P. 1
Kinh te hoc dai cuong

Kinh te hoc dai cuong

|Views: 10|Likes:
Được xuất bản bởiYaGup Map
Kinh te hoc dai cuong - Le Van Tai
Kinh te hoc dai cuong - Le Van Tai

More info:

Published by: YaGup Map on Oct 15, 2013
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/11/2015

pdf

text

original

CHÖÔNG 1

GIÔÙI THIEÄU

Muïc tieâu
 Hieåu caùi goïi laø caùch tö duy kinh teá
 Tìm hieåu caùc chuû ñeà trong kinh teá hoïc

Baøi ñoïc
Baøi ñoïc: (1) Chöông 1; (2) Chöông 1, 2.
Baøi ñoïc 1: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa kinh teá hoïc
Hoaëc (3) Chapter 1 (4) Chöông 1, 2
Noäi dung
1.1 Caùc Khaùi Nieäm cô baûn
1.2 Khan hieám, löïa choïn, chi phí cô hoäi
1.3 Ñöôøng giôùi haïn khaû naêng saûn xuaát
1.4 Giaù trò

Ch ö ôn g 1: Gi ôùi t h i eäu
1
1.1 CAÙC KHAÙI NIEÄM
Kinh teá hoïc: söû duïng vaø quaûn lyù hieäu quaû taøi nguyeân höõu haïn ñeå ñaït
ñöôïc möùc ñoä thoaû maõn nhu caàu vaät chaát con ngöôøi cao nhaát.
Taïi sao kinh teá hoïc?
 Tö duy kinh teá
 Hieåu bieát veà xaõ hoäi
 Hieåu caùc vaán ñeà toaøn caàu
 Laø moät ngöôøi coâng daân coù traùch nhieäm
Phaïm vi cuûa kinh teá hoïc: Vó moâ vaø Vi moâ
 Kinh teá hoïc VI MOÂ (Microeconomics): xem xeùt söï vaän haønh
cuûa töøng loaïi thò tröôøng vaø haønh vi cuûa töøng ñôn vò ra quyeát ñònh
– Doanh nghieäp vaø caù nhaân.
 Kinh teá hoïc VÓ MOÂ (Macroeconomics) Nghieân cöùu haønh vi kinh
teá toång hôïp- thu nhaäp, vieäc laøm, saûn löôïng - ôû phaïm vi quoác gia
Phöông phaùp nghieân cöùu: Chuaån taéc vaø thöïc chöùng
 Kinh teá hoïc CHUAÅN TAÉC (Normative Economics): Phaân tích
keát quaû cuûa haønh vi kinh teá, ñaùnh giaù vaø ñeà nghò haønh ñoäng.
Ví duï: Chính phuû coù NEÂN trôï giaù xaêng?
 Phaâ n tích chuaån taéc: neân laøm gì (kinh teá hoïc chính saùch)
 Kinh teá hoïc THÖÏC CHÖÙNG (Positive Economics): tìm hieåu
haønh vi vaø söï vaän haønh cuûa heä thoáng maø khoâng phaùn xeùt.
 Höôùng ñeán giaûi thích söï toàn taïi söï cuûa kieän vaø taïi sao.
Ví duï: Vieäc gì seõ xaûy ra neáu nhaø nöôùc khoâng ñaùnh thueá?
Ch ö ôn g 1: Gi ôùi t h i eäu
2
 Phaân tích thöïc chöùng theå hieän moái quan heä nhaân quaû vaø laø trung
taâm cuûa Kinh Teá Vi Moâ: giaûi thích hieän töôïng, kieåm ñònh quan saùt vaø
xaây döïng moâ hình döï baùo.
 Thò tröôøng (Market): taäp hôïp nhöõng ngöôøi mua vaø baùn thoâng
qua töông taùc xaùc ñònh giaù cuûa saûn phaåm.
 Ngaønh (Industry): taäp hôïp nhöõng doanh nghieäp baùn cuõng moät
loaïi hay nhöõng saûn phaåm töông töï nhau.
 Thò tröôøng caïnh tranh: Khoâng coù moät caù nhaân (ngöôøi mua hay
baùn) coù theå aûnh höôûng ñeán ñeán giaù treân thò tröôøng.
 Thò tröôøng khoâng caïnh tranh: toàn taïi taùc nhaân coù theå aûnh höôûng
ñeán giaù treân thò tröôøng.
 Giaù thò tröôøng: Giaù toàn taïi trong thò tröôøng caïnh tranh.
 Ceteris Paribus: Coâng cuï phaân tích quan heä giöõa hai bieán, caùc
bieán khaùc khoâng ñoåi.
 Caùc yeáu toá saûn xuaát (nguoàn löïc):
o Ñaát
o Lao ñoäng
o Voán
o Khaû naêng kinh doanh
Ch ö ôn g 1: Gi ôùi t h i eäu
3

Ba caâu hoûi caên baûn cuûa kinh teá hoïc:
Quan ñeåm cuûa quoác gia: Quan ñieåm cuûa doanh nghieäp:
 Saûn xuaát caùi gì vaø bao
nhieâu?
 Saûn xuaát theá naøo?
 Ai seõ nhaän nhöõng saûn phaåm
naøy?
 Quyeát ñònh saûn xuaát
 Thueâ, mua haøng, tuyeån duïng,
hoaïch ñònh ngaân saùch.
 Quyeát ñònh phaân khuùc thò tröôøng.

Ch ö ôn g 1: Gi ôùi t h i eäu
4
Neàn kinh teá thò tröôøng: Laø neàn kinh teá trong ñoù söï trao ñoåi ñöôïc hoã
trôï thoâng qua thò tröôøng trong ñoù giaù ñoùng vai troø quyeát ñònh.
Ñeå thò tröôøng vaän haønh hieäu quaû caàn:
 Phöông tieän trao ñoåi: oån ñònh vaø ñaùng tin caäy
 Caïnh ranh vaø thoâng tin hoaøn haûo: minh baïch, ngöôøi tieâu
duøng coù ñuû thoâng tin, deã daøng gia nhaäp vaø ruùt lui.
 Caùc ñònh cheá vöõng maïnh: Luaät phaùp baûo veä quyeàn sôû höõu vaø
ñaûm baûo hieäu löïc caùc hôïp ñoàng.
 Haï taàng xaõ hoäi: chuaån möïc tín nhieäm, loøng tin, thöøa nhaän vaø
nghóa vuï.
 Phaân phoái thu nhaäp: ñuû ñeå taïo ra söï ñoàng thuaän vaø duy trì traät
töï xaõ hoäi vaø khoâng phaù huyû ñoäng löïc xaõ hoäi

Ch ö ôn g 1: Gi ôùi t h i eäu
5
1.2 KHAN HIEÁM, LÖÏA CHOÏN, CHI PHÍ CÔ HOÄI
 Taøi nguyeân höõu haïn
 Nhu caàu voâ taän
 Khan hieám
 Chi phí cô hoäi (opportunity cost): Giaù trò cuûa cô hoäi toát nhaát ñaõ
boû qua.
Hình 1: Moâ hình chi phí cô hoäi
Tai nguyen
Huu han
Mong muon
vo tan
Khan hiem Lua chon
Chi phi
co hoi

Case study: Chi phí cô hoäi
Sau nhieàu naêm laøm quaûn lyù cho moät coâng ty nöôùc ngoaøi taïi TPHCM,
Anh Nam quyeát ñònh töï mình kinh doanh. Nam döï kieán ñaàu tö 150
trieäu ñoàng ñeå laøm voán löu ñoäng kinh doanh. Anh döï baùo doanh thu vaø
chi phí trung bình ba naêm ñaàu tieân hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp nhö
sau:
Haïng muïc Soá tieàn
Doanh thu chính 180,000
Thueâ vaên phoøng 36,000
Caùc chi phí khaùc 20,000
Traû löông 24,000
Baïn haõy ñaùnh giaù cô hoäi kinh doanh naøy. Coù theå neâu ra nhöõng giaû
ñònh ñeå phaân tích.
Ch ö ôn g 1: Gi ôùi t h i eäu
6
1.3 Ñöôøng giôùi haïn khaû naêng saûn xuaát (Production Possibility
Frontier - PPF)
Bieåu ñoà theå hieän söï keát hôïp cuûa haøng hoaù vaø dòch vuï coù theå saûn xuaát
neáu taøi nguyeân cuûa xaõ hoäi ñöôïc söû duïng hieäu quaû.
Hình 2: Ñöôøng giôùi haïn khaû naêng saûn xuaát
800
F1
100 120
Thöïc
phaåm
0
F
E
Quaàn aùo
D
G
A
B
500


Caùc giaû ñònh:
(1) Toaøn duïng caùc yeáu toá saûn xuaát vaø saûn xuaát
(2) Nguoàn cung yeáu toá saûn xuaát khoâng ñoåi
(3) Tình traïng coâng ngheä oån ñònh
(4) Neàn kinh teá chæ saûn xuaát hai loaïi saûn phaåm
Neàn kinh teá phaùt trieån:  ñöôøng PPF dòch chuyeån sang phaûi
Ñaëc ñieåm
 Quy luaät löïa choïn: Chi phí cô hoäi saûn xuaát theâm thöïc phaåm baèng
saûn xuaát ít hôn haøng hoaù khaùc.
 Quy luaät chi phí cô hoäi taêng daàn.
Ch ö ôn g 1: Gi ôùi t h i eäu
7
1.4 Giaù trò
 Thuyeát nguyeân lieäu ñaàu vaøo cuûa giaù trò
 Thuyeát giaù trò söû duïng: ñaùnh giaù chuû quan
Hình 3 Caùc hình thaùi giaù trò.
VÒ -
Doanh
thu
Chi phi
nguyen
lieu
Luong
Chi phi
von
Chi phi
nguyen
lieu
Luong
Loi tuc
kinh te
Lai van
hanh
Chi phi
nguyen
lieu
Cia tr¦
gia tang
(Value
added)
VT
(chi
phi
yeu
to
dau
vao)

Kinh teá hoïc quan taâm giaù trò bieân teá (maginal value):
 Ñaùnh giaù chuû quan cuûa ngöôøi tieâu duøng cho moät ñôn vò saûn
phaåm taêng theâ m (baèng tieàn) vaø
 Chi phí ñeå saûn xuaát theâm moät ñôn vò saûn phaåm.
1.5 Caùc heä thoáng kinh teá
 Caùc heä thoáng kinh teá
o Neàn kinh teá taäp trung
o Neàn kinh teá thò tröôøng (Laissez-faire)
 Tính töï chuû cuûa ngöôøi tieâu duøng
 Quyeát ñònh saûn xuaát
 Phaân phoái saûn löôïng
 Lyù thuyeát veà giaù
Ch ö ôn g 1: Gi ôùi t h i eäu
8
o Neàn kinh teá hoãn hôïp, thò tröôøng vaø chính phuû
Ch ö ôn g 1: Gi ôùi t h i eäu
9
CAÂU HOÛI THAÛO LUAÄN

1. Tìm chi phí cô hoäi cuûa töøng phaùt bieåu sau
 Hoïc ñeå thi kinh teá hoïc.
 Daønh ra 2 giôø ñeå chôi Games.
 Mua xe môùi.
 Sau khi toát nghieäp tieáp tuïc ñi hoïc.

2. Moâ taû söï ñaùnh ñoåi trong moãi quyeát ñònh sau
 Sau moät naêm hoïc meät moûi, Baïn Nam choïn ñi muøa heø xanh thay
vì caùc baïn khaùc ñi hoïc heø, ñi laøm beân ngoaøi.
 Huy raát sieâng naêng taäp theå duïc, moãi ngaøy anh daønh ít nhaát 30
phuùt ñeå chôi theå thao maëc duø hoïc caêng thaúng.
 Tuaán raát voäi, vì vaäy anh vöôït ñeøn ñoû.

3. Vieäc xaây caàu thuû thieâm baéc qua soâng Saøi Goøn coù yù nghóa nhö theá
naøo?
 Ai laø ngöôøi höôûng lôïi
 Ai laø ngöôøi bò thieät haïi
 Neân taøi trôï nhö theá naøo



CHÖÔNG 2
CUNG, CAÀU VAØ THÒ TRÖÔØNG

Muïc tieâu
o Hieåu vaø phaân tích caùc Khaùi nieäm thò tröôøng, cung vaø caàu.
o Chính saùch cuûa chính phuû vaø cô cheá cung - caàu
Baøi ñoïc
Baøi ñoïc: (1) Chöông 2;
Hoaëc: (3) Chapter 3, 4, 20
(4) Chöông 3, 4
Noäi dung
2.1 KINH TEÁ THÒ TRÖÔØNG
2.1.1 Ñaëc ñieåm cuûa kinh teá thò tröôøng
2.1.2 Doøng chu chuyeån thu nhaäp vaø saûn phaåm
2.2 CUNG CAÀU VAØ THÒ TRÖÔØNG
2.2.1 Löôïng caàu vaø ñöôøng caàu
2.2.2 Löôïng cung vaø ñöôøng Cung
2.2.3 Caân baèng thò tröôøng
2.2.4 Thay Ñoåi Caân Baèng Thò Tröôøng
2.2.5 Phaân tích thaëng dö
Ch ö ôn g 2: Cu n g va øCa àu
1
2.1 KINH TEÁ THÒ TRÖÔØNG VAØ DOØNG CHU CHUYEÅN THU
NHAÄP (neàn kinh teá ñoùng)
2.1.1 Ñaëc ñieåm cuûa kinh teá thò tröôøng
 Sôû höõu caù nhaân
 Quyeàn töï do löïa choïn
 Lôïi ích caù nhaân
 Caïnh tranh
 Heä thoáng giaù vaø thò tröôøng
 Chính phuû can thieäp raát haïn cheá

2.1.2 Doøng chu chuyeån thu nhaäp vaø saûn phaåm trong neàn kinh teá
thò tröôøng (neàn kinh teá ñoùng)
TH| TRUCNG HANG HCA
B D|CH VU
TH| TRUCNG CAC YEU TC
SAN XUAT
HC GIA ÐÌNH
DCANH
NGHIEP
CHÍNH PHU
C
h
i

t
i
e
âu
T
h
u

n
h
a
äp
:

l
ö
ô
n
g
,

l
a
õi
,
t
i
e
ân

t
h
u
e
â,

l
ô
ïi

n
h
u
a
än
C
h
i

p
h
í

m
u
a

c
a
ùc

y
e
áu
t
o
á
s
a
ûn

x
u
a
át
C
u
n
g

s
ö
ùc

l
a
o
ñ
o
än
g
,

v
o
án
,

ñ
a
át
C
a
àu

H
a
øn
g

h
o
a
ù
&

D
ò
c
h

v
u
ï
C
u
n
g

H
a
øn
g

h
o
a
ù
&

D
ò
c
h

v
u
ï
D
o
a
n
h

t
h
u
C
u
n
g

y
e
áu

t
o
á
s
a
ûn

x
u
a
át
Thueá
Mua HH
& DV
Traû
löông
Thueá

Ch ö ôn g 2: Cu n g va øCa àu
2
2.2 CUNG CAÀU VAØ THÒ TRÖÔØNG
2.2.1 Löôïng caàu vaø ñöôøng caàu
 Löôïng caàu: löôïng caàu haøng hoaù hay dòch vuï ngöôøi mua coù khaû
naêng vaø saün saøng mua ôû caùc möùc giaù khaùc nhau trong moät
khoaûng thôøi gian nhaát ñònh.
 Caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán caàu:
o Thu nhaäp cuûa ngöôøi tieâu duøng
o Giaù cuûa caùc haøng hoaø lieân quan
o Thò hieáu hay sôû thích
o Kyø voïng khaùch haøng
 Ñöôøng caàu: Moái quan heä giöõa giaù haøng hoaù vaø saûn löôïng ngöôøi
tieâu duøng saün saøng mua QD = QD(P)
 Luaät caàu: Saûn löôïng haøng ñöôïc mua coù quan heä nghòch ñaûo vôùi
giaù ñöôïc baùn.
Thay ñoåi saûn löôïng caàu: Söï thay
ñoåi saûn löôïng haøng hoaù ngöôøi
tieâu duøng muoán mua khi coù söï
thay ñoåi veà giaù.
Thay ñoài veà caàu: Söï thay ñoåi moái
quan heä cuûa giaù vaø saûn löôïng mua
do söï thay ñoåi cuûa yeáu toá khaùc
khoâng phaûi giaù.
Q
1
Q
2
P
2
P
1
Giaù
Saûn löôïng
B
D'
A

Q
1
Q
2
P
1
P
2
Giaù
Saûn löôïng
D
B D'
A
C

Ch ö ôn g 2: Cu n g va øCa àu
3
2.2.2 Löôïng cung vaø ñöôøng Cung
 Löôïng cung: soá löôïng haøng hoaù hay dòch vuï ngöôøi baùn coù khaû
naêng vaø saün saøng baùn ôû caùc möùc giaù khaùc nhau trong moät
khoaûng thôøi gian nhaát ñònh.
 Caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán cung:
o Coâng ngheä
o Giaù cuûa caùc yeáu toá saûn xuaát
o Chính saùch thueá
o Soá löôïng ngöôøi saûn xuaát
o Kyø voïng
 Ñöôøng cung: Moá i quan heä giöõa giaù cuûa haøng hoaù vaø soá löôïng
nhaø saûn xuaát saün saøng baùn. QS = QS(P)
 Luaät cung: Saûn löôïng haøng ñöôïc baùn coù quan heä tyû leä thuaän vôùi
giaù ñöôïc baùn.
Thay ñoåi saûn löôïng cung: Söï
thay ñoåi saûn löôïng haøng hoaù
muoán baùn khi coù söï thay ñoåi veà
giaù
Thay ñoài veà cung: Söï thay ñoåi moái
quan heä cuûa giaù vaø saûn löôïng cung
do söï thay ñoåi cuûa yeáu toá khaùc khoâng
phaûi giaù.
Q
1
Q
2
P
1
P
2
Giaù
Saûn löôïng
S
B
A

Q
1
Q
2
P
1
P
2
Giaù
Saûn löôïng
S
S'
A
B
C

Ch ö ôn g 2: Cu n g va øCa àu
4
2.2.3 Caân baèng thò tröôøng
o Giaù caân baèng: Giaù taïi ñoù cung vaø caàu baèng nhau
o Cô cheá thò tröôøng: Khuynh höôùng thò tröôøng töï do cho pheùp giaù
thay ñoåi cho ñeán khi thò tröôøng chaáp nhaän.
Thieáu huït
Dö thöøa
E
G
i
a
ù
p
h
í

ñ
i
e
än

t
h
o
a
ïi

d
i

ñ
o
än
g

(
P
)
Thôøi gian söû duïng (Q)
S
D


Phaân tích so saùnh:
 Chöùc naêng ñieàu tieát (rationing function) - Thay ñoåi thò tröôøng
trong ngaén haïn:
 Giaù thò tröôøng thay ñoåi laøm giaûm söï maát caân baèng giöõa
löôïng cung vaø löôïng caàu.
 Phaûn öùng cuûa giaù vaø saûn löôïng caân baèng do söï thay ñoåi cuûa
cung hay caàu.
 Chöùc naêng phaân boå (allocating function) – thay ñoåi thò tröôøng
trong daøi haïn: söï dòch chuyeån cuûa taøi nguyeân ra/vaøo thò tröôøng
phaûn öùng laïi söï thay ñoåi cuûa giaù caân baèng cuûa haøng hoùa.
Ch ö ôn g 2: Cu n g va øCa àu
5
Ví duï:
 Thò hieáu vaø sôû thích thay ñoåi laøm taêng nhu caàu nöôùc eùp traùi caây vaø
giaûm nhu caàu nöôùc ngoït.
 Söï thay ñoåi cuûa caàu 2 saûn phaåm gaây ra thieáu huït nöôùc eùp traùi caây
vaø thöøa nöôùc ngoït.
 Phaûn öùng laïi söï dö thöøa vaø thieáu huït trong 2 thò tröôøng laøm giaûm thò
tröôøng nöôùc ngoït vaø taêng thò tröôøng nöôùc eùp (Phaûn öùng ngaén haïn).
 Trong daøi haïn caùc nhaø saûn xuaát taêng saûn löôïng nöôùc eùp vaø giaûm
saûn löôïng nöôùc ngoït.
 Söï thay ñoåi cung caàu hình thaønh moät caân baèng môùi.

Thay ñoåi cung caàu trong ngaé n vaø daøi haïn
Thay ñoåi ban ñaàu (ngaén
haïn)
Thay ñoåi tieáp theo (daøi haïn)
Taêng caàu laøm giaù taêng Cung taêng khi nhieàu ngöôøi gia nhaäp
vaøo thò tröôøng vaø ngöôøi baùn naêng naêng
löïc saûn xuaát
Giaûm caàu laøm giaù giaûm Cung giaûm vì doanh nghieäp khoâng coù
lôïi nhuaän hoaëc ruùt lui.
Taêng cung laøm giaù giaûm Caàu taêng vì thò hieáu vaø sôû thích ngöôøi
tieâu duøng thay ñoåi khoâng söû duïng saûn
phaåm thay theá
Giaûm Cung laøm giaù taêng Caàu giaûm vì thò hieáu vaø sôû thích ngöôøi
tieâu duøng tieám kieám haøng thay theá

Ch ö ôn g 2: Cu n g va øCa àu
6
2.2.4 Thay Ñoåi Caân Baèng Thò Tröôøng
Giaù nguyeân lieäu giaûm:
 S dòch chuyeån sang S’
 Dö thöøa Q
2
-Q
1
 Caân baèng Q
3


S’
Q
2
S’
Q
2
P
Q
SS DD
P
3
Q
3
P
3
Q
3
Q
1
P
1
Q
1
P
1

Thu nhaäp taêng:

D dòch chuyeån D
1
 Thieáu huït Q1
,
Q2

taïi giaù P1
 Caân baèng Q3 taïi giaù P3

D’ D’ SS DD
Q
3
P
3
Q
2
Q
3
P
3
Q
2
P
Q Q
1
P
1
Q
1
P
1

Thu nhaäp taêng, giaù nguyeân
lieäu giaûm:
 D taêng nhieàu hôn S taêng
 Caân baèng thò tröôøng taïi P2
D’ D’ S’ S’
P
Q
SS
P
2
Q
2
P
2
Q
2
DD
P
1
Q
1
P
1
Q
1


Ch ö ôn g 2: Cu n g va øCa àu
7
2.2.5 Phaân tích thaëng dö
Thaëng dö
nhaø saûn
xuaát
Giöõa 0 vaø Q
0
Ngöôøi saûn xuaát
Nhaä n ñöôïc lôïi töø vieäc
Baùn giaù trò thaë ng dö
Thaëng dö
ngöôøi tieâu
duøng
Saûn löôïng
0
Giaù
S
D
5
Q
0
Khaùch haøng C
10
7
Khaùch haøng B Khaùch haøng A
Giöõa 0 vaø Q
0
Ngöôø i tieâud uøng A vaø B
Nhaä n ñöôïc lôïi töø vieäc mua
thaë ng dö cuûa khaùch haøng

GIAÙ TRAÀN
B
A
C
Khach hang nhan
duoc thang du
tu su khac biet giua
hình chu nhat A va
phan mat di B.
Nha san xuat mat
phan A va C.
B and C Ia
deadweight Ioss.
Deadweight Loss
San Iuong
Gia
S
D
P
0
Q
0
P
max
Q
1
Q
2
Gia su nha nuoc d|nh gia tran P
max
Thap hon gia can bang th| truong P
0
.

GIAÙ SAØN
B
A
Thaëng dö cuûa
nhaø saûn xuaát
seõ laø A - C -
D. Nhaø saûn
xuaát seõ khoâng
haøi loøng
C
D
San Iuong
Gia
S
D
P
0
Q
0
P
min
Q
3
Q
2
Neáu nhaø saûn xuaát saûn xuaát
Q
2
, Löôïng Q
2
- Q
3
Seõ khoâng baùn ñöôïc.

Ch ö ôn g 2: Cu n g va øCa àu
8
THUEÁ
D
S
B
D
A
Ngöôøi mua maát A + B,
Ngöôøi baùn maát D + C,
Chính phuû thu ñöôïc thueá A + D
Deadweight loss laø B + C.
C
San Iuong
Gia
P
0
Q
0
Q
1
P
S
P
b
t
P
b
laø giaù (goàm caû thueá) ngöôøi mua traû.
P
S
laø giaù ngöôøi baùn nhaän ñöôïc.
Gaùnh naëng thueá ñöôïc chia ñeàu.

TRÔÏ CAÁP
D
S
San Iuong
Gia
P
0
Q
0
Q
1
P
S
P
b
s
Gioáng nhö thueá, Lôïi ích cuûa trôï caáp ñöôïc
chia ñeàu cho ngöôøi mua vaø ngöôøi baùn
Phuï thuoäc vaøo ñoä co daõn cuûa caàu vaø cung.

Ch ö ôn g 2: Cu n g va øCa àu
9
AÙP ÑAËT THUEÁ HOAËC QUOTA ÑEÅ HAÏN CHEÁ NHAÄP KHAÅU
Q
S
Q
D
P
W
Imports
A
B C
Bang cach han che nhap khau
Gia tang den P
C
.
Nguoi tieu dung mat A+B+C
deadweight Ioss Ia B + C.
San Iuong
Gia
D
P
0
Q
0
S
Trong th| truong tu do
Gia cua hang hoa trong nuoc
bang voi gia cua the gioi P
W
.
Neu nha nuoc ap dat
mot muc thue nhap
khau?

D
C B
Q
S
Q
D
Q’
S
Q’
D
A
P*
P
w
D
C B
Q
S
Q
D
Q’
S
Q’
D
A
P*
P
w
San Iuong
D
S
D
S

 Nhaû saûn xuaát trong nöôïc nhaän theâm A
 Ngöôøi tieâu duøng maát A + B + C + D.
 Deadweight loss: B,C,D
Ch ö ôn g 2: Cu n g va øCa àu
10
Ví duï minh hoaï
A. Ñieàu gì seõ xaûy ra neáu nhaø nöôùc nhaäp theo quota
5.00
10.00
15.00
20.00
0
0
100 200 40
Caàu
Cung
Gia th|
truong tu do
Quota 60miI.
Nhaäp khaåu
Nhaäp khaàu
Saûn xuaát
trong nöôùc
120


B. Ñieàu gì seõ xaûy ra neáu nhaø nöôùc aù p ñaët thueá nhaäp khaåu
Cau
5.00
10.00
15.00
20.00
0
Cung
Töï do
thöông maïi
Thue S5
Nhaäp khaåu
Nhaäp khaåu
Saûn xuaát
trong nöôùc
40 100 60 140


CHÖÔNG 3
HAØNH VI NGÖÔØI TIEÂU DUØNG

Muïc tieâu
- Hieåu caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán nhu caàu veà haøng hoaù vaø dòch vuï
cuûa töøng caù nhaân.
- Hieåu söï khaùc bieät giöõa nhu caàu caù nhaân, thò tröôøng vaø doanh
nghieäp. Giaûi thích nhöõng taùc ñoäng cuûa söï thay ñoåi cuûa giaù treân thò
tröôøng.
- Hieåu ñöôïc caùc ñònh nghóa vaø tính toaùn cuõng nhö öùng duïng cuûa heä
soá co daõn.
Baøi ñoïc:
Baøi ñoïc: (1) Chöông 3; Baøi ñoïc 3: Ñoä co daõn
Hoaëc (3) Chapter 21 (4) Chöông 5
Noäi dung
3.1 Sôû thích vaø möùc duïng ích
3.1.1 Sôû thích ngöôøi tieâu duøng
3.1.2 Ngaân saùch
3.1.3 Söï löïa choïn cuû a ngöôøi tieâu duøng
3.2 Nhu caàu caù nhaân vaø nhu caàu thò tröôøng
3.2.1 Nhu caàu caù nhaân
3.2.2 Hieäu öùng thu nhaäp vaø thay theá.
3.2.3 Ñöôøng caàu thò tröôøng
3.2.4 Ñöôøng caàu cuûa doanh nghieäp
3.2.5 Ñoä co daõn cuûa caàu
Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
1
3.1 SÔÛ THÍCH VAØ DUÏNG ÍCH
3.1.1 Sôû thích ngöôøi tieâu duøng
A. Giaû ñònh cô baûn veà sôû thích
1. Completeness: Khaû naêng coù theå so saùnh vaø xeáp haïng nhöõng cô hoäi
löïa choïn
Neáu coù hai saûn phaåm A vaø B, ngöôøi tieâu duøng coù theå thích A hôn B,
hoaëc thích B hôn A, hoaëc khoâng thaáy söï khaùc bieät giöõa caû hai loaïi
VD: Moät ngöôøi thích uoáng bia hôn aên kem vaø ngöôïc laïi coù ngöôøi thích
aên kem hôn uoáng bia.
2. Transitivity: Neáu ngöôøi tieâu duøng thích A hôn B, vaø thích B hôn C
coù nghóa laø ngöôøi naøy thích A hôn C.
3. More is better than less: Nhieàu vaãn hôn laø ít.
B. Caùc löïa choï n
- Nhoùm soá löôïng haøng hoaù cuï theå ñeå cho ngöôøi tieâu duøng löïa
choïn moät möùc ñoä haøi loøng.
- Ngöôøi tieâu duøng coù theå löïa choïn moät trong saùu tình huoáng sau
cho vieäc söû duïng quaàn aùo vaø thöïc phaåm.
Löïa
choïn
Thöïc
phaåm
Quaàn
aùo
Hình 2 Löïa choïn cuûa ngöôøi tieâu duøng
T0 20 30 40
T0
20
30
40
50
A
E
D C
H
B
Thuc pham
Ò
u
a
n

a
o

A 20 30
B 10 50
D 40 20
E 30 40
G 10 20
H 10 40
Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
2
C. Duïng ích (Utility)
o Duïng ích: (U) tieâu duøng moät taäp hôïp nhöõng saûn phaåm seõ cho
ngöôøi tieâu duøng moät möùc ñoä haøi loøng.
o Neáu moät ngöôøi thích tình huoáng A hôn B ¬ UA>UB
o Haøm duïng ích: sôû thích cuûa con ngöôøi ñöôïc theå hieän baèng haøm
duïng ích döôùi daïng U(X1,X2,…,Xn). Vôùi X1,X2,…,Xn laø soá löôïng
cuûa töøng n haøng hoaù ñöôïc tieâu duøng trong moät thôøi ñoaïn.
VD: Phaân boå thu nhaäp cho hai loaïi haøng hoaù
X TU MU P MU/P Y TU MU P MU/P
1 12 12 3 4.00 1 21 21 6 3.50
2 22 10 3 3.33 2 33 12 6 2.00
3 28 6 3 2.00 3 42 9 6 1.50
4 32 4 3 1.33 4 48 6 6 1.00
5 34 2 3 0.67 5 51 3 6 0.50
6 34 0 3 - 6 51 0 6 -

Hình 3 Haøm duïng ích vaø duïng ích caän bieân
0
10
20
30
40
0 1 2 3 4 5 6
TU
MU

Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
3
D. Ñöôøng baøng quan (Indifference curve)
- Taát caû caùc keát hôïp
cuûa töøng caëp löïa choïn
cho moät ngöôøi cuøng
möùc haøi loøng (möùc
duïng ích).
- Caùc ñöôøng baøng quan
doác xuoáng döôùi theå
hieän söï thay theá (haøm
loõm).
Hình 4 Ñöôøng baøng quan
T0 20 30 40
T0
20
30
40
50
A
E
D C
H
B
Thuc pham
Ò
u
a
n

a
o
G
T


E. Hoï ñöôøng baøng quan (Indifference Maps)
o Hoï ñöôøng baøng quan moâ taû sôû thích cuûa ngöôøi tieâu duøng cho taát
caû caùc keát hôïp haøng hoaù.
o Caùc ñöôøng baøng quan khoâng bao giôø caét nhau.
Hình 5 Hoï ñöôøng baøng quan
D
Thuc pham
Ò
u
a
n

a
o
G
T
G
2
G
3
A B
Thuc pham
Ò
u
a
n

a
o
G
T
G
2
B
A
D


Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
4
F. Tyû leä thay theá caän bieân (Marginal Rate of Substitution-MRS)
- MRS: Löôïng haøng hoaù maø moät ngöôøi saün saøng boû qua khoâng söû
duïng ñeå coù ñöôïc theâm moät haøng haøng hoaù khaùc.
- MRS ñöôïc ño baèng ñoä doác cuûa ñöôøng baøng quan. Neáu coù hai
haøng hoaù thöïc phaåm (F) vaø quaàn aùo (C).
F
C
A
÷ =
Δ
MRS

Hình 6 Tyû leä thay theá caän bieân
T
Thuc pham
Ò
u
a
n

a
o
E
A
4
6
8
T0
T2
T4
T6
2
T 3 4 2 5
D
B
C
-6
-2
-4
-T
T
T
T
MPS--(T0-T6)/T-6
MPS--(6-T0)/T--4
ΔF
ΔC
MRS ÷ =

Tyû leä thay theá caän bieân
giaûm daàn:
 Ñöôøng baøng quan
loõm
 Khaùch haøng thích löïa
choïn caân baèng (coù caû
A,B)
 Thay theá vaø boå sung
hoaøn toaøn

Hình 7 Tyû leä thay theá caän bieân
K
i
e
u

d
a
n
g
Chat luong
So thích A: co MRS cao
Hhung khach
hang nay san
sang danh doi
kieu dang de
co them chat
luong

Chat luong
So thích B: co MRS thap
Hhung khach
hang nay san
sang danh doi
chat luong de co
them kieu dang
K
i
e
u

d
a
n
g


Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
5
3.1.2 Ngaân saùch
A. Ñöôøng ngaân saùch
 Ngaân saùch haïn cheá cuõng giôùi haïn khaû naêng tieâu duøng trong ñieàu
kieän giaù phaûi traû cho nhieàu haøng hoaù vaø dòch vuï khaùc nhau.
 Ñöôøng ngaân saùch chæ ra taát caû caùc keát hôïp cuûa hai haøng hoaù vôùi
cuøng moät soá tieàn thu nhaäp.
 Haøm ñöôøng ngaân saùch: Ngöôøi tieâu duøng löïa choïn tieâu duøng hai
loaïi haøng hoaù X vaø Y vôùi möùc giaù töông öùng trong phaïm vi ngaân
saùch I.
I = XPx + YPy

Hình 8 Ñöôøng ngaân saùch
20 40 60 80
T0
20
30
40
0
A
D
B
E
C
Ò
u
a
n

a
o
Thuc pham
T0
20
Ðuong ngan sach:
F + 2C - 80
Ðo doc:
C
F
P
P
2
T
ΔF
ΔC
= ÷ =


Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
6
B. Caùc taùc ñoäng cuûa Thu Nhaäp vaø Giaù
Thu nhaäp thay ñoåi: thu nhaäp taêng (giaûm) dòch chuyeån ñöôøng ngaân
saùch ra ngoaøi (vaøo trong), song song vôùi ñöôøng goác (giaù khoâng ñoåi).
Hình 9 Ñöôøng ngaân saùch di chuyeån khi thu nhaäp thay ñoåi
20 40 60 80
T0
20
30
40
0
Thuc pham
Ò
u
a
n

a
o

Giaù thay ñoåi: neáu giaù haøng hoaù taêng (giaûm), ñöôøng ngaân saùch quay
vaøo trong (ra ngoaøi) quanh taïi tung ñoä goác cuûa haøng hoaù kia.
Hình 10 Ñöôøng ngaân saùch dòch chuyeån khi giaù thay ñoåi
P-2
40 80 T60
T0
20
30
40
0
Ò
u
a
n

a
o
Thuc pham
P-T
P-T/2
T20

Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
7
3.1.3 Söï löïa choïn cuûa ngöôøi tieâu duøng
Ngöôøi tieâu duøng seõ löïa choïn haøng hoaù cho möùc duïng ích cao nhaát
trong ñieàu kieän ngaân saùch.
Hình 11 Löïa choïn toái öu cuûa ngöôøi tieâu duøng
20 40 60 80
T0
20
30
40
0
Thuc pham
Ò
u
a
n

a
o
A
G
T
tai A MPS-
P
F
/P
C
-.5
l
G
2
G
3
D
C

Möùc duïng ích caän bieân & söï löïa choïn ngöôøi tieâu duøng
Ngöôøi tieâu duøng löïa choïn haøng hoaù cho hoï möùc ñoä haøi loøng cöïc ñaïu
trong ñieàu kieän ngaân saùch.
U = U(X,Y)
I = XPx + YPy
Haøm Largrange £ = U(X,Y) + ì( I - XPx - YPy)
Ñieàu kieän cöïc trò
Y X
P
G
P
X
G
Y c
c
=
c
c
= ì

hay
Y
Y
X
X
P
MG
P
MG
=
hay
Y
X
Y
X
P
P
MG
MG
MPS = =

Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
8
3.2 Nhu caàu caù nhaân vaø nhu caàu thò tröôøng
3.2.1 Nhu caàu caù nhaân
A Luaät caàu: khi giaù gia taêng vaø caùc yeáu toá khaùc khoâng ñoåi, saûn
löôïng caàu seõ giaûm
Lyù do:
- Hieäu öùng thay theá: Giaù giaûm coù nghóa laø haøng hoaù trôû neân
töông ñoái reû hôn haøng hoaù khaùc, bôûi vaäy coù theå thay theá cho
nhöõng haøng hoaù naøy.
- Hieäu öùng thu nhaäp: Giaù giaûm taêng söùc mua vôùi cuøng moät möùc
thu nhaäp vì vaäy laøm taêng nhu caàu haøng hoaù.
- Luaät möùc duïng ích caän bieân giaûm daàn: Möùc ñoä haøi loøng gia
taêng seõ giaûm daàn khi gia taêng tieâu duøng
ÖÙng duïng:
- Giaûm giaù ñeå baùn ñöôïc haøng nhieàu hôn.
- Ngay caû khi giaù baèng ), ngöôøi ta cuõng chaúng muoán mua.
B. Haøng hoaù thoâng thöôøng vaø haøng hoaù thöù caáp
Hình 12 ñöôøng cong giaù – tieâu duøng
Can tin
N
h
a

h
a
n
g
15
30
U
3
C
15
30
U
3
C
Ðuong cong tieu dung-thu nhap
Can tin tro thanh hang
hoa thu cap khi duong cong
tieu dung-thu nhap
cong nguoc Iai giua BC
10 5 20
5
10
A
U
1
B
U
2
Trong khoang AB,
Ca hai Ioai hang hoa deu Ia
hang hoa thong thuong

Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
9
C. Ñöôøng cong Engel
- Ñöôøng cong Engel theå hieän söï töông quan giöõa soá löôïng haøng
hoaù tieâu duøng vaø thu nhaäp.
- Haøng hoaù thoâng thöôøng: ñöôøng Engel doác leân treân.
- Haøng hoaù thöù caáp: Ñöôøng cong Engel quay ngöôïc laïi.
Hình 13 Ñöôøng cong Engel
Ð u o n g E n g e I q u a y n g u o c I a i
T h u c a p
T h o n g t h u o n g
T h u c a p
T h o n g t h u o n g
T h u c p h a m
3 0
4 8 1 2
1 0
T
h
u

n
h
a
p
2 0
1 6 0
Ð u o n g E n g e I d o c I e n
Ð o i v o i s a n p h a m
T h o n g t h u o n g

D. Thay theá vaø boå sung
- Hai haøng hoaù ñöôïc xem laø thay theá neáu giaù cuûa saûn phaåm naøy
taêng (giaûm) seõ daãn ñeán taêng (giaûm) löôïng caàu cuûa saûn phaåm kia.
- Hai saûn phaåm ñöôïc xem laø boå sung neáu giaù cuûa saûn phaåm naøy
taêng (giaûm) seõ daãn ñeán giaûm (taêng) löôïng caàu cuûa saûn phaåm kia.
- Haøng hoaù ñöôïc xem laø ñoäc laäp khi söï thay ñoåi giaù cuûa saûn phaåm
naøy khoâng aûnh höôûng ñeán löôïng caàu cuûa haøng hoaù kia.
- Neáu ñöôøng tieâu duøng-giaù DOÁC XUOÁNG, haøng hoaù ñöôïc xem laø
THAY THEÁ.
- Neáu ñöôøng tieâu duøng-giaù DOÁC LEÂN TREÂN, hai haøng hoaù naøy
ñöôïc xem laø BOÅ SUNG.

Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
10
3.2.2 Hieäu öùng thu nhaäp vaø thay theá.
A. Hieäu öùng thay theá (Substitution Effect)
- Khaùch haøng coù khuynh höôùng mua nhieàu haøng hoaù hôn khi haøng
hoaù töông ñoái reû hôn, vaø tieâu duøng ít ñi giaù taêng leân.
- Hieäu öùng thay theá vaø söï thay ñoåi tieâu duøng cuûa haøng hoaù lieân
quan ñeán söï thay ñoåi veà giaù cuûa saûn phaåm trong ñieàu kieän möùc
duïng ích khoâng ñoåi.
- Khi giaù cuûa haøng hoaù giaûm, hieäu öùng thay theá luoân luoân daãn ñeán
söï gia taêng löôïng caàu cuûa saûn phaåm.

B. Hieäu öùng thu nhaäp (Income Effect)
- Ngöôøi tieâu duøng seõ caûm nhaän ñöôïc söùc mua taêng leân khi giaù cuûa
haøng hoaù giaûm.
- Hieäu öùng thu nhaäp laø söï thay ñoåi tieâu duøng cuûa haøng hoaù do
taêng söùc mua trong ñieàu kieän giaù cuûa haøng hoaù khoâng ñoåi.
- Khi thu nhaäp cuûa moät ngöôøi taêng leân, löôïng caàu haøng haøng hoaù
ñoù coù theå taêng hay giaûm.
- Ngay caû khi haøng hoaù thöù caáp, hieäu öùng thay theá töông ñoái lôùn
hôn hieäu öùng thu nhaäp.
Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
11
Hình 14 Hieäu öùng thay theá vaø thu nhaäp cho haøng hoaù thoâng thöôøng
Thuc pham
C
Q
u
a
n

a
o
R
F
1
S
C
1 A
U
1
Hieu ung thu nhap, EF
2
,
(Tu D qua B) giu gia tuong
Ðoi khong thay doi nhung
suc mua tang
Hieu ung thu nhap
C
2
F
2
T
U
2
B
Khi gia cua thuc pham giam, tieu
dung tang F
1
F
2
khi nguoi tieu
dung di chuyen tu A qua B.
E
Tong hieu ung
Hieu ung thay the
D
Hieu ung thay the F
1
E,
(tu diem A qua D), thay doi gia
tuong doi Nhung van giu muc
thu nhap that khong thay doi

Hình 15 Hieäu öùng thay theá vaø thu nhaäp cho haøng hoaù thöù caáp
Thuc pham
C
R
Q
u
a
n

a
o
F
1
S F
2
T
A
U
1
E
Hieu ung
thay the
D
TotaI Effect
Neu thuc pham Ia hang thu cap
Hieu ung thu nhap am,
Tuy nhien hieu ung thay the
Ion hon hieu ung thu nhap
B
Hieu ung thu nhap
U
2


Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
12
3.2.3 Ñöôøng Caàu thò tröôøng
Ñöôøng caàu thò tröôøng Töông quan giöõa soá löôïng haøng hoaù taát caû
khaùch haøng seõ mua vôùi moät möùc giaù.
Giaù A B C Thò tröôøng
Hai ñieåm quan troïng:
 Theâm moät khaùch haøng, ñöôøng caàu
dòch chuyeån sang phaûi.
 Yeáu toá aûnh höôûng caàu caù nhaân seõ
aûnh höôûng ñeán caàu thò tröôøng.
1 6 10 16 32
2 4 8 13 25
3 2 6 10 18
4 0 4 7 11
5 0 2 4 6
Hình 16 ñöôøng caàu caù nhaân vaø cuûa thò tröôøng
T
2
3
4
5
5 T0 T5 20 25 30
Cia
San luong
Cau th¦ truong
D
A
D
B
D
C

3.2.4 Ñöôøng caàu cuûa doanh nghieäp
- Ñöôøng nhu caàu cuûa doanh nghieäp = phaàn nhu caàu cuûa thò tröôøng
cuûa doanh nghieäp
- Ñöôøng nhu caàu cuûa doanh nghieäp seõ nhaïy caûm hôn so vôùi ñöôøng
caàu cuûa thò tröôøng
Nhu caàu vaø doanh thu
- Toång doanh thu = PxQ
- Doanh thu trung bình = TR/Q = P
- Doanh thu caän bieân = dTR/dQ
Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
13
Laøm theá naøo cöïc ñaïi lôïi töùc?
 Lôïi töùc t =t(q) = TR – TC= R(q) – C(q)
 Chi phí caän bieân: MC = TC’ = C’(q)
 Doanh thu caän bieân: MR = TR’= R’(q)
Max t ¬ t’(q)=0 ¬ R’(q) - C’(q) = 0 ¬ MR =MC
Hình 17 Doanh thu, chi phí vaø lôïi töùc cuûa doanh nghieäp.
0 q
0
q
*
) (q t
A
B
S
C(q)
P(q)
San luong
B

ÔÛ töøng möùc saûn löôïng
 0 - q0 : t = R(q) - C(q) < 0
 q0 - q* : t = R(q) - C(q) > 0 lôïi töùc taêng
 q > q* : t = R(q) - C(q) > 0 lôïi töùc giaûm

¬ taïi q*: lôïi töùc ñaït cöïc ñaïi

Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
14
3.2.5 Ñoä co daõn cuûa caàu
Ñoä co daõn = Möùc ñoä nhaïy caûm cuûa saûn löôïng caàu khi coù söï thay ñoåi
cuûa moät bieán ñoäc laäp :
laäp ñoäc bieán cuûa ñoåi thay %
caàu löôïng cuûa ñoåi thay %
ε =

Tính toaùn ñoä co daõn
- Ñoä co daõn cung
- Ñoä co daõn taïi ñieåm
A Ñoä co daõn cuûa löôïng caàu theo giaù
ΔP
ΔQ
Q
P
ΔP/P
ΔQ/Q
E
p
= =

- EP > 1 löôïng caàu co daõn theo giaù
- 0 < EP < 1 löôïng caàu khoâng co daõn theo giaù
Hình 18 Ñoä co daõn taïi nhöõng vò trí khaùc nhau
Q
P r i c e
Q = 8 - 2 P
E
p
= - 1
E
p
= 0
· = - E P
4
8
2
4

Yeáu toá aûnh höôûng ñeán ñoä co daõn theo giaù
- Soá saûn phaåm thay theá
- Söï trung thaønh ñoái vôùi saûn phaå m
- Thôøi ñieåm
Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
15
- Phaàn thu nhaäp duøng ñeå tieâu duøng saûn phaåm
Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
16
B. Ñoä co daõn cuûa caàu theo thu nhaäp
I
Q
Q
I
I/I
Q/Q
E
p
Δ
Δ
Δ
Δ
= =

- EI < 0: Haøng hoaù thöù caáp
- 0< EI < 1: Haøng hoaù thoâng thöôøng
- EI > 1: Haøng hoaù xa xæ
C. Ñoä co daõn cheùo
Phaàn traêm thay ñoåi cuûa caàu khi coù söï thay ñoåi veà thu nhaäp
B B
Δ
Δ
Δ
Δ
P
Q
Q
P
/P P
/Q Q
E
A
A
B
B
A A
C
= =

- EC < 0: hai haøng hoaù boå sung
- EC > 0: hai haøng hoaù thay theá nhau

Case study: Cöûa haøng caây caûnh
Moät cöûa haøng caây caûnh baùn raát nhieàu loaïi hoa, caây caûnh khaùc, vaø
gioáng caây. Ngöôøi chuû cuûa cöûa haøng naøy muoán bieát baûn chaát veà nhu
caàu saûn phaåm cuûa mình. Anh ta ñaëc bieät quan taâm ñeán hoa. Anh ñaõ
thueâ tö vaán duøng nhöõng kyõ thuaät thoáng keâ ñeå döï baùo nhu caàu cuûa hoa.
Phöông trình ñöôøng caàu caây hoa nhö sau:
Q = 1,000 - 50 Ps + 0.05A - 50 Pt
Trong ñoù:
Q = soá löôïng caây caûnh baùn trong thaùng
Ps = Giaù cuûa hoa = $5
A = chi phí quaûng caùo haøng thaùng = $20,000
Pt = Giaù cuûa caây caûnh khaùc = $15
Caâu hoûi:
1. Bieán ñoäc laäp naøo coù taùc ñoäng lôùn nhaát ñeán doanh soá cuûa hoa?
Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
17
2. Neáu cöûa haøng muoán taêng doanh soá baùn Hoa, neân aùp duïng chieán
löôïc naøo?
Ch ö ôn g 3: H a øn h vi n gö ôøi t i eâu d u øn g
18
CAÂU HOÛI THAÛO LUAÄN
1. Trong nhöõng bieán coá sau ñaây baïn (sinh vieân), doanh nghieäp coù lieân
quan vaø thò tröôøng phaûn öùng nhö theá naøo?
- Giaù xaêng taêng 20%.
- Dòch cuùm gaø.
- Giaûm thueá thu nhaäp caù nhaân.
- Phí ñieän thoaïi giaûm.
- Giaù nöôùc taêng gaâp ñoâi vaø phaûi traû phí nöôùc thaûi.
3. Trong tình huoáng sau ñaây. Baïn Nam ñöôïc boá meï cho 160.000
ñoàng/thaùng ñeå mua saùch vaø xem phim. Nam caàn phaûi tieâu duøng
caû hai loaïi haøng hoaù. Veù xem phim giaù 16.000 vaø moãi cuoán saùch
giaù 40.000.
Xem phim Saùch
X TU MU P MU/P Y TU MU P MU/P
1 100 16 1 44 40
2 160 16 2 84 40
3 200 16 3 104 40
4 232 16 4 114 40
5 242 16 5 120 40
6 246 16 6 124 40
7 246 16 7 126 40
a. Ñieàn vaøo choã troáng caùc giaù trò
b. Caùc giaù trò naøy coù phuø hôïp vôùi luaät möùc höõu ích caän bieân giaûm daàn
c. Vôùi möùc tieâu duøng theá naøo thì duï ng ích cuûa baïn Nam laø lôùn nhaát.
d. Veõ ñöôøng ngaân saùch cuûa ngöôøi naøy
e. Giaû söû giaù saùch giaûm 20.000 ñieàu gì seõ xaûy ra.
CHÖÔNG 4
HAØNH VI NHAØ SAÛN XUAÁT
- SAÛN XUAÁT VAØ CHI PHÍ

Muïc tieâu
 Hieåu moái quan heä giöõa yeáu toá ñaàu vaøo vaø yeáu toá ñaàu ra cuûa saûn
xuaát vaø chi phí
 Hieåu khaùi nieäm lôïi ích caän bieân giaûm daàn trong saûn xuaát ngaén haïn.
 Hieåu khaùi nieäm lôïi ích töø quy moâ trong saûn xuaát daøi haïn.
 Hieåu haønh vi cuûa chi phí ngaén haïn vaø daøi haïn
 Bieát caùc coâng cuï quaûn trò ñeå caûi tieán hieäu quaû doanh nghieäp
Baøi ñoïc
Baøi ñoïc baét buoäc: (1) Chöông 4;
Baøi ñoïc theâm: (3) Chapter 22 (4) Chöông 6, 7
Noäi dung
4.1 MOÁI QUAN HEÄ GIÖÕA SAÛN XUAÁT VAØ CHI PHÍ
4.2 HAØM SAÛN XUAÁT
4.2.1 Ñöôøng ñaúng löôïng (Isoquant)
4.2.2 Quan heä saûn xuaát trong ngaén haïn
4.2.3 Söï thay theá giöõa caùc yeáu toá saûn xuaát
4.2.4 Quan heä saûn xuaát trong daøi haïn
4.3 CHI PHÍ SAÛN XUAÁT
4.3.1 Phaân Loaïi Chi Phí
4.3.2 Ñöôøng ñaúng phí (Isocost)
4.3.3 Chi Phí Trong Ngaén Haïn
4.3.4 Chi Phí Trong Daøi Haïn

Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
1
4.1 MOÁI QUAN HEÄ GIÖÕA SAÛN XUAÁT VAØ CHI PHÍ
Hình 1 Quan heä giöõa saûn xuaát vaø chi phí
Ñaàu vaøo
(caùc yeáu toá saûn
xuaát)
Quaù trình saûn xuaát
(haøm saûn xuaát)
Xuaát phaåm
Chi phí ñaàu vaøo
Löïa choïn kinh teá
trong saûn xuaát
Chi phí (giaù
thaønh) cuûa xuaát
phaåm
Coâng ngheä
saûn xuaát
Tính kinh teá cuûa
saûn xuaát
Q
u
a
ûn

l
y
ù
c
o
ân
g

n
g
h
e
ä
v
a
ø
c
h
i

p
h
í


4.2 HAØM SAÛN XUAÁT
 Haøm saûn xuaát theå hieän möùc saûn löôïng cao nhaát doanh nghieäp coù
theå taïo ra baèng söï keát hôïp caùc yeáu toá saûn xuaát ñaàu vaøo.
 Haøm saûn xuaát cho moät haøng hoaù hay dòch vuï coù daïng:
Q = f(X1, X2, X3, …, Xn) (trong ñieàu kieän moät loaïi coâng ngheä)
 Saûn löôïng saûn xuaát (Q) ñöôïc xaùc ñònh baèng soá löôïng nguyeân vaät
lieäu ñaàu vaøo khaùc nhau ñöôïc söû duïng.
 Haøm saûn xuaát theå hieän quy trình naøo khaû thi veà maët kyõ thuaät khi
doanh nghieäp vaän haønh hieäu quaû.
 Haøm saûn xuaát trong tröôøng hôïp chæ xeùt hai yeáu toá ñaàu vaøo laø
Lao ñoäng (K) vaø Voán (L) seõ coù daïng: Q = f(K,L).
Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
2
4.2.1 Ñöôøng ñaúng löôïng (Isoquant)
Ñöôøng ñaúng löôïng: Ñöôøng cong theå hieän taát caû caùc khaû naêng keát hôïp
caùc yeáu toá ñaàu vaøo ñeå cho ra cuøng möùc saûn löôïng saûn phaåm.
 Ñöôøng ñaúng löôïng doác veà beân phaûi theå hieän söï ñaùnh ñoåi giöõa
hai yeáu toá saûn xuaát.
 Caùc ñöôøng ñaúng löôïng khoâng caét nhau.
Baûng 1 Quy trình saûn xuaát vôùi hai yeáu toá ñaàu vaøo
Yeáu toá lao ñoäng
Yeáu toá voán 1 2 3 4 5
1 20 40 55 65 75
2 40 60 75 85 90
3 55 75 90 100 105
4 65 85 100 110 115
5 75 90 105 115 120
Hình 2 Hoï ñöôøng ñaúng löôïng

Lao dong
1
2
3
4
1 2 3 4 5
5
Q
1
= 55
Ðuong dang Iuong
co duoc tu ham san xuat
Co cung muc san Iuong
55, T5 va 90
A
D
B
Q
2
= T5
Q
3
= 90
C
E
Von
hang nam
Ho duong dang Iuong
Ho duong dang Iuong

- Tính linh hoaït cuûa yeáu toá ñaàu vaøo: coù theå ñaët cuøng moät möùc saûn
löôïng baèng caùch thay theá yeáu toá saûn xuaát ñaàu vaøo
- Haøm saûn xuaát ngaén haïn: khoaûng thôøi gian coù ít nhaát moät yeáu toá
saûn xuaát khoâng ñoåi.  yeáu toá coá ñònh vaø yeáu toá bieán ñoåi
- Haøm saûn xuaát Daøi haïn: Thôøi gian ñuû daøi ñeå taát caû caùc yeáu toá saûn
xuaát trôø thaønh yeáu toá bieán ñoåi
Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
3
4.2.2 Quan heä saûn xuaát trong ngaén haï n
 Toång saûn phaåm (TP): toång saûn löôïng saûn xuaát
 Naêng suaát trung bình cuûa yeáu toá saûn xuaát (APX): Möùc saûn
löôïng taïo ra cuûa töøng ñôn vò yeáu toá ñaàu vaøo.
L
Q
ñoäng lao toá Yeáu
löôïng Saûn
AP
L
 

 Saûn phaåm caän bieân (MPX): Möùc saûn löôïng taêng theâm khi gia
taêng moät ñôn vò Yeáu Toá Ñaàu Vaøo
L
Q


 
ñoäng lao toá yeáu ñoåi Thay
löôïng saûn ñoåi Thay
MP
L

Baûng 2 Quaù trình saûn xuaát vôùi hai yeáu toá Lao ñoäng vaø voán
Lao ñoäng
(L)
Voán (K) Toång saûn
löôïng (Q)
Naêng suaát trung
bình (Q/L)
Naêng suaát caän
bieân (Q/L)
0 10 0 --- ---
1 10 10 10 10
2 10 30 15 20
3 10 60 20 30
4 10 80 20 20
5 10 95 19 15
6 10 108 18 13
7 10 112 16 4
8 10 112 14 0
9 10 108 12 -4
10 10 100 10 -8
LUAÄT NAÊNG SUAÁT CAÄN BIEÂN GIAÛM DAÀN
- Vieäc gia taêng söû duïng moät yeáu toá saûn xuaát (caùc yeáu toá saûn xuaát
khaùc khoâng ñoåi) seõ daãn ñeán Naêng suaát gia taêng giaûm daàn.
- Khi yeáu toá lao ñoäng ít, Naêng suaát caän bieân MPL taêng do chuyeân
moân hoaù.
- Khi yeáu toá lao ñoäng nhieàu, Naêng suaát caän bieân MPL giaûm do
khoâng hieäu quaû.
Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
4
Hình 3 Haøm saûn xuaát vaø caùc giai ñoaïn saûn xuaát
-100
0
100
200
300
400
500
600
700
0 2 4 6 8 10 12
Q MRPL ARPL

Giai ñoaïn 1
Giai ñoaïn 2
Giai ñoaïn 3
MP
L
AP
L
TP
TP
MP
L
AP
L
Lao dong
Doanh lôïi caän bieân
gia taêng
Doanh lôïi caän bieân
giaûm daàn
Doanh lôïi caän bieân
aâm

Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
5
4.2.3 Söï thay theá giöõa caùc yeáu toá saûn xuaát
Tyû leä thay theá kyõ thuaät caän bieân cuûa hai yeáu toá saûn xuaát (Marginal
Rate of Technical Substitution –MRTS): khi giöõ möùc saûn löôïng khoâng
ñoåi, soá löôïng cuûa moät yeáu toá saûn saûn xuaát giaûm khi gia taêng söû duïng
yeáu toá saûn xuaát khaùc.
L
K
ñoäng lao toá yeáu ñoåi Thay
voán toá yeáu ñoåi Thay
ñoäng lao vaø voán cuûa MRTS
Δ
Δ
  

Hay
0
q q 


 
L
K
K) (L, MRTS

MRTS giaûm daàn: Vì ñöôøng ñaúng löôïng giaûm daàn vaø loõm, tyû leä thay
theá kyõ thuaät caän bieân giaûm daàn.
MRTS
L
K
MP
MP
K
L
  
Δ
Δ

Tyû leä thay theá caän bieân cuûa hai yeáu toá saûn xuaát baèng tyû leä Naêng suaát
caän bieân cuûa hai yeáu toá.
VÍ DUÏ: Cho haøm saûn xuaát Q=f(K,L)=600K
2
L
2
-K
3
L
3
. Giaû söû, giaù trò
voán K=10, tìm Naêng suaát caän bieân vaø Naêng suaát trung bình cuûa yeáu toá
lao ñoäng. K=10  Q = 60.000L
2
–1000L
3
.
Naêng suaát caän bieân:
2
L
3000L 120.000L
L
Q
MP  



. Naêng suaát caän bieân
seõ giaûm daàn khi L gia taêng, vì vaäy ñeå saûn löôïng q cöïc ñaïi: MPL=0 
120.000L-3000L
2
=0  L=40, Q=32 mil.
Naêng suaát trung bình:
2
L
1000L 60.000L
L
Q
AP   
. Ñaây laø haøm
parapol, ñeå AP cöïc ñaïi,
0 2000L 60.000
L
AP
L
  


 L=30, APL =
900.000.
Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
6
4.2.4 Quan heä saûn xuaát trong daøi haïn
 Trong daøi haïn taát caû caùc yeáu toá saûn xuaát ñeàu laø bieán ñoåi
 Quy moâ thay ñoåi daãn ñeán thay ñoåi yeáu toá ñaàu vaøo
 Hieäu suaát saûn xuaát töø quy moâ
 Saûn löôïng theo quy moâ: saûn löôïng gia taêng khi yeáu toá saûn xuaát
gia taêng tyû leä vôùi nhau.
 Neáu haøm saûn xuaát Q=f(K,L) vaø taát caû caùc yeáu toá ñöôïc nhaân
baèng moät haèng soá khoâng ñoåi m, (m>1) thì
 Saûn löôïng taêng theo quy moâ: khi saûn löôïng taêng lôùn hôn gaáp
ñoâi khi taêng yeáu toá saûn xuaát gaáp ñoâi;
F(mK,mL) > mf(K,L) = mQ
 Saûn löôïng khoâng ñoåi theo quy moâ: khi saûn löôïng taêng gaáp ñoâi
khi taêng yeáu toá saûn xuaát gaáp ñoâi;
F(mK,mL) = mf(K,L) = mQ
 Saûn löôïng giaûm theo quy moâ: khi saûn löôïng taêng nhoû hôn gaáp
ñoâi khi taêng yeáu toá saûn xuaát gaáp ñoâi;
F(mK,mL) < mf(K,L) = mQ
Hình 4 Saûn löôïng khoâng ñoåi theo quy moâ yeáu toá saûn xuaát
5 10 15 0
2
4
6
A Von
Lao do ng
10
30
20

Saûn löôïng vaø yeáu toá ñaàu
vaøo taêng tyû leä vôùi nhau,
quaù trình saûn xuaát dòch
chuyeån doïc theo ñöôøng
OA

Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
7

4.3 CHI PHÍ SAÛN XUAÁT
4.3.1 Phaân Loaïi Chi Phí
 Chi phí keá toaùn (Accounting cost): Chi phí thöïc söï phaùt sinh
coäng vôùi chi phí khaáu hao thieát bò (explicit costs)
 Chi phí cô hoäi (Opportunity cost): chi phí lieân quan ñeán cô hoäi
ñaõ boû qua khi taøi nguyeân cuûa doanh nghieäp khoâng ñöôïc duøng ñeå
ñöa vaøo caùch söû duïng toát nhaát (implicit costs).
 Chi phí kinh teá (Economic cost): Chi phí doanh nghieäp söû duïng
taøi nguyeân kinh teá trong saûn xuaát, bao goàm caû chi phí cô hoäi.
 Chi phí chìm (Sunk cost): chi tieâu ñaõ phaùt sinh maø khoâng theå
phuïc hoài.
 Chi phí bieán ñoåi (Variable cost-VC): loaïi chi phíthay ñoåi khi saûn
löôïng thay ñoåi.
 Chi phí coá ñònh (Fixed cost-FC): Chi phí khoâng thay ñoåi vôùi
nhieàu möùc saûn löôïng khaùc nhau
 Toång chi phí (Total cost-TC): toång chi phí kinh teá cuûa saûn xuaát
bao goàm chi phí coá ñònh vaø chi phí bieán ñoåi
Ví duï:
Doanh nghieäp ñaët coïc $5.000 mua vaên phoøng A $50.000. Toång chi
tieâu mua vaên phoøng naøy A seõ laø PA=$55.000. Moät vaên phoøng khaùc
PB=$52.250 ñöôïc ñeà nghò.
Mua vaên phoøng naøo?
Chi phí chìm:
Chi phí kinh teá cuûa A:
Chi phí kinh teá cuûa B:
Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
8
4.3.2 ÑÖÔØNG ÑAÚNG PHÍ (Isocost)
Haøm chi phí saûn xuaát C = wL + vK
Ñöôøng ñaúng phí theå hieän taát caû nhöõng tröôøng hôïp mua keát hôïp giöõa L
vaø K vôùi cuøng moät möùc chi phí: K = C/v –(w/v)L
Ñoä doác cuûa ñöôøng ñaúng phí K/L=-w/r
 Ñoä doác laø tyû soá möùc löông so vôùi chi phí thueâ voán.
 Tyû leä taïi ñoù voán coù theå thay theá cho lao ñoäng maø khoâng thay ñoåi
chi phí.
4.2.3 CHI PHÍ TRONG NGAÉN HAÏN
Trong ngaén haïn coù ít nhaát moät yeáu toá coá ñònh  haøm chi phí trong
ngaén haïn: TC = FC + VC
 Chi phí caän bieân (Marginal cost-MC): söï gia taêng chi phí töø vieäc
saûn xuaát theâm moät ñôn vò saûn phaåm.
 Trong ngaén haïn chi phí coá ñònh khoâng thay ñoåi, vì vaäy chi phí
caän bieân chính baèng chi phí bieán ñoåi trong töøng ñôn vò gia taêng:
ΔQ
ΔTC
ΔQ
ΔVC
MC  

Trong tröôøng hôïp haøm chi phí lieân tuïc
' TC 






Q
TC
Q
VC
MC

 Chi phí trung bình (Average Total Cost - ATC): chi phí saûn xuaát
töøng ñôn vò saûn phaåm. ATC=TC/Q
 Chi phí coá ñònh trung bình (Average Fixed Cost - AFC): chi phí
coá ñònh treân töøng ñôn vò saûn phaåm. AFC=FC/Q
 Chi phí bieán ñoåi trung bình (Average Variable Cost - AVC): Chi
phí bieán ñoåi treân töøng ñôn vò saûn phaåm. AVC=AC/Q
Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
9
Baûng 3 Caùc loaïi chi phí ngaén haïn cuûa doanh nghieäp
Saûn löôïng FC VC TC MC AFC AVC ATC
0 50 0 50 --- --- --- ---
1 50 50 100
2 50 78 128
3 50 98 148
4 50 112 162
5 50 130 180
6 50 150 200
7 50 175 225
8 50 204 254
9 50 242 292
10 50 300 350
Hình 5: Caùc ñöôøng cong chi phí ngaén haïn cuûa doanh nghieäp
0
50
100
150
200
250
300
0 2 4 6 8 10
FC VC TC
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
0 2 4 6 8 10
MC --- AFC --- AVC --- ATC ---

Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
10

CAÙC YEÁU TOÁ AÛNH HÖÔÛNG ÑEÁN CHI PHÍ NGAÉN HAÏN
 Saûn löôïng taêng vaø chi phí: Giaù trò Saûn löôïng Q gia taêng nhieàu
hôn so vôùi chi phí ñaàu vaøo vaø chi phí bieán ñoåi, keát quaû naøy daãn
ñeán toång chi phí giaûm khi saûn löôïng taêng.
 Saûn löôïng giaûm vaø chi phí: Giaù trò Saûn löôïng Q giaûm nhieàu hôn
so vôùi chi phí ñaàu vaøo vaø chi phí bieán ñoåi, keát quaû naøy daãn ñeán
toång chi phí taêng khi saûn löôïng taêng.
Hình 6 Moái quan heä giöõa naêng suaát vaø chi phí ngaén haïn
C
h
i

p
h
í
S
a
ûn

p
h
a
åm

t
r
u
n
g

b
ì
n
h
,

c
a
än

b
i
e
än
MP AP
MC
AC
Soá löôïng lao ñoäng
Saûn löôïng

Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
11
4.3.4 CHI PHÍ TRONG DAØI HAÏN
 Tröôøng hôïp saûn löôïng khoâng ñoåi theo quy moâ yeáu toá saûn xuaát:
Neáu yeáu toá taêng gaáp ñoâi, saûn löôïng taêng gaáp ñoâi vaø chi phí trung
bình khoâng thay ñoåi ôû moïi möùc saûn löôïng.
 Tröôøng hôïp saûn löôïng taêng theo quy moâ yeáu toá saûn xuaát: Neáu
yeáu toá taêng gaáp ñoâi, saûn löôïng taêng hôn gaáp ñoâi vaø chi phí trung
bình giaûm khi taêng saûn löôïng.
 Tröôøng hôïp saûn löôïng giaûm theo quy moâ yeáu toá saûn xuaát: Neáu
yeáu toá taêng gaáp ñoâi, saûn löôïng gia taêng ít hôn gaáp ñoâi vaø chi phí
trung bình taêng khi taêng saûn löôïng.
 Trong daøi haïn, doanh nghieäp coù theå coù saûn löôïng taêng hoaëc
giaûm theo quy moâ yeáu toá ñaàu vaøo, vì theá ñöôøng cong chi phí
trung bình coù daïng chöõ U.
 Ñöôøng cong chi phí caän bieân daøi haïn (LMC) theå hieän söï thay ñoåi
trong toång chi phí daøi haïn khi saûn löôïng taêng saûn löôïng.
Hình 7 Chi phí trung bình vaø chi phi caän bieân daøi haïn
LMC
LAC
A
Chi
phí
San Iuong

Chi phí caän bieân daøi haïn
(LMC) seõ ñònh höôùng chi phí
trung bình daøi haïn (LAC):
 Neáu LMC < LAC,
 LAC giaûm
 Neáu LMC > LAC,
 LAC taêng
 Vì vaäy, LMC = LAC taïi vò
trí LAC min
 Ñöôøng cong chi phí trung bình daøi haïn (LAC) coù daïng chöõ U laø
do taêng vaø giaûm saûn löôïng do quy moâ (decreasing/increasing
returns to scale).
 Ñöôøng cong chi phí trung bình ngaén haïn (SAC) coù daïng chöõ U laø
do hieäu quaû yeáu toá saûn xuaát giaûm (dimishing returns to factors of
production).
Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
12

Hình 8 Chi phí daøi haïn trong tröôøng hôïp saûn löôïng khoâng ñoåi theo
quy moâ
SMC
1
SAC
1
Chi
phí
San Iuong
SMC
2
SAC
2
SMC
3
SAC
3
LAC=LMC
Q
1
Q
2
Q
3
C


Hình 9 Chi phí daøi haïn trong tröôøng hôïp tính kinh teá nhôø quy moâ vaø
tính phi kinh teá nhôø quy moâ
SMC
1
SAC
1
Chi
phí
San Iuong
SMC
2
SAC
2
SMC
3
SAC
3
LMC
Q
0
Q
1
C LAC


Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
13
A. TÍNH KINH TEÁ VAØ PHI KINH TEÁ NHÔØ QUY MOÂ
 Tính kinh teá nhôø quy moâ: chi phí trung bình giaûm khi gia taêng saûn
löôïng saûn xuaát trong daøi haïn.
 Tính phi kinh teá nhôø quy moâ: chi phí trung bình gia taêng khi taêng
saûn löôïng.
Ñoä co daõn saûn löôïng vaø chi phí:
AC
MC
C/Q
ΔC/ΔQ
ΔQ/Q
ΔC/C
E
c
  

 E
C
< 1  MC < AC: Tính kinh teá nhôø quy moâ.
 E
C
= 1  MC = AC: Tính kinh teá khoâng ñoåi nhôø quy moâ.
 E
C
> 1  MC > AC: Tính phi kinh teá nhôø quy moâ.

B. TÍNH KINH TEÁ NHÔØ PHAÏM VI
Khi saûn löôïng saûn xuaát hai loaïi saûn phaåm trong moät doanh nghieäp lôùn
hôn do hai doanh nghieäp rieâng bieät saûn xuaát.
Ñöôøng cong chuyeån hoaù saûn xuaát: Söï keát hôïp giöõa hai loaïi saûn
phaàm trong cuøng moät möùc yeáu toá ñaàu vaøo L & K.
Hình 10 Ñöôøng cong chuyeån hoùa saûn xuaát
C
1
C
2
So xe
o to
So xe may 0

 Caùc ñöôøng cong chuyeån
hoaù coù heä soá goùc aâm
 Bôûi bì ñöôøng cong chuyeån
hoùa loài, vieäc keát hôïp saûn
xuaát laø coù lôïi.
 Khoâng coù moät moái lieân heä
tröïc tieáp giöõa tính kinh teá
nhôø quy moâ vaø tính kinh teá
nhôø phaïm vi.
Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
14
Tyû leä tieát kieäm chi phí do hai hay nhieàu saûn phaåm cuøng saûn xuaát so
vôùi saûn xuaát rieâng bieät.
) , (
) , ( ) ( ) (
2 1
2 1 2 1
Q Q C
Q Q C Q C Q C
SC
 


 Neáu SC > 0  Tính kinh teá nhôø phaïm vi
 Neáu SC < 0  Tính phi kinh teá nhôø phaïm vi
C. HIEU UNG HCC TAP– su thay doi dong cua chi phí
 Ñöôøng cong hoïc taäp ño löôøng taùc ñoäng cuûa kinh nghieäm coâng
nhaân leân chi phí.
 Ñöôøng cong moâ taû moái quan heä giöõa saûn löôïng tích luõy cuûa
doanh nghieäp vaø löôïng yeáu toá ñaàu vaøo caàn saûn xuaát töøng ñôn vò
saûn phaåm.
Hình 11 Tính kinh teá nhôø quy moâ vaø hieäu öùng hoïc taäp
Gio
Iao
dong
San Iuong tích Iuy
A
C
Hoc tap
Tính kinh te
nho quy mo
B


Ch ö ôn g 4: h a øn h vi n h a øsa ûn x u a át
15
CAÂU HOÛI THAÛO LUAÄN

CHÖÔNG 5
CAÁU TRUÙC THÒ TRÖÔØNG

Muïc tieâu
- Hieåu ñaëc ñieåm cuûa 4 loaïi caáu truùc thò tröôøng vaø haønh vi cuûa caùc
doanh nghieäp trong caùc thò tröôøng naøy.
- Phaân tích caùc quyeát ñònh trong töøng loaïi thò tröôøng.

Baøi ñoïc
Baøi ñoïc: (1) Chöông 5;
Hoaëc (3) Chapter 23, 24, 25 (4) Chöông 8, 9, 10

Noäi dung
5.1 Phaân Loaïi Thò Tröôøng
5.2 Moâ Hình Thò Tröôøng Caïnh Tranh Hoaøn Haûo
5.3 Moâ Hình Ñoäc Quyeàn Thuaàn Tuyù
5.4 Thò Tröôøng Caïnh Tranh Ñoäc Quyeàn
5.5 Moâ Hình Thò Tröôøng Caïnh Tranh Nhoùm


Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
1
5.1 PHAÂN LOAÏI THÒ TRÖÔØNG
Thò tröôøng: Taäp hôïp nhöõng ngöôøi mua vaø baùn tieàm naêng cuûa moät saûn
phaåm cuï theå.
Caùch phaân loaïi
 Ñoä taäp trung: soá ngöôøi mua vaø ngöôøi baùn treân thò tröôøng vaø kích
côõ töông ñoái cuûa töøng doanh nghieäp.
 Loaïi saûn phaåm: gioáng, khaùc.
 Raøo caûn gia nhaäp: möùc ñoä vaän ñoäng cuûa taøi nguyeân.
 Thoâng tin vaø kieán thöùc veà thò tröôøng.
 Khaû naêng kieåm soaùt giaù.
 Saùp nhaäp doïc/ ngang.
Taïi sao caáu truùc thò tröôøng?
 AÛnh höôûng ñeán quyeát ñònh mua/baùn.
 Xaùc ñònh saûn löôïng vaø giaù baùn.
Caùc ñaëc tính cuûa caáu truùc thò tröôøng
Caáu truùc thò tröôøng Soá doanh
nghieäp
Ñieàu kieän
gia nhaäp
Thay theá
Caïnh tranh hoaøn haûo Nhieàu Deã daøng Hoaøn toaøn
Caïnh tranh ñoäc quyeàn Nhieàu Deã daøng Khoâng hoaøn toaøn
Ñoäc quyeàn nhoùm Ít Khoù Caû hai
Ñoäc quyeàn thuaàn tuùy Moät Haïn cheá Khoù
Canh tranh
hoan hao
Canh tranh
doc quyen
Ðoc quyen
nhom
Ðoc quyen
thuan tuy


Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
2
5.2 MOÂ HÌNH THÒ TRÖÔØNG CAÏNH TRANH HOAØN HAÛO
5.2.1 Caùc ñaëc tính cuûa thò tröôøng caïnh tranh hoaøn haûo
 Nhieàu ngöôøi baùn vaø mua, quy moâ nhoû khoâng coù khaû naêng taùc
ñoäng ñeán giaù cuûa thò tröôøng.
 Saûn phaåm hoaøn toaøn gioáng nhau: Caùc saûn phaåm thay theá cho
nhau hoaøn toaøn.
 Thoâng tin hoaøøn haûo.
 Deã daøng gia nhaäp hoaëc ruùt lui trong daøi haïn: caû ngöôøi mua laãn
ngöôøi baùn.
¬ Doanh nghieäp chòu giaù (Price-takers).
¬ Chæ coù moät giaù (luaät moät giaù).

Hình 1 Ñöôøng caàu thò tröôøng vaø doanh nghieäp trong thò tröôøng caïnh
tranh hoaøn haûo.
D
S
T0
20
30
40
0 250 350 450
C
i
a

c
u
a

h
a
n
g

h
o
a

(
P
)
d-P-MP
T0
20
30
40
0 250 350 450 Ò
Thò tröôøng caïnh tranh hoaøn haûo
Doanh nghieäp caïnh tranh hoaøn haûo
Ò


Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
3
5.2.2 Doanh nghieäp caïnh tranh hoaøn haûo trong ngaén haïn
Hình 2 Doanh nghieäp caïnh tranh hoaøn haûo cöïc ñaïi lôïi löùc
San luong hang hoa (Ò)
T0
20
30
40
0 T
C
i
a

c
u
a

h
a
n
g

h
o
a

(
P
)
MC
d-P-MP
AVC
D
2 3 5
S
ATC
Lôïi töùc maát ñi
do q>q*
Lôï i töù c maá t
ñi do q<q*
A
B C
q
T
q* q
2

Ñaëc tính cuûa Doanh nghieäp trong Thò Tröôøng Caïnh Tranh Hoaøn Haûo
ngaén haïn
 Doanh thu: R = P x q
 Doanh thu trung bình: AR = R/q = P
 Doanh thu caän bieân: MR = AR/Aq
 Doanh thu taêng leân chính baèng giaù cuûa moät saûn phaåm:
MR = P = AR
Ñöôøng caàu doanh nghieäp caïnh tranh hoaøn haûo: d = P= MR
AÙp duïng quy taéc cöïc ñaïi lôïi töùc: MC = MR = P
Taïi D? Taïi A?
- Lôïi töùc t =TR – TC= PQ –ATC*Q =Q(P-ATC)
- Ñieàu gì xaûy ra neáu P < ATC?
Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
4
Hình 3 Doanh nghieäp caïnh tranh hoaøn haûo trong ngaén haïn
T0
20
30
40
0 T
San luong hang hoa (Ò)
C
i
a

c
u
a

h
a
n
g

h
o
a

(
P
)
MC
d-P-MP
ATC E
A
J
C
B
A
2 3 4 5
S
T0
20
30
40
0 T
C
i
a

c
u
a

h
a
n
g

h
o
a

(
P
)
MC-s
d'-P'-MP'
AVC
F
H
C
B
2 3 4 5
S
ATC
Shutdown point
B'
E'
A'
J
EE
H

 Phaàn ñöôøng MC töø AVC (Ñieåm ñoùng cöûa) laø ñöôøng cung cuûa
doanh nghieäp trong ngaén haïn
 Khi giaù nguyeân lieäu thay ñoåi ¬ ñöôøng MC dòch chuyeån ¬ saûn
löôïng taïi lôïi töùc cöïc ñaïi thay ñoåi

Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
5
Hình 4 Ñöôøng cung thò tröôøng trong ngaén haïn

2 4 5 7 8 T0 T5 2T
P
2
P
T
P
3
S
MC
T
MC
2
MC
3

5.2.3 Saûn löôïng trong daøi haïn
Hình 5 Saûn löôïng cuûa doanh nghieäp trong thò tröôøng caïnh tranh trong
daøi haïn
San luong
T0
20
30
40
0
LMC
P-MP
SMC
D
ATC
C
SAC
C
A
B
q
2
q
T
q
3
E
F
Cia

¬ Trong daøi haïn, doanh nghieäp coù lôïi töùc kinh teá baèng 0.
Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
6
Hình 6 Caân baèng caïnh tranh trong daøi haïn
30
40
0
LMC
ATC
q
2
Cia
P
2
P
T
Doanh nghiep
San luong
S
T
Ò
T
Cia Hganh
San luong Ò
2
S
2
P
2
P
T


5.2.4 Caùc ñöôøng cung ngaønh trong daøi haïn
Hình 7 Ñöôøng cung daøi haïn ngaønh coù chi phí khoâng ñoåi
30
40
0
LMC
ATC
q
T
Cia
P
2
P
T
Doanh nghiep
San luong
S
T
Ò
T
Cia Hganh
San luong Ò
2
S
2
P
2
P
T
S
L
C
B A
C
q
2

Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
7
Hình 8 Ñöôøng cung daøi haïn cuûa ngaønh coù chi phí gia taêng
P
T
0
MC
T
AC
T
q
T
Cia
Doanh nghiep
San luong
S
2
Ò
T
Cia
Hganh
San luong
Ò
3
S
L
P
T
A
B
q
2
MC
2
AC
2
P
3
P
2
D
T
D
2
S
T
Ò
2
P
3
P
2

Ngaønh coù chi phí giaûm ¬ Ñöôøng cung daøi haïn doác xuoáng

Hình 9 Taùc ñoäng cuûa thueá ñeán chi phí doanh nghieäp
P
T
0
MC
T
AC
T
+t
q
T
Cia Doanh nghiep
San luong q
2
MC
2
-MC
T
+t
AC
2
AC
T

Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
8
Hình 10 Taùc ñoäng cuûa thueá ñeán ngaønh
P
2
0 Ò
T
San luong
S
2
-S
T
+t
S
T
D
Cia
Ò
2
P
T
t

Hình 11 Gaùnh naëng cuûa thueá ñeán ngaønh
D
S
t
P
S
P
0
P
b
Ò
T
Ò
0
Ò
P
D
S
t
P
S
P
0
P
b
Ò
T
Ò
0
Ò
P
Canh nang cho nguoi tieu dung Canh nang cho nha san xuat

Ñöôøng cung vaø caàu cuûa thò tröôøng seõ quyeát ñònh gaùnh naëng cuûa chính
saùch thueá
Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
9
5.3 MOÂ HÌNH ÑOÄC QUYEÀN THUAÀN TUYÙ (PURE
MONOPOLY)
5.3.1 Söùc maïnh thò tröôøng
 Kích côõ doanh nghieäp
 Tyû leä taäp trung
 Söùc maïnh thò tröôøng
5.3.2 Ñoäc Quyeàn Baùn (Monopoly)
A. Ñaëc ñieåm
 Moät doanh nghieäp trong ngaønh.
 Khoâng coù saûn phaåm thay theá
 Raát khoù gia nhaäp
 Ngöôøi mua chòu giaù.
Taïi sao?
 Chính saùch cuûa nhaø nöôùc.
 Saûn phaåm ñaëc bieät.
 Saùp nhaäp ñeå hình thaønh moät.
 CaÏnh tranh loaïi boû taát caû ñoái thuû vaø chæ coøn moät.

B. Haønh vi cuûa nhaø ñoäc quyeàn trong ngaén haïn
 Ñöôøng caàu thò tröôøng = ñöôøng caàu doanh nghieäp
 Khoâng toàn taïi ñöôøng cung ñoäc quyeàn
Giaû söû
 Ñöôøng caàu doanh nghieäp: P = a – bQ
 Toång doanh thu: TR = PxQ = aQ – bQ
2
.
 Doanh thu trung bình: AR = TR/Q = P
 Doanh thu caän bieân: MR = TR’ = a – 2bQ
Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
10
Hình 12 Ñöôøng caàu, doanh thu caän bieân cuûa nhaø ñoäc quyeàn
D-AP
San luong
S
Co dan
Khong Co
dan
MP
Co dan
don v¦
Tong
doanh
thu
San luong

C. Quyeát ñònh saûn löôïng
Hình 13 Doanh nghieäp ñoäc quyeàn xaùc ñònh möùc saûn löôïng taïi ñoù lôïi
töùc ñaït cöïc ñaïi
MP
AC
MC
D-AP
P
T
P*
P
2
Loi tuc mat
di do san
xuat it va
d¦nh gia cao
Loi tuc mat di
do san xuat
nhieu va d¦nh
gia thap
Ò
T
Ò* Ò
2
San luong
Cia


Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
11
Hình 14 Lôïi töùc cuûa doanh nghieäp ñoäc quyeàn
$
MR
AR
AC
MC
Saûn löôïng
P
C

Hình 15 Doanh nghieäp ñoäc quyeàn loã
$
MR
AR
AC
MC
C
P


Gain
Loss
P
2
P
1
Q
1
Q
2
D
P
Q

Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
12
D. Quy taéc ñònh giaù theo kinh nghieäm

|
|
.
|

\
| +
=
|
|
.
|

\
|
+ =
|
.
|

\
|
c
c
|
.
|

\
|
+ =
c
c
+ =
c
c
+
c
c
=
c
c
=
c
c
=
d
d
d
E
E T
P
E
T
P P
Ò
P
P
Ò
P P MP
Ò
P
Ò P
Ò
P
Ò
Ò
Ò
P
Ò

Ò
TP
MP

Cöïc ñaïi lôïi nhuaän MC = MR ¬
d
E T
MC
P
/ 1 +
=

Vôùi Ed= ñoä co daõn giaù cuûa caàu cuûa doanh nghieäp.

5.3.3 Cô sôû cuûa ñoäc quyeàn
- Ñoä co daõn cuûa caàu thò tröôøng
- Soá doanh nghieäp trong thò tröôøng
- Töông taùc giöõa caùc doanh nghieäp
Hình 16 Lôïi töùc cuûa ñoäc quyeàn phuï thuoäc vaøo ñoä co daõn cuûa ñöôøng
caàu thò tröôøng
P*
MC
AP
MP
P*-MC
S/Ò
Ò* San luong
MC
AP
MP
P*-MC
S/Ò
Ò* San luong
P*


Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
13
5.3.4 Chi phí xaõ hoäi cuûa ñoäc quyeàn
Hình 17 Chi phí xaõ hoäi do ñoäc quyeàn
A
B
C
MC
AP
MP
S/Ò
Ò
P
C
P
m
Ò
C
Ò
m
Phan thang du khach
hang mat di
Deadweight
Loss
Deadweight
Loss

Hình 18 Nhaø nöôùc quy ñònh giaù
MC
AP
MP
S/Ò
Ò
P
T
P
m
Ò
T
Ò
m
AC
P
c
P
2
Doanh thu caän
bieân khi giaù
quy ñònh khoâng
cao hôn P1
Ò
c

3.3.4 Vaán ñeà cuûa doanh nghieäp ñoäc quyeàn
- Ñònh giaù phaân bieät (Price discrimination):
- Quy ñònh cuûa nhaø nöôùc veà luaät choáng ñoäc quyeàn.
- Ñoäc quyeàn töï nhieân.
Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
14
5.4 THÒ TRÖÔØNG CAÏNH TRANH ÑOÄC QUYEÀN
5.4.1 Khaùi nieäm
- Caïnh tranh ñoäc queàn: thò tröôøng maø caùc doanh nghieäp coù theå gia
nhaäp deã daøng, moãi saûn phaåm coù nhaõn hieäu rieâng hoaëc saûn phaåm
khaùc bieät
- Caùc ñaëc tính
o Raát nhieàu doanh nghieäp
o Töï do gia nhaäp hay ruùt lui
o Saûn phaåm khaùc bieät nhöng thay theá nhau.
- Möùc ñoä söùc maïnh caïnh tranh phuï thuoäc vaøo söï khaùc bieät cuûa saûn
phaåm: Kem ñaùnh raêng, Boät giaët, soap, shapoo, Thuoác caûm
Teân nhaõn hieäu Colgate Close-up P/S
Coâng ty Colgate-
Palmolive
Unilever Unilever
Ñaëc tính Khoâng saâu raêng Traéng raêng Giaù reû

5.4.2 Doanh nghieäp caïnh tranh ñoäc quyeàn
Hình 19 Caïnh tranh ñoäc quyeàn trong ngaén-daøi haïn
$
MR
SR
D
SR
AC
MC
Saûn löôïng
P
SR
Q
SR
$
MR
LR
D
LR
AC
MC
Saûn löôïng
P
SR
Q
LR
Ngaén haïn Daøi haïn

Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
15

A. Ngaén haïn B. Daøi haïn
o Ñöôøng caàu doác xuoáng (saûn
phaåm khaùc bieät)
o Lôïi töùc thu huùt nhieàu doanh
nghieäp gia nhaäp
o Caàu töông ñoái co daõn – saûn
phaåm thay theá
o Caàu doanh nghieäp cuõ giaûm
Qua DLR
o MR < P o Saûn löôïng vaø giaù seõ giaûm
o Cöïc ñaïi lôïi töùc MR = MC o Saûn löôïng cuûa ngaønh taêng
o Doanh nghieäp coù lôïi töùc kinh
teá
o Khoâng coøn lôïi töùc kinh teá

5.4.3 So saùnh caïnh tranh ñoäc quyeàn vaø caïnh tranh hoaøn haûo
Hình 20 Caïnh tranh ñoäc quyeàn vaø hoaøn haûo
$
MR
LR
D
LR
AC
MC
Saûn löôïng Q
LR
Daøi haïn
$
D=MR
AC
MC
Saûn löôïng Q
Daøi haïn
Deadweight
loss

Caâu hoûi
o Neáu thò tröôøng caïnh tranh ñoäc quyeàn trôû thaønh caïnh tranh hoaøn
haûo, giaù vaø saûn löôïng theá naøo?
o Neân coù nhöõng quy ñònh naøo cho caïnh tranh ñoäc quyeàn?
o Söùc maïnh ñoäc quyeàn cuûa caùc doanh nghieäp naøy?
Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
16
o Ñaâu laø lôïi ích cuûa ña daïng hoaù saûn phaåm?
Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
17
5.5 MOÂ HÌNH THÒ TRÖÔØNG CAÏNH TRANH NHOÙM
5.5.1 Khaùi nieäm
o Soá doanh nghieäp ít.
o Saûn phaåm coù theå khaùc bieät hoaëc khoâng.
o Raøo caûn gia nhaäp lôùn.
Ví duï: Xe oâ toâ, Theùp, Hoaù daàu, thieát bò ñieän, maùy tính
Raøo caûn gia nhaäp
o Töï nhieân: tính kinh teá nhôø quy moâ, baûn quyeàn, coâng ngheä,
thöông hieäu chaáp nhaän.
o Haønh ñoäng chieán löôïc: Bao truøm thò tröôøng, kieåm soaùt yeáu toá
ñaàu vaøo (Debeers, OPEC)
Vaán ñeà
o Caùc haønh ñoäng chieán löôïc
o Haønh vi cuûa ñoái thuû

5.5.2 ÖÙng duïng trong ñònh giaù
- Trong moät soá thò tröôøng ñoäc quyeàn, haønh vi ñònh giaù taïi moät thôøi
ñieåm coù theå taïo ra moâi tröôøng ñònh giaù döï ñoaùn ñöôïc vaø coù theå
haøm yù hôïp taùc.
- Nhöng cuõng coù moät soá doanh nghieäp raát laø taùo baïo, khoâng theå
hôïp taùc
o Doanh nghieäp ngaïi thay ñoåi giaù vì ngaïi phaûn öùng cuûa ñoái
thuû.
o Giaù seõ oån ñònh.

Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
18
5.5.3 Giaù oån ñònh vaø ñöôøng caàu gaõy
- Neáu moät doanh nghieäp taêng giaù, ñoái thuû seõ khoâng taêng giaù ¬
ñöôøng caàu co daõn.
- Neáu doanh nghieäp giaûm giaù, ñoái thuû seõ giaûm giaù theo ¬ ñöôøng
caàu khoâng co daõn.
Hình 21 ñöôøng caàu gaõy
Ò* San luong
S/Ò
P*
MC'
MC
D
MP

5.5.4 Moâ hình Cartel
- Caùc doanh nghieäp trong Cartel ñoàng yù hôïp taùc ñeå ñònh giaù vaø
saûn löôïng.
- Neáu coù ñuû soá löôïng doanh nghieäp trong cartel, thò tröôøng töông
ñoái khoâng co daõn
- Cartels coù theå ñònh giaù cao
Hai ñieàu kieän ñeå Cartel thaønh coâng:
 Toå chöùc Cartel beàn vöõng trong ñoù caùc thaønh vieân tuaân thuû möùc
saûn xuaát taïi möùc giaù vaø saûn löôïng ñaõ kyù keát.
Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
19
 Tieàm naêng ñeå taïo ra söùc maïnh ñoäc quyeàn
Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
20
5.6 LAØM SAO THAY ÑOÅI MOÂI TRÖÔØNG CAÏNH TRANH
Taùc ñoäng leân phía caàu
 Taêng nhu caàu ¬ ñoä co daõn ít hôn

Khaùc bieät hoùa saûn phaåm
 Thay ñoåi moät soá ñaëc tính cuûa saûn phaåm, nhaèm taïo ra söï khaùc bieät lôùn
hôn so vôùi saûn phaåm cuûa caùc ñoái thuû caïnh tranh, taïo söï thu huùt vôùi
khaùch haøng.
 Söï khaùc bieät coù theå laø höõi hình hoaëc voâ hình .

Khuyeán maõi
 Quaûng caùo, gia taêng löïc löôïng baùn haøng, cung caáp caùc dòch vuï haäu
maõi toát hôn.
 Trong ngaén haïn, neáu chæ coù moät soá ít doanh nghieäp taêng cöôøng quaûng
caùo vaø khuyeán maõi coù theå giaønh ñöôïc thò phaàn.
 taïo söï khaùc bieät hay taêng cöôøng caùc hoaït ñoäng khuyeán maõi seõ taùc
ñoäng leân nhu caàu nhöng ñoàng thôøi cöõng laøm taêng chi phí hoaït ñoäng.
 Trong daøi haïn caùc doanh nghieäp hoaït ñoäng taïi ñieåm saû n löôïng hoaø
voán, vaø neáu taát caû caùc XN ñeàu gia taêng caùc hoaït ñoäng quaûng caùo vaø
khuyeán maõi thì trong daøi haïn caùc DN coù theå duy trì ñöôïc thò phaàn cuûa
mình.

Hoã trôï töø phía chính phuû
 Haïn cheá veà xuaát nhaäp khaåu hay haïn ngaïch.
 Baûo hoä, trôï caáp.

Ch ö ôn g 5: Ca áu t r u ùc t h ò t r ö ôøn g
21

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->