P. 1
Mot So Phuong Phap Giai Nhanh Bai Tap Hoa Hoc

Mot So Phuong Phap Giai Nhanh Bai Tap Hoa Hoc

|Views: 3,221|Likes:
Được xuất bản bởianhduong_dhts20052254
luyen thi ĐH
luyen thi ĐH

More info:

Published by: anhduong_dhts20052254 on Sep 18, 2009
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/21/2012

pdf

text

original

Welcome to http://www.trithucbonphuong.

com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Lờ i nói đầ u.
Nhằ m đáp ứ ng chư ơ ng trình họ c và thi trắ c nghiệ m môn hóa
.Chúng tôi viế t chuyên đề các phư ơ ng pháp giả i nhanh các bài
tậ p hóa họ c, đư a ra mộ t số các cách giả i sai nhằ m giúp các em
họ c sinh khắ c sâu bài tậ p
Bài viế t đư ợ c tác giả nghiên cứ u kỉ rấ t nhiề u tài liệ u và đư ợ c biên
soạ n lạ i theo ý củ a tác giả .
Trong bài viế t này tác giả có sử dụ ng mộ t số t ư liệ u củ a bạ n Lê
Phạ m Thành, Vũ khắ c Ngọ c, Cao Thị Thiên An, và mộ t số bài báo
củ a tác giả khác trên tạ p chí hóa họ c và ứ ng dụ ng, cộ ng vớ i sự
sáng tạ o củ a tác giả .
“Phư ơ ng pháp không t ự nhiên sinh ra và không t ự nhiên mấ t đi
mà nó đư ợ c thừ a hư ở ng từ củ a ngư ờ i này sang sự sáng tạ o củ a
ngư ờ i khác”
PH¦¥NG PH¸P §å THÞ
I. Néi dung ph­¬ng ph¸p
Chóng ta th­êng gÆp c¸c d¹ng bµi tËp CO
2
, SO
2
t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)
2
, Ba(OH)
2
thu ®­îc kÕt tña, muèi
2
AlO
÷
t¸c dông víi dung dÞch axit thu ®­îc kÕt tña lµ nh÷ng bµi
to¸n khã, d¹ng nµy hay ra ®Ó ph©n lo¹i häc sinh trong c¸c kú thi cao ®¼ng, ®¹i häc.
1. D¹ng 1: CO
2
, SO
2
t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)
2
, Ba(OH)
2
thu ®­îc kÕt tña:
+ §iÒu kiÖn: TÝnh
2
CO
n biÕt
2
Ca(OH)
n vµ
3
CaCO
n ta cã ph¶n øng sau:
CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ CaCO
3
+ H
2
O (1)
CaCO
3
+ CO
2
+ H
2
O) ÷ Ca(HCO
3
)
2
(2)
2CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ Ca(HCO
3
)
2
(3)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ C¸ch vÏ: Tõ trôc x chän hai ®iÓm a vµ 2a, tõ trôc y chän mét ®iÓm a. T¹i ®iÓm a cña
trôc x vµ y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O vµ 2a ta
®­îc tam gi¸c. Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t t am gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm. T¹i ®ã kÎ
vu«ng gãc víi trôc x ta ®­îc sè mol CO
2
.
2
3
2
Ca(OH)
CaCO
CO
n a
n x
n
¹ =
¹
=
´
¹
¹
1 2
lµ n vµ n
2. D¹ng 2: Muèi Al
3+
t¸c dông víi dung dÞch kiÒm thu ®­îc kÕt tña:
+ §iÒu kiÖn: TÝnh
OH
n
÷
biÕt
3
Al
n
+

3
Al(OH)
n :
Al
3+
+ 3OH
-
÷ Al(OH)
3
(1)
Al(OH)
3
+ OH
-
÷ AlO
2
-
+ 2H
2
O (2)
3
2 2
Al 4OH AlO 2H O
+ ÷ ÷
+ ÷ + (3)
+ C¸ch vÏ: Tõ trôc x chän hai ®iÓm 3a vµ 4a, tõ trôc y chän mét ®iÓm a t¹i ®iÓm 3a cña
trôc x vµ a cña trôc y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O
vµ 4a ta ®­îc tam gi¸c: Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t tam gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm. T¹i
®ã kÎ vu«ng gãc víi trôc x ta ®­îc sè mol OH
-
3
3
Al(OH)
Al
1 2
OH
x n
a n
x , x n
+
÷
¹
=
¹
¹
=
´
¹
=
¹
¹
3. D¹ng 3: Muèi
2
AlO
÷
t¸c dông víi dung dÞch axit thu ®­îc kÕt tña:
+ §iÒu kiÖn: TÝnh
H
n
+
biÕt
2
AlO
n
÷

3
Al(OH)
n :
CaCO
3
x
CO
2
a
n
1
a n
2
2a
Al(OH)
3
OH
-
a
3a
x
2
x
4a
A
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2 2 3
AlO H H O Al(OH)
÷ +
+ + ÷ (1)
3
3 2
Al(OH) 3H Al 3H O
+ +
+ ÷ + (2)
3
2 2
AlO 4H Al 3H O
÷ + +
+ ÷ + (3)
+ C¸ch vÏ: Tõ trôc x chän hai ®iÓm a vµ 4a, tõ trôc y chän mét ®iÓm a. T¹i ®iÓm a cña trôc
x vµ a cña trôc y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O vµ 4a
ta ®­îc tam gi¸c. Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t tam gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm t¹i ®ã kÎ
vu«ng gãc víi trôc x ta ®­îc sè mol H
+
3
2
Al(OH)
AlO
1 2
H
n x
n a
n x , x
÷
+
¹
=
¹
¹
=
´
¹
=
¹
¹
+ KÕt luËn: Ph­¬ng ph¸p ®å thÞ sÏ gióp gi¶i c¸c bµi to¸n tr¾c nghiÖm nhanh h¬n vµ kh«ng
mÊt nhiÒu thêi gian trong viÖc gi¶i c¸c d¹ng bµi to¸n nµ y.
II. Bµi tËp ¸p dông:
Bµi 1: (TN - 2007). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt SO
2
(ë ®ktc) vµo dung dÞch chøa 16 gam
NaOH thu ®­îc dung dÞch X. Khèi l­îng muèi tan thu ®­îc trong dung dÞch X lµ:
A: 18,9 B: 25,2 C: 23 D: 20,8
Bµi gi¶i:
+ C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ
Tõ ®å thÞ:
2 3
Na SO
m 0, 2.126 25, 2gam = = ¬ B ®óng
+ C¸ch 2: Th«ng th­êng:
2
NaOH
SO
n
2
n
= ¬ t¹o muèi Na
2
SO
3
SO
2
+ 2NaOH ÷ Na
2
SO
3
+ H
2
O
Al(OH)
3
H
+
a
x
1
x
2
A
x
4a
NaSO
3
2
SO
n
0,4
0,2
0,4 0,8
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
0,2 0,4 0,2
¬
2 3
Na SO
m 0, 2.126 25, 2gam = = ¬ B ®óng
Bµi 2: (§H - KB - 2007). Cho 200ml dung dÞch AlCl
3
1,5M t¸c dông víi V lÝt dung dÞch
NaOH 0,5M, l­îng kÕt tña thu ®­îc lµ 15,6 gam, gi¸ trÞ lín nhÊt cña V lÝt lµ:
A: 1,2 B: 1,8 C:2 D: 2,4
Bµi gi¶i:
+ C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã:
3
3
AlCl
Al
n n 0, 2.1, 5 0, 3, mol
+
= = =
3
Al(OH)
15, 6
n 0, 2mol
78
= =
NaOH
NaOH
0, 6
n 0, 6mol V 1, 2lit
0, 5
1
n 1mol V 2lit
0, 5

= ÷ = =

¬

= ÷ = =

¬ gi¸ trÞ lín nhÊt lµ 2 lÝt ¬ C ®óng.
+ C¸ch 2: Gi¶i b»ng ph­¬ng ph¸p th«ng th­êng.
Bµi 3: (§H - KA - 2007). HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt CO
2
(®ktc) vµo 2,5 lÝt dung dÞch
Ba(OH)
2
nång ®é a mol/l thu ®­îc 15,76 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña a lµ:
A: 0,032 B: 0,06 C: 0,04 D: 0,048
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã:
2
3
CO
BaCO
2, 688
n 0,12mol
22, 4
15, 76
n 0, 08mol
197
= =
= =
3
Al(OH)
n
-
OH
n
0,3
0,3 1
0,2
1,2
Al
3+
0,6 0,9
3
BaCO
n
2
CO
n
2,5 a
0,08
0,08
5a
Al
3+
1,2
O
2,5a
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¬
2
Ba(OH)
0,1
n 2, 5amol 0,1mol a 0, 04mol / lit
2, 5
= = ¬ = =
¬ C ®óng
+ C¸ch 2: Gi¶i b»ng ph­¬ng ph¸p th«ng th­êng:
2 2
CO BaCO
2, 688 15, 76
n 0,12mol; n 0, 08mol
22, 4 197
= = = =
CO
2
+ Ba(OH)
2
÷ BaCO
3
+ H
2
O (1)
0,08 0,08 0,08mol
2CO
2
+ Ba(OH)
2
÷ Ba(HCO
3
)
2
(2)
0,04 0,02mol
Tõ (1) vµ (2) ¬
2
Ba(OH)
n 0, 08 0, 02 0,1mol = + =
Ba ( OH)
2
M
0,1
C 0, 04M
2, 5
¬ = = ¬ C ®óng
Bµi 4: (§H - KA - 2008). Cho V lÝt dung dÞch NaOH 2M vµo dung dÞch chøa 0,1mol
Al
2
(SO
4
)
3
vµ 0,1mol H
2
SO
4
®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn, thu ®­îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ
lín nhÊt cña V ®Ó thu ®­îc l­îng kÕt tña trªn lµ:
A: 0,05 B: 0,25 C: 0,35 D: 0,45
Bµi gi¶i:
+ C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ:
3
2 4 2 4 3 3
H SO Al (SO ) Al(OH)
Al
7,8
n 0,1mol; n 2n 0, 2mol; n 0,1mol
78
+
= = = = =
Trªn ®å thÞ
OH
n 0, 7mol
÷
=
mÆt kh¸c trung hoµ 0,1mol H
2
SO
4
th× cÇn
0,2mol OH
-
¬
NaOH NaOH
OH
0, 9
n n 0, 2 0, 7 0, 9mol V 0, 45
2
÷
= = + = ¬ = = lÝt ¬ D ®óng
Al(OH)
3
OH
n
÷
0,2
0,3
0,6
A
0,8
0,1
O
0,7
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ C¸ch 2: Ph­¬ng ph¸p th«ng th­êng
Ta cã:
3
OH H Al
n 2V(mol); n 0, 2mol; n 0, 2mol
÷ + +
= = =
Thø tù ph¶n øng xÈy ra trung hoµ ÷ trao ®æi
H
+
+ OH
-
÷ H
2
O (1)
0,2 0,2 0,2
3OH
-
+ Al
3+
÷ Al(OH)
3
| (2)
0,6 0,2 0,2
- -
3 2 2
OH + Al(OH) AlO +2H O ÷ (3)
0,1 0,1 0,1
Tõ (1), (2), (3) ¬
OH
n 0, 2 0, 6 0,1 0, 9
÷
= + + = ¬ 2V = 0,9 ÷ V = 0,45 lÝt
Bµi 5: (§H - KA - 2008). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO
2
(ë ®ktc) vµo 500ml dung
dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)
2
0,2M, sinh ra m gam kÕt tña, gi¸ trÞ cña m
gam lµ:
A: 11,82 B: 9,85 C: 17,73 D: 19,70
Bµi gi¶i:
+ C¸ch 1:
2 2
CO NaOH Ba(OH)
n 0, 2mol; n 0, 5.0,1 0, 05mol; n 0, 5.0, 2 0,1mol = = = = =
Ta cã: CO
2
+ 2NaOH ÷ Na
2
CO
3
+ H
2
O
0,025 0,05 0,025mol
Nh­ vËy:
2 2 3 2
CO Na CO Ba(OH)
n 0,175mol; n 0, 025mol; n 0,1mol = = =

¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ:
¬
3
BaCO
n 0, 025 0, 025 0, 05mol = + =
¬
3
BaCO
m 0, 05.197 9,85g = =
¬ B ®óng
+ C¸ch 2: Ph­¬ng ph¸p th«ng th­êng
2
CO
OH OH
n 0, 05 0,1.2 0, 25mol; n : n 0,8
÷ ÷
= + = = ¬ t¹o 2 muèi
3
BaCO
n
-
OH
n
0,1
0,025
0,2
0,175
O
0,1
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2 3
2
2 3 2
CO OH HCO (1)
x x x
CO 2OH CO H O (2)
y 2y y
÷ ÷
÷ ÷
¹ + ÷
¹
¹
´
+ ÷ +
¹
¹
¹
x y 0, 2
x 2y 0, 25
+ =
¹
¬
´
+ =
¹
3
2
3
x 0,15(HCO )
y 0, 05(CO )
÷
÷
¹ =
¹
¬
´
=
¹
¹
Ph­¬ng tr×nh t¹o kÕt tña lµ:
3
2 2
3 3 BaCO
Ba CO BaCO m 0, 05.197 9,85gam
0, 05 0, 05
+ ÷
+ ÷ ¬ = =
¬ B ®óng
Bµi 6: Cho V lÝt CO
2
(®ktc) hÊp thô hÕt vµo 200ml dung dÞch Ca(OH)
2
2M, kÕt thóc ph¶n
øng thu ®­îc 20 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ:
A: 4,48 B: 13,44 C: 2,24 hoÆc 6,72 D: 4,48 hoÆc 13,44
Bµi gi¶i:
Ta cã:
2 3
Ca(OH) CaCO
20
n 0, 4mol; n 0, 2mol
100
= =
+ C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ
2
2
CO
CO
V 0, 2.22, 4 4, 48lit
V 0, 6.22, 4 13, 44lit
= =

= =

=> D ®óng
+ C¸ch 2: - TH1: ChØ t¹o muèi CaCO
3
:
CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ CaCO
3
+ H
2
O (1) ¬
2
CO
V 0, 2.22, 4 4, 48l = = Ýt
0,2 0,2 0,2
- TH2: T¹o hai muèi: CaCO
3
vµ Ca(HCO
3
)
2
:
2CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ Ca(HCO
3
)
2
(2)
0,4 0,2 ¬
2 2
CO CO
n 0, 6 V 0, 6.22, 4 13, 44 = ¬ = = lÝt
3
CaCO
n
2
CO
n
0,4
0,2
0,8
0,6
0,4 0,2
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 7: Cho V lÝt khÝ CO
2
(®ktc) hÊp thô hÕt vµo 100ml dung dÞch Ca(OH)
2
0,7M. KÕt thóc
ph¶n øng thu ®­îc 4gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ:
A: 4,48 B: 13,44 C: 2,24 hoÆc 0,896 D: 4,48 hoÆc 13,44
Bµi gi¶i:
Ta cã:
2 2
Ca(OH) Ca(OH)
4
n 0, 07mol; n 0, 04mol
100
= = =
+ C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ
2
2
CO
CO
V 0, 04.22, 4 0,896lit
V 0,1.22, 4 2, 24lit
= =

= =

=> C ®óng.
+ C¸ch 2: - TH1: ChØ t¹o muèi CaCO
3
nªn xÉy ra ph¶n øng:
CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ CaCO
3
+ H
2
O
2 3 2
CO CaCO CO
n n 0, 04mol; V 0, 04.22, 4 0,896 = = = = lÝt
+ TH2: T¹o hai muèi CaCO
3
vµ Ca(HCO
3
)
2
nªn xÉy ra ph¶n øng:
CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ CaCO
3
+ H
2
O (1)
0,04 0,04 0,04mol
2CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ Ca(HCO
3
)
2
(2)
2.0,03 0,03 0,03mol
2 2
CO CO
n 0, 04 2.0, 03 0,1mol V 0,1.22, 4 2, 24 = + = ¬ = = lÝt
Bµi 8: Cho 3,42 gam Al
2
(SO
4
)
3
vµo 50ml dung dÞch NaOH, thu ®­îc 1,56gam kÕt tña vµ
dung dÞch X. Nång ®é M cña dung dÞch NaOH lµ:
A: 0,6 B: 1,2 C: 2,4 D: 3,6
Bµi gi¶i:
+ C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ:
2 4 3
Al (SO )
3, 42
n 0, 01mol;
342
= =
3
CaCO
n
2
CO
n
0,07
0,1 0,07
0,04 0,14
3
Al(OH)
n
-
OH
n
0,02
0,06 0,08
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
3
Al(OH)
1,56
n 0, 02mol
78
= =
OH
n 0, 06mol
÷
=
M.NaOH
0, 06
C 1, 2M
0, 05
¬ = = ¬ B ®óng
+ C¸ch 2: - TH1: OH
-
thiÕu nªn xÉy ra ph¶n øng: Al
3+
+ 3OH
-
÷ Al(OH)
3
3 3
Al(OH) NaOH Al(OH)
OH
1, 56
n 0, 02mol; n n 3n 0, 06mol
78
÷
= = = = =
¬
NaOH
M
0, 06
C 1, 2M
0, 05
= = ¬ B ®óng
- TH2: OH
-
d­ hoµ tan mét phÇn kÕt tña nªn xÉy ra ph¶n øng:
Al
3+
+ 3OH
-
÷ Al(OH)
3
(1)
0,02 0,06 0,02
Al(OH)
3
+ OH
-
÷ AlO
-
2
+ 2H
2
O (2)
¬
3
2 4 3
Al (SO )
Al
n 2n 0, 02mol
+
= =
¬
3
Al(OH)
n bÞ hoµ tan = 0,02 - 0,02 = 0 lo¹i tr­êng hîp nµy
Bµi 9: Cho 200ml dung dÞch KOH vµo 200ml dung dÞch AlCl
3
1M thu ®­îc 7,8gam kÕt
tña keo. Nång ®é M cña dung dÞch KOH lµ:
A: 1,5 vµ 3,5 B: 1,5 vµ 2,5 C: 2,5 vµ 3,5 D: 2,5 vµ 4,5
Bµi gi¶i:
+ C¸ch 1: ¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ
3 3
AlCl Al(OH)
7,8
n 0, 2mol; n 0,1mol
78
= = =
3
Al(OH)
n
-
OH
n
0,2
0,6 0,3
0,7 0,8
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
KOH
KOH
KOH M
KOH M
0, 3
n 0, 3mol C 1, 5M
0, 2
0, 7
n 0, 7mol C 3, 5M
0, 2

= ¬ = =

= ¬ = =

¬ Chän A ®óng
Bµi 10: Cho 200ml dung dÞch HCl vµo 200ml dung dÞch NaAlO
2
2M thu ®­îc 15,6 gam
kÕt tña keo. Nång ®é M cña dung dÞch HCl lµ:
A: 1 hoÆc 2 B: 2 hoÆc 5 C: 1 hoÆc 5 D: 2 hoÆc 4
Bµi gi¶i:
2
Al(OH)
15, 6
n 0, 2mol
78
= =
HCl
HCl
M
H
M
H
0, 2
n 0, 2mol C 1M
0, 2
1
n 1mol C 5M
0, 2
+
+

= ¬ = =

= ¬ = =

¬ C ®óng
Bµi 11: Cho 200ml dung dÞch H
2
SO
4
vµo 400ml dung dÞch NaAlO
2
1M thu ®­îc 7,8 gam
kÕt tña. Nång ®é M cña dung dÞch H
2
SO
4
lµ:
A: 0,125 vµ 1,625 B: 0,5 vµ 6,5 C: 0,25 vµ 0,5 D: 0,25 vµ 3,25
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ:
2 3
NaAlO Al(OH)
7,8
n 0, 4mol; n 0,1mol
78
= = =
+
H
n
0,4
0,1
1,3 1,6
0,4
Al(OH)
3
+
H
n
0,4
0,2 1
1,6
0,4
Al(OH)
3
0,2
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2 4
2 4
H SO M
H SO M
1 0,1 0, 05
n H 0, 05mol C 0, 25M
2 2 0, 2
1 1, 3 0, 65
n H 0, 65mol C 3, 25M
2 2 0, 2
+
+

= = = ¬ = =

= = = ¬ = =

¬ D ®óng
Bµi 12: Sôc V lÝt khÝ CO
2
vµo 150ml dung dÞch Ba(OH)
2
1M. Sau ph¶n øng thu ®­îc
19,7 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ:
A: 3,36 hoÆc 4,48 B: 2,24 hoÆc 3,36 C: 2,24 hoÆc 4,48 D: 3,36 hoÆc 6,72
Bµi gi¶i:
2 3
Ba(OH) BaCO
19, 7
n 0,15mol; n 0,1mol
197
= = =
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã:
Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®­îc
3
CaCO
n 0,1mol =
th× sè mol CO
2
sÏ cã hai gi¸ trÞ
2
CO
n 0,1mol = hoÆc
2
CO
n 0, 2mol =
¬
2
2
CO
CO
V 0,1.22, 4 0, 24lit
V 0, 2.22, 4 4, 48lit
= =

= =

¬ C ®óng
Chó ý: + NÕu
2
CO
n 0,1 = hoÆc 0,5 ¬
2
CO
V = 2,24 hoÆc 3,36 ¬ B sai
+ NÕu
2
CO
n 0,15 = hoÆc 0,3 ¬
2
CO
V = 3,36 hoÆc 6,72 ¬ D sai
+ NÕu
2
CO
n 0,15 = hoÆc 0,2 ¬
2
CO
V = 3,36 hoÆc 4,48 ¬ A sai
Bµi 13: HÊp thô hoµn toµn V lÝt khÝ CO
2
(®ktc) vµo 2 lÝt dung dÞch Ca(OH)
2
0,01M th×
®­îc 1gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña V lÝt lµ:
A. 0,224 hoÆc 0,448 B. 0,448 hoÆc 0,672 C. 0,448 hoÆc 1,792 C. 0,224 hoÆc 0,672
Bµi gi¶i:
2 3
Ca(OH) CaCO
1
n 2 0, 01 0, 02mol; n 0, 01mol
100
= × = = =
2
CO
n
0,15
0,1 0,5 0,2 0,3
3
BaCO
n
0,1
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã:
Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®­îc
3
CaCO
n 0, 01mol =
th× sè mol CO
2
sÏ cã hai gi¸ trÞ
2
CO
n 0, 01mol = hoÆc
2
CO
n 0, 03mol =
¬
2
2
CO
CO
V 0, 01.22, 4 0, 224l
V 0, 03.22, 4 0, 672l
= =

= =

¬ D ®óng
Chó ý: + NÕu
2
CO
n 0, 01 = hoÆc 0,02 ¬ V = 0,224 hoÆc 0,448 lÝt ¬ A sai
+ NÕu
2
CO
n 0, 02 = hoÆc 0,03 ¬ V = 0,448 hoÆc 0,672 lÝt ¬ B sai
+ NÕu
2
CO
n 0, 02 = hoÆc 0,04 ¬ V = 0,448 hoÆc 1,792 lÝt ¬ C sai
Bµi 14: §èt ch¸y hoµn toµn 1,6 gam bét l­u huúnh råi ch o s¶n phÈm ch¸y sôc hoµn toµn
vµo 200ml dung dÞch Ba(OH)
2
0,5M. Khèi l­îng gam kÕt tña thu ®­îc lµ:
A: 21,70 B: 43,40 C: 10,85 D: 32,55
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ: S + O
2
= SO
2
2 2
SO S Ba(OH)
1, 6
n n 0, 05mol; n 0, 2.0, 5 0,1mol
32
= = = = =
Tõ ®å thÞ sè mol SO
2
= 0,05
¬
3
BaO
n 0, 05mol =
¬
3
BaSO
m 0, 05.217 10,85gam = =
¬ C ®óng
Bµi 15: Sôc 4,48 lÝt khÝ (®ktc) gåm CO
2
vµ N
2
vµo b×nh chøa 0,08mol n­íc v«i trong thu
®­îc 6gam kÕt tña. PhÇn tr¨m thÓ tÝch khÝ CO
2
trong hçn hîp ®Çu cã thÓ lµ:
A: 30% hoÆc 40% B: 30% hoÆc 50% C: 40% hoÆc 50% D: 20% hoÆc 60%
Bµi gi¶i:
2
SO
n
0,1
3
BaCO
n
0,5
O 0,5 0,1 0,15 0,2
2
CO
n
0,02
3
CaCO
n
0,01
0,01 0,02 0,03 0,04
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2
2 3
Ca(OH) CaCO
h
6 4, 48
n 0, 08mol; n 0, 06mol; n 0, 2mol
100 22, 4
= = = = =
khÝ
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®å thÞ:
Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®­îc 0,06 mol kÕt tña th× sè
mol CO
2
cã 2 gi¸ trÞ:
¬
2
2
CO 2
CO 2
0, 06
n 0, 06mol %VCO .100 30%
0, 2
0,1
n 0,1mol %VCO .100 50%
0, 2

= ¬ = =

= ¬ = =

¬ B ®óng
+ C¸ch 2: Ph­¬ng ph¸p th«ng th­êng
Do
3 2
CaCO Ca(OH)
n 0, 06mol n 0, 08mol = < = nªn cã hai tr­êng hîp
- TH1: Ca(OH)
2
d­: CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ CaCO
3
| + H
2
O
2 3 2
CO CaCO CO
0, 06
n n 0, 06mol %V .100% 30%
0, 2
= = ¬ = =
- TH2: T¹o 2 muèi
CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ CaCO
3
| + H
2
O (1)
0,06 0,06 0,06
2CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ Ca(HCO
3
)
2
| + H
2
O (2)
0,04 0,02
Tõ (1) vµ (2) ¬
2
CO
n 0, 06 0, 04 0,1mol = + =
¬
2
CO
0,1
%V .100 50%
0, 2
= = ¬ B ®óng
Chó ý:
+ NÕu
2
CO
n 0, 06 = hoÆc 0,08mol ¬
2
CO
%V 30% = hoÆc 40% ¬ A sai
+ NÕu
2
CO
n 0, 08 = hoÆc 0,1mol ¬
2
CO
%V 40% = hoÆc 50% ¬ C sai
2
CO
n
0,08
0,06 0,08 0,1 0,16
3
CaCO
n
0,06
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ NÕu
2
CO
n 0, 04 = hoÆc 0,12mol ¬
2
CO
%V 20% = hoÆc 60% ¬ D sai
NhËt xÐt: Ph­¬ng ph¸p ®å thÞ
- Ph­¬ng ph¸p míi nhÊt - DÔ hiÓu nhÊt
- DÔ ¸p dông nhÊt - Sö dông ph¹m vi réng nhÊt
- Thêi gian nhanh nhÊt - §¸p ¸n chÝnh x¸c nhÊt
- Kh«ng ph¶i viÕt ph­¬ng tr×nh - Ph­¬ng ph¸p míi ®éc ®¸o nhÊt
- Ph­¬ng ph¸p cã tÝnh t­ duy nhÊt
Ph­¬ng ph¸p 3. ph­¬ng ph¸p quy ®æi ®Ó nhÈm nhanh
c©u hái tr¾c nghiÖm
1. Ph­¬ng ph¸p
Nh­ c¸c em ®· biÕt: viÖc n¾m v÷ng c¸c ph­¬ng ph¸p gi¶i to¸n tr¾c nghiÖm cña Bé
gi¸o dôc - §µo t¹o lµ v« cïng quan träng, cho phÐp chóng ta gi¶i nhanh chãng c¸c bµi
to¸n phøc t¹p, ®Æc biÖt lµ to¸n ho¸ Èn sè, l­îng bµi rÊt nhiÒu (40 c©u tr¾c nghiÖm rÊt ng¾n,
nh­ng ®ßi hái c¸c em ph¶i n¾m v÷ng c¸c bÝ quyÕt, ph­¬ng ph¸p gióp gi¶i nhanh bµi to¸n
ho¸ häc.
VÝ dô: §Ò thi §H C§ - KA – 2008. Cho 11,36 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe
2
O
3

Fe
3
O
4
ph¶n øng hÕt víi dung dÞch HNO
3
lo¶ng (d­) thu ®­îc 1,344 lÝt khÝ NO (s¶n phÈm
khö duy nhÊt ë ®ktc) vµ dung dÞch X. C« c¹n dung dÞch X thu ®­îc m gam muèi khan gi¸
trÞ m lµ:
A: 34,36g B: 35,50g C: 49,09g D: 38,72g
- NÕu chóng ta dïng c¸c ph­¬ng ph¸p ®¹i sè th«ng th­êng, viÕt ph­¬ng tr× nh ph¶n
øng ®Æt Èn sè: x, y, z … lËp hÖ ph­¬ng tr×nh sÏ mÊt nhiÒu thêi gian vµ ®«i khi viÕt ph­¬ng
tr×nh ph¶n øng kÕt côc l¹i kh«ng t×m ra ®¸p ¸n cho bµi to¸n. ThËm chÝ ¸p dông c¸c
ph­¬ng ph¸p b¶o toµn khèi l­îng, ph­¬ng ph¸p b¶o toµn nguyªn tè, ph­¬ng ph¸ p b¶o
toµn e… còng mÊt rÊt nhiÒu thêi gian mµ vÉn kh«ng ra kÕt qu¶ cña bµi toµn tr¾c nghiÖm
cña ®Ò §H C§ 2007 - 2008 vµ nh÷ng n¨m tíi.
- §Ó gi¶i quyÕt nhanh gän c¸c bµi to¸n trªn th× ta ph¶i sö dông ph­¬ng ph¸p quy
®æi duy nhÊt, liÖu r»ng nÕu kh«ng sö dô ng ph­¬ng ph¸p quy ®æi nµy c¸c em cã t×m ra
®­îc kÕt qu¶ mét trong nh÷ng vÝ dô cña ®Ò thi §H -C§ - KA - 2008 trªn hay kh«ng? H·y
thö xem nhÐ.
2. Néi dung ph­¬ng ph¸p quy ®æi:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
a) Khi quy ®æi hçn hîp nhiÒu chÊt (hçn hîp X) (tõ 3 chÊt trë lªn) thµnh hçn hîp hai
chÊt hoÆc mét chÊt ta ph¶i b¶o toµn sè mol nguyªn tè vµ b¶o toµn khèi l­îng hçn hîp.
b) Cã thÓ quy ®æi hçn hîp X vÒ bÊt kú cÆp chÊt nµo, thËm chÝ quy ®æi vÒ mét chÊt.
Tuy nhiªn ta nªn chän cÆp chÊt nµo ®¬n gi¶n cã Ýt ph¶n øng oxi ho¸ khö nhÊt, ®Ó ®¬n gi¶n
trong viÖc tÝnh to¸n.
c) Trong qu¸ tr×nh tÝnh to¸n theo ph­¬ng ph¸p quy ®æi ®«i khi ta gÆp sè ©m ®ã lµ
do sù bï trõ khèi l­îng cña c¸c chÊt trong hçn hîp, trong tr­êng hîp nµy ta vÉn tÝnh to¸n
b×nh th­êng vµ kÕt qu¶ cuèi cïng vÉn tho¶ m·n.
d) Khi quy ®æi hçn hîp X vÒ mét chÊt lµ Fe
x
O
y
th× Oxit Fe
x
O
y
t×m ®­îc chØ lµ oxit
gi¶ ®Þnh kh«ng cã thùc.
3. KÕt luËn:
Mét sè bµi to¸n ho¸ häc cã thÓ gi¶i nhanh b»ng ph­¬ng ph¸p b¶o toµn khèi l­îng,
b¶o toµn nguyªn tè, b¶o toµn e… song ph­¬ng ph¸p quy ®æi còng t×m ra ®¸p ¸n rÊt nhanh,
chÝnh x¸c vµ ®ã lµ ph­¬ng ph¸p t­¬ng ®èi ­u viÖt, kÕt qu¶ ®¸ng tin cËy, cã thÓ vËn dông
vµo c¸c bµi tËp tr¾c nghiÖm ®Ó ph©n lo¹i häc sinh (nh­ ®Ò §HC§ - 2007 - 2008 mµ Bé
gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ®· lµm).
4. Bµi tËp ¸p dông:
VÝ dô 1: Nung 8.4 gam Fe trong kh«ng khÝ, sau ph¶n øng thu ®­îc m gam X gåm Fe,
FeO, Fe
2
O
3
và Fe
3
O
4 .
Hoµ tan m gam hh X b»ng HNO
3
d­, thu ®­îc 2.24 lÝt khÝ NO
2
(đktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ:
A. 11.2 gam. B. 25.2 gam. C. 43.87 gam D. 6.8 gam.
Bµi gi¶i.
- C¸ch 1: + Sö dông ph­¬ng ph¸p quy ®æi, quy hçn hîp X vÒ hai chÊt Fe vµ Fe
2
O
3
hoµ tan
hçn hîp X vµo dung dÞch HNO
3
d­ ta cã:
Fe + 6HNO
3
÷ Fe(NO
3
)
3
+ 3NO
2
+ 3H
2
O:
2
NO
n 0,1mol =
0,1/3 ÷ 0,1
÷ Sè mol cña nguyªn tö Fe t¹o oxit Fe
2
O
3
lµ:
Fe
8, 4 0,1 0, 35
n (mol)
56 3 3
= ÷ = ¬
2 3
Fe O Fe
1 0, 35
n n
2 2.3
= =
VËy
2 3
X Fe Fe O
0, 35 0, 35 33, 6
m m m .56 .160 11, 2g
3 6 3
= + = + = = ÷ A ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Chó ý: + NÕu
2 3
Fe O Fe X
0, 35 0, 35
n n m (56 160) 25, 2g
3 3
= = ¬ = + = ÷ B sai
+ NÕu
2 3
Fe O Fe X
0, 35 0, 35
n 2n 2. m (56 320) 43,87g
3 3
= = ¬ = + = ÷ C sai
+ NÕu kh«ng c©n b»ng pt :
2
Fe NO Fe
8, 4
n n 0,1mol n 0,1 0, 05mol
56
= = ¬ = ÷ =
¬ m
X
= 0,05 (56 + 80) = 6,8 ÷ D sai
TÊt nhiªn m
X
> 8,4 do vËy D lµ ®¸p ¸n v« lý)
- C¸ch 2: Quy ®æi hæn hîp X vÒ hai chÊt FeO vµ Fe
2
O
3
FeO + 4HNO
3
÷ Fe(NO
3
)
3
+ NO
2
+ 2H
2
O
0,1 0,1 ¬
Fe
8, 4
n 1, 5mol
56
= =
Ta cã:
2
2Fe O 2FeO
0,15mol
0,1 0,1mol
+ ÷
¹
´
¹
2
2 2 3
h X
4Fe 3O 2Fe O
m 0,1.72 0, 025.160 11, 2g
0, 05 0, 025mol
+ ÷
¹
¬ = + =
`
¹
¬ A ®óng
Chó ý: VÉn cã thÓ quy ®æi hçn hîp X vÒ hai chÊt (FeO vµ Fe
3
O
4
) hoÆc (Fe vµ FeO) hoÆc
(Fe vµ Fe
3
O
4
) nh­ng viÖc gi¶i trë nªn phøc t¹p h¬n, cô thÓ lµ ta ph¶i ®Æt Èn sè mol mçi chÊt,
lËp hÖ ph­¬ng tr×nh, gi¶i hÖ ph­¬ng tr×nh hai Èn sè).
C¸ch 3: Quy hçn hîp X vÒ mét chÊt Fe
x
O
y
:
Fe
x
O
y
+ (6x - 2y) HNO
3
÷ xFe(NO
3
)
3
+ (3x - 2y) NO
2
+ (3x -y) H
2
O
0,1
3x 2y ÷
mol 0,1mol
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè s¾t: ¬
Fe
8, 4 0,1.x x 6
n
56 3x 2y y 7
= = ¬ =
÷
VËy c«ng thøc quy ®æi lµ: Fe
6
O
7
(M = 448) vµ
6 7
Fe O
0,1
n 0, 025mol
3.6 2.7
= =
÷
¬ m
X
= 0,025 . 448 = 11,2g ¬ A ®óng
NhËn xÐt: Quy ®æi hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe
3
O
4
, Fe
2
O
3
vÒ hçn hîp hai chÊt FeO, Fe
2
O
3
lµ ®¬n gi¶n nhÊt.
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
VÝ dô 2: Nung m gam Fe trong kh«ng khÝ, sau mét thêi gian ta thu ®­îc 11,2 gam hçn
hîp chÊt r¾n X gåm Fe, Fe
2
O
3
, Fe
3
O
4
, FeO. Hoµ tan hÕt 11,2g hçn hîp chÊt r¾n X vµo
dung dÞch HNO
3
d­ thu ®­îc 2,24 lÝt khÝ NO
2
(®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m
lµ:
A: 7,28g B: 5,60g C: 8,40g D: 7,40g
Bµi gi¶i:
T­¬ng tù nh­ vÝ dô 1, ®èi víi c¸ch 1
- Quy vÒ hçn hîp X vÒ hai chÊt Fe vµ Fe
2
O
3
:
3 3 3 2 2
Fe 6HNO Fe(NO ) 3NO 3H O
0,1
0,1
3
+ ÷ + +
÷ Sè mol cña nguyªn tö Fe t¹o oxit Fe
2
O
3
lµ:
2 3
Fe Fe O
m 0,1 1 m 0,1
n mol n
56 3 2 56 3
| |
= ÷ ¬ = ÷
| |
' ¹ ' ¹
VËy m
X
= m
Fe
+
2 3
Fe O
m :
0,1 1 m 0,1
11, 2 56. .160
3 2 56 3
|
= + ÷
|
' ¹
¬ m = 8,4 ÷ C ®óng
T­¬ng tù c¸ch 2 quy ®æi hçn hîp X vÒ FeO vµ Fe
2
O
3
¬ m = 8,4 g
T­¬ng tù c¸ch 3 quy ®æi hçn hîp X vÒ Fe
x
O
y
¬ m = 8,4 g
VÝ dô 3: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm Fe, Fe
2
O
3
, Fe
3
O
4
trong dung dÞch HNO
3
®Æc
nãng thu ®­îc 4,48 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng thu
®­îc 145,2gam muèi khan, gi¸ trÞ m lµ:
A: 78,4g B: 139,2g C: 46,4g D: 46,256g
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p quy ®æi: Quy hçn hîp X vÒ hçn hîp hai chÊt
C¸ch 1: Quy hçn hîp X vÒ 2 chÊt Fe vµ Fe
2
O
3
: hoµ tan hçn hîp X vµo dung dÞch HNO
3
®Æc nãng d­. Ta cã: Fe + 6HNO
3
÷ Fe(NO
3
)
3
+ 3NO
2
| + 3H
2
O (1)
0,2/3 0,2/3 0,2
Fe
2
O
3
+ 6HNO
3
÷ 2Fe(NO
3
)
3
+ 3H
2
O (2)
Ta cã:
2
NO
4, 48
n 0, 2mol
22, 4
= = ;
3 3
Fe( NO )
145, 2
n n 0, 6mol
242
= = =
muèi khan
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¬ Tõ pt (2):
2 3 3 3
Fe O Fe( NO )
1 1 0, 2 0,8
n n 0, 6 (mol)
2 2 3 3
|
= = ÷ =
|
' ¹
¬
2
2 3
Fe Fe O
h X
0, 2 0,8
m m n .56 .160 46, 4g
3 3
= + = + = ¬ C ®óng
2
2 3
Fe Fe O
h X
m m n 0, 66.56 0, 266.160 46, 256g = + = + = ¬ D ®óng
C¸ch 2: Quy hçn hîp X vÒ hçn hîp 2 chÊt FeO vµ Fe
2
O
3
ta cã:
3 3 3 2 2
2 3 3 3 3 2
FeO + 4HNO Fe(NO ) + NO + 2H O (3)
0,2 0,2 0,2
Fe O + 6HNO 2Fe(NO ) +3H O (4)
0,2mol 0,4mol
÷
÷
¬
3 3
Fe( NO )
145, 2
n 0, 6mol
242
= = , m
X
= 0,2 (72 + 160) = 46,4gam ÷ C ®óng
Chó ý: + NÕu tõ (4) kh«ng c©n b»ng ¬
2 3
Fe O
n 0, 4mol =
¬ m
X
= 0,2 (72 + 2 . 160) = 78,4 gam ¬ A sai
C¸ch 3: Quy hçn hîp X vÒ mét chÊt lµ Fe
x
O
y
:
Fe
x
O
y
+ (6x -2y) HNO
3
÷ xFe(NO
3
)
3
+ (3x - 2y)NO
2
+ (3x - y) H
2
O
0, 2
3x 2y ÷
0,6 0,2
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe:
0, 2 0, 6
3x 2y x
=
÷
: 6y= 8x
:
x 3
y 4
= ¬ Fe
3
O
4
¬
2
h
0, 2
m .232 46, 4g
3.3 4.2
= =
÷
÷ C ®óng
Chó ý: + NÕu m
hh
= 0,6 × 232 = 139,2 g ÷ B sai
VÝ dô 4: Hoµ tan hÕt m gam hh X gåm FeO, Fe
2
O
3
và Fe
3
O
4
b»ng HNO
3
thu ®­îc 2.24
lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (đktc). C« c¹n dd sau ph¶n øng ®­îc 96.8 gam muèi khan. Gi¸
trÞ m lµ:
A. 55.2 gam. B. 31.2 gam. C. 23.2 gam D. 46.4 gam.
VÝ dô 5: Hoµ tan 52.2 gam hh X gåm FeO, Fe
2
O
3
và Fe
3
O
4
b»ng HNO
3
®Æc, nãng thu
®­îc 3.36 lÝt khÝ NO
2
(đktc). C« c¹n dd sau ph¶n øng ®­îc m gam muèi khan. Gi¸ trÞ m
lµ:
A. 36.3 gam. B. 54.45 gam. C. 46.4 gam D . 72.6 gam.
VÝ dô 6: Hoµ tan hoµn toµn 49.6 gam hh X gåm Fe, FeO, Fe
2
O
3
và Fe
3
O
4
b»ng H
2
SO
4
®Æc,
nãng thu ®­îc dung dÞch Y vµ 8.96 lÝt khÝ SO
2
(đktc). Thµnh phÇn phÇn tr¨m vÒ khèi
l­îng cña oxi trong hh X vµ khèi l­îng muèi trong dd Y lÇn l­ît lµ:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
A. 20.97% vµ 140 gam. B. 37.50% vµ 140 gam.
C. 20.97% vµ 180 gam D.37.50% vµ 120 gam.
Bµi gi¶i:
+ Quy hçn hîp X vÒ hai chÊt FeO vµ Fe
2
O
3
ta cã:
49,6gam
2 4 2 4 3 2 2
2 3 2 4 2 4 3 2
2FeO 4H SO Fe (SO ) SO 4H O
0, 8 0, 4 0, 4mol
Fe O 3H SO Fe (SO ) 3H O
0, 05 0, 05
+ ÷ + +
¹ ¹
¹ ¹
¹ ¹
´ `
+ ÷ +
¹ ¹
¹ ¹
÷ ÷
¹ ¹
2 3
2 3
Fe O
Fe O
m 49, 6 0, 8.72 8g
8
n 0, 05mol
160
= ÷ = ÷
¬ = ÷ = ÷
¬ n
oxi (X)
= 0,8 + 3.(-0,05) = 0,65mol
¬
O
0, 65.16.100
%m 20, 97%
49, 6
= = ¬ A vµ C
2 4 3
Fe (SO )
m [0, 4 ( 0, 05)).400 140gam = + ÷ = ¬ A ®óng
Chó ý: + NÕu
2 4 3
Fe (SO )
m (0, 4 0, 05).400 180g = + = ¬ C sai
+ T­¬ng tù quy ®æi vÒ hai chÊt kh¸c…
VÝ dô 7: §Ó khö hoàn toàn 3,04 gam hh X gåm FeO, Fe
3
O
4
, Fe
2
O
3,
cÇn 0,05 mol H
2
. MÆt
kh¸c hoà tan hoàn toàn 3,04 gam hh X trong dd H
2
SO
4
®Æc nãng th× thu ®­îc thÓ tÝch
V ml SO
2
(san®ktc). Gi¸ trÞ V(ml) là:
A.112 ml B. 224 ml C. 336 ml D. 448 ml.
( Gièng bµi 7 phÇn §L BT NT, chóng ta gi¶i xem c¸ch nµo nhanh h¬n, ­u viÖt h¬n, dÔ
hiÓu h¬n).
Bµi gi¶i:
Quy ®æi hçn hîp X vÒ hçn hîp hai chÊt FeO vµ Fe
2
O
3
víi sè mol lµ x, y
Ta cã:
0
t
2 2
FeO H Fe H O + ÷÷÷ + (1)
x x x
Fe
2
O
3
+ 3H
2
÷ 2Fe + 3H
2
O (2)
y 3y 2y
Tõ (1) vµ (2) ta cã:
x 3y 0, 05 x 0, 02mol
72x 160y 3, 04 y 0, 01mol
+ = =
¹ ¹
¬
´ ´
+ = =
¹ ¹
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2FeO + 4 H
2
SO
4
÷ Fe
2
(SO
4
)
3
+ SO
2
+ 4H
2
O (3)
0,02mol 0,01mol
VËy
2
SO
V =0,01 × 22,4 = 0,224 lÝt hay 224ml ÷ B ®óng
Chó ý: NÕu (3) kh«ng c©n b»ng:
2
SO
V = 0,02 × 22,4 = 0,448 lÝt = 448ml ÷ D sai
VÝ dô 8: Nung m gam bét s¾t trong oxi thu ®ù¬c 3 gam hh chÊt r¾n X. Hoµ tan hÕt hçn
hîp X trong dung dÞch HNO
3
d­ tho¸t ra 0.56 lÝt NO (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt.
Gi¸ trÞ m lµ:
A. 2.52 gam B. 1.96 gam. C. 3.36 gam. D. 2.10 gam.
Bµi gi¶i:
C¸ch 1: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ hai chÊt Fe, Fe
2
O
3
Fe + 4HNO
3
÷ Fe(NO
3
)
3
+ NO + 2H
2
O
0,025mol 0,025mol
¬
NO
0, 56
n 0, 025mol
22, 4
= =
¬
2 3
Fe O
m = 3 - 0,025 .56 = 1,6gam ¬
2 3
Fe( trongFe O )
1, 6
n 0, 02mol
160
= =
¬ m
Fe
= 56(0,025 + 0,02) = 2,52 gam ¬ A ®óng
Chó ý: NÕu
2 3
Fe(trongFe O )
1, 6
n 0, 01mol
160
= = ¬ m
Fe
= 56.(0,035) = 1,96g ÷B sai
C¸ch 2: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ hai chÊt FeO, Fe
2
O
3
3FeO + 10HNO
3
÷ 3Fe(NO
3
)
3
+ NO + 5H
2
O
3.0,025 0,025
¬ m
FeO
= 3.0,025 . 72 = 5,4g ¬
Fe(FeO)
5, 4
n 0, 075mol
72
= =
¬
2 3
Fe O
m = 3 - 5,4 = -2,4g
¬
2 3
Fe(Fe O )
2.( 2, 4) 4, 8
n 0, 03mol
160 160
÷
= = ÷ = ÷
m
Fe
= 56 .(0,075 + (-0,03)) = 2,525 gam ÷ A ®óng
Chó ý: + KÕt qu¶ ©m ta vÉn tÝnh b×nh th­êng v× ®©y lµ ph­¬ng ph¸p quy ®æi
+ NÕu
2 3
Fe(Fe O )
n 0, 015mol = ÷ ¬ m
Fe
= 56.0,06 = 3,36g ÷ C sai
C¸ch 3: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ mÆt chÊt lµ Fe
x
O
y
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
3Fe
x
O
y
+ (12x - 2y)HNO
3
÷ 2Fe(NO
3
)
3
+(3x-2y)NO + (6x -y)H
2
O
3.0, 025
3x 2y ÷
0,025mol
¬
x y
Fe O
3 3.0, 025
n
56x 16y 3x 2y
= =
+ ÷
:
3 2
Fe O
x 3
m 200
y 2
= ¬ =
¬
Fe(oxit )
3.56.3
m 2, 52g
200
= = ÷ A ®óng
Chó ý: NÕu
2 3
Fe O Fe
3.2.56
m 160 m 2,1g
160
= ¬ = = ÷ D sai
VÝ dô 9: ( §Ò thi §H C§- Khèi A- 2008). Cho 11.36 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe
2
O
3
và Fe
3
O
4
ph¶n øng hÕt víi dd HNO
3
lo·ng d­ thu ®­îc 1.344 lÝt khÝ NO (s¶n phÈm khö
duy nhÊt ë đktc) vµ dung dịch X. C« c¹n dung dÞch X sau ph¶n øng ®­îc m gam muèi
khan. Gi¸ trÞ m lµ:
A. 34.36 gam. B. 35.50 gam. C. 49.09 gam D. 38.72 gam.
Bµi gi¶i.
C¸ch 1: Quy ®æi hçn hîp vÒ hai chÊt: Fe, Fe
2
O
3
Hoµ tan hçn hîp víi HNO
3
lo·ng d­ ÷ 1,344 lÝt NO
3Fe + 4HNO
3
÷ Fe(NO
3
)
3
+ NO + 2H
2
O (1)
0,06mol 0,6mol 0,06mol
Fe
2
O
3
÷ 2Fe(NO
3
)
3
(2)
0,05 0,1mol
¬
NO
1, 344
n 0, 06mol;
22, 4
= =
Tõ (1) ¬ m
Fe
= 56 . 0,06 = 3,36 g ¬
2 3
Fe O
m 11, 36 3, 36 8g = ÷ =
¬
2 3
Fe O
8
n 0, 05mol
160
= = ¬ m
X
= 242 (0,06 + 0,1) = 38,72g ÷ D ®óng
C¸ch 2: Quy hçn hîp vÒ hai chÊt: FeO, Fe
2
O
3
3FeO + 10HNO
3
÷ 3Fe(NO
3
)
3
+ NO + 5H
2
O
0,18 0,18mol 0,06
Fe
2
O
3
÷ 2Fe(NO
3
)
3
-0,01 -0,02
¬ m
FeO
= 12,96g; ¬
2 3
Fe O
m 1, 6g = ÷
¬
3
Fe( NO )3
m 242(0,18 0, 02) 38, 72g = + = ÷ D ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
C¸ch 3: Quy hçn hîp vÒ mét chÊt Fe
x
O
y
3Fe
x
O
y
+ (12x - 2y)HNO
3
÷ 3xFe(NO
3
)
3
+ (3x - 2y)NO + (6x-y)H
2
O
3.0, 06
3x 2y ÷
3.x.0, 06
3x 2y ÷
0,06
x y
Fe O
11, 36 0, 06.3
n
56x 16y 3x 2y
= =
+ ÷
: 150x = 160y :
x 16
y 15
=
¬
3 3
Fe( NO )
3.16.0, 06
m .242 38, 72g
3.16 2.15
= =
÷
÷ D ®óng
VÝ dô10: Hỗ n hợ p X gåm Fe, FeO, Fe
2
O
3
và Fe
3
O
4
víi sè mol mçi chÊt lµ 0.1 mol hoµ
tan hÕt vµo dung dÞch Y gåm ( HCl, H
2
SO
4
lo·ng) d­ thu ®­îc dung dÞch Z. Nhá tõ tõ
dung dÞch Cu(NO
3
)
2
1M vµo dung dÞch Z cho tíi khi ngõng tho¸t khÝ NO. ThÓ tÝch
dung dÞch Cu(NO
3
)
2
cÇn dïng vµ thÓ tÝch khÝ tho¸t ra ë ®ktc thuéc ph­¬ng ¸n nµo?
A. 50 ml vµ 6.72 lÝt B. 100 ml vµ 2.24 lÝt. C. 50 ml vµ 2.24 lÝt D. 100 ml vµ 6.72 lÝt.
Bµi gi¶i:
Quy hçn hîp 0,1 mol Fe
2
O
3
vµ 0,1 mol FeO thµnh 0,1 mol Fe
3
O
4
Hçn hîp X gåm: Fe
3
O
4
mol: Fe(0,2mol) + dung dÞch Y
Fe
3
O
4
+ 8H
+
÷ Fe
2+
+ 2Fe
3+
+ 4H
2
O (1)
0,2mol 0,2 0,4mol
Fe + 2H
+
÷ Fe
2+
+ H
2
| (2)
0,1 0,1
D
2
Z (Fe
2+
: 0,3mol; Fe
3+
: 0,4mol) + Cu(NO
3
)
2
(3)
2 3
3 2
3Fe NO 4H 3Fe NO 2H O
+ ÷ + +
+ + ÷ + | + (4)
0,3 0,1 0,1
V
NO
= 0,1 × 22,4 = 2,24 lÝt;
3 2
3
Cu( NO )
NO
1
n n 0, 05mol
2
÷
= =
2
3 2
d Cu( NO )
0, 05
n 0, 05
1
= = lÝt (hay 50ml) ÷ C ®óng
Chó ý: + NÕu
3 2 3 2
3
Cu( NO ) Cu( NO )
NO
n n 0,1mol V 100ml
÷
= = ¬ = ÷ B sai
+ Tõ (4) nÕu kh«ng cÇn b»ng: V
NO
= 0,3 × 22,4 = 6,72 lÝt ÷ A sai
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
ph­¬ng ph¸p b¶o toµn electron
1. Nguyªn t¾c ph­¬ng ph¸p
- Trong mét hÖ oxi ho¸ khö: “tæng sè e do chÊt khö nh­êng b»ng tæng sè e mµ chÊt
oxi ho¸ nhËn”. Hay “tæng sè mol e chÊt khö nh­êng b»ng tæng sè mol e chÊt oxi ho¸
nhËn”.
VÝ dô: Cr - 3e ÷ Cr
3+
N
5+
+ 3e ÷ N
2+
x 3x x t 3t t
Cu - 2e ÷ Cu
2+
y 2y y
Fe - 3e ÷ Fe
3+
z 3z z
¸p dông ph­¬ng ph¸p b¶o toµn e th×: : 3x + 2y + 3z = 3t
- Quan träng nhÊt lµ khi ¸p dông ph­¬ng ph¸p nµy ®ã lµ viÖc ph¶i nhËn ®Þnh ®óng
tr¹ng th¸i ®Çu vµ tr¹ng th¸i cuèi cña hÖ oxi ho¸ khö, ta kh«ng cÇn quan t©m ®Õn viÖc c©n
b»ng ph¶n øng oxi ho¸ khö x¶y ra.
- Khi ¸p dông ph­¬ng ph¸p b¶o toµn electron ta ph¶i lµm c¸c b­íc sau:
+ B
1
: Tõ d÷ kiÖn cña bµi to¸n ®æi ra sè mol
+ B
2
: ViÕt qu¸ tr×nh oxi ho¸ vµ qu¸ tr×nh khö, ®ång thêi thiÕt lËp c¸c ®¹i l­îng theo
sè mol.
+ B
3
: ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e cho hai qu¸ tr×nh trªn: “Tæng sè mol e chÊt
nh­êng b»ng tæng sè mol e chÊt nhËn”. Tõ ®ã thiÕt lËp ph­¬ng tr×nh ®¹i sè (nÕu cÇn), kÕt
hîp víi gi¶ thiÕt cña bµi to¸n ®Ó t×m ra kÐt qu¶ nhanh nhÊt vµ chÝnh x¸c nhÊt.
2. Ph¹m vi sö dông:
GÆp nhiÒu chÊt trong bµi to¸n mµ khi xÐt ph­¬ng tr×nh ph¶n øng lµ ph¶n øng oxi
hãa khö (cã sù thay ®æi sè e) hoÆc ph¶n øng x¶y ra phøc t¹p, nhiÒu ®o¹n, nhiÒu q u¸ tr×nh
th× ta ¸p dông ph­¬ng ph¸p b¶o toµn e.
- CÇn kÕt hîp c¸c ph­¬ng ph¸p nh­ b¶o toµn khèi l­îng, b¶o toµn nguyªn tè ®Ó gi¶i
bµi to¸n.
- CÇn cã nhiÒu chÊt oxi ho¸ vµ nhiÒu chÊt khö cïng tham gia trong bµi to¸n ta cÇn
t×m tæng sè mol e nhËn vµ tæng s è mol e nh­êng råi míi c©n b»ng.
3. Bµi tËp ¸p dông
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 1: §Ó m gam bét s¾t ngoµi kh«ng khÝ 1 thêi gian thu ®­îc 11,8gam hçn hîp c¸c chÊt
r¾n FeO, Fe
2
O
3
, Fe, Fe
3
O
4
. Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp ®ã b»ng dung dÞch HNO
3
lo·ng
thu ®­îc 2,24 lÝt khÝ NO duy nhÊt (®ktc). Gi¸ trÞ m gam lµ:
A: 5,02 B: 9,94 C: 15,12 D: 20,16
Bµi gi¶i:
2
Fe O NO(gp)
m 11,8 m
n ; n ; n 0,1mol
56 32
÷
= = =
(p­)
ChÊt khö lµ Fe; ChÊt oxi ho¸ gåm O
2
vµ HNO
3
Fe
O
- 3e ÷ Fe
3+
m
56
÷
3n
56
2-
2
.4
11, 8 m 11, 8 m
32 8.4
O + 4e 2O
÷ ÷
÷
N
+5
+ 3e ÷ M
+2
(NO)
0,3 0,1
Ln
e nh­êng
= Ln
e chÊt oxi ho¸ nhËn
(O
2
,
3
NO
÷
)
3m 11, 8 m
0, 3
56 8
÷
= + ¬ m = 9,94 gam ÷ B ®óng
Bµi 2: Hoµ tan hoµn toµn 17.4 gam hçn hîp 3 kim lo¹ i Al, Fe, Mg trong dung dÞch HCl
thÊy tho¸t ra 13.44 lÝt khÝ, nÕu cho 34.8 gam hçn hîp trªn t¸c dông víi dung dÞch CuSO
4
d­, läc lÊy toµn bé chÊt r¾n thu ®­îc sau ph¶n øng t¸c dông víi dung dÞch HNO
3
nãng d­,
thu ®­îc V lÝt khÝ NO
2
®ktc. Gi¸ trÞ V lµ:
A. 11.2 lit B. 22.4 lÝt C. 53.76 lÝt D. 26.88 lÝt.
Bµi gi¶i:
Al, Fe, Mg nh­êng e, sè mol e nµy chÝnh b»ng sè mol e Cu nh­êng khi tham gia
ph¶n øng víi HNO
3
sè mol e mµ H
+
nhËn còng chÝnh lµ sè mol e mµ HNO
3
nhËn.
2H
+
+ 2e ÷ H
2
1,2mol
13, 44
0, 6mol
22, 4
=
17,4 gam hçn hîp H
+
nhËn 1,2mol e.
VËy 34,8gam sè mol mµ H
+
nhËn lµ: 2,4 mol
17,4g hçn hîp ÷
H
n 1, 2
+
=
34,8g hçn hîp ÷
H
n 2, 4mol
+
=
N
+5
+ 1e ÷ NO
2
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2,4 2,4mol ¬
2
NO
V 2, 4.22, 4 53, 76 = = lÝt ÷ C ®óng
Chó ý: NÕu
H
n 1, 2
+
= ÷
2
NO
V 1, 2.22, 4 26,88 = = lÝt ÷ D sai
Bµi 3: Hoµ tan hoµn toµn 43.2 gam kim lo¹i Cu vµo dung dÞch HNO
3
lo·ng d­, tÊt c¶ khÝ
NO thu ®­îc ®em «xi ho¸ thµnh NO
2
råi sôc vµo n­íc cã dßng oxi ®Ó chuyÓn hÕt thµnh
dung dÞch HNO
3
. V lÝt khÝ O
2
®ktc tham gia vµo qu¸ tr×nh trªn lµ:
A. 15.12 lÝt B. 7.56 lÝt C. 6.72 lÝt D. 8 .96 lÝt
Bµi gi¶i:
Ta nhËn thÊy Cu nh­êng e cho HNO
3
t¹o thµnh NO
2
, sau ®ã NO
2
l¹i nh­êng cho O
2
.
VËy trong bµi toµn nµy, Cu lµ chÊt nh­êng víi O
2
lµ chÊt nhËn e.
Cu - 2e ÷ Cu
2+
0,675 1,35
O
2
+ 4e ÷ 2O
2-
x 4x
4x = 1,36 ÷ x = 0,3375
2
O
V 0,3375.22, 4 7,56 = = lÝt ÷ B ®óng
Ph©n tÝch: NÕu O
2
+ 2e ÷ 2O
2-
÷
2
O
1,35
x V 15,12
2
= ¬ = lÝt ÷ A sai
Bµi 4: Chia m gam hçn hîp 2 kim lo¹i A, B cã ho¸ trÞ kh«ng ®æi thµnh 2 phÇn b»ng
nhau. – PhÇn 1 tan hÕt trong dung dÞch HCl t¹o ra 1.792 lÝt H
2
®ktc.
- PhÇn 2 nung trong oxi thu ®­îc 2.84 gam hçn hîp oxit. Gi¸ trÞ cña m lµ
A. 1.56 gam. B. 4.4 gam. C. 3.12 gam D. 4.68 gam.
Bµi gi¶i:
A, B lµ chÊt khö H
+
(ë, P1) vµ O
2
(ë P2) lµ chÊt oxi ho¸
eH
n
+
¯ nhËn =
2
eO
n ¯ nhËn
2H
+
- 2.1e ÷ H
2
0,16 ÷ 0,08
O
2
+ 4e ÷ 2O
2-
0,04 ÷ 0,16
¬
2
KLP oxit oxi
m m m 2,84 0, 04.32 1,56g = ÷ = ÷ =
m = 1,56 x2 = 3,12g ÷ C ®óng
Ph©n tÝch: NÕu
2
KLP
m 2,84 0, 04x16 2, 2g = ÷ = ¬ m = 4,4g ÷ B ®óng
Bµi 5: : Chia 44 gam hçn hîp gåm Fe vµ kim lo¹i M cã ho¸ trÞ kh«ng ®æi thµnh 2 phÇn
b»ng nhau.
- P1 tan hÕt trong 2 lÝt dung dich HCl t¹o ra 14.56 lÝt H
2
®ktc.
- P2 tan hoµn toµn trong dung dich HNO
3
lo·ng nãng thÊy tho¸t ra 11.2 lÝt khÝ NO duy
nhÊt ë ®ktc.
1. Nång ®é mol cña dung dich HCl lµ:
A. 0.45 M B. 0.25 M C. 0.55 M D. 0.65 M.
2. Khèi l­îng hçn hîp muèi clorua khan thu ®­îc khi c« c¹n dung d ịch sau p­ ë P1 lµ:
A. 65.54 gam B. 68.15 gam C. 55.64 gam D. 54.65 gam.
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
3. PhÇn tr¨m khèi l­îng cña Fe trong hçn hîp ban ®Çu lµ:
A. 49.01 % B. 47.97 % C. 52.03 % D. 50.91 %.
4. Kim lo¹i M lµ:
A. Mg B. Zn C. Al D. Cu.
Bµi gi¶i:
a)
2 2
H HCl H
n 0, 65mol n 2n 2.0, 65 1,3mol = ¬ = = =
M
1,3
C 0, 65M
2
= = ÷ §¸p ¸n D ®óng
b)
KL
Cl
m m m
÷
= +
muèi
. Trong ®ã:
HCl
Cl
n n 1,3mol
÷
= =
m
muãi
= 22 + 1,3 . 35,5 = 68,15g ÷ §¸p ¸n B
c) ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e:
P
1
: Fe: Fe - 2e ÷ Fe
2+
x 2x
M - ae ÷ M
a+
y ay
2H
+
+ 2e ÷ H
2
1,3 0,65
3
x 3x
Fe 3e Fe
+
÷ ÷
M - ae ÷ M
a+
N
+5
+ 3e ÷ N
+2
(NO)
1,5 0,5
¬
2x ay 1,3 x 0, 2
3x ay 1,5 ay 0,9
+ = =
¹ ¹
¬
´ ´
+ = =
¹ ¹
n
Fe
= 0,2 ¬
Fe
0, 2.56
%m .100% 50,91%
22
= = ¬ D ®óng
d) m
M
= 22 - 0,2 . 56 = 10,8g
M
0,9 m 10,8.a
n y ; M 12a
a n 0,9
= = = = =
VËy a = 2; M = 24(Mg) lµ phï hîp
Bµi 6: Cho tan hoµn toµn 3.6 gam hçn hîp gåm Fe vµ Mg trong dung dÞch HNO
3
2M
lo·ng nãng thu ®­îc dung dÞch D, 0.04 mol khÝ NO vµ 0.01 mol NO
2
. Cho dung dÞch D
t¸c dông víi NaOH lÊy d­, läc vµ nung kÕt tña ®Õn khèi l­îng kh«ng ®æi thu ®­îc m gam
chÊt r¾n.
1. Gi¸ trÞ m lµ
A. 2.6 gam B. 3.6 gam C. 5.2 gam D. 7.8 gam.
2. ThÓ tÝch HNO
3
®· ph¶n øng lµ:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
A. 0.5 lÝt B. 0.24 lÝt C. 0.26 lÝt D. 0.13 lÝt.
Bµi gi¶i:
a) HNO
3
lµ chÊt oxi ho¸: N
+5
+ 3e ÷ NO
0,12 0,04 mol
2N
+5
+ 8e ÷ 2M
+1
(N
2
O)
0,08 0,02 0,01mol
Ln
e nhËn
= 0,12 + 0,08 = 0,2mol .
- Mg vµ Fe lµ chÊt khö. Gäi x, y lµ sè mol Mg vµ Fe trong hçn hîp
Mg - 2e ÷ Mg
3+
x 2x mol
Fe - 3e ÷ Fe
3+
y 3y mol
¬Ln
e nh­êng
= 2x + 3y
Ta cã hÖ ph­¬ng tr×nh:
2 3
x 0, 01mol Mg 0, 01molMgO 24x 56y 3, 6
y 0, 06mol Fe 0, 03mol Fe O 2x 3y 0, 2
= ÷ + = ¹ ¹
¬
´ ´
= ÷ + =
¹ ¹
2 3
MgO Fe O
m m m 0, 01.40 0, 03.160 5, 2g = + = + =
Ta cã thÓ tÝnh theo c¸ch sau: Ta cã s¬ ®å: Mg ÷ MgO; Fe ÷ Fe
2
O
3
. Trong ®ã Mg
vµ Fe lµ chÊt khö, oxi lµ chÊt oxi ho¸, sè mol e nh©n vÉn lµ 0,2mol:
O + 2e ÷ O
2-
0,1 0,2 m = m
Mg, Fe
+ M
O
= 3,6 + 16. 0,1 = 5,2gam ÷ C ®óng
b) Theo ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè N ta cã:
3 3 2
N(HNO ) N( NO ) N( NO) N( N O)
n n n n = + +
Hay
3 3 2 3 3 2
HNO Mg( NO ) Fe( NO ) NO N O
n 2n 3n n 2n = + + +
2.0, 01 3.0, 06 0, 04 2.0, 01 0, 26 = + + + =
3
HNO
0, 26
V 0,13
2
= = lÝt ¬ D ®óng
Bµi 7: Cho luång khÝ CO qua m gam bét Fe
2
O
3
nung nãng thu ®­îc 14 gam hçn hîp X
gåm 4 chÊt r¾n
.
Cho hçn hîp X hßa tan hoµn toµn b»ng HNO
3
d­, thu ®­îc 2.24 lÝt khÝ
NO (đktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ:
A. 16.4 gam. B. 14.6 gam. C. 8.2 gam D. 20.5 gam.
Bµi gi¶i:
CO lµ chÊt khö (ta coi Fe
2
O
3
kh«ng tham gia vµo ph¶n øng oxi ho¸ khö)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
M
oxi(trong oxit)
= m - 14g. n
CO
= n
O(oxit)
=
m 14
16
÷
C
+2
+ 2e ÷ C
+4
m 14
16
÷ m 14
8
÷
- HNO
3
lµ chÊt oxi ho¸: N
+5
+ 3e ÷N
+2
0,3 0,1mol
Ta cã:
m 14
0,3 m 16, 4g
8
÷
= ¬ = ¬ A ®óng
Bµi 8: Cho tan hoµn toµn 58 gam hçn hîp A gåm Fe, Cu, Ag trong dung dÞch HNO
3
2M
lo·ng nãng thu ®­îc dung dich B vµ 0.15 mol khÝ NO vµ 0.05 mol NO
2
. C« c¹n dung
dich B khèi l­îng muèi khan thu ®­îc lµ:
A. 120.4 gam B. 89.8 gam C. 116.9 gam D. kÕt qu¶ kh¸c.
Bµi gi¶i:
NÕu chØ dïng ph­¬ng ph¸p b¶o toµn e th«ng th­êng, ta còng chØ lËp ®­îc 2 ph­¬ng
tr×nh 3 Èn sè vµ sÏ gÆp khã kh¨n trong viÖc gi¶i. §Ó tÝnh khèi l­îng muèi
3
NO
÷
trong bµi
to¸n trªn ta cã c«ng thøc
3
NO
n
÷
(trong muèi) = a. n
X
.
Trong ®ã a lµ sè e mµ N
+5
nhËn ®Ó t¹o thµnh Y
Nh­ vËy: m
muèi khan
= M
Fe, Cu, Ag
+
3
NO
m
÷
2
3
NO N O
NO
n 3.n 8n 3.0,15 8.0, 05 0,95mol
÷
= + = + =
m
muèi khan
= 58 + 0,95 . 62 = 116,9g ¬ C ®óng
Bµi 9: Cho luång khÝ CO qua m gam bét Fe
2
O
3
nung nãng thu ®­îc X gåm 4 chÊt r¾n.
chia X thµnh 2 phÇn b»ng nhau.
- PhÇn 1 hoµ tan b»ng HNO
3
d­, thu ®­îc 0.02 mol khÝ NO vµ 0.03 mol N
2
O.
- PhÇn 2 hoµ tan hoµn toµn trong dung dÞch H
2
SO
4
®Æc nãng thu ®­îc V lÝt SO
2
(®ktc).
Gi¸ trÞ V lµ:
A. 2.24 l B. 3.36 l C. 4.48 l D. 6.72 l.
Bµi gi¶i:
HNO
3
lµ chÊt oxh
N
+5
+ 3e ÷ N
+2
0,06 0,02mol
2N
+5
+ 8e ÷ 2N
+1
(N
2
O)
0,24 0,06 0,03
¬Ln
e nhËn
= 0,06 + 0,24 = 0,3mol
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
- ChÊt khö ë hai phÇn lµ nh­ nhau, do ®ã sè mol e letron H
2
SO
4
nhËn b»ng sè mol
eletron HNO
3
nhËn. Ta cã
2
6 4
2
SO
S 2e S (SO )
V 0,15.22, 4 3,36
0,3 0,15
+ +
¹
+ ÷
= =
`
¹
lÝt ¬ B ®óng
Bµi 10: Chia hçn hîp X gåm Al vµ Al
2
O
3
thµnh 2 phÇn b»ng nhau.
- PhÇn 1 t¸c dông NaOH d­ thu ®­îc 0.3 mol khÝ.
- PhÇn 2 tan hoµn toµn trong dung dÞch HNO
3
thu ®­îc 0.075 mol khÝ Y duy nhÊt. Y lµ:
A. NO
2
B. NO C. N
2
O D. N
2
Bµi gi¶i:
Trong X chØ cã Al cã tÝnh khö: 2H
2
O + 2e ÷ H
2
+ 2OH
-
0,6 0,3
Khi t¸c dông víi HNO
3
, chÊt oxi ho¸ lµ HNO
3
N
+5
+ ne ÷ Y
0,075n 0,075mol ta cã: 0,075n = 0,6
Víi n lµ sè e mµ N
+5
nhËn ®Ó t¹o thµnh Y ¬ n = 8. VËy Y lµ N
2
O
¬ C ®óng
Bµi 11: Cho tan hoµn toµn 7.2 gam Fe
x
O
y
trong HNO
3
thu ®­îc 0.1 mol NO
2
. C«ng thøc
ph©n tö cña «xit lµ:
A. FeO, B. Fe
2
O
3
C. Fe
3
O
4
D. kÕt qu¶ kh¸c.
Bµi gi¶i:
N
+5
+ 1e ÷ N
+4
…..(NO
2
) , Fe
x
O
y
lµ chÊt khö
0,1 0,1 0,1
2y
3
x
2y 7, 2
x.Fe x. 3 e x.Fe (3x 2y) 0,1
x 56x 16y
+
+
|
÷ ÷ ÷ ¬ ÷ =
|
+
' ¹
7, 2 7, 2
... (3x 2y) 160x 16y x y
56x 16y 56x 16y
÷ ¬ = ¬ =
+ +
¬ FeO ÷ A ®óng
Bµi 12: Hoµ tan hoµn toµn 19.2 gam kim lo¹i M trong dung dÞch HNO
3
d­ thu ®­îc 8.96
lÝt (®ktc) hçn hîp khÝ NO
2
vµ NO cã tØ lÖ vÒ thÓ tÝch 3:1.
1. Kim lo¹i M lµ:
A. Al B. Cu. C. Mg D. Fe.
2. Khèi l­îng HNO
3
®· tham gia ph¶n øng lµ.
A. 44.1 gam B. 25.2 gam C. 63 gam D. kÕt qu¶ kh¸c.
Bµi gi¶i:
2
h
8,96
n 0, 4mol
22, 4
= =
khÝ

2 2
NO NO
NO NO
V n
3 3
V 1 n 1
= ÷ =
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¬
2
NO
3
n .0, 4 0,3mol
4
= = ¬ n
NO
= 0,1mol
ChÊt khö M: M - ne ÷ M
n+
(1)
19, 2
M
19, 2
M
.n
ChÊt oxi ho¸:
3 2 2
3 2
NO 1e 2H NO H O (2)
0,3 0,3 0, 6 0,3
NO 3e 4H NO 2H O (3)
0,1 0,3 0, 4 0,1 0, 2
÷ +
÷ +
+ + ÷ +
+ + ÷ +
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e: Ln
e nhËn
= Ln
e nh­êng
:
19, 2
.n 0, 6
M
=
a) ¬
19, 2
M .n 32n M 64(n 2)
0, 6
= = ÷ = = ÷ Cu ¬ B ®óng
b)
3
HNO
H
n n 0, 6 0, 4 1
+
= = + = ¬
3
HNO
m 1.63 63mol = = ¬ C ®óng
Chó ý: + NÕu (2) vµ (3) c©n b»ng ph­¬ng tr×nh b¸n oxi ho¸ khö:
3
HNO
H
n n 0, 4mol
+
= =
¬
3
HNO
m 63.0, 4 25, 2gam = = ¬B sai
+ NÕu (2) c©n b»ng vµ (3) kh«ng c©n b»ng ph­¬ng tr×nh b¸n oxi ho¸ khö:
3
HNO
H
n n 0, 7mol
+
= = ¬
3
HNO
m 63.0, 7 44,1mol = = ¬ A sai
+ NÕu (3) c©n b»ng mµ (2) kh«ng c©n b»ng:
3
HNO
H
n n 0, 7mol
+
= = ÷ A sai
Bµi 13: Hoµ tan hoµn toµn 11,2g Fe trong dung dÞch HNO
3
d­, thu ®­îc A vµ 6,72 lÝt hçn
hîp khÝ X gåm NO vµ mét khÝ X víi tØ lÖ thÓ tÝch lµ 1: 1. KhÝ X cã c«ng thøc lµ:
A: NO
2
B: N
2
C: N
2
O D: N
2
O
3
Bµi gi¶i:
2
Fe
h
6, 72 11, 2
n 0,3mol n 0, 2mol
22, 4 56
= = ¬ = =
khÝ
- Qu¸ tr×nh oxi ho¸: Fe - 3e ÷ Fe
3+
(1)
0,2 0,6 0,2
- Qu¸ tr×nh khö:
3 2
NO 3e 4H H O NO
0,15 0, 45 0, 6 0,15
÷ +
+ + ÷ + 2
(2)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
3 x y
5x 2y
0,15 .0,15
x
xNO (5x 2y)e N O
÷
÷
÷
+ ÷ ÷
(3)
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e:
5x 2y
0, 6 0, 45 .0,15
x
÷
= +
¬
2
x 1
NO
y 2
= ¬ ¬ A ®óng
Bµi 14: (§H- Khèi A-2008). Cho 3.2 gam bét Cu t¸c dông víi 100 ml dung dÞch hçn hîp
HNO
3
0.8 M vµ H
2
SO
4
0.2 M. Sau khi c¸c ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn sinh ra V lÝt khÝ NO
(®ktc) s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ V lÝt lµ:
A. 0.746 B. 0.448. C. 1.792 D. 0.672.
Bµi gi¶i:
¸p dông ph¶n øng oxi ho¸ khö:
3 2
NO 4H 3e NO 2H O
0,12 0, 03
÷ +
+ + ÷ +
Ta cã:
3
2 4
H (HNO )
H
2 4
H (H SO )
n 0, 08mol
n 0,12mol
n 2.H SO 2.0, 2.0,1 0, 04
+
+
+
=
¹
¹
¬ =
`
= = =
¹
¹
V
NO
= 0,03 x 22,4 = 0,672lÝt ¬ D ®óng
Ph©n tÝch bµi to¸n:
+ Häc sinh A lµm: Cu - 2e ÷ Cu
2+
0,05 0,1 0,05
5 2
3
NO N 3e N (NO)
x 3x x
÷ + +
+ + ÷
¬
2
NO
0,1 0,1
x V .22, 4
3 3
= ¬ = =>sai
+ Häc sinh B lµm:
2+
5 2
Cu - 2e Cu
x 2x x
2x 0, 24 x 0,12
N 3e N (NO)
0, 05 0,1 0, 08
+ +
¹
÷
¹
¹
= ¬ =
`
+ ÷
¹
¹
¹
(kh«ng tho¶ m·n)
v× n
Cu
= 0,05mol
+ Häc sinh C lµm:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2+
3 2
Cu - 2e Cu
0, 05 0,1 0,1
0,1
x (sai)
3
NO 4H 3e NO 2H O
x 4x 3x x
÷ +
¹
÷
¹
¹
=
`
+ + ÷ +
¹
¹
¹
+ Häc sinh D lµm:
+
3
2 4
H (HNO )
NO
H
H (H SO )
n 0, 08mol
1
n 0,1mol V .0,1.22, 4 0,56(Sai)
n 0, 02mol 4
+
+
=
¹
¹
= ¬ = =
`
=
¹
¹
+ Häc sinh E nhËn xÐt: Cã thÓ Cu d­ hoÆc Cu ph¶n øng hÕt ÷ nªn lµm nh­ A
®óng.
Bµi 15: (§H- Khèi A-2008). Nung nãng m gam hçn hîp Al vµ Fe
2
O
3
(trong m«i tr­êng
kh«ng cã kh«ng khÝ) ®Õn ph¶n øng xÉy ra hoµn toµn thu ®­îc h çn hîp r¾n Y, chia Y
thµnh hai phÇn b»ng nhÇn b»ng nhau:
- PhÇn 1 t¸c dông víi H
2
SO
4
lo·ng d­ sinh ra 3.08 lÝt khÝ hi®r« (®ktc).
- PhÇn 2 t¸c dông NaOH d­ sinh ra 0.84 lÝt khÝ hi®r« (®ktc). Gi¸ trÞ m gam lµ:
A. 22.75 B. 21.40 C. 29.40 D. 29.43 .
Bµi gi¶i:
Ph©n tÝch bµi to¸n: Tõ P
2
+ NaOH d­ nªn Al d­ cßn Fe
2
O
3
hÕt:
Nh­ vËy hçn hîp Y: Fe, Al
2
O
3
vµ Al d­
Gäi x, y, z lÇn l­ît lµ sè mol Al
2
O
3
, Fe vµ Al d­ trong mçi phÇn:
P
1
:
3
2
2
Al 3e Al
z 3z z
Fe 2e Fe
y 2y y
2H 2e H
0, 275 0,1375
+
+
+
¹
÷ ÷
¹
¹
¹
÷ ÷
¹
`
¹
¹
+ ÷
¹
¹
¹
¸p dông §LBT e: 3z + 2y = 0,275 (1)
P
2
:
3
2
Al 3e Al
z 3z z
2H 2e H
0, 075 0, 0375
+
+
¹
÷ ÷
¹
¹
`
+ ÷
¹
¹
¹
¸p dông §LBT e: 3z + 2y = 0,075 ¬z= 0,025M
Thay vµo (1) ¬ y = 0,1mol: Fe
2
O
3
+ 2Al ÷ Al
2
O
3
+ 2Fe (3)
Tõ (3) ¬
2 3
Al O Fe
1
x n n 0, 05mol
2
= = =
m = 2.(0,05 . 102 + 56. 0,1 + 27 . 0,025)= 22,75 ¬ A ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 16: (§H- Khèi B-2007). Nung m gam bét Fe trong «xi thu ®­îc 3 gam hçn hîp chÊt
r¾n X. Hoµ tan hÕt hçn hîp X b»ng HNO
3
d­, thu ®­îc 0.56 lÝt khÝ NO (đktc) lµ s¶n
phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m gam lµ:
A. 2.62 B. 2.32 C. 2.22 D. 2.52
Bµi gi¶i.
Fe - 3e ÷ Fe
3+
x 3x
N
+5
+ 3e ÷ N
+2
(NO)
0,075 0,025
¸p dông §LBT e: 3x = 0,075 + 4y (1)
MÆt kh¸c: m
X
= m
Fe
+
2
O
m
56x+ 32y=3 (2)
O
2
+ 4e ÷ 2O
-2
y 4y
Tõ (1) vµ (2) ¬
x 0, 045
y 0, 015
=
¹
´
=
¹
¬ m = 56 × 0,045 = 2,52g ÷ D ®óng
Bµi 17: ( §H Khèi A-2007). Hoµ tan 5.6 gam Fe b»ng dung d ịch H
2
SO
4
lo·ng thu ®­îc
dung dịch X. Dung dịch X ph¶n øng võa ®ñ víi V ml dung dịch KMnO
4
0.5 M. Gi¸ trÞ V
ml lµ:
A. 20 B. 40 C. 60 D. 80.
Bµi gi¶i
Fe
5, 6
n 0,1mol
56
= ÷ = ; Fe - 2e ÷ Fe
2+
0,1 0,2 0,1
Fe
2+
- 1e ÷ Fe
3+
0,1 0,1 0,1
Mn
+7
+ 5e ÷ Mn
2+
x 5x
¸p dông §LBT e: 5x = 0,1 ¬ x =
0,1
0, 02
5
=
4
KMnO
0, 02
V 0, 04lit 40ml
0,5
= = = ÷ B
Ph©n tÝch bµi to¸n: NÕu Fe + H
2
SO
4
t¹o V
1
lÝt H
2
th×:
3
2
7 2
Fe 3e Fe
a 3a a
2H 2e H
3a 2b 5c
2b b
M 5e Mn
c 5c c
+
+
+ +
¹
÷ ÷
¹
¹
¹
+ ÷
¹
= +
`
¹
¹
+ ÷
¹
¹
¹
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 18 (KA- 2007)
Bµi gi¶i:
X¸c ®Þnh %V cña NO vµ NO
2
trong X:
2
X NO NO
30x 46(1 x)
M 19.2 x 0,5hay50% n n xmol
1
+ ÷
= = ¬ = ¬ = =
C¸c ph­¬ng tr×nh oxi ho¸ khö: n
Fe
= a ¬ n
Cu
= a;
56a + 64a = 12 ¬ a = 0,1mlol
5 2 3
5 4 2
2
N 3e N (NO) Fe 3e Fe
3x x 0,1 0,3
N 1e N (NO ) Cu 2e Cu
0,1 0, 2 x x
+ + +
+ + +
¹ ¹
+ ÷ ÷ ÷
¹ ¹
¹ ¹
¬
´ ´
+ ÷ ÷ ÷
¹ ¹
¹ ¹
¹ ¹
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn e ta cã: 0,3 + 0,2 = 3x + x ¬ x = 0,125
VËy n
X
= 0,125 . 2 = 0,25mol ¬ V
X
= 0,25 . 22,4 - 5,6 lÝt ¬ D ®óng
Bµi 19:
Bµi gi¶i:
2
3
Al H
2
Al 3e Al
0, 2 0, 6
5, 4
n 0, 2 n 0,3
27
2H 2e H
0, 6 0,3
+
+
¹
÷ ÷
¹
¹
= = ¬ =
´
+ ÷
¹
¹
¹
øng víi 6,72 lÝt ¬ D ®óng
Bµi 20:
Bµi gi¶i:
2 2
A N NO N O
11, 2
n 0,5mol n 0, 2mol; n 0,1mol; n 0, 2mol
22, 4
= = ¬ = = =
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ Qu¸ tr×nh oxi ho¸:
Al - 3e ÷ Al
3+
(1)
a 3a a
+ Qu¸ tr×nh khö:
2N
+5
+ 10e ÷ N
2
(2)
0,4 2 0,2
N
+5
+ 3e ÷ N
+2
(NO) (3)
0,3 0,1
2N
+5
+ 8e ÷ N
+1
(N
2
O) (4)
1,6 0,2
¸p dông §LBT e:
3a = 2 + 0,3 + 1,6 = 3,9 ¬ a = 1,3
¬ m
X
= 27 . 1,3 = 35,1g ¬ A ®óng
Ph©n tÝch bµi to¸n:
+ NÕu (2, 3, 4) kh«ng CB: 3a = 1 + 0,3 + 0,8 ¬ a = 0,7 ¬ m
Al
= 18,9g ÷ B sai
+ NÕu (2, 3) CB cßn (4) kh«ng: 3a = 2 + 0,3 + 0,8 ¬
3,1
a
3
= ¬ m
Al
= 27,9 ÷ C sai
+ NÕu (2) kh«ng CB, (3,4) CB: 3a = 1 + 0,3 + 1,6 ¬
2,9
a
3
= ¬ m
Al
= 26,1 ÷ D sai
Bµi 21:
Bµi gi¶i:
2Al + 6HCl ÷ AlCl
3
+ 3H
2
Mg + 2HCl ÷ MgCl
2
+ H
2
Fe + 2HCl ÷ FeCl
2
+ H
2
Khèi l­îng mçi phÇn
26,1
m 8, 7g
3
= =
Gäi x, y, z lµ sè mol Al, Mg, Fe trong 7,4 gam hçn hîp
27x 24y 56z 8, 7 x 0,1
1,5x y z 0,3 y 0, 075
1,5 0,15 x 0, 075
+ + = =
¹ ¹
¹ ¹
+ + = ¬ =
´ ´
¹ ¹
> =
¹ ¹
trong 34,7 g hçn hîp n
Al
= 0,4; n
Mg
= 0,3; n
Fe
= 0,3
2Al + 3CuSO
4
÷ Al(SO
4
)
3
+ 3Cu
Mg + CuSO
4
÷ MgSO
4
+ Cu
Fe + CuSO
4
÷ FeSO
4
+ Cu
Cu + HNO
3
÷ Cu(NO
3
)
2
+ 2NO
2
+ H
2
O
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
- ë P
3
khi c¸c KL t¸c dông víi dung dÞch CuSO
4
t¹o thµnh Cu, l­îng Cu nµy t¸c
dông víi HNO
3
t¹o ra Cu
2+
.
Do ®ã: Al, Mg, Fe lµ chÊt khö, nh­êng e.
Ln
e nh­êng
= 3. 0,1 + 2. 0,075 + 2. 0,075 = 0,6mol
- HNO
3
lµ chÊt oxi ho¸, nhËn e: N
+5
+ 1e ÷ N
+4
(NO
2
) ¬ a = 0,6
a a
2 2
NO NO
n 0, 6mol V 0, 6.22, 4 13, 44l = ÷ = = ¬ C ®óng
Bµi 22:
Bµi gi¶i:
Trong X chØ cã Al cã tÝnh khö n­íc bÞ nh«m khö theo ph­¬ng tr×nh
2H
2
O + 2e ÷ H
2
+ 2OH
-
0,6 0,3mol
Khi t¸c dông víi HNO
3
, chÊt oxi ho¸
lµ HNO
3
N
+5
+ ne ÷ Y
0,075 0,075
0,075n = 0,6, n lµ sè e mµ N
+5
nhËn ®Ó t¹o thµnh Y. n = 8.
VËy Y lµ N
5
O
¬ C ®óng
Bµi 23:
Bµi gi¶i:
2 1
2
Fe S
+ ÷
t­¬ng ®­¬ng víi Fe
2+
. S
-2
. S
0
, V× vËy cã thÓ coi hçn hîp X gåm hai chÊt S
vµ FeS cã sè mol a vµ b ta cã:
Sè gam: X = 32a + 88b = 3,76 (I)
ChÊt khö: S
0
- 6e ÷ S
+6
a 6a
FeS
-2
- 9e ÷ Fe
3+
+ S
+6
b 9b
ChÊt oxi ho¸:
N
+5
+ 1e ÷ N
+4
(NO
2
)
0,48 0,48
Ta cã: 6a + 9b = 0,4 8 (II)
Tõ (I) vµ (II): a = 0,035mol S
b = 0,03 mol FeS
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2
4
4
BaSO S FeS
SO
n n n n 0, 035 0, 03 0, 065mol
÷
= = + = + =
4
BaSO
m 0, 065.233 15,145g = = ¬ D ®óng
Bµi 24:
Bµi gi¶i:
Fe
3
O
4
+ 4 H
2
SO
4
÷ FeSO
4
+ Fe
2
(SO
4
)
3
+ 4H
2
O
0,02 0,02 0,02
Cu + Fe
2
(SO
4
)
3
÷ CuSO
4
+ 2FeSO
4
0,02 0,04
¬ Dung dÞch X lµ H
2
SO
4
d­ FeSO
4
, CuSO
4
10FeSO
4
+ 2KMnO
4
+ 8 H
2
SO
4
÷ 5Fe
2
(SO
4
)
3
+ 2SO
4
+ 2MnSO
4
+ 8H
2
O
0,05 0,01
Cu
0, 03
m 64. 0,96g
2
= = ;
2 4 3
Fe (SO )
n cßn d­
ph­¬ng ph¸p b¶o toµn nguyªn tè
1. Nguyªn t¾c c hung:
Dùa vµo ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè (BTNT) "Trong c¸c ph¶n øng ho¸ häc th«ng
th­êng th× c¸c nguyªn tè lu«n ®­îc b¶o toµn".
NghÜa lµ: "Tæng sè mol nguyªn tö cña mét nguyªn tè M bÊt kú nµo ®ã th× tr­íc vµ
sau ph¶n øng lu«n b»ng nhau".
2. Ph¹m vi sö dông
Th­êng sö dông cho viÖc tÝnh to¸n mét kim lo¹i, mét phi kim, mét chÊt,… trong
nhiÒu chÊt, cÇn ph¶i viÕt ph­¬ng tr×nh ph¶n øng nhiÒu … th× ph¶i nghÜ ®Õn ®Þnh luËt b¶o
toµn nguyªn tè.
3. Bµi tËp ¸p dông:
Bµi 1:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2 3 3 2
3 4 2 3 2
2
2 2
3 3
2 2 2 3
3 2 3 2
Fe O 6HCl 2FeCl 3H O
Fe O 8HCl FeCl 2FeCl 4H O
HCl NaOH NaCl H O
FeCl 2NaOH Fe(OH) 2NaCl
FeCl 3NaOH Fe(OH) 3NaCl
4Fe(OH) 2H O O 4Fe(OH)
2Fe(OH) Fe O 3H O
¹ + ÷ +
¹
+ ÷ + +
¹
¹
+ ÷ +
¹
+ ÷ +
`
¹
+ ÷ +
¹
¹
+ + ÷
¹
÷ +
¹
2 3
3 4
Fe O
Fe O
16
n 0,1mol
160
23, 2
n 0,1mol
232
= =
= =
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi s¾t ta cã:
LFe (trong D) = 0,1 . 2 + 0,1 . 3 = 0,5 g ¬
D
0, 5
n 0, 25mol
2
= =
¬ m
D
= 0,25 x 160 = 40 gam ¬ C ®óng
Chó ý: + NÕu m
D
= 0,5 . 160 = 80 gam ÷ C ®óng
+ NÕu m
D
= 0,1 . 112 + 0,1 . 168 + 0,1 . 48 = 32,8 gam ÷ B sai
+ NÕu m
D
= 0,1 . 160 = 16 gam ÷ D sai
Bµi 2:
- Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng: Cl
2
+ 2NaBr ÷ 2BaCl + Br
2
Cl
2
+ 2NaI ÷ 2BaCl + I
2
- ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ta cã:
BaBr NaI NaCl
1,17
n n n 0, 02mol
58, 5
+ = = = ¬ C©u B ®óng
Chó ý: - NÕu
BaBr NaI NaCl
1,17
n n 2n 2. 0, 04mol
58, 5
+ = = = ¬ C sai
- NÕu
NaCl
BaBr NaI
n 1 1,17
n n . 0, 01mol
2 2 58, 5
+ = = = ¬ A sai
Bµi 3:
§Æt a, b, c lµ sè mol cña FeO, Fe
2
O
3
, Fe
3
O
4
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
5 4
2 2
N 1e N (NO )
Fe 1e
4, 48
0, 2 0, 2mol a c (a e)mol
23, 4
+ +
+
¹ ÷ ÷
¹ ÷
¹
´ ´
÷ = + ÷ +
¹
¹
¹
¬ a + c = 0,2 mol: muèi Fe(NO
3
)
3
cã sè mol lµ:
3 3 2 3
Fe( NO ) FeO Fe O 3 4
n n 2n 3Fe O a 2b 3c (a c) 2(b c) = + + = + + = + + +
+ Theo ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè s¾t:
3 3
Fe( NO )
145, 2
n 0, 6mol
22
= =
(a + c) + 2 (b + c) = 0,6 ¬
0, 6 0, 2
b c 0, 2mol
2
÷
+ = =
¬
3 4
FeO Fe O FeO
m m m m 72a 160b 232c = + + = + +
= 72(a + c) + 160 (b + c) = 72.0,2 + 160 . 0,2 = 46,4g ¬ C ®óng
Bµi 4:
Do Y chØ chøa muèi sunph¸t nªn ta cã s¬ ®å:
2 4
2 2 4 3
Cu S 2CuSO (1)
x 2 x
160 160
2FeS Fe (SO ) (2)
0, 05mol 0, 025mol
÷
¹
¹
÷
¹
`
÷
¹
¹
¹
2
2
Cu S
Fe
x
n mol
160
6
n 0, 05mol
120
=
= =
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi l­u huúnh ta cã:
x 2.x
0, 05.2 3.0.025
160 160
+ = + ¬ x = 0,025 .160 = 4 gam ¬ D ®óng
Chó ý: - NÕu (2)
2 2 4 3
x 2x
FeS Fe (SO ) 0, 05.2 3.0, 05
160 160
0, 05 0, 05
÷ ¬ + = +

÷ kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc ¬ C sai
- Ta cã thÓ thay c¸c gi¸ trÞ x gam vµ gm FeS
2
b»ng mét gi¸ trÞ bÊt kú kh¸c (cã thÕ
sè mol , g,…)
- KhÝ tho¸t ra kh«ng nhÊt thiÕt lµ NO
2
, cã thÓ NO, N
2
O, N
2
… vµ cã thÓ bèn hîp khÝ
cña Nit¬ mµ kh«ng lµm ¶nh h­ëng ®Õn kÕt qu¶ cña bµi to¸n.
Bµi 5:
Bµi 6:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 7:
Gäi x, y z lµ sè mol cña FeO, Fe
3
O
4
, Fe
2
O
3
:
B¶n chÊt cña qu¸ tr×nh khö trªn lµ H
2
sÏ lÊy O trong oxÝt ®Ó t¹o thµnh n­íc theo s¬
®å:
O
(trong oxÝt)
+ H
2
÷ H
2
O
0,05 0,05 0,05
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi oxi ta cã:
x + 4y + 3z = 0,05 (1)
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi s¾t ta cã:
3, 04 16.0, 05
x 2y 2z 0, 04mol
56
÷
+ + = = (2)
LÊy (1) - (2) ta cã: y + z = 0,07
Tõ ®ã ta thÕ vµo (1) hoÆc (2) ¬ x + y = 0,02
Trong c¸c oxits s¾t th× chØ cã FeO, Fe
2
O
3
ph¶n øng víi H
2
SO
4
®Æc÷ SO
2
|
2FeO + 4 H
2
SO
4
÷ Fe(SO
4
)
3
+ SO
2
+ 4 H
2
O (3)
x x/2
2Fe
3
O
4
+ 10 H
2
SO
4
÷ 3Fe
2
(SO
4
)
3
+ SO
2
+ 10 H
2
O (4)
y y/2
Tõ (3) vµ (4) ta suy ra:
2
SO
x y 0, 02
n 0, 01mol
2 2
+
= = =
¬
2
SO
V 0, 01.22, 4 0, 224l 224ml = = = ¬ B ®óng
Chó ý: NÕu kh«ng c©n b»ng (3) vµ (4) ¬
2
SO
n x y 0, 02 = + = ¬ V = 448ml ÷ D sai
Bµi 8:
Bµi 9:
Bµi 10:
Khi cho hçn hîp gåm FeO, Fe
2
O
3
, Fe
3
O
4
t¸c dông víi HCl th× b¶n chÊt
2H
+
+ O
2-
÷ H
2
O
0,26 0,13 0,13
¬ m
O
= 0,13 . 16 = 2,08 gam
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
m
Fe (trong oxÝt)
= 7,68 - 16. 0,13 = 5,6 gam ¬
Fe
5, 6
n 0,1mol
56
= =
S¶n phÈm cuèi cïng cña qu¸ tr×nh trªn lµ: Fe
2
O
3
2 3 2 2 3 2 3
3 4 3 3
FeO
Fe O FeCl Fe(OH) Fe(OH) Fe O
Fe O FeCl Fe(OH)
|
|
÷ ÷ ÷ ÷
|
|
' ¹
¬
2 3 2 3
Fe O Fe O
0,1
n 0, 05mol m 0, 05.160 8gam
2
= = ÷ = = ¬ B ®óng
Chó ý: - NÕu
2 3 2 3
Fe O Fe O
n 0,1mol m 16gam = ÷ = ¬ A sai
- NÕu
2 3 2 3
Fe O Fe O
n 0, 2mol m 32gam = ÷ = ¬ C sai
- NÕu m
O
= 0,13 . 32 = 4,16 ÷
Fe
7, 68 32.0,13
n 0, 06
56
÷
= ~ … lÏ ÷ kÕt qu¶ kh¸c
Bµi 11:
Bµi 12:
- ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè ®èi víi nit¬ ta cã:
3 2
3
N(HNO ) N( NO NO)
N( NO )
n n n
÷
+
= +
3
2
N(HNO ) Cu
N( NO NO)
4,16
n 2n 2. 0,13mol
64
2, 464
n 0,11mol
22, 4
+
= = =
= =
3 2
3
N(HNO ) ( NO NO)
N( NO )
n n n 0,13 0,11 0, 24mol
÷
+
= + = + =
¬ Nång ®é HNO
3
:
3
M(HNO )
0, 24
a C 2M
0,12
= = = ¬ C ®óng
Chó ý: + NÕu
3
Cu
N( NO )
n n 0, 065mol
÷
= =
3
N(HNO )
0,175
n 0, 065 0,11 0,175mol a 1, 46
0,12
¬ = + = ÷ = ~ ¬ A sai
+ NÕu
3
Cu
N( NO )
1 0, 065
n n 0, 0325mol a 1,1875 Bsai
2 2
÷
= = = ¬ = ÷
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ NÕu cho biÕt hçn hîp trªn (NO vµ NO
2
) cã tØ khèi so víi mét chÊt nµo ®ã th× ta
cã thÓ ¸p dông gi¶i bµi nµy b»ng ph­¬ng ph¸p b¶o toµn e.
Bµi 13:
Bµi 14:
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe ta cã: n
Fe
= 0,2 + 0,1 .2 = 0,4M
¬
2 3
Fe O Fe 2 3
1 0, 4
n n 0, 2mol mFe O 0, 2.160 32g
2 2
= = = ¬ = =
¬ B ®óng
Bµi 15:
Bµi 16:
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè S ta cã:
2 2
SO FeS CuS
n 2n n 0,1.2 0,1 0, 3mol = + = + =
Ta cã ph­¬ng tr×nh lµm mÊt mµu thuèc tÝm:
5SO
2
+ 2 KMnO
4
+ H
2
O ÷ 2MnSO
4
+ K
2
SO
4
+ 2 H
2
SO
4
0,3 0,12mol
¬
0,12
V 0,12 120ml
1
= = = ¬ A ®óng
Chó ý: + NÕu
2 2
SO FeS CuS
n n n 0, 2mol = + = ¬ V = 0,08l = 80ml ÷ C sai
+ NÕu kh«ng c©n b»ng:
4 2
KMnO SO
n n 0, 3mol 300ml = = = ÷ D sai
Bµi 17:
Bµi 18:
S¶n phÈm cña ph­¬ng tr×nh nung lµ:
3 2 3
FeCl Fe(OH)
HCl NaOH Fe 2 2
Al AlCl Al(OH)
2 3
Fe(OH) Fe O
+
÷÷÷÷ ÷÷÷÷÷ ÷ ÷
2 3
Fe O
8
n 0, 05mol
160
= =
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe ta cã:
2 3
Fe Fe O
n 2n 0, 05.2 0,1mol = = = ¬ m
Fe
= 0,1.56 = 5,6gam
¬ %Fe =50,00% ÷ D ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 19:
B¶n chÊt cña qu¸ tr×nh trªn lµ: H
2
vµ CO lÊy oxi trong oxÝt
(oxit ) 2
2 (oxit ) 2
CO O CO (1)
H O H O (2)
+ =
¹
¹
`
+ =
¹
¹
Theo (1) vµ (2) n
O (oxit)
- 0,1mol
¬ Khèi l­îng oxi ph¶n øng lµ:
m
O
= 0,1 . 16 = 1,6g ¬ ChÊt r¾n b»ng: 24 - 1,6 = 22,4 gam ÷ A ®óng
Chó ý: + NÕu n
O
= 0,2mol ¬ chÊt r¾n: 24 - 0,2 . 1,6 - 20,8 gam ÷ B sai
+ NÕu n
O
= 0,2mol ¬ chÊt r¾n: 24 - 0,2 . 32 = 17,6 gam ÷ C sai
OxÝt Al
2
O
3
s¾t bÒn nªn C, H
2
, CO kh«ng khö Al
2
O
3
÷ Al
Bµi 20: (§H - KA - 08)
Bµi 21:
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng:
m
O (oxit)
= 5,96 - 4,04 = 1,92 gam
2
2
O
2H O H O 1, 92
n 0,12mol :
16
8, 24 0,12
+ ÷
¹ + ÷
= =
´
¹
¬ V
HCl
=
0,24
= 0,12
2
lÝt = 120ml ÷ B ®óng
Chó ý: - NÕu
2
O
1, 92
n 0, 06mol
32
= = ¬ V
HCl
= 60ml ÷ A sai
- NÕu
2
O
1, 92
n 0, 06mol
32
= = ¬
HCl
H O
n n n
+ ÷
= = ¬ V = 30ml ÷ D sai
- NÕu thÊy m
1
gam hçn hîp c¸c Kl + O
2
÷ m
2
oxit KL ÷ n
O
= ?
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè
Bµi 22:
Bµi 23:
Ph¶n øng x¶y ra hoµn toµn, nªn: AgNO
3
÷ Ag| + NO
3
-
¸p dông §LBT nguyªn tè b¹c: 0,55 0,55mol
3
Ag AgNO Ag
Ag
n n n 0, 55mol; m 0, 55.108 59, 4g
+
= = = = = ÷ A ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Chó ý: - NÕu ph¶n øng kh«ng hoµn toµn hoÆc AgNO
3
ph¶n øng ®ang cßn d­ th× kh«ng ¸p
dông ®­îc §LBT nguyªn tè
- NÕu
Al Fe
Ag
n 3n 2n 0, 5mol
|
= + = ¬ m
Ag
= 0,5 . 108 = 54,0g ÷ d sai
Bµi 24:
a
mol
2
b
mol
2
a 3 2 3
b 2 2 3
2Fe CO Fe O
2Fe S Fe O
÷
¹
¹
`
÷
¹
¹
¬ ¸p dông §LBT nguyªn tè s¾t
a b
2 2
=
¬ a = b ÷ B ®óng
Chó ý: + NÕu ¸p dông §LBT e :
2 3
1 4
Fe Fe 1e
(a b) (a b)
S S 5e
b 5b
+ +
÷ +
¹ ÷ ÷
¹
+ +
¹
`
÷ +
¹
¹
¹
¬ a + b = 5b ¬ a = 4b
¬ C sai (do ch­a biÕt sè mol (oxi)
®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng
I. Néi dung ph­¬ng ph¸p §ÞNH LUËT B¶O TOµN KHèI L¦îNG
Néi dung:
Tæng khèi l­îng c¸c chÊt tham gia ph¶n øng b»ng khèi l­îng s¶n phÈm. VÝ dô
trong ph¶n øng A + B ÷ C + D.
Ta cã: m
A
+ m
B
= m
C
+ m
D
1. HÖ qu¶ 1:
Gäi m
T
lµ tæng khèi l­îng c¸c chÊt tr­íc ph¶n øng
Gäi m
C
lµ tæng khèi l­îng c¸c chÊt sau ph¶n øng
Dï cho ph¶n øng x¶y ra võa ®ñ hay cã chÊt d­, hiÖu suÊt ph¶n øng nhá h¬n 100%
th× vÉn lu«n cã: m
S
= m
T
2. HÖ qu¶ 2:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Khi cation kim lo¹i kÕt hîp víi anion phi kim ®Ó t¹o ra c¸c hîp chÊt (nh­ oxit,
hi®roxit, muèi) th× ta lu«n cã: KL hîp chÊt = KL kim lo¹i + KL ation
3. HÖ qu¶ 3:
Khi cation KL thay ®æi anion t¹o ra hîp chÊt míi, sù chªnh lÖch KL gi÷a 2 hîp
chÊt b»ng sù chªnh lÖch vÒ KL gi÷a c¸c cation.
4. HÖ qu¶ 4:
Tæng khèi l­îng cña mét nguyªn tè tr­íc ph¶n øng b»ng tæng khèi l­îng cña
nguyªn tè ®ã sau ph¶n øng.
5. Trong ph¶n øng khö oxÝt KL = CO, H
2
, Al… th×
+ ChÊt khö lÊy oxi cña oxÝt t¹o ra CO
2
, H
2
O, Al
2
O
3
. BiÕt sè mol CO, H
2
Al tham gia
ph¶n øng hoÆc sè mol CO
2
, H
2
O, Al
2
O
3
. BiÕt sè mol CO, H
2
, Al tham gia ph¶n øng hoÆc sè
mol CO
2
, H
2
O, Al
2
O
3
t¹o ra. Ta tÝnh ®­îc l­îng oxi trong oxÝt (hay hçn hîp oxÝt) vµ suy ra
l­îng kim lo¹i (hay hçn hîp kim lo¹i).
+ Khi khö oxÝt kim lo¹i, CO hoÆc H
2
lÊy oxi ra khái oxÝt. Khi ®ã ta cã:
n
O(trong oxit)
= n
CO
=
2 2
CO H O
n n =
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng tÝnh khèi l ­îng hçn hîp oxÝt ban ®Çu hoÆc
khèi l­îng kim lo¹i thu ®­îc sau ph¶n øng.
II. Bµi tËp ¸p dông
Bµi 1: Cho 24,4g hçn hîp Na
2
CO
3
, K
2
CO
3
t¸c dông võa ®ñ víi dung dÞch BaCl
2
. Sau ph¶n
øng thu ®­îc 39,4g kÕt tña. Läc t¸ch kÕt tña, c« c¹n dung dÞch thu ®­îc m gam clorua,
gi¸ trÞ m gam lµ:
A: 28,6 B: 68,2 C: 26,6 D: 66,2
Bµi gi¶i:
2 3
BaCl aCO
39, 4
n n 0, 2mol
197
= = =
B
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng: :
2
2
BaCl
n
m m m m + = | +
¬ m = 24,4 + 0,2 . 208 - 39,4 = 26,6gam ¬ C ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Ph©n tÝch bµi tËp: NÕu ch­a thµnh th¹o th× ta cÇn viÕt ph­¬ng tr×nh ®Ó nhËn xÐt:
2
2 3
2 2
3 3 BaCl BaCO
Ba
Ba CO BaCO ; n n n 0, 2mol
+
+ ÷
+ ÷ | = = =
NÕu
2 3
BaCl BaO
n 2n 0, 4 = = ¬ m = 24,4 + 0,4.208 - 34,4 = 68,2
¬ B sai
Bµi 2: ¸p dông ®inh luËt b¶o toµn khèi l­îng:
(Al Mg)
Cl
m m m (10,14 1,54) 0, 7.35,5
÷
+
= + = ÷ +
= 8,6 + 24,85 = 33,45(g) ¬ B ®óng
Ph©n tÝch bµi tËp: Cu kh«ng t¸c dông víi HCl, cßn Mg vµ Al t¸c dông víi HCl, t¹o ra khÝ
H
2
cã sè mol = 0,35mol
+ NÕu
2
HCl H
H
n n n 0, 35
+
= = =
¬ m = (10,14 - 1,54) + 0,35.35,5 = 21,025g ¬ A sai
+ NÕu
2
HCl H
1
H n n 0,175
2
+
= = =
¬ m = (10,14 - 1,54) + 0,175. 35,5 = 14,81255g ¬ C sai
Bµi 3: Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng:
2
2 2
H
2 2
Mg 2HCl MgCl H
2, 24
n 0,1mol
Fe 2HCl FeCl H 22, 4
+ ÷ +
¹
¬ = =
`
+ ÷ +
¹
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng:
KL
Cl
m m m
÷
= +
muèi

2
H
Cl H
n n 2n 0, 2mol
÷ +
= = = ¬ m
muèi
= 10 + 0,2 .35,5 = 17,1 (g) ¬ C ®óng
Ph©n tÝch bµi tËp:
+ Kh«ng viÕt ph­¬ng tr×nh, nÕu thµnh th¹o th× ta ¸p dông
KL
Cl
m m m
÷
= =
muèi
+ NÕu tÝnh nhÇm sè mol sÏ dÇn tíi kÕt qu¶ kh¸c.
2
H
Cl H
n n n 0,1
÷ +
= = = ¬ m = 10 + 35,5. 0,1 = 13,55g ¬ A sai
+ NÕu
2
H
Cl H
1
n n n 0, 05
2
÷ +
= = = ¬ m = 10 + 35,5 .0,05 = 11,775g
¬ A sai
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ NÕu ¸p dông §LBTKL:
2
KL HCl H
m m m m = ÷ +
muèi
¬ m
muèi
= 17,1 nh­ng thêi
gian tÝnh to¸n l©u h¬n.
Bµi 4: Ph©n tÝch bµi to¸n: Ta kh«ng quan t©m ®Õn hiÖu suÊt lµ bao nhiªu, do trong b×nh
kÝn kh«ng cã kh«ng khÝ nªn:
2 2
h sau h
m m 5, 4 6 11, 4g = = + =
tr­íc
¬ A ®óng
Chó ý: + NÕu kh«ng t­ duy, suy luËn th×:
80
m 11, 4. 9,12
100
= = gam ¬ B sai
+ NÕu
100
m 11, 4. 14, 25g
80
= = gam ¬ C sai
Bµi 5:
2 4 2 2
2 4 2 4 4 2
Mg H SO MgSO H
2Al 3H SO Al (SO ) 3H
+ ÷ +
+ ÷ +
¬
2
2 4 2
4
H SO H
SO
0, 336
n n n 0, 015mol
22, 4
÷
= = = =
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng:
4
KL
SO
m m m 0,52 0, 015.96 1,96g
÷
= + = + =
muèi
¬ C ®óng
Chó ý: + NÕu
2
2
4
H
SO
n 2n 0, 03mol
÷
= = ¬ m = 0,52 + 0,03 . 96 = 3,4g ¬ D sai
+ NÕu
2
2
4
H
SO
1 0, 015
n n 0, 0075mol
2 2
÷
= = = ¬ m = 0,52 + 0,0075 . 96 = 1,24g ¬ A sai
+ NÕu m
muèi
=
2 3 2
4
Mg Al SO
n m 0,52 4.96.0, 015 6, 28
+ + ÷
+
= = + = ¬ B sai
Bµi 6: Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng:
2 3 2 4 2 4 3 2
2 4 4 2
2 4 4 2
Fe O 3H SO Fe (SO ) 3H O (1)
MgO H SO MgSO H O (2)
ZnO H SO ZnSO H O (3)
+ ÷ +
¹
¹
+ ÷ +
`
¹
+ ÷ +
¹
¬
2 2 4
H O H SO
n n 0, 03.0,1 0, 03mol = = =
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng:
2 4 2
oxit H SO H O
m m m m + = +
muèi
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¬
2 4 2
oxit H SO H O
m m m m 2,81 0, 03.98 0, 03.18 5, 21 = + ÷ = + ÷ =
muèi
¬ A ®óng
Bµi 7: C¸c ph­¬ng tr×nh hçn hîp:
0
t
x y 2
2 2 3 2
M O yCO xM yCO
Ca(OH) CO CaCO H O
+ ÷÷÷ +
+ ÷ | +
2 3
oxit KL oxi
O CO CO CaCO
m m m
15
n n n n 0,15mol
100
= +
¹
¹
´
= = = = =
¹
¹
m
oxit
= 2,5 + 0,15 .16 = 4,9 gam ¬ D ®óng
Chó ý: + NÕu thay oxit ZnO b»ng Al
2
O
3
hay MgO th× ta ¸p dông ®­îc
2
O CO CO
n n n = =
hay kh«ng?
+ Tr¶ lêi: Kh«ng ¸p dông ®­îc. V× Al
2
O
3
ta kh«ng dïng H
2
, CO, C ®Ó khö vÒ Al
mµ chØ cã ®iÖn ph©n ////
0
t
2 3 2
Al O 2Al 3O ÷÷÷ + |
Bµi 8:
a) Ta cã: Khi kim lo¹i t¸c dông víi oxi vµ H
2
SO
4
th× sè mol O
2-
b»ng
2
4
SO
÷
hay
2 2
4
O
SO H
n n n
÷
= =
Tõ P1 theo §LBTKL:
O oxit KL
1, 24
m m m 0, 78 0,16(g)
2
= ÷ = ÷ =
2
H O
0,16
n n 0, 01(mol)
16
= = = ¬ V = 0,01. 22,4 = 0,224 lÝt ¬ B ®óng
b)
2
4
KL
SO
1, 24
m m m 0, 01.96 1, 58(g)
2
÷
= + = + =
muèi
¬ A sai
Ph©n tÝch bµi to¸n: + TÝnh chÊt cña bµi to¸n lµ ph¶i biÕt khi kim lo¹i t¸c dông víi oxi vµ
H
2
SO
4
th× sè mol O
2-
b»ng sè mol
2
4
SO
÷
. V×
2
2
2H O H O
+ ÷
+ = mµ
2 2
2 4
2 4
H SO
O H SO
1
n n n n
2
÷ + ÷
= = =
+ NÕu tõ P1:
2
2
H
O
0,16
n n 0, 005(mol)
32
= = = ¬ V = 0,05. 22,4 = 0,112 lÝt
¬ C ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ NÕu tõ P1:
2
H O
n 2n 0, 02(mol) = = ¬ V = 0,448 lÝt ¬ D sai
+ T­¬ng tù nh­ P2:
2
4
KL
SO
1, 24
m m m 0, 005.96 1,1g
2
÷
= + = + = ¬ B sai
1, 24
m 0, 02.96 2, 54
2
= + = ¬ C sai
Bµi 9:
2
HCl H
Cl
n n 2n 0, 5.2 1mol
÷
= = = = ;
Cl
Cl
m m m 20 35, 5 55, 5g
÷
= + = + =
Bµi 10:
Ph©n tÝch bµi to¸n: Ba kim lo¹i ®Òu t¸c dông víi ®­îc víi axÝt v× kh«ng cã chÊt r¾n kh«ng
tan:
2
HCl H
Cl
V V
n n 2n 2 (mo)
22, 4 11, 2
÷
= = = =
¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng:
2 KL 1 1
Cl
V 355V
m m m m .35, 5 m
11, 2 112
÷
= + = + = + ¬ B ®óng
Ph©n tÝch bµi to¸n: Nh­ vËy nªn tÝnh khèi l­îng muèi th× ta ¸p dông
M
muèi
= m
KL
+ m
gèc axÝt
Bµi 11: ChÊt r¾n kh«ng tan cã khèi l­îng 20gam chÝnh lµ Cu (do Cu kh«ng t¸c dông HCl)
nªn m
Cr + Fe
+ M
Cl
- = 38,6 + 1,3 . 35,5 = 84,75 g ¬ D ®óng
+ NÕu kh«ng ph©n tÝch bµi to¸n khi:
m = m
KL
+ m
Cl
- = 58,6 + 1,3 . 35,5 = 104,75g ¬ A sai
+ m = m
Cr
+ m
Cl
- = 38,6 + 0,65 . 35,5 = 61,675g ¬ B sai
Bµi 12: §èi víi bµi nµy ¸p dông rÊt nhiÒu ph­¬ng ph¸p: BTKL, BTNsè, BT e
1. ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nh­ trªn ®ã cã Fe vµ S.
Ta cã: xmol - FeS vµ y mol FeS
2
÷ 0,5(x + y)mol Fe
2
O
3
vµ (x + 2y)mol BaSO
4
88x + 120y = 8 88x + 120y = 8
160 . 0,5(x + y) + 233 (x +2y) = 32,03 31 3 +546y = 32,03
¹ ¹
¬
´ ´
¹ ¹
x 0, 05
y 0, 03
=
¹
¬
´
=
¹
m
FeS
= 88x = 88 - 0,05 = 4,4g;
2
FeS
m = 8-4,4 = 3,6 ¬ B ®óng
2. ¸p dông DLBT e:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
3 6
3 6
2
3
FeS 9e Fe S
0, 05 0, 45mol
FeS 15e Fe 2S
0, 03 0, 45mol
NO 3e NO
3x xmol
+ +
+ +
÷
¹ ÷ ÷ +
¹
¹
¹
÷ ÷ +
¹
`
¹
¹
+ ÷
¹
¹
¹
NO
3x 0, 45 0, 45
x 0, 3 V 6, 72
= +
¬ = ÷ =
¬ D ®óng
3:
3
Fe
n x y 0, 08
+
= + = . §Ó lµm kÕt tña hÕt l­îng Fe
3+
cÇn 0,24 mol OH
-
hay 0,12mol
Ba(OH)
2
, kÕt tña (x + 2y) = 0,11 mol
2
4
SO
÷
cÇn 0,11 mol Ba
2+
hay 0,11mol Ba(OH)
2
,
2
Ba(OH)
n ®· dïng = 0,11 + 0,12 = 0,23 < 0,25mol
Cßn: 0,25 - 0,23 = 0,02mol Ba(OH)
2
trung hoµ 0,04 mlol HNO
3

3 3
3
HNO ( NO HNO (d
NO
n n n n 0, 08.3 0, 3 0, 04 0, 58mol
÷
= + + = + + =
p­) ­)
3
M(HNO )
0, 58
C 2M
0, 29
= = ¬ D ®óng
Bµi 13:
x y 2
yCO Fe O xFe yCo (1)
y 1 x y
+ ÷ +
;
CO
8, 96
n 0, 4mol
22, 4
= =
2 2 3 2
CO Ba(OH) CaCO H O (2); + ÷ | +
2 3 2
CO CaCO CO
30
n n 0, 3mol n 0, 3mol
100
= = = ¬ =
¬
2
CO CO
n 0, 4 n 0, 3 = > = ¬ CO d­ cßn Fe
x
O
y
hÕt
¸p dông §LBTKL ta cã:
x y 2
Fe O CO Fe CO
m m m m = = +
16 + 28. 0,3 = m
Fe
+0,3 . 44 ¬ m
Fe
= 11,2g ¬ D ®óng
Ph©n tÝch bµi to¸n: NÕu ta ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng ngay:
x y 2
CO Fe O Fe CO
m m m m + = +
¬ m
Fe
= 16 + 28 . 0,4 - 0,4. 44 = 9,6 ¬ B sai
Bµi 14:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Ph©n tÝch bµi to¸n: Bµi cã nhiÒu ph­¬ng tr×nh ph¶n øng, ®ßi hái n¾m v÷ng kiÕn
thøc vÒ kim lo¹i, tÝnh to¸n phøc t¹p nªn cÇn lµm tõng b­íc vµ ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn
khèi l­îng, bµi tËp nguyªn tè,… ®Ó lµm.
1)
x y 2 3
2yAl 3Fe O 3xFe yAl O (1) + ÷ +
0
2 2 2
2 2 2 3 3
t
3 2 3 2
3
Al NaOH H O NaClO H (2)
2
0, 02 0, 02 0, 03
NaAlO CO 2H O Al(OH) NaHCO (3)
2Al(OH) Al O 3H O (4)
+ + ÷ +
+ + ÷ +
÷÷÷ +
NhËn xÐt: TÊt c¶ l­¬ng Al ban ®Çu ®Òu nguyªn chÊt hÕt v× Al
2
O
3
(4). Do ®ã ¸p dông ®Þnh
luËt b¶o toµn nguyªn tè Al:
2 3
Al(bandau) Al O
5,1
n 2n 2. 0,1mol
102
= = =
¬ m
Al
= 0,1 . 27 = 2,7 (g) ¬
x y
F O
m 9, 66 2, 7 696g = ÷ = ¬ A ®óng
2) m
Al
= 2,7 gam . Theo ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè oxi ta cã:
¬ x : y = 8 : 15 ¬ kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc
Bµi 15:
V× H
2
lÊy oxi cña oxit kim lo¹i: H
2
+ O
2-
÷H
2
O nªn
2 2
O(oxit ) H H O
n n n = =
2
O H O
9
n n 0, 5mol
8
= = = ¬ m
O
= 0,5 . 16 = 8g
¸p dông §LBTKL: m
KL
= m
oxit
- m
oxi
= 32 - 8 = 24 ¬ A ®óng
Chó ý: NÕu
2
O H O
n 2n 1mol = = ¬ m
KL
= 32 - 16 = 16g ¬ B sai
Bµi 16:
3 4 2
2
2 2 3 2
Fe O 4CO 3Fe 4CO
CuO Cu Cu CO
CO Ca(OH) CaCO H O
¹ + ÷ +
¹
+ ÷ +
`
¹
+ ÷ |+
¹
¬
2 3
O(oxit ) CO CO CaCO
n n n n 0, 05mol = = = =
¸p dông §LBTKL: m
oxit
= m
KL
+ m
O (trong oxÝt)
m
oxÝtKL
= 2,32 + 0,05 . 16 = 3,12 g ¬ B ®óng
+ NÕu m
oxÝt
= 2,32 + 0,05 . 32 = 3,92 ¬ C sai
+ B¶n chÊt lµ CO chiÕm lÊy oxi trong oxÝt kim lo¹i ÷ CO
2
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng
I. Néi dung ph­¬ng ph¸p
1. Dùa vµo sù t¨ng gi¶m khèi l­îng khi chuyÓn tõ chÊt nµy sang chÊt kh¸c ®Ó x¸c
®Þnh khèi l­îng hçn hîp hay mét chÊt.
2. Dùa vµo ph­¬ng tr×nh hçn hîp t×m sù thay ®æi vÒ khèi l­îng cña 1mol chÊt trong
ph¶n øng (A ÷ B) hoÆc x mol A, y mol B (víi x, y lØ lÖ c©n b»ng ph¶n øng).
3. TÝnh sè mol c¸c chÊt tham gia gi¶i bµi to¸n v« c¬ vµ h÷u c¬ tr¸nh ®­îc viÖc lËp
nhiÒu ph­¬ng tr×nh, tõ ®ã sÏ kh«ng ph¶i gi¶i nh÷ng hÖ ph­¬ng tr×nh phøc t¹p
II. Ph¹m vi ¸p dông
+ Khi gÆp c¸c bµi to¸n thÊy cã nhiÒu ph¶n øng hçn hîp xÈy ra thuéc ph¶n øng nhiÖt
ph©n, ph©n huû, ph¶n øng gi÷a kim lo¹i m¹ch kh«ng tan trong n­íc (®øng tr­íc trong d·y
®iÖn ho¸) ®Èy kim lo¹i yÕu ra khái dung dÞch muèi ph¶n øng.
+ Khi ch­a biÕt râ ph¶n øng ®ã x¶y ra hoµn toµn hay kh«ng th× ¸p dông ph­¬ng
ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng nµy.
III. Bµi tËp ¸p dông
Bµi 3: ¸p dông ®Þnh luËt t¨ng gi¶m khèi l­îng: NÕu kü n¨ng vËn dông ch­a thµnh th¹o
th× ta viÕt ph­¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra nh­ sau:
3 2 2 2
2 3 3 3 2 2
AlO 2HCl AlC CO H O (1)
B (CO ) 6HCl 2BCl 3CO 3H O (2)
¹ + ÷ + | +
¹
´
+ ÷ + | +
¹
¹
Khi ®ã nh×n vµo ph­¬ng tr×nh ph¶n øng (1) vµ (2) ta cã:
Cø 1mol muèi
2
3
CO
÷
÷ 2molCl
-
+ 1molCO
2
l­îng muèi t¨ng
2
3
2Cl CO
m m 71 60 11
÷ ÷
÷ = ÷ =
Theo ®Ò ra th×:
2
CO
0, 672
n 0, 03mol
22, 4
= = th× khèi l­îng muèi t¨ng 11. 0,03 =
0,33gam.
VËy : m
muèi clorua
= 14 + 0,33 = 14,33(g) ¬ A ®óng
Chó ý: + Cã thÓ ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng nÕu dung dÞch HCl võa ®ñ.
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ NÕu m = 14 + 11 = 25 g ¬ B sai
+ NÕu m = 14 + 0,03 × 44 = 15,32 g ¬ C sai
+ NÕu m = 14 + 0,03 ×60 = 15,80 g ¬ D sai
Bµi 1: (§H - KA - 08)
Bµi gi¶i:
Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng: CuO + H
2
÷ Cu + H
2
O
Fe
3
O
4
+ 4H
2
÷ 3Fe + 4H
2
O
CuO + CO ÷ Cu + CO
2
Fe
3
O
4
+ 4CO ÷ 2Fe + 4CO
2
Ta cã: khèi l­îng hçn hîp r¾n gi¶m 0,32gam chÝnh lµ khèi l­îng oxi trong oxÝt mµ
H
2
vµ Cl ®· lÊy ®Ó t¹o H
2
O vµ CO
2
(ph­¬ng tr×nh ph¶n øng trªn).
2
oxi(trongoxit )
h
0, 32
n n 0, 02mol
16
= = =
khÝ
¬ V
hh
= 0,02 × 22,4 = 0,448lÝt
÷ A ®óng
Chó ý: + NÕu
2 2
h h
0, 32
n 0, 01mol V 0, 224l
32
= = ÷ = ÷ B sai
Bµi 2: (§H - KA - 08)
Bµi gi¶i:
n
Al
= 0,1mol; n
Fe
= 0,1mol;
3
AgNO
Al
n n 0, 55mol
+
= =
Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra:
Al + 3Ag
+
÷ Al
3+
+ 3Ag ¬ m
Ag
= 108. 0,3
0,1 0,3 0,1 0,3
Fel + 2Ag
+
÷ Fe
2+
+ 2Ag ¬ m
Ag
= 108. 0,2
0,1 0,2 0,1 0,2
Fe
2+
+ Ag
+
÷ Fe
3+
+ Ag
+
¬ m
Ag
= 108. 0,05
0,05 0,05 0,05 0,05
¬ m = 108 . 0,55 = 59,4g ÷ A ®óng
Chó ý: + Ph¶n øng x¶y ra nªn ta ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè b¹c:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
3
AgNO
Ag
n n 0, 55mol
+
= =
Ag
m m 108.0, 55 59, 4g
+
= = = ÷ A ®óng
+ NÕu m
Ag
= 108 . 0,5 = 54g ÷ D sai
Bµi 4: (K - B - 2008)
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng vµ ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng
m
2n
+ m
X
= m
r¾n
+ m
muèi
(1)
m
r¾n
+ 0,5 = m
Zn
(2)
Tõ (1) vµ (2) ¬ M
X
= M
muèi
- 0,5
¬ m
X
= 13,6 - 0,5 = 13,1 g ¬ A ®óng
Bµi 5:
Bµi gi¶i:
Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng: Fe
3
O
4
+ 8HCl ÷ 2FeCl
3
+ FeCl
2
+ 4H
2
O
FeCl
2
+ 2NaOH ÷ Fe(OH)
2
+ 2NaOH
FeCl
3
+ 3NaOH ÷ Fe(OH)
3
+ 3NaOH
4Fe(OH)
2
+ O
2
+ 2H
2
O ÷ 4Fe(OH)
3
2Fe(OH)
3
0
t
÷÷÷Fe
2
O
3
+ 3H
2
O
Ta cã:
1mol Fe(OH)
2
÷ 1mol Fe(OH)
3
thªm 1mol OH khèi l­îng t¨ng lªn 17g
0,2mol Fe(OH)
2
÷ 0,2mol Fe(OH)
2
thªm 1mol OH khèi l­îng t¨ng lªn 3,4g
2 3 2
FeO Fe O Fe(OH) 3 4 2 3
n n n 0, 2mol; 0, 2mol Fe O 0, 3molFe O = = = ÷
a = 232 . 0,2 = 46,4g; b = 160 . 0,3 = 48g ÷ D ®óng
Bµi 6:
Kim lo¹i m¹nh ®Èy kim lo¹i yÕu ra khái dung dÞch muèi (ph¶n øng thÕ bëi
kim lo¹i)
2Al + 3CuSO
4
÷ Al(SO
4
)
3
+ 3Cu|
2Al + 3Cu
2+
÷ 2Al
3+
+ 3Cu| (rót gän)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¸p dông ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng ta cã: Cø 2mol Al ®· t¹o ra 3mol Cu
nh­ vËy khèi l­îng t¨ng: ( 3. 64 - 2. 27) = 138g
Theo bµi ra th× xmol Cu khèi l­îng t¨ng: 46,38 - 45 = 1,38g
¬
Cu Cu
1, 38
x n 3. 0, 03mol m 0, 03.64 1, 92g
138
= = = ¬ = = ¬ C ®óng
Chó ý: + NÕu m
Cu
= 0,01 . 64 = 0,64g ¬ A sai
+ NÕu m
Cu
= 0,5 . 0,4 . 64 = 12,8 ¬ B sai
+ NÕu m
Cu
= 46,38 - 45 = 1,38g ¬ D sai
¸p dông khi gÆp bµi to¸n cã PT rót gän: NM + mN
n+
÷ nM
m+
+ mN (n, m lÇn l­ît
lµ ®iÖn tÝch cña kim lo¹i N vµ M) th× ta ¸p dông ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng. Khèi
l­îng t¨ng hay gi¶m mét l­îng m.N - n.M sau ®ã dùa vµo d÷ kiÖn ®Ó tÝnh to¸n.
Bµi 7:
Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng: bA + aB
b+
÷ bA
a+
+ a.B
Theo ph­¬ng tr×nh th× cø bmol A sÏ t¹o ra amol B nh­ vËy khèi l­îng t¨ng hoÆc
gi¶m
B A
a.M - b.M .
Theo bµi ra th× nmol B khèi l­îng t¨ng hoÆc gi¶m
2 1
m m ÷
¬
2 1
B B B 2 1 B A
B A
m m
m a. .M a.M m m : aM bM
a.M b.M
÷
= = ÷ ÷
÷
¬ A ®óng
Chó ý: §Ó lµm nhanh kÕt qu¶ chÝnh x¸c ta cÇn g hi nhí c«ng thøc tÝnh ë trªn.
Bµi 8:
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng (tù viÕt PT nÕu ch­a thµnh th¹o)
Cø 1mol MCl
2
÷ 1mol M(NO
3
)
2
vµ 2mol AgCl th× khèi l­îng t¨ng:
2. 62 - 71 = 53
mµ:
17, 22
0,12molAgCl
143, 5
= th× khèi l­îng t¨ng
53.0,12 6, 36
3,18g
2 2
= =
¬ m
muèi nitrat
= m
KL
+ m
(t¨ng)
= 5,94 + 3,18 = 9,12g ¬ B ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Chó ý: + NÕu m = 5,94 + 17,22 - 5,94 = 11,28g ¬ A sai
+ NÕu m = 5,94 + 6,36 = 12,308g ¬ C sai
+ NÕu m = 5,94 + 2 × 62 = 13,38g ¬ D sai
Bµi 9:
Bµi gi¶i:
ThÓ tÝch h×nh kh«ng ®æi, do ®ã khèi l­îng chªnh lµ do sù ozon ho¸ cø 1mol oxi
®­îc thay b»ng 1mol ozon khèi l­îng t¨ng 16gam . VËy khèi l­îng t¨ng 0,03gam th× sè
ml ozon (®ktc) lµ
0, 03
.22, 4 0, 042(l)
16
=
¬
3
0, 042
%O .100% 9, 375%
0, 448
= = ¬ D sai
Chó ý: + NÕu
3
0, 021
%O .100% 4, 69%
0, 448
= = ¬ A sai
+ NÕu
3
32
%O .100% 40%
32 48
= =
+
¬ B sai
Bµi 10:
Bµi gi¶i:
3 2 2 2
MCO 2HCl MCl H O CO
4g 5,1g xmol m 5,1 4 1,1gam
M 60 M 71 1mol m :1,1gam
+ ÷ + + |
= ÷ =
+ +
t¨ng
t¨ng
¬
1,1
x 0,1mol V 0,1 22, 4 2, 24
11
= ÷ ¬ = = = lÝt ¬ A ®óng
Bµi 11:
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng
Cø 1mol kim lo¹i t¸c dông t¹o thµnh muèi sunf¸t khèi l­îng t¨ng lªn 96 gam. Theo
bµi ra khèi l­îng t¨ng 3,42 - 1,26 = 2,16 gam ¬ sè mol kim lo¹i M lµ
2,16
0, 025mol
96
=
VËy
1, 26
M 56
0, 025
= = ¬ M lµ Fe ¬ B ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Chó ý: Ta cã thÓ ¸p dông ph­¬ng ph¸p kh¸c vÉn ra kÕt qu¶, nh­ng mÊt nhiÒu thêi gian
h¬n. VÝ dô cã thÓ viÕt ph­¬ng tr×nh råi tÝnh to¸n th«ng th­êng.
n 2M + n H
2
SO
4
÷ M
2
(SO
4
)
3
+ n H
2
(1)
:
3, 42 1, 26
2.
2M 2n.96 M
=
+
¬M = 56 ¬ B ®óng
Bµi 12:
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng: Cø 1mol Cl
-
sinh ra sau ph¶n øng khèi
l­îng muèi t¨ng lªn 35,5 theo ®Ò t¨ng 0,71gam do ®ã sè mol Cl
-
ph¶n øng lµ 0,02mol.
2
H
Cl
1
n n 0, 01mol
2
÷
= = ¬ V = 0,224 ¬ A ®óng
Chó ý: + NÕu
2
H
Cl
n n 0, 02mol
÷
= = ¬ V = 0,448 ¬ B sai
+ NÕu
2
H
Cl
1
n n 0, 055mol
2
÷
= = ¬ V = 0,112 ¬ C sai
Bµi 15:
Bµi gi¶i:
Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng nhiÖt ph©n:
2M (NO
3
)
n
0
t
÷÷÷M
2
O
n
+ 2nNO
2
A+
n
2
O
2
¸p dông ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng: Cø 2(M + 62n)g ph©n huû thµnh
M
2
O
n
lµ khèi l­îng chÊt r¾n gi¶m: (2M + 124n) - (2M + 16n) = 108n g
Theo bµi ta khèi l­îng gi¶m: 9,4 - 4 = 5,4gam th× khèi l­îng M(NO
3
)
2
ph©n huû lµ
5, 4
.2(M 62n) 9, 4
108n
+ = ¬ M = 32n
¬ n = 2 ÷ M = 64 ÷ C«ng thøc muèi: Cu(NO
3
)
2
÷ C ®óng
Bµi 16:
Bµi gi¶i:
Khèi l­îng cña oxit tham gia ph¶n øng víi thanh nh«m lµ:
4,14 - 2,7 = 1,44 gam ¬
Al(
2 1, 44
m . .27 0, 06.27 1, 62g
3 16
= = =
p­)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
1, 62
%Al .100% 60%
2, 7
¬ = = ¬ D ®óng
Chó ý:
+ NÕu
Al(
2 1, 44 1,8225
m . .27 1.8225g %Al .100% 67, 5%
3 16 2, 7
= = ¬ = =
p­)
¬ C sai
+ NÕu
Al(
2 1, 44 0, 81
m . .27 0, 81g %Al .100% 30%
3 16 2, 7
= = ¬ = =
p­)
¬B sai
+ NÕu
2, 7
%Al .100% 65, 21%
4,14
= = ¬ A sai
Bµi 17:
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng: Khèi l­îng chÊt r¾n gi¶m ®i 27,58%
chÝnh lµ oxi.
C«ng thøc oxit s¾t: Fe
x
O
y
:
16y x 3
27, 58 .100
56x 16y y 4
= ¬ =
+
¬ Fe
3
O
4
¬ B ®óng
Chó ý : + A: FeO:
16
%O .100 22, 22%
72
= = (kh«ng tho¶ m·n)
+ B: Fe
3
O
4
:
64
%O .100 27, 58%
232
= = (tho¶ m·n d÷ kiÖn)
+ C: Fe
2
O
3
:
48
%O .100 30%
160
= = (kh«ng tho¶ m·n)
+ D: Fe
4
O
3
:
48
%O .100 17, 64%
272
= = (kh«ng tho¶ m·n)
Bµi 18:
Bµi gi¶i:
NÕu HCl kh«ng d­ th× ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng sang HCl d­ nªn ¸p
dông ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng:
PT ph¶n øng x¶y ra: ACO
3
+ 2HCl ÷ ACl
2
+ CO
2
+ H
2
O (1)
B
2
(CO
3
)
3
+ 6HCl ÷ 2BCl
3
+ 3CO
2
+ 3H
2
O (2)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¬
2
Y CO
0, 896
n n 0, 04mol
22, 4
= = =
Cø 1mol muèi
2
3
CO
÷
÷ 2mol Cl
-
+ 1mol CO
2
, khèi l­îng muèi t¨ng:
71 - 60 = 11g. VËy m
X
= 0,44 + 3,34 = 3,78 g ¬ C ®óng
Bµi 19:
Bµi gi¶i:
+ ¸p dông ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng: Cø 1mol H
2
SO
4
ph¶n øng, ®Ó thay
thÕ O (trong oxit) b»ng
2
4
SO
÷
trong c¸c kim lo¹i th× khèi l­îng t¨ng: 96 - 16 = 80 gam.
Theo bµi ra
2 4
H SO
n ph¶n øng lµ 0,03 th× khèi l­îng t¨ng 2,4g
VËy khèi l­îng muèi khan thu ®­îc lµ: 2,81 + 2,4 = 5,21g ÷ B ®óng
+ Cã thÓ gi¶i c¸ch kh¸c nh­: ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l­îng: B¶n chÊt th×
2H
+
cña axit sÏ chiÕm lÊy 1 oxi trong oxÝt kim lo¹i ®Ó t¹o H
2
O
2H
+
+ O
2-
÷ H
2
O ¬
2 2 4
H O H SO
n n 0, 03mol = =
: 2,81 + 0,03 × 98 = m
muèi
+ 18. 0,03 ¬ M = 5,21 gam ÷ B ®óng
Bµi 20:
Bµi gi¶i:
1) Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng:
x x
4 4
y y
4 4
Mg CuSO MgSO Cu
Fe CuSO FeSO Cu
+ ÷ +
+ ÷ +
Dung dÞch D gåm MgSO
4
vµ FeSO
4
, chÊt r¾n B bao gåm Cu vµ Fe d­
MgSO
4
+ 2NaOH ÷ Mg(OH)
2
| + Na
2
SO
4
FeSO
4
+ 2NaOH ÷ Fe(OH)
2
+ Na
2
SO
4
Mg(OH)
2
0
t
÷÷÷MgO + H
2
O
4Fe(OH)
2
+ O
2
0
t
÷÷÷2Fe
2
O
3
+ 4H
2
O
Gäi x, y lµ sè mol Mg vµ Fe ph¶n øng sù t¨ng khèi l­îng tõ hçn hîp A (gåm Mg vµ
Fe) ¬ hçn hîp B (gåm Cu vµ Fe cã thÓ d­) lµ:
(64x + 64y) - (24x + 56y) = 12,8 - 8 = 4,4
hay 5x + y = 0,55 (I)
x + 2y = 0,2 (II)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Khèi l­îng c¸c oxÝt MgO vµ Fe
2
O
3
: m = 40x + 80y = 8
Tõ (1) vµ (2) tÝnh ®­îc x = 0,1; y= 0,05
m
Mg
= 24. 0,1 = 2,4 g; m
Fe
= 8 - 2,4 = 5,6 ¬ A ®óng
2)
4
CuSO M
0,15
n x y 0,15 C 0, 75M
0, 2
= + = ¬ = = ¬ B ®óng
3) Hçn hîp B Cu vµ Fe d­: n
Cu
= 0,15mol; n
Fe
= 0,1 - 0,05 = 0,05mol
Khi t¸c dông víi dung dÞch HNO
3
, theo ph­¬ng tr×nh b¶o toµn e:
- ChÊt khö lµ Fe vµ Cu:
3+
2+
Fe - 3e Fe
0,05 0,15mol
Cu - 2e Cu
0,15 0,3mol
¹ ÷
¹
¹
`
÷
¹
¹
¹
3a = 0,15 + 0,3 ¬ a = 0,15mol
¬ V
NO
= 0,15 . 22,4 = 3,36 lÝt ¬ C ®óng
- ChÊt oxi ho¸ vµ HNO
3
: N
5+
+ 3e ÷ N
2+
(NO)
3a a (a)
ph­¬ng ph¸p sö dông c¸c gi¸ trÞ trung b×nh
I. Néi dung ph­¬ng ph¸p
- Ph­¬ng ph¸p sö dông c¸c gi¸ trÞ trung b×nh dïng ®Ó biÖn luËn t×n ra nguyªn lý
khèi ho¹i ph©n tö khèi hay sè nguyªn tö trong ph©n tö hîp chÊt
- Dïng khèi l­îng mol (trung b×nh Mlµ khèi l­îng cña 1mol hçn hîp
2
1 1 2 2 1 1 2 2
h 1 2
n .M n .M n .%V n .%V mh
M
n n n 1000
+ +
= = = =
+
Khèi l­îng hçn hîp sè
Sè mol hçn hîp
víi : M
1
< M < M
2
II. Ph¹m vi sö dông:
¸p dông cho bµi to¸n hçn hîp c¸c chÊt: cã thÓ hçn hîp nhiÒu kim lo¹i, oxit kim
lo¹i, hçn hîp c¸c muèi clorua, muèi cacbonat….
III. Bµi tËp ¸p dông:
Bµi 1:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Hçn hîp X gåm hai kim lo¹i kiÒm A, B n»m kÕ tiÕp nhau trong cïng mét ph©n
nhãm chÝnh. LÊy 6,2gam X hoµ tan hoµn toµn vµo n­íc thu ®­îc 2,24 lÝt khÝ hi®r« (®ktc).
Kim lo¹i A, B lµ:
A: Li, Na B: Na, K C: K, Rb; D: Rb, Cs
Bµi gi¶i
§Æt c«ng thøc chung cña A, B lµ R: ph­¬ng tr×nh ph¶n øng:
2R + 2H
2
O ÷ 2ROH + H
2
0,2 0,2mol 0,1mol
0, 2
M 31(g / mol)
0, 2
= = ¬ A lµ Na (23) vµ B lµ K (39)
Chó ý: + NÕu chóng ta rót hai ph­¬ng tr×nh ph¶n øng råi gi¶i hÖ nh­ng mÊt nhiÒu thêi
gian h¬n.
+ ChØ cã kim lo¹i kiÒm vµ kim lo¹i kiÒm thæ míi tan trong n­íc ë nhiÖt ®é th­êng.
Bµi 2:
Hoµ tan hoµn toµn 4,68g hçn hîp muèi cacbonat cña hai kim lo¹i X vµ Y kÕ tiÕp
trong nhãm II
A
vµ dung dÞch HCl thu ®­îc 1,12 khÝ CO
2
ë ®ktc. Hai kim lo¹i X vµ Y ®ã
lµ:
A: Be - Mg B: Mg - Ca C: Ca, Sr D: Sr - Ba
Bµi gi¶i
§Æt Mlµ nguyªn tö khèi trung b×nh cña hai kim lo¹i X vµ Y:
M CO
3
+ 2HCl ÷ M Cl
2
| + H
2
O
0,5mol 0,5mol
2
CO
1,12
n 0, 05mol
22, 4
= =
CO3
4, 68
M 93, 6 M 93, 6 60 33, 6
0, 05
= = ÷ = ÷ = ; X < M< Y
¬ Hai kim lo¹i ®ã lµ: Mg = 24 vµ Ca = 40
Chó ý: Ngoµi ph­¬ng ph¸p nµy chóng ta còng sö dông nhiÒu ph­¬ng ph¸p kh¸c còng cho
ra kÕt qu¶ chÝnh x¸c nh­ ph­¬ng ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng, ph­¬ng ph¸p b¶o toµn khèi
l­îng.
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 3:
Hoµ tan 5,94 gam hçn hîp hai muèi Clorua cña hai kim lo¹i A vµ B (thuéc ph©n
nhãm chÝnh nhãm II) vµo n­íc ®­îc dung dÞch X. §Ò lµm kÕt tña hÕt ion Cl
÷
trong dung
dÞch X ng­êi ta cho t¸c dông víi dung dÞch AgNO
3
thu ®­îc 17,22g kÕt tña. C«ng thøc
cña hai muèi Clorua lÇn l­ît lµ:
A: BeCl, MgCl
2
B: MgCl
2
, CaCl
2
C:CaCl
2
, SrCl
2
D: SrCl
2
, BaCl
2
Bµi gi¶i
§Æt
2
RCl lµ c«ng thøc chung 2 muèi:
2 3 3 2
RCl 2AgNO 2AgCl R(NO ) + ÷ +
2
2
AgCl RCl
RCl
1 1 17, 22 5,94
n n . 0, 06mol M 99
2 2 143,5 0, 06
= = = ¬ = =

¬ R = 99 - 71 = 28 ¬ hai kim lo¹i lµ Mg = 24 vµ Ca = 40 ¬ B ®óng
Chó ý: Ta cã thÓ ¸p dông ph­¬ng ph¸p kh¸c
Bµi 4:
Cho 150mol dung dÞch AgNO
3
0,4M vµo dung dÞch chøa 4,4gam muèi natri
halogen ma cña hai nguyªn tè X vµ Y (thuéc hai chu kú liªn tiÕp) X vµ Y lÇn l­ît lµ :
A: Flo, Clo B: Clo, Brom C: Brom, ièt D: Clo vµ Ièt
Bµi gi¶i:
Ta cã:
3
AgNO X Y
N n n 0, 4.0,15 0, 06(mol) = = = =
Khèi l­îng mol trung b×nh cña hai muèi lµ
4, 4
M 73,3
0, 06
= =
X,Y
M 73,3 23 50,3 = ÷ = ¬ hai halogen lµ Cl (35,5) vµ Brom (80)
¬ §¸p ¸n ®óng lµ B
Bµi 5:
Mét hçn hîp kim lo¹i X, Y kÕ tiÕp thuéc nhãm I
A
trong n­íc d­ tho¸t ra 3,36 lÝt
khÝ hoµ tan hÕt 8,5gam hi®r« (®ktc): khèi l­ îng gam X vµ Y lµ:
A: 2,3 vµ 6,2 B: 4,6 vµ 3,9 C: 0,7 vµ 7,8 D: 3,6 vµ 4,9
Bµi gi¶i:
+ Gäi M lµ khèi l­îng mol trung b×nh cña X, Y:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2
H
3,36 8,5
n 0,15mol M 28,33
22, 4 0,3
= = ¬ = =
¬ X lµ Na (23); Y lµ K (39)
+ Na + H
2
O ÷ NaOH +
1
2
H
2
|
K + H
2
O ÷ KOH +
1
2
H
2
|
:
23x 39y 8,5
x 0, 2mol
1 1
y 0,1mol x y 0,15
2 2
+ = ¹
=
¹
¹
¬
´ ´
= + =
¹
¹
¹
¬ m
Na
= 0,1 × 23 = 4,6 g; m
K
= 0,1 × 39 = 3,9 g ¬ B ®óng
Bµi 6: (K - B - 08): Cho 1,9 gam hçn hîp muèi cacbonat vµ Hi®rocacbon cho kim lo¹i
kiÒm M t¸c dông hÕt víi dung dÞch HCl (d­), sinh ra 0,448 lÝt khÝ ë (®ktc) kim lo¹i M lµ:
A: Li B: Na C: K D: Rb
Bµi gi¶i:
M
2
CO
3
+ 2HCl ÷ 2MCl + CO
2
+ H
2
O (1)
M
2
CO
3
+ HCl ÷ MCl + CO
2
+ H
2
O (2)
Tõ (1) vµ (2)
2
h
1,9
n 95 M 61 95 2M 60
0, 02
= = ¬ + < < +
¬ 17,5 < M < 34 ¬ M lµ Na (23) ¬ ®¸p ¸n B ®óng
Bµi 7:
Nung hoµn toµn hån hîp 2 muèi cacbonat cña hai kim khoa häc thuéc hai chu kú
liªn tiÕp cña nhãm II
A
ta thu ®­îc chÊt r¾n cã khèi l­îng b»ng
1
2
khèi l­îng hçn hîp
muèi ban ®Çu. C«ng thøc vµ thµnh phÇn % khèi l­îng hçn hîp r¾n sau nung lµ:
A: MgO (31,82%), CaO (68,18%) B: MgO (86,81%), CaO (13,19%)
C: MgO (50%), CaO (50%) D: MgO (68,18%); CaO (31,82%)
Bµi gi¶i:
0
3
t
3 2 MO MCO
1 1
MCO MO CO , M M M 16 (M 60)
2 2
÷÷÷ + = ¬ + = +
¬ M= 28 ¬ hai kim lo¹i lµ Mg (24) vµ Ca (40)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ Gäi sè mol MgCO
3
vµ CaCO
3
lÇn l­ît lµ x vµ y (mol):
1
40x 56y (84x 100y)
2
+ = + ¬ x = 3y
¬
40.x 40.3y
%MgO .100% 68,18%
40x 56y 40.3y 56y
= = =
+ +
¬ %CaO = 100% - 68,18% = 31,82% ¬ D ®óng
Bµi 8:
Cho 22,2 gam hçn hîp Fe Al tan hoµn toµn trong du ng dÞch HCl d­ thu ®­îc
13,44lÝt khÝ H
2
(®ktc). Khèi l­îng muèi clorua thu ®­îc lµ:
A: 44,4 B: 56 C: 64,8 D: 27,9
Bµi gi¶i:
Gäi Mlµ hçn hîp kim lo¹i Fe vµ Al cã ho¸ trÞ n .
Ta cã: M = x. 56 + (1 - x) 27 (1)
n = 2x + 3(1 - x) (2)
Trong ®ã x lµ sè mol Fe chøa trong 1mol hçn hîp ta cã:
2
M nHCl MCln H
t
+ = + |
2
Ta cã sè mol
2
M
n
= sè mol hi®r«
hay:
22, 2 2 13, 44 1, 2
.
M n 22, 4 n
= =
Thay (1) vµo (2) ta cã:
22, 2 1, 2
56x (1 x).27 2x 3(1 x)
=
+ ÷ + ÷
¬ x = 0,6 mol Fe vµ 0,4 mol Al
¬ M = 0,6 . 56 + 0,4. 27 = 44,4
n = 0,6 . 2 + 0,4. 3 = 2,4
Khèi l­îng hçn hîp muèi khan clorua:
·
22, 2 22, 2
m M 35,5.n (44, 4 35,5.2, 4)
M 44, 4
= + = +
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¬ M = 64,8 gam ¬ C ®óng
Chó ý: Cã thÓ ¸p dông nhiÒu ph­¬ng ph¸p kh¸c nh­ b¶o toµn e, b¶o toµn khèi l­îng …
Bµi 9: Khi cho 1,32 ga, hîp kim Na - K tan trong n­íc th× thu ®­îc 448ml khÝ hi®r« (ë
®ktc). Thµnh phÇn % vÒ khèi l­îng cña Na lµ: trong hîp kim lµ:
A: 26,14% B: 73,86% C: 43,56% D: 56,44%
Bµi gi¶i:
2
2 2 H M
1 0, 448
M H O MOH H , n 2n 2 0, 04mol
2 22, 4
+ ÷ + = = ÷ =
23x 39y 1,32 x 0, 015mol
x y 0, 04 y 0, 025mol
+ = =
¹ ¹
¬
´ ´
+ = =
¹ ¹
¬
0, 015.23
%Na .100% 26,14% %K 73,86%
1,32
= = ¬ = ¬ A ®óng
Chó ý: + NÕu kh«ng cÈn thuËn sÏ chän c©u B sai (v× ®ã lµ % cña K)
+ NÕu
0, 025.23
%Na .100% 43,56%
1,32
= = ¬ C sai
+ NÕu kh«ng cÈn thuËn còng sÏ chän c©u D
Bµi 10: Hoµ tan hÕt hçn hîp 2 kim lo¹i kiÒm thæ vµ n­íc, thu ®­îc 1,344 lÝt khÝ H
2
(®ktc) vµ dung dÞch X. ThÓ tÝch ml dung dÞch HCl 1mol cÇn dïng ®Ó trung hoµ võa ®ñ
dung dÞch X lµ:
A: 240 B: 30 C: 60 D: 120
Bµi gi¶i:
2 2 2
M 2H O M(OH) H + ÷ + ;
2 2 2
2HCl M(OH) MCl H O + ÷ +
¬
2 2
HCl H M(OH)
1,344
n 2n 2n 2. 0,12(mol)
22, 4
= = = =
¬ V
HCl
cÇn = 0,12 . 1 = 0,12 lÝt = 120ml ¬ D ®óng
Chó ý: + NÕu V
HCl
= n
HCl
.1 = 0,06 . 1 = 60 ml ¬ C sai
+ NÕu V
HCl
= n
HCl
.1 = 0,03 . 1 = 30 ml ¬ B sai
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
ph­¬ng ph¸p gi¶i chuyªn ®Ò pH
I. Néi dung:
1. NÕu biÓu diÔn nång ®é mol/lÝt cña H
+
b»ng hÖ thøc [H
+
] = 10
-a
(mol/lÝt) th× gi¸ trÞ
a ®­îc xem lµ pH cña dung dÞch. Nªn pH = a - lg[H
+
], hay [H
+
] = 10
-pH
tõ ®ã suy ra pH.
2. NÕu biÓu diÔn nång ®é mol/lÝt cña OH
÷
b»ng hÖ thøc [ OH
÷
] = 10
-b
(mol/lÝt) th×
gi¸ trÞ b ®­îc xem lµ pOH cña dung dÞch. Nªn pOH = b - lg[ OH
÷
], hay [ OH
÷
] = 10
-pOH

®ã suy ra pOH.
3. - NÕu pH = 7 øng víi dung dÞch m«i tr­êng trung hoµ
- NÕu pH < 7 øng víi dung dÞch m«i tr­êng axÝt
- NÕu pH > 7 øng víi dung dÞch m«i tr­êng baz¬
4. TÝnh sè ion: [H
+
]. [ OH
÷
] = 10
-14
¬ pH + pOH = 14
5. NÕu dung dÞch axÝt yÕu (hoÆc baz¬ yÕu) cã thÓ sÏ dùa vµo h»ng sè ph©n li axit
Ka (hoÆc h»ng sè ph©n ly baz¬ Kb) hay ®é ®iÖn ly o.
C
C
o =
chÊt ph©n ly
hoµ tan
6. Mèi liªn hÖ gi÷a h»ng sè ®iÖn ly K vµ ®é ®iÖn ly
VÝ dô: Mét hçn hîp AB ®iÖn ly yÕu cã nång ®é ban ®Çu lµ (mol/lÝt, ®é ®iÖn ly o).
Ph­¬ng tr×nh ®iÖn ly: C - Co = (1 - o).C
Suy ra:
2
C .C C.
K K
) 1
o o o
= ¬ =
X 1÷ o ÷ o
II. Bµi tËp ¸p dông:
Bµi 1: (§H - KA - 2008)
Trén lÉn Vml dung dÞch NaOH 0,01M cã Vml dung dÞch HCl 0,03M ®­îc 2Vml
dung dÞch Y . Dung dÞch Y cã pH lµ:
A: 1 B: 2 C: 3 D: 4
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi gi¶i:
Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng:
NaOH + HCl ÷ NaCl + H
2
O
2
3 3
OH H H O
0, 01 0, 03V
V(mol)... (mol)
10 10
÷ +
+ :
¬
2
3 3 3 H
0, 02V 0, 02V 2.V
n (mol) [H ] : 0, 01 10 (mol / lit)
10 10 10
+
+ ÷
= ¬ = = =
(d­)
¬ pH = 2 ¬ B ®óng
Chó ý: §Ó ®¬n gi¶n ho¸ bµi to¸n ta chän V = 1 lÝt
¬
2
H
0, 02
n 0, 03 0, 01 0, 02(mol) [H ] 0, 01 10 (mol / lit)
2
+
+ ÷
= ÷ = ¬ = = =
(d­)
¬ pH = 2 ¬ B ®óng
Bµi 2: (§H - KA - 2007)
Cho m gam hçn hîp Mg, Al vµo 250ml dung dÞch X chøa hçn hîp axit HCl 1M vµ
axit H
2
SO
4
0,5M thu ®­îc 5,32 lÝt H
2
(ë ®ktc) vµ dung dÞch Y (coi thÓ tÝch dung dÞch
kh«ng ®æi). Dung dÞch Y cã pH lµ:
A: 1 B: 2 C: 6 D: 7
Bµi gi¶i:
( X)
2 4
H (HCl)
H
H (H SO )
n 0, 25.1 0, 25(mol)
n 0, 25 0, 25 0,5mol
n 0, 25.0,5.2 0, 25(mol)
+
+
+
= =
¹
¹
= + ÷
`
= =
¹
¹
2H
+
+ 2e ÷ H
2
|
0,475mol….. 0,2375(mol)
2
H
5,32
n 0, 2375(mol)
22, 4
= =
1
H (Y)
0, 025
n 0,5 0, 475 0, 025(mol) [H ] 0,1 10 (mol / lit)
0, 250
+
+ ÷
= ÷ = ¬ = = =
¬ pH = 1 ¬ A ®óng
Bµi 3: Cho x mol NO
2
hÊp thô vµo dung dÞch chøa x mol NaOH, d ung dÞch nµy thu ®­îc
cã gi¸ trÞ pH.
A: pH < 7 B: pH = 7 C: pH > 7 D: Kh«ng x¸c ®Þnh
Bµi gi¶i:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2NO
2
+ 2NaOH ÷ NaNO
3
+ NaNO
2
+ H
2
O
xmol xmol xmol xmol
Sau ph¶n øng thu ®­îc muèi trung hoµ NaNO
3
(xmol) vµ muèi NaNO
2
(xmol) mµ
NaNO
2
lµ muèi t¹o bëi axit yÕu vµ baz¬ m¹nh nªn:
2 2 2
NO H O HNO OH
÷ ÷
+ ÷ + sù xuÊt
hiÖnOH
÷
lµm cho dung dÞch cã tÝnh baz¬ nªn pH > 7 ¬ C ®óng
Bµi 4: Cho 1 lÝt dung dÞch cã pH = 4, pha thªm Vml NaOH 0,01M vµo ®Ó thu ®­îc dung
dÞch muèi cã pH = 7, gi¸ trÞ Vml lµ:
A: 10ml B: 40ml C: 100ml D: 30ml
Bµi gi¶i:
Dung dÞch muèi cã pH = 7 cã nghÜa lµ m«i tr­êng trung tÝnh
hay
H OH
n n
+ ÷
= ¬ 1. 10
-4
= V. 0,01 ¬ V = 10
-2
lÝt = 10ml ¬ A ®óng
Bµi 5: Trén 300ml dung dÞch NaOH 0,05 M cã 200ml dung dÞch H
2
SO
4
0,5M thu ®­îc
dung dÞch X, gi¸ trÞ pH cña dung dÞch X lµ:
A: 1 B: 3 C: 2 D: 5
Bµi gi¶i:
2
H OH H O
0, 015 0, 015
+ ÷
+ 
OH
H H ( )
H
n 0,3.0, 05 0, 015(mol)
n n 0, 02 0, 015 0, 005(mol)
n 0, 2.0, 05.2 0, 02(mol)
÷
+ +
+
= =
¹
¹
= = ÷ =
`
= =
¹
¹

¬
2
0, 005
[H ] 0, 01 10 pH 2
0, 2 0,3
+ ÷
= = = ¬ =
+
¬ C ®óng
Bµi 6: pOH cña dung dÞch thu ®­îc sau khi trén 40ml dung dÞch H
2
SO
4
0,25M víi 60ml
dung dÞch NaOH 0,5M lµ:
A: 1 B: 2 C: 13 D:14
Bµi gi¶i:
2
H OH H O
0, 02 0, 02(mol)
+ ÷
+ 
H
OH
n 0, 25.0, 04.2 0, 02(mol)
n 0,5.0, 06 0, 03(mol)
+
÷
= =
= =
OH
n 0, 03 0, 02 0, 01(mol)
÷
= ÷ =
(d­)
¬
1
0, 01
[OH ] 0,1 10 (mol / l)
0, 04 0, 06
÷ ÷
= = =
+
¬ pOH = 1 ¬ A ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 7: Dung dÞch HCl cã pH = 3, sè lÇn ®Ó pha lo·ng dung dÞch ®Ó thu ®­îc dung dÞch
HCl cã pH = 4 lµ:
A: 30 B: 40 C: 70 D: 10
Bµi gi¶i:
Dung dÞch HCl cã pH = m ¬ [H
+
] = 10
-4
(mol/l)
Theo c«ng thøc pha lo·ng dung dÞch: V
1
. C
1
= V
2
.C
2
: V
1
.10
-3
=V
2
.10
-4
¬ 10V
1
= V
2
. Nh­ vËy pha lo·ng dung dÞch ban ®Çu 10 lÇn ¬ D ®óng
Bµi 8: §Ó ®­îc dung dÞch cã pH = 8 th× ph¶i lÊy dung dÞch axit pH = 5 vµ dung dÞch baz¬
pH = 9 theo tØ lÖ vÒ thÓ tÝch lµ:
A: 11:9 B: 8:9 C: 9:11 D:3:4
Bµi gi¶i:
Dung dÞch axit pH = 5 ¬ [H
+
] = 10
-5
M
Dung dÞch baz¬ pH = 9 ¬ pOH = 14 - 9 = 5 ¬ [OH
-
] = 10
-5
M
Gäi V
1
(lÝt), V
2
(lÝt) lµ thÓ tÝch dung dÞch axit vµ baz¬ cÇn lÊy:
¬
5 5
1 2
H OH
n 10 V (mol); n 10 V (mol)
+ ÷
÷ ÷
= =
Khi trén 2 dung dÞch víi nhau thu ®­îc dung dÞch cã pH = 8 (m«i tr­êng baz¬) ¬
pOH = 14 - 8 = 6
: [OH
-
]
(d­)
= 10
-6
M ¬ [H
+
] ph¶n øng hÕt
Ph¶n øng trung hoµ xÈy ra khi trén:
2
H OH H O
+ ÷
+ 
Tr­íc ph¶n øng: 10
-5
V
1
….. 10
-5
V
2
§· ph¶n øng: 10
-5
V
1
….. 10
-5
V
1
Sau ph¶n øng: O ….. 10
-5
(V
2
- V
1
)
Do dung dÞch sau khi trén cã nång ®é [OH
-
] = 10
-6
(M)
¬
6
1 2
OH
n 10 (V V )
÷
÷
= +
Ta cã: 10
-5
(V
2
- V
1
) = 10
-6
(V
1
+ V
2
) ¬ 9V
2
= 11V
1
hay
1
2
V 9
V 11
= ¬ C ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 9: §iÖn ph©n dung dÞch CuSO
4
víi ®iÖn cùc trë trong thêi gian 60 phót, c­êng
®é dßng ®iÖn cè ®Þnh lµ 0,16A. Khèi l­îng Cu tho¸t ra trªn ®iÖn cùc vµ pH dung dÞch thu
®­îc sau thêi gian ®iÖn ph©n lµ:
A: 1,9 vµ 1 B: 0,19 vµ 1,22 C: 1,28 vµ 3 D: 0,64 vµ 2
Bµi gi¶i:
¸p dông c«ng thøc:
X
X
M .T.t
M
n.F
= (xem thªm ph­¬ng ph¸p ®iÖn ph©n)
Cu
64.0,16.60.60
M 0,19(g)
2.96500
= =
Ph­¬ng tr×nh ®iÖn ph©n dung dÞch: CuSO
4
p
4 2 2 2 4
1
CuSO H O Cu O H SO
2
+ ÷÷÷ + +
®
2 4
3
H SO Cu
H
0,19 2.0,19 0,19
n n n 0, 005938 5,988.10 (mol)
64 64 32
+
÷
= = ¬ = = = =
¬
3
2
5,938.10
[H ] 5,938.10
0,1
÷
+ ÷
= = ¬pH = -lg5,938.10
-2
= 1,22
¬ B ®óng
Bµi 10: Cho 1 dung dÞch X gåm:
4
NH
+
0,1M vµ NH
3
0,1M (biÕt h»ng sè ®iÖn ly cña
4
NH
+
:
4
10
NH
K 5.10
+
÷
= ) gi¸ trÞ pH cña X lµ:
A: 10 B: 1,5 C: 7,9 D: 9,3
Bµi gi¶i:
4
4 4
10
4 3
NH
NH Cl NH Cl
NH NH H : K 5.10
+
+ ÷
+ + ÷
÷ +
+ = 
10
3
4
4
[H ][NH ]
NH 5.10 (mol / l)
[NH ]
+
+ ÷
+
= = thay gi¸ trÞ vµo ta cã:
10
10
5.10 .0,1
H 5.10 (mol / l)
0,1
÷
+ ÷
]
= =
]
¬ pH = -lg (5.10
-10
) = 9,3
¬ D ®óng
Bµi 11: (§H - KB - 2007)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Trén 100ml dung dÞch (gåm Ba(OH)
2
0,1M vµ NaOH 0,1M víi 400ml dung dÞch
(gåm H
2
SO
4
0,0375M vµ HCl 0,0125M) thu ®­îc dung dÞch X, gi¸ trÞ pH cña dung dÞch
X lµ:
A: 1 B: 2 C: 6 D: 7
Bµi gi¶i:
2
2
Ba(OH)
Ba(OH) NaOH
OH
NaOH
n 0, 01mol
n 2.n n 0, 03(mol)
n 0, 01mol
÷
=
¹
¹
¬ = + =
`
=
¹
¹
2 4
2 4
HCl
HCl H SO
H
H SO
n 0, 05mol
n n 2.n 0, 035(mol)
n 0, 015mol
+
=
¹
¹
¬ = + =
`
=
¹
¹
Khi trén x¶y ra ph¶n øng trung hoµ d¹ng r«n lµ:
+ -
2
H + OH H O
0,03 0,03

H
n
+ (d­)
= 0,035 - 0,03 = 0,005 (mol) ¬
0, 005
[H ] 0, 01
0,1 0, 4
+
= =
+
[H
+
] = 0,01 = 10
-2
(mol/lÝt) ¬ pH = 2 ¬ B ®óng
ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo
I. Néi dung ph­¬ng ph¸p:
Ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo ®­îc sö dông trong c¸c bµi to¸n trén lÉn dung dÞch cã
cïng chÊt tan, cïng //// nång ®é hoÆc trén lÉn c¸c chÊt khÝ kh«ng t¸c dông víi nhau.
1. C¸c chÊt cïng nång ®é C%:
¬
1 2
2 1
m C C
m C C
÷
=
÷
(I)
Trong ®ã:
+ m
1
lµ khèi l­îng dung dÞch cã nång ®é C
1
%, m
2
lµ khèi l­îng dung dÞch cã nång
®é C
2
%
+ C% lµ nång ®é dung dÞch thu ®­îc sai khi trén lÉn víi C
1
< C < C
2
2. C¸c chÊt cïng nång ®é mol:
M
1
..........C
1
M
1
..........C
1
C
C
2
- C
C - C
1
V
1
..........C
M
(1)
C
M
C
M
(2) - C
M
V
2
..........C
M
(2)
C
M
- C
M
(1)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¬
1 M M
2 M M
V C (2) C
V C C (1)
÷
=
÷
(II)
Trong ®ã: + V
1
lµ thÓ tÝch dung dÞch cã nång ®é mol C
M
(1)
+ V
2
lµ thÓ tÝch dung dÞch cã nång ®é mol C
M
(2)
+ C
M
lµ nång ®é mol dung dÞch thu ®­îc sau khi trén lÉn víi C
M
(1) < C
M
< C
M
(2)
3. C¸c chÊt khÝ kh«ng t¸c dông víi nhau:
¬
1 2
2 1
V C M
V M M
÷
=
÷
(III)
Trong ®ã:
+ V
1
lµ thÓ tÝch dung dÞch cã nång ®é mol M
1
+ V
2
lµ thÓ tÝch dung dÞch cã nång ®é mol M
2
+Mlµ khèi l­îng mol trung b×nh thu ®­îc sau khi trén lÉn víi M
1
<M<M
2
4. Chó ý:
§Ó vËn dông tèt ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo th× cÇn nhí c«ng thøc (I), (II), (III) ®Ó ¸p
dông nh÷ng bµi to¸n cô thÓ:
+ ChÊt r¾n coi nh­ dung dÞch cã C = 100%
+ Dung m«i coi nh­ dung dÞch cã C = 0%
+ Khèi l­îng riªng cña H
2
O lµ:
2
H O
d 1g / ml =
+ NÕu khi pha trén 2 dung dÞch, 2 chÊt khÝ … mµ xÈy ra ph©n nãng th× kh«ng ¸p
dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo.
II. Bµi tËp vËn dông:
D¹ng 1: TÝnh to¸n pha chÕ dung dÞch
Bµi 1: Mét dung dÞch HCl cã nång ®é 45% vµ mét dung dÞch HCl kh¸c cã nång ®é 15%.
§Ó cã 1 dung dÞch cã nång ®é 20% th× cÇn pha chÕ vÒ khèi l­îng gi÷a hai dung dÞch ®ã
theo tØ lÖ lµ:
A: 1:5 B: 5:1 C: 3:1 D: 1:3
Bµi gi¶i:
V
1
..........M
1
V
2
..........M
2
M
M
2
-
M
- M
1
M
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
¬
1
0,9
V .500 150ml
2,1 0,9
= =
+
¬ B ®óng
Chó ý: + NÕu
1
2
V 0,9
V 2,1
= ¬ V
1
= 214 ¬ C sai
+ NÕu
1
2
V 2,1
V 2,1 0,9
=
+
¬ V
1
= 350 ¬ D sai
+ NÕu
1
2
V 0,9
V 0,9 3
=
+
¬ V
1
= 115 ¬ A sai
Bµi 3: §Ó thu ®­îc dung dÞch H
2
SO
4
C% cÇn lÊy m
1
gam dung dÞch H
2
SO
4
C
1
% pha víi
m
2
gam dung dÞch H
2
SO
4
C
2
%. TØ lÖ m
1
: m
2
lµ:
A:
1
1
(C C )
(C C)
÷
÷
B:
1
1
C C
C C
÷
÷
C:
1
1
C C
C C
÷
÷
D:
1
2
(C C)
(C C)
÷
÷
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
¬
2
1
2 1
C C
m
m C C
÷
=
÷
¬ C ®óng
Chó ý: +
1 2
2 1
m (C C )
m (C C)
÷
=
÷
¬ A sai
+
1
1
2 2
C C
m
m C C
÷
=
÷
¬ B sai
+
1 1
2 2
m (C C)
m (C C)
÷
=
÷
¬ D sai
M
1
..........45
20 -15
20
M
2
..........15
45 - 20
m
1
..........C
1
%
|C% - C
2
%|
C%
m
1
..........C
2
%
|C
1
% - C%|
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 4: Khèi l­îng dung dÞch NaCl 15% cÇn trén víi 200 gam dung dÞch NaCl 30% ®Ó thu
®­îc dung dÞch NaCl 20% lµ:
A: 140 B: 300 C: 100 gam D: 400gam
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
¬
M 10
200 5
=
¬ m = 400gam ¬ D ®óng
Chó ý: + NÕu:
M 5
200 10
= ¬ m = 100 ¬ C sai
+ NÕu:
M 30 15 15
200 30 20 10
÷
= =
÷
¬ m = 300 ¬ B sai
+ NÕu:
M 15 20 35
200 20 30 50
+
= =
+
¬ m = 140 ¬ A sai
Bµi 5: ThÓ tÝch V
1
lÝt khÝ H
2
O vµ V
2
lÝt dung dÞch MgSO
4
2M cÇn ®Ó pha ®­îc 100ml
dung dÞch MgSO
4
0,4M. Gi¸ trÞ V
1
vµ V
2
lÇn l­ît lµ:
A: 80ml vµ 20ml B: 20ml vµ 80ml
C: 55,55 vµ 44,45 D: 44,44 vµ 55,56
Bµi gi¶i:
V
1
lµ thÓ tÝch H
2
O cÇn cho vµo, khi ®ã V
2
= 100 - V
1
lµ thÓ tÝch dung dÞch MgSO
4
2M.
¬
1 1
2 1
V V 1, 6
4
V 100 V 0, 4
= = =
÷
¬ V
1
= 80 ¬ V
2
= 20
VËy pha 80ml H
2
O víi 20ml MgSO
4
th× thu ®­îc dung dÞch MgSO
4
0,4M ¬ A
®óng
m
1
..........15%
30% -20%
20%
200..........30%
20% -15%
V
1
..............0
2 - 0,4
0,4
V
2
= 100-V
1
....2
0,4
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Chó ý: + NÕu
1
2
V 0, 4
V 1, 6
= ¬ V
1
= 20ml ¬ V
2
= 80ml ¬ B sai
+ NÕu
1
2
V 2
V 1, 6
= ¬ V
1
= 55,55 ¬ V
2
= 44,45 ¬ C sai
+ NÕu
1
2
V 1, 6
V 2
= ¬ V
1
= 44,44 ¬ V
2
= 55,56 ¬ D sai
Bµi 6: Mét dung dÞch NaOH nång ®é 2M vµ mét dung dÞch NaOH cã nång ®é 0,5M. §Ó
cã mét dung dÞch cã nång ®é 1M th× cÇn pha chÕ vÒ thÓ tÝch gi÷a hai ®iÓm theo tØ lÖ:
A: 1:2 B: 2:1 C: 4:1 D: 1:4
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
¬
1
2
V 0,5 1
V 1 2
= = ¬ A ®óng
Chó ý: + NÕu
1
2
V 2 2
V 1 1
= = ¬ B sai
+ NÕu
1
2
V 2 4
V 0,5 1
= = ¬ C sai
+ NÕu
1
2
V 0,5 1
V 2 4
= = ¬ D sai
Bµi 10: Cho hçn hîp gåm M
2
, H
2
vµ NH
3
cã tØ khèi so víi hi®r« lµ 8. Dån hçn hîp khÝ di
qua dung dÞch H
2
SO
4
®Æc d­ th× thÓ tÝch khi cßn l¹i mét nöa. Thµnh phÇn phÇn tr¨m (%)
theo thÓ tÝch cña mçi khÝ trong hçn hîp lÇn l­ît lµ (N
2
, H
2
, NH
3
)
A: 35%, 15%, 50% B: 25%, 35% vµ 40%
C: 25%, 25% vµ 50% D: 20%, 30%, 50%
Bµi gi¶i:
Khi ®i qua dung dÞch H
2
SO
4
®Æc, d­ toµn bé NH
3
bÞ hÊp thô, do ®ã thµnh phÇn cña
NH
3
lµ 50%.
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo: Mhçn hîp ban ®Çu: 8.2 = 16 ta cã
V
1
(NaOH 2M).............2
1 - 0,5
1
2 - 1
V
2
(NaOH 0,5M)............0,5
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
¬
16 M 1
M 15
1 1
÷
= ¬ =
M = 15 lµ khèi l­îng mol trung b×nh cña hçn hîp N
2
vµ H
2
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
¬
1 2
2 2
V N 1
V H 1
= =
¬ %N
2
= %H
2
= 25% ¬ C ®óng
D¹ng 2: TÝnh tû lÖ thÓ tÝch hçn hîp hai khÝ
Bµi 7: Mét hçn hîp gåm O
2
, O
3
ë ®ktc cã tØ khèi víi hi®r« lµ 18. Thµnh phÇn % viÕt thÓ
tÝch cña O
3
trong hçn hîp lµ:
A: 25% B: 33,33% C: 75% D: 60%
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
¬
3
2
O
3
O
V
4 1 1
%O .100% 25%
V 12 3 3 1
= = ¬ = =
+
¬ A ®óng
Chó ý: + NÕu
3
1
%O .100% 33,33%
3
= = ¬ B sai
+ NÕu
3
3
%O .100% 75%
3 1
= =
+
¬ C sai
+ NÕu
3
48
%O .100% 60%
32 48
= =
+
¬ D sai
NH
3
.............17
16 -
16
17-16 = 1
N
2
+H
2
.............
NH
3
.............17
16
N
2
+H
2
.............
M
M
V(N
2
).............28
15 - 2 = 13
15
28 - 15 = 13
V(H
2
).............2
V
O3
......M
1
=48
36-32 = 4
48 - 36 = 12
V
O2
.......M
2
=32
M
= 18.2 = 36
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 8: §Ó ®iÒu chÕ ®­îc hçn hîp 26 lÝt khÝ H
2
vµ CO cã tØ khèi hái ®èi víi mªtan b»ng
1,5 th× thÓ tÝch lót H
2
vµ CO cÇn lÊy lÇn l­ît lµ:
A: 22 vµ 4 B: 6 vµ 20 C: 20 vµ 6 D: 4 vµ 22
Bµi gi¶i:
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
V
H2
......M
1
=2
28-24
24-2
V
CO
.......M
2
=28
M
= 16. 1,5 = 24
¬
2 2
H H
CO CO
V V
28 24 4
C 24 2 V 22
÷
= ¬ =
÷
MÆt kh¸c:
2
H CO
V V 26 = = ¬ cÇn 4 lÝt khÝ H
2
vµ lÝt CO ¬ D ®óng
Chó ý: + NÕu
2
H
CO
V
22
V 4
= ¬
2
H CO
V 22, V 4 = = ¬ A sai
Bµi 9: Hoµ tan 4,59 gam Al b»ng dung dÞch HNO
3
thu ®­îc hçn hîp khÝ NO vµ N
2
O cã tØ
khèi, hái ®èi víi hi®r« b»ng 16,75 thÓ tÝch lÝt NO vµ N
2
O (®ktc) thu ®­îc lÇn l­ît lµ:
A: 6,72 vµ 2,24 B: 67,2 vµ 22,4
C: 2,016 vµ 0,672 D: 0,672 vµ 2,016
Bµi gi¶i:
- ¸p dông ph­¬ng ph¸p b¶o toµn electron:
+ Al - 3e ÷ Al
3+
Al
4,59
n 0,17mol
27
= =
0,17mol… 0,51mol
+
5 2
5 1
2
N 3e N (NO)
3x..........x
2N 2.4e 2N (N O)
8y.......2y (y)
+ +
+ +
¹ + ÷
¹
¹
´
+ ÷
¹
¹
¹
¬ 3x + 8y = 0,51 (1)
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
xmol NO....... M
NO
=30
44 = 33,5
M
= 2.16,75 = 33,5
ymol N
2
O....... M
N2O
=44
33,5 - 30
¬
x 10,5 3
y 3.5 1
= = ¬ x = 3y
Tõ (1) vµ (2): ¬ x = 0,09, f = 0,03.
VËy V
M
= 0,09 × 22,4 = 2,016 lÝt
2
N O
V 0, 03 22, 4 0, 672 = × = lÝt ¬ C ®óng
Chó ý:
+ NÕu V
NO
= 0,03 × 22,4 = 0,672 lÝt;
2
N O
V = 0,09 × 22,4 = 2,016 ¬ D sai
+ Tõ (2) x = 3y ¬ V
NO
= 0,3 × 22,4 = 6,72 lÝt;
2
N O
V = 22,4 ¬ A sai
+ Tõ (2) x = 3y ¬ V
NO
= 67,2 lÝt;
2
N O
V = 22,4 ¬ B sai
D¹ng 3: Bµi to¸n hçn hîp hai chÊt v« c¬ cña hai lo¹i hoÆc 2 muè i cã tÝnh chÊt hçn hîp
t­¬ng tù
Bµi 11: Cho hçn hîp gåm NaCl vµ NaBr, cho t¸c dông víi dung dÞch AgNO
3
d­ th× t¹o ra
kÕt tña cã khèi l­îng b»ng khèi l­îng cña AgNO
3
®· tham gia ph¶n øng thµnh phÇn %
theo khèi l­îng cña NaCl trong hçn hîp ®Çu lµ:
A: 27,84% B: 40,45% C: 36,22% D: 72,16%
Bµi gi¶i:
Ph­¬ng tr×nh ion: Cl
÷
+ Ag
+
÷ AgCl| (1)
Br
÷
+ Ag
+
÷ AgBr| (2)
M
AgCl
+ M
AgBr
=
3
AgNO
M (Theo bµi ra). Do ®ã
3
AgCl AgBr AgNO
M M 170
+
= = vµ
Cl Br
M 170 108 62
+
= ÷ = . Hay khèi l­îng mol trung b×nh cña hai muèi ban ®Çu lµ:
NaCl,NaBr
M 23 62 85 = + =
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo ta cã:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
M
1
(NaBr).......103
85
85-58,5 = 26,5
103-85 = 18
M
2
(NaCl).......58,5
NaCl
BaBr NaCl
M 18.58,5
%NaCl .100% .100% 27,84%
M M (26,5.103) (18.58,5)
= = =
+ +
¬ A ®óng
Chó ý: + NÕu
18
%NaCl .100% 40, 45%
18 26,5
= =
+
¬ B sai
+ NÕu
58,5
%NaCl .100% 36, 22%
58,5 103
= =
+
¬ C sai
+ NÕu
26,5.103
%NaCl .100% 72,16%
(26,5.103 18.58,5)
= =
+
¬ D sai
Bµi 12: (d¹ng 3)
Hoµ tan 3,164 gam hçn hîp gåm 2 muèi CaCO
3
vµ BaCO
3
b»ng dung dÞch HCl d­,
thu ®­îc 448 ml khÝ CO
2
(®ktc). Thµnh phÇn % sè mol cña BaCO
3
vµ CaCO
3
trong hçn
hîp lÇn l­ît lµ:
A: 60% vµ 40% B: 66,33% vµ 33,67%
C: 50% vµ 50% D: 40% vµ 60%
Bµi gi¶i:
2
CO
0, 448 3,164
n 0, 02(mol) M 158, 2
22, 4 0, 02
= = ¬ = =
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
BaCO
3
......M
1
= 197
=158,2
158,2 - 100 = 58,2
197-158,2 = 38,8
CaCO
3
...... M
2
=100
M
¬
3
BaCO
58, 2
%n .100% 60%
58, 2 38,8
= =
+
¬
3
CaCO
%n 40% = ¬ A ®óng
Chó ý:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ NÕu
3
197
%BaCO .100% 66,33%
197 100
= =
+
¬ %CaCO
3
= 33,67% ¬ B sai
+ NÕu
3
BaCO 3
0, 01
%n %CaCO .100% 50%
0, 02
= = = ¬ C sai
+ NÕu
3
BaCO
38,8
%n .100% 40%
58, 2 38,8
= =
+
¬
3
CaCO
%n 60% = ¬ D sai
+ Cã thÓ ¸p dông nhiÒu ph­¬ng ph¸p kh¸c nhau nh­ bµi nµy ngoµi ph­¬ng ph¸p ®­êng
chÐo ta cã thÓ gäi x, y lµ sè mol cña CaCO
3
vµ BaCO
3
råi gi¶i th«ng th­êng nh­ng nay
kh«ng sö dông n÷a v× kh«ng phï hîp víi thêi gian khi tr¾c nhiÖm nªn ¸p dông ph­¬ng
ph¸p t¨ng gi¶m khèi l­îng riªng, b¶o toµn khèi l­îng…
D¹ng 4: Bµi to¸n hçn hîp hai ®ång vÞ
Bµi 13: Br«m cã hai ®ång vÞ bÒn
79
35
Br vµ
81
35
Br . BiÕt nguyªn tö khÝ trung b×nh cña
nguyªn tö Br«m lµ 79,319. Thµnh phÇn % sè nguyªn tö cña
79
35
Br lµ:
A: 84,05% B: 15,95% C: 49,375% D: 50,625%
Bµi gi¶i
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
...... M
1
= 81
=79,319
79,319-79 = 0,319
81-79,319 = 1,681
...... M
2
= 79
M
81
35
Br
79
35
Br
81
79 3
35
79
35
% Br 0,319 1, 681
% Br .100% 84, 05%
1, 681 0,319 1, 681 % Br
= ¬ = =
+
¬ A ®óng
Chó ý: + NÕu
79
35
0,319
% Br .100% 15,95%
0,319 1, 681
= =
+
¬ B sai
+ NÕu
79
35
79
% Br .100% 49,375%
79 81
= =
+
¬ C sai
+ NÕu
81
35
87
% Br .100% 50, 625%
79 81
= =
+
¬ D sai
D¹ng 5: Bµi to¸n trén 2 quÆng cïng mét kim lo¹i:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 14: X lµ quÆng hematit chøa 6% Fe
2
O
3
, Y lµ quÆng ManhetÝt chøa 69,9% Fe
3
O
4
.
Trén m
1
tÊn quÆng X víi m
2
tÊn quÆng Y thu ®­îc quÆng Z, mµ tõ mét tÊn quÆng X c ã thÓ
®iÒu chÕ ®­îc 0,5 tÊn gang chøa 4% cacbon. TØ lÖ m
1
/m
2

A)5:2 B) 5:6 C) 2:5 D) 2:2.9
Bµi gi¶i:
Sè gam Fe trong 1 tÊn cña mçi quÆng lµ:
+ QuÆng X chøa:
60 112
.1000. 420(kg)
100 160
=
+ QuÆng Y chøa:
69, 6 168
.1000. 504(kg)
100 232
=
+ QuÆng Z chøa:
4
500 1 480(kg)
100
|
÷ =
|
' ¹
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
M
X
=.....420
M
Z
=480
504-480=24
480-420=60
M
Y
=.....504
¬
X
Y
M 24 2
M 60 5
= = ¬ ®¸p ¸n C ®óng
Chó ý: + NÕu
X
Y
M 5
M 2
= ¬ A sai
+ NÕu
X
Y
M 420 5
M 504 6
= = ¬ B sai
+ NÕu
X
Y
M 160
2: 2, 6
M 232
= = ¬ D sai
+ Bµi nµy cã thÓ sö dông nhiÒu ph­¬ng ph¸p song ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo nhanh
vµ ®¬n gi¶n h¬n nhiÒu. Nh­ vËy ta xem quÆng nh­ mét dung dÞch mµ chÊt tan lµ kim lo¹i
®ang xÐt, vµ nång ®é cña chÊt tan chÝnh lµ hµm l­îng % vÒ khèi l­în g cña kim lo¹i trong
quÆng.
D¹ng 6: TÝnh thµnh phÇn hçn hîp muèi trong ph¶n øng gi÷a ®¬n baz¬ vµ axit:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 15: Thªm 250ml dung dÞch NaOH vµo 200ml dung dÞch H
2
SO
4
1,5M. Muèi t¹o
thµnh vµ khèi l­îng t­¬ng øng lµ:
A: Na
2
HPO
4
(28,4g), NaH
2
PO
4
(12g) B:Na
2
HPO
4
(14,2g),Na
3
PO
4
(38,2g)
C: Na
2
HPO
4
(28,4g), Na
3
PO
4
(16,4g) D:NaH
2
PO
4
(24g),Na
2
HPO
4
(14,2g)
Bµi gi¶i:
n
NaOH
= 0,5 mol
3 4
H PO
n 0,3mol =
¬
3 4
NaOH
H PO
n 5
1 2
n 3
< = < ¬ t¹o 2 muèi NaH
2
PO
4
, Na
2
HPO
4
¸p dông ph­¬ng ph¸p ®­êng chÐo:
Na
2
HPO
4
(n
1
=2)
NaH
2
PO
4
(n
2
=1)
5
n
3
=
5 2
1
3 3
|
÷ =
|
' ¹
5 1
2
3 3
|
÷ =
|
' ¹
¬
2 4
2 4 2 4
2 4
Na HPO
Na HPO NaH PO
NaH PO
n
2 1 2
: n 2n
n 3 3 1
= = ¬ =
mµ:
2 4 2 4 3 4
Na HPO NaH PO H PO
n n n 0,3mol + = =
2 4
2 4
Na HPO
NaH PO
n 0, 2mol
n 0,1mol
=
¹
¹
´
=
¹
¹
¬
2 4
2 4
Na HPO
NaH PO
M 0, 2. 142 28, 4(g)
M 0,1.120 12, 0(g)
= =
= =
¬ A ®óng
Chuyên đề giả i bài tậ p vế CO
2
, SO
2
Tác dụ ng vớ i dung dịch bazo
I. Néi dung ph­¬ng ph¸p:
1. Khi cho oxit axit (SO
2
, CO
2
) t¸c dông víi dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH):
Ph­¬ng tr×nh ph¶n øng cã thÓ xÉy ra:
- -
2 3
CO + OH HCO ÷ (1)
- 2-
2 3 2
CO + 2OH CO H O ÷ + (2)
hoÆc
- -
2 3
SO + OH HSO ÷ (3)
- 2-
2 3 2
SO + 2OH SO H O ÷ + (4)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Tr­êng hîp 1: NÕu biÕt sè mol oxit axit (CO
2
, SO
2
) vµ sè mol dung dÞch kiÒm (NaOH,
KOH)
Ta ®Æt tØ sè:
2 2
CO SO
OH OH
n n
X. X
n n
÷ ÷
|
= = |
|
' ¹
+ NÕu X s 1 th× xÉy ra (1)
+ NÕu X > 2 th× xÉy ra (2)
+ NÕu 1 < X < 2 th× xÉy ra ®ång thêi (1) vµ (2)
Tr­êng hîp 2: NÕu gi¶ thiÕt bµi to¸n cho biÕt sè mol oxit axit (CO
2
, SO
2
) hoÆc sè mol
cña dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH) vµ biÕt khèi l­îng muèi t¹o thµnh th× ta ph¶i biÖn luËn
nh­ sau.
Gi¶ sö muèi t¹o thµnh lµ muèi axit hoÆc muèi trung hoµ. NÕu hai gi¶ thiÕt ® ã kh«ng
tho¶ m·n th× kÕt luËn cã hai muèi t¹o thµnh (cã nghÜa lµ xÉy ra (1) vµ (2).
2. Khi cho oxit axit (SO
2
, CO
2
) t¸c dông víi dung dÞch kiÒm (Ca(OH)
2
, Ba(OH)
2
:
CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ CaCO
3
| + H
2
O (5)
2CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ Ca(HCO
3
)
2
(6)
hoÆc CO
2
+ Ba(OH)
2
÷ BaCO
3
| + H
2
O (7)
2CO
2
+ Ba(OH)
2
÷ Ba(HCO
3
)
2
(8)
- NÕu cho biÕt sè mol baz¬ (Ca(OH)
2
, Ba(OH)
2
) vµ sè mol kÕt tña (CaCO
3
, BaCO
3
)
th× ta so s¸nh n
baz¬
vµ n
kÕt tña
.
+ NÕu n
baz¬
= n
kÕt tña
th× chØ xÉy ra ph¶n øng (5) hoÆc (7) tõ ®ã ta tÝnh ®­î c sè
mol oxit axit (CO
2
,SO
2
).
+ NÕu n
baz¬
= n
kÕt tña
th× cã hai tr­êng hîp:
TH1: ChØ xÉy ra ph¶n øng (5), (7) th× baz¬ d­ ¬ sè mol oxit axit (CO
2
, SO
2
) tÝnh
theo sè mol kÕt tña (CaCO
3 ,
BaCO
3
).
TH2: XÉy ra 2 ph¶n øng (5, 6) hoÆc (7, 8) t¹o hai muèi ax it vµ muèi trung hoµ ta
®Æt hai Èn x, y lµ sè mol 2 muèi, tõ ®ã dùa vµo sè mol baz¬ vµ sè mol kÕt tña ®Ó t×m ®­îc
tæng sè mol oxit axit (SO
2
, CO
2
).
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
3. Cho oxit axit (SO
2
, CO
2
) t¸c dông ®ång thêi dung dÞch kiÒm (NaOH, KOH) vµ
baz¬ (Ca(OH)
2
, Ba(OH)
2
).
- X¸c ®Þnh sè mol oxit axit (SO
2
, CO
2
) vµ sè mol OH
-
- So s¸nh sè mol oxit axit (SO
2
, CO
2
) vµ sè mol OH
-
®Ó biÕt muèi t¹o ra muèi g×?
2
2 3 2
CO 2OH CO H O
÷ ÷
+ ÷ +
2 3
CO OH HCO
÷ ÷
+ ÷
- So s¸nh sè mol
2
3
CO
÷
víi sè mol ion Ca
2+
hoÆc Ba
2+
®Ó biÕt khèi l­îng kÕt tña tÝnh
theo chÊt nµo.
III. Bµi tËp ¸p dông:
Bµi 1: (TN - 2007). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ SO
2
(ë ®ktc) vµo dung dÞch chøa 16 gam
NaOH thu ®­îc dung dÞch X. Khèi l­îng muèi tan thu ®­îc trong dung dÞch X lµ:
A: 18,9 B: 25,2 C: 23,0 D: 20,8
Bµi gi¶i:
2
SO NaOH
4, 48 16
n 0, 2mol; n 0, 4mol
22, 4 40
= = = =
2
NaOH
SO
n
0, 4
2
2
n 0, 2 1
= = = ¬ t¹o muèi Na
2
SO
3
SO
2
+ 2NaOH ÷ Na
2
SO
3
+ H
2
O
0,2 0,4 0,2mol
m ¬
2 3 2 2 3
Na SO SO Na SO
n = n = 0,2mol = 0,2.126 = 25,2(g) ¬ B ®óng
Bµi 2: (§H - KA - 2007). HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt khÝ CO
2
(®ktc) vµo 2,5 lÝt dung dÞch
Ba(OH)
2
nång ®é a mol/l thu ®­îc 15,76 gam kÕt tña gi¸ trÞ cña a lµ:
A: 0,032 B: 0,06 C: 0,04 D: 0,048
Bµi gi¶i:
2 3
CO BaCO
2, 688 15, 76
n 0,12(mol); n 0, 08(mol)
22, 4 197
= = = =
Sè mol CO
2
kh¸c sè mol BaCO
3
nªn t¹o hai muèi:
CO
2
+ Ba(OH)
2
÷ BaCO
3
| + H
2
O (1)
0,08 ÷ 0,08 ÷ 0,08 mol
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2CO
2
+ Ba(OH)
2
÷ Ba(HCO
3
)
2
(2)
0,04 ÷ 0,02
¬ tõ (1) vµ (2) ¬
2
Ba(OH)
n 0, 08 0, 02 0,1mol = + =
¬
M 2
0,1
a C Ba(OH) 0, 04M
2,5
= = = ¬ C ®óng
Chó ý: + NÕu
2
Ba(OH)
0, 08
n 0, 08mol a 0, 032M
2,5
= ¬ = = ¬ A sai
+ NÕu
2 2
Ba(OH) CO
0,12
n n 0,12mol a 0, 048M
2,5
= = ¬ = = ¬ D sai
+ NÕu
2
Ba(OH)
0,15
n 0,15mol a 0, 06M
2,5
= ¬ = = ¬ B sai
Bµi 3: (§H - KA - 2008). Cho V lÝt dung dÞch NaOH 2M vµo dung dÞch chøa 0,1mol
Al
2
(SO
4
)
3
vµ 0,1 mol H
2
SO
4
®Õn khi ph¶n øng hoµn toµn thu ®­îc 7,8 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ
lín nhÊt cña V ®Ó thu ®­îc khèi l­îng kÕt tña trªn lµ:
A: 0,05 B: 0,25 C: 0,35 D: 0,45
Bµi gi¶i:
3
2 4 2 4 3
H SO Al (SO )
H Al
n 2.n 2.0,1 0.2mol; n 2.n 0, 2mol
+ +
= = = = =
Thø tù c¸c ph­¬ng tr×nh x¶y ra:
3
Al(OH)
7,8
n 0,1mol
78
= =
H
+
+ OH
-
÷ H
2
O (1)
0,2 0,2mol
Al
3+
+ 3OH
-
÷ Al(OH)
3
| (2)
0,2 0,6mol
- -
3 2 2
Al(OH) + OH AlO 2H O
0,1 0,1mol
¬ +
(3)
Tõ (1), (2), (3):
OH
n 0, 2 0, 6 0,1 0,9mol
÷
= + + =
¬
NaOH
0, 9
n 0, 45
2
= = lÝt ¬ D ®óng
Chó ý: + NÕu
OH
0,1
n 0,1mol V 0, 05
2
÷
= ¬ = = lÝt ¬ A sai
+ NÕu
OH
0, 5
n 0, 5mol V 0, 25
2
÷
= ¬ = = lÝt ¬B sai
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
+ NÕu
OH
0, 7
n 0, 7mol V 0, 35
2
÷
= ¬ = = lÝt ¬ C sai
Bµi 4: (§H - KA - 2008). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO
2
(ë ®ktc) vµo 500ml dung
dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)
2
0,2M, sinh ra m gan kÕt tña. Gi¸ trÞ cña m
gam lµ:
A: 11,82 B: 9,85 C: 17,73 D: 19,70
Bµi gi¶i:
2 2
CO NaOH Ba(OH)
n 0, 2mol; n 0, 05mol; n 0,1mol = = =
2
CO
OH
OH
n
0, 2
n 0, 05 2.0,1 0, 25mol; 0,8
n 0, 25
÷
÷
= + = = = ¬ t¹o hai muèi
2 3
CO OH HCO
x x x
÷ ÷
+ ÷
(1)
2
2 3 2
CO 2OH CO H O
y 2y y
÷ ÷
+ ÷ +
(2)
Tõ (1) vµ (2) ¬
x y 0, 2 x 0,15mol
x 2y 0, 25 y 0, 05mol
+ = =
¹ ¹
¬
´ ´
+ = =
¹ ¹
¬
3
2 2
3 3
BaCO
Ba CO BaCO
0, 05 0, 05 0, 05mol m 0, 05 197 9,85gam
+ ÷
+ ÷ |
¬ = × =
¬ B ®óng
Chó ý: + NÕu
2
3
BaCO
Ba
n 0,1 m 0,1 197 19, 7(g)
+
= ¬ = × = ¬ D sai
+ NÕu
3 3
BaCO BaCO
n 0, 06mol m 0, 06 197 11,82(g) = ¬ = × = ¬ A sai
+ NÕu
3 3
BaCO BaCO
n 0, 09mol m 0, 09 197 17, 33(g) = ¬ = × = ¬ C sai
Bµi 5: Sôc V lÝt khi CO
2
ë (®ktc) vµo 150 ml dung dÞch Ba(OH)
2
1M, sau ph¶n øng thu
®­îc 19,7 gam kÕt tña, gi¸ trÞ V lÝt lµ:
A: 1,12 hoÆc 2,24 B: 1,12 hoÆc 3,36 C: 2,24 hoÆc 4,48 D: 6,72 vµ 13,44
Bµi gi¶i:
3 2
BaCO Ba(OH)
n 0,1mol; n 0,15mol = = , so s¸nh thÊy
3 2
BaCO Ba(OH)
n n =
nªn cã hai tr­êng hîp vµ ph­¬ng tr×nh ph¶n øng cã thÓ xÉy ra:
CO
2
+ Ba(OH)
2
÷ BaCO
3
+ H
2
O (1)
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
2CO
2
+ Ba(OH)
2
÷ Ba(HCO
3
)
2
(2)
+ TH1: XÉy ra ph¶n øng (1) t¹o muèi kÕt tña BaCO
3
cßn Ba(OH)
2
d­, lóc ®ã
2 3 2
CO BaCO CO
n n 0,1mol V 0,1.22, 4 2, 24 = = ¬ = = lÝt.
+ TH2: XÉy ra (1) vµ (2)
Theo (1):
2 2 3
CO Ba(OH) BaCO
n n n 0,1mol = ÷ =
(p­) (p­)
Theo (2):
2 2
Ba(OH) CO
n 0,15 0,1 0, 05mol n 2.0, 05 0,1mol = ÷ = ¬ = =
Tõ (1) vµ (2) ¬
2
CO
n 0,1 0,1 0, 2mol = + =
2
CO
V 0, 2.22, 4 4, 48 ¬ = = lÝt ¬ C ®óng
Bµi 6: HÊp thô hoµn toµn V lÝt khÝ CO
2
(®ktc) vµo 1 lÝt dung dÞch Ca(OH)
2
0,02M th×
®­îc 1 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V ml lµ:
A: 224 hoÆc 448 B: 448 hoÆc 672 C: 448 hoÆc 1,792 D: 224 hoÆc 672
Bµi gi¶i:
2 3
Ca(OH) CaCO
n 0, 02mol; n 0, 01mol = = , Do
2 3
Ca(OH) CaCO
n n > cã 2 tr­êng hîp:
+ TH1: ChØ xÉy ra 1 ph¶n øng do
2 2
CO Ca(OH)
n n s
CO
2
+ Ca(OH)
2
÷ CaCO
3
| + H
2
O (*)
2 2 3
CO Ca(OH) CaCO
n n n 0, 01mol = = =
(p­)
2
CO
V 0, 01.22, 4 0, 224lit 224ml ¬ = = =
+ TH2:
2 2
Ca(OH) CO Ca(OH)
n n 2n < <
Ph¶n øng xÉy ra:
2 2 3 2
CO Ca(OH) CaCO H O
0, 02 0, 02 0, 02
+ ÷ | +
(1)
2 3 2 3 2
CO CaCO H O Ca(HCO )
0, 01 0, 01
+ + ÷
(2)
Tõ (1) vµ (2) ¬
2
CO
n 0, 02 0, 01 0, 03mol = + =
¬
2
CO
V 0, 03.22, 4 0, 672lit 672ml = = = ¬ D ®óng
Bµi 7: Cho 0,112 lÝt khÝ CO
2
(ë ®ktc) hÊp thô hoµn toµn bëi 0,4 lÝt dung dÞch n­íc v«i
trong thu ®­îc 0,1 gam kÕt tña. Nång ®é mol/lÝt cña dung dÞch n­íc v«i trong lµ:
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
A: 0,005M B: 0,0075M C: 0,0125M D: 0,01M
Bµi gi¶i:
2 3
CO CaCO
0,112 0,1
n 0, 005mol; n 0, 001mol
22, 4 100
= = = =
Theo ph¶n øng:
2 2
3 3
Ca CO CaCO
0, 001 0, 001 0, 001mol
+ ÷
+ | 
Nh­ vËy chØ cã 0,001 mol CO
2
bÞ kÕt tña ë d¹ng CaCO
3
trong ®ã 0,001mol Ca
2+
cßn l¹i lµ: 0,005 - 0,001 = 0,004 mol CO
2
ph¶i bÞ hÊp thô ë d¹ng muèi tan Ca(HCO
3
)
2
. Ta
cã: 2mol CO
2
bÞ gi÷ trong 1mol Ca(HCO
3
)
2
.
0,004 mol CO
2
bÞ gi÷ trong
3 2
0, 004
0, 002molCa(HCO )
2
=
¬
2
Ca
n 0, 002mol
+
= ¬ tæng sè mol Ca
2+
lµ: 0,001 + 0,002 = 0,003 mol Ca
2+
¬
| ¦
2
2
0, 003
Ca Ca(OH) 0, 0075M
0, 4
+
] = = =
]
¬ B ®óng
Bµi 8: HÊp thô hoµn toµn V lÝt CO
2
(®ktc) vµo dung dÞch Ca(OH)
2
thu ®­îc 10 gam kÕt
tña. Lo¹i bá kÕt tña råi nung nãng phÇn dung dÞch cßn l¹i thu ®­îc 5 gam kÕt tña n÷a. Gi¸
trÞ V lÝt lµ:
A: 4,48 B: 2,24 C: 1,12 D: 3,36
Bµi gi¶i:
Tõ gi¶ thiÕt cña bµi to¸n chøng tá t¹o ra hai muèi: CaCO
3
vµ Ca(HCO
3
)
2
2 2 3 2
2 2 3 2
CO Ca(OH) CaCO H O (1)
x x x
2CO Ca(OH) Ca(HCO ) (2)
2y y y
+ ÷ +
+ ÷
x 0,1mol
y 0, 05mol
=
¹
¬
´
=
¹
¬
2
CO
n x 2y 0,1 0, 05.2 0, 2(mol) = + = + =
2
CO
V 0, 2.22, 4 4, 48 ¬ = = lÝt ¬ A ®óng
Chó ý: + NÕu
2 2
CO CO
n 0,1 V 2, 24 = ÷ = lÝt ¬ B sai
+ NÕu
2 2
CO CO
n 0, 05 v 1,12 = ÷ = lÝt ¬ C sai
+ NÕu
2 2
CO CO
n 0,1 0, 05 0,15mol V 3, 36 = + = ÷ = lÝt ¬ D sai
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791
Bµi 9: §èt ch¸y hoµn toµn 1,6 gam l­u huúnh råi cho s¶n phÈm ch¸y hÊp thô hoµn toµn
vµo 200 ml dung dÞch Ba(OH)
2
0,5M. Khèi l­îng gam kÕt tña thu ®­îc lµ:
A: 21,70 B: 43,40 C: 10,85 D: 32,55
Bµi gi¶i:
S + O
2
÷ SO
2
2
SO S
1, 6
n n 0, 05mol
32
= = =
2
Ba(OH)
n 0, 5.0, 2 0,1mol = = lín h¬n
2
SO
n ¬ t¹o BaSO
3
vµ Ba(OH)
2
cßn d­:
SO
2
+ Ba(OH)
2
÷ BaSO
3
+ H
2
O
0,05 0,05 0,05mol
¬
3
BaSO
m 0, 05.217 10,85gam = = ¬ C ®óng
Bµi 10: HÊp thô hoµn toµn 2,24 lÝt khÝ CO
2
(®ktc) vµo 400 ml dung dÞch X gåm NaOH
1M vµ Ca(OH)
2
0,01M thu ®­îc m gam kÕt tña. Gi¸ trÞ m gam lµ:
A: 0,4 B: 10 C: 40 D: 40,8
Bµi gi¶i:
2 2
CO NaOH Ca(OH)
2, 24
n 0,1mol; n 0, 4mol; n 0, 4.0, 01 0, 004mol
22, 4
= = = = =
2
OH Ca
n 0, 4 2.0, 004 0, 408mol; n 0, 004mol
÷ +
= + = =
TØ lÖ:
2
NaOH CO
0, 408
n : n 4, 08
0,1
= = ¬ CO
2
ph¶n øng hªt
2 2 2
2 3
3
3
2
2 3 2
2 2
3 3
CO CaCO
CO Ca Ca
CaCO
CO 2OH CO H O
0,1 0, 2mol 0,1mol
CO Ca CaCO
n n 0,1 n 0, 004 n n 0, 004mol
m 0, 004.100 0, 4gam
÷ + +
÷ ÷
÷ +
+ ÷ +
+ ÷ |
= = > = ¬ = =
¬ = =
¬ A ®óng
Welcome to http://www.trithucbonphuong.com
Design and coppyright by Master NGUYEN AI NHAN Tel 0989848791

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->