KẾT HỢP PHÁP LUẬT VÀ ĐẠO ĐỨC TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành

: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT

đạo đức đã len lỏi đến từng mối QHXH. là pháp trị (quản lý xã hội bằng pháp luật) hoặc kết hợp cả hai phương thức đó. an dân từ ngàn xưa của các nhà nước. Khi các QHXH ngày càng phát triển đa dạng và phong phú thì bên cạnh việc sử dụng các chuẩn mực đạo đức để điều chỉnh xã hội. do chịu ảnh hưởng sâu sắc của các quan điểm Phật giáo. Dưới mỗi triều đại. Chính vì vậy. xã hội đặc thù của mình mà các giai cấp cầm quyền lựa chọn một phương thức quản lý nhà nước thích hợp. đạo đức giữ vai trò to lớn trong điều chỉnh các QHXH. đó có thể là đức trị (quản lý xã hội bằng đạo đức). Cùng với nền văn hóa lúa nước: tương thân. tùy thuộc vào điều kiện kinh tế. Trong các triều đại phong kiến Việt Nam. văn hóa. trong suốt chiều dài lịch sử hàng ngàn năm của các triều đại phong kiến.2 MỞ ĐẦU 1. tương ái. nhân hòa.. thấm đẫm trong tư tưởng đối nhân xử thế của người Phương Đông nói chung và người Việt Nam nói riêng. Nho giáo nên phương thức cai trị xã hội bằng pháp luật và hoạt động xây dựng pháp luật còn bị xem nhẹ. Bước sang thời kỳ Pháp thuộc. hiệu quả. Có thể nói. các triều đại phong kiến đã từng bước để ý đến việc xây dựng pháp luật nhằm thể chế hóa những chuẩn mực đạo đức làm công cụ để điều chỉnh QHXH mang tính công quyền. Tính cấp thiết của đề tài Dùng pháp luật hoặc đạo đức để cai trị đã trở thành thuật trị nước. Ở Việt Nam. đoàn kết. hàng loạt QHXH đã được điều chỉnh bằng hệ thống quy phạm đạo đức. trọng nghĩa. sợ luật bởi sự bóc lột và . sự tàn bạo và hà khắc của pháp luật đô hộ lại càng làm nhân dân có chung tâm lý xa luật.. khoan dung. chúng ta đặc biệt ghi nhận vai trò của triều Lê (Tiền Lê) với đại biểu Lê Thánh Tông (1442-1497) – Người đã kết hợp nhuần nhuyễn đạo đức với pháp luật trong thuật trị nước của mình.

Tư tưởng hiến trị. Hiến pháp 1992 sửa đổi. Quản lý nhà nước bằng pháp luật. mà bỏ qua vai trò hỗ trợ của các quy tắc xã hội khác như đạo đức. phong tục. Đạo đức công dân giúp cho mỗi người tự giác nhận thức. khẳng định vai trò. vì nhân dân . đạo đức XHCN chính là cơ sở xây dựng nhà nước XHCN của nhân dân. tập quán tốt đẹp và các quy tắc . đi tìm con đường giải phóng dân tộc.. tôn trọng và thực hiện pháp luật.13]. nhưng phát huy tối đa vai trò của đạo đức trong xây dựng đời sống mới. giữ nước. Đạo đức công chức góp phần ngăn chặn sự thoái hóa của người thực thi quyền lực nhà nước. tr. Song. do nhân dân. Đó là thứ pháp luật thống trị. cứu dân cũng đồng thời là quá trình nhận thức. bổ sung năm 2001 (sau đây gọi tắt là Hiến pháp 1992) khẳng định: "Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân.. Ở Người. sức của. chính Người cũng là điển hình mẫu mực trong việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa pháp luật và đạo đức. coi pháp luật là yếu tố duy nhất để điều chỉnh các QHXH.3 khai thác kiệt quệ sức người. pháp trị kết hợp với đạo đức của Người là yếu tố quyết định sự ra đời và phát triển không ngừng của hệ thống pháp luật XHCN ở Việt Nam hiện nay. Xây dựng NNPQ là nhấn mạnh vai trò của pháp luật. xa rời những giá trị nhân văn bảo vệ quyền con người và tất yếu nó bị nhân dân phản đối. do nhân dân. Tại Điều 2. bởi sự bất bình đẳng giữa địa vị của người mất nước và kẻ cướp nước. Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức"[9. Đặc biệt. vì nhân dân phù hợp với bản sắc văn hóa Việt Nam. xây dựng đất nước phồn thịnh bằng pháp luật gắn liền với công lao và sự nghiệp giải phóng dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bước ngoặt có tính lịch sử của thuật dựng nước. Song không nên đề cao một chiều đến mức tuyệt đối hóa vai trò của pháp luật. cứu nước. giá trị của pháp luật trong dựng nước và giữ nước.

Luật Lao động (2002). hàng loạt các văn bản pháp luật của nhà nước đã thể hiện sự pháp luật hóa những giá trị đạo đức thành chuẩn mực pháp luật để điều chỉnh những quan hệ phát triển không ngừng của đời sống xã hội như Luật Hôn nhân và gia đình (2000). mất đi sự bảo hộ cho các chuẩn mực đạo đức tồn tại và phát triển lâu bền. đánh giá của nhà nước về vai trò của đạo đức trong đời sống xã hội. pháp luật xơ cứng và khó có thể thực hiện trong đời sống thực tế bằng sự tự giác. khó có thể đạt tới chuẩn mực của "văn hóa pháp lý".. Chỉ thị 23-CT/TW ngày 27/3/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về "Đẩy mạnh nghiên cứu tuyên truyền. xây dựng bảo tồn những phong tục tập quán có ý nghĩa trong hình thành và phát triển nhân cách con người mới lại một lần nữa thể hiện sự nhìn nhận. Pháp lệnh cán bộ công chức (2003). . Bởi vì pháp luật chỉ tập trung đáp ứng được trong điều chỉnh những QHXH cơ bản và quan trọng liên quan tới lợi ích và vận mệnh của toàn bộ quốc gia.. Có thể thấy giữa pháp luật và đạo đức luôn có mối quan hệ chặt chẽ qua lại với nhau.4 tôn giáo tiến bộ. vì nhân dân trong giai đoạn hiện nay. Ở mối quan hệ này ta thấy. Luật Dân sự (2005). sự thừa nhận và khuyến khích của nhà nước đối với xây dựng hương ước mới.. Những năm gần đây. thiếu pháp luật đạo đức mất sự định hướng để phát triển các giá trị bên trong của mình. Trong đạo đức cũng phải có pháp luật. trong pháp luật phải có đạo đức. bằng niềm tin.. Đạo đức và các quy tắc xã hội khác sẽ bổ sung và lấp vào các khoảng trống trong các QHXH mà pháp luật chưa vươn tới được. thiếu đạo đức. giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới" là một bằng chứng hết sức sâu sắc và rõ ràng trong việc Đảng và Nhà nước nhận định vai trò to lớn của sự kết hợp giữa pháp luật với đạo đức khi xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân. Bên cạnh đó. do nhân dân.

tác giả đã mạnh dạn chọn đề tài: "Kết hợp pháp luật và đạo đức trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nay" để làm luận văn thạc sỹ chuyên ngành Luật học. 2. Ở góc độ này có thể kể ra một số công trình nghiên cứu khoa học sau đây.5 Tuy nhiên.Trần Hậu Thành và Lê Thị Hoài Thanh. số 5-1998. thống nhất cả về lý luận và thực tiễn để có thể đưa ra một cái nhìn tổng quát và hữu hiệu.36-38. 2002. sự tác động qua lại giữa chúng khi điều chỉnh các QHXH hoặc nghiên cứu mối quan hệ pháp luật và đạo đức trong quản lý xã hội nói chung. . tr. Hầu hết các tác giả chủ yếu tập trung nghiên cứu sự giống và khác nhau giữa pháp luật và đạo đức. -Trần Hậu Thành. Xuất phát từ những lý do phân tích nêu trên. "Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật ". "Về quan hệ giữa đạo đức và pháp luật". việc xây dựng thành một hệ thống chuẩn mực các giá trị đạo đức mới-đạo đức cách mạng còn là công việc phức tạp và nhạy cảm trong đời sống chính trị hiện nay. Đề tài khoa học cấp bộ. Tạp chí Khoa học chính trị. 2002. . Hiệu quả của sự kết hợp pháp luật và đạo đức trên từng lĩnh vực của đời sống xã hội cũng là rất khác nhau. .Hoàng Xuân Châu. tr.Hoàng Thị Kim Quế (chủ nhiệm) "Mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức trong quản lý xã hội ở nước ta hiện nay ". nó đòi hỏi phải có sự nghiên cứu một cách lâu dài.46-49. Tình hình nghiên cứu đề tài Sự kết hợp giữa pháp luật và đạo đức trong QLNN là một vấn đề đang được nhiều nhà khoa học quan tâm. đem lại lợi ích thiết thực cho quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN ở nước ta hiện nay. số 6-2000. Tạp chí Giáo dục lý luận. . “Mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức trong nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN ở Việt Nam ” Luận văn Thạc sĩ Luật học Đại học Quốc gia Hà Nội.

Phan Văn Tỉnh. Nhóm công trình nghiên cứu về vai trò. "Bảo lưu các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay ". Xã hội và pháp luật. "Mối quan hệ giữa pháp luật với đạo đức ở Việt Nam". đạo đức và lợi ích công dân ". . Ngoài ra có một số tác giả nghiên cứu về mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức nhưng giới hạn trong phạm vi tư tưởng Hồ Chí Minh như: . "Tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ biện chứng giữa đức trị và pháp trị trong quản lý xã hội". số 11-1993. về những ảnh hưởng.6 .Lê Thị Hoài Thanh "Quan điểm Hồ Chí Minh về quan hệ giữa đạo đức và pháp luật". Tạp chí Giáo dục lý luận. tr. Tạp chí Quốc phòng toàn dân. Đề tài nghiên cứu cấp khoa Luật. Luận văn thạc sĩ Luật học.17-21. Tạp chí Nhà nước và Pháp luật. tác động của đạo đức trong việc xây dựng và thực hiện pháp luật giai đoạn hiện nay bao gồm: .Vũ Khiêu và PGS.Hoàng Thị Kim Quế.Nguyễn Văn Năm. Nxb Chính trị quốc gia.24-26.Nguyễn Quốc Việt.64-70. .tr 4-6. .Thành Duy "Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh và mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức. tr. . 2002.Công trình nghiên cứu của GS. "Đạo đức truyền thống của dân tộc là môi trường thuận lợi của việc thực hiện pháp luật ". số 6-2000. Thành Duy " Pháp luật và đạo đức trong triết lý phát triển ở Việt Nam". 1994. . Đại học Quốc gia Hà Nội.Triệu Vũ. "Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về pháp luật và đạo đức". Học viện CTQG Hồ Chí Minh. 2003. . 2002. "Tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp pháp luật và đạo đức trong quản lý xã hội". số 8-2002. tr. .Lương Hồng Quang. số 3-1995. Luận văn thạc sĩ Luật học Đại học Luật Hà Nội. Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. Hà Nội.

luận văn có nhiệm vụ: Một là. luận văn bước đầu nghiên cứu làm sáng tỏ sự cần thiết phải kết hợp pháp luật với đạo đức trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nay. 3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn .7 Những công trình khoa học kể trên là nguồn tư liệu. là cơ sở lý luận cho tác giả nghiên cứu. của đạo đức trong xây dựng và quản lý xã hội. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu. Hai là.chính trị . làm rõ sự thiết yếu phải kết hợp pháp luật với đạo đức trong điều kiện chúng ta đang xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân. đặc biệt là trong giai đoạn chúng ta đang xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam hiện nay.biện chứng này.văn hóa đặc thù của Việt Nam. luận văn phân tích và lý giải vai trò to lớn của pháp luật và của đạo đức trong QLNN. trên cơ sở nghiên cứu tổng quan về những vấn đề lý luận về QLNN. do nhân dân. kế thừa trong việc xây dựng và phát triển công trình khoa học của mình theo hướng kết hợp pháp luật với đạo đức với tư cách là một phương thức quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nay. . từ đó đưa ra phương thức kết hợp giữa pháp luật và đạo đức để tạo nên sức mạnh tổng hợp trong quản lý nhà nước. về pháp luật.Để đạt được mục đích trên. đồng thời đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của phương thức kết hợp giữa pháp luật với đạo đức.Trên cơ sở lý luận về nhà nước và pháp luật. 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu . Ba là. kiến giải vai trò của pháp luật. phải đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của sự kết hợp khoa học . 5. vì nhân dân trong điều kiện lịch sử kinh tế . về đạo đức.

kết luận và danh mục tài liệu tham khảo. Các phương pháp được sử dụng trong luận văn là các phương pháp nghiên cứu truyền thống của khoa học xã hội: phương pháp kết hợp lý luận với thực tiễn. 7.Đánh giá một cách hệ thống. .8 Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác .. luận văn gồm 2 chương. toàn diện thực trạng về sự kết hợp pháp luật với đạo đức trong QLNN ở Việt Nam hiện nay. 5 tiết. đường lối. phương pháp so sánh. về đạo đức. . Những điểm mới của luận văn .Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nhà nước. lịch sử cụ thể. vì nhân dân ở Việt Nam hiện nay. . . quan điểm của Đảng ta về lý luận nhà nước. tư tưởng Hồ Chí Minh. Kết cấu luận văn Ngoài phần mở đầu. phương pháp xã hội học. do nhân dân. pháp luật và lý luận về QLNN. phương pháp hệ thống.Lênin.Lý giải sự cần thiết phải kết hợp giữa pháp luật với đạo đức trong QLNN đặc biệt là trong xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân. 6. phương pháp phân tích và tổng hợp.Đề xuất những giải pháp nhằm đảm bảo kết hợp pháp luật với đạo đức trong xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân.. vì nhân dân hiện nay. do nhân dân. về pháp luật. phương pháp tâm lý xã hội.

Hà Nội. Hà Nội. 9. 5. Hà Nội. Hà Nội. Đại học Luật Hà Nội (2002). Nguyễn Thị Kim Thảo (2002). Hà Nội. Nho giáo. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001). 13. Chuyên đề nghiên cứu Nghị quyết Đại hội X của Đảng. Hà Nội. 12. Nxb Văn hóa. Hà Nội. Tô Tử Hạ. Đỗ Huy (2002).Mỹ học & đời sống văn hóa nghệ thuật . 8. Nxb Công an nhân dân. Đạo đức học . Bùi Văn Nhơn (2002). Nxb Chính trị quốc gia. . Nhà nước và pháp luật. Hội Luật gia Việt Nam (2000). Hiến pháp Việt Nam (2002). 6. Đại học Quốc gia Hà Nội. Nxb Chính trị quốc gia. Mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. Hà Nội. Hà Nội. 2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa. Hà Nội. Nxb Chính trị quốc gia. Ban Tư tưởng văn hóa Trung ương (2006). Trần Trọng Kim (2001). 3. Văn kiện hội nghị lần thứ 3. Nxb Lao động xã hội. Luật Hôn nhân và gia đình (2000). 4. Nxb Khoa học xã hội. Tập 3. Nxb Chính trị quốc gia. Nxb Lao động. Luận văn thạc sĩ Luật học. Đạo đức trong nền công vụ. Đảng Cộng sản Việt Nam (1997). Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương (2003). Nxb Chính trị quốc gia. Trần Anh Tuấn. 7. Hà Nội. 11.9 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Ban Chấp hành Trung ương Khóa VIII. 10. Hà Nội. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX. Giáo trình lý luận chung về Nhà nước Pháp luật. 14. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996). Nxb Lao động. Hoàng Xuân Châu (2002). Nxb Chính trị quốc gia. Mai Hữu Khuê. Từ điển thuật ngữ hành chính.

19. Hà Nội.Ăngghen (1993). 31.. Nxb Sự thật. Hà Nội. 18. C. "Xu hướng vận động và phát triển của pháp luật và đạo đức ở Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử". 24. C. (7). 25.10 15. tr. Mối quan hệ giữa pháp luật với đạo đức trong quản lý xã hội ở nước ta. tr 13. Nxb Chính trị quốc gia. 16. tr. quyển II. Tập 12. 29. Nxb Chính trị quốc gia. Từ điển tiếng Việt. (7). 30. Tập 25.1. Hà Nội. Toàn tập. Toàn tập. Hà Nội. Nxb Chính trị quốc gia. Tập 23. Hà Nội.. Trần Hậu Thành (2005). do nhân dân. Tạp chí Nhà nước và Pháp luật. Hoàng Thị Kim Quế (2002). vì nhân dân. Tư bản. Hà Nội. Đại học Quốc gia Hà Nội. Luật Dân sự (2005) Nxb Chính trị quốc gia. (327). Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân. Nxb Chính trị quốc gia. Nxb Lý luận chính trị. Quốc Triều hình luật (1995). Hoàng Thị Kim Quế (2002). tr. Hà Nội. Báo người cao tuổi.Mác . Hoàng Thị Kim Quế (2002). Tập 2. Hà Nội. Nxb Chính trị Quốc gia.Mác . Hoàng Thị Kim Quế (1999). Tập 9. (12). C. Hồ Chí Minh (2002). Nghị định 17/2000/NĐ-CP về chính sách cứu trợ xã hội. 23. Tạp chí Triết học. Luật Hình sự (1999). Hồ Chí Minh (2002). Hà Nội.Ph.Mác (1960).Ăngghen (1960). 17. 21. 28. "Con nhà giàu. . Báo cáo tóm tắt đề tài nghiên cứu khoa học. Nxb Giáo dục. Tạp chí Dân chủ và pháp luật. Toàn tập.31. 22. "Một số suy nghĩ về mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức trong hệ thống điều chỉnh xã hội". Nhật ký trong tù.17.Ph. 27. Hà Nội. 26. "Vấn đề kết hợp quản lý xã hội bằng pháp luật với giáo dục và nâng cao đạo đức ở nước ta hiện nay". Toàn tập. Hoàng Phê (chủ biên) (1997). Nxb Đà Nẵng. Hồ Chí Minh (1993). PV (2005). 20. đi ăn cướp!!”. Nxb Sự thật.

Huỳnh Khắc Vinh (chủ biên) (2001). 34. Nguyễn Bình Yên (2002). Thông tấn xã Việt Nam (2003). Nxb Khoa học xã hội. Một số vấn đề về lối sống. Tài liệu tham khảo đặc biệt. Hà Nội. Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam. Nxb Văn học. Trường Đại học Luật Hà Nội (2005). chuẩn giá trị xã hội. Mấy vấn đề đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay. 35. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội. 33. Giáo trình lý luận Nhà nước. Hà Nội. Trường Đại học Luật Hà Nội (1997). Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam . Đạo đức học Phương Đông cổ đại. 40. Nxb Công an nhân dân. Nxb Chính trị quốc gia. Viện Triết học (2003). Gốc và nghĩa từ tiếng Việt thông dụng. 41. Hà Nội. Luận ngữ. 38. Trung tâm Khoa học và Xã hội nhân văn. Hà Nội. 37. Nxb Văn hóa thông tin. . Vũ Xuân Thái (1998). Nxb Chính trị quốc gia. Hà Nội. Hà Nội. Nguyễn Cửu Việt (1997). đạo đức. Nxb Chính trị quốc gia. Theo những vấn đề nóng bỏng của các cấp lãnh đạo Trung Quốc sau Đại hội XVI ( Phần 1). Vũ Tình (1998). Nxb Công an nhân dân.pháp lý.11 32. Hà Nội. Hà Nội. Hà Nội. Khổng Tử (2002). 36. Ảnh hưởng của tư tưởng phong kiến đối với con người hiện nay. Tập 1. 39.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful