÷ng tr|êng hîp ®Æc biÖt (®Þa h×nh phøc t¹p, ®|êng lªn dèc tõ hè mãng vµo má vËt liÖu, ®|êng vµo b·i ®¾p ®Êt….) ®é dèc cña ®|êng cã thÓ n©ng lªn tíi 0,1 vµ c¸ biÖt tíi 0,15. ViÖc x¸c ®Þnh ®é dèc cña ®|êng cßn ph¶i c¨n cø vµo c¸c lo¹i líp phñ mÆt ®|êng NÕu ®|êng vËn chuyÓn ®Êt cã ®é dèc qu¸ dµi vµ lín h¬n 0,08 th× tõng ®o¹n mét cø 600m ®|êng ph¶i cã mét ®o¹n nghØ víi ®é dèc kh«ng qu¸ 0,03, dµi kh«ng d|íi 50m. Trong tr|êng hîp ®|êng võa dèc võa vßng, ®é dèc giíi h¹n cña ®|êng theo trôc tim ph¶i theo quy ®Þnh trong b¶ng 4. Ph¶i b¶o ®¶m tho¸t n|íc theo r·nh däc ®|êng. §é dèc cña r·nh ph¶i lín h¬n 0,003, c¸ biÖt cho phÐp ®é dèc cña r·nh nhá h¬n 0,003 nh|ng kh«ng ®|îc nhá h¬n 0,002. B¶ng 4
50 0,01 45 0,015 40 0,02 35 0,025 30 0,03 25 0,035 20 0,04

B¸n kÝnh ®|êng vßng (m) §é dèc ph¶i gi¶m xuèng b»ng

2.31.

2.32.

Khi ®|êng vËn chuyÓn ®Êt ch¹y qua vïng ®Êt c¸t, c¸t sái nÕu ë tr¹ng th¶i |ít th× chØ cÇn g¹t ph¼ng vµ ®Çm chÆt mÆt ®|êng. NÕu ë tr¹ng th¸i kh«, xe ®i l¹i khã kh¨n th× ph¶i r¶i líp phñ mÆt ®|êng. §|êng lªn xuèng hè mãng, má vËt liÖu, ph¶i th|êng xuyªn gi÷ tèt b¶o ®¶m xe m¸y thi c«ng lªn xuèng b×nh th|êng trong mïa m|a. Khi cÇn thiÕt, trªn c¬ së tÝnh to¸n kinh tÕ, cã thÓ l¸t c¶ mÆt ®|êng hoÆc vÕt xe ®i b»ng tÊm bª t«ng cèt thÐp l¾p ghÐp. NÕu khèi l|îng vËn chuyÓn ®Êt lín vµ thêi gian thi c«ng kÐo dµi, bÒ mÆt ®|êng t¹m ph¶i cã líp phñ kiªn cè. ViÖc x¸c ®Þnh líp phñ mÆt ®|êng ph¶i c¨n cø vµo: - Thêi gian phôc vô cña ®|êng; - C|êng ®é vËn chuyÓn cña tuyÕn ®|êng; - §é dèc cña ®Þa h×nh vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Êt ®ai, khÝ hËu;

8

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

2.33.

2.34.

2.35.

- §iÒu kiÖn sö dông vËt liÖu ®Þa ph|¬ng. ViÖc lùa chän líp phñ mÆt ®|êng cßn ph¶i dùa vµo tÝnh to¸n hiÖu qu¶ kinh tÕ trong thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng c«ng tr×nh. Khi ®|êng thi c«ng ch¹y qua vïng ®Êt yÕu, ®Çm lÇy, vïng ®Êt ngËp óng mµ c|êng ®é vËn chuyÓn d|íi 200 xe trong ngµy vµ ®ªm, trªn c¬ së tÝnh to¸n hiÖu qu¶ kinh tÕ cã thÓ l¸t d|íi hai vÖt b¸nh xe b»ng nh÷ng tÊm bª t«ng cèt thÐp l¾p ghÐp. NÕu ®|êng « t« n»m trªn mÆt ®¸ hè mãng vµ trªn mét khèi ®¸ ®æ th× chØ cÇn phñ lªn mÆt ®|êng líp ®¸ d¨m nhá ®Ó lÊp ph¼ng nh÷ng chç låi lâm. KÝch th|íc lín nhÊt cña ®¸ kh«ng ®|îc v|ît qu¸ 70mm. §|êng vËn chuyÓn cña xe c¹p ®Êt cÇn h¹n chÕ tíi møc thÊp nhÊt sè ®o¹n vßng vµ rÏ ngoÆt, nhÊt lµ ®èi víi ®o¹n ®|êng ®i cã t¶i. §é dèc lín nhÊt cho phÐp cña xe c¹p cho trong b¶ng 5. B¶ng 5
§é dèc lín nhÊt cho phÐp Lo¹i xe c¹p ChiÒu cã t¶i Lªn dèc Xuèng dèc 0,25 0,20 0,15 0,12 ChiÒu kh«ng t¶i Lªn dèc 0,17 0,15 Xuèng dèc 0,30 0,25

C¹p xÝch C¹p b¸nh lèp tù hµnh

2.36.

2.37.

2.38.

BÒ réng mÆt ®|êng cöa vµo vµ ®|êng xuèng dèc cña xe c¹p trong tr|êng hîp ®i mét chiÒu ph¶i lµ (m): Dung tÝch thïng c¹p (m3)Kh«ng nhá h¬n Nhá h¬n 6m3 4,0m Tõ 8 ®Õn 10m3 4,5m Lín h¬n 10m3 5,5m BÒ réng tèi thiÓu cña mÆt b»ng ®ñ ®Ó xe c¹p quay vßng trë l¹i lµ (m): Dung tÝch thïng c¹p (m3)Kh«ng nhá h¬n 3m37,0m 6m312,5m 8m314,0m 10m315,0m Lín h¬n 10m321,0m §|êng thi c«ng ph¶i ®|îc b¶o d|ìng, duy tu th|êng xuyªn, b¶o ®¶m xe m¸y ®i l¹i b×nh th|êng trong suèt qu¸ tr×nh thi c«ng. Ph¶i t|íi n|íc chèng bôi vµ kh«ng ®|îc ®Ó bïn n|íc ®äng trªn mÆt ®|êng. D. §Þnh vÞ dùng khu«n c«ng tr×nh

9

tiªu chuÈn viÖt nam
2.39.

tcvn 4447 : 1987

2.40.

2.41.

2.42.

Tr|íc khi thi c«ng ph¶i tiÕn hµnh bµn giao cäc mèc vµ cäc tim Sau khi bµn giao, ®¬n vÞ thi c«ng ph¶i ®ãng thªm nh÷ng cäc phô cÇn thiÕt cho viÖc thi c«ng, nhÊt lµ ë nh÷ng chç ®Æc biÖt nh| thay ®æi ®é dèc, chç ®|êng vßng, n¬i tiÕp gi¸p ®µo vµ ®¾p vv… Nh÷ng cäc mèc ph¶i ®|îc dÉn ra ngoµi ph¹m vi ¶nh h|ëng cña xe m¸y thi c«ng, ph¶i cè ®Þnh b»ng nh÷ng cäc, mèc phô vµ ®|îc b¶o vÖ chu ®¸o ®Ó cã thÓ nhanh chãng kh«i phôc l¹i nh÷ng cäc mèc chÝnh ®óng vÞ trÝ thiÕt kÕ khi cÇn thiÕt kiÓm tra thi c«ng. Yªu cÇu cña c«ng t¸c ®Þnh vÞ, dùng khu«n lµ ph¶i x¸c ®Þnh ®|îc c¸c vÞ trÝ, tim, trôc c«ng tr×nh, ch©n m¸i ®Êt ®¾p, mÐp - ®Ønh m¸i ®Êt ®µo, ch©n ®èng ®Êt ®æ, ®|êng biªn hè mãng, mÐp má vËt liÖu, chiÒu réng c¸c r·nh biªn, r·nh ®Ønh, c¸c mÆt c¾t ngang cña phÇn ®µo hoÆc ®¾p vv… §èi víi nh÷ng c«ng tr×nh nhá, khu«n cã thÓ dùng ngay t¹i thùc ®Þa theo h×nh c¾t ngang t¹i nh÷ng cäc mèc ®· ®ãng. Ph¶i sö dông m¸y tr¾c ®Þa ®Ó ®Þnh vÞ c«ng tr×nh vµ ph¶i cã bé phËn tr¾c ®¹c c«ng tr×nh th|êng trùc ë c«ng tr|êng ®Ó theo dâi kiÓm tra tim cäc mèc c«ng tr×nh trong qu¸ tr×nh thi c«ng. §èi víi nh÷ng c«ng tr×nh ®Êt ®¾p cã ®Çm nÐn: ®ª ®iÒu, ®Ëp, nÒn c«ng tr×nh vv…. khi ®Þnh vÞ vµ dùng khu«n ph¶i tÝnh thªm chiÒu cao phßng lón cña c«ng tr×nh theo tû lÖ quy ®Þnh trong thiÕt kÕ. §èi víi nh÷ng phÇn ®Êt ®¾p kh«ng ®Çm nÐn, tû lÖ phßng lón tÝnh theo b¶ng 6 (tÝnh theo % cña chiÒu cao). B¶ng 6
Ph|¬ng ph¸p thi c«ng Tªn ®Êt VËn chuyÓn b»ng goßng, m¸y c¹p b¸nh lèp vµ « t« 4 4-10 2 3 6 7 8 5 3 10-20 1,5 2 4 6 6 3 2 ñi xóc, « t« kÐo

ChiÒu cao nÒn ®¾p (m) 4 4 6 10 10 10 4-10 3 4 8 8 9 C¸t mÞn, ®Êt mµu C¸t to, ®Êt c¸t pha, ®Êt pha sÐt nhÑ Nh| trªn, cã lÉn sái §Êt pha sÐt nÆng, sÐt lÉn sái §¸ Mergel, ®¸ v«i nhÑ §Êt sÐt, ®¸ vì §¸ cøng 3 4 8 9 9 6 4

2.43.

Khi ®µo hè mãng d|íi mÆt n|íc b»ng tÇu hót bïn hay tÇu cuèc trong thµnh phÇn c«ng t¸c tr¾c ®Þa ®Þnh vÞ c«ng tr×nh ph¶i x¸c ®Þnh ®|îc nh| sau: - NÕu h×nh d¹ng hè mãng ®èi xøng th× ph¶i x¸c ®Þnh trôc ®èi xøng cña hè mãng.

10

tiªu chuÈn viÖt nam
-

tcvn 4447 : 1987

NÕu hè mãng kh«ng ®èi xøng th× x¸c ®Þnh mét mÐp cña hè mãng vµ mét trôc tim phô tiªu biÓu tuú theo h×nh theo h×nh d¸ng cô thÓ cña hè mãng. Nh÷ng cäc ®Þnh vÞ trôc tim, mÐp biªn vµ cäc mèc cao tr×nh ph¶i dÉn ra ngoµi ph¹m vi ¶nh h|ëng cña thi c«ng b»ng nh÷ng cäc phô. Ph¶i cè ®Þnh cäc phô vµ b¶o vÖ cÈn thËn. Tr¸nh dÉn cäc phô ra khái b·i, trªn ®|êng giao th«ng vµ tíi nh÷ng n¬i cã kh¶ n¨ng lón, xãi, lë, tr|ît ®Êt. 2.44. Khi n¹o vÐt luång l¹ch b»ng tÇu hót bïn hay tÇu cuèc, c«ng t¸c tr¾c ®Þa ®Þnh vÞ c«ng tr×nh ph¶i ®Æc biÖt chó ý tíi nh÷ng ®iÓm sau: - §Æt cäc tiªu trªn tõng mÆt c¾t ngang cña thiÕt kÕ; - Cäc tiªu cÇn c¾m trªn bê. Trªn mçi cäc ph¶i ghi râ sè liÖu mÆt c¾t thiÕt kÕ, kho¶ng c¸ch tíi tim trôc, cao ®é thiªn nhiªn vµ cao ®é thiÕt kÕ cña luång l¹ch; - Cäc tiªu ë trªn bê hay trªn mÆt n|íc ®Òu ph¶i cè ®Þnh v÷ng ch¾c, chèng sãng, chèng xª dÞch vµ kh«ng bÞ ¶nh h|ëng khi thi c«ng; - Ban ®ªm trªn tiªu ph¶i cã ®Ìn hiÖu; - Th|íc ®o n|íc ph¶i ®Æt gÇn n¬i m¸y lµm viÖc, ®|îc cè ®Þnh ch¾c ch¾n vµ sö dông thuËn tiÖn. 3. Thi c«ng c«ng t¸c ®Êt A. San mÆt b»ng 3.1. ChØ b¾t ®Çu tiÕn hµnh san mÆt b»ng c«ng tr×nh c«ng nghiÖp, khu d©n c| vµ nh÷ng mÆt b»ng ®Æc biÖt (s©n bãng ®¸, mÆt b»ng nhµ ga, s©n bay vv…), khi ®· cã thiÕt kÕ san nÒn, ®· c©n ®èi khèi l|îng ®µo ®¾p vµ ®· cã thiÕt kÕ cña tÊt c¶ nh÷ng c«ng tr×nh ngÇm trong ph¹m vi san nªn. 3.2. Khi san nÒn mÆt b»ng ph¶i cã biÖn ph¸p tiªu n|íc. Kh«ng ®Ó n|íc ch¶y trµn nan qua mÆt b»ng vµ kh«ng ®Ó h×nh thµnh vòng ®äng trong qu¸ tr×nh thi c«ng. 3.3. Ph¶i ®æ ®Êt ®¾p nÒn theo tõng líp; bÒ dÇy mçi líp ®Êt t¶i ®Ó ®Çm vµ sè lÇn ®Êm cho mçi líp phô thuéc vµo lo¹i m¸y ®Çm sö dông, hÖ sè ®Çm vµ lo¹i ®Êt ®¾p. Nªn r¶i ®Êt cã ®é dèc 0,005 theo chiÒu tho¸t n|íc. Khi ®¾p ®Êt kh«ng ®Çm nÖn ph¶i tÝnh tíi chiÒu cao phßng lón. Tû lÖ chiÒu cao phßng lón tÝnh theo % ph¶i theo ®óng chØ dÉn trong b¶ng 6 môc 2.42. 3.4. §èi víi tr|¬ng hîp san mÆt b»ng sai lÖch so víi cao tr×nh thiÕt kÕ (®µo ch|a tíi hoÆc ®µo v|ît qu¸ cao tr×nh thiÕt kÕ) ë phÇn ®µo ®Êt cho phÐp nh| sau: - §èi víi ®Êt mÒm: 0,05 khi thi c«ng thñ c«ng vµ 0,1m khi thi c«ng c¬ giíi. - §èi víi ®Êt cøng: +0,1 vµ – 0,2m. Nh÷ng chç ®µo v|ît qu¸ cao tr×nh thiÕt kÕ ph¶i ®|îc lÊp ph¼ng b»ng ®ã hçn hîp. 3.5. BÒ mÆt phÇn ®¾p nÒn b»ng ®¸ cøng ph¶i r¶i líp ®¸ hçn hîp lªn trªn g¹t ph¼ng ®Çm chÆt vµ b¶o ®¶m ®é dèc thiÕt kÕ. 3.6. §èi víi phÇn ®µo, ph¶i san mÆt b»ng tr|íc khi tiÕn hµnh x©y dùng nh÷ng c«ng tr×nh ngÇm. Riªng ®èi víi phÇn ®¾p th× chØ tiÕn hµnh ®¾p sau khi ®· x©y dùng xong c¸c c«ng tr×nh ngÇm trong ph¹m vi phÇn ®¾p ®Êt. B. §µo hµo vµ hè mãng

11

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

3.7.

BÒ réng ®¸y hµo trong x©y dùng l¾p ®Æt ®|êng èng ®|îc quy ®Þnh trong b¶ng 7. B¶ng 7
BÒ réng tèi thiÓu cña ®¸y ®|êng hµo cã v¸ch ®øng, ch|a kÓ phÇn gia cè (m) Ph|¬ng ph¸p l¾p ®Æt ®|êng èng èng thÐp, èng chÊt dÎo èng gang, bª t«ng cèt thÐp vµ èng xi m¨ng ami¨ng èng bª t«ng, bª t«ng cèt thÐp nèi b»ng ngµm, èng sµnh

1. L¾p theo côm, ®|êng kÝnh ngoµi cña èng D lµ: + Nhá h¬n 0,7m 2. L¾p tõng ®o¹n èng ®|êng kÝnh ngoµi D lµ: + Nhá h¬n 0,5m + Tõ 0,5 ®Õn 1,6m + Tõ 1,6 ®Õn 3,5m

D + 0,3 nh|ng kh«ng nhá h¬n 0,7

D + 0,5 D + 0,8 D + 1,4

D + 0,6 D+1 D + 1,4

D + 0,8 D + 1,2 D + 1,4

Chó thÝch: 1) §èi víi ®|êng èng ®|êng kÝnh lín h¬n 3,5m vµ ®èi víi nh÷ng ®o¹n cong bÒ réng ®¸y hµo x¸c ®Þnh theo thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng c«ng tr×nh. 2) Khi ®¸y hµo n»m trªn môc n|íc ngÇm vµ cã m¸i dèc th× bÒ réng ®¸y hµo tèi thiÓu ph¶i b»ng D + 0,5 nÕu ®Æt èng tõng ®o¹n mét vµ D + 0,3 nÕu ®Æt èng theo côm. 3) Khi ®¸y hµo n»m d|íi mùc n|íc ngÇm, cã hÖ thèng tiªu n|íc th× bÒ réng ®¸y hµo ph¶i ®ñ réng ®Ó cã chç ®µo r·nh tiªu, giÕng thu n|íc vµ ®Æt tr¹m b¬m tiªu.

3.8. 3.9.

Trong tr|êng hîp cÇn thiÕt cã c«ng nh©n lµm viÖc d|íi ®¸y hµo th× kho¶ng c¸ch tèi thiÓu gi÷a thµnh èng vµ v¸ch hµo ph¶i lín h¬n 0,7m. ChiÒu réng ®¸y mãng b»ng vµ mãng ®éc lËp tèi thiÓu ph¶i b»ng chiÒu réng kÕt cÊu céng víi líp chèng Èm, kho¶ng c¸ch ®Ó ®Æt v¸n khu«n, neo ch»ng vµ t¨ng thªm 0,2m. Trong tr|êng hîp cÇn thiÕt cã c«ng nh©n lµm viÖc d|íi ®¸y mãng th× kho¶ng c¸ch tèi thiÓu gi÷a kÕt cÊu mãng vµ v¸ch hè mãng ph¶i lín h¬n 0,7m. NÕu hè mãng cã m¸i dèc th× kho¶ng c¸ch gi÷a ch©n m¸i dèc vµ ch©n kÕt cÊu mãng Ýt nhÊt ph¶i lµ 0,3m.

12

tiªu chuÈn viÖt nam
3.10.

tcvn 4447 : 1987

3.11.

3.12.

3.13.

3.14.

3.15.

KÝch th|íc hè mãng trong giai ®o¹n thi c«ng nh÷ng c«ng tr×nh khèi lín (nh| trô cÇu, th¸p lµm l¹nh, ®Ëp bª t«ng vv… ) vµ mãng cña nh÷ng thiÕt bÞ c«ng nghÖ lín (nh| m¸y c¸n thÐp, m¸y Ðp, m¸y rÌn dËp vv…) ph¶i do thiÕt kÕ x¸c ®Þnh. §èi víi ®Êt mÒm, ®|îc phÐp ®µo hµo vµ hè mãng cã v¸ch ®øng kh«ng cÇn gia cè, trong tr|êng hîp kh«ng cã c«ng tr×nh ngÇm bªn c¹nh vµ ë trªn mùc n|íc theo quy ®Þnh sau ®©y: Lo¹i ®Êt:ChiÒu s©u hè mãng: - §Êt c¸t, ®Êt lÉn sái s¹n:Kh«ng qu¸ 1,00m - §Êt c¸t pha:Kh«ng qu¸ 1,25m - §Êt thÞt vµ ®Êt sÐt:Kh«ng qu¸ 1,50m - §Êt thÞt ch¾c vµ ®Êt sÐt ch¾c:Kh«ng qu¸ 2,00m ThiÕt kÕ ph¶i x¸c ®Þnh cô thÓ nh÷ng tr|êng hîp cÇn thiÕt ph¶i gia cè t¹m thêi v¸ch ®øng cña hµo vµ hè mãng, hay ®µo hè mãng cã m¸i dèc, tuú thuéc vµo chiÒu s©u hè mãng, t×nh h×nh ®Þa chÊt c«ng tr×nh (lo¹i ®Êt, tr¹ng th¸i tù nhiªn cña ®Êt, mùc n|íc ngÇm vv… ) tÝnh chÊt t¶i träng t¹m thêi trªn mÐp hè mãng vµ l|u l|îng n|íc tÊm vµo trong hè mãng. Nh÷ng vËt liÖu ®Ó gia cè t¹m thêi v¸ch hµo vµ hè mãng nªn lµm theo kÕt cÊu l¾p ghÐp ®Ó cã thÓ sö dông quay vßng nhiÒu lÇn vµ cã kh¶ n¨ng c¬ giíi hoa cao khi l¾p ®Æt. Nh÷ng tÊm v¸n vµ chèng ®ì b»ng gç ph¶i ®|îc sö dông quay vßng Ýt nhÊt 5 lÇn. Khi ®¾p ®Êt vµo hè mãng ph¶i th¸o gì nh÷ng vËt liÖu gia cè t¹m thêi, chØ ®|îc ®Ó l¹i khi ®iÒu kiÖn kü thuËt kh«ng cho phÐp th¸o gì nh÷ng vËt liÖu gia cè. Trong thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng c«ng tr×nh ph¶i x¸c ®Þnh ®iÒu kiÖn b¶o vÖ vµnh ngoµi hè mãng, chèng n|íc ngÇm vµ n|íc mÆt. Tuú theo ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt c«ng tr×nh vµ thuû v¨n cña toµn khu vùc, ph¶i lËp b¶n vÏ thi c«ng cho nh÷ng c«ng t¸c ®Æc biÖt nh| l¾p ®Æt hÖ thèng h¹ mùc n|íc ngÇm, gia cè ®Êt, ®ãng cäc b¶n thÐp vv… §é dèc lín nhÊt cho phÐp cña m¸i dèc hµo vµ hè mãng khi kh«ng cÇn gia cè trong tr|êng hîp n»m trªn mùc n|íc ngÇm (kÓ c¶ phÇn chÞu ¶nh h|ëng cña mao dÉn) vµ tr|êng hîp n»m d|íi mùc n|íc ngÇm nh|ng cã hÖ thèng tiªu n|íc ph¶i chän theo chØ dÉn ë b¶ng 8. B¶ng 8
§é dèc lín nhÊt cho phÐp khi chiÒu s©u hè mãng b»ng (m) 1,5 Lo¹i ®Êt Gãc nghiªng cña m¸i dèc 56 63 76 Tû lÖ ®é dèc 1:0,67 1:0,5 1:0,25 Gãc nghiªng cña m¸i dèc 45 45 56 3 Tû lÖ ®é dèc 1:1 1:1 1:0,67 5 Gãc nghiªng cña m¸i dèc 38 45 50 Tû lÖ ®é dèc 1:1,25 1:1 1:0,85

§Êt m|în §Êt c¸t vµ c¸t cuéi Èm §Êt c¸t pha

13

tiªu chuÈn viÖt nam
§Êt thÞt §Êt sÐt Hoµng thæ vµ nh÷ng lo¹i ®Êt t|¬ng tù trong tr¹ng th¸i kh« 90 90 90 1:0 1:0 1;0 63 76 63

tcvn 4447 : 1987
1:0,5 1:0,25 1:0,5 53 63 63 1:0,75 1:0,5 1:0,5

Chó thÝch: 1) NÕu ®Êt cã nhiÒu líp kh¸c nhau th× ®é dèc x¸c ®Þnh theo lo¹i ®Êt yÕu nhÊt. 2) §Êt m|în lµ lo¹i ®Êt n»m ë b·i th¶i ®· trªn 6 th¸ng kh«ng cÇn nÐn.

3.16.

3.17.

3.18.

3.19.

3.20.

3.21.

3.22.

3.23.

§èi víi nh÷ng tr|¬ng hîp hè mãng s©u h¬n 5m, hoÆc s©u ch|a ®Õn 5m nh|ng ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt thuû v¨n xÊu, phøc t¹p, ®èi víi nh÷ng lo¹i ®Êt kh¸c víi quy ®Þnh trong b¶ng 8 th× trong thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng c«ng tr×nh ph¶i tÝnh ®Õn viÖc x¸c ®Þnh ®é dèc cña m¸i dèc, sù cÇn thiÕt ®Ó cã an toµn vµ chiÒu réng mÆt c¬ nh»m kÕt hîp sö dông mÆt c¬ ®Ó l¾p ®Æt nh÷ng ®|êng èng kü thuËt phôc vô thi c«ng: ®|êng èng n|íc, khÝ nÐn vv…. Kh«ng cÇn b¹t m¸i dèc hè mãng c«ng tr×nh nÕu m¸i dèc kh«ng n»m trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh. §èi víi hè mãng ®¸ sau khi xóc hÕt ®¸ rêi ph¶i cËy hÕt nh÷ng hßn ®· long ch©n, ®¸ treo trªn m¸i dèc ®Ó ®¶m b¶o an toµn. VÞ trÝ kho vËt liÖu, n¬i ®Ó m¸y x©y dùng, ®|êng ®i l¹i cña m¸y thi c«ng däc theo mÐp hè mãng ph¶i theo ®óng kho¶ng c¸ch an toµn ®|îc quy ®Þnh trong quy ph¹m vÒ kü thuËt an toµn trong x©y dùng. Nh÷ng ®Êt thõa vµ nh÷ng ®Êt kh«ng b¶o ®¶m chÊt l|îng ph¶i ®æ ra b·i th¶i quy ®Þnh. Kh«ng ®|îc ®æ bõa b·i lµm ø ®äng n|íc, ngËp óng nh÷ng c«ng tr×nh l©n cËn vµ g©y trë ng¹i sau thi c«ng. Nh÷ng phÇn ®Êt ®µo tõ hè mãng lªn, nÕu ®|îc sö dông ®Ó ®¾p th× ph¶i tÝnh to¸n sao cho tèc ®é ®Çm nÐn phï hîp víi tèc ®é ®µo nh»m sö dông hÕt ®Êt ®µo mµ kh«ng g©y ¶nh h|ëng tíi tèc ®é ®µo ®Êt hè mãng. Trong tr|êng hîp ph¶i tr÷ ®Êt ®Ó sau nµy sö dông ®¾p l¹i vµo mãng c«ng tr×nh th× b·i ®Êt t¹m thêi kh«ng ®|îc g©y trë ng¹i cho thi c«ng, kh«ng t¹o thµnh s×nh lÇy. BÒ mÆt b·i tr÷ ph¶i ®|îc lu lÌn nh½n vµ cã ®é dèc ®Ó tho¸t n|íc. Khi ®µo hè mãng c«ng tr×nh, ph¶i ®Ó l¹i mét líp b¶o vÖ ®Ó chèng x©m thùc vµ ph¸ ho¹i cña thiªn nhiªn (giã, m|a, nhiÖt ®é vv…), bÒ dµy líp b¶o vÖ do thiÕt kÕ quy ®Þnh tuú theo ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt c«ng tr×nh vµ tÝnh chÊt c«ng tr×nh. Líp b¶o vÖ chØ ®|îc bãc ®i tr|íc khi b¾t ®Çu x©y dùng c«ng tr×nh (®æ bª t«ng, x©y v.v…). §èi víi nh÷ng hè mãng cã v¸ch th¼ng ®øng, kh«ng gia cè t¹m thêi th× thêi h¹n ®µo mãng vµ thi c«ng nh÷ng c«ng viÖc tiÕp theo ph¶i rót ng¾n tíi møc thÊp nhÊt. §ång thêi ph¶i ®Æt biÓn b¸o kho¶ng c¸ch nguy hiÓm trong tr|êng hîp ®µo gÇn nh÷ng n¬i cã c¸c ph|¬ng tiÖn thi c«ng ®i l¹i. KÝch th|íc nh÷ng hè ®µo côc bé cho c«ng t¸c l¾p ®Æt ®|êng èng cho trong b¶ng 9. B¶ng 9
§|êng kÝnh ngoµi cña èng D (m m)

Lo¹i èng

Lo¹i mèi nèi

KÝch th|íc hè ®µo côc bé (m m)

14

tiªu chuÈn viÖt nam
Dµi èng thÐp èng gang èng xi m¨ng Ami¨ng èng bª t«ng Bª t«ng cèt thÐp èng chÊt dÎo Hµn Ngµm Khíp nèi Ngµm khíp nèi TÊt c¶ c¸c lo¹i Cho mäi ®|êng kÝnh Nèi ngµm 0,5 èng sµnh Chó thÝch: Do - §|êng kÝnh ngoµi cña ngµm, khíp nèi, èng lång Cho tÊt c¶ lo¹i D Nhá h¬n 326 Lín h¬n 326 Nhá h¬n 325 Lín h¬n 325 Nhá h¬n 640 Lín h¬n 640 1 0,55 1 0,7 0,9 1 1 0,6

tcvn 4447 : 1987
Réng D0 + 1,2 D0 + 0,5 D0 + 0,7 D0 + 0,5 D0 + 0,7 D0 + 0,5 D0 + 1 D0 + 0,5 D0 + 0,6 S©u 0,7 0,3 0,4 0,2 0,3 0,3 0,4 0,2 0,3

3.24.

Khi sö dông m¸y ®µo mét gÇu ®Ó ®µo mãng, ®Ó tr¸nh ph¸ ho¹i cÊu tróc ®Þa chÊt ®Æt mãng, cho phÐp ®Ó líp b¶o vÖ nh| b¶ng 10. NÕu sö dông m¸y c¹p vµ m¸y ®µo nhiÒu gÇu, líp b¶o vÖ kh«ng cÇn qu¸ 5cm, m¸y ñi - 10cm. B¶ng 10
BÒ dµy líp b¶o vÖ ®¸y máng (cm) khi dïng m¸y ®µo cã dung tÝch gÇu (m3)

Lo¹i thiÕt bÞ 0,25 - 0,4 GÇu ngöa GÇu sÊp GÇu d©y 5 10 15 0,5 - 0,65 10 15 20 0,8 - 1,25 10 20 25 1,5 - 2,5 15 30 3-5 20 30

3.25. 3.26.

3.27.

C¸c xö lý líp b¶o vÖ nh| quy ®Þnh cña ®iÒu 3.22. cña quy ph¹m nµy. CÇn ph¶i c¬ giíi ho¸ c«ng t¸c bèc líp b¶o vÖ ®¸y mãng c«ng tr×nh, nÕu bÒ dµy líp b¶o vÖ b»ng 5 ®Õn 7 cm th× ph¶i thi c«ng b»ng thñ c«ng. Khi hè mãng lµ ®Êt mÒm, kh«ng ®|îc ®µo s©u qu¸ cao tr×nh thiÕt kÕ. NÕu ®Êt cã lÉn ®¸ t¶ng, ®¸ må c«i th× phÇn ®µo s©u qu¸ cao tr×nh thiÕt kÕ, t¹i nh÷ng hßn ®¸ ®ã ph¶i ®|îc bï ®¾p b»ng vËt liÖu cïng lo¹i hay b»ng vËt liÖu Ýt biÕn d¹ng khi chÞu nÐn nh| c¸t, c¸t sái v.v… Lo¹i vËt liÖu vµ yªu cÇu cña dÇm nÐn ph¶i do thiÕt kÕ quy ®Þnh. Tr|íc khi tiÕn hµnh l¾p ®Æt ®|êng èng, nh÷ng chç ®µo s©u qu¸ cao tr×nh thiÕt kÕ ph¶i ®|îc bï ®¾p l¹i nh| chØ dÉn trong ®iÒu 3.26. cña quy ph¹m nµy, ë nh÷ng chç ch|a ®µo tíi cao tr×nh thiÕt kÕ th× ph¶i ®µo mét lßng m¸ng t¹i chç ®Æt èng cho tíi cao tr×nh thiÕt kÕ th× ph¶i ®µo mét lßng m¸ng t¹i chç ®Æt èng cho tíi cao tr×nh thiÕt kÕ. §èi víi ®|êng

15

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

3.28.

3.29.

3.30.

3.31.

3.32.

3.33.

3.34.

hµo lµ mãng cña cao tr×nh thiÕt kÕ. §èi víi ®|êng hµo lµ mãng cña c«ng tr×nh tiªu n|íc th× kh«ng ®|îc ®µo s©u qu¸ cao tr×nh thiÕt kÕ. Trong tr|êng hîp mãng c«ng tr×nh, ®|êng nµo vµ kªnh m|¬ng n»m trªn nÒn ®¸ cøng th× toµn bé ®¸y mãng ph¶i ®µo tíi ®é s©u cao tr×nh thiÕt kÕ. Kh«ng ®|îc ®Ó l¹i côc bé nh÷ng m« ®¸ cao h¬n cao tr×nh thiÕt kÕ. Khi ®µo hè mãng c«ng tr×nh, ®µo hµo ngay bªn c¹nh hoÆc ®µo s©u h¬n mÆt mãng cña nh÷ng c«ng tr×nh ®ang sö dông (nhµ ë, xÝ nghiÖp, c«ng tr×nh, hÖ thèng kÜ thuËt ngÇm v.v…) ®Òu ph¶i tiÕn hµnh theo ®óng quy tr×nh c«ng nghÖ trong thiÕt kÕ thi c«ng, ph¶i cã biÖn ph¸p chèng sôt lë, lón vµ lµm biÕn d¹ng nh÷ng c«ng tr×nh l©n cËn vµ lËp b¶n vÏ thi c«ng cho tõng tr|êng hîp cô thÓ. Khi ®µo hµo vµ hè mãng c«ng tr×nh c¾t ngang qua hÖ thèng kÜ thuËt ngÇm ®ang ho¹t ®éng, tr|íc khi tiÕn hµnh ®µo ®Êt ph¶i cã giÊy phÐp cña c¬ quan qu¶n lÝ hÖ thèng kÜ thuËt ngÇm ®ã hay c¬ quan chøc n¨ng cña chÝnh quyÒn ®Þa ph|¬ng. T×m, mèc giíi h¹n cña hÖ thèng kÜ thuËt ngÇm ph¶i ®|îc x¸c ®Þnh râ trªn thùc ®Þa vµ ph¶i c¾m tiªu cao ®Ó dÔ thÊy. Trong qu¸ tr×nh thi c«ng mãng ph¶i cã sù gi¸m s¸t th|êng xuyªn cña ®¹i diÖn cã thÈm quyÒn thuéc tæ chøc thi c«ng vµ c¬ quan qu¶n lÝ hÖ thèng kÜ thuËt ngÇm ®ã. Khi ®µo hµo vµ hè mãng c«ng tr×nh c¾t ngang qua hÖ thèng kÜ thuËt ngÇm ®ang ho¹t ®éng th× chØ ®|îc dïng c¬ giíi ®µo ®Êt khi kho¶ng c¸ch tõ gÇu xóc tíi v¸ch ®øng cña hÖ thèng lín h¬n 2m vµ tíi mÆt ®¸y lín h¬n 1m. PhÇn ®Êt cßn l¹i ph¶i ®µo b»ng thñ c«ng vµ kh«ng ®|îc sö dông nh÷ng c«ng cô, thiÕt bÞ cã søc va ®Ëp m¹nh ®Ó ®µo ®Êt. Ph¶i ¸p dông nh÷ng biÖn ph¸p phßng ngõa h| háng hÖ thèng kÜ thuËt ngÇm. Trong tr|êng hîp ph¸t hiÖn ra nh÷ng hÖ thèng kÜ thuËt ngÇm, c«ng tr×nh ngÇm hay di chØ kh¶o cæ, kho vò khÝ v.v…kh«ng thÊy ghi trong thiÕt kÕ, ph¶i ngõng ngay lËp tøc c«ng t¸c ®µo ®Êt vµ rµo ng¨n khu vùc ®ã l¹i. Ph¶i b¸o ngay ®¹i diÖn cña nh÷ng c¬ quan cã liªn quan tíi thùc ®Þa ®Ó gi¶i quyÕt. ViÖc lÊp ®|êng ®µo hµo ®· ®Æt ®|êng èng ph¶i tiÕn hµnh theo hai giai ®o¹n. a) Tr|íc tiªn lÊp ®Çy c¸c hè mãng vµ hèc ë c¶ hai phÝa ®|êng èng b»ng ®Êt mÒm, c¸t, sái, cuéi, kh«ng cã cuéi lín, ®Êt thÞt, ®Êt pha sÐt vµ ®Êt sÐt (trõ ®Êt sÐt kh«). Sau ®ã ®¾p líp ®Êt phñ trªn mÆt èng dµy 0,2m nh»m b¶o vÖ èng, c¸c mèi nèi vµ líp chèng Èm. §èi víi èng sµnh, èng xi m¨ng ami¨ng, èng chÊt dÎo, bÒ day líp ®Êt phñ bÒ mÆt b¶o vÖ èng ph¶i lín h¬n 0,5m. b) Sau khi ®· thö vµ kiÓm tra chÊt l|îng èng xong th× tiÕn hµnh ®¾p lÊp phÇn cßn l¹i b»ng bÊt k× lo¹i ®Êt nµo s½n cã b»ng c¬ giíi. Nh÷ng ®¸ t¶ng lín h¬n 200mm th× ph¶i lo¹i bá. Trong qu¸ tr×nh thi c«ng, ph¶i tr¸nh nh÷ng va ®Ëp m¹nh cã thÓ g©y h| háng ®|êng èng bªn d|íi. Tr|íc khi ®Æt èng vµo ®|êng hµo ph¶i r¶i mét líp ®Êt lãt dµy 10 cm ®Ó san ph¼ng ®¸y mãng b»ng c¸t, c¸t pha, c¸t sái. NÕu nÒn lµ c¸t th× kh«ng cÇn r¶i líp ®Öm lãt ®|êng èng.

16

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

3.35.

3.36.

3.37.

3.38.

3.39.

3.40.

3.41.

§èi víi cèng tho¸t n|íc, cèng trong c¸c c«ng tr×nh thuû lîi, viÖc chuÈn bÞ líp ®Öm lãt tr|íc khi ®Æt èng ph¶i tiÕn hµnh theo chØ dÉn cña thiÕt kÕ. §Êt lÊp vµo ®|êng hµo vµ mãng c«ng tr×nh, ®Êt lÊp vµo mãng thiÕt bÞ, nÒn nhµ, mãng m¸y ®Òu ph¶i ®Çm theo tõng líp. §é chÆt cña ®Êt do thiÕt kÕ quy ®Þnh. §èi víi c«ng tr×nh thuû lîi, c«ng t¸c ®¾p ®Êt vµo hè mãng vµ hèc c«ng tr×nh ph¶i tiÕn hµnh theo chØ dÉn cña thiÕt kÕ. Ph¶i sö dông ®Çm m¸y nhá hoÆc ®Çm b»ng thñ c«ng ë nh÷ng n¬i chËt hÑp khã ®Çm b»ng m¸y lín. ViÖc ®¾p ®Êt lÊp vµo ®|êng hµo ®· ®Æt èng, nÕu phÝa trªn kh«ng cã t¶i träng phô (trõ träng l|îng b¶n th©n cña ®Êt ®¾p) cã thÓ tiÕn hµnh kh«ng cÇn ®Çm nÐn, nh|ng däc theo tuyÕn ®|êng èng ph¶i dù tr÷ ®Êt víi khèi l|îng ®ñ ®Ó sau nµy ®¾p bï vµo nh÷ng phÇn bÞ lón. Khi ®|êng hµo, hè mãng c«ng tr×nh c¾t ngang ®|êng giao th«ng, ®|êng phè, qu¶ng tr|êng, khu d©n c|, mÆt b»ng c«ng nghiÖp v.v… th× ph¶i dïng vËt liÖu Ýt biÕn d¹ng khi chÞu nÐn ®Ó lÊp vµo toµn bé chiÒu s©u cña mãng nh| c¸t, c¸t sái, ®Êt lÉn sái s¹n, m¹t ®¸t v.v… NÕu dïng c¬ giíi vµo viÖc ®æ ®Êt, san, ®Çm khi ®¾p lÊp vµo ®|êng hµo vµ hè mãng c«ng tr×nh th× cho phÐp më réng giíi h¹n cña hè mãng t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¬ giíi ho¸ ®¾p lÊp ®Êt, nh|ng ph¶i tÝnh to¸n hiÖu qu¶ kinh tÕ kÜ thuËt cña biÖn ph¸p thi c«ng. Trong tr|êng hîp ®|êng hµo, hè mãng c«ng tr×nh c¾t ngang hÖ thèng kÜ thuËt ngÇm (®|êng èng, ®|êng c¸p ngÇm v.v…) ®ang ho¹t ®éng, trong thiÕt kÕ ph¶i cã biÖn ph¸p b¶o vÖ hÖ thèng kÜ thuËt ngÇm ®ã suèt qu¸ tr×nh thi c«ng. ViÖc ®¾p vµo ®|êng hµo, hè mãng ph¶i tiÕn hµnh theo tr×nh tù sau: - LÊp ®Êt phÝa d|íi cho tíi nöa ®|êng èng (®|êng c¸p) b»ng ®Êt c¸t ®Ó t¹o thµnh líp dì. - Sau khi ®¾p tiÕp hai bªn vµ bªn trªn víi chiÒu dµy lín h¬n 0,5m theo tõng líp, ®Çm chÆt, m¸i dèc ®Êt ®¾p ph¶i b»ng 1) 1. - PhÇn cßn l¹i c«ng t¸c lÊp ®Êt tiÕn hµnh theo chØ dÉn ë ®iÒu 3.33. cña quy ph¹m nµy. Khi lÊp ®Êt ®|êng èng n»m trªn dèc lín h¬n 20 ®é, ph¶i cã biÖn ph¸p gia cè phÇn ®Êt ®· ®¾p ®Ó chèng xãi lë, s¹t, trôi ®Êt. BiÖn ph¸p gia cè ®Êt ph¶i ®|îc tr×nh bµy trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh. C. §µo vµ ®¾p ®Êt NÒn c«ng tr×nh tr|íc khi ®¾p ph¶i ®|îc xö lÝ vµ nghiÖm thu. - ChÆt c©y, ph¸t bôi, bãc hÕt líp ®Êt h÷u c¬. - NÕu nÒn b»ng ph¼ng hoÆc cã ®é dèc tõ 1:10 ®Õn 1:5 th× chØ ®¸nh xêm bÒ mÆt. - NÕu ®é dèc cña nÒn tõ 1:5 ®Õn 1:3 th× ph¶i ®¸nh dËt cÊp kiÓu bËc thang, bÒ réng mçi bËc tõ 2 ®Õn 4m vµ chiÒu cao 2m. §é dèc cña mçi bËc ph¶i nghiªng vÒ phÝa thÊp b»ng 0,01 ®Õn 0,02. NÕu chiÒu cao cña mçi cña mçi bËc nhá h¬n 1m th× m¸i ®øng, nÕu chiÒu cao lín h¬n 1m th× ®Ó m¸i ®Õn 1:0,5.

17

tiªu chuÈn viÖt nam
-

tcvn 4447 : 1987

3.42.

3.43.

3.44. 3.45.

3.46.

3.47.

3.48.

3.49.

NÕu nÒn ®Êt thiªn nhiªn lµ ®Êt c¸t, ®Êt lÉn nhiÒu ®¸ t¶ng th× kh«ng cÇn xö lÝ dËt cÊp. - §èi víi nÒn ®Êt vµ nÒn ®Êt thiªn nhiªn cã tèc ®é dèc lín h¬n 1:3 th× c«ng t¸c xö lÝ nÒn ph¶i tiÕn hµnh theo chØ dÉn cña thiÕt kÕ. §èi víi nÒn ®|êng xe löa vµ nÒn ®|êng « t«: - Khi ®Þa h×nh b»ng ph¼ng hay ë s|ên dèc nhá h¬n 1:10, chiÒu cao cña nÒn ®|êng xe löa d|íi 0,5m vµ chiÒu cao nÒn ®|êng xe « t« d|íi 1m, vµ trong tr|êng hîp ®é dèc ®Þa h×nh tõ 1:10 ®Õn 1:5 nh|ng chiÒu cao nÒn ®¾p nhá h¬n 1m th× cÇn ph¶i d·y cá tr|íc khi ®¾p ®Êt. NÕu ®é dèc ®Þa h×nh tõ 1:10 ®Õn 1:5 vµ chiÒu cao nÒn ®¾p lín h¬n 1m th× kh«ng cÇn ph¶i d·y cá, nh|ng ph¶i cµy xíi, ®¸nh xêm bÒ mÆt tr|íc khi ®¾p ®Êt. Khi ®¾p ®Êt trªn nÒn ®Êt |ít hoÆc cã n|íc, tr|íc khi tiÕn hµnh ®¾p ®Êt ph¶i tiÕn hµnh tiªu tho¸t n|íc, vÐt bïn, khi cÇn thiÕt ph¶i ®Ò ra biÖn ph¸p chèng ®ïn ®Êt nÒn sang hai bªn trong qu¸ tr×nh ®¾p ®Êt. Kh«ng ®|îc dïng ®Êt kh« nhµo lÉn ®Êt |ít ®Ó ®Çm nÐn. ViÖc chän m¸y ®µo ®Êt ph¶i dùa trªn c¬ së tÝnh to¸n kinh tÕ. Tr|íc khi ®¾p ®Êt ph¶i tiÕn hµnh ®Çm thÝ nghiÖm t¹i hiÖn tr|êng víi tõng lo¹i ®Êt vµ tõng lo¹i m¸y ®em sö dông nh»m môc ®Ých: - HiÖu chØnh bÒ dµy líp ®Êt r¶i ®Ó ®Çm; - X¸c ®Þnh sè l|îng ®Çm theo ®iÒu kiÖn thùc tÕ; - X¸c ®Þnh ®é Èm tèt nhÊt cña ®Êt khi ®Çm nÐn. CÇn ph¶i ®¾p ®Êt b»ng lo¹i ®Êt ®ång nhÊt, ph¶i ®Æc biÖt chó ý theo ®óng nguyªn t¾c sau: - BÒ dµy líp ®Êt Ýt thÊm n|íc n»m d|íi líp ®Êt thÊm n|íc nhiÒu ph¶i cã ®é dèc 0,04 ®Õn 0,1 kÓ tõ c«ng tr×nh tíi mÐp biªn. - BÒ mÆt líp ®Êt thÊm nhiÒu n|íc n»m d|íi, líp ®Êt Ýt thÊm n|íc ph¶i n»m ngang. - Trong mét líp ®Êt kh«ng ®|îc ®¾p lÉn lén hai lo¹i ®Êt cã hÖ sè thÊm kh¸c nhau. - CÊm ®¾p m¸i ®Êt b»ng lo¹i ®Êt cã hÖ sè thÊm nhá h¬n hÖ sè thÊm cña ®Êt n»m phÝa trong. - ChØ ®|îc phÐp ®¾p b»ng lo¹i ®Êt hçn hîp gåm c¸t, c¸t thÞt, sái s¹n khi cã má vËt liÖu víi cÊu tróc hçn hîp tù nhiªn. §èi víi c«ng tr×nh thuû lîi, viÖc sö dông ®Êt ®¾p ph¶i theo quy ®Þnh cña thiÕt kÕ. NÕu trong thiÕt kÕ kh«ng quy ®Þnh viÖc sö dông ®Êt ®¾p kh«ng ®ång nhÊt th× ®Êt cã hÖ sè thÊm nhá ph¶i ®¾p ë phÝa th|îng l|u, vµ ®Êt cã hÖ sè thÊm lín h¬n ph¶i ®¾p ë phÝa h¹ l|u c«ng tr×nh. Tr|íc khi ®¾p ®Êt hoÆc r¶i líp ®Êt tiÕp theo ®Ó ®Çm, bÒ mÆt líp tr|íc ph¶i ®|îc ®¸nh xêm. Khi sö dông ®Çm ch©n dª ®Ó ®Çm ®Êt th× kh«ng cÇn ph¶i ®¸nh xêm. Trªn bÒ mÆt nÒn ®¾p, ph¶i chia ra tõng « cã diÖn tÝch b»ng nhau ®Ó c©n b»ng gi÷a ®Çm vµ r¶i ®Êt nh»m b¶o ®¶m d©y chuyÒn ho¹t ®éng liªn tôc t|íi Èm hoÆc gi¶m ®é Èm cña lo¹i ®Êt dÝnh ph¶i tiÕn hµnh bªn ngoµi mÆt b»ng thi c«ng.

18

tiªu chuÈn viÖt nam
3.50.

tcvn 4447 : 1987

3.51.

3.52.

3.53.

3.54.

3.55. 3.56.

3.57.

3.58.

3.59.

Khi r¶i ®Êt ®Ó ®Çm, cÇn tiÕn hµnh r¶i tõ mÐp biªn tiÕn dÇn vµo gi÷a. §èi víi nÒn ®Êt yÕu hay nÒn b·o hoµ n|íc, cÇn r¶i ®Êt gi÷a tr|íc tiÕn ra mÐp ngoµi biªn; khi ®¾p tíi ®é cao 3m th× c«ng t¸c r¶i ®Êt thay ®æi l¹i tõ mÐp biªn tiÕn vµo gi÷a. ChØ ®|îc r¶i líp tiÕp theo khi líp d|íi ®· ®¹t khèi l|îng thÓ tÝch kh« thiÕt kÕ. Kh«ng ®|îc phÐp ®¾p nÒn nh÷ng c«ng tr×nh d¹ng tuyÕn tÝnh theo c¸ch ®æ tù nhiªn, ®èi víi tÊt c¶ c¸c lo¹i ®Êt. Trõ tr|êng hîp ®¾p ®¸ th× cã thÓ kh«ng ®Çm nÐn nh|ng ph¶i cã chiÒu cao dù tr÷ phßng lón nh| ®iÒu 2.42. cña quy ph¹m nµy. §Ó ®¶m b¶o khèi l|îng thÓ tÝch kh« thiÕt kÕ ®Êt ®¾p ë m¸i dèc vµ mÐp biªn khi r¶i ®Êt ®Ó ®Çm, ph¶i r¶i réng h¬n ®|êng biªn thiÕt kÕ tõ 20 ®Õn 40 cm tÝnh theo chiÒu th¼ng ®øng ®èi víi m¸i dèc. PhÇn ®Êt t¬i kh«ng ®¹t khèi l|îng thÓ tÝch kh« thiÕt kÕ ph¶i lo¹i bá vµ tËn dông vµo phÇn ®¾p c«ng tr×nh. NÕu trång cá ®Ó gia cè m¸i ®Êt th× kh«ng cÇn b¹t bá phÇn ®Êt t¬i ®ã. §Êt thõa ë phÇn ®µo cÇn ph¶i tËn dông ®Ó ®¾p vµo nh÷ng chç cã lîi (sau khi tÝnh to¸n hiÖu qu¶ kinh tÕ) nh| ®¾p thªm vµo m¸i dèc cho tho¶i, ®¾p gia t¶i, lÊp chç tròng, lÊp khe c¹n hay ®¾p bê con tr¹ch. §Êt ®æ lªn phÝa bê cao ph¶i ®¾p thµnh bê liªn tôc kh«ng ®øt qu·ng. NÕu ®æ ®Êt ë phÝa bê thÊp th× ph¶i ®¾p c¸ch qu·ng cø 50m ®Ó mét kho¶ng c¸ch réng 3m trë lªn. Khi ®¾p ®Êt ph¶i tÝnh hao hôt trong vËn chuyÓn tõ 0,5% ®Õn 1,5% khèi l|îng tuú theo ph|¬ng tiÖn vËn chuyÓn vµ cù li vËn chuyÓn. KÝch th|íc má vËt liÖu vµ b·i tr÷ ®Êt do thiÕt kÕ x¸c ®Þnh, vµ ph¶i chó ý ®Õn nh÷ng yÕu tè sau: - TØ lÖ hao hôt ®Êt trong vËn chuyÓn. - §é chÆt ®Çm nÐn. - §é lón cña nÒn vµ cña ®Êt ®¾p. - §é t¬i xèp cña ®Êt khi khai th¸c tõ ®Êt nguyªn thæ (®é t¬i xèp cña ®Êt xem phô lôc 3). Trong tr|êng hîp ph¶i x©y cèng th× khi tiÕn hµnh ®¾p ®Êt ph¶i chõa l¹i mÆt b»ng ®ñ ®Ó thi c«ng. Khi tiÕn hµnh lÊp ®Êt lªn cèng, ph¶i r¶i ®Êt tõng líp ®Çm chÆt vµ n©ng chiÒu cao ®Êt ®¾p ®ång thêi ë c¶ hai bªn s|ên cèng. NÕu ®¾p lÊp lªn cèng b»ng ®¸ hçn hîp hay b»ng ®Êt cã lÉn ®¸ t¶ng lín h¬n 100mm th× tr|íc khi tiÕn hµnh lÊp, ph¶i ®¾p líp phñ b¶o vÖ cèng. ChiÒu dµy líp phñ ë hai bªn s|ên ph¶i lín h¬n 1m vµ phÝa trªn mÆt cèng lín h¬n 0,5m. Khi ®µo ®Êt, ph¶i chõa líp b¶o vÖ gi÷ cho cÊu tróc ®Þa chÊt ®¸y mãng kh«ng bä biÕn d¹ng hoÆc ph¸ ho¹i. BÒ dµy cña líp b¶o vÖ ph¶i ®óng theo quy ®Þnh cña ®iÒu 3.24. cña quy ph¹m nµy.

19

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

Nh÷ng chç ®µo s©u qu¸ cao tr×nh thiÕt kÕ ë mÆt mãng ®Òu ph¶i ®¾p bï l¹i vµ ®Çm chÆt. Nh÷ng chç nµo v|ît thiÕt kÕ ë m¸i dèc th× kh«ng cÇn ®¾p bï, nh|ng ph¶i san g¹t ph¼ng vµ l|în chuyÓn tiÕp dÇn tíi ®|êng viÒn thiÕt kÕ. D. Thi c«ng ®Êt b»ng m¸y ®µo, m¸y c¹p, m¸y ñi
Nguyªn t¾c chung

3.60. 3.61.

3.62.

3.63.

3.64. 3.65.

3.66.

Nh÷ng quy ®Þnh cña phÇn nµy ¸p dông cho thi c«ng ®Êt b»ng c¸c lo¹i m¸y lµm ®Êt chÝnh, m¸y ®µo, m¸y g¹t, m¸y ñi, san. Thi c«ng c¬ giíi c«ng t¸c ®Êt chØ ®|îc tiÕn hµnh trªn c¬ së ®· cã thiÕt kÕ thi c«ng (hoÆc biÖn ph¸p thi c«ng) ®|îc duyÖt. Trong thiÕt kÕ thi c«ng ph¶i nªu râ nh÷ng phÇn sau ®©y: - Khèi l|îng, ®iÒu kiÖn thi c«ng c«ng tr×nh vµ tiÕn ®é thùc hiÖn; - Ph|¬ng ¸n thi c«ng hîp lÝ nhÊt; - Lùa chän c«ng nghÖ thi c«ng hîp lÝ cho tõng phÇn, tõng ®o¹n, tõng c«ng tr×nh; - Lùa chän c¸c lo¹i m¸y mãc ph|¬ng tiÖn vËn chuyÓn theo c¬ cÊu nhãm m¸y hîp lÝ nhÊt, phï hîp víi ®iÒu kiÖn kinh tÕ, kÜ thuËt. NÕu s¬ ®å lµm viÖc cña m¸y. Tr|íc khi thi c«ng, ph¶i kiÓm tra ®èi chiÕu, hiÖu chØnh chÝnh x¸c l¹i ®Þa h×nh, ®Þa chÊt thuû v¨n cña c«ng tr×nh vµ cña khu vùc lµm viÖc ®Ó ®Ò ra c¸c biÖn ph¸p kÜ thuËt s¸t hîp vµ an toµn lao ®éng. Ph¶i ®Ò ra c¸c biÖn ph¸p phßng chèng lón, s¹t lë, ngËp lôt, lÇy thôt v.v… khi m|a b·o. Ph¶i ®¸nh dÊu trªn b¶n vÏ thi c«ng vµ thÓ hiÖn trªn thùc ®Þa b»ng c¸c cäc mèc dÔ nh×n thÊy ®Ó b¸o hiÖu cã c¸c c«ng tr×nh ngÇm nh| ®|êng ®iÖn, n|íc, th«ng tin liªn l¹c, cèng ngÇm v.v… n»m trong khu vùc thi c«ng. Ph¶i cã biÖn ph¸p b¶o vÖ c¸c c«ng tr×nh hiÖn cã n»m gÇn c«ng tr×nh ®ang thi c«ng nh|: nhµ cöa, ®|êng x¸, bÖnh viÖn, tr|êng häc, di tÝch lÞch sö v.v… ë c¸c khu vùc cã ®|êng èng khÝ nÐn, nhiªn liÖu, c¸p ®iÖn ngÇm, kho ho¸ chÊt, thuèc næ v.v… ph¶i cã biÓn b¸o khu vùc nguy hiÓm. Ph¶i chän khoang ®µo ®Çu tiªn vµ ®|êng di chuyÓn cña m¸y hîp lÝ nhÊt cho tõng giai ®o¹n thi c«ng c«ng tr×nh. Lùa chän m¸y cµ c¬ cÊu nhãm m¸y hîp lÝ trªn c¬ së c«ng nghÖ thi c«ng tiªn tiÕn, b¶o ®¶m n¨ng suÊt cao, tiªu hao nhiªn liÖu Ýt vµ gi¸ thµnh mét ®¬n vÞ s¶n phÈm thÊp nhÊt. Ph¶i b¶o ®¶m hoµn thµnh khèi l|îng, tiÕn ®é thùc hiÖn vµ phï hîp víi ®Æc ®iÓm vµ ®iÒu kiÖn thi c«ng c«ng tr×nh. C¬ cÊu nhãm m¸y trong d©y chuyÒn c«ng nghÖ thi c«ng ph¶i ®¶m b¶o ®ång bé, c©n ®èi. Tr|íc khi thi c«ng ph¶i dän s¹ch nh÷ng vËt ch|íng ng¹i cã ¶nh h|ëng ®Õn thi c«ng c¬ giíi n»m trªn mÆt ph¼ng nh|: chÆt c©y lín, ph¸ dì c«ng tr×nh cò, di chuyÓn nh÷ng t¶ng ®¸ lín v.v… Ph¶i x¸c ®Þnh râ khu vùc thi c«ng, ®Þnh vÞ ranh giíi c«ng tr×nh, di chuyÓn nh÷ng cäc mèc theo dâi thi c«ng ra ngoµi ph¹m vi ¶nh h|ëng cña m¸y lµm viÖc. Ph¶i chuÈn bÞ chu ®¸o ®iÒu kiÖn an toµn ë mÆt b»ng: c¾m biÓn b¸o nh÷ng n¬i nguy hiÓm, ®¶m b¶o ®ñ ¸nh s¸ng thi c«ng ban ®ªm, quy ®Þnh râ nh÷ng tÝn hiÖu, ®Ìn hiÖu, cßi hiÖu.

20

tiªu chuÈn viÖt nam
3.67.

tcvn 4447 : 1987

3.68.

3.69. 3.70.

3.71.

3.72.

3.73.

C¸n bé kÜ thuËt thi c«ng vµ c«ng tr×nh c¬ giíi ph¶i ®|îc trùc tiÕp quan s¸t mÆt b»ng thi c«ng, ®èi chiÕu víi thiÕt kÕ vµ n¾m v÷ng nhiÖm vô, yªu cÇu thi c«ng c«ng tr×nh tr|íc khi tiÕn hµnh thi c«ng. Ph¶i chuÈn bÞ chu ®¸o tr|íc khi ®|a m¸y ra lµm viÖc. Ph¶i kiÓm tra, xiÕt chÆt, ®iÒu chØnh c¸c c¬ cÊu lµm viÖc, kiÓm tra c¸c thiÕt bÞ an toµn kÜ thuËt. C¸c bé phËn ®µo c¸t ®Êt ph¶i s¾c, nÕu cïn ph¶i thay thÕ phôc håi kÞp thêi ®óng tiªu chuÈn kÜ thuËt. Khi lµm viÖc ph¶i b¶o ®¶m cho m¸y lµm viÖc liªn tôc, ®é tin cËy cao vµ ph¸t huy ®|îc hÕt c«ng suÊt cña m¸y. C¸n bé kÜ thuËt vµ c«ng nh©n l¸i m¸y bay ph¶i chÊp hµnh ®Çy ®ñ vµ nghiªm tóc chÕ ®é bµn giao m¸y t¹i hiÖn tr|êng vµ c¸c quy tr×nh quy ph¹m vÒ qu¶n lÝ sö dông m¸y, söa ch÷a, b¶o d|ìng m¸y vµ c¸c quy ph¹m an toµn vÒ m¸y. Trong giai ®o¹n thi c«ng cao ®iÓm, nhÊt lµ ë nh÷ng c«ng tr×nh träng ®iÓm, cÇn ph¶i tæ chøc thªm bé phËn th|êng trùc söa ch÷a hiÖn tr|êng nh»m kh¾c phôc kÞp thêi nh÷ng h| háng ®ét xuÊt cña xe m¸y, kÞp thêi b«i tr¬n, xiÕt chÆt vµ kiÓm tra an toµn xe m¸y, phôc vô chÕ ®é bµn giao xe m¸y sèng cña thêi k× cao ®iÓm thi c«ng. Trong mïa m|a b·o, ph¶i ®¶m b¶o tho¸t n|íc nhanh trªn mÆt b»ng thi c«ng. Ph¶i cã biÖn ph¸p b¶o vÖ hÖ thèng tho¸t n|íc kh«ng ®|îc ®Ó xe m¸y lµm h| háng hÖ thèng ®ã. Ph¶i cã biÖn ph¸p phßng chèng ngËp, lÇy, lón, tr¬n tr|ît v.v… ®¶m b¶o m¸y ho¹t ®éng b×nh th|êng. NÕu v× ®iÒu kiÖn kh«ng thÓ thi c«ng ®|îc th× tranh thñ ®|a m¸y vµo b¶o d|ìng, söa ch÷a sím h¬n ®Þnh k× kÕ ho¹ch. Nh÷ng quy ®Þnh vÒ thi c«ng c¬ giíi c«ng t¸c ®Êt ®Òu ¸p dông cho tÊt c¶ c¸c lo¹i m¸y lµm ®Êt. §ång thêi ph¶i tu©n theo nh÷ng ®iÓm chØ dÉn trong tµi liÖu sö dông c¶u nhµ m¸y chÕ t¹o. Trong tr|êng hîp m¸y míi sö dông, ph¶i biªn so¹n tµi liÖu h|íng dÉn sö dông m¸y vµ h|íng dÉn cho c«ng nh©n l¸i m¸y tr|íc khi ®|a m¸y ra thi c«ng.
Thi c«ng b»ng m¸y ®µo

3.74.

3.75.

3.76.

3.77.

M¸y ®µo gÇu dïng ®Ó ®µo tÊt c¶ c¸c lo¹i ®Êt. §èi víi ®¸, tr|íc khi ®µo cÇn lµm tíi tr|íc. M¸y ®µo l¾p thiÕt bÞ gÇu d©y, gÇu sÊp, gÇu ngo¹n dïng ®Ó ®µo nh÷ng n¬i ®Êt yÕu, s×nh lÇy, ®µo c¸c hè cã thµnh ®øng, vÐt bïn, b¹t m¸i dèc, ®µo ®Êt rêi v.v… Chç ®øng cña m¸y ®µo ph¶i b»ng ph¼ng, m¸y ph¶i n»m toµn bé trªn mÆt ®Êt, khi ®µo ë s|ên ®åi, nói, tÇng khai th¸c ph¶i b¶o ®¶m kho¶ng c¸ch an toµn tíi bê mÐp m¸i dèc vµ kh«ng ®|îc nhá h¬n 2m. §é nghiªng cho phÐp vÒ h|íng ®æ ®Êt cña m¸y kh«ng ®|îc qu¸ 2 ®é. Khi m¸y lµm viÖc ph¶i theo dâi mÆt khoang ®µo, kh«ng ®Ó t¹o thµnh hµm Õch. NÕu cã hµm Õch ph¶i ph¸ ngay. Kh«ng ®|îc ®Ó m¸y lµm viÖc t¹i c¸c v¸ch ®Êt cã nh÷ng líp ®Êt s¾p ®æ vÒ h|íng m¸y, ph¶i dän hÕt c¸c t¶ng ®¸ long ch©n ë c¸c khoang ®µo ®Ó ®Ò phßng ®Êt ®¸ sôt lë. Khi ®æ ®Êt vµo thïng xe, kho¶ng c¸ch tõ ®¸y gÇu ®Õn thïng xe kh«ng ®|îc cao qu¸ 0,7m. VÞ trÝ cña xe «t« ®øng ph¶i thuËn tiÖn vµ an toµn. Khi m¸y ®µo quay, gÇu m¸y

21

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

3.78. 3.79. 3.80. 3.81.

®µo kh«ng ®|îc ®i ngang qua ®Çu xe, gãc quay ph¶i nhá nhÊt vµ kh«ng ph¶i v|¬n cÇn ra xa khi ®æ ®Êt. L¸i xe «t« ph¶i ra khái buång l¸i khi ®æ ®Êt vµo thïng xe. Khi ®µo ®Êt, ph¶i b¶o ®¶m tho¸t n|íc trong khoang ®µo. §é dèc nÒn khoang ®µo h|íng phÝa ngoµi, trÞ sè ®é dèc kh«ng nhá h¬n 3%. Khi ®µo ph¶i b¾t ®©u tõ chç thÊp nhÊt. ChiÒu cao khoang thÝch hîp víi m¸y ®µo cho trong b¶ng 11. Kh«ng ®|îc võa ®µo võa lªn xuèng cÇn, hoÆc võa lªn xuèng cÇn võa di chuyÓn m¸y. Khi di chuyÓn m¸y ph¶i n©ng gÇu c¸ch mÆt ®Êt tèi thiÓu 0,5m vµ quay cÇn trïng víi h|íng ®i. §èi víi m¸y ®µo b¸nh xÝch ph¶i tÝnh to¸n khèi l|îng thi c«ng ®¶m b¶o cho m¸y lµm viÖc æn ®Þnh mét n¬i. H¹n chÕ tèi ®a m¸y di chuyÓn tù hµnh, cù li di chuyÓn kh«ng ®|îc qu¸ 3km. B¶ng 11
Dung tÝch gÇu cña m¸y ®µo (m3) 0,15 - 0,35 5 10 15 0,5 - 0,8 10 15 20 1,0 - 1,25 10 20 25

Lo¹i ®Êt §Êt t¬i xèp §Êt trung b×nh §Êt ch¾c

3.82. 3.83.

Sau mçi ca lµm viÖc, ph¶i cËy vµ lµm vÖ sinh cho s¹ch hÕt ®Êt b¸m dÝnh vµo gÇu vµo xÝch m¸y ®µo. GÇu m¸y ®µo ph¶i h¹ xuèng ®Êt, cÊm treo l¬ löng. Khi chän « t« vËn chuyÓn phôc vô m¸y ®µo th× n¨ng xuÊt tæng céng cña «t« vËn chuyÓn ®Êt ph¶i lín h¬n n¨ng suÊt cña m¸y ®µo tõ 15 ®Õn 20%. Dung tÝch cña thïng «t« tèt nhÊt lµ b»ng 4 ®Õn 7 lÇn dung tÝch cña gÇu vµ chøa ®|îc mét sè lÇn ch½n cña gÇu m¸y ®µo. Trong tr|êng hîp cù li vËn chuyÓn nhá h¬n 500m vµ ®iÒu kiÖn kh«ng ph¶i dïng m¸y c¹p th× viÖc chän träng t¶i lín nhÊt c¶u «t« phôc vô m¸y ®µo ph¶i phï hîp víi sè liÖu cho trong b¶ng 12. B¶ng 12
0,4 - 0,65 4,5 1 - 1,6 7 2,5 12 4,6 18

Dung tÝch gÇu m¸y ®µo (m3) Träng t¶i lín nhÊt cña «t« phôc vô m¸y ®µo (tÊn)

3.84. 3.85. 3.86.

Träng t¶i hîp lÝ cña «t« phôc vô vËn chuyÓn ®Êt phô thuéc vµo dung tÝch gÇu vµ cù li vËn chuyÓn ®Êt cho trong b¶ng 13. Khi ®µo ®Êt c¸t, c¸t sái, ®Êt c¸t pha cÇn l¾p vµo m¸y ®µo lo¹i gÇu kh«ng r¨ng, lo¹i gÇu liÒn hoÆc lo¹i gÇu cã r¨ng nh|ng dung tÝch lín h¬n b×nh th|êng. ChiÒu cao lín nhÊt cho phÐp cña mÆt khoang ®µo khi ®µo ®Êt kh«ng næ m×n trong b¶ng 14.

22

tiªu chuÈn viÖt nam
B¶ng 13
Cù li vËn chuyÓn (km) 1,5 1,0 1,5 2,0 3,0 4,0 5,0

tcvn 4447 : 1987

T¶i träng hîp lÝ cña «t« (tÊn) ®èi víi dung tÝch gÇu xóc (m3) 0,4 4,5 7 7 7 7 10 10 0,65 4,5 7 7 10 10 10 10 1,0 7 10 10 10 12 12 12 1,25 7 10 10 12 12 18 18 1,6 10 10 12 18 18 18 18 2,5 12 18 18 27 27 27 4,6 27 27 27 40 40 40

B¶ng 14
Dung tÝch gÇu (m ) 0,25 0,4 - 0,5 0,65 - 0,8 1 - 1,25 1,6 - 2,5
3

Gãc nghiªng cña cÇn m¸y xóc (®é) 45 - 60 46 - 60 46 - 60 46 - 60 46 - 60

ChiÒu cao lín nhÊt cho phÐp 4,8 - 5,5 6,6 - 7,8 6,8 - 7,9 8-9 9,3 - 10,8

3.87.

3.88.

M¸y ®µo trang thiÕt bÞ gÇu sÊp vµ gÇu d©y ®Ó thi c«ng ®Êt ë nh÷ng n¬i thÊp h¬n mÆt ph¼ng m¸y ®øng …tr|íc khi ®|a m¸y vµo vÞ trÝ lµm viÖc, ph¶i san b»ng nh÷ng chç gå ghÒ vµ dän s¹ch nh÷ng vËt ch|íng ng¹i trªn mÆt b»ng m¸y ®øng (g¹ch, gç, ®¸ må c«i v.v…). §Ó ®¶m b¶o hiÖu qu¶ lµm viÖc cña m¸y ®µo gÇu sÊp, kÝch th|íc nhá nhÊt cña khoang ®µo kh«ng ®|îc nhá h¬n c¸c trÞ sè cho phÐp trong b¶ng 15. B¶ng 15

Dung tÝch gÇu (m3)

ChiÒu s©u nhá nhÊt cña khoang ®µo (m) §Êt kh«ng dÝnh §Êt dÝnh

ChiÒu réng nhá nhÊt cña ®¸y khoang ®µo (m)

23

tiªu chuÈn viÖt nam
0,25 0,4 - 0,5 0,65 - 0,8 1,0 - 1,25 1,0 1,2 1,5 1,7 1,5 1,8 2,0 2,3

tcvn 4447 : 1987
1,0 1,0 1,3 1,5

Khi ®µo ®Êt b»ng m¸y ®µo gÇu d©y, cÇn chó ý: - §iÒu chØnh gÇu ®Ó gãc c¾t hîp lÝ nhÊt t|¬ng øng víi ®Æc tÝnh vµ tr¹ng th¸i cña ®Êt. - Sö dông tèi ®a c«ng suÊt cña ®éng c¬. - Khi ®µo ®Êt d|íi n|íc, ph¶i dïng gÇu cã lç ®Ó tho¸t n|íc. - ¤ t« vËn chuyÓn vµo lÊy ®Êt ph¶i ®øng ë cù ly sao cho thïng xe n»m ngang tÇm quay cña gÇu ®Êt. CÊm treo hoÆc quay ngang gÇu ®Êt trªn ®Çu xe. 3.90. Khi lµm viÖc víi thiÕt bÞ gÇu ngo¹m, yªu cÇu gÇu ngo¹m ph¶i xóc t¶i lín nhÊt. Khèi l|îng xóc t¶i cña gÇu ngo¹m ®|îc lùa chän theo nhãm ®Êt vµ t|¬ng øng víi dung tÝch gÇu cña m¸y ®µo vµ cho trong b¶ng 16. B¶ng 16
Dung tÝch gÇu cña m¸y ®µo (m3) 0,4 0,65 - 0,8 1,0 - 1,25 1,6 Nhãm ®Êt I, II I, II, III, IV I, II III, IV I, II III, IV Khèi l|îng xóc t¶i cña gÇu ngo¹m (kg) 800 900 - 1450 1150 - 1950 2850 1600 - 2700 4000

3.89.

Thi c«ng b»ng m¸y c¹p 3.91. Cù li vËn chuyÓn thÝch hîp nhÊt cña m¸y c¹p cã ®Çu kÐo trong kho¶ng tõ 400 ®Õn 800m, cù li vËn chuyÓn lín nhÊt kh«ng nªn v|ît qu¸ c¸c hÖ sè cho trong b¶ng 17. B¶ng 17
Lo¹i m¸y c¹p Lo¹i m¸y kÐo cã dung tÝch thïng c¹p: - 5 m3 - 6 m3 - 8 m3 - 10 m3 Cù li vËn chuyÓn lín nhÊt 300 m 500 m 500 - 600 m 600 - 750 m

24

tiªu chuÈn viÖt nam
- 15 m3 Lo¹i tù hµnh cã dung tÝch thïng 6 - 8 m3 - 10 m3 - 15 m3 Lo¹i lín h¬n 153

tcvn 4447 : 1987
900 - 1000 m 1.500 m 2000 m 3000 m 3000 m

3.92.

3.93.

3.94. 3.95.

M¸y c¹p cã ®Çu kÐo b¸nh xÝch dïng thÝch hîp ë nh÷ng n¬i ®Þa d×nh kh«ng cã ®|êng hoÆc lµm ®|êng t¹m thêi thi c«ng ®ßi hái chi phÝ qu¸ cao. M¸y c¹p tù hµnh dïng cã hiÖu qu¶ ë nh÷ng n¬i ®Þa h×nh t|¬ng ®èi b»ng ph¼ng, ®|êng x¸ tèt. Kh«ng dïng m¸y c¹p thi c«ng ë nh÷ng n¬i ®Êt nh·o, dÝnh vµ ®Êt nÆng. Khi thi c«ng cÇn ph¶i chän s¬ ®å di chuyÓn hîp lÝ c¶u m¸y c¹p ®Ó n©ng cao n¨ng suÊt cña m¸y, tuú theo ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh, ®Þa chÊt vµ ®Æc ®iÓm cña c«ng tr×nh thÓ chän s¬ ®å elÝp, sè 8, zÝch z¾c, h×nh thoi däc, h×nh thoi ngang v.v… §é dèc ®|êng t¹m cña m¸y c¹p cho trong b¶ng 18. VÞ trÝ lÊy ®Êt vµ ®æ ®Êt cÇn ph¶i lùa chän ®Ó sù li vËn chuyÓn ng¾n nhÊt vµ kh«ng cã nhiÒu ®|êng vßng vµ nh÷ng chç rÏ ngoÆt. §|êng t¹m thi c«ng ph¶i ®|îc san söa th|êng xuyªn b»ng m¸y ñi hoÆc m¸y c¹p tù sau: B¶ng 18:
§é dèc (%) Lªn 10 - 16 10 - 12 12 - 15 Xuèng 30 19 20 - 25 Ngang 10 - 12 8 - 12 8 - 12 B¸n kÝnh ®|êng vËn chuyÓn (m) 15 - 20 15 - 20 12 - 15

Lo¹i m¸y c¹p Lo¹i ph¶i kÐo ®i kh«ng Cã ®Êt Lo¹i tù hµnh

3.96.

Khi c¾t ®Êt vµo thïng c¹p, ph¶i ®iÒu chØnh tèc ®é hîp lÝ, ®é dèc ®µo nªn lÊy tõ 9 ®Õn 10% vµ ®iÒu chØnh dµy l¸t c¾t sao cho ®Êt chãng vµo ®¸y thïng. ChiÒu dµy l¸t c¾t cÇn tham kh¶o sè liÖu cho trong b¶ng 19. B¶ng 19
C«ng suÊt m¸y kÐo CV §Çu kÐo 100 140 240 §Çu ®Èy 80-90 100 140 C¸t 0,2) 0,3 - ) 0,3 - ) 0,35 ChiÒu dµy l¸t c¾t (m) C¸t pha sÐt 0,15 0,18) 0,25) ¸ sÐt 0,12) 0,2 0,18) 0,25 0,21) 0,3 SÐt 0,09) 0,14 0,14) 0,25 0,21) 0,3

Dung tÝch thïng c¹p (m3) 6 10 15

Chó thÝch:

25

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

Tö lµ sè liÖu cho m¸y c¹p kh«ng cã dÇu m¸y ®Èy, mÉu sè lµ sè liÖu cho m¸y c¹p cã dÇu m¸y ®Èy.

Khi vËn chuyÓn ®Êt vµ ch¹y kh«ng t¶i thïng m¸y c¹p ph¶i ®|îc n©ng lªn c¸ch mÆt ®Êt tõ 0,4 ®Õn 0,5m. Tuú theo ®iÒu kiÖn cho phÐp vµ ®Æc ®iÓm c«ng tr×nh, khi ®æ ®Êt cã thÓ kÕt hîp víi san ®Êt, khi vËn chuyÓn cã thÓ kÕt hîp ®Çm s¬ bé líp ®Êt míi ®æ. 3.98. Sau mçi ca lµm viÖc, ph¶i cËy ®Êt b¸m dÝnh vµo m¸y vµ lµm vÖ sinh thïng c¹p. 3.99. Dïng ®Çu ®Èy phôc vô m¸y c¹p ®Êt trong tr|êng hîp sö dông m¸y c¹p tù hµnh vµ ®iÒu kiÖn ®Êt chÆt. §èi víi ®Êt cÊp III - IV, ph¶i cÇy xíi hoÆc næ m×n lµm t¬i tr|íc. Sè l|îng m¸y c¹p do mét ®Çu ®Èy phôc vô ghi trong b¶ng 20. 3.100. Chç lÊy ®Êt ph¶i cã ®ñ chiÒu dµi ®Ó m¸y lÊy ®Êt ®Çy thïng. Chç ®æ ®Êt ph¶i cã ®ñ chiÒu dµi ®Ó ®æ hÕt ®Êt. 3.101. M¸y c¹p kh«ng ®|îc ®æ trªn ®Çu dèc. Khi m¸y h| háng cÇn ph¶i söa ch÷a, ph¶i ®|a m¸y ®Õn n¬i an toµn. B¶ng 20
Cù li vËn chuyÓn Sè l|îng m¸y c¹p cã mét ®Çu ®Èy phôc vô khi dung tÝch thïng c¹p (m3) (m) 2,25 200 - 250 250 - 400 400 - 500 3 4 4 6 4 4 4 10 3 3 4 15 3 3 4

3.97.

3.102.

3.103. 3.104.

3.105.

Thi c«ng b»ng m¸y ñi M¸y ñi thi c«ng ®Êt cã hiÖu qu¶ nhÊt trong giíi h¹n chiÒu s©u ®µo hoÆc chiÒu cao ®¾p kh«ng qu¸ 2m. Cù li vËn chuyÓn cña m¸y ñi kh«ng ®|îc v|ît qu¸ 100 ®Õn 180m. M¸y ñi sö dông thÝch hîp cho ®Êt cÊp I, II, III. §èi víi ®Êt cÊp IV cÇn lµm t¬i tr|íc. Khi m¸y ñi di chuyÓn ë trªn dèc th×: - §é dèc ñi khi m¸y lªn kh«ng v|ît qu¸ 2 - 5 ®é. - §é dèc khi m¸y xuèng kh«ng v|ît qu¸ 35 ®é. - §é dèc ngang kh«ng qu¸ 30 ®é. Tèc ®é di chuyÓn cña m¸y ñi ph¶i phï hîp víi lo¹i ®Êt, ®iÒu kiÖn lµm viÖc, c«ng suÊt cña m¸y vµ kiÓu m¸y. Tèc ®é hîp lÝ ghi trong b¶ng 21. B¶ng 21
Tªn c«ng viÖc Tèc ®é hîp lÝ

26

tiªu chuÈn viÖt nam
M¸y ñi b¸nh xÝch §µo ®Êt VËn chuyÓn ®Êt Ch¹y kh«ng Ch¹y trªn dèc 2,5 - 8 km) h 4-10 km) h 8-12 km) h 2,1 km) h

tcvn 4447 : 1987
M¸y ñi b¸nh lèp 3,3-10 km) h 6-12 km) h 10-20 km) h 3,6 km) h

3.106. Khi vËn chuyÓn, m¸y ñi kh«ng ch¹y víi tèc ®é cao ®Ó tr¸nh r¬i v·i däc ®|êng. Khi vËn chuyÓn ®Êt xa nªn dïng bµn g¹t cã c¸nh phô l¾p b¶n lÒ ë hai ®Çu vµ sö dông nh÷ng biÖn ph¸p ®Èy ®Êt cã hiÖu qu¶ nh|: ®µo ®Êt theo r·nh, ñi ®Èy song hµnh v.v… 3.107. Khi ®µo ®Êt cøng, cÇn l¾p thªm r¨ng cÇy vµo m¸y ®Ó kÕt hîp xíi ®Êt khi m¸y lïi. 3.108. Khi m¸y ñi di chuyÓn ph¶i n©ng bµn g¹t c¸ch mÆt ®Êt 0,5m. B¸n kÝnh vßng cña ®|êng ph¶i phï hîp víi b¸n kÝnh quay cña m¸y ñi nhÊt lµ ®èi víi m¸y ñi b¸nh lèp. Kh«ng ®|îc ®|a bµn g¹t ra ngoµi m¸i dèc. 3.109. §o¹n ®|êng san thÝch hîp cña m¸y san tù hµnh n»m trong giíi h¹n tõ 400 ®Õn 500m. L|ìi ben san ph¶i ®Æt ë nh÷ng gãc ®é phï hîp nh| quy ®Þnh trong b¶ng 22. B¶ng 22
Lo¹i c«ng viÖc §Æt Khi c¾t ®Êt - Cã xíi b»ng r¨ng - Cã xíi b»ng l|ìi cµy - Kh«ng xíi - Khi chuyÓn ®Êt - Khi san ®Êt - Khi san mÆt b»ng 30 30 - 35 35 - 40 35 - 50 55 - 70 45 - 55 Gãc ®Æt l|ìi ben cña m¸y san (®é) C¾t 40 40 40 35 - 45 50 - 60 40 - 45 §é nghiªng ®Õn 15 15 25 18 20 18

4. Khai th¸c vËt liÖu t¹i má 4.1. Má vËt liÖu cÇn chän ë gÇn c«ng tr×nh, ph¶i tÝnh to¸n lµm ®|êng tíi má víi chi phÝ Ýt nhÊt vµ ®¶m b¶o vËn chuyÓn thuËn lîi nhÊt. ViÖc khai th¸c vËt liÖu kh«ng ®|îc lµm h| háng hoÆc ¶nh h|ëng tíi c«ng tr×nh chÝnh ®ang x©y dùng vµ c¸c c«ng tr×nh hiÖn cã n»m l©n cËn. NÕu vÞ trÝ má n»m trong vïng lßng hå chøa n|íc th× ph¶i tÝnh ®Õn thêi gian sö dông má bÞ rót ng¾n do tÝch n|íc vµo hå chøa lµm ngËp m¸i vµ ®|êng vËn chuyÓn. CÇn chia má vËt liÖu ra lµm nhiÒu tÇng ë c¸c cao tr×nh kh¸c nhau vµ cã kÕ ho¹ch khai th¸c dÇn theo tÇng ®Ó ®¶m b¶o khai th¸c vËt liÖu liªn tôc kh«ng bÞ gi¸n ®o¹n mÆc dï møc n|íc n©ng cao dÇn trong lßng hå trong qu¸ tr×nh tÝch n|íc vµo hå.

27

tiªu chuÈn viÖt nam
4.2.

tcvn 4447 : 1987

4.3.

4.4.

Tr|íc khi khai th¸c vËt liÖu, ph¶i lµm xong c¸c c«ng t¸c chuÈn bÞ cÇn thiÕt vµ lËp biªn b¶n nghiÖm thu. C¸c c«ng tr×nh chuÈn bÞ vµ khai th¸c vËt liÖu ph¶i thÓ hiÖn trong thiÕt kÕ thi c«ng. Trong thiÕt kÕ thi c«ng khai th¸c vËt liÖu, ph¶i x¸c ®Þnh râ chñng lo¹i vµ nhu cÇu m¸y mãc dïng trong viÖc khai th¸c, tr×nh tù khai th¸c, vÞ trÝ cña m¸y mãc trong giai ®o¹n triÓn khai c«ng viÖc, nh÷ng th«ng sè chñ yÕu trong khai th¸c vËt liÖu, chiÒu cao tÇng, bÒ réng mÆt tÇng, ph|¬ng ph¸p khoan, næ m×n, bÒ réng ®|êng hµo vµ ®|êng lß, c¸c tuyÕn ®|êng phôc vô cho khai th¸c vËt liÖu trong tõng giai ®o¹n v.v... ph¶i kiÓm tra l¹i vµ hiÖu chØnh chÝnh x¸c ®é t¬i xèp cña ®Êt trong má ®Ó x¸c ®Þnh nhu cÇu vËn chuyÓn, nhu cÇu vËt liÖu vµ c¸c nhu cÇu kh¸c cho s¸t hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ. HÖ sè chuyÓn ®æi tõ ®Êt tù nhiªn sang ®Êt t¬i cho phÐp ghi trong phô lôc 3. BÒ réng tèi thiÓu cña khoang ®µo khai th¸c ®Êt (lo¹i ®Êt kh«ng næ m×n t¬i tr|íc ph¶i phï hîp víi nh÷ng quy ®Þnh trong ®iÒu 2.26 ®Õn 2.30 cña quy ph¹m nµy nh|ng kh«ng ®|îc nhá h¬n kÝch th|íc quy ®Þnh trong b¶ng 23. B¶ng 23
Lo¹i ph|¬ng tiÖn BÒ réng tèi thiÓu khoang ®µo cho phÐp « t« quay vßng 1800 (m) 16,5 20,5 22,5

Xe hai cÇu träng t¶i d|íi 2 tÊn Xe hai cÇu träng t¶i trªn 2,5 tÊn Xe ba cÇu träng t¶i d|íi 1,2 tÊn

BÒ réng khoang ®µo cho phÐp c¹p quay vßng ph¶i theo ®óng quy ®Þnh trong ®iÒu 2.30. vµ 2.37. quy ph¹m nµy. BÒ réng khoang ®µo ®èi víi ®Êt ®¸ ®ßi hái ph¶i næ m×n t¬i tr|íc ®|îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: ot = a - b + c ot - BÒ réng khoang ®µo (m) A - BÒ réng r¶i ®Êt ®¸ sau khi næ m×n (m) B - BÒ réng ®|êng khoang ch©n tÇng (m) C - BÒ réng ®|êng mét chiÒu theo quy ®Þnh cña ®iÒu 2.25. cña quy ph¹m nµy. ChiÒu dµi khoang ®µo khai th¸c vËt liÖu x¸c ®Þnh theo thiÕt kÕ thi c«ng. Ph¶i x¸c ®Þnh bÒ réng mÆt tÇng khai th¸c theo chñng lo¹i m¸y ®µo vµ ph|¬ng tiÖn vËn chuyÓn ®|îc sö dông. BÒ réng tèi thiÓu mÆt tÇng khai th¸c x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: - §èi víi ®Êt mÒm: o=n+g+d+e - §èi víi ®¸ cøng : o=b+g+d+e

4.5. 4.6.

28

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

4.7.

4.8.

4.9.

4.10.

O - BÒ réng tèi thiÓu mÆt tÇng (m) N - BÒ réng khoang ®µo cña m¸y ®µo hoÆc m¸y c¹p (m) B - BÒ réng cña ®èng ®¸ næ m×n t¬i ra (m) G - Kho¶ng c¸ch cña mÐp khoang ®µo tíi ®|êng vËn chuyÓn. D - BÒ réng mÆt ®|êng vËn chuyÓn (m) E - BÒ réng c¬ an toµn b»ng bÒ réng khèi l¨ng trô bÞ tr|ît theo lÝ thuyÕt ®|îc quy ®Þnh trong quy ph¹m vÒ kÜ thuËt an toµn trong x©y dùng (m). Khi ®ång thêi khai th¸c vËt liÖu cña c¸c tÇng kh¸c nhau th× bÒ réng mÆt tÇng ph¶i t¨ng gÊp ®«i ®Ó ®¶m b¶o sù ho¹t ®éng ®éc lËp cña c¸c tÇng. ChÊt l|îng c«ng t¸c khoan næ m×n khai th¸c ®¸ ë má ®¸ ph¶i ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu sau ®©y: - BÒ réng r¶i ®¸ ®· næ t¬i ph¶i gän. Sè l|îng ®¸ v¨ng bay xa ph¶i h¹n chÕ tíi møc thÊp nhÊt. §¸ t¬i kh«ng ®|îc lÊn sang ®|êng vËn chuyÓn. - V¸ch tÇng kh«ng ®|îc qu¸ låi lâm hoÆc cã nh÷ng chç bÞ khoÐt s©u. - Ch©n tÇng ph¶i xóc vÐt s¹ch, kh«ng ®Ó lái. Ph¶i næ ®Òu tr¸nh cã nh÷ng khèi næ xö lÝ trong qu¸ tr×nh xóc ®¸. - Ph¶i h¹n chÕ ®¸ qu¸ cì tíi møc thÊp nhÊt, næ ph¶i t¬i ®Òu. Khi cÇn dù tr÷ ®¸ qu¸ cì ®Ó l¸t m¸i hoÆc kÌ ®ª, ®Ëp ph¶i cã biÖn ph¸p lùa chän ®¸ qu¸ cì trong ®¸ hçn hîp (hoÆc ph¶i thiÕt kÕ vµ lËp hé chiÕu khoan næ riªng cho mét khèi næ ®Ó lÊy ®¸ qu¸ cì). Ph¶i chän vÞ trÝ b·i tr÷ thuËn tiÖn ®Ó cã thÓ dÔ tr÷ vµ dÔ lÊy khi sö dông. C«ng t¸c bãc tÇng phñ ph¶i tiÕn hµnh tr|íc mét b|íc so víi c«ng t¸c khai th¸c vËt liÖu. Cã thÓ bãc tÇng phñ xong toµn bé råi míi khai th¸c hoÆc tiÕn hµnh bãc tÇng phñ tõng phÇn song song víi khai th¸c tuú theo chØ dÉn trong b¶n vÏ thiÕt kÕ khai th¸c má vËt liÖu. Kh«ng ®|îc ®æ ®Êt ®¸ tÇng phñ lÉn vµo khèi ®¸ khai th¸c lµm vËt liÖu x©y dùng. §Êt ®¸ ë tÇng phñ ph¶i chuyÓn ra ngoµi b·i th¶i bªn ngoµi giíi h¹n thiÕt kÕ cña má vËt liÖu hoÆc tËn dông ®Ó lÊp nh÷ng chç tròng. §é dèc m¸i dèc tÇng khai th¸c trong vµ sau khi ngõng khai th¸c trªn tÇng kh«ng ®|îc lín h¬n ®é quy ®Þnh trong b¶ng 24. B¶ng 24
Gãc giíi h¹n cña m¸i dèc tÇng khai th¸c (®é) trong thêi k× §ang khai th¸c §· ngõng khai th¸c

Lo¹i ®Êt ®¸

HÖ sè ®é r¾n theo thang ®é Pr«st«®ia c«n«p 15-20

1. §¸ rÊt r¾n, dai nh| lo¹i bazan vµ Kvarsit. Nh÷ng lo¹i ®¸ r¾n kh¸c nh| granit poocfia, th¹ch anh, sa

80

75-80

29

tiªu chuÈn viÖt nam
th¹ch vµ ®¸ v«i cùc r¾n 2. Granit ch¾c vµ c¸c lo¹i granit kh¸c, sa th¹ch vµ ®¸ v«i cùc r¾n 3. Sa th¹ch th|êng, diÖp th¹ch sÐt ch¾c, ®¸ v«i th|êng, ®¸ cuéi kÕt, c¸c lo¹i diÖp th¹ch kh¸c, ®¸ phÊn lo¹i ch¾c 4. §Êt sÐt nÆng, d¹ng côc, sÐt mì, ®Êt thÞt nÆng cã lÉn ®¸ d¨m, cuéi sái, ®Êt cuéi lín (kÝch th|íc nhá h¬n 90mm) cã lÉn ®¸ t¶ng 10kg trë xuèng 5. §Êt sÐt mì lo¹i mÒm, ®Êt thÞt, hoµng thæ c¸t ®Êt mµu, than bïn 3-14 3-7

tcvn 4447 : 1987

70-80 60-70

70-75 60-65

1-2 0,6-0,8

45-60 35-45

35-45 25-40

4.11.

Khi khai th¸c má vËt liÖu, ph¶i ®Ó nh÷ng c¬ an toµn, bÒ réng mÆt c¬ ph¶i ®ñ ®Ó cho c¬ giíi ho¹t ®éng, cø c¸ch 1 tÇng khai th¸c ph¶i cã mét c¬ an toµn. Trong tr|êng hîp ®¸ nøt nÎ, ®é dèc cho phÐp cña m¸i tÇng khai th¸c theo quy ®Þnh trong b¶ng 25 (¸p dông cho tr|êng hîp ®· ngõng khai th¸c má vËt liÖu). B¶ng 25
Lo¹i ®Êt ®¸ KÝch th|íc khèi nøt nÎ (cm) 50 30-50 10-30 Gãc giíi h¹n cña ®é dèc m¸i tÇng 70-75 65-70 55-60 50-55 45-50

1. §¸ cøng nøt nÎ theo tõng khèi h×nh ch÷ nhËt 2. §¸ cøng nøt nÎ theo tõng khèi h×nh ch÷ nhËt vµ chÐo 3. §¸ cøng, nøt nÎ nhiÒu 4. §¸ phong ho¸ vì thµnh côc vµ diÖp th¹ch rêi 5. §¸ phong ho¸ m¹nh trong ®ã tr|êng th¹ch hoµn toµn ph©n r·

4.12.

Trong thiÕt kÕ thi c«ng khai th¸c má vËt liÖu, ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p tho¸t n|íc cho hîp lÝ trong tÊt c¶ c¸c giai ®o¹n khai th¸c ®¶m b¶o khai th¸c vËt liÖu liªn tôc, an toµn, kh«ng ®|îc ®Ó n|íc m|a, n|íc ngÇm lµm ngËp má hoÆc g©y trë ng¹i cho c«ng t¸c khai th¸c. §èi víi má ®Êt, trong bÊt k× tr|êng hîp nµo còng kh«ng ®|îc ®Ó ®äng n|íc trong má, ph¶i cã hÖ thèng tiªu n|íc b¶o vÖ n»m bªn ngoµi chu vi khai th¸c ®Êt. Trong má ph¶i cã hÖ thèng tiªu n|íc vµ ®Æt tr¹m b¬m dù phßng khi cã m|a lín. §èi víi má ®¸, tuú theo t×nh h×nh ®Þa chÊt, ®Þa h×nh vµ møc ®é cÇn thiÕt cã thÓ tho¸t n|íc toµn bé hoÆc tõng phÇn cña má.

30

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

§èi víi má c¸t sái, cã thÓ kh«ng cÇn ph¶i tæ chøc tho¸t n|íc nh|ng ph¶i lùa chän thiÕt bÞ khai th¸c hîp lÝ (m¸y ®µo gÇu xÕp, gÇu d©y, tÇu hót vv...), trong ®iÒu kiÖn khai th¸c cã n|íc. 4.13. Khi th«i kh«ng khai th¸c má n÷a th× cÇn ph¶i tu chØnh khu má ®Ó cã thÓ tËn dông vµo nh÷ng c«ng viÖc cã Ých kh¸c nh| lµm hå nu«i c¸, t¹o ®Êt trång trät, trång c©y xanh hay vµo nh÷ng môc ®Ých v¨n ho¸ - sinh ho¹t, c«ng nghiÖp v.v ... 5. Thi c«ng b»ng c¬ giíi thuû lùc 5.1. Nguyªn t¾c chung: PhÇn nµy bao gåm nh÷ng quy ®Þnh b¾t buéc ph¶i tu©n theo khi thi c«ng ®Êt b»ng c¬ giíi thuû lùc ®Ó ®µo hµo, kªnh, hè mãng, båi ®¾p c¸c ®ª, ®Ëp, bê kªnh, khai th¸c vµ vËn chuyÓn ®Êt, c¸t sái. C¸c c«ng t¸c n¾n dßng, chØnh trÞ s«ng cÇn ph¶i tiÕn hµnh b»ng c¬ giíi thuû lùc. ChØ khi nµo kh«ng thÓ ¸p dông ®|îc c¬ giíi thuû lùc míi ®|îc dïng c¸c m¸y ®µo ®Êt kh¸c nh|ng ph¶i cã luËn chøng kinh tÕ kÜ thuËt trong thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng. 5.2. C«ng t¸c chuÈn bÞ: Tr|íc khi thi c«ng c¸c c«ng tr×nh b»ng c¬ giíi thuû lùc ph¶i tiÕn hµnh c¸c c«ng t¸c chuÈn bÞ sau: - X©y dùng c¸c trô së ®Ó ®Æt èng dÉn n|íc, dÉn bïn vµ c¸c c«ng tr×nh kÜ thuËt kh¸c nh»m cung cÊp n¨ng l|îng cho tÇu hót bïn còng nh| c¸c thiÕt bÞ c¬ giíi thuû lùc kh¸c. - C¾m mèc giíi h¹n ®µo vµ c¸c tuyÕn kªnh, hµo, hè mãng. - C¾m c¸c vÞ trÝ c¸c c«ng tr×nh båi ®¾p. - DÉn tuyÕn c¸c ®|êng èng, bê hµo, ®ª quay vµ ®|êng dÉn ®iÖn ®· ®|îc thiÕt kÕ ra ngoµi thùc ®Þa. - LËp c¸c th|íc ®o n|íc chÝnh vµ ®o n|íc kiÓm tra dùa vµo cao tr×nh cña mèc do ®é cao. - X¸c ®Þnh ®|êng ranh giíi cho phÐp tµu hót vµ c¸c ph|¬ng tiÖn c¬ giíi thuû lùc kh¸c ®i l¹i trong ph¹m vi thi c«ng ®Ó tr¸nh va ch¹m vµo c¸c ®|êng d©y c¸p ngÇm d|íi n|íc, ®|êng èng vµ c¸c c«ng tr×nh kh¸c n»m d|íi n|íc. - Lµm c¸c th|íc ®o bïn ë trªn c¸c « båi ®Ó kiÓm tra khèi l|îng c«ng viÖc hoµn thµnh. - X©y c¸c neo chèt vµ c¸c hè thÕ. 5.3. ViÖc ®o ®¹c cÇn tiÕn hµnh tr|íc vµ trong qu¸ tr×nh thi c«ng. 5.4. C¸c sóng phun thuû lùc n»m gÇn c¸c d©y dÉn ®iÖn cao thÕ cÇn ph¶i ®Æt c¸ch xa d©y dÉn kho¶ng c¸ch kh«ng nhá h¬n hai lÇn chiÒu dµi tia phun n|íc ra tõ sóng. Khi thi c«ng, nÕu c¸c ®|êng d©y h¹ thÕ n»m trong tÇm ho¹t ®éng lµm c¶n trë thi c«ng c¬ giíi thuû lùc cÇn ph¶i chuyÓn ®i th× ph¶i tho¶ thuËn víi c¬ quan sö dông ®|êng d©y ®iÖn ®ã. 5.5. ChØ cho phÐp thi c«ng trªn c¸c tuyÕn ®|êng thuû ®ang ho¹t ®éng sau khi ®· kh¶o s¸t ®iÒu kiÖn thi c«ng trªn toµn tuyÕn vµ lo¹i trõ c¸c vËt ch|íng ng¹i ¶nh h|ëng ®Õn thi

31

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

5.6. 5.7.

c«ng. NÕu tr¸nh vËt ch|íng ng¹i ®ã kh«ng thÓ lo¹i th× ph¶i cã biÖn ph¸p vßng tr¸nh víi sù ®ång ý cña c¸c c¬ quan qu¶n lÝ ®|êng s«ng. Khi thi c«ng ®Êt b»ng c¬ giíi thuû lùc ph¶i cã nh÷ng quy ®Þnh vÒ b¶o hé lao ®éng vµ an toµn kÜ thuËt riªng cho c«ng t¸c nµy. Khi thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng vµ lËp ®Þnh møc c«ng t¸c thi c«ng ®Êt b»ng c¬ giíi thuû lùc ph¶i c¨n cø vµo b¶ng ph©n cÊp ®Êt ë phô lôc 2. §µo ®Êt b»ng sóng phun thuû lùc

5.8.

5.9.

5.10. 5.11. 5.12.

5.13.

ViÖc ®µo ®Êt b»ng sóng phun thuû lùc cÇn ph¶i tiÕn hµnh theo mét hoÆc nhiÒu bËc tuú thuéc vµo chiÒu dÇy líp ®Êt cÇn ®µo vµ cÊu t¹o ®Þa chÊt. ChiÒu cao lín nhÊt cña mçi bËc ®|îc chän cã xÐt ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o an toµn trong thi c«ng. ViÖc thi c«ng mçi bËc ®|îc b¾t ®Çu tõ khoang ®µo ®Çu tiªn th«ng th|êng ®Æt ë chç thÊp. KÝch th|íc ®¸y cña khoang ®µo ®Çu tiªn tèi thiÓu lµ 10 x 15m. C¹nh dµi cña hè ®µo ®Çu tiªn theo h|íng song song víi tuyÕn c¸c khoang ®µo. Mçi khoang ®µo ®Çu tiªn cã mét lèi xuèng víi chiÒu réng khoang 5m dïng cho c¶ viÖc ®Æt ®|êng èng. §é dèc cña lèi xuèng trong khoang tõ 1:5 ®Õn 1:10. Quy tr×nh thi c«ng, viÖc chän lo¹i sóng phun vµ c¸c th«ng sè cña nã, tÇn sè dÞch chuyÓn, ph|¬ng ph¸p c¾t bËc, ph|¬ng ph¸p gi¶m nh÷ng chç låi cÇn ph¶i ®|îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ thi c«ng. Khi thi c«ng c¸c lo¹i ®Êt khã xãi, cÇn ph¶i lµm t¬i tr|íc b»ng c¸c ph|¬ng tiÖn c¬ giíi hoÆc næ m×n. §Ó t¨ng hiÖu Ých xãi ®Êt, trong khoang ®µo nªn sö dông c¸c lo¹i sóng phun ®iÒu khiÓn tõ xa ®Ó cã thÓ ®|a sóng vµo gÇn g|¬ng tÇng. Khi dïng sóng phun thuû lùc ®Ó ®µo kªnh, hµo, hè mãng, nÒn ®|êng v.v ... nÕu cÇn ph¶i dän ®¸y mãng th× dïng m¸y ñi hoÆc c¸c m¸y lµm ®Êt kh¸c san ph¼ng ®¸y vµ gom ®Êt l¹i cho sóng phun thuû lùc xãi ®i. BiÖn ph¸p dän líp ®Êt cßn l¹i ë m¸i hè ®µo cÇn ph¶i ®|îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ thi c«ng. Trong tr|êng hîp ®µo nÒn ®|êng s¾t, nÒn ®|êng « t« cã kÕt hîp víi viÖc san nÒn b»ng sóng phun thuû lùc th× sai lÖnh so víi mÆt c¾t thiÕt kÕ ph¶i phï hîp víi sè liÖu cho trong b¶ng 26. B¶ng 26
Sai lÖch cho phÐp so víi mÆt c¾t thiÕt kÕ (m) Lo¹i ®|êng Theo chiÒu ®øng ± 0,1 ± 0,2 Theo chiÒu réng + 0,5 + 0,5 Theo tim ± 0,1 ± 0,2

§|êng s¾t §|êng « t«

32

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

Chó thÝch: Trong tr|êng hîp ®µo réng qu¸ hoÆc s©u qu¸ vµo trong m¸i th× kh«ng cho phÐp ®¾p l¹i, m¸i ph¶i ®|îc b¹t l|în ®Çu cho tíi mÆt c¾t thiÕt kÕ.

§µo ®Êt b»ng tÇu hót bïn 5.14. 5.15. ViÖc ®µo ®Êt b»ng tÇu hót bïn ë c¸c c«ng tr×nh hoÆc ë c¸c má ®Êt ph¶i tiÕn hµnh theo tõng r¹ch víi chiÒu réng ®|îc x¸c ®Þnh theo thiÕt kÕ. ChØ cho phÐp thi c«ng b»ng tÇu hót bïn khi giã nhá h¬n hay b»ng cÊp 4 vµ sãng tíi cÊp 3 vµ ngoµi ra ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh trong c¸c chØ dÉn vÒ vËn hµnh tÇu hót bïn. Khi thi c«ng b»ng c¸c tÇu hót bïn kh«ng tù hµnh ë nh÷ng n¬i kh«ng chèng sãng ®|îc th× cÇn ph¶i cã ph|¬ng ¸n Èn tr¸nh tÇu vµo vÞ trÝ an toµn khi cã d«ng b·o. ChiÒu s©u ®µo ®Êt nhá nhÊt, chiÒu dµy líp b¶o vÖ vµ sai lÖch vÒ kÝch th|íc hè ®µo khi thi c«ng b»ng tÇu hót bïn kh«ng ®|îc nhá h¬n c¸c trÞ sè cho trong b¶ng 27. B¶ng 27
ChiÒu s©u ®µo ®Êt nhá nhÊt (tÝnh tõ cao tr×nh mùc n|íc xuèng) ChiÒu dµy nhá nhÊt cña líp ®Êt b¶o vÖ

5.16.

N¨ng suÊt cña tÇu hót bïn (kÓ c¶ n|íc m3) h)

C¸c sai lÖch cho phÐp

§Êt kh«ng dÝnh

§Êt dÝnh

Theo chiÒu dµi réng theo ®¸y vµ m¸i hè ®µo (vÒ mét phÝa cña hè ®µo) ±2 ± 1,8 ± 1,5 ±1 ± 0,8 ± 0,7 ± 0,6

So víi cao tr×nh thiÕt kÕ cña líp b¶o vÖ ± 0,9 ± 0,7 ± 0,5 ± 0,3 ± 0,3 ± 0,2 ± 0,2

ChiÒu s©u ®µo qu¸ ®¸y kªnh

Lín h¬n 7500 3501 - 7500 2001 - 3500 1001 - 2000 801 - 1000 400 - 800 Nhá h¬n 400

6 5 3,5 2,5 1,8 1,7 1,5

2 1,5 1,25 1 0,7 0,6 0,5

1,1 0,9 0,7 0,5 0,5 0,4 0,3

0,9 0,6 0,5 0,3 0,3 0,2 0,2

5.17.

Khi sö dông c¬ giíi thuû lùc ®Ó ®µo c¸c hè mãng c«ng tr×nh thuû lîi vµ c¸c c«ng tr×nh c«ng nghiÖp th× kh«ng cho phÐp ®µo qu¸ hoÆc lµm bÊt k× mét viÖc g× cã thÓ ph¸ ho¹i cÊu tróc tù nhiªn cña ®¸y mãng c«ng tr×nh. Khi thi c«ng c¸c lo¹i hè ®µo trªn b»ng tÇu hót bïn cÇn ph¶i chõa líp b¶o vÖ.

33

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

5.18.

5.19.

5.20.

5.21.

ChiÒu dÇy líp b¶o vÖ (nhá nhÊt) vµ c¸c sai lÖch cho phÐp vÒ chiÒu réng vµ chiÒu dµi cña hè ®µo khi thi c«ng ®µo ®Êt b»ng tÇu hót bïn ®|îc quy ®Þnh trong b¶ng 27. Khi ®µo hè mãng c¸c c«ng tr×nh thuû lîi b»ng tÇu hót bïn, cho phÐp ®µo theo tõng líp thµnh nhiÒu vÖt. Nh÷ng vÖt ®Çu ®µo khèi l|îng chñ yÕu, nh÷ng vÖt tiÕp theo sau ®µo khèi l|îng ®Êt cßn l¹i hÕt søc cÈn thËn ®Ó b¶o ®¶m cao tr×nh thiÕt kÕ. §èi víi tr|êng hîp m¸i vµ ®¸y kªnh ph¶i gia cè b»ng bª t«ng, bª t«ng ¸t phan, ®¸ x©y v.v... kh«ng cho phÐp ®µo v|ît qu¸ thiÕt kÕ. §èi víi kªnh kh«ng ph¶i gia cè hoÆc gia cè b»ng ®¸ ®æ trong n|íc th× kh«ng cho phÐp chõa l¹i ®Êt ë ®¸y. TrÞ sè ®µo qu¸ cho phÐp cho trong b¶ng 27. Khi trong ®Êt cã lÉn ®¸ lín th× chiÒu s©u ®µo qu¸ ë ®¸y t¨ng lªn 0,2m khi kÝch th|íc ®¸ 60cm; ë ®¸y t¨ng lªn 0,4m khi kÝch th|íc ®¸ 80cm. Khi trong ®Êt cã lÉn ®¸ kÝch th|íc lín h¬n 80cm th× chiÒu s©u ®µo qu¸ cho phÐp ®|îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ thi c«ng cã xÐt ®Õn biÖn ph¸p lo¹i trõ c¸c hßn ®¸ ®ã. Khi ®µo ®Êt trong n|íc, n¹o vÐt c¸c lßng dÉn mµ c¸c m¸i cña chóng kh«ng cÇn ph¶i gia cè th× chiÒu s©u ®µo qu¸ ë ®¸y, trÞ sè sai lÖch cho phÐp theo chiÒu dµi vµ chiÒu réng cña hè ®µo ph¶i n»m trong ph¹m vi quy ®Þnh ë b¶ng 27.
Chó thÝch : Nh÷ng sai sè trong b¶ng 27 chØ dïng cho tÇu hót bïn cã l|ìi phay c¾t ®Êt.

5.22.

5.23.

5.24.

5.25. 5.26.

Khi thi c«ng ®µo ®Êt ë c¸c hå chøa vµ c¸c vòng biÓn ph¶i sö dông lo¹i tÇu hót bïn chuyªn dïng cho hå. Dïng tÇu hót bïn ®µo s«ng ®Ó thi c«ng trªn hå chøa chØ cho phÐp trong tr|êng hîp ®Æc biÖt vµ ph¶i ®|îc c¬ quan ®¨ng kiÓm cÊp giÊy phÐp. TÇu hót bïn di chuyÓn trong lóc lµm viÖc th«ng th|êng ph¶i dïng neo thÕ. NÕu kh«ng cã ®iÒu kiÖn dïng neo thÕ cÇn ph¶i dïng má neo, tèt nhÊt lµ lo¹i mét má, cã träng l|îng 100 ®Õn 1500kg tuú thuéc vµo lùc kÐo cña têi. §èi víi ®Êt c¸t cÇn tiÕn hµnh ®µo cïng mét lóc trªn suèt c¶ chiÒu s©u cña khoang ®µo ®Ó ®Êt sôt do t¸c dông cña träng l|îng b¶n th©n. Trong tr|êng hîp nµy cÇn chó ý ®Õn sai sè cho phÐp vÒ chiÒu s©u thiÕt kÕ. §èi víi ®Êt dÝnh ph¶i ®µo tõng líp vµ tÇu hót bïn ph¶i cã dao phay ®Êt ®¸nh t¬i ®Êt ®Ó hót. Trong viÖc chän má khai th¸c ®Êt, nÕu n¬i khai th¸c ®Êt n»m gÇn c«ng tr×nh chÞu ¸p lùc n|íc th× thiÕt kÕ ph¶i kiÓm tra l¹i ®iÒu kiÖn thÊm vµo trong nÒn c«ng tr×nh vµ ®é æn ®Þnh cña c«ng tr×nh. VËn chuyÓn ®Êt b»ng thuû lùc

5.27.

5.28.

TÊt c¶ nh÷ng èng dÉn bïn cã ¸p tr|íc khi thi c«ng ph¶i thö nghiÖm víi ¸p lùc c«ng t¸c lín nhÊt. Møc ®é chÝnh x¸c vÒ l¾p r¸p vµ ®é bÒn v÷ng cña ®|êng èng trong thi c«ng ph¶i ®|îc tu©n theo c¸c yªu cÇu kÜ thuËt trong c¸c chØ dÉn vµ ph¶i ®|îc nghiÖm thu tr|íc khi ®|a vµo sö dông. TuyÕn chÝnh cña ®|êng èng dÉn bïn ®|îc x¸c ®Þnh trong thiÕt kÕ thi c«ng xuÊt ph¸t tõ vèn ®Çu t| vµ chi phÝ vËn hµnh Ýt nhÊt.

34

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

ViÖc chän vËn tèc trung b×nh, cù li vËn chuyÓn bïn vµ ®|êng kÝnh cña èng dÉn bïn ®|îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së tÝnh to¸n kinh tÕ kÜ thuËt. TuyÕn cña c¸c ®|êng èng dÉn bïn chÝnh ph¶i chän cã xÐt ®Õn viÖc bïn cã thÓ tù ch¶y hoµn toµn khi cÇn x¶ bïn. ë nh÷ng chç thÊp trªn ®o¹n èng dÉn bïn cÇn bè trÝ van x¶ cã n¾p, cßn ë nh÷ng chç cao ph¶i cã van tho¸t h¬i. Kh«ng cho phÐp ®|êng èng dÉn bïn chØnh cã gãc quay ®ét ngét trªn mÆt b»ng còng nh| trªn mÆt ®øng. B¸n kÝnh cña khuûu cong kh«ng ®|îc nhá h¬n 2 ®Õn 6 lÇn ®|êng kÝnh èng. ë n¬i gãc quay lín h¬n 15 ®é th× c¸c èng dÉn bïn ph¶i ®|îc neo chÆt. Khi nèi c¸c èng dÉn bïn chÝnh b»ng c¸c mèi hµn vµ b»ng mÆt bÝch cÇn l¾p c¸c thiÕt bÞ phßng co gi·n do nhiÖt ®é g©y ra, kho¶ng c¸ch gi÷a chóng Ýt nhÊt lµ 500m. Trong tr|êng hîp nèi ®|êng èng b»ng mèi nèi th¸o l¾p nhanh th× kh«ng cÇn thiÕt ph¶i ®Æt c¸c thiÕt bÞ phßng co gi·n. Khi sö dông m¸y b¬m bïn cao ¸p ®Ó thi c«ng (cét n|íc lín h¬n 60m) th× kh«ng cho phÐp sö dông c¸c èng ®· mßn qu¸ 30%. §Ó t¨ng thêi gian sö dông èng dÉn bïn vµ ®Æc biÖt lµ mèi nèi vµ c¸c phô tïng, quy ®Þnh ph¶i thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p nh»m ng¨n ngõa hao mßn tËp trung nh| sau: a) §Þnh k× xoay èng 1) 3 vßng. b) §Þnh k× söa ch÷a c¸c mÆt nèi vµ phô tïng cña ®|êng èng dÉn bïn. Trong tr|êng hîp èng dÉn bïn c¾t qua ®|êng s¾t, ®|êng « t« vµ c¸c tuyÕn c«ng tr×nh kÜ thuËt kh¸c vµ c¶ trong tr|êng hîp ®|êng èng dÉn bïn ®Æt gÇn c«ng tr×nh cÇn ®|îc sù tho¶ thuËn cña c¸c c¬ quan qu¶n lÝ c¸c c«ng tr×nh ®ã. C¸c ®|êng èng dÉn bïn cÇn ph¶i ®Æt c¸ch ®|êng d©y ®iÖn vµ ®|êng d©y th«ng tin mét kho¶ng c¸ch kh«ng nhá h¬n 25m. Ngoµi ra cÇn ph¶i phèi hîp víi c¬ quan n¨ng l|îng vµ b|u ®iÖn ®Æt c¸c thiÕt bÞ che ch¾n vµ b¶o vÖ ®|êng d©y t¶i ®iÖn vµ ®|êng d©y th«ng tin kh«ng cho n|íc vµ bïn b¾n vµo. Trong tr|êng hîp ®|êng èng dÉn bïn giao nhau hoÆc ®Æt s¸t ®|êng d©y t¶i ®iÖn th× cÇn ph¶i tiÕp ®Êt cho èng. §iÖn trë tiÕp ®Êt kh«ng ®|îc v|ît qu¸ 10 ¤m. Båi ®¾p c¸c c«ng tr×nh ®Êt 5.35. 5.36. Quy tr×nh c«ng nghÖ båi ®¾p c¸c c«ng tr×nh ph¶i ®|îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ xuÊt ph¸t tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm vµ ®iÒu kiÖn thi c«ng cô thÓ vµ ph|¬ng ph¸p båi ®¾p. Khi x¸c ®Þnh tr÷ l|îng ®Êt trong má, ngoµi khèi l|îng x¸c ®Þnh theo mÆt c¾t cña c«ng tr×nh, trong thiÕt kÕ ph¶i tÝnh thªm khèi l|îng tæn thÊt do: a) Lón cña nÒn c«ng tr×nh. b) §Êt ®|îc nÐn chÆt trong c«ng tr×nh. c) §Êt bÞ tr«i khi båi phÇn d|íi n|íc cña c«ng tr×nh.

5.29.

5.30.

5.31. 5.32.

5.33.

5.34.

35

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

5.37.

5.38.

5.39.

5.40.

d) §Êt bÞ tr«i do m|a d«ng. e) Båi réng qu¸ mÆt c¾t thiÕt kÕ trong ph¹m vi cho phÐp. f) Tæn thÊt do c«ng nghÖ khi lÊy còng nh| khi x¶ bïn. CÇn lÊy chiÒu cao phßng lón b»ng 1,5% chiÒu cao c¶u c«ng tr×nh khi ®Êt båi lµ ®Êt pha c¸t, ®Êt pha sÐt vµ b»ng 0,75% khi ®Êt båi lµ c¸t vµ c¸t sái. PhÇn dù tr÷ bÞ tr«i do m|a d«ng lÊy b»ng 0,5 ®Õn 2% khèi l|îng. Kh«ng cho phÐp båi thiÕu chiÒu cao vµ m¸i dèc so víi mÆt c¾t thiÕt kÕ. Cho phÐp båi réng h¬n m¸i (®|êng vu«ng gãc víi m¸i) nh| sau: - Kh«ng lín h¬n 0,2m ®èi víi tÇu hót bïn cã c«ng suÊt 2500m3) h (kÓ c¶ n|íc) vµ 0,4 ®èi víi tÇu cã c«ng suÊt lín h¬n. - Khèi l|îng ®Êt båi qu¸ trong ph¹m vi cho phÐp ®· quy ®Þnh vµ khèi l|îng san, b¹t m¸i ph¶i ®|îc tÝnh ®Õn trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh. Khi båi nÒ ®|êng s¾t, « t«, sai sè cho phÐp vÞ trÝ tim tuyÕn so víi thiÕt kÕ nh| sau: - §èi víi ®|êng s¾t ± 0,1m; ®èi víi ®|êng « t« ± 0,2m. - ChiÒu réng nÒn ®|êng cho phÐp båi v|ît qu¸ 0,2m vµ kh«ng cho phÐp båi thiÕu. Kh«ng cho phÐp båi thiÕu khèi l|îng khi båi c¸c b·i. ChiÒu cao båi v|ît qu¸ (tÝnh trung b×nh sè häc) trªn toµn bé mÆt cña b·i båi kh«ng ®|îc v|ît qu¸ 0,1m. ë côc bé nh÷ng ®o¹n riªng biÖt, ®é cao sai lÖch so víi cao tr×nh thiÕt kÕ cho phÐp kh«ng lín h¬n - 0,2m vµ + 0,3. Khi cÇn x©y dùng ®ª qu©y c¸c c«ng tr×nh th× trong giai ®o¹n ®Çu cho phÐp ®¾p ®ª qu©y b»ng ®Êt c¸t vµ c¸t lÉn sái. NÕu kh«ng cã c¸c lo¹i ®Êt trªn th× ®¾p b»ng lo¹i ®Êt cã t¹i chç nh|ng kh«ng ph¶i ®¾p ra ngoµi ph¹m vi mÆt c¾t cña c«ng tr×nh chÝnh. ë nh÷ng n¬i ngËp n|íc hoÆc ®Çm lÇy còng nh| trong c¸c ®iÒu kiÖn kh¸c (®Ò cËp trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh), ®ª qu©y ë giai ®o¹n ®Çu cã thÓ ®¾p b»ng c¸t båi. Khi cã c¸c tæn thÊt do m¸i tù nhiªn qu¸ lín so víi mÆt c¾t thiÕt kÕ ph¶i ®|îc xÐt ®Õn trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh. ë nh÷ng chç ®Êt lÇy, cÇn ph¶i tÝnh to¸n khèi l|îng ®Êt dù phßng cho viÖc båi v|ît qu¸ mÆt c¾t c¶i c¸c ®ª qu©y trong giai ®o¹n ®Çu, c¸c b·i ®Ó ®Æt c¸c èng dÉn bïn vµ ®|êng « t« ®i l¹i. §èi víi nh÷ng c«ng tr×nh thi c«ng b»ng ph|¬ng ph¸p båi mµ m¸i cña nã ®ßi hái ph¶i gia cè th× c¸c bê b·i tõng phÇn hoÆc toµn phÇn ph¶i bè trÝ ngoµi mÆt c¾t cña c«ng tr×nh. Cho phÐp sö dông ph|¬ng ph¸p båi mét phÝa cã mét m¸i xo¶i tù do trong tr|êng hîp x©y dùng c«ng tr×nh chÞu ¸p, ®ång nhÊt, cã m¸i xo¶i bÐ vµ gia cè nhÑ, khi cã luËn chøng sö dông ph|¬ng ph¸p nµy trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh. Khi båi c¸c c«ng tr×nh, båi lÊp c¸c hå, båi thµnh ®èng, thµnh b·i th× c«ng t¸c chuÈn bÞ nÒn ph¶i ®|îc ®Ò cËp ®Õn trong thiÕt kÕ tæ chøc thi c«ng vµ ph¶i tu©n theo c¸c yªu cÇu sau: Däc theo mÐp c¸c c«ng tr×nh, c¸c ®Þa ®iÓm cÇn båi ph¶i lµm c¸c r·nh tho¸t n|íc vµ tr¸nh lµm lÉy ho¸ c¸c vïng xung quanh.

5.41.

5.42.

36

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

5.43.

5.44. 5.45.

5.46.

5.47. 5.48.

5.49. 5.50. 5.51.

C¸c nÒn ®|êng s¾t, « t« còng nh| c¸c c«ng tr×nh kh¸c n»m ë vïng ®ang båi ph¶i ®|îc b¶o vÖ b»ng c¸c bê bao hoÆc c¸c r·nh tiªu n|íc khái ®Ó h| háng do n|íc g©y nªn. Khi c|êng ®é båi lín th× viÖc rót n|íc tõ th©n c«ng tr×nh cã thÓ tiÕn hµnh b»ng c¸ch sö dông c¸c thiÕt bÞ rót n|íc (giÕng tiªu n|íc, b¬m ch©m kim v.v...) nh|ng ph¶i cã c¬ së tÝnh to¸n kinh tÕ kÜ thuËt. Khu ®ang båi th|êng ph¶i ®|îc b¶o vÖ chèng n|íc lò. Tr|íc khi thi c«ng båi ®Êt, c¸c èng tiªu n|íc n»m trong c«ng tr×nh ph¶i ®|îc b¶o vÖ b»ng c¸ch ®æ c¸c líp c¸t cã chiÒu dµy 1 - 2m hoÆc b»ng c¸c ph|¬ng ph¸p kh¸c ®|îc xÐt trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh. Båi c¸c khe, bông vßm cña c¸c c«ng tr×nh bª t«ng hay g¹ch ®¸ x©y ph¶i theo tÝnh to¸n, trong ®ã ph¶i kiÓm tra vÒ thÊm vµ ¸p lùc thuû tÜnh sinh ra do båi. Båi c¸c phÇn chÝnh cña c«ng tr×nh b»ng ®Êt bïn, ®Êt c¸t pha, hay ®Êt pha sÐt ph¶i ®¶m b¶o sù ®ång nhÊt vÒ thµnh phÇn h¹t cña ®Êt båi trªn toµn bé bÒ mÆt vµ bÒ dÇy cña c¸c phÇn chÝnh ®ã. BiÖn ph¸p båi ph¶i quy ®Þnh râ trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh. Tr|íc khi ngõng båi trong mét thêi gian dµi (sau nµy l¹i båi tiÕp) th× bÒ mÆt ®· båi ph¶i ®|îc dän s¹ch vµ tiªu tho¸t hÕt c¸c vòng n|íc ®äng. Sau mét thêi gian dµi ngõng båi, tr|íc khi tiÕn hµnh båi th× bÒ mÆt b·i båi còng ph¶i dän s¹ch vµ lËp biªn b¶n nghiÖm thu mÆt b·i. Sau khi ®· båi xong c¸c c«ng tr×nh d©ng n|íc th× c¸c giÕng, c¸c èng tho¸t n|íc ph¶i ®|îc xö lÝ theo thiÕt kÕ. C¸c bé phËn cña trô gç ®ì èng, m¸ng dÉn bïn ph¶i dän hÕt kh«ng ®|îc ®Ó l¹i trong th©n c«ng tr×nh (trõ c¸c cét cho phÐp ®Ó l¹i trong th©n c«ng tr×nh). PhÇn trªn cña c¸c giÕng x¶ n|íc, c¸c cét vµ c¸c thanh gi»ng cña c¸c dµn ph¶i moi ra vµ c¾t ë ®é s©u kh«ng nhá h¬n 0,5m so víi cao tr×nh thiÕt kÕ, c¸c cét dµn phô ph¶i rót ra khái th©n c«ng tr×nh. C¸c èng x¶ n|íc ë c¸c « båi ph¶i chÊt t¶i ®Ó tr¸nh hiÖn t|îng èng næi. Khi båi c¸c c«ng tr×nh d©ng n|íc ph¶i cã c¸c m¸ng ng¨n ngõa hiÖn t|îng thÊm däc ®|êng èng. Khi th¶i ®Êt båi cÇn ph¶i chó ý ®Õn c«ng tr×nh l¾ng bïn vµ x¶ n|íc. Khi cã yªu cÇu cao h¬n vÒ ®é s¹ch cña n|íc x¶ th× ph¶i x©y dùng c¸c hÖ thèng l¾ng trong n|íc. Båi ®¾p c«ng tr×nh cÇn tiÕn hµnh víi tèc ®é sao cho n|íc trong ®Êt kÞp tho¸t ra hÕt. Tèc ®é båi ®¾p do thiÕt kÕ quy ®Þnh. Quy ®Þnh tèc ®é lín nhÊt båi ®¾p c«ng tr×nh nh| sau: + Båi ®¾p trªn nÒn thÊm n|íc: - B»ng c¸t nhá h¹t: 0,4 ®Õn 0,6m) ngµy ®ªm. - B»ng c¸t h¹t trung: 0,6 ®Õn 0,8m) ngµy ®ªm. - B»ng c¸t h¹t to, ®Êt c¸t lÉn sái s¹n: 0,8 ®Õn 1,5 m) ngµy ®ªm. - B»ng sái s¹n: Nhá h¬n 2m) ngµy ®ªm. + Båi ®¾p trªn nÒn kh«ng thÊm n|íc: - B»ng c¸t nhá h¹t: 0,2 ®Õn 0,4 m) ngµy ®ªm.

37

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

- B»ng c¸t h¹t trung: 0,4 ®Õn 0,6 m) ngµy ®ªm. - B»ng c¸t h¹t to, ®Êt c¸t lÉn sái s¹n: 0,6 ®Õn 1 m) ngµy ®ªm. - B»ng sái s¹n: nhá h¬n 1,5 m) ngµy ®ªm. 5.52. Khi båi ®¾p c«ng tr×nh trong n|íc cÇn chó ý nh÷ng ®iÓm sau ®©y: - Tèc ®é båi ®¾p kh«ng h¹n chÕ. - Nh÷ng h¹t nhá bÞ tr«i v× trong qu¸ tr×nh båi ®¾p chóng ë tr¹ng th¸i l¬ löng trong n|íc - §é chÆt cña ®Êt båi ®¾p trong n|íc nhá h¬n khi båi trªn c¹n nh|ng sau khi æn ®Þnh th× ®¹t ®|îc ®é chÆt nh| båi ®¾p trªn c¹n. - M¸i dèc c«ng tr×nh ë trong n|íc nhá h¬n trªn c¹n nh|ng sau khi æn ®Þnh th× sau mét thêi gian sÏ xo¶i h¬n. 6. C«ng t¸c n¹o vÐt trong n|íc 6.1. Nguyªn t¾c chung. PhÇn nµy bao gåm nh÷ng quy ®Þnh ph¶i tu©n theo khi thi c«ng n¹o vÐt c¸c s«ng ngßi, kªnh r¹ch, hµo, hå t¹o nªn ®é s©u cÇn thiÕt phôc vô cho c«ng t¸c giao th«ng, thuû lîi, x©y dùng c¸c hè mãng c«ng tr×nh thuû c«ng vµ c¸c m¹ng l|íi thuËt, khai th¸c má ®Êt... b»ng c¸c lo¹i tÇu hót vµ tÇu cuèc. 6.2. Khi tiÕn hµnh c¸c c«ng t¸c n¹o vÐt, cÇn ph¶i chó ý tu©n theo c¸c quy ®Þnh vËn hµnh kÜ thuËt, an toµn kÜ thuËt, c¸c thiÕt bÞ c«ng nghÖ, thiÕt bÞ tÇu thuyÒn khi thi c«ng n¹o vÐt, c¸c chØ dÉn dµnh cho c«ng nh©n vµ c¸n bé thi c«ng n¹o vÐt trong n|íc. 6.3. CÇn ph¶i cã c¸c sè liÖu vÒ ®iÒu kiÖn thi c«ng vµ c¸c sè liÖu vÒ ®Þa chÊt thuû v¨n, ®Þa chÊt khÝ t|îng ë n¬i thi c«ng n¹o vÐt. Ph¶i biÕt cao tr×nh mÆt n|íc (cã thÓ cao tr×nh gi¶ ®Þnh) chÕ ®é th«ng tµu thuyÒn, c¸c ngµy b¾t ®Çu vµ kÕt thóc th«ng tµu thuyÒn, cÊp vµ h|íng cña sãng, giã. TÇm nh×n xa ë c¹n vµ ë d|íi n|íc, dao ®éng nhiÖt ®é kh«ng khÝ, vËn tèc vµ h|íng dÉn cña dßng n|íc ch¶y, chÕ ®é thuû triÒu v.v... C¸c chØ tiªu vÒ ®Êt nh| ®é tan r·, tr|¬ng në, tÝnh kÕt dÝnh, tÝnh lón, tÝnh æn ®Þnh, t×nh h×nh c¸t ch¶y, trÞ sè vÒ m¸i dèc cè ®Þnh, t¹m thêi trªn kh« vµ m¸i xo¶i tù nhiªn d|íi n|íc. 6.4. ViÖc chän lo¹i tÇu n¹o vÐt tuú thuéc vµo tÝnh chÊt vµ ®iÒu kiÖn cña c«ng viÖc, c¸c tÝnh chÊt cña ®Êt ®µo, c¸c lo¹i tÇu hiÖn cã, c¸c ®Æc tr|ng kinh tÕ kÜ thuËt cña tÇu. C«ng t¸c chuÈn bÞ 6.5. Tr|íc khi thi c«ng n¹o vÐt, ph¶i lµm c«ng t¸c chuÈn bÞ nh| sau: - C¾m tuyÕn, mèc chØ giíi h¹n cÇn n¹o vÐt cña kªnh, hµo, hè mãng... vµ ph©n chia c¸c vÖt ®µo. - C¾m mèc vµ c¸c tÝn hiÖu x¸c ®Þnh cã b·i ®æ d|íi n|íc. - X©y dùng c¸c bÕn, c¶ng cho tÇu thuyÒn chë bïn ®Õn ®|îc n¬i lÊy ®Êt, lÊy nguyªn liÖu vµ ®Õn c¸c b·i th¶i.

38

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

6.6.

- §Æt c¸c th|íc ®o n|íc vµ kiÓm tra l¹i luång l¹ch, chiÒu s©u th«ng tµu ë c¸c luång l¹ch cho tÇu hót bïn vµ c¸c tÇu hç trî ®i l¹i lµm viÖc. - X¸c ®Þnh vÞ trÝ cña c¸c ch|íng ng¹i d|íi n|íc (c¸p ngÇm, èng n|íc, c¸c c«ng tr×nh ngÇm d|íi n|íc) ®Ó v¹ch ra ranh giíi cho c¸c tÇu thuyÒn ®i l¹i. - ChuÈn bÞ c¸c neo, thiÕt bÞ neo, hè neo vµ c¸c thiÕt bÞ ë bÕn c¶ng, c¶ng. - CÇn ph¶i kiÓm tra kh¶o s¸t khu vùc thi c«ng ®Ó lo¹i bá c¸c vËt c¶n. - ChÆt c©y, ®¸nh rÔ vµ chuyÓn chóng ra khái ph¹m vi thi c«ng, bãc ®Êt mÇu ra khái ph¹m vi hè mãng c«ng tr×nh. - X©y dùng hÖ thèng ®|êng d©y ®iÖn, ®|êng d©y th«ng tin, kho nhiªn liÖu phô tïng, dông cô chuyªn dïng kh¸c. - Dän nÒn c¸c c«ng tr×nh båi, dÉn n|íc x¶ vµ n|íc m|a ra khái khu vùc thi c«ng c«ng tr×nh. - X©y dùng c¸c trô, l¾p ghÐp ®|êng èng dÉn bïn chÝnh, x©y dùng c¸c bê ao bao giai ®o¹n ®Çu, c¸c c«ng tr×nh x¶ n|íc vµ c¸c c«ng tr×nh kh¸c ë « båi. ChØ ®|îc phÐp thi c«ng n¹o vÐt sau khi ®· kiÓm tra c¸c vïng thi c«ng, ®· hoµn thµnh tÊt c¶ c«ng t¸c chuÈn bÞ. C¸c c«ng t¸c chÝnh ViÖc ®µo d|íi n|íc ph¶i tiÕn hµnh tõng vÖt vµ tõng líp. Tr×nh tù ®µo ph¶i ®|îc tÝnh to¸n sao cho n¨ng suÊt vµ chÊt l|îng thi c«ng cao nhÊt. ChiÒu réng lín nhÊt cña mét vÖt ®µo cña tµu neo c¸p kh«ng ®|îc lín h¬n 110m nÕu trong thiÕt kÕ kh«ng quy ®Þnh c¸c gi¶i ph¸p riªng biÖt. Khi c¸c hè ®µo cã chiÒu réng h¬n 110m th× ph¶i chia ra tõng vÖt cã chiÒu réng b»ng nhau. ChiÒu réng lín nhÊt cña mäi vÖt ®µo ®Òu ®|îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ tuú thuéc vµo ®iÒu kiÖn thi c«ng vµ c¸c ®Æc tÝnh kÜ thuËt cña c¸c tÇu sö dông thi c«ng. Khi ®µo d|íi n|íc theo ph|¬ng ph¸p quÐt r·nh ngang vµ vËn chuyÓn ®Êt b»ng xµ lan ë nh÷ng n¬i chiÒu s©u n|íc nhá h¬n chiÒu s©u mín n|íc cÇn thiÕt cña xµ lan vµ c¸c tµu phôc vô th× chiÒu réng nhá nhÊt cña vÖt ®µo kh«ng ®|îc nhá h¬n 40m. ChiÒu dµi cña vÖt ®µo ®|îc x¸c ®Þnh cã xÐt ®Õn viÖc h¹ s©u tõ tõ miÖng hót cña tµu ®Õn chiÒu s©u thiÕt kÕ. VÞ trÝ b¾t ®Çu h¹ thiÕt bÞ ®µo vµ miÖng hót cña tµu ph¶i n»m ngoµi giíi h¹n thiÕt kÕ vµ c¸ch mÐp d|íi ch©n dèc mét kho¶ng b»ng m¸i dèc tù nhiªn cña ®Êt, nh|ng kh«ng nhá h¬n 3 lÇn chiÒu dµy cña líp ®µo ®èi víi ®Êt t¬i vµ ®Êt dÎo, kh«ng ®|îc nhá h¬n 5 lÇn chiÒu dµy ®èi víi ®Êt dÎo chÆt. KÕt thóc cña vÖt lµ n¬i ®Êt sôt lë vµ t¹o thµnh ®|êng viÒn thiÕt kÕ cña m¸i r¹ch. ChiÒu s©u ®µo v|ît cho phÐp so víi thiÕt kÕ khi n¹o vÐt b»ng tµu hót bïn, tµu cuèc kh«ng ®|îc v|ît qua c¸c trÞ sè cho trong b¶ng 28. B¶ng 28
C¸c lo¹i tµu n¹o vÐt N¨ng suÊt kÜ thuËt cña tµu (m3) h) ChiÒu s©u ®µo qu¸ cho phÐp (m)

6.7. 6.8.

6.9.

6.10.

6.11.

39

tiªu chuÈn viÖt nam
- Tµu cuèc nhiÒu gÇu - Tµu cuèc nhiÒu gÇu - Tµu hót bïn - Tµu cuèc mét gÇu Tíi 500 Lín h¬n 500 Tíi 300

tcvn 4447 : 1987
0,2 0,3 0,4 0,5

Trong tr|êng hîp ®µo d|íi n|íc, nÕu kh«ng cho phÐp ph¸ vì c¸c kÕt cÊu tù nhiªn cña ®Êt hè mãng th× ph¶i ®Ó l¹i líp b¶o vÖ. ChiÒu dµy cña líp b¶o vÖ ph¶i ®|îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ, cã xÐt ®Õn sai lÖch chiÒu s©u cho phÐp trong b¶ng 28
Chó thÝch: NÕu trong ®Êt cã lÉn ®¸ cã kÝch th|íc lín h¬n 40cm khi ®µo tµu cuèc nhiÒu gÇu vµ lín h¬n 25cm khi ®µo b»ng tµu hót bïn th× chiÒu s©u ®µo v|ît qu¸ ph¶i ®|îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ cã xÐt ®Õn biÖn ph¸p dän bá chóng.

6.12.

6.13.

ViÖc ®o kiÓm tra chiÒu s©u n¹o vÐt so víi thiÕt kÕ ®|îc tiÕn hµnh ®Þnh k× 2 ®Õn 4 giê mét lÇn, b»ng th|íc ®o t¹i 3 ®iÓm, t¹i chç ®µo ®Êt, ë gi÷a th©n tµu vµ ë ®u«i tµu hoÆc ®o liªn tôc b»ng lo¹i m¸y ®o siªu ©m. Khi thi c«ng b»ng tµu n¹o vÐt, ®Ó ®¶m b¶o kÝch th|íc vÒ chiÒu réng ®óng thiÕt kÕ th× mçi khi tµu ®µo ®Õn r¹ch biªn ph¶i chó ý ®Æt miÖng èng hót ®óng giíi h¹n mÐp biªn hè ®µo. §|îc phÐp ®µo réng h¬n thiÕt kÕ khi tuyÕn ®µo dµi h¬n hoÆc b»ng 2km, kh«ng ®|îc qu¸ 2m vÒ mçi phÝa ®èi víi c«ng tr×nh kh«i phôc l¹i vµ 3m ®èi víi c«ng tr×nh ®µo míi. Khi chiÒu dµi nhá h¬n 2km chiÒu réng ®µo v|ît ®|îc quy ®Þnh trong b¶ng 27.
Chó thÝch: 1) Khi x¸c ®Þnh chiÒu réng ®µo cho phÐp theo b¶ng 27 th× n¨ng suÊt cña tµu n¹o vÐt ®|îc quy ®æi ra n¨ng suÊt cña tµu hót bïn víi tØ lÖ ®Êt trong n|íc bïn lµ 1:10. 2) Sai lÖch so kÝch th|íc thiÕt kÕ cña hè ®µo trong ph¹m vi cho phÐp ®|îc quy ®Þnh trong ®iÒu 6.13 vµ b¶ng 27, chØ ¸p dông cho tr|êng hîp sè l|îng sai lÖch kh«ng ®|îc v|ît qu¸ 25% so víi toµn bé chiÒu dµi chu vi hoÆc diÖn tÝch cña hè ®µo.

Khi thi c«ng n¹o vÐt gÇn c¸c c«ng tr×nh, cÇn ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m toµn vÑn c«ng tr×nh. Kh«ng ®|îc ®Ó c¸c ®oµn tÇu bÞ dån l¹i thµnh tõng côm, kh«ng ®|îc lµm h| háng c¸c c«ng tr×nh l©n cËn do d©y c¸p, d©y xÝch vµ c¸c neo cña tµu g©y ra. 6.15. Khi thi c«ng n¹o vÐt ë nh÷ng n¬i cã c¸c vËt dÔ g©y næ lÉn trong ®Êt th× ph¶i theo nh÷ng chØ dÉn riªng. 6.16. Khi thi c«ng n¹o vÐt ë nh÷ng n¬i cã kh¶ n¨ng sinh ra c¸c h¬i ®éc cÇn ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh cña c¸c c¬ quan kiÓm tra vÖ sinh vµ phßng ch¸y. 6.17. Khi thi c«ng n¹o vÐt kÕt hîp víi båi ®Êt vµo c«ng tr×nh hay båi ®Êt ph¶i th× ngoµi nh÷ng quy ®Þnh ë phÇn nµy cßn ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh cã liªn quan ë ch|¬ng 5. 7. Thi c«ng b»ng khoan næ m×n 7.1. Nh÷ng quy ®Þnh cña ch|¬ng nµy cÇn ph¶i tu©n theo khi thi c«ng ®Êt b»ng ph|¬ng ph¸p næ m×n, kh«ng ¸p dông thi c«ng c¸c c«ng tr×nh khai th¸c má, ®µo tuynen, næ m×n t¹o ®Ëp ch¾n dßng, hÊt ®¸ vµo b·i lÇy. C¸c c«ng tr×nh nµy ph¶i cã nh÷ng quy ®Þnh riªng.

6.14.

40

tiªu chuÈn viÖt nam
7.2.

tcvn 4447 : 1987

7.3.

7.4.

7.5.

7.6.

7.7.

ViÖc næ m×n ph¶i tu©n theo quy ph¹m an toµn vÒ c«ng t¸c næ m×n cña Nhµ n|íc ban hµnh. ChØ cho phÐp tiÕn hµnh næ m×n khi ®· hoµn thµnh c¸c c«ng t¸c chuÈn bÞ ®¶m b¶o an toµn, trong ®ã bao gåm: - Tæ chøc b¶o qu¶n vµ cung cÊp thuèc næ an toµn. - B¶o ®¶m an toµn nhµ ë, c«ng tr×nh, thiÕt bÞ v.v... n»m trong khu vùc nguy hiÓm. - Tæ chøc b¶o vÖ khu nguy hiÓm, cã tÝn hiÖu, b¸o hiÖu cã tr¹m theo dâi, chØ huy ë biªn giíi vïng næ. - B¸o tr|íc cho c¬ quan ®Þa ph|¬ng vµ nh©n d©n tr|íc khi næ vµ gi¶i thÝch c¸c tÝn hiÖu, b¸o hiÖu. - Di t¶n ng|êi vµ sóc vËt ra ngoµi khu vùc nguy hiÓm. Ph¶i lËp biªn b¶n hoµn thµnh c«ng t¸c chuÈn bÞ næ an toµn. Tr|íc khi tiÕn hµnh næ ph¶i kiÓm tra vµ nghiÖm thu tõng lç m×n, sù thùc hiÖn hé chiÕu khoan, mµng l|íi næ v.v... theo ®óng nh÷ng quy ®Þnh vÒ kiÓm tra vµ nghiÖm thu c«ng t¸c khoan, næ m×n trong ch|¬ng 10 cña quy ph¹m nµy. Khi næ m×n lµm t¬i ®Êt ®¸ hoÆc næ v¨ng ®Ó ®µo mãng c«ng tr×nh th× tuú theo yªu cÇu ®¶m b¶o sù nguyªn vÑn cña nÒn vµ thµnh v¸ch, c¸c hè ®µo ®|îc chia thµnh 3 nhãm sau: Nhãm I: Khi nÒn vµ thµnh v¸ch c«ng tr×nh cho phÐp cã c¸c vÕt nøt tù nhiªn cã thÓ kÐo dµi vµ më réng, cho phÐp cã c¸c vÕt nøt nh©n t¹o nh| mãng kªnh dÉn ra nhµ m¸y thuû ®iÖn, c¸c kªnh x¶ n|íc, c¸c tuyÕn ®µo nÒn ®|êng « t«, ®|êng s¾t, ®|êng èng ®Æt ngÇm... Nhãm II: Khi nÒn vµ thµnh v¸ch c«ng tr×nh cã c¸c vÕt nøt tù nhiªn, kh«ng cho phÐp t¹o thªm c¸c vÕt nøt nh©n t¹o cña mãng ®Ëp bª t«ng, c¸c hµo ch©n khay cña ®Ëp, mãng nhµ m¸y thuû ®iÖn Nhãm III: Khi nÒn vµ thµnh v¸ch c«ng tr×nh cã c¸c vÕt nøt tù nhiªn vµ cho phÐp cã c¸c vÕt nøt nh©n t¹o, nh|ng sau ®ã ®|îc hµn kÝn l¹i b»ng c¸c líp ¸o hoÆc biÖn ph¸p khoan phôt xi m¨ng nh| c¸c ©u tµu, kªnh dÉn n|íc v.v... §èi víi c¸c c«ng tr×nh thuéc nhãm I th× c«ng t¸c thi c«ng næ m×n tiÕn hµnh theo mét hoÆc nhiÒu tÇng tuú theo c¸c thiÕt bÞ khoan, bèc xóc, vËn chuyÓn vµ cã thÓ næ khèi lín hoÆc khèi nhá. ViÖc næ ph¸ ë c¸c c«ng tr×nh nhãm II vµ III khi chiÒu s©u hè ®µo lín h¬n 1m ph¶i tiÕn hµnh Ýt nhÊt thµnh hai tÇng trong ®ã tÇng d|íi lµ mét líp b¶o vÖ. Cßn chiÒu s©u hè ®µo nhá h¬n 1m th× tiÕn hµnh næ 1 tÇng víi l|îng m×n nhá, tÝnh to¸n tuú thuéc theo ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt c«ng tr×nh, nh»m ®¶m b¶o chÊt l|îng ®¸y mãng. ViÖc khoan næ m×n ë tÇng trªn líp b¶o vÖ tiÕn hµnh theo ph|¬ng ph¸p næ m×n trong lç khoan lín. ChiÒu cao cña tÇng vµ chiÒu dµy cña líp b¶o vÖ ph¶i lùa chän tuú theo thiÕt bÞ sö dông, ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt c«ng tr×nh, mÆt b»ng thi c«ng, kÝch th|íc vµ h×nh d¹ng cña hè mãng c«ng tr×nh, khèi l|îng m×n sö dông trong mét lÇn næ. §|êng kÝnh lç khoan lín nhÊt kh«ng ®|îc qu¸ 100mm ®èi víi c¸c c«ng tr×nh thuéc nhãm III vµ kh«ng ®|îc qu¸ 110mm ®èi víi c¸c c«ng tr×nh thuéc nhãm II.

41

tiªu chuÈn viÖt nam
7.8.

tcvn 4447 : 1987

7.9.

7.10.

7.11.

7.12.

7.13.

7.14. 7.15.

Muèn cho ch©n tÇng c«ng t¸c cã ®é ph¼ng cÇn thiÕt ph¶i bè trÝ m¹ng l|íi c¸c lç khoan dµy h¬n tÝnh to¸n b×nh th|êng. Sè l|îng lç khoan thªm ph¶i ®|îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së tÝnh to¸n kinh tÕ kÜ thuËt. Líp b¶o vÖ nªn ®µo thµnh hai bËc: bËc trªn khoan næ m×n trong c¸c lç khoan nhá, chiÒu s©u khoan qu¸ xuèng bËc d|íi kh«ng ®|îc lín h¬n 200mm ®èi víi c«ng tr×nh thuéc nhãm III. Cßn ®èi víi c«ng tr×nh thuéc nhãm II th× kh«ng cho phÐp khoan qu¸. §èi víi c«ng tr×nh thuéc nhãm II th× kh«ng ®|îc dïng thuèc næ ®Ó ®µo líp b¶o vÖ. Tr|êng hîp ®Æc biÖt ®|îc sù ®ång ý cña thiÕt kÕ ph¶i næ m×n lç n«ng víi lç khoan nhá vµ tÝnh to¸n cô thÓ cho tõng tr|êng hîp. C¸c c«ng t¸c khoan, næ m×n lín nhá, n¹p thuèc, n¹p bua nªn tiÕn hµnh theo ph|¬ng ph¸p c¬ giíi ho¸ khi cã ®iÒu kiÖn cho phÐp. Khi khoan xong, c¸c lç khoan ph¶i ®|îc b¶o vÖ khái bÞ lÊp, ph¶i dïng khÝ nÐn thæi l¹i hoÆc khoan lç míi gÇn lç khoan cò bÞ lÊp nÕu kh«ng xö lÝ ®|îc. C«ng t¸c næ m×n ph¶i b¶o ®¶m c¸c yªu cÇu sau: - Lµm t¬i ®Êt ®¸, ®Êt ®¸ ph¶i ®|îc s¾p xÕp ®óng n¬i quy ®Þnh, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc bèc xóc, vËn chuyÓn. - C¸c hè ®µo sau khi næ m×n ph¶i cã mÆt c¾t gÇn nh| mÆt c¾t cña thiÕt kÕ trong ph¹m vi sai lÖch cho phÐp, Ýt ph¶i söa sang l¹i. - C¸c m¸i dèc Ýt bÞ ph¸ ho¹i. - §é nøt nÎ ph¸t triÓn ra ngoµi ph¹m vi ®|êng biªn ph¶i nhá nhÊt. Khi thiÕt kÕ næ m×n gÇn nh| c¸c c«ng tr×nh, thiÕt bÞ th× trong thiÕt kÕ thi c«ng ph¶i ®Ò ra c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ an toµn. Ph¶i ¸p dông nh÷ng biÖn ph¸p næ m×n cã hiÖu qu¶ vµ b¶o ®¶m an toµn nh|: - Næ m×n vi sai, næ chËm, næ ®Þnh h|íng; - T¹o c¸c khe ng¨n c¸ch sãng chÊn ®éng; - H¹n chÕ l|îng m×n; - Bè trÝ, ph©n bè, l|îng thuèc hîp lÝ trong lç khoan; - Khi næ m×n d|íi n|íc th× sö dông mµn ch¾n bät kh«ng khÝ ®Ó b¶o vÖ phÇn d|íi n|íc cña c«ng tr×nh... C¸c th«ng sè cña qu¶ m×n vµ c¸ch bè trÝ chóng ®· ®|îc nªu ra trong thiÕt kÕ nh|ng ph¶i ®|îc hiÖu chØnh chÝnh x¸c l¹i sau c¸c lÇn næ thÝ nghiÖm hoÆc sau lÇn næ ®Çu tiªn. B¸n kÝnh cña vïng nguy hiÓm ph¶i tÝnh to¸n theo c¸c ®iÒu kiÖn ë hiÖn tr|êng vµ phï hîp víi quy ph¹m an toµn vµ b¶o qu¶n, vËn chuyÓn vµ sö dông vËt liÖu næ. Thuèc næ vµ ph|¬ng tiÖn næ

7.16.

Khi thi c«ng næ m×n, chØ ®|îc phÐp sö dông c¸c lo¹i thuèc næ vµ ph|¬ng tiÖn næ ®· ®|îc Nhµ n|íc cho phÐp sö dông. NÕu dïng c¸c lo¹i thuèc næ vµ ph|¬ng tiÖn næ kh¸c

42

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

7.17.

7.18. 7.19.

víi quy ®Þnh cña Nhµ n|íc th× ph¶i cã giÊy phÐp cña nh÷ng c¬ quan qu¶n lÝ cã thÈm quyÒn vµ ph¶i cã quy tr×nh sö dông, b¶o qu¶n vËn chuyÓn riªng biÖt. Ph¶i sö dông lo¹i thuèc næ rÎ tiÒn nhÊt, cã søc c«ng ph¸ thÝch øng nhÊt víi c¸c ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ môc ®Ých næ ph¸. Ph¶i ®¶m b¶o tiÕt kiÖm hao phÝ lao ®éng, n¨ng l|îng, vËt liÖu vµ b¶o ®¶m chÊt l|îng c«ng t¸c. §Ó næ m×n ë m«i tr|êng cã n|íc, ph¶i sö dông lo¹i thuèc næ chÞu n|íc. §Ó b¶o qu¶n cÊt gi÷ vËt liÖu næ, ph¶i cã c¸c kho cè ®Þnh, riªng biÖt. C¸ch x©y dùng, bè trÝ vµ b¶o qu¶n, b¶o vÖ kho ph¶i tu©n theo quy ph¹m an toµn vÒ b¶o vÖ, vËn chuyÓn vµ sö dông vËt liÖu næ. Ngoµi ra, tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn vËt liÖu næ nh| tµng tr÷, b¶o qu¶n, thö nghiÖm, vËn chuyÓn hay huû bá chóng ®Òu ph¶i tu©n theo nh÷ng quy ®Þnh cña quy ph¹m an toµn nãi trªn. ThiÕt bÞ khoan vµ ®µo TÊt c¶ c¸c thiÕt bÞ khoan hiÖn hµnh ®Òu cã thÓ sö dông ®Ó khoan lç m×n trong x©y dùng nh| m¸y khoan phay, khoan ®Ëp xoay, khoan ruét gµ, khoan cÊp ®Ëp... ViÖc chän thiÕt kÕ khoan hè mãng c«ng tr×nh ph¶i c¨n cø vµo tÝnh to¸n kinh tÕ, kÜ thuËt sao cho hîp lÝ nhÊt, cã hiÖu qu¶ kinh tÕ nhÊt. Khi ®µo c¸c hÇm, hè, lß, buång ngÇm v.v ... ngoµi quy ph¹m nµy cßn ph¶i tu©n theo c¸c quy ph¹m vÒ thi c«ng vµ nghiÖm thu hÇm lß trong khai th¸c má. Næ m×n lµm ®Êt ®¸ t¬i, næ v¨ng, næ sËp

7.20.

7.21.

7.22.

7.23.

7.24. 7.25.

Tr|íc khi thi c«ng khoan næ cÇn lµm c¸c c«ng t¸c chuÈn bÞ sau: - V¹ch tuyÕn, ®¸nh dÊu tim vµ ®|êng viÒn cña hè ®µo trªn mÆt b»ng. - Lµm c¸c m|¬ng r·nh ng¨n vµ tiªu tho¸t n|íc. - §¸nh dÊu vÞ trÝ lç khoan. - Lµm c¸c bËc, ®|êng ®i ®Ó bè trÝ m¸y mãc thiÕt bÞ thi c«ng. §Ó ®¶m b¶o sù toµn vÑn cña ®¸y mãng vµ m¸i dèc th× viÖc næ t¬i ®Êt ph¶i tiÕn hµnh theo ph|¬ng ph¸p næ m×n viÒn cã chõa líp b¶o vÖ. ChiÒu dµy líp b¶o vÖ ®|îc x¸c ®Þnh theo ®iÒu 7.7 cña quy ph¹m nµy. NÕu ë ®¸y tÇng hµo lµ ®Êt yÕu hay ë cao tr×nh cña ®¸y tÇng cã vÕt nøt n»m ngang b¶o ®¶m næ t¸ch khèi ®¸ theo mÆt ®¸y tÇng th× kh«ng ®|îc khoan qu¸ cao tr×nh ®¸y tÇng. §èi víi ®¸ qu¸ cì, ®¸ t¶ng lín cÇn ph¸ nhá th× ph¸ b»ng m×n èp, m×n trong lç khoan nhá hoÆc b»ng c¸c ph|¬ng ph¸p cã hiÖu qu¶ kh¸c. Lùa chän ph|¬ng ph¸p ph¸ ®¸ qu¸ cì ph¶i trªn c¬ së tÝnh to¸n kinh tÕ kÜ thuËt vµ b¶o ®¶m an toµn.

43

tiªu chuÈn viÖt nam
7.26.

tcvn 4447 : 1987

7.27.

7.28.

Khi x©y dùng c¸c c«ng tr×nh ®Êt (kªnh m|¬ng, hè ®µo, c¸c ®Ëp, ®ª quay ng¨n s«ng v.v...) b»ng næ m×n th× ph¶i ¸p dông ph|¬ng ph¸p næ m×n ®Þnh h|íng, næ v¨ng hay næ sËp v.v... trªn c¬ së luËn chøng kinh tÕ - kÜ thuËt trong thiÕt kÕ thi c«ng. §¸y cña hè mãng c«ng tr×nh, hµo, kªnh, m¸i kªnh kh«ng ®|îc phÐp ®µo ch|a ®Õn cao tr×nh thiÕt kÕ. Khi ®µo líp b¶o vÖ b»ng næ m×n lç khoan nhá hay b»ng bóa h¬i th× trÞ sè sai lÖch ®µo v|ît kh«ng ®|îc v|ît qu¸ trÞ sè nªu trong B¶ng 29. §èi víi c¸c tuyÕn ®|êng giao th«ng th× t¹i nÒn vµ m¸i cho phÐp ®µo thiÕu 0,1m vµ ®µo v|ît qu¸ thiÕt kÕ 0,2m nh|ng ph¶i ®¶m b¶o sù æn ®Þnh cña m¸i, kÝch th|íc thiÕt kÕ vµ tÇm nh×n an toµn. Nh÷ng chç ®µo v|ît qu¸ sai lÖch cho phÐp ë mÆt ®¸y hè mãng th× ph¶i lÊp ®Çy vµ ®Çm chÆt. B¶ng 29
TrÞ sè sai lÖch ®µo v|ît cho phÐp (cm) khi ®µo b»ng Ph|¬ng ph¸p næ m×n lç Ph|¬ng khoan nhá h¬i ph¸p bóa

Lo¹i ®¸

§¸ yÕu, ®¸ cã ®é cøng trung b×nh, ®¸ cøng nh|ng nøt nÎ §¸ cøng vµ ®¸ rÊt cøng kh«ng bÞ nøt nÎ

10

5

Chó thÝch: Khi thi c«ng næ m×n ë d|íi n|íc th× kÝch th|íc sai lÖch ®µo v|ît ®|îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ tæ chøc thi c«ng.

Khi næ m×n lµm t¬i ®Êt ®¸ d|íi n|íc, ph¶i sö dông m×n èp trong lç khoan lín hay nhá. ViÖc khoan vµ n¹p thuèc næ cÇn ph¶i tiÕn hµnh tõ trªn mÆt sµn thi c«ng chuyªn dïng ®Æt trªn c¸c phao næ hoÆc tÇu chuyªn dïng cã trang bÞ c¸c thiÕt bÞ cè ®Þnh sµn c«ng t¸c víi ®Êt nÒn. 7.30. Khi næ m×n d|íi n|íc ë c¸c s«ng hå, vòng, biÓn, kÓ c¶ nh÷ng n¬i cã ®|êng giao th«ng thuû, ph¶i cã giÊy phÐp cña c¬ quan thuû s¶n vµ cña c¸c c¬ quan qu¶n lÝ cã liªn quan. 7.31. Khi cÇn ph¶i næ m×n ë gÇn c¸c kÕt cÊu bª t«ng ë tuæi d|íi 7 ngµy th× khèi l|îng giíi h¹n cña qu¶ m×n, l|îng thuèc næ cho mét lÇn næ, ph|¬ng ph¸p tiÕn hµnh næ vµ kho¶ng c¸ch nhá nhÊt cho phÐp tõ c¸c qu¶ m×n ®Õn kÕt cÊu ph¶i ®|îc x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n cña c¬ quan thiÕt kÕ. 7.32. Trong tr|êng hîp cã nh÷ng qu¶ m×n c©m n»m lÉn trong ®Êt ®¸ næ m×n hoÆc toµn khèi bÞ c©m th× viÖc xö lÝ m×n c©m ph¶i tiÕn hµnh theo ®óng quy ph¹m an toµn vÒ c«ng t¸c næ m×n. 8. §Çm nÐn ®Êt 8.1. §é chÆt yªu cÇu cña ®Êt ®|îc biÓu thÞ b»ng khèi l|îng thÓ tÝch kh« cña ®Êt hay hÖ sè lµm chÆt. §é chÆt yªu cÇu cña ®Êt ®|îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh trªn c¬ së kÕt qu¶ nghiªn cøu ®Êt theo ph|¬ng ph¸p ®Çm nÐn tiªu chuÈn, ®Ó x¸c ®Þnh ®é chÆt lín nhÊt vµ ®é Èm tèt nhÊt cña ®Êt.

7.29.

44

tiªu chuÈn viÖt nam
8.2.

tcvn 4447 : 1987

8.3.

8.4.

Muèn ®¹t ®|îc khèi l|îng thÓ tÝch kh« lín nhÊt, ®Êt ®¾p ph¶i cã ®é Èm tèt nhÊt. §é sai lÖch vÒ ®é Èm cña ®Êt ®¾p nªn giao ®éng nh| sau: ®èi víi ®Êt dÝnh 10%; ®èi víi ®Êt kh«ng dÝnh 20% cña ®é Èm tèt nhÊt. Tr|íc khi ®¾p ph¶i b¶o ®¶m ®Êt nÒn còng cã ®é Èm trong ph¹m vi khèng chÕ. NÕu ®Êt nÒn qu¸ kh« ph¶i t|íi thªm n|íc. Trong tr|êng hîp nÒn bÞ qu¸ |ít th× ph¶i xö lÝ mÆt nÒn ®Ó cã thÓ ®Çm chÆt. Ph¶i ®¸nh xêm mÆt nÒn råi míi ®æ líp ®Êt ®¾p tiÕp theo. Ph|¬ng ph¸p xö lÝ mÆt nÒn cÇn x¸c ®Þnh tuú theo lo¹i ®Êt cô thÓ trªn thùc ®Þa. §èi víi tõng lo¹i ®Êt, khi ch|a cã sè liÖu thÝ nghiÖm chÝnh x¸c, muèn biÕt ®é Èm khèng chÕ vµ khèi l|îng thÓ tÝch t|¬ng øng cã thÓ ®¹t ®|îc tham kh¶o b¶ng 30 d|íi ®©y B¶ng 30
Lo¹i ®Êt §é Èm khèng chÕ (%) 8-12 9-15 14-23 12-18 15-22 17-23 18-25 Khèi l|îng thÓ tÝch lín nhÊt cña ®Êt khÝ ®Çm nÐn 1.75-1.95 1.85-1.95 1.60-1.82 1.65-1.85 1.60-1.80 1.58-1.78 1.55-1.75

C¸t §Êt c¸t pha Bôi §Êt pha sÐt nhÑ §Êt pha sÐt nÆng §Êt pha sÐt bôi SÐt

8.5. 8.6.

8.7.

8.8.

Ph¶i ®¶m b¶o líp ®Êt cò vµ líp ®Êt míi liªn kÕt ch¾c víi nhau, kh«ng cã hiÖn t|îng mÆt nh½n gi÷a hai líp ®Êt, b¶o ®¶m sù liªn tôc vµ ®ång nhÊt cña khèi ®Êt ®¾p. §èi víi c¸c c«ng tr×nh d©ng, gi÷ vµ dÉn n|íc, tr|íc khi ®æ líp ®Êt míi, b¾t buéc ph¶i ®µo, cuèc xêm líp ®Êt cò. NÕu sö dông ®Çm ch©n ®ª th× kh«ng ph¶i ®¸nh xêm trõ nh÷ng chç bÞ ng|êi vµ xe ®i nh½n. Khi ®Êt dÝnh kh«ng ®ñ ®é Èm tèt nhÊt th× nªn t|íi thªm ë n¬i lÊy ®Êt (ë má ®Êt - b·i vËt liÖu, khoang ®µo, chç ®Êt dù tr÷). §èi víi ®Êt kh«ng dÝnh vµ dÝnh Ýt kh«ng ®ñ ®é Èm tèt nhÊt th× cã thÓ t|íi n|íc theo tõng líp chç ®¾p ®Êt. Khi ®Êt qu¸ |ít th× ph¶i cã biÖn ph¸p xö lÝ h¹ ®é Èm. L|îng n|íc cÇn thiÕt (tÝnh b»ng tÊn) ®Ó t¨ng thªm ®é Èm cña 1m3 ®Êt trong khoang ®µo, ë b·i vËt liÖu ®|îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: g = Vt (Wy - Wb + Wn) Trong ®ã: Vt - Khèi l|îng thÓ tÝch kh« cña ®Êt ë t¹i má (T) m3) wy - §é Èm tèt nhÊt cña ®Êt (%) Wh - §é Èm cña ®Êt t¹i b·i vËt liÖu (%) Wn - Tæn thÊt ®é Èm khi khai th¸c, vËn chuyÓn vµ ®¾p ®Êt (%)

45

tiªu chuÈn viÖt nam
8.9.

tcvn 4447 : 1987

8.10.

8.11.

8.12.

8.13.

8.14.

8.15.

L|îng n|íc yªu cÇu (g) tÝnh b»ng tÊn ®Ó t|íi thªm cho 1m2 líp ®Êt kh«ng dÝnh hoÆc Ýt dÝnh ®· ®æ lªn khèi ®Êt ®¾p, tÝnh theo c«ng thøc: g = Vk h (Wy - Wt) Trong ®ã: Vk - Khèi l|îng thÓ tÝch kh« cña ®Êt ®¸ ®Çm (T) m3) h - ChiÒu cao líp ®Êt ®· ®æ (m) Wy - §é Èm tèt nhÊt cña ®Êt (%) Wt - §é Èm thiªn nhiªn cña ®Êt ®æ lªn mÆt khèi ®Êt ®¾p (%) Líp ®Êt ®|îc t|íi n|íc thªm trªn mÆt khèi ®¾p chØ ®|îc ®Çm sau khi cã ®é Èm ®ång ®Òu trªn suèt chiÒu dµi cña líp ®Êt ®¸ r¶i. TuyÖt ®èi kh«ng ®|îc ®Çm ngay sau khi t|íi n|íc. §èi víi ®Êt kh«ng dÝnh nh| c¸t, sái, mÆc dï khi t|íi n|íc ngÊm nhanh, còng ph¶i chê cho n|íc ngÊm ®Òu toµn bé bÒ mÆt vµ chiÒu dÇy líp ®Êt ®· r¶i míi ®|îc tiÕn hµnh ®Çm nÐn. ViÖc ®Çm nÐn khèi ®Êt ®¾p ph¶i tiÕn hµnh theo d©y chuyÒn tõng líp víi tr×nh tù ®æ, san vµ ®Çm sao cho thi c«ng cã hiÖu suÊt cao nhÊt, chiÒu ®Çy cña líp ®Çm ph¶i ®|îc quy ®Þnh tuú thuéc vµo ®iÒu kiÖn thi c«ng lo¹i ®Êt, lo¹i m¸y ®Çm sö dông vµ ®é chÆt yªu cÇu. Khi r¶i ®Êt ®Çm thñ c«ng ph¶i san ®Òu, ®¶m b¶o chiÒu dÇy quy ®Þnh cho tr|êng hîp ®¾p ®Êt b»ng thñ c«ng. Nh÷ng hßn ®Êt to ph¶i b¨m nhá, nh÷ng m¶nh sµnh, g¹ch vì, hßn ®¸ to lÉn trong ®Êt ph¶i nhÆt lo¹i bá. Kh«ng ®|îc ®æ ®Êt dù tr÷ trªn khu vùc ®ang ®Çm ®Êt. CÇn ph¶i x¸c ®Þnh chÝnh x¸c chiÒu dÇy líp r¶i vµ sè l|ît ®Çm theo kÕt qu¶ ®Çm thÝ nghiÖm. §Ó ®Çm ®Êt dÝnh, ph¶i sö dông ®Çm b¸nh h¬i, ®Çm ch©n dª, m¸y ®Çm nÖn. §Ó ®Çm ®Êt kh«ng dÝnh ph¶i sö dông c¸c m¸y ®Çm rung, ®Çm nÖn chÊn ®éng vµ ®Çm b¸nh h¬i. Tr|íc khi ®Çm chÝnh thøc, ®èi víi tõng lo¹i ®Êt, cÇn tæ chøc ®Çm thÝ nghiÖm ®Ó x¸c ®Þnh c¸c th«ng sè vµ ph|¬ng ph¸p ®Çm hîp lÝ nhÊt (¸p suÊt ®Çm, tèc ®é ch¹y m¸y, chiÒu dÇy líp ®Êt r¶i, sè lÇn ®Çm, ®é Èm tèt nhÊt vµ ®é Èm khèng chÕ). S¬ ®å c¬ giíi cã hai c¸ch: ®Çm tiÕn lïi vµ ®Çm theo ®|êng vßng. NÕu ®Çm theo ®|êng vßng th× ph¶i gi¶m tèc ®é di chuyÓn cña ®Çm ë ®o¹n ®|êng vßng vµ kh«ng ®|îc ®Çm sãt. §|êng ®i cña m¸y ®Çm ph¶i theo h|íng däc trôc cña c«ng tr×nh ®¾p vµ tõ ngoµi mÐp vµo t×m cña c«ng tr×nh. Kho¶ng c¸ch tõ vËt ®Çm cuèi cïng cña m¸y ®Çm ®Õn mÐp c«ng tr×nh kh«ng ®|îc nhá h¬n 0,5m. Khi ®Çm m¸i dèc ph¶i tiÕn hµnh tõ d|íi lªn trªn, kh«ng ®Çm m¸i ®Êt ®¾p trªn mÆt c¾t ngang cña khèi ®Êt ®¾p ®· lín h¬n kÝch th|íc thiÕt kÕ, líp ®Êt thõa ®ã ph¶i ®i vµ sö dông ®Ó ®¾p c¸c líp trªn. Khi ®Çm, c¸c vÕt ®Çm cña hai s©n ®Çm kÒ nhau ph¶i chång lªn nhau. - NÕu theo h|íng song song víi tim c«ng tr×nh ®¾p th× chiÒu réng vÕt ®Çm ph¶i chång lªn nhau tõ 25 ®Õn 50cm.

46

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

- NÕu theo h|íng th¼ng gãc víi tim c«ng tr×nh ®¾p th× chiÒu réng ®ã ph¶i tõ 50 ®Õn 100cm. Trong mét s©n ®Çm, vÕt ®Çm sau ph¶i ®Ì lªn vÕt ®Çm tr|íc lµ 0,2m, nÕu ®Çm b»ng m¸y; vµ ph¶i ®Ì lªn 1) 3 vÕt ®Çm tr|íc (®Çm theo kiÓu xØa tiÒn) nÕu ®Çm b»ng thñ c«ng. Riªng ®èi víi c«ng tr×nh thuû lîi th× kh«ng cho phÐp ®Çm theo h|íng th¼ng gãc víi tim c«ng tr×nh. 8.16. Trong th©n khèi ®¾p ®Êt kh«ng cho phÐp cã hiÖn t|îng bïng nhïng. NÕu cã hiÖn t|îng bïng nhïng víi diÖn tÝch nhá h¬n 5m2 vµ chiÒu dÇy kh«ng qu¸ mét ®Çm th× tuú theo vÞ trÝ ®èi víi c«ng tr×nh cã thÓ c©n nh¾c quyÕt ®Þnh kh«ng cÇn xö lÝ vµ ph¶i cã sù tho¶ thuËn cña gi¸m s¸t thiÕt kÕ. Trong tr|êng hîp ng|îc l¹i, nÕu chç bïng nhïng réng h¬n 5m2 hoÆc hai chç bïng nhïng chång lªn nhau th× ph¶i ®µo hÕt chç bïng nhïng nµy (®µo c¶ hai líp) vµ ®¾p l¹i víi chÊt l|îng nh| trong thiÕt kÕ yªu cÇu. 8.17. Khi ®Çm ®Êt cña c¸c c«ng tr×nh (trõ c«ng tr×nh thuû lîi) b»ng m¸y ®Çm ch©n ®ª th× phÇn ®Êt t¬i cña ®Êt trªn còng ph¶i ®|îc ®Çm thªm b»ng m¸y ®Çm lo¹i kh¸c vµ nhÑ h¬n. 8.18. ViÖc ®Çm ®Êt trong ®iÒu kiÖn khã kh¨n, chËt hÑp (lÊp ®Êt vµo c¸c khe mãng, xung quanh c¸c gèi tùa cña èng dÉn, c¸c giÕng khoan tr¾c, ®¾p ®Êt mÆt nÒn, chç tiÕp gi¸p víi c«ng tr×nh v.v...) cÇn ph¶i tiÕn hµnh ®Çm b»ng c¸c ph|¬ng tiÖn c¬ giíi nh| m¸y ®Çm nÖn, ®Çm nÖn chÊn ®éng treo vµo c¸c m¸y kh¸c nh| cÇn cÈu, m¸y kÐo, m¸y ®µo... ë nh÷ng chç ®Æc biÖt khã ®Çm, ph¶i sö dông m¸y ®Çm lo¹i nhá. NÕu kh«ng thÓ ®Çm ®|îc b»ng m¸y th× ph¶i ®Çm thñ c«ng theo c¸c quy ®Þnh hiÖn hµnh. Sau khi ®· so s¸nh c¸c chØ tiªu kinh tÕ kÜ thuËt cña ph|¬ng ¸n ®¾p ®Êt b»ng c¬ giíi th× cho phÐp më réng c¸c n¬i chËt hÑp tíi kÝch th|íc ®¶m b¶o cho c¸c m¸y ®Çm cã n¨ng suÊt cao lµm viÖc. Khi ®¾p ®Êt tr¶ l¹i vµo hè mãng cã kÕt hîp tËn dông ®Êt ®µo ®Ó ®¾p nh|ng nÕu lo¹i ®Êt ®¾p tËn dông kh«ng ®¶m b¶o ®|îc chÊt l|îng th× ph¶i sö dông ®Êt kh¸c. Ph¶i sö dông lo¹i ®Êt Ýt bÞ biÕn d¹ng khi chÞu nÐn nh| c¸t, c¸t sái. Khi lùa chän c¸c gi¶i ph¸p kÕt cÊu phÇn d|íi mÆt ®Êt, c¬ quan thiÕt kÕ ph¶i t¹o mäi ®iÒu kiÖn ®Ó cã thÓ c¬ giíi ho¸ ®ång bé c«ng t¸c ®Êt, ®¶m b¶o chÊt l|îng ®Çm nÐn vµ sö dông m¸y mãc cã n¨ng suÊt cao. Trong qu¸ tr×nh ®¾p ®Êt ph¶i kiÓm tra chÊt l|îng ®Çm nÐn, sè l|îng mÉu ph¶i kiÓm tra t¹i hiÖn tr|êng, cÇn tÝnh theo diÖn tÝch (m2). Khi kiÓm tra l¹i ®Êt ®· ®¾p th× tÝnh theo khèi l|îng (m3) vµ ph¶i theo b¶ng 31. VÞ trÝ lÊy mÉu ph¶i ph©n bæ ®Òu trªn b×nh ®é, ë líp trªn vµ líp d|íi ph¶i xen kÏ nhau (theo b×nh ®å khèi ®¾p). B¶ng 31
Lo¹i ®Êt Khèi l|îng ®Êt ®¾p t|¬ng øng víi 1 nhãm 3 mÉu kiÓm tra

8.19.

8.20.

8.21.

47

tiªu chuÈn viÖt nam
1. §Êt sÐt, ®Êt pha c¸t, ®Êt c¸t pha vµ c¸t kh«ng lÉn cuéi, sái, ®¸ 2. Cuéi, sái hoÆc ®Êt c¸t lÉn cuéi sái

tcvn 4447 : 1987
100 - 200m3 200 - 400m3

8.22.

Khèi l|îng thÓ tÝch kh« chØ ®|îc phÐp sai lÖch thÊp h¬n 0,03T) m3 so víi yªu cÇu cña thiÕt kÕ. Sè mÉu kh«ng ®¹t yªu cÇu so víi tæng sè mÉu lÊy thÝ nghiÖm kh«ng ®|îc lín h¬n 5% vµ kh«ng ®|îc tËp trung vµo mét vïng. 8.23. Mçi líp ®Çm song ph¶i kiÓm tra Vk. ChØ ®|îc ®¾p tiÕp líp sau nÕu líp tr|íc ®¾p ®· ®¹t yªu cÇu vÒ ®é chÆt thiÕt kÕ. 9. Hoµn thiÖn vµ ra cè m¸i 9.1. Tr|íc khi tiÕn hµnh hoµn thiÖn c«ng tr×nh ®Êt, ph¶i kiÓm tra l¹i toµn bé kÝch th|íc c«ng tr×nh, nhÊt lµ c¸c gãc, mÐp c¹nh, ®Ønh, m¸i, chu vi v.v... so víi thiÕt kÕ b»ng m¸y tr¾c ®¹c. Ph¶i x¸c ®Þnh nh÷ng sai lÖch vµ ghi vµo b¶n vÏ hoµn c«ng ®ång thêi ph¶i cã nh÷ng cäc mèc ®¸nh dÊu t|¬ng øng t¹i thùc ®Þa. 9.2. Khi b¹t m¸i c«ng tr×nh ®Êt, nÕu chiÒu cao m¸i lín h¬n 3m, ®é dèc b»ng 1:3 hoÆc xo¶i h¬n th× dïng m¸y ñi, m¸y san b¹t m¸i. NÕu chiÒu cao m¸i lín h¬n 3m, ®é dèc lín h¬n 1:3 th× dïng m¸y xóc cã thiÕt bÞ b¹t m¸i. NÕu chiÒu cao m¸i nhá h¬n 3m th× cã thÓ dïng lao ®éng thñ c«ng. Tuú tõng tr|êng hîp c«ng tr×nh cô thÓ vµ ®iÒu kiÖn m¸y mãc hiÖn cã, cã thÓ sö dông c¬ giíi hoµn toµn hoÆc kÕt hîp thñ c«ng víi c¬ giíi ®Ó b¹t m¸i. §Êt b¹t m¸i ph¶i vËn chuyÓn ra ngoµi ph¹m vi c«ng tr×nh vµ tËn dông vµo nh÷ng chç cÇn ®¾p. 9.3. §èi víi kªnh m|¬ng, nhÊt lµ khi trªn m¸i dèc sÏ l¸t líp b¶o vÖ (®¸, bª t«ng v.v...) th× ph¶i thËn träng khi sö dông m¸y ®Ó b¹t m¸i. NÕu ®¸y m|¬ng réng 3m trë lªn th× dïng m¸y ñi gom ®Êt b¹t m¸i ®Ó cho m¸y xóc xóc hÕt ®i. 9.4. NÕu ®|êng lªn, xuèng n»m trªn m¸i dèc c«ng tr×nh ®Êt ph¶i ®|îc xö lÝ ®¶m b¶o chÊt l|îng thiÕt kÕ tr|íc khi hoµn thiÖn c«ng tr×nh. 9.5. M¸i dèc cña c¸c c«ng tr×nh ®Êt ph¶i ®|îc ra cè theo quy ®Þnh cña thiÕt kÕ ®Ó chèng xãi lë, tr|ît v.v... cÇn ph¶i hoµn thµnh gia cè m¸i tr|íc mïa m|a b·o. 9.6. NÕu m¸i dèc kh« mãng ®|îc b¶o vÖ b»ng hÖ thèng tiªu n|íc ngÇm th× ph¶i hoµn thµnh hÖ thèng tiªu n|íc ngÇm ®ã tr|íc khi tiÕn hµnh ®µo hè mãng. 9.7. Khi chång cá gia cè m¸i, ph¶i chän lo¹i cá cã bé rÔ ch¾c, ph¸t triÓn vµ sèng giai (cá dµy, cá may...) ph¶i ®¸nh cá tõng vÇng, ghim ch¾c vµo m¸i. NÕu gieo cá th× ph¶i phñ líp ®Êt h÷u c¬ lªn m¸i tr|íc khi gieo. Nªn chän phèi hîp 3 lo¹i cá ®Ó gieo: lo¹i bôi thÊp, lo¹i hä ®Ëu vµ lo¹i cá cã bé rÔ ph¸t triÓn. 9.8. CÇn ph¶i chång cá gia cè m¸i c©y sau khi hoµn thµnh c«ng viÖc hoµn thiÖn c«ng tr×nh ®Êt ®Ó cho cá cã thêi gian bÐn rÔ, ph¸t triÓn vµ cã ®ñ kh¶ n¨ng b¶o vÖ m¸i tr|íc mïa m|a b·o nÕu ®Êt qu¸ kh« ph¶i t|íi n|íc cho cá trong nh÷ng ngµy ®Çu. 9.9. ë nh÷ng chç ®Êt cã kh¶ n¨ng tr|ît lë, ph¶i thùc hiÖn nh÷ng biÖn ph¸p chèng tr|ît lë tr|íc khi tiÕn hµnh gia cè m¸i c«ng tr×nh.

48

tiªu chuÈn viÖt nam
9.10.

tcvn 4447 : 1987

Khi gia cè m¸i c¸c c«ng tr×nh thuû lîi, m¸i dèc, ®|êng giao th«ng th|êng xuyªn chÞu sù t¸c ®éng cña sãng vç, dßng n|íc ch¶y vµ mùc n|íc dao ®éng thÊt th|êng th× ph¶i cã mét hoÆc nhiÒu líp tÇng läc, n»m lãt d|íi líp vËt liÖu gia cè m¸i. 9.11. Khi lùa chän m¸y thi c«ng gia cè m¸i ph¶i c¨n cø vµo lo¹i vËt liÖu sö dông. NÕu gia cè m¸i b»ng tÊm bª t«ng cèt thÐp l¾p ghÐp th× dïng cÇn trôc « t«, cÇn trôc xÝch. L¾p t©m bª t«ng cèt thÐp ph¶i tiÕn hµnh tõ d|íi lªn trªn gi»ng nÐo c¸c tÊm víi nhau vµ l¾p ®Çy khe nèi theo ®óng thiÕt kÕ. NÕu gia cè m¸i b»ng tÊm bª t«ng cèt thÐp ®óc liÒn khèi ®æ t¹i chç th× dïng cÇn trôc, m¸y ®Çm bª t«ng, ph¶i tiÕn hµnh ®æ bª t«ng tõ d|íi lªn trªn tõng kho¶ng « vµ ph¶i ®Ó mèi nèi biÕn d¹ng. NÕu l¸t ®¸ khan th× dïng cÇn trôc hoÆc m¸ng ®Ó vËn chuyÓn ®¸ xuèng m¸i. L¸t ®¸ ph¶i tiÕn hµnh tõ d|íi lªn trªn. NÕu l¸t tÊm bª t«ng ¸tphan th× dïng cÇn trôc « t« vµ cÇn trôc xÝch. NÕu gia cè b»ng ®¸ hçn hîp dïng cÇn trôc ®Çu ngo¹m hoÆc cÇn trôc xÝch vµ thïng chøa. NÕu m¸i tho¶i th× cã thÓ sö dông m¸y ñi. 9.12. X©y dùng c«ng tr×nh ®Êt trong vïng cã c¸t di ®éng ph¶i tiÕn hµnh liªn tôc kh«ng ®|îc gi¸n ®o¹n vµ cÇn ph¶i gia cè ngay nh÷ng phÇn c«ng tr×nh ®· hoµn thµnh. Nh÷ng biÖn ph¸p chèng sù x©m lÊn cña c¸t di ®éng ph¶i thùc hiÖn ®ång thêi víi x©y dùng c«ng tr×nh. 9.13. X©y dùng c«ng tr×nh ®Êt trong vïng khÝ hËu kh« cã giã m¹nh vµ trong vïng cã c¸t di ®éng, nÕu v× ®iÒu kiÖn ®Æc biÖt ph¶i t¹m ngõng mét thêi gian th× cã mét biÖn ph¸p gia cè t¹m thêi bÒ mÆt c«ng tr×nh, chèng giã cuèn ®Êt. Nh|ng nh÷ng biÖn ph¸p chèng sù x©m lÊn cña c¸t di ®éng vÉn ph¶i tiÕn hµnh kh«ng phô thuéc vµo sù t¹m ngõng x©y dùng. 9.14. Trong suèt qu¸ tr×nh x©y dùng còng nh| trong thêi gian sö dông c«ng tr×nh ®Êt ë vïng cã c¸t di ®éng, cã giã m¹nh ph¶i tiÕn hµnh kiÓm tra th|êng xuyªn nh÷ng c«ng tr×nh b¶o vÖ chèng c¸t x©m lÊn. Ph¶i tiÕn hµnh söa ch÷a ngay nh÷ng h| háng cña c«ng tr×nh b¶o vÖ sau khi ph¸t hiÖn. 9.15. Khi hoµn thiÖn c«ng tr×nh ®Êt trong mïa m|a b·o, lò, ngoµi nh÷ng biÖn ph¸p tiªu tho¸t n|íc, cßn ph¶i cã biÖn ph¸p t¹m thêi b¶o vÖ c«ng tr×nh khi m|a b·o, lò. Khi m|a b·o chÊm døt ph¶i cã biÖn ph¸p kÞp thêi xö lÝ bÒ mÆt c«ng tr×nh nh»m sím tiÕp tôc thi c«ng hoµn thiÖn. 9.16. Nh÷ng biÖn ph¸p hoµn thiÖn c«ng tr×nh ®Êt trong nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Æc biÖt ®Òu ph¶i thÓ hiÖn trong thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng c«ng tr×nh vµ thiÕt kÕ thi c«ng c¸c c«ng t¸c x©y l¾p b»ng b¶n vÏ thi c«ng. 10. KiÓm tra chÊt l|îng vµ nghiÖm thu c«ng t¸c ®Êt Thi c«ng theo ph|¬ng ph¸p kh« 10.1. C«ng t¸c kiÓm tra chÊt l|îng ph¶i tiÕn hµnh theo b¶n vÏ thiÕt kÕ vµ c¸c quy ®Þnh cña quy ph¹m vÒ kiÓm tra chÊt l|îng vµ nghiÖm thu c¸c c«ng tr×nh x©y dùng x©y dùng c¬ b¶n. 10.2. KiÓm tra chÊt l|îng ®Êt ®¾p ph¶i tiÕn hµnh ë 2 n¬i:

49

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

- Má vËt liÖu: tr|íc khi khai th¸c vËt liÖu, ph¶i lÊy mÉu thÝ nghiÖm ®Ó kiÓm tra l¹i mét sè tÝnh chÊt c¬ lÝ vµ c¸c th«ng sè chñ yÕu kh¸c cña vËt liÖu ®èi chiÕu víi yªu cÇu thiÕt kÕ. - ë c«ng tr×nh, ph¶i tiÕn hµnh kiÓm tra th|êng xuyªn qu¸ tr×nh ®¾p nh»m ®¶m b¶o quy tr×nh c«ng nghÖ vµ chÊt l|îng ®Êt ®¾p. MÉu kiÓm tra ph¶i lÊy ë nh÷ng chç ®¹i diÖn vµ nh÷ng n¬i ®Æc biÖt quan träng (khe hèc c«ng tr×nh, n¬i tiÕp gi¸p, bé phËn chèng thÊm v.v…) Ph¶i lÊy mÉu ph©n bè ®Òu trªn mÆt b»ng vµ mÆt c¾t c«ng tr×nh, cø mçi líp ®¾p ph¶i lÊy mét ®ît mÉu thÝ nghiÖm. Sè l|îng mÉu ph¶i ®ñ ®Ó ®¶m b¶o tÝnh kh¸ch quan vµ toµn diÖn cña kÕt luËn kiÓm tra. §èi víi nh÷ng c«ng tr×nh ®Æc biÖt, sè l|îng mÉu cã thÓ nhiÒu h¬n vµ do thiÕt kÕ quy ®Þnh. Trong qu¸ tr×nh ®¾p ®Êt ®Çm theo tõng líp, ph¶i theo dâi kiÓm tra th|êng xuyªn quy tr×nh c«ng nghÖ, tr×nh tù ®¾p, bÒ dÇy líp ®Êt r¶i, sè l|ît ®Çm, tèc ®é di chuyÓn cña m¸y, bÒ réng phñ vÖt ®Çm, khèi l|îng thÓ tÝch thiÕt kÕ ph¶i ®¹t v.v… §èi víi nh÷ng c«ng tr×nh chèng thÊm, chÞu ¸p lùc n|íc. ph¶i kiÓm tra mÆt tiÕp gi¸p gi÷a hai líp ®¾p, ph¶i ®¸nh xêm kÜ ®Ó chèng hiÖn t|îng mÆt nh½n. Tiªu chuÈn chÊt l|îng ®Çu tiªn ph¶i kiÓm tra ®Êt ®¾p lµ ®é chÆt ®Çm nÐn so víi thiÕt kÕ. Khi ®¾p c«ng tr×nh b»ng c¸t, c¸t sái, ®¸ hçn hîp ngoµi c¸c th«ng sè quy ®Þnh, cßn ph¶i kiÓm tra thµnh phÇn h¹t cña vËt liÖu so víi thiÕt kÕ. Tuú theo tÝnh chÊt c«ng tr×nh vµ møc ®é ®ßi hái thiÕt kÕ, cßn ph¶i kiÓm tra thªm hÖ sè thÊm, søc kh¸ng tr|ît cña vËt liÖu, vµ møc ®é co ngãt khi ®Çm nÐn. Khi ®¾p ®Êt trong vïng ®Çm lÇy, cÇn ®Æc biÖt chó ý kiÓm tra kÜ thuËt phÇn viÖc sau ®©y: - ChuÈn bÞ nÒn mãng: ChÆt c©y, ®µo gèc, vít r¸c, rong rªu vµ nh÷ng c©y d|íi n|íc; - Bãc líp than bïn trong ph¹m vi ®¸y mãng tíi ®Êt nguyªn thæ, vÐt s¹ch hÕt bïn. - §¾p ®Êt vµo mãng; - Theo dâi tr¹ng th¸i cña nÒn ®¾p khi m¸y thi c«ng ®i l¹i. §èi víi c«ng tr×nh thuû lîi ph¶i ®¶m b¶o chèng thÊm vµ th|êng xuyªn chÞu ¸p lùc n|íc, sè l|îng mÉu thÝ nghiÖm, nÕu trong thiÕt kÕ kh«ng quy ®Þnh th× cã tham kh¶o b¶ng 32 ®Ó x¸c ®Þnh sè l|îng mÉu kiÓm tra. Sè nhá cña h¹n møc khèi l|îng cÇn ph¶i lÊy mét mÉu, ¸p dông cho c¸c bé phËn quan träng nh| lâi ®Ëp, mµn ch¾n, n¬i tiÕp gi¸p víi c«ng tr×nh bª t«ng v.v… Riªng ®èi víi tÇng läc, ph¶i lÊy mÉu kiÓm tra theo chØ dÉn cña thiÕt kÕ. Khi nghiÖm thu ®|êng hµo vµ hè mãng, ph¶i kiÓm tra kÝch th|íc cao tr×nh m¸i dèc so víi thiÕt kÕ, vÞ trÝ thiÕt kÕ cña nh÷ng mãng nhá vµ bé phËn ®Æc biÖt cña mãng, t×nh tr¹ng cña nh÷ng phÇn gia cè. Sau khi bãc líp b¶o vÖ ®¸y mãng, cao tr×nh ®¸y mãng so víi thiÕt kÕ kh«ng ®|îc sai lÖch qu¸ quy ®Þnh cña ®iÒu 7.27 cña quy ph¹m nµy. B¶ng 32

10.3.

10.4.

10.5.

10.6.

10.7.

10.8.

50

tiªu chuÈn viÖt nam
Ph|¬ng ph¸p lÊy mÉu kiÓm tra Th«ng sè cÇn kiÓm tra §Êt sÐt, ®Êt Dao vßng thÞt vµ ®Êt pha c¸t

tcvn 4447 : 1987
H¹n møc khèi l|îng ®¾p cÇn ph¶i lÊy mét mÉu kiÓm tra 100- 200m3 20 - 50 ngµn m3 200 - 400 m3 1- 2ngµn m3 20 - 50 ngµn m3

Lo¹i ®Êt

- Khèi l|îng thÓ tÝch vµ ®é Èm - C¸c th«ng sè cÇn thiÕt kh¸c (cho c«ng tr×nh cÊp I vµ cÊp II)

C¸t sái, c¸t Hè ®µo hoÆc dao - Khèi l|îng thÓ tÝch vµ ®é Èm th«, c¸t mÞn vßng - Thµnh phÇn h¹t. - C¸c th«ng sè cÇn thiÕt kh¸c (cho c«ng tr×nh cÊp I vµ cÊp II)

10.9. Khi nghiÖm thu ®|êng hµo vµ hè mãng, ph¶i kiÓm tra kÝch th|íc cao tr×nh m¸i dèc so víi thiÕt kÕ, vÞ trÝ thiÕt kÕ cña nh÷ng mãng nhá vµ bé phËn ®Æc biÖt cña mãng, t×nh tr¹ng cña nh÷ng phÇn gia cè. Sau khi bãc líp b¶o vÖ ®¸y mãng, cao tr×nh ®¸y mãng so víi thiÕt kÕ kh«ng ®|îc sai lÖch qu¸ quy ®Þnh cña ®iÒu 7.27 cña quy ph¹m nµy. 10.10. §èi víi nh÷ng c«ng tr×nh ®Æc biÖt, trong tr|êng hîp chñ ®Çu t| hay Ban qu¶n lÝ c«ng tr×nh yªu cÇu, khi nghiÖm thu nhãm cÇn cã kÜ s| ®Þa chÊt c«ng tr×nh tham gia, trong biªn b¶n ph¶i ghi râ tr¹ng th¸i ®Þa chÊt c«ng tr×nh vµ ®Þa chÊt thuû v¨n vµ kÕt qu¶ thÝ nghiÖm kiÓm tra c¸c th«ng sè kÜ thuËt cña ®Êt. 10.11. Khi nghiÖm thu mãng cña nh÷ng c«ng tr×nh d¹ng tuyÕn cÇn ph¶i kiÓm tra: - VÞ trÝ tuyÕn c«ng tr×nh theo mÆt b»ng vµ mÆt ®øng, kÝch th|íc c«ng tr×nh. - Cao ®é ®¸y, mÐp biªn, ®é dèc theo däc tuyÕn, kÝch th|íc r·nh biªn, vÞ trÝ vµ kÝch th|íc cña hÖ thèng tiªu n|íc. - §é dèc m¸i, chÊt l|îng gia cè m¸i. - ChÊt l|îng ®Çm ®Êt, ®é chÆt, khèi l|îng thÓ tÝch kh«. - Biªn b¶n vÒ nh÷ng bé phËn c«ng tr×nh khuÊt. 10.12. Nh÷ng phÇn cña c«ng tr×nh ®Êt cÇn ph¶i nghiÖm thu, lËp biªn b¶n tr|íc khi lÊp kÝn gåm: - NÒn mãng tÇng läc vµ tho¸t n|íc; - TÇng läc vµ vËt tho¸t n|íc; - Thay ®æi lo¹i ®Êt khi ®¾p nÒn. - Nh÷ng biÖn ph¸p xö lÝ ®¶m b¶o sù æn ®Þnh cña nÒn (xö lÝ n|íc mÆt, c¸t ch¶y, hang hèc ngÇm v.v…) - Mãng c¸c bé phËn c«ng tr×nh tr|íc khi x©y, ®æ bª t«ng v.v… - ChuÈn bÞ má vËt liÖu tr|íc khi b|íc vµo khai th¸c.

51

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

- Nh÷ng phÇn c«ng tr×nh bÞ gi¸n ®o¹n thi c«ng l©u ngµy tr|íc khi b¾t ®Çu tiÕp tôc thi c«ng l¹i. 10.13. Khi nghiÖm thu san nÒn cÇn kiÓm tra: - Cao ®é vµ ®é dèc cña nÒn; - KÝch th|íc h×nh häc; - ChÊt l|îng ®¾p ®Êt, khèi l|îng thÓ tÝch kh«; Ph¸t hiÖn nh÷ng n¬i ®Êt qu¸ |ít vµ bÞ lón côc bé. 10.14. §èi víi c«ng tr×nh thuû lîi, khi nghiÖm thu cÇn ®Æc biÖt chó ý kiÓm tra nh÷ng phÇn sau: - Nh÷ng bé phËn chèng thÊm, ch©n khay, s©n tr|íc, mµn ch¾n, lâi vµ hÖ thèng tÇng läc, vËt tho¸t n|íc. - ChÊt l|îng vËt liÖu sö dông. - ChÊt l|îng ®Çm nÐn. - C¸c mÆt c¾t kiÓm tra chÊt l|îng c«ng tr×nh cã ghi râ sè liÖu vÒ ®é chÆt ®Çm nÐn vµ thµnh phÇn h¹t cña vËt liÖu theo tõng cao tr×nh. - KÝch th|íc líp gia t¶i trªn s©n tr|íc vµ sè l|îng ®Çm nÐn. - VÞ trÝ, quy c¸ch chÊt l|îng c¸c thiÕt bÞ quan tr¾c ®Æt trong th©n ®Ëp. 10.15. Sai lÖch cho phÐp cña c¸c bé phËn c«ng tr×nh ®Êt so víi thiÕt kÕ kh«ng ®|îc v|ît qu¸ quy ®Þnh trong b¶ng 33. 10.16. Khi nghiÖm thu kiÓm tra c«ng tr×nh ®Êt ®· x©y dùng xong, ®¬n vÞ x©y dùng ph¶i chuÈn bÞ ®Çy ®ñ nh÷ng tµi liÖu phôc vô kiÓm tra nghiÖm thu cho Héi ®ång nghiÖm thu c¬ së: - B¶n vÏ hoµn thµnh c«ng tr×nh cã ghi nh÷ng sai lÖch thùc tÕ. B¶n vÏ xö lÝ nh÷ng chç lµm sai thiÕt kÕ. - NhËt kÝ thi c«ng c«ng tr×nh vµ nhËt kÝ c«ng t¸c ®Æc biÖt. - C¸c biªn b¶n nghiÖm thu bé phËn c«ng tr×nh khuÊt. - B¶n vÏ vÞ trÝ c¸c cäc mèc ®Þnh vÞ c¬ b¶n vµ biªn b¶n nghiÖm thu c«ng tr×nh. - Biªn b¶n kÕt qu¶ thÝ nghiÖm vËt liÖu sö dông x©y dùng c«ng tr×nh vµ kÕt qu¶ thÝ nghiÖm nh÷ng mÉu kiÓm tra trong qu¸ tr×nh thi c«ng. B¶ng 33
Tªn, vÞ trÝ sai lÖch Gê mÐp vµ trôc tim c«ng tr×nh §é dèc däc theo tuyÕn ®¸y kªnh, m|¬ng hµo hÖ thèng tiªu n|íc Gi¶m ®é dèc tèi thiÓu cña ®¸y kªnh m|¬ng vµ hÖ thèng tiªu n|íc T¨ng ®é dèc m¸i dèc cña c«ng tr×nh Gi¶m ®é dèc m¸i dèc cña vËt tiªu n|íc b»ng ®¸ Sai lÖch cho phÐp ± 0,05m ± 0,0005m Kh«ng cho phÐp Kh«ng cho phÐp Ph|¬ng ph¸p kiÓm tra M¸y thuû chuÈn - nt - nt §o c¸c qu·ng tõng mÆt c¾t

52

tiªu chuÈn viÖt nam
hçn hîp n»m trong ®Ëp BÒ réng c¬ phÇn ®¾p BÒ réng ®|êng hµo BÒ réng kªnh m|¬ng Gi¶m kÝch th|íc r·nh tiªu Sai lÖch san nÒn + §é dèc toµn mÆt nÒn ± 5 - 10% ± 0,15m ± 0,0 5m ± 0,1m Kh«ng cho phÐp ± 0,0001

tcvn 4447 : 1987
- nt §o c¸ch qu·ng 50m - nt - nt - nt M¸y thuû chuÈn c¸ch qu·ng 50m

10.17. Khi nghiÖm thu bµn giao c«ng tr×nh ®Êt ®|a vµo sö dông ph¶i tiÕn hµnh theo nh÷ng quy ®Þnh trong quy ph¹m nghiÖm thu c¸c c«ng tr×nh x©y dùng c¬ b¶n. KiÓm tra vµ nghiÖm thu c«ng t¸c ®Êt thi c«ng b»ng c¬ giíi thuû lùc 10.18. C«ng t¸c kiÓm tra chÊt l|îng kÜ thuËt thi c«ng b»ng c¬ giíi thuû lùc bao gåm viÖc xem xÐt chÊt l|îng båi ®¾p vµ ®é æn ®Þnh cña c¸c c«ng tr×nh (c¶ trªn kh« lÉn d|íi n|íc) vµ ph¶i lËp c¸c hå s¬ kÜ thuËt. 10.19. C«ng t¸c kiÓm tra chÊt l|îng thi c«ng bao gåm: a) Sù thùc hiÖn tÊt c¶ c«ng t¸c chuÈn bÞ. b) ViÖc khai th¸c ®Êt ë má, c«ng t¸c n¹o vÐt ®Êt ë c¸c c«ng tr×nh vµ viÖc thùc hiÖn c«ng t¸c båi ®Êt. c) T×nh tr¹ng c«ng tr×nh vµ chÊt l|îng ®Êt båi ®¾p. 10.20. KiÓm tra chÊt l|îng thi c«ng c¬ giíi thuû lùc theo quy ®Þnh cña h|íng dÉn thi c«ng ®|îc lËp riªng cho mçi c«ng tr×nh, trªn c¬ së quy tr×nh kÜ thuËt vÒ thi c«ng c¬ giíi thuû lùc cã tÝnh ®Õn c¸c yªu cÇu cña thiÕt kÕ. B¶n h|íng dÉn thi c«ng c¬ giíi thuû lùc do chñ tr× kÜ thuËt thi c«ng duyÖt. 10.21. Nguyªn t¾c ph©n chia c¸c giai ®o¹n ®· hoµn thµnh ®Ó nghiÖm thu ph¶i thùc hiÖn theo c¸c quy ®Þnh vµ tr×nh tù x©y dùng c¬ b¶n hiÖn hµnh. 10.22. NghiÖm thu tÊt c¶ nh÷ng c«ng tr×nh kÓ c¶ nghiÖm thu tõng phÇn c«ng tr×nh ®· x©y dùng xong (theo tiÕn ®é hoµn thµnh cña c«ng tr×nh) ph¶i tiÕn hµnh cã sù gi¸m s¸t cña Ban qu¶n lÝ c«ng tr×nh. Sau khi hoµn thµnh toµn bé c«ng tr×nh, viÖc nghiÖm thu sÏ do Héi ®ång nghiÖm thu thùc hiÖn. Mçi c«ng t¸c nghiÖm thu ph¶i lËp biªn b¶n kÌm theo. 10.23. Ph¶i nghiÖm thu c¸c c«ng tr×nh khuÊt bao gåm: - C«ng t¸c chuÈn bÞ nÒn mãng c«ng tr×nh; - C«ng t¸c thay ®Êt nÒn c«ng tr×nh (nÕu nh| thiÕt kÕ yªu cÇu) - C«ng t¸c chuÈn bÞ båi ®Êt (x©y dùng c¸c ®ª quay, « båi, c«ng tr×nh th¸o n|íc v.v…); - Båi c¸c líp ®Êt; - §Æt c¸c mèc ®o lón.

53

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

10.24. Trong viÖc nghiÖm thu c«ng t¸c san mÆt b»ng, cÇn kiÓm tra cao ®é dèc khu vùc ph¶i san, ®é chÆt cña ®Êt båi. 10.25. Khi bµn giao c«ng tr×nh, cÇn cã c¸c v¨n b¶n nghiÖm thu: a) VÞ trÝ c«ng tr×nh trªn mÆt b»ng vµ kÝch th|íc. b) Cao ®é cña c«ng tr×nh. c) §é nghiªng m¸i dèc c«ng tr×nh. d) TÝnh chÊt cña ®Êt båi, ®¾p vµ sù ph©n bè h¹t theo vïng so víi yªu cÇu thiÕt kÕ… e) §é chÝnh x¸c cña vÞ trÝ vµ h×nh d¹ng c¸c b·i chøa, c¸c thÒm, r·nh tho¸t n|íc v.v… 10.26. §¬n vÞ thi c«ng ph¶i xuÊt tr×nh c¸c tµi liÖu sau: a) Nh÷ng b¶n vÏ thi c«ng c¸c bé phËn kÕt cÊu ®|îc söa ch÷a vµ thay ®æi trong qu¸ tr×nh thi c«ng. Cßn khi thay ®æi lín th× ph¶i sö dông b¶n vÏ cña thiÕt kÕ ®ång thêi ph¶i tr×nh c¶ nh÷ng v¨n b¶n cho phÐp thay ®æi. b) B¶n kª hÖ thèng mèc cao ®¹c cè ®Þnh vµ c¸c biªn b¶n ®Þnh vÞ c«ng tr×nh c) NhËt kÝ thi c«ng tr×nh. d) B¶n kª vµ biªn b¶n nghiÖm thu c¸c c«ng tr×nh khuÊt. e) Biªn b¶n thÝ nghiÖm ®Êt cã kÌm theo c¸c sè liÖu vÒ mÉu thÝ nghiÖm. 10.27. Trong biªn b¶n nghiÖm thu c«ng tr×nh cÇn cã: a) B¶n kª c¸c hå s¬ kÜ thuËt lµm c¬ së ®Ó thi c«ng h¹ng môc c«ng tr×nh. b) Sè liÖu kiÓm tra ®é chÝnh x¸c nh÷ng c«ng t¸c ®· thùc hiÖn. c) Sè liÖu diÔn biÕn lón cña nÒn theo kÕt qu¶ quan tr¾c, ®o cao… d) B¶n kª nh÷ng phÇn viÖc ch|a hoµn thµnh nh|ng kh«ng lµm c¶n trë cho viÖc sö dông c«ng tr×nh kÌm theo thêi h¹n lµm nèt phÇn viÖc ®ã. 10.28. Nghiªm cÊm nghiÖm thu nh÷ng c«ng tr×nh ch|a thi c«ng xong vµ bÞ h| háng, lµm c¶n trë hoÆc cã ¶nh h|ëng ®Õn viÖc sö dông c«ng tr×nh. KiÓm tra vµ nghiÖm thu c¸c c«ng t¸c khoan næ m×n 10.29. ViÖc kiÓm tra c¸c c«ng t¸c khoan næ m×n ph¶i tiÕn hµnh trong suèt qu¸ tr×nh thi c«ng, ph¶i ®èi chiÕu víi thiÕt kÕ thi c«ng, víi c¸c yªu cÇu cña c¸c quy tr×nh quy ph¹m hiÖn hµnh, víi c¸c ®Þnh møc vÒ hao phÝ lao ®éng, vËt liÖu khoan næ v.v… 10.30. ViÖc kiÓm tra ph¶i tiÕn hµnh: a) Sau khi khoan xong, ph¶i kiÓm tra c¸c lç khoan. CÇn ®o chiÒu s©u h|íng vµ thÓ tÝch lç khoan, kiÓm tra h×nh d¹ng, ®|êng kÝnh, vÞ trÝ trªn mÆt b»ng vµ mÆt c¾t cña lç khoan so s¸nh sè liÖu thùc tÕ víi sè liÖu trong thiÕt kÕ vµ hé chiÕu khoan. b) Sau khi næ m×n ph¶i xem xÐt bÒ mÆt c¸c m¸i dèc, sù sËp ®æ cña khèi ®Êt ®¸ vµ ®Æc biÖt lµ c¸c vÞ trÝ nghi ngê cã m×n c©m. Khi næ m×n lín ph¶i ®o ®¹c hè ®µo vµ khèi ®Êt ®¸ sËp ®æ. c) Trong qu¸ tr×nh bèc xóc vËn chuyÓn: Ph¶i ®¸nh gi¸ khèi l|îng ®Êt ®¸ næ ph¸ (theo tØ lÖ phÇn tr¨m cña thÓ tÝch). Sè l|îng ®¸ qu¸ cì cÇn ph¶i næ ph¸ tiÕp, xem xÐt bÒ mÆt ®¸y vµ m¸i hè ®µo.

54

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

d) Sau khi bèc xóc xong (hoÆc cã thÓ xong mét phÇn) ph¶i ®o vÏ ®Þa h×nh thùc tr¹ng. 10.31. Ph¶i tiÕn hµnh nghiÖm thu c«ng t¸c khoan næ m×n ngay t¹i hiÖn tr|êng, cã sù tham gia cña ®¹i diÖn bªn giao thÇu, ®¬n vÞ khoan næ vµ ®¬n vÞ bèc xóc. 10.32. Khi næ m×n xong cÇn so s¸nh mÆt c¾t hè ®µo thùc tÕ víi mÆt c¾t thiÕt kÕ, ®o ®¹c l¹i thÓ tÝch ®Êt ®¸ bÞ ph¸ vì. Trong tr|êng hîp næ v¨ng, hoÆc næ sËp còng ph¶i x¸c ®Þnh thÓ tÝch cña ®Êt ®¸ bÞ v¨ng hoÆc bÞ sËp ®æ. Khi cã c¸c c«ng viÖc bÞ che khuÊt th× ph¶i lËp biªn b¶n nghiÖm thu tõng bé bËn c«ng viÖc ®ã. 10.33. Khi nghiÖm thu c¸c hè mãng ë d|íi n|íc ph¶i tiÕn hµnh ®o hai lÇn, lÇn ®Çu trùc tiÕp ngay sau khi næ ph¸, lÇn thø hai sau khi bèc xóc hÕt ®Êt ®¸ ra khái hè ®µo. 10.34. M¸i dèc cña phÇn ®µo c¸c tuyÕn ®|êng giao th«ng cã thÓ ®µo v|ît qu¸ cao tr×nh thiÕt kÕ, hoÆc ch|a ®µo hÕt côc bé, nh|ng ph¶i ®¶m b¶o sù æn ®Þnh cña m¸i kh«ng cã ®¸ treo, ®¸ long ch©n n»m trªn m¸i, ®¶m b¶o tiªu tho¸t n|íc vµ ph¶i b¹t l|în dÇn theo s¸t mÆt c¾t thiÕt kÕ. 10.35. Khèi l|îng ®Êt ®¸ næ ph¸ ®|îc x¸c ®Þnh theo thÓ tÝch ë tr¹ng th¸i liÒn khèi khÝ ch|a bÞ næ ph¸. NÕu khèi l|îng ®Êt ®¸ næ ph¸ ra, thùc tÕ nhá h¬n 30% so víi khèi l|îng thiÕt kÕ th× c«ng t¸c næ ph¸ kh«ng ®¹t yªu cÇu vµ ph¶i xem xÐt kh¶ n¨ng cã m×n c©m. ViÖc xö lÝ c¸c khèi m×n c©m ph¶i tiÕn hµnh theo ®óng quy ph¹m an toµn vÒ c«ng t¸c næ. 10.36. Khi næ m×n, khèi l|îng ®Êt ®¸ cßn n»m l¹i trong ph¹m vi mÆt c¾t thiÕt kÕ cña hè ®µo ph¶i ®|îc coi lµ khèi l|îng kh«ng ®|îc næ v¨ng. §Ó x¸c ®Þnh khèi l|îng kh«ng ®|îc næ v¨ng ë tr¹ng th¸i liÒn khèi ch|a næ m×n th× lÊy khèi l|îng ®Êt ®¸ ®· næ ph¸ ®o thùc tÕ nh©n víi hÖ sè 0,83 ®èi víi ®Êt ®¸ cÊp I ®Õn III; víi 0,75 ®èi víi ®Êt ®¸ cÊp IV ®Õn XI.

55

tiªu chuÈn viÖt nam
Phô lôc 1 B¶ng ph©n lo¹i ®Êt ®¸ theo ®é cøng (theo gi¸o s| Pr«-st«-®ia-c«-nèp)
CÊp ®Êt ®¸ I II HÖ sè ®é r¾n 20 15 Møc ®é r¾n Lo¹i ®Êt ®¸

tcvn 4447 : 1987

Gãc ma s¸t trong (o) 87o.80 86o11

III

10

§¸ cùc k× r¾n §¸ Kvarsit vµ bazan cùc r¾n ch¾c vµ dai. C¸c lo¹i ®¸ kh¸c ®Æc biÖt r¾n §¸ rÊt r¾n §¸ granÝt, th¹ch anh poãcpia rÊt r¾n. C¸c lo¹i granÝt kh¸c vµ diÖp th¹ch silic rÊt r¾n, c¸c lo¹i th¹ch anh kÐm r¾n h¬n c¸c lo¹i trªn,sa th¹ch vµ ®¸ v«i r¾n nhÊt §¸ r¾n §¸ granÝt ch¾c vµ c¸c lo¹i granÝt biÕn d¹ng,sa th¹ch vµ ®¸ v«i rÊt r¾n, nh÷ng g©n th¹ch anh trong quÆng cuéi kÕt rÊt ch¾c, quÆng s¾t rÊt r¾n §¸ r¾n §¸ v«i ch¾c, granÝt trung b×nh, sa th¹ch, cÈm th¹ch rÊt ch¾c, ®«l«mÝt §¸ t|¬ng ®èi Sa th¹ch, quÆng s¾t r¾n §¸ t|¬ng ®èi DiÖp th¹ch lÉn c¸t, sa th¹ch phiÕn r¾n §¸ r¾n trung DiÖp th¹ch sÐt r¾n, sa th¹ch vµ ®¸ v«i bÞ phong b×nh ho¸, cuéi kÕt phong ho¸ võa §¸ r¾n trung DiÖp th¹ch sÐt r¾n, sa th¹ch vµ ®¸ v«i bÞ phong b×nh ho¸ võa §¸ r¾n C¸c lo¹i diÖp th¹ch bÞ phong ho¸. §a ph©n lo¹i ch¾c §¸ t|¬ng ®èi DiÖp th¹ch phong ho¸ s©u. §¸ v«i phong ho¸ r¾n m¹nh, phÊn muèn nhá th¹ch cao, antraxit. §¸ phÊn tù nhiªn sa th¹ch phong hãa s©u, cuéi vµ d¨m kÕt phong ho¸. §Êt lÉn d¨m cuéi kh« cøng §Êt lÉn r¨m cuéi, diÖp th¹ch ph©n r·, cuéi sái vµ ®¸ bÞ dån nÐn, than ®¸ r¾n, ®Êt sÐt kh« §Êt Ðp ch¾c, than ®¸ mÒm, ®Êt phï sa bÞ nÐn l©u, ®Êt thÞt §Êt sÐt, cuéi sái, hoµng thæ §Êt mÇu, than bïn, ®Êt pha c¸t, c¸t |ít C¸t, ®Êt th¶i thµnh ®èng sái nhá, than rêi C¸t ch¶y, bïn ®Çm lÇy, hoµng thæ b·o hoµ n|íc vµ c¸c bïn ®Êt kh¸c

84o18

IIIa IV IVa V V Va VI

8 6 5 4 4 3 2

82o53 80o32 78o41 75o58 75o58 71o34 63o26

VIa VII VIIa VIII IX X

1,5 1,0 0,8 0,6 0,5 0,3

§¸ r¾n §Êt mÒm §Êt mÒm §Êt xèp §Êt rêi Bïn

56o19 45o40 38o58 30o58 26o30 16o42

56

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

Phô lôc 2 B¶ng ph©n bæ cÊp ®Êt ®¸ theo møc ®é khã dÔ cho tõng lo¹i m¸y thi c«ng A) Ph©n cÊp ®Êt ®¸ cho m¸y ®µo §Êt cÊp 1: §Êt cã c©y cá mäc, kh«ng lÉn rÔ c©y to vµ ®¸ t¶ng, cã lÉn ®¸ d¨m. C¸t kh«, c¸t cã ®é Èm tù nhiªn kh«ng lÉn ®¸ d¨m. §Êt c¸t pha, ®Êt bïn dµy d|íi 20cm kh«ng cã rÔ c©y. Sái s¹n kh« cã lÉn ®¸ to ®|êng kÝnh 30cm. §Êt ®ång b»ng líp trªn dµy 0,8m trë l¹i. §Êt vun ®æ ®èng bÞ nÐn chÆt. §Êt cÊp 2: Sái s¹n cã lÉn ®¸ to. §Êt sÐt |ít mÒm kh«ng lÉn ®¸ d¨m. §Êt pha sÐt nhÑ, ®Êt pha sÐt nÆng lÉn ®Êt bïn dµy d|íi 30cm lÉn rÔ c©y. §¸ d¨m ®Êt ®ång b»ng líp d|íi tõ 0,8 ®Õn 2,0m. §Êt c¸t lÉn sái cuéi tõ 10% trë l¹i. §Êt cÊp 3: §Êt sÐt nÆng vì tõng m¶ng. §Êt sÐt lÉn ®¸ d¨m dïng xÎng mai míi x¾n ®|îc. §Êt bïn dµy d|íi 40cm trë l¹i. §Êt ®ång b»ng líp d|íi tõ 2m ®Õn 3,5m. §Êt ®á vµng ë ®åi nói cã lÉn ®¸ rong, sái nhá. §Êt cøng lÉn ®¸ hay sÐt non. §Êt cÊp 4: §Êt sÐt cøng tõng líp lÉn ®¸ th¹ch cao mÒm. §¸ ®· ®|îc næ ph¸ t¬i. B) Ph©n cÊp ®Êt ®¸ cho m¸y ñi §Êt cÊp 1: §Êt cã cá mäc kh«ng lÉn rÔ vµ ®¸ d¨m. ¸ sÐt nhÑ. §Êt bïn kh«ng cã rÔ c©y. §Êt ®ång b»ng líp trªn. §Êt vôn ®æ ®èng bÞ nÐn. §Êt cÊp 2: Sái s¹n kh«ng lÉn ®¸ to. §Êt sÐt |ít mÒm kh«ng lÉn ®¸ d¨m. §Êt cÊp 3: §Êt sÐt vì tõng m¶nh. §Êt sÐt lÉn sái s¹n, ®¸ d¨m, c¸t kh«. §Êt lÉn ®¸ t¶ng. §Êt ®· ®|îc næ ph¸ t¬i råi. C) Ph©n cÊp ®Êt ®¸ cho m¸y c¹p §Êt cÊp 1: §Êt cã cá mäc, kh«ng lÉn rÔ vµ ®¸. §Êt ®¾p ®· bÞ nÐn. §Êt cÊp 2: §Êt sÐt |ít mÒm, kh«ng lÉn ®¸ d¨m. ¸ c¸t nÆng. §Êt ®ång b»ng líp trªn dµy 1m trë l¹i. D) Ph©n cÊp ®Êt ®¸ cho m¸y nghiÒn §¸ cÊp 1: cã hÖ sè r¾n F = 20. §¸ kvari - sÐt vµ bazan cùc r¾n, ch¾c vµ dai C¸c lo¹i ®¸ kh¸c ®Æc biÖt r¾n. §¸ cÊp 2: cã hÖ sè r¾n F = 15. §¸ granit. Th¹ch anh poocpia rÊt r¾n. C¸c lo¹i granit kh¸c vµ diÖp th¹ch silic rÊt r¾n. C¸c lo¹i th¹ch anh kh¸c kÐm r¾n h¬n c¸c lo¹i trªn, sa th¹ch vµ ®¸ v«i r¾n nhÊt. §¸ cÊp 3: cã hÖ sè r¾n lµ F = 10. §¸ granÝt ch¾c vµ c¸c lo¹i granÝt biÕn d¹ng. Sa th¹ch vµ ®¸ v«i r¾n, g©n th¹ch anh trong quÆng. Cuéi kÕt rÊt ch¾c; quÆng s¾t rÊt r¾n. §¸ cÊp 4: cã hÖ sè r¾n F = 6. Sa th¹ch. QuÆng s¾t.

57

tiªu chuÈn viÖt nam

tcvn 4447 : 1987

Phô lôc 3 HÖ sè chuyÓn thÓ tÝch tõ ®Êt tù nhiªn sang ®Êt t¬i (hÖ sè t¬i xèp cña c¸t)
HÖ sè chuyÓn tõ tù nhiªn sang t¬i 1,26 - 1,32 1,26 - 1,32 1,14 - 1,26 1,20 - 1,28 1,14 - 1,28 1,08 - 1,17 1,14 - 1,28 1,45 - 1,50 1,14 - 1,28 1,26 - 1,32 1,24 - 1,30 1,14 - 1,28

Tªn ®Êt Cuéi §Êt sÐt Sái nhá vµ trung §Êt h÷u c¬ Hoµng thæ C¸t C¸t lÉn ®¸ d¨m vµ sái §¸ cøng ®· næ m×n t¬i §Êt pha c¸t nhÑ §Êt pha c¸t nhÑ nh|ng lÉn cuéi sái, ®¸ d¨m §Êt pha sÐt nÆng kh«ng lÉn cuéi sái, ®¸ d¨m §Êt c¸t pha cã lÉn cuéi, sái, ®¸ d¨m

Ghi chó

§èi víi tõng lo¹i ®Êt cô thÓ ph¶i thÝ nghiÖm kiÓm tra l¹i hÖ sè t¬i xèp cña ®Êt t¹i hiÖn tr|êng

§é dèc m¸i ®Êt ®¾p cña c¸c c«ng tr×nh t¹m thêi
Lo¹i ®Êt §Êt lÉn sái vµ c¸t th« SÐt, ®Êt pha sÐt, ®Êt c¸t cã ®é Èm tù nhiªn §¸ hçn hîp §¸ héc xÕp khan Hoµng thæ ChiÒu cao ®Êt ®¾p (m) 12 8 6 5 3 §é dèc cho phÐp cña m¸i 1:1,25 1:1,25 1:0,75 1:0,50 1:1,5

58

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->