P. 1
Boi Duong HSG Nhiet Hoc.14119

Boi Duong HSG Nhiet Hoc.14119

|Views: 19|Likes:
Được xuất bản bởiHoàng Thơi

More info:

Published by: Hoàng Thơi on Sep 09, 2013
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/26/2014

pdf

text

original

Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 1 -

NHIT

Câu 1. Môt máy lanh lí tuong luôn duy trì trong buông lanh nhiêt dô không dôi -10
0
C. Khi
nhiêt dô không khí trong phòng là 15
0
C thì role phai diêu khiên cho dông co cua máy làm
viêc theo chu kì cu hoat dông 2 phút lai nghi 4 phút.
a) Nêu nhiêt dô không khí trong phòng là 25
0
C thì chu kì thoi gian môi lân nghi và dóng cua
dông co phai nhu thê nào dê duy trì duoc nhiêt dô trong buông lanh nhu trên ?
b) Nhiêt dô không khí trong phòng cao nhât là bao nhiêu thì máy vân còn có thê duy trì
duoc nhiêt dô trong buông lanh là -10
0
C ?
Gii:
+Máy lanh lí tuong nên H =
2
Q
A
=
2
1 2
T
T T -
(T
2
nhiêt dô ngán lanh; T
1
nhiêt dô phòng)
+Khi máy lanh làm viêc ôn dinh, cu môi lân role dóng và ngát, tác nhân lâý di tu buông lanh
nhiêt luong Q
2
dúng báng nhiêt luong mà buông lanh nhân vào tu môi truong trong khoang
thoi gian (t
1
+t
2
) =2+4 phút.
Nhiêt luong này ti lê voi chênh lêch nhiêt dô và thoi gian Q
2
~(t
1
+t
2
)(T
1
-T
2
)
+Ngoài ra, A ~t
1
nên ta có:
2
Q
A
=
2
1 2
T
T- T
=k
1 2 1 2
1
( )( ) t t T T
t
+ -
(*)
(hê sô ti lê k phu thuôc vào câu tao máy lanh và diêu kiên tiêp xúc cua máy voi môi truong)
+Thay sô vào (*) ta tính duoc k =
1875
263
.
+Voi diêu kiên moi T
1
= 298K ; T
1
- T
2
= 35K tu (*) tính duoc
2
1
t
t
=0,53. Nghia là nêu
nghi 4 phút thì phai làm viêc 7,55phút
+Nhiêt dô phòng cao nhât duy trì duoc ung voi viêc dông co hoat dông không nghi t
2
=0.
Khi dó tu (*) suy ra: T
1max
=T
2
+43K =33
0
C .
Câu 2. Hai bình có thê tích V
1
=40 dm
3
và V
2
=10 dm
3
thông voi nhau báng môt ông nho có
khóa ban dâu dóng. Khóa này chi mo nêu p
1
> (p
2
+ 10
5
)

Pa ; p
1
là áp suât cua khí trong
bình1, p
2
là áp suât cua khí trong bình 2. Ban dâu bình 1 chua khí o áp suât p
0
=0,9.10
5
Pa và
nhiêt dô T
0
=300K còn bình 2 là chân không. Nguoi ta nung nóng dêu 2 bình tu T
0
lên T =
500K.
a) Toi nhiêt dô nào thì khóa k ban dâu dóng së mo ?
b) Tính áp suât cuôi cùng trong môi bình.
Gii:
a).+Do ban dâu bình 2 là chân không nên khi p
1
=p
m
=10
5
Pa thì khóa mo
+Áp dung dinh luât Saclo cho bình 1 cho dên khi khóa mo (quá trình dáng tích)

0 m
0 m
p p
=
T T


m 0
m
0
p T
T =
p
~ 333K
b).+Khóa mo khí lot sang bình 2 ¬ p
2
táng, p
1
giam môt ít và khóa dóng lai. Nhung do dun
nóng nên p
1
tiêp tuc táng, khóa lai mo. Có thê coi khóa luôn giu cho Ap =10
5
Pa
+Khi T =500K thì bình 2 có áp suât p, bình 1 có áp suât p +Ap
Sô mol :n =
( )
1
0 1 2
0
p p V
p V pV
RT RT RT
+D
= + ·
( )
1 2
0 1 1
0
p V V
p V pV
T T T
+
D
= + ¬ p =0,4.10
5
Pa
Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 2 -

1
2
P
V
P
P /2
V 2V
0
0 0
0
Câu 3. Môt mol khí lí tuong thuc hiên quá trình giãn no tu trang thái 1 (P
0
, V
0
) dên trang thái
2 (P
0
/2, 2V
0
) có dô thi trên hê toa dô P-V nhu hình vë. Biêu diên quá trình ây trên hê toa dô P-
T và xác dinh nhiêt dô cuc dai cua khôi khí trong quá trình dó.
Gii:
- Vì dô thi trên P-V là doan tháng nên ta có: P =uV +µ (*); trong
dó u và µ là các hê sô phai tìm.
- Khi V =V
0
thì P =P
0
nên:
0 0
P =uV +µ (1)
- Khi V =2V
0
thì P =P
0
/2 nên:
0 0
P /2 =2uV +µ (2)
- Tu (1) và (2) ta có:
0 0
u =- P / 2V ;
0
µ =3P / 2
- Thay vào (*) ta có phuong trình doan tháng dó :
0 0
0
3P P
P = - V
2 2V
(**)
- Mát khác, phuong trình trang thái cua 1 mol khí : PV =RT (***)
- Tu (**) và (***) ta có :
2 0 0
0
3V 2V
T = P - P
R RP

- T là hàm bâc 2 cua P nên dô thi trên T-P là môt phân parabol
+khi P =P
0
và P =P
0
/2 thì T =T
1
=T
2
=
0 0
P V
R
;
+khi T =0 thì P =0 và P =3P
0
/2 .
- Ta có :
0 0
(P)
0
3V 4V
T = - P
R RP
' ¬
(P)
T =0 ' ·
0
3P
P =
4
;
cho nên khi
0
3P
P =
4
thì nhiêt dô chât khí là T =T
max
=
0 0
9V P
8R

- Dô thi biêu diên quá trình dó trên hê toa dô T-P là môt trong hai dô thi duoi dây :











Câu 4. Môt mol khí lí tuong thuc hiên chu trình 1-2-3-1. Trong dó, quá trình 1 - 2 duoc biêu
diên boi phuong trình T =T
1
(2- bV)bV (voi b là môt háng sô duong và thê tích V
2
>V
1
). Qúa
trình 2 - 3 có áp suât không dôi. Qúa trình 3 - 1 biêu diên boi phuong trình : T=T
1
b
2
V
2
. Biêt
nhiêt dô o trang thái 1 và 2 là: T
1
và 0,75T
1.
Hãy tính công mà khôi khí thuc hiên trong chu
trình dó theo T
1
.
Gii :
+Dê tính công mà khôi khí thuc hiên , ta vë dô thi biêu diên chu trình biên dôi trang thái cua
chât khí trong hê toa dô hê toa dô (PV).
+Quá trình biên dôi tu 1-2: Tu T=PV/R và T =T
1
(2- bV)bV
=>P=- Rb
2
T
1
V+2RbT
1

+Quá trình 2-3 là quá trình dáng áp : P
2
=P
3

+Quá trình biên dôi tu 3-1 : Tu T=PV/R và T =T
1
b
2
V
2

=> P=Rb
2
T
1
V
+Thay T=T
1
vào phuong trình T =T
1
(2- bV)bV
=>V
1
=1/b =>P
1
=RbT
1


T
P
P /2
0
P
0
3P /4
0
3P /2
0
0
1 2
9V P /8R
V P /R
0 0
0 0

p
2
V
1
V
2
V
3
V

1
2 3
p
1
p
O

Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 3 -

L
+Thay T
2
=0,75T
1
vào phuong trình T =T
1
(2- bV)bV
=>V
2
=3/2b=1,5V
1
vµ V
2
=0,5V
1
(vì V
2
>V
1
nên loai nghiêm V
2
=0,5V
1
)
+Thay V
2
=1,5/b vào P=-Rb
2
T
1
V +2RbT
1
=>P
2
=P
3
=0,5RbT
1
=0,5P
1
=>V
3
=0,5V
1
=1/2b .
+Ta có công A =0,5(P
1
- P
2
).(V
2
-V
3
) =0,25RT
1
.
Câu 5. Môt bình có thê tích V chua môt mol khí lí tuong và có môt cái van bao hiêm là môt
xilanh (có kích thuoc rât nho so voi bình) trong dó có môt pít tông diên tích S, giu báng lò xo
có dô cung k Khi nhiêt dô cua khí là T
1
thì píttông o cách lô thoát khí môt doan là L. Nhiêt
dô cua khí táng toi giá tri T
2
thì khí thoát ra ngoài. Tính T
2
?
Gii:
Kí hiêu
1
P và
2
P là các áp suât ung voi nhiêt dô
1
T và
2
T ; l A là dô co
ban dâu cua lò xo, áp dung diêu kiên cân báng cua piston ta luôn có:
S p l k
1
. = A ; S p L l k
2
) .( = + A => S p p L k ) ( .
1 2
÷ = ; (1)
Vì thê tích cua xilanh không dáng kê so voi thê tích V cua bình nên có thê coi thê tích cua
khôi khí không dôi và báng V. Áp dung phuong trình trang thái ta luôn có:
R
T
V P
=
1
1
; => ;
1 1
. RT V P = .
R
T
V P
=
2
2
=> ;
2 2
. RT V P = .
=> ) (
1 2 1 2
T T
V
R
P P ÷ = ÷ (2).
Tu (1) và (2) ta có hê phuong trình
¦
¹
¦
´
¦
÷ =
÷ = ÷
S P P kL
T T
V
R
P P
) (
) (
1 2
1 2 1 2

Nhu vây khí thoát ra ngoài khi nhiêt dô cua khí lên dên:
RS
kLV
T T + =
1 2
.
Câu 6. Có 1 g khí Heli (coi là khí lý tuong don nguyên tu) thuc
hiên môt chu trình 1 – 2 – 3 – 4 – 1 duoc biêu diên trên gian dô P-T
nhu hình 1. Cho P
0
=10
5
Pa; T
0
=300K.
1. Tìm thê tích cua khí o trang thái 4.
2. Hãy nói rõ chu trình này gôm các dáng quá trình nào. Vë lai chu
trình này trên gian dô P-V và trên gian dô V-T (cân ghi rõ giá tri
báng sô và chiêu biên dôi cua chu trình).
3. công mà khí thuc hiên trong tung giai doan cua chu trình.
Gii:
1. Quá trình 1 – 4 có P ty lê thuân voi T nên là quá trình dáng tích, vây thê tích o trang thái 1
và 4 là báng nhau: V
1
=V
4
. Su dung phuong trình C-M o trang thái 1 ta có:
1 1 1
m
PV RT =
µ
, suy ra:
1
1
1
RT m
V
P
=
µ

Thay sô: m =1g; µ =4g/mol; R =8,31 J/(mol.K); T
1
=300K và P
1
=2.10
5
Pa ta duoc:
3 3
1 5
18,31.300
3,12.10
4 2.10
V m
÷
= =
2. Tu hình vë ta xác dinh duoc chu trình này gôm các dáng quá trình sau:
1 – 2 là dáng áp; 2 – 3 là dáng nhiêt;
3 – 4 là dáng áp; 4 – 1 là dáng tích.
P
T
0
T
0

2P
0

1 2
3
4
2T
0

P
0

Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 4 -

H H
F
Vì thê có thê vë lai chu trình này trên gian dô P-V (hình a) và trên gian dô V-T (hình b)
nhu sau:














3. Dê tính công, truoc hêt su dung phuong trình trang thái ta tính duoc các thê tích: V
2
=2V
1

=6,24.10
– 3
m
3
; V
3
=2V
2
=12,48.10
– 3
m
3
.
Công mà khí thuc hiên trong tung giai doan:
5 3 3 2
12 1 2 1
( ) 2.10 (6,24.10 3,12.10 ) 6,24.10 A p V V J
÷ ÷
= ÷ = ÷ =
5 3 2
3
23 2 2
2
ln 2.10.6,24.10 ln2 8,65.10
V
A p V J
V
÷
= = =
5 3 3 2
34 3 4 3
( ) 10 (3,12.10 12,48.10 ) 9,36.10 A p V V J
÷ ÷
= ÷ = ÷ = ÷
41
0 A = vì dây là quá trình dáng áp.
Câu 7.Cho môt ông tiêt diên S nám ngang duoc ngán voi bên ngoài báng 2 pittông Pittông
thu nhât duoc nôi voi lò xo nhu hình vë. Ban dâu lò xo không biên dang, áp suât khí giua 2
pittông báng áp suât bên ngoài p
0
. Khoang cách giua hai pittông là H và báng
2
1
chiêu dài
hình tru. Tác dung lên pittông thu 2 môt luc F dê nó chuyên dông tu tu sang bên phai Tính F
khi pittôn thu 2 dung lai o biên phai cua ông tru.
Gii:
Diêu kiên cân báng :
Piston trái : p
0
S – pS – kx =0 (1)
x dô dich chuyên cua piston trái, p áp suât khí giua hai piston.
Piston phai : F +pS – p
0
S =0 (2)
Dinh luât Bôilo : p
0
SH =p(2H –x)S (3)
Tu (3)
x H
H p
p
÷
= ¬
2
0
(4)
Tu (1) và (2)¬ F =kx, thay vào (4):
F kH
kH p
p
÷
= ¬
2
0
. Thay vào (2):
0 ) 2 (
0 0
2
= + + ÷ ¬ SkH p F kH S p F
Phuong trình có nghiêm là:
2 2
2 2
0 0
4 2
H k
S p
kH
S p
F + ± + =
Câu 8. Môt pittông khôi luong m, giam môt mol khí lí tuong trong môt xi lanh. Pittông và xi
lanh dêu cách nhiêt, pittông duoc treo báng soi dây manh ban dâu cách dáy xi lanh môt
khoang h. Khí trong xi lanh lúc dâu có áp suât báng áp suât khí quyên p
0
, nhiêt dô T
0
. Phai
cung câp cho khí môt nhiêt luong bao nhiêu dê nâng pit tông lên vi trí cách dáy môt khoang
P(10
5
Pa
)
V(l)
0
3,12
2
1 2
3
4
12,48
1
6,24
V(l)
T(K)
0
3,12
1
2
3
4
12,48
6,24
300 600 150
Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 5 -

2h. Biêt nôi náng cua môt mol khí là U =C.T (C là háng sô), gia tôc trong truong là g. Bo qua
moi ma sát và trao dôi nhiêt voi bên ngoài.
Gii:
Luc cáng dây ban dâu =P =mg. Khi nung khí toi nhiêt dô T, áp suât khí là
0
mg
p p
S
= + thì dây bát dâu chùng .
=>Quá trình là dáng tích:
0
0
0 0
p p mg
T 1 T
T T pS
| |
= ¬ = +
|
\ .
.
=>Dô biên thiên nôi náng:
1 0 0
0
mg
U C. T C(T T ) C T
pS
A = A = ÷ = .

0 0 1
Cmgh
pSh RT U
R
= ¬ A = .
* Tiêp tuc nung pittông di lên. Khi nung toi nhiêt dô T
1
, pittong cách dáy 2h:
Quá trình là dáng áp:
0 1
1
1
V V
T 2T
T T
= ¬ = .
Dô biên thiên nôi náng:
2 1 0
Cmgh
U C(T T) C.T C.T
R
A = ÷ = = +
C ông mà khí thuc hiên:
0
A p. V RT mgh = A = + .
* Nhiêt luong cân cung câp: Q =AU
1
+AU
2
+A =
0
2C
(C R)T mgh 1
R
| |
+ + +
|
\ .

Câu 9. Cho môt mol khí lí tuong don nguyên tu biên dôi theo môt chu trình thuân nghich
duoc biêu diên trên dô thi nhu hình 3; trong dó doan tháng 1- 2 có duong kéo dài di qua gôc
toa dô và quá trình 2 - 3 là doan nhiêt. Biêt : T
1
=300K; p
2
=3p
1
; V
4
=4V
1
.
1. Tính các nhiêt dô T
2
, T
3
, T
4
.
2. Tính hiêu suât cua chu trình.
3. Chung minh ráng trong quá trình 1-2 nhiêt dung cua khí là háng sô.
Gii:
1. Quá trình 1 - 2 :
1
1
2
2
V
p
V
p
= ¬
1
1
2
1 2
V 3
p
p
V V = = ;
1
1 1
2 2
1 2
T 9
V p
V p
T T = = =2700
0
K
Quá trình 2-3:
3 / 5
2
3
2
2 3
4
3
P
V
V
P P
|
.
|

\
|
=
|
|
.
|

\
|
=
¸
~ 0,619P
2
=1,857 P
1

Thay V
3
=V
4
:

2
3 / 2
2
1
3
2
2 3
T 825 , 0
4
3
T
V
V
T T =
|
.
|

\
|
=
|
|
.
|

\
|
=
÷ ¸
=7,43T
1
=2229
0
K
Quá trình 4 - 1 : T
4
=T
1
1
4
V
V
=4T
1
=1200
0
K
2. Quá trình 1- 2 : AU
1-2
=C
V
( T
2
-T
1
) =8C
V
T
1
= 12RT
1

A
1-2
=( p
2
+p
1
)(V
2
-V
1
)/2 =4p
1
V
1
=4RT
1

Q
1-2
= AU
1-2
+A
1-2
=16RT
1

Quá trình 2-3:
A
2-3
=- AU
2-3
=- C
V
( T
3
-T
2
) =2,355 RT
1
; Q
2-3
=0.
h
4
3
V
2
p
O
1
V
1
V
2
V
4

p
1

p
3

p
2

Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 6 -

Quá trình 3- 4: AU
3-4
= C
V
( T
4
-T
3
) =- 5,145RT
1
; A
3-4
=0
Q
3-4
= AU
3-4
+A
3-4
= - 5,145RT
1

Quá trình 4- 1: AU
4-1
= C
V
( T
1
-T
4
) =- 4,5RT
1

A
4-1
=p
1
(V
1
-V
4
) =- 3p
1
V
1
=- 3RT
1

Q
4-1
= AU
4-1
+A
4-1
=- 7,5RT
1

A =A
1-2
+A
2-3
+A
3-4
+A
4-1
=4RT
1
+2,355 RT
1
- 3RT
1
=3,355RT
1

Nhiêt luong khí nhân là: Q =Q
1-2
=16RT
1

q =
2 1
Q
A
÷
=20,97% ~ 21%.
3.Vi phân hai vê: pV=RT (1) ; pV
-1
=hs
pdV +Vdp=RdT
- pV
-2
dV +V
-1
dp =0 . Giai hê: pdV = Vdp =0,5RdT
dQ =C
V
dT +pdV=1,5RdT+0,5RdT=2RdT
C =dQ /dT =2R =hs
Câu 10. Môt luong khí lý tuong don nguyên tu thuc hiên chu trình ABCDECA biêu diên trên
dô thi nhu hình vë bên.
Cho biêt Pa P Pa P P
C B A
5 5
10 3 , 10 · = = = K T T Pa P P
E A D E
300 , 10 4
5
= = · = = ,
l V V V l V
D C B A
10 , 20 = = = = , AB, BC, CD, DE, EC,
CA là các doan tháng.
1. Tính các thông sô
D B
T T , và
E
V .
2. Tính tông nhiêt luong mà khí nhân duoc trong tât
ca các giai doan cua chu trình mà nhiêt dô khí táng.
3.Tính hiêu suât cua chu trình.
Gii:
1. Áp dung phuong trình trang thái:
A A A
nRT V P = ÷
300
10 . 20 . 10
3 5 ÷
= =
A
A A
T
V P
nR
3
20
=
K
nR
V P
T
B B
B
150 = = ; K
nR
V P
T
D D
D
600 = = ;
l
P
nRT
V
E
E
E
5 = =
2. Khí nhân nhiêt trong quá trình dáng tích BD và môt giai doan trong quá trình biên dôi
ECA J T T R n Q Q
B D BD
4500 ) 150 600 (
3
20
.
2
3
) (
2
3
.
1
= ÷ = ÷ = =
Phuong trình cua duong tháng ECA:
A E
A E
A
A
V V
P P
V V
P P
÷
÷
=
÷
÷
÷ 5
5
+ ÷ =
V
P (1) (V do báng lít, P do báng Pa
5
10 )
Suy ra ) 5
5
(
20
3
2
V
V
nR
PV
T + ÷ = = (2) (T do báng K 100 )
K T T 75 , 468
max
= = khi l V
m
5 , 12 = : T táng khi ) ( 5 , 12 5 l V s s
m
V ung voi diêm F trên doan CA. Xét nhiêt luong nhân duoc Q A trong quá trình thê tích
táng tu V dên V V A + (trên doan EF):
V P T R n Q A + A = A
2
3
. Tu (1) và (2) tìm duoc
V
V
Q A + ÷ = A ) 5 , 12
5
4
( .
A B
C
D E
P
P
A

P
C

P
E

0 V
E
V
C
V V
A
Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 7 -

Dê dàng thây ráng, trong giai doan ECF luôn có 0 > AQ . Trong giai doan này, nhiêt luong
nhân duoc là:
A U Q + A =
2
, voi J T T R n U
E
5 , 3187 ) (
2
3
max
= ÷ = A
A =diên tích hình thang ) ( 5 , 2437 J V EFV
E m
=
÷ J Q 5625 5 , 2437 5 , 3187
2
= + =
Tông nhiêt luong khí nhân duoc:
J Q Q Q 125 . 10 5625 4500
2 1
= + = + =
3. Công sinh ra trong môt chu trình:
= A dt tam giác ABC – dt tam giác CDE ÷ J A 750 =
Hiêu suât cua chu trình:
% 41 , 7
10125
750
= = =
Q
A
H
Câu 11. Môt xylanh dát tháng dung, bit kín hai dâu, duoc chia làm hai phân boi môt pittông
náng cách nhiêt. Ca hai bên pittông dêu chua cùng môt luong khí lý tuong. Ban dâu khi nhiêt
dô khí cua hai phân nhu nhau thì thê tích phân khí o trên pittông gâp n =2 lân thê tích khí o
phân duoi pittông. Hoi nêu nhiêt dô cua khí o phân trên pittông duoc giu không dôi thì cân
phai táng nhiêt dô khí o phân duoi pittông lên bao nhiêu lân dê thê tích khí o phân duoi
pittông së gâp n = 2 lân thê tích khí o phân trên pittông ? Bo qua ma sát giua pittông và
xylanh.
Gii:
Luong khí o 2 phân xylanh là nhu nhau nên:
2
'
2
'
2
1
'
1
'
1
1
2 2
1
1 1
T
V P
T
V P
T
V P
T
V P
R .
m
= = = =
µ


1 2
V nV = nên
2 1
P nP =
Theo gia thiêt:
' '
1 2
/ V V n = , suy ra:
'
2 2
'
1 1
T P
n
T P
= (1)
Dê tính
'
'
1
2
P
P
ta dua vào các nhân xét sau:
1. Hiêu áp luc hai phân khí lên pittông báng trong luong Mg cua pittông:
S ) P P ( Mg S ) P P (
1 2
'
1
'
2
÷ = = ÷

' '
2 1 2 1 1
( 1) P P P P n P ÷ = ÷ = ÷
' '
2 1 1
( 1) P P n P = + ÷ (2)
2. Tu phuong trình trang thái cua khí lí tuong o phân trên cua pittông:
P
1
V
1
=P
1

V
1


1
'
1
'
1 1
V
V
. P P = ÷
Thay vào (2), ta suy ra:

' '
2 1
'
1 1
1 ( 1)
P V
n
P V
= + ÷ (3)
V
1
, P
1
V
2
, P
2
V
1
’, P
1

V
2
’, P
2

Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 8 -

3. Dê tìm
1
'
1
V
V
ta chú ý là tông thê tích 2 phân khí là không dôi:
V
1
+V
2
=V
1

+V
2


' '
1
1 1 1
V
V V nV
n
+ = + ¬
'
1
1
1 V
V n
=
Thay vào (3) ta duoc:
'
2
'
1
1 2 1
1 ( 1)
P n
n
P n n
÷
= + ÷ =
Thay vào (1) ta có kêt qua:
'
2 2
'
1 1
2 1 3
T P
n n
T P
= = ÷ = .
Câu 12. Môt xi lanh cách nhiêt nám ngang, thê tích V
1
+V
2
= V
0
=60 (lít), duoc chia làm
hai phân không thông voi nhau boi môt pittông cách nhiêt (nhu hình ve). Píttông có thê
chuyên dông không ma sát. Môi phân cua xi lanh chua 1 (mol) khí lý tuong don nguyên tu.
Ban dâu píttông dung yên, nhiêt dô hai phân khác nhau. Cho dòng diên chay qua diên
tro R dê truyên cho khí o bên trái nhiêt luong Q = 90 (J).
a. Nhiêt dô o phân bên phai cung táng, tai sao ?
b. Khi dã có cân báng, áp suât moi trong xi lanh lon hon áp suât ban dâu bao nhiêu ?
Biêt nôi náng cua 1 mol khí lý tuong duoc xác dinh báng công thuc U = 3RT/2.
Gii:
a. Nhiêt dô o phân bên phai cung táng, tai sao ?
Nôi náng cua 1 mol khí lý tuong duoc xác dinh báng biêu thuc U
= 3RT/2. Khi ta làm táng nhiêt dô cua khí o bên trái (do cung
câp nhiêt luong Q) thì khí giãn no làm píttông nén khí trong phân
bên phai (V
2
); vì nén cách nhiêt nên nhiêt dô cua phân bên phai
cung táng lên.
b. Khi dã có cân báng, áp suât moi trong xi lanh lon hon áp suât
ban dâu bao nhiêu ?
Goi U
1
và U
2
là nôi náng cua khí o hai phân xi lanh, ta có phuong trình :
Q = AU
1
+ AU
2

Q =
2
3
R(AT
1
+ AT
2
) ; o dây công tông công báng không.
Lúc dâu ta có pV
1
= RT
1
và pV
2
= RT
2
(áp suât p nhu nhau)
Sau khi cung câp nhiêt luong và khi dã có cân báng thì áp suât o hai bên là (p + Ap), thê tích
o hai phân là (V
1
+ AV) và (V
2
- AV) nên các phuong trình trang thái là:
(p + Ap) (V
1
+ AV) = R(T
1
+ AT
1
)
· pAV + V
1
Ap +AVAp = RAT
1
(1)
(p + Ap) (V
2
- AV) = R(T
2
+AT
2
)
· Ap V
2
- pAV - AV Ap = RAT
2
(2)
Công 2 phuong trình (1) và (2) vê theo vê ta duoc:
Ap(V
1
+V
2
) = R(AT
1
+ AT
2
) (3)
Mát khác ta có: Q =
2
3
R(AT
1
+ AT
2
)
¬ AT
1
+ AT
2
= 2Q/3R và V
1
+V
2
= V
0
=60 (lít) thê vào phuong trình (3) ta duoc:
Ap.0,06 = R. 2.90/3R
¬ Ap =
06 , 0
60
= 1000 (N/m
2
).
Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 9 -

Vây khi dã có cân báng, áp suât moi trong xi lanh lon hon áp suât ban dâu là 1000 (N/m
2
).
Câu 13. Trên hình vë biêu diên môt chu trình biên dôi trang thái cua n
mol khí lý tuong. Chu trình bao gôm hai doan tháng biêu diên su phu
thuôc cua áp suât p vào thê tích V và môt duong dáng áp. Trên duong
dáng áp 1-2, sau khi thuc hiên môt công A thì nhiêt dô cua nó táng 4 lân.
Nhiêt dô o các trang thái 1 và 3 báng nhau. Các diêm 2 và 3 nám trên
duong tháng di qua gôc toa dô. Hãy xác dinh nhiêt dô cua khí o trang thái
1 và công mà khí thuc hiên trong chu trình.
Gii :
- Goi nhiêt dô cua khí o t.thái 1 là T
1
, khi dó nhiêt dô o t.thái 2 së là 4T
1
.
Gia su áp suât trên duong dáng áp 1 – 2 là p
1
, thì công mà khí thuc hiên trong quá trình này
là: A =p
1
(V
2
-V
1
)
trong dó V
1
và V
2
tuong ung là thê tích khí o trang thái 1 và 2.
Áp dung phuong trình trang thái cho hai trang thái này:
p
1
V
1
=nRT
1
; p
2
V
2
=4nRT
1
(1) ¬ T
1
=A/3nR (2)
- Goi p
3
là áp suât khí o trang thái 3 thì công mà khí thuc hiên trong ca chu trình duoc tính
báng diên tích cua tam giác 123: A
123
=1/2 (p
1
-p
3
)(V
2
- V
1
) (3)
- Kêt hop voi phuong trình trang thái (1) và nhiêt dô T
1
theo (2) ta tìm duoc:
V
1
=nRT
1
/P
1
=A/3p
1
(4) và V
2
=4nRT
1
/P
1
= 4A/3p
1
(5)
-Thay (4) vào (5) ta có biêu thuc tính công trong ca chu trình: A
123
=
3
1
p A
1 -
2 p
| |
|
\ .
(6)
- Vì các trang thái 2 và 3 nám trên cùng môt duong tháng qua gôc toa dô nên:
p
3
/p
1
=V
3
/V
2
(7) ; voi: V
3
=nRT
1
/p
3
=A/3p
3
(8)
- Thay(5), (8) vào (7) ta nhân duoc: p
3
/p
1
=p
1
/4p
3
¬ p
3
/p
1
=1/2 (9)
- Thay (9) vào (6) ta tính duoc công cua khí trong chu trình: A
123
=A/4
Câu 14. Môt xi lanh dài dát tháng dung duoc dóng kín báng môt pistôn. Trong xilanh có chua
khí cacbon diôxit và dung dich cua khí này trong nuoc. Pistôn tiêp xúc khít voi thành xilanh
và có thê chuyên dông không ma sát doc theo thành xilanh. Khi khôi luong cua
pistôn là m
0
thì nó nám cân báng cách mát nuoc môt khoang h
0
. Khi táng khôi
luong cua pistôn lên dên m
1
thì nó ha xuông dên dô cao h
1
so voi mát nuoc. Khôi
luong cua pistôn cân báng bao nhiêu dê nó có thê cham duoc mát nuoc? Toàn bô
quá trình duoc coi là dáng nhiêt. Có thê bo qua su thau dôi thê tích cua chât long
do khí tan vào, bo qua su bay hoi cua nuoc và áp suât khí quyên.
Chú thích: Ðo hòa tan cua khí tv lê voi áp suat riêng phan cua khí này trên
màt chat long (dinh luat Henry).
Gii:
Áp suât cua khí giua chât long và pistôn: .
S
mg
p =
Trong dó S là tiêt diên ngang cua xilanh. Theo dinh luât Henry, luong khí tan vào nuoc
(tính theo sô mol) ty lê voi áp suât này: . Vp
t
o v =
Trong dó, o là hê sô ty lê V là thê tích cua chât long trong xilanh. Do dó luong khí giua
pistôn (tính theo sô mol) và chât long phu thuôc váo áp suât theo quy luât: .
0
Vp o v v ÷ =
Voi v
0
là tông khôi luong khí trong xi lanh. Phuong trình Clapêrôn – Mendêleev voi
luong khí chua hòa tan:
1
2
3
V
p
Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 10 -

) 1 (
0
RT
S
mg
V hS
S
mg
|
.
|

\
|
÷ = o v
.
0
m
S
VRT
g
RT
mh
o v
÷ = ¬
Nhu vây, giua khôi luong pistôn và dô cao côt khí trong xilanh quan hê voi nhau theo
hê thuc:
) 2 ( bm a mh ÷ =
Trong dó a, b là các hê sô duoc xác dinh theo diêu kiên bài toán:
, ) . ;
0 1
1 1 0 0
1 0
0 1
0 1
1 1 1
0 0 0
m m
h m h m
b h h
m m
m m
a
bm a h m
bm a h m
÷
÷
= ÷
÷
= ¬
¹
´
¦
÷ =
÷ =

Tu (2) ta thây khi pistôn cham toi mát chât long (h=0 – tuc là toàn bô luong khí bi hòa
tan hoàn toàn):
, )
1 1 0 0
1 0 0 1
h m h m
h h m m
b
a
m
÷
÷
= = .
Câu 15. Môt qua bóng cao su chua hêli duoc tha bay lên bâu troi. Áp suât và nhiêt dô cua khí
quyên thay dôi theo dô cao. Gia thiêt ráng nhiêt dô cua hêli trong qua bóng báng nhiêt dô cua
không khí xung quanh, hêli và không khí dêu duoc coi là khí lý tuong. Háng sô tông hop cua
chât khí là R=8,31J/mol.K, khôi luong mol cua hêli và cua không khí tuong ung là
M
H
=4,00.10
-3
kg/mol và M
A
=28,9.10
-3
kg/mol. Gia tôc roi tu do là g=9,8m/s
2
.
Phn A:
a) Gia su không khí xung quanh có áp suât p và nhiêt dô T. Áp suât trong qua bóng cao
hon bên ngoài do tính dàn hòi cua vo bóng. Gia su trong qua bóng duoc giu n mol hêli voi áp
suât p+Ap. Hãy xác dinh luc dây tác dung lên qua bóng nhu môt hàm sô cua p và Ap.
b) Vào môt ngày nào dó, nhiêt dô T cua không khí o dô cao z so voi mát biên cho boi hê
thuc ) / 1 ( ) (
0 0
z z T z T ÷ = trong pham vi 0<z<15km, và T
0
=303K. Áp suât và khôi luong riêng
cua không khí o mát biên báng p
0
=1atm=1,01.10
5
Pa và µ
0
=1,16kg/m
3
. Trong pham vi dô cao
dó, áp suât biên dôi theo dô cao voi quy luât:
) 1 ( ) 1 ( ) (
0 0
q
z z p z p ÷ =
Hãy biêu diên háng sô q qua các dai luong z
0
, µ
0
, p
0
và g; hãy xác dinh giá tri cua nó
chính xác dên hai chu sô có nghia. Coi gia tôc roi tu do là không dôi và không phu thuôc theo
dô cao.
Phn B:
Khi qua bóng cao su (voi bán kính r
0
o trang thái không biên dang) cáng lên dên bán
kính r (>r
0
) thì vo cua nó thu duoc môt náng luong dàn hôi do bi cáng ra. Khi dó náng luong
dàn hôi U cua vo hình câu cáng ra o nhiêt dô không dôi T duoc mô ta theo phuong trình:
) 2 ( 3
1
2 4
4
2 2
0
|
.
|

\
|
÷ + =
ì
ì t kRT r U
Trong dó ) 1 (
0
> ÷ r r ì là hê sô cáng (theo bán kính), còn k là môt háng sô nào dó, duoc
tính theo don vi mol/m
2
.
c) Hãy biêu diên Ap qua các thông sô có mát trong biêu thuc (2) và biêu diên báng dô
thi su phu thuôc cua Ap vào ì.
d) Dô lon cua háng sô k có thê duoc xác dinh qua sô mol hêli cân thiêt dê làm cáng qua
câu. Khi T
0
=303K và p
0
=1,0atm và qua bóng không bi cáng (khi r=r
0
), chua duoc
n
0
=12,5mol hêli. Dê làm cáng qua bóng ung voi ì=1,5 o nhiêt dô không dôi T
0
và áp suât bên
ngoài p
0
thì trong dó phai chua n=3,6n
0
mol =45mol hêli. Hãy xác dinh thông sô
0
k
k
a = cua
Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 11 -

vo bóng (trong dó
0 0 0 0
4RT p r k ÷ ) qua n, n
0
và ì. Tính giá tri cua nó voi dô chính xác dên
hai chu sô có nghia.
Phn C:
Qua bóng duoc bom o muc nuoc biên tai câu d) (hê sô cáng theo bán kính ì=1,5, sô
mol hêli bên trong là n
0
=12,5mol o nhiêt dô T
0
=303K và áp suât p
0
=1atm=1,01.10
5
Pa). Khói
luong tông công cua bóng là M
t
= 1,12kg. Khi dó qua bóng së bát dâu nâng lên khoi mát biên.
e) Gia su ráng qua bóng duoc nâng lên dô cao z
f
mà o dó luc day cân báng voi trong
luc. Hãy xác dinh z
f
và hê sô cáng ì
f
o dô cao dó. Tính giá tri cua nó dên dô chính xác voi hai
chu sô có nghia. Bo qua su thoát khí ra ngoài và su dich chuyên cua bóng do gió.
Gii:
a) Luc dây tác dung lên qua bóng: . gV F µ =
Trong dó
RT
pM
A
= µ là khôi luong riêng cua không khí xung quanh qua bóng;
) ( p p
nRT
V
A +
= là thê tích cua khí hêli trong qua bóng. Do dó:
. g nM
p p
p
F
A
A +
=
b) Khao sát môt lop khí có bê dày dz o dô cao z, diêu kiên cân báng cua lop khí này:
dp gdz z ÷ = ) ( µ
Hay: . ) ( g z
dz
dp
µ = ÷ . 1 1
) (
) (
) ( ; 1
0 0
0
1
0 0
0
÷
|
|
.
|

\
|
÷ = =
|
|
.
|

\
|
÷ ÷ =
÷ q q
µ
q
z
z
RT
M p
z RT
M z p
z
z
z
z
p
dz
dp
A A

Nhu vây: . 5 , 5 ;
0
0
0
0
0
0
~ = =
RT
gz M
g
RT
M p
z
p
A A
q
q

c) Cho ráng qua bóng giãn ra rât châm. Khi táng bán kính cua nó môt luong dr thì áp
luc (cua khí trong qua bóng và không khí xung quanh) thuc hiên môt công:
. 4 .
2
dr r p A t o A =
Náng luong cua biên dang dàn hôi khi dó së táng môt luong:
.
4 4
4
5
4
0
2
0
2
0
dr
r
r
r
r
kRT r dr
dr
dU
dU
|
|
.
|

\
|
÷ = = t
.
4
5
4
0
0
2
0
0
|
|
.
|

\
|
÷ |
.
|

\
|
= A ¬ =
r
r
r
r
r
r
r
kRT
p dU A o
Su phu thuôc cân tìm có dang: ). (
4
7 1
0
÷ ÷
÷ = A ì ì
r
kRT
p
Su phu thuôc này có cuc dai khi . 38 , 1 7
5
~ = ì Khi 0 1 = A = p ì . Khi ì ì 1 ~ 1 p A >> .
Dô thi gân dúng cua phu thuôc ) (ì p A khi 1 > ì duoc biêu diên trên hình vë.
d) Khi r=r
0
thì áp suât hêli trong qua bóng báng áp suât khí quyên .
3
4
3
0
0
0
r
RT n
p
t
= Khi
cáng lên thì áp suât cua hêli là: .
3
4
3
4
0 3
3
0
0
3
0
0
|
.
|

\
|
÷ = A ¬ = A + n
n
r
RT
p
r
nRT
p p
ì
t t

Nêu su dung biêu thuc cua Ap tu câu c), ta có:
. 11 , 0
1 ) (
;
1 ) (
4
.
3
4
.
4
1
7 1
3
0
7 1
3
0
0
0 0
7 1
0
3
3
0
0
~
÷
÷
=
|
|
.
|

\
|
÷
÷
=
÷
÷
=
÷ ÷ ÷ ÷ ÷ ÷
ì ì
ì
ì ì
ì
ì ì
ì
t
n n
a
n n
RT
p r n n
r
r
k
Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 12 -

e) Diêu kiên cân báng cua qua bóng o dô cao z
f
là:
.
t
A
f
f f
f f
f
A t
M
n M
p
p p
p p
p
ng M F g M =
A +
¬
A +
= =
Boi vì luong hêli trong qua bóng là cô dinh nên:
. ) (
) ( ) (
3
0
0 0
3
0
3
0
|
|
.
|

\
|
A + = A + ¬
A +
=
A +
f
f
f f
f
f f f f
T
T
p p p p
T
p p
T
p p
ì
ì
ì ì

. .
3
0
0 0
t
A
f f
f
f
f f
M
nM
p
T
T
p p
p
p p
=
|
|
.
|

\
|
A +
=
A +
ì
ì

Tu câu c):
). (
4
7 1
0
÷ ÷
÷ = A
f f
f
f
f
p r
kRT
p ì ì
, ) .
4
1 1
7 1
0 t
A
f f
f
f
f
f
M
nM
p r
kRT
p
p
= ÷ + =
A
+
÷ ÷
ì ì
.
) ( 4
1
0 0
0
3
7 1
0
p p
T
M
nM
kR
r
M
nM
p
T
f
t
A
f f t
A
f
f
A +
|
|
.
|

\
|
=
÷
|
|
.
|

\
|
÷ =
÷ ÷
ì
ì
ì ì

Chú ý ráng
0
0
0
4
ap
r
kRT
= thì rút ra duoc: . 1
3
0
0 0 4 2
ì ì ì
|
|
.
|

\
|
÷
A +
= ÷
÷
A
T
f f
nM
M
ap
p p

Boi vì 5 , 1 ; = > ì ì ì
f
. Trong dó
2 4 2
) (
f f f
ì ì ì ~ ÷
÷
nên:
. 14 , 2 1
1 1
; ) (
4
3 1
0
7 1
0
0
0
~
|
|
.
|

\
|
÷
|
.
|

\
|
+ ~ ~ ÷ = A
÷ ÷ ÷
ì
ì
ì ì ì ì
A
t
f
nM
M
a
ap
r
kRT
p
Do dó:
. 1 1
3
0
0
3
0
0 0
1
0 0
0
A
t
f A
t
f
f
f
f
nM
M a
T
p
nM
M
T
p p
z
z
T
p
T
p
|
|
.
|

\
|
|
.
|

\
|
+ ~
|
|
.
|

\
|
A +
=
|
|
.
|

\
|
÷ =
÷
ì
ì
ì ì
ì
q

Tu biêu thuc này ta tìm duoc: . 11km z
f
~
Câu 16. Môt xi lanh nhu hình vë, chua khí lý tuong, duoc dóng kín báng môt pittông khôi
luong M, tiêt diên S, có thê chuyên dông trong xilanh. Lúc dâu giu pittông o vi trí sao cho áp
suât trong bình báng áp suât khí quyên bên ngoài. Thành xilanh và pittông dêu cách nhiêt.
Buông pittông, pittông chuyên dông tu vi trí ban dâu dên vi trí cuôi cùng có dô cao h so voi
dáy xilanh. Tuy nhiên, truoc khi dat dên vi trí cân báng này, pittông dã thuc hiên nhung dao
dông nho. Gia su trong giai doan pittông dao dông nho, quá trình biên dôi cua khí là thuân
nghich, hãy tính chu ky dao dông nho dó.
Gii:
Khi cân báng pittông nám cách dáy h thì khí trong xy lanh có áp suât p
1
:
p
1
=p
0
+
S
Mg
.
Khi pittông o vi trí có li dô là x thì khí có áp suât p. Vì quá trình là doan nhiêt nên:

¸ ¸
= + ) Sh ( p ) Sx Sh ( p
1
(1), o dây ¸ là ty sô giua các nhiêt dung dáng áp và dáng tích.
¬ p =p
1 |
.
|

\
|
¸ ÷ ~
|
|
|
|
.
|

\
|
+
¸
h
x
1 p
h
x
1
1
1
. Nêu bo qua luc ma sát giua pittông và thành bình thì:
Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 13 -

" Mx
h
x
S p " Mx Mg S
h
x
1 p S p
1 1 0
= ¸ ÷ ¬ = ÷ |
.
|

\
|
¸ ÷ + ÷
Mh
x
S p " x
1
¸ ÷ = ¬
Dao dông là diêu hoà voi tân sô góc:

Mh
) S p Mg (
0
+ ¸
= e
Câu 17. Cho môt mol khí lí tuong có hê sô ¸ =
V
P
C
C
. Biêt nhiêt dung mol cua khí này phu
thuôc vào nhiêt dô tuyêt dôi T theo công thuc C =a +bT, trong dó a, b là các háng sô.
1. Tính nhiêt luong cân truyên cho mol khí này dê nó táng nhiêt dô tu T
1
lên T
2
.
2. Tìm biêu thuc thê hiên su phu thuôc cua thê tích V vào nhiêt dô tuyêt dôi T cua mol khí
này.
Gii:
1: Q = dT ) bT a (
2
1
T
T
}
+ =a(T
2
-T
1
) +
2
) T T ( b
2
1
2
2
÷

2. Xét môt mol khí. Theo nguyên lí I:
dQ =dU +dA =
2
iRdT
+pdV;
i
2 i
C
C
V
P
+
= = ¸ ; i =2/(¸-1); p =RT/V ;
¬( a +bT) dT =
2
iRdT
+
V
RTdV
;
V
dV
=
R
bdT
RT
adT
+ -
T 2
idT
;
lnV = T ln
R
a
-
) 1 (
1
÷ ¸
lnT +bT/R +const
V=
R
bT
)
1
1
R
a
(
e AT
÷ ¸
÷
, A=h.s.
Câu 18. Môt bình chua khí oxy (O
2
) nén o áp suât P
1
=1,5.10
7
Pa và nhiêt dô t
1
= 37
0
C, có
khôi luong (ca bình) là M
1
=50kg. Sau môt thoi gian su dung khí, áp kê chi P
2
=5.10
6
Pa và
nhiêt dô t
2
= 7
0
C. Khôi luong bình và khí lúc này là M
2
=49kg. Tính khôi luong khí còn lai
trong bình lúc này và tính thê tích cua bình.
Gii:
Goi m là khôi luong bình rông; m
1
và m
2
là khôi luong khí O
2
trong bình lúc dâu và lúc sau.
Ta có:
m
1
=M
1
- m ;
m
2
=M
2
- m ;
Theo phuong trình trang thái chât khí . .
m
PV RT
µ
= , ta có :

1 2
1 1 2 2
. . .
P P R
m T m T V µ
= = ( V là thê tích cua bình )
Tu dây ta suy ra:

1 2 1 2 1 2 1 2 1 2
1 2 1 2 1 2 2 1
1 2 2 1
1 2 1 2
1 2
( ) m m m m M M TT M M
P P P P PT PT
PT PT
T T T T
TT
÷ ÷ ÷
= = = =
÷
÷
÷

Các bài vat lí nâng cao.

Nguyên Anh Vàn. - 14 -

¬
2 1 1 2
2
1 2 2 1
( ) PT M M
m
PT PT
÷
= =
÷
0,585 (kg)
Thê tích bình (báng thê tích khí):
2 2
2
. .
.
RT m
V
P µ
= = 0,0085 (m
3
) =8,5 (lít)



You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->