CHUYÊN ĐỀ

:
“SỬ DỤNG CÂU LỆNH LẶP ĐỂ GIẢI BÀI TẬP TRONG PASCAL”
I./ PHẦN MỞ ĐẦU:
1./ Lý do chọn chuyên đề:
Trước hết cần khẳng định rằng Pascal là một ngôn ngữ lập trình tốt và đặc
biệt, được tạo ra với mục đích dùng cho giảng dạy vì các lý do: Có cú pháp rõ ràng, dễ
dạy dễ học; Pascal được viết theo lý thuyết chuẩn về lập trình cấu trúc nên một mặt nó
minh hoạ cho lý thuyết về ngôn ngữ lập trình, mặt khác nhiều tài liệu khoa học máy
tính cũng dùng Pascal để minh hoạ; Có thể sử dụng Pascal để viết các ứng dụng
chuyên sâu, can thiệp vào phần cứng của máy tính và các thiết bị điện tử khác và cuối
cùng là do trình biên dịch Pascal nhỏ gọn, có thể chạy tốt trên các máy tính cấu hình
yếu, rất phù hợp với khả năng đầu tư cho học tập của học sinh, sinh viên.
Để giúp học sinh dễ dàng hơn trong việc lập trình giải quyết các bài toán mang
tính lặp, trong nội dung của bài sáng kiến này tôi đưa ra những tóm lược cơ bản nhất
của các câu lệnh lặp và một số ví dụ mẫu vận dụng cấu trúc lặp để giải quyết có hiệu
quả.
2./ Mục đích của chuyên đề:
a. Kiến thức:
- Trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản của bộ môn Tin học.
b. Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng tiếp thu kiến thức một cách chắc chắn và có hệ thống.
- Rèn luyện kỹ năng giao tiếp thông qua hoạt động nhóm.
- Rèn luyện khả năng tư duy, óc quan sát, sự sáng tạo và vận dụng kiến thức vào
cuộc sống.
c. Thái độ :
- Có ý thức tự học đồng thời biết chủ động hợp tác cùng bạn bè trong việc tìm ra kiến
thức mới.
- Ham thích môn học lập trình.
2./ Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 8.
3./ Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp phân tích.
- Phương pháp tổng hợp kinh nghiệm trong giảng dạy.
- Phương pháp trò chuyện trao đổi.
Trang 1/7

. như bị ép buộc. học tập thụ động và có không ít phụ huynh thiếu sự quan tâm đến việc học của con em mình.Ở những giờ thực hành tôi đều tổ chức học tập theo nhóm và có sự nhận xét đánh giá kết quả của từng nhóm./ Cơ sở lý luận về lý thuyết: . Có không ít học sinh chưa cố gắng trong học tập. 2. nhớ kiến thức lâu hơn và cảm thấy thích thú trong học tập. Trang 2/7 . Vì vậy.Để giúp học sinh dễ dàng hơn trong việc lập trình giải quyết các bài toán mang tính lặp ở bộ môn Tin học vừa đúng với nguyên tắc dạy học ở trường Phổ Thông. a. rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. II.Tôi đã áp dụng công nghệ thông tin để soạn giảng các bài lý thuyết và thực hành nhằm hướng dẫn học sinh dễ hiểu bài và ghi nhớ kiến thức cơ bản ở bộ môn Tin học 8. Do đó việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính mơ hồ. ./ Cơ sở lý luận về thực tiễn: Trong quá trình giảng dạy. không chịu khó động não. tác động đến tình cảm.Đa số học sinh bị hổng kiến thức Toán từ lớp dưới nên ý thức tìm tòi và nghiên cứu của các em còn hạn chế.Muốn học tập đạt kết quả tốt. đem lại niềm tin và thích thú học tập cho học sinh.Tôi đã hình thành nề nếp cho học sinh ngay từ đầu năm học. sáng tạo. tôi đã đưa ra những tóm lược cơ bản nhất của các câu lệnh lặp và một số ví dụ mẫu vận dụng cấu trúc lặp để giải quyết có hiệu quả là nhằm giúp học sinh tiếp thu bài nhanh. có nhiều học sinh rất sợ môn Tin học 8 vì tính chất khô khan. tôi nhận thấy Pascal là môn học khó đối với các em học sinh Khối 8. nhằm hình thành cho học sinh tính tích cực. Từ thực tế đó tôi không ngừng học hỏi để tìm ra biện pháp khắc phục. Những việc đã làm được: . độc lập. không thể thiếu vai trò hướng dẫn dìu dắt của người thầy. Hạn chế: . Bằng kinh nghiệm khiêm tốn trong những năm qua.Phương pháp đọc sách và tổng hợp tư liệu. Hiện nay. không ít học sinh lười. khó hiểu trong khi học. việc hệ thống các kiến thức về câu lệnh lặp để giải một số bài tập của giáo viên phải được chú ý đúng mức. nâng cao năng lực phát triển và giải quyết vấn đề. vì có một số thuật toán các em chưa được học ở bộ môn Toán. ./ NỘI DUNG: 1. b. vừa đúng theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học hiện nay. thêm vào đó là các em chỉ sử dụng các câu lệnh bằng Tiếng Anh để thể hiện khi lập trình. . ngoài việc bản thân học sinh tích cực học tập. nên ảnh hưởng không nhỏ đến việc học.

2/ Một số giải pháp thực hiện: a. * Nguyên lý hoạt động cấu trúc For: 1.DO: Trang 3/7 .Giáo viên cần dành một thời lượng thích hợp cho việc mấu chốt và hướng dẫn học sinh cách nhớ kiến thức cơ bản vừa học ở các tiết học lý thuyết. + Biến đếm có kiểu nguyên. Cấu trúc lặp với lệnh FOR. hướng dẫn cách hoạt động nhóm và trang bị sổ tay ghi chép cá nhân của học sinh. . Trong đó: + for. .. Cấu trúc lặp với lệnh WHILE. .Quay trở lại bước 2 b. + Giá trị đầu và giá trị cuối là các biểu thức có cùng kiểu với biến đếm và giá trị cuối phải lớn hơn hoặc bằng giá trị đầu.. 3. .DO: ..III/ CÁC BIỆN PHÁP CỤ THỂ: 1/ Xây dựng KHGD ngay từ đầu năm học: . Biến đếm nhận giá trị của giá trị đầu. do là các từ khóa.Cho giá trị đúng: + Thực hiện câu lệnh sau từ khóa do. .Tác dụng: Dùng để xây dựng chu trình với số lần lặp xác định.Giáo viên soạn bài trước thực dạy 2 tiết nhằm giúp việc nghiên cứu kiến thức sâu hơn và chủ động hơn trong việc soạn các bài kiểm tra. Kiểm tra xem giá trị của biến đếm còn nhỏ hơn giá trị cuối hay không (biến đếm ≤ giá trị cuối). + Tăng giá trị của biến đếm lên giá trị đứng liền sau của nó (biến đếm:=biến đếm + 1) . to. giáo viên phải hướng dẫn phương pháp học tập và nề nếp học ở phòng máy cho học sinh. Cũng như cách tìm hiểu ý nghĩa của mỗi lệnh trong các bài thực hành. 2.Giáo viên chia nhóm học tập cho từng học sinh. Nếu việc kiểm tra: .Cho giá trị sai câu lệnh sẽ bị bỏ qua. . + Câu lệnh có thể là câu lệnh đơn giản hay câu lệnh ghép. ..Cú pháp: For <Biến đếm > := <giá trị đầu> to <giá trị cuối> do <Câu lệnh> .Ngay từ đầu năm học.Học sinh phải chuẩn bị những gì mà Giáo viên đã dặn ở tiết trước. phân nhóm trưởng. mỗi năm cập nhật những cách hay của đồng nghiệp để tích luỹ cho việc giảng dạy.Giáo viên cần đầu tư nghiên cứu.

+ 1/n • Nhận xét: . S:Real.. + Câu lệnh là thân chu trình và có thể là câu lệnh đơn hoặc câu lệnh ghép.Trong biểu thức trên.2. Readln(n). + Điều kiện trả về 1 trong 2 giá trị đúng hoặc sai. Một số ví dụ giải quyết bài toán bằng câu lệnh lặp: * Ví dụ 1: Tính tổng S = 1 + 1/2 + 1/3 + .. Trang 4/7 .. S:=0. Readln. For i:=1 to n do S:= S + 1 / i. thực hiện câu lệnh.Nếu điều kiện có giá trị sai. • Chương trình: Var i. Câu lệnh sẽ không được thực hiện lần nào nếu <điều kiện> nhận giá trị sai ngay từ khi bắt đầu vào chu trình. Tuỳ thuộc vào giá trị của điều kiện: . số hạng thứ i của tổng có thể tính được theo công thức S(i) = 1/i (i=1..Tác dụng: Dùng để xây dựng chu trình với số lần lặp chưa xác định trước.Trường hợp này có thể sử dụng được số lần lặp  Chọn vòng lặp FOR.. Begin Write('Hay nhap vao so nguyen n='). . c.Cú pháp: While <điều kiện> do <câu lệnh>. • Nhận xét: . End. Xác định giá trị của điều kiện. . câu lệnh sẽ bị bỏ qua và việc thực hiện lệnh lặp kết thúc..n) .Trong thân chu trình phải có câu lệnh làm thay đổi giá trị của <điều kiện> để tránh xảy ra vòng lặp vô tận.Nếu điều kiện có giá trị đúng. S : 6 : 2 ). Nguyên lý hoạt động: 1. Writeln( ' Tong S ='. sau đó quay lại bước 1. do là các từ khóa. 2. n : Integer. ... Trong đó: + while.Câu lệnh được thực hiện lặp đi lặp lại cho đến khi <điều kiện> nhận giá trị sai.

.Dãy số có một số lượng hữu hạn các số. Readln. i. End.Thích hợp cho việc sử dụng cấu trúc FOR dạng tiến để thực hiện. max. Writeln(‘Max = ‘. nếu thấy số nào lớn hơn Max thì lấy số đó làm Max.Cho Max là số thứ nhất ... * Ví dụ 3: Tìm bội số chung nhỏ nhất của hai số nguyên dương • Thuật toán: Lấy một trong hai số lần lượt nhân với 1. if Max < X then Max := X. . cho đến khi nào tích số chia hết cho số thứ hai thì tích số chính là BSCNN • Nhận xét: . không thể biết trước được quá trình nhân phải thực hiện lặp lại bao nhiêu lần. Var n. Ta có thể biết được số lượng từ khi bắt đầu thực hiện thuật toán.Duyệt toàn bộ dãy số từ số thứ hai trở đi. Max:8:2). i: integer.Readln(X).Điều kiện để dừng là tích số chia hết cho số thứ hai • Chương trình Program Boisochungnhonhat.’:’). Sau khi duyệt xong dãy số.* Ví dụ 2: Đọc vào n số thực. Var Trang 5/7 . End. . Trường hợp này phải sử dụng cấu trúc lặp với số lần lặp không xác định.Thuật toán cho thấy là trong quá trình tính toán. ta sẽ có Max là số lớn nhất. tìm Max của chúng Thuật toán tìm Max trong một dãy số: . For i := 2 to n do Begin Write(‘Cho so thu ’. Max:=n. Readln(n). • Chương trình Program tim_max. 2. • Nhận xét: . x: real. Begin Write(‘n = ‘). 3.

nên giáo viên phải kiên trì. . nhẫn nại. Kết quả đạt được: Khi các em chưa hiểu nguyên lý hoạt động của các dạng câu lệnh lặp. cách thực hiện các câu lệnh thuộc cấu trúc lặp và phân tích trên ngôn ngữ lập trình Pascal. Writeln(‘BSCNN = ‘. làm toán và lập trình một cách hiệu quả.9 SL TL % 81 82 2. m. Cụ thể. End. Bài học kinh nghiệm: a. nâng cao khả năng tư duy.4 SL TL % Yếu 3. kết quả đạt được như sau: Lớp Sĩ số Giỏi 10  8 SL TL % Khá 6.Nâng cao chất lượng dạy và học. Readln(n). Ý kiến đề xuất: Trên đây là tóm lược nội dung cú pháp. KẾT LUẬN: 1. Begin Write(‘m= ‘). n.5  4. Sau khi được hướng dẫn kỹ về cấu trúc lặp. k: Integer. thêm vào đó có một số thuật toán các em chưa được học trong chương trình. IV/. khả năng vận dụng của các em chưa được phát huy.Một số học sinh yếu kém mất kiến thức căn bản ở môn Toán. End. 3. Readln(m). Do đó. các em đã mạnh dạn vận dụng và giải quyết được nhiều bài tập khó. BSCNN). bscnn := m. k:= k + 1. Readln. Ưu điểm: . b. một số ví dụ của các bài toán điển Trang 6/7 . Nhược điểm: . các em thường viết chương trình theo kiểu “soạn thảo” từ sách giáo khoa. Write(‘n= ‘). k := 2.9 SL TL % TB 5  6. While (BSCNN mod n <> 0) do Begin BSCNN := k*m.Bscnn. thậm chí mất nhiều thời gian trong việc hướng dẫn các thuật toán cho học sinh.Kích thích động cơ học tập của học sinh.5  7.

học sinh để đề tài được hoàn thiện hơn. Trong phạm vi là một sáng kiến kinh nghiệm có thể việc phân tích về nội dung câu lệnh và ví dụ về các dạng lệnh có thể chưa thật chi tiết và phong phú rất mong nhận được sự góp ý chân thành từ quý đồng nghiệp. Qua đó giúp học sinh và đồng nghiệp có thể làm tài liệu tham khảo trong quá trình học tập và giảng dạy của mình có hiệu quả.hình cho từng dạng lặp cụ thể mà bản thân đã đúc kết được trong quá trình giảng dạy môn tin học ở trường. BAN LÃNH ĐẠO Trang 7/7 . Nhóm trưởng cụm 3 Long Hồ. ngày 25 tháng 02 năm 2013 Người viết chuyên đề.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful