P. 1
HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG ĐẤT

HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG ĐẤT

|Views: 3,288|Likes:
Được xuất bản bởiBùi Hải An
Hướng dẫn đánh giá chất lượng đất của USDA
Hướng dẫn đánh giá chất lượng đất của USDA

More info:

Published by: Bùi Hải An on Dec 05, 2009
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/26/2014

pdf

text

original

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ

Trung tâm bảo tồn tài nguyên thiên nhiên
Viện Chất lượng ất
H!"́N# $%&N '(́NH #)(́
CH%́T *!"̣N# '%́T +H,̣C
V,̣ CH- *%̣+ K.́ H-(̣CH
B(̉- T/̀N
0,1$(2
Tháng 1 – 2001
+H%̀ N 3
KH(́) 4,(́T V.̀ CH%́ T *!"̣N# '%́T
CH%́T *!"̣N# '%́T *(̀ #)̀5
Chất lượng đất là khả năng thực hiện chức năng của từng loại đất riêng
biệt trong các giới hạn của hệ sinh thái nhân tạo hoặc tự nhiên để:
- Duy trì năng suất của cây trồng và vật nuôi
- Duy trì hoặc cải thiện chất lượng không khí và nước
- !ô" trợ sức khỏ# và nơi sống của con người$
Các chức năng của đất:
- Duy trì năng suất sự đa %ạng và hoạt động sinh học
- &iều hòa và 'hân bổ %òng nước và chất hòa tan
- (ọc là) chất đệ) giả) lượng cố định và giả) độc tính của các
vật liệu hư"u cơ và vô cơ bao gồ) cả các 'hế 'hẩ) của đô thị hoặc công nghiệ'
và các chất lắng đọng từ khí *uyển
- +ích trư" và ,oay vòng %ươ"ng chất và các nguyên tố khác trong
'hạ) vi sinh *uyển +rái &ất
- !ô" trợ các cấu trúc kinh tế - ,a" hội và bảo vệ các %i vật *uý cổ đại
có liên *uan đến nơi cư trú của con người$
(Theo Seyboll et al, 1998).
.ác khả năng thực hiện các chức năng của đất biến đổi )ột cách tự nhiên/
%o đó chất lượng đất được đánh giá tùy th#o từng loại đất$ .hất lượng đất được
chia là) hai 'hần riêng r#" nhưng có *uan hệ chặt ch#" với nhau: chất lượng tự
nhiên và chất lượng động$
.ác đặc điể) như: thành 'hần cơ giớ i khoáng vật học$$$ là các tính chất
nội sinh của đất được *uyết định bởi các yếu tố hình thành đất - khí hậu địa
hình thực vật đá )#̣ và thời gian$ 0ói chung các tính chất này *uyết định chất
2
lượng tự nhiên của đất$ .húng giú' so sánh )ột loại đất này vớ i loại đất khác và
đánh giá đất cho các )ục đích sử %ụng riêng$ 1í %ụ nếu các tính chất khác là
như nhau thì đất thịt có khả năng giư" nước tốt hơn đất cát/ %o đó đất thịt có
chất lượng tự nhiên tốt hơn đất cát$ .hất lượng đất về tổng *uát thường được
,#) như khả năng của đất$ .ác )ô tả th#o đơn vị trên bản đồ của các báo cáo
điều tra %ựa trên sự khác nhau giư"a các đặc tính tự nhiên của đất$
2ần đây chất lượng đất thường được ,#) như chất lượng động của đất
được định nghi"a như sự thay đổi tự nhiên các tính chất đất %o các hoạt động của
con người$ 3ột số hoạt động như %ùng cây ch# 'hủ là) tăng vật chất hư"u cơ
và có tác động tích cực đến chất lượng đất$ .ác hoạt động khác như cày bừa khi
đất ướt tác động bất lợi đến chất lượng đất %o nó là) tăng độ chặt đất$
Do đó đánh giá chất lượng đất thường là đánh giá các tác động của các
hoạt động của con người đến 4sức khỏ#5 đất$ +ài liệu này cung cấ' các thông tin
để tiến hành đánh giá các loại đất điển hình bao gồ):
- 6o sá nh ả nh hưở ng củ a cá c hệ thố ng *uả n lý đấ t khâc nhau đế n chấ t
lượ ng đấ t củ a 7 8hay nhiề u hơn9 cá nh đồ ng có cù ng đơn vị bả n đồ đấ t 8loạ i đấ t9$
- :ác định các ,u hướng biến động th#o thời gian trên ; hay nhiều
cánh đồng để nhận %ạng các ảnh hưởng của hoạt động của con người đến chất
lượng đất và các nguồn gốc của các vấn đề của đất$
- Dự đoán các khu vực có vấn đề$
.ác thủ tục đánh giá đất được đưa ra trong tài liệu này không thể sử %ụng
để so sánh chất lượng giư"a các đơn vị bản đồ đất khác nhau$
3
Box 1.
Chất lượng đất là gì và tại ao nó !uan t"ọng#
- chất lượng đất thường được ,#) như chất lượng động của
đất được định nghi"a như sự thay đổi tự nhiên các tính chất
đất %o các hoạt động của con người$
- &ịnh giá chất lượng đất là công cụ để đánh giá các thay đổi
gây ra %o con người và để liên kết đến các nguồn lực còn tồn
tại có liên *uan đến tác động )ôi trường từ các hoạt động
trên đất của con người$
6́ N#H)&( C,̉( CH%́T *!"̣N# '%́T
*ị7h 8ử
Cá7 ứng 9ụ ng :à lợi í7h a 9ạng
Tiếp 7ận tí7h hợp
Chấp nhận :à thú7 ẩy họ7 tập thân thiện
C(́ C KH(́ ) N).̣ ; CH)́ NH T<-N# '(́ NH #)(́ CH%́ T *!"̣ N# '%́ T
Cá7 7hỉ thị 7hất lượng ất
1iệc đánh giá chất lượng đất được hướng %â"n bởi các chỉ thị đánh giá$
.ác chỉ thị có thể là các tính chất vật lý hóa học sinh học các *uá trình hoặc
các đặc điể) của đất$
.ác chỉ thị chất lượng đất được lựa chọn %o chúng có *uan hệ vớ i các đặc
tính và chất lượng của đất$ 1í %ụ chất hư"u cơ trong đất là )ột chỉ thị được sử
%ụng 'hổ biến %o nó có thể cung cấ' thông tin về 'hổ rộng các tính chất đất như
4
Box 2.
Các chỉ thị ti$̣n %ụ ng#
- Dê" đo lường
- Dê" đo lường các thay đổi trong các chức năng của đất
- &ánh giá được với lượng )â"u hợ' lý th#o thời gian
- Dê" tiế' cận với số đông người sử %ụng và á' %ụng được trong
các điều kiện đồng ruộng
- nhạy cả) với các thay đổi của thời tiết và hoạt động con người
- &ại %iện cho các đặc điể) lý hóa sinh học đất
- &ánh giá được bằng các 'hương 'há' định tính và định lượng$
%inh %ươ"ng đất cấu trúc đất độ bền của đất và khả năng giư" %ươ"ng chất của đất$
+ương tự như vậy các chỉ thị về cây như độ ăn sâu của rê" có thể cung cấ' các
thông tin về %ung trọng hoặc độ chặt của đất$
.ác chỉ thị có thể được đánh giá bởi các ky" thuật định tính hoặc<và định
lượng$ &ánh giá định tính là ,ác định bản chất của chỉ thị$ &ánh giá định lượng
là các số liệu chính ,ác của chỉ thị đó$ 1í %ụ vớ i ,ói )òn đánh giá định tính là
*uan sát các %òng chảy hoặc ra"nh nhỏ trên đồng chúng chỉ ra sự tồn tại của ,ói
)òn$ &ánh giá định lượng tức là đo lường lượng ,ó i )òn trên cánh đồng đó$
3ột ví %ụ khác đánh giá định tính khả năng thấ) *ua là *uan sát %òng nước
thừa chảy khỏi cánh đồng$ &ánh giá định lượng là đo lường tỷ lệ thấ) *ua đó$
&ánh giá định tính có nhân tố chủ *uan trong đó %o đó 'hải %o cùng )ột
người tiến hành trong các khoảng thời gian khác nhau để hạn chế đến )ức thấ'
nhất sự %ao động trong kết *uả$
.ác chỉ thị được đo th#o các 'hương 'há' định lượng 'hải chính ,ác và
cho kết *uả là như"ng giá trị bằng số$ Do đó như"ng người khác nhau thực hiện
cùng th#o )ột hướng %â"n có thể cho các kết *uả tương tự$
&ánh giá định tính thông thường được tiến hành đơn giản và nhanh
chóng và người thực hiện có thể là) )à không cần trợ giú'$ 0ếu cần có công
cụ hô" trợ thì chúng thường là đơn giản và %ê" sử %ụng$ +uy nhiên vì bản chất chủ
*uan của 'hương 'há' này các kết *uả không thể %ùng để so sánh với bất kỳ
)ột cấ' độ 4)ục tiêu5 nào của các tính chất đất cu"ng như không thể %ùng để so
sánh giư"a như"ng người sử %ụng khác nhau và giư"a các nông trại khác nhau$
3ặc %ù )ất nhiều thời gian hơn và đôi khi 'hức tạ' hơn các đánh giá
định lượng 'hù hợ' hơn khi nhiều người khác nhau cùng thực hiện đánh giá
th#o thời gian hoặc khi cần có sự so sánh giư"a các loại đất với các cấ' )ục tiêu
%ựa trên điều tra đất hoặc các %ư" liệu khác$
Tối thiểu hóa bộ 9ư& liệu :à 7hỉ thị
=ộ %ư" liệu tố i thiểu là bộ các tính chất đất hoặc chỉ thị nhỏ nhất cần để đo
lường hoặc đặc tính hóa chất lượng đất$ .ác tính chất cơ bản của đất được ,ác
định là các tính chất nhạy cả) với sự thay đổi các chức năng của đất và chúng
tạo thành bộ %ư" liệu tối thiểu$
5
3ột bộ %ư" liệu tối thiểu không thường bao gồ) tất cả các tính chất có
liên *uan của )ột vùng hoặc )ột hệ nông trại$ 3ô"i bộ %ư" liệu được thay đổ i cho
)ô"i vùng hoặc đơn vị bản đồ đất và chỉ gồ) các tính chất có liên *uan đến loại
đất hệ nông trại và loại sử %ụng đất của vùng được đánh giá$ =iên soạn bộ %ư"
liệu tối thiểu giú' ,ác định các chỉ thị địa 'hương và đánh giá )ố i liên hệ giư"a
các chỉ thị được chọn với các tính chất của đất và cây của khu vực$
Bảng 1. Ví dụ vê b!̣ d"# liệu va chỉ thị t!́i thiểu cho ch$́t l"%̣ng &$́ t
Chỉ thị &uan h$̣ với ức 'hỏ( đất
.hất hư"u cơ trong đất
8>39
&ộ 'hì cấu trúc độ bền vư"ng khả năng giư" %ươ"ng
chất ,ó i )òn và sức chứa nước hiệu %ụng của đất$
1ật lý
.ấu trúc đất
&ộ thấ) và %ung trọng
&ộ %à y tầ ng đấ t và rê" cây
?hả năng giư" nướ c
?hả năng giư" và vận chuyển nước và chất %inh
%ươ"ng nơi cư trú của vi sinh vật và ,ói )òn đất$
.huyể n độ ng củ a nướ c độ ,ố ' và khả năng hoạ t độ ng$
@ớ c tí nh năng suấ t tiề ) năng độ chặ t và tầ ng đế cà y$
+rư" và cấ ' nướ c$
!óa học
'!
A. 8&ộ %â"n điện9
0 B ? chiết được
+ính linh động của %ươ"ng chất và sinh học$
6ự sinh trưởng của cây trồng hoạt động của vi sinh
vật và khả năng chịu )uối$
?hả năng )ất 0 và B và các chất %ê" tiêu với cây$
6inh học
6inh khối . và 0 trong
vi sinh vật
0 vô cơ hóa tiề) tàng
+rao đổi khí của đất
+iề) năng ,úc tác sinh học và chứa . và 0$
0ăng suất của đất và tiề) năng cung cấ' 0$
&o lường hoạt động của vi sinh$
(Theo 'o(an et al, 199)* +a(,on - .ie(ce, 199/* va Seybold et al, 1990)
6
+H%̀N ))
TH, TH%̣+ V(̀ +H%N T)́CH TH/N# T)N +H,̣C V,̣
'(́NH #)(́ CH%́T *!"̣N# '%́ T
Chín )ước t"ong '$́ hoạch
3= >(́C ')̣NH C(́C V%́N '.̀ V(̀ C" H/̣)
(iên hệ vớ i các nhà sản ,uất$ :ác định các vấn đề chung về nguồn tài
nguyên các cơ hội các *uan tâ) và thu thậ' thông tin về )ục tiêu chung của
nhà sản ,uất$ (ợi %ụng thuận lợi từ các kế hoạch %ài hạn của khu vực để nắ) bắt
các )ối *uan tâ) của địa 'hương và tiế' cận thông tin của địa 'hương như các
bản đồ đất và các nguồn tài nguyên khác có liên *uan đến các )ục tiêu và các
vấn đề của nhà sản ,uất$
?= >(́C ')̣NH ;,̣C T).,
0hìn chung )ục tiêu của các nhà sản ,uất rơi vào các li"nh vực sau:
- .ải thiện chất lượng đất
- Duy trì chất lượng đất
- 0gừng hoặc đảo hướng thoái hóa đất
- 2iải *uyết các vùng có vấn đề$
@= K).̉ ; K. C(́ C N#,/̀ N *!̣ C A '(́ NH #)(́ CH%́ T *!"̣ N# '%́ T
*.1. Thu thậ + th,ng tin cơ ở
+ớ i cá c nông trạ i và 'hỏ ng vấ n cá c nhà sả n ,uấ t về hiệ n trạ ng và *uá khứ
sử %ụ ng đấ t tạ i nông trạ i đó $ 0hư" ng thông tin nà y s#" giú ' tí ch hợ ' cá c tá c độ ng
củ a yế u tố nộ i sinh củ a đấ t vớ i cá c hoạ t độ ng sử %ụ ng đấ t trong *uá khứ hiệ n tạ i
7
và tương lai$ 6ử %ụ ng 6ổ thự c đị a đá nh giá chấ t lượ ng đấ t hoặ c cá c Cil# để lưu
thông tin$
1.1.1. 2iai &oạ n 13 4á nh giá &ị a &iể 5
+hu thậ ' cá c thông tin về cá c tí nh chấ t tự nhiên củ a đấ t ở đị a điể ) đó như
lượ ng )ưa và đơn vị bả n đồ đấ t 8loạ i đấ t9$
1.1.6. 2iai &oạ n 63 Thả o lu$̣ n vê biệ n 7há 7 8uả n lý &$́ t hiệ n tạ i va t"%ng lai
=ướ c nà y nhằ ) ,á c đị nh liệ u cá c hoạ t độ ng kế hoạ ch củ a nông %ân có 'hù
hợ ' vớ i )ụ c đí ch cả i thiệ n và %uy trì chấ t lượ ng đấ t hay không$ 1í %ụ nế u )ộ t nhà
sả n ,uấ t có ý đị nh chuyể n đổ i đồ ng cỏ lâu nă) sang )ộ t hệ thố ng canh tá c khá c thì
khi %ự bá o ả nh hưở ng đế n chấ t lượ ng đấ t cầ n lưu ý đế n thay đổ i nà y$
1.1.1. 2iai &oạ n 13 +ị ch ,"̉ ,"̉ dụ ng &$́ t
+ì ) hiể u về lị ch sử sử %ụ ng đấ t giú ' thiế t lậ ' loạ i hì nh sử %ụ ng đấ t đa" và
đang tồ n tạ i và liệ u loạ i hì nh sử %ụ ng đấ t hiệ n tạ i có ả nh hưở ng đế n thoá i hó a đấ t
hay không$ 1í %ụ trồ ng liên tụ c ngu" cố c trên hướ ng ,ó i )ò n củ a đồ i thì vù ng đó
có chấ t lượ ng đấ t rấ t thấ '$ 0ế u trồ ng luân canh vớ i cỏ hoặ c trồ ng ,#n vớ i cây ch#
'hủ và o )ù a đông s#" giú ' cả i thiệ n chấ t lượ ng đấ t$
+hu thậ ' thông tin về nhiề u khí a cạ nh củ a hoạ t độ ng sử %ụ ng đấ t như hoạ t
độ ng tướ i tiêu cá c loạ i và tỷ lệ 'hân bó n cá c bổ sung sử %ụ ng 'hân chuồ ng hệ
thố ng canh tá c như hạ n chế hoặ c không là ) đấ t cá c hoạ t độ ng canh tá c như bừ a
nông hay sâu$ 0hì n chung cầ n thu thậ ' thông tin trong khoả ng í t nhấ t là từ D đế n
;E nă) trở lạ i$
1.1./. 2iai &oạ n /3 Ti 5 hiể u vê 9iế n th"́ c củ a nha ,ả n :u$́ t
.á c nhà sả n ,uấ t cung cấ ' thê) bấ t kỳ thông tin và *uan sá t nà o khá c chưa
đượ c đề cậ ' đế n$ +hông thườ ng cá c nhà sả n ,uấ t không lậ ' %anh sá ch thông tin
th#o cù ng )ộ t cá ch vớ i cá c chuyên gia$ Do đó cầ n tiế ' tụ c thả o luậ n để nhà sả n
,uấ t có thể cung cấ ' thông tin có thể rấ t *uan trọ ng cho đá nh giá sau nà y$ 1í %ụ
nông %ân có thể chỉ ra cá c điể ) tru" ng thấ ' trên ruộ ng cá c vù ng có sả n lượ ng thấ '
hoặ c cá c vù ng có lượ ng tí ch )uố i cao$ 0hư" ng thông tin đó giú ' *uyế t đị nh
'hương 'há ' lấ y )â" u hợ ' lý nhấ t$
6ự thả o luậ n nà y cu" ng tạ o cơ hộ i để nhà nông nó i về như" ng vấ n đề khá c )à
họ *uan sá t đượ c trong cá c thờ i điể ) khá c trong nă) như ,ó i )ò n hay cứ ng hó a
đấ t hoặ c cây bị cò i cọ c$ .á c câu hỏ i )ở như 4Fng<bà cò n vấ n đề gì về đấ t đai )à
8
ông<bà cho là có ả nh hưở ng lớ n đế n chấ t lượ ng đấ tG5 hoặ c 4.á c vấ n đề hoặ c )ố i
*uan tâ) khá c )à ông bà thấ y có ả nh hưở ng đế n chấ t lượ ng đấ tG5 s#" thườ ng cung
cấ ' cá c thông tin không thu đượ c trong suố t *uá trì nh từ giai đoạ n ; đế n H$
*.2. Cá c +hương +há + đá nh giá chấ t lượ ng đấ t
1.6.1. .hiế u &á nh giá ch$́ t l"%̣ ng &$́ t
Bhiế u nà y chứ a cá c chỉ thị chấ t lượ ng đấ t %o nông %ân tự chọ n và cá c )ô tả
cơ bả n có liên *uan củ a nông %ân$ +hông thườ ng cá c chỉ thị như là ) đấ t lượ ng
sâu đấ t hoặ c độ thấ ) nướ c có thể đá nh giá )à không cầ n sự hô" trợ củ a cá c thiế t
bị 'hân tí ch hay ky" thuậ t$
+ấ t cả cá c 'hiế u đề u có hệ thố ng cho điể ) thông thườ ng gồ ) cả thang
đá nh giá từ tố t đế n ,ấ u và thang điể ) số từ ; đế n ;E cho )ô" i chỉ thị $ &iể ) số củ a
)ô" i chỉ thị thườ ng không đượ c tổ ng hợ ' hoặ c cộ ng gộ ' và thườ ng có khoả ng
trố ng trong )ô" i trang để ghi cá c kế t *uả cho )ô" i )ả nh ruộ ng$
Bhụ lụ c I cho )â" u cấ u trú c chí nh củ a Bhiế u đá nh giá chấ t lượ ng đấ t bang
3arilan%$ .ó thể tha) khả o )â" u 'hiế u củ a 1iệ n .hấ t lượ ng đấ t tạ i J#bsit#
htt':<<soil$us%a$gov<s*i$
Bhiế u đá nh giá chấ t lượ ng đấ t tí ch hợ ' cá c đặ c điể ) hó a lý sinh th#o cá ch
thứ c %ê" hiể u vớ i nông %ân$ .á c kế t *uả thu đượ c nhanh chó ng và cho 'h#́ ' ngườ i
%ù ng đá nh giá nhanh số lớ n cá nh đồ ng$ !ướ ng %â" n sử %ụ ng có trong )ô" i 'hiế u$
&ể %ù ng 'hiế u nà y cầ n chọ n khu vự c đạ i %iệ n cho cả cá nh đồ ng$ &iể )
chấ t lượ ng cho )ô" i chỉ thị là %o *uyế t đị nh củ a ngườ i đá nh giá $ (ưu như" ng thông
tin nà y vớ i cá c %ư" liệ u *uan trọ ng khá c như hoạ t độ ng *uả n lý đấ t đai tỷ lệ 'hân
bó n *uả n lý sâu bệ nh sử %ụ ng 'hân chuồ ng$$$$ &á nh giá về sự thay đổ i củ a chấ t
lượ ng đấ t tố t nhấ t là sử %ụ ng đá nh giá củ a cù ng )ộ t ngườ i trên cù ng cá nh đồ ng
vớ i cá c điề u kiệ n tương tự 8như thờ i điể ) lấ y )â" u trong nă)9$
Bhiế u đá nh giá chấ t lượ ng đấ t là cá c công cụ hô" trợ %o nông %ân tự thự c
hiệ n và không đượ c sử %ụ ng như )ộ t văn bả n chí nh thứ c 'hụ c vụ cho kế hoạ ch
bả o tồ n$ Bhiế u có thể đượ c sử %ụ ng để hướ ng %â" n ngườ i sả n ,uấ t đá nh giá đấ t và
thông tin thu đượ c có thể đượ c %ù ng để thả o luậ n về chấ t lượ ng đấ t$ 0hà sả n ,uấ t
đượ c khuyế n khí ch tổ ng hợ ' cá c thông tin liên *uan đế n chấ t lượ ng đấ t$ +uy
nhiên kế t *uả đá nh giá đấ t không 'hụ thuộ c và o họ $ .hỉ khi đượ c sự đồ ng ý củ a
9
cá c nhà sả n ,uấ t thông tin tổ ng hợ ' từ cá c 'hiế u đá nh giá )ớ i đượ c %ù ng trong
kế hoạ ch bả o tồ n<
1.6.6. ;$# u 7hiế u &á nh giá ch$́ t l"%̣ ng &$́ t củ a <=>S
3â" u 'hiế u 0K.6 cho )ô" i đị a 'hương cầ n tương thí ch vớ i đị a 'hương đó $
3â" u 'hiế u chuẩ n )ặ c %ù vâ" n có thể %ù ng nhưng nó đa" đượ c đố i chiế u vớ i rấ t
nhiề u khu vự c trong nướ c 3y" và rấ t chung chung$ &ể đị a 'hương hó a )â" u 'hiế u
nà y cầ n chọ n cá c chỉ thị và cá ch )ô tả )ang tí nh đị a 'hương$ 0ó i chung không
sử %ụ ng nhiề u hơn 7E chỉ thị trong )ộ t )â" u 'hiế u$ Dù ng *uá nhiề u câu hỏ i s#" là )
*uá trì nh tiế n hà nh công việ c bị vướ ng$ .ầ n kiể ) tra cẩ n thậ n ,#) cá c thông tin
thu đượ c có liên *uan đế n đị a 'hương hay không và thay đổ i cá c gợ i ý không 'hù
hợ ' vớ i cá c điề u kiệ n đị a 'hương$
1.6.1. B!̣ te,t ch$́ t l"%̣ ng &$́ t
=ộ t#st nà y bao gồ ) cá c công cụ đo lườ ng cá c chỉ thị chấ t lượ ng đấ t tiêu
chuẩ n như độ thoá ng khí củ a đấ t độ thấ ) nướ c %ung trọ ng độ %â" n điệ n '! độ
bề n kế t tậ ' độ vôi hó a và sinh vậ t đấ t 8sâu đấ t9$ =ộ t#st nà y đượ c chỉ nh sử a và
'há t triể n bở i 1iệ n chấ t lượ ng đấ t 0K.6 và cá c nhân viên 0K.6$ 0ó bao gồ ) cả
=ả n hướ ng %â" n sử %ụ ng$
1.6./. .h$n tí ch t(ong 7ho ng thí nghiệ 5
Bhò ng thí nghiệ ) tiế n hà nh cá c 'hân tí ch về cá c chỉ tiêu hó a họ c và cá c
chấ t %inh %ươ" ng đa lượ ng và vi lượ ng$ .á c chỉ tiêu nà y bao gồ ) cả '! A. .A.
0 và Il$ .á c chấ t %inh %ươ" ng đa và vi lượ ng gồ ) 6 B ? 0a 3g Ln và .u$ .á c
nguyên tố như Il và = cu" ng đượ c 'hân tí ch$ &a số 'hò ng thí nghiệ ) có thể tiế n
hà nh 'hân tí ch chấ t hư" u cơ trong đấ t 8>39 0 tổ ng số $ 3ộ t số cu" ng 'hân tí ch cá c
chỉ tiêu vậ t lý như %ung trọ ng$
.ầ n cố gắ ng thự c hiệ n 'hân tí ch ở cù ng )ộ t 'hò ng thí nghiệ ) hoặ c trá nh
cá c khá c biệ t về 'hương 'há ' 'hân tí ch$ 6ử %ụ ng cá c 'hò ng 'hân tí ch tạ i đị a
'hương lấ y )â" u$ .ầ n yêu cầ u 'hò ng thí nghiệ ) cung cấ ' về 'hương 'há ' và đơn
vị họ sử %ụ ng để có thể so sá nh cá c kế t *uả vớ i bộ t#st nhanh$
3ộ t số 'hò ng thí nghiệ ) có thể thự c hiệ n cá c 'hân tí ch về chỉ tiêu sinh
họ c gồ ) cả hô hấ ' và hoạ t tí nh sinh họ c hay tí nh trự c tiế ' số lượ ng vi khuẩ n
nấ ) tả o và giun trò n$ 6ố í t có thể 'hân tí ch đượ c độ ng vậ t chân đố t hoặ c *uầ n
thể độ ng vậ t đấ t$
10
Mêu cầ u lấ y )â" u cho 'hò ng thí nghiệ ) cu" ng tương tự như yêu cầ u cho bộ
t#st nhanh$ 0ó i chung cá c 'hò ng thí nghiệ ) s#" đưa ra cá c hướ ng %â" n về số lượ ng
)â" u và 'hương 'há ' chuẩ n bị )â" u$ 3â" u 'hân tí ch cá c chỉ tiêu sinh họ c thườ ng
'hả i thoá ng khí và đượ c vậ n chuyể n đế n 'hò ng thí nghiệ ) trong vò ng 7N tiế ng$
1.6.?. +"̣ a chọ n 7h"%ng 7há 7
1ấ n đề *uan trọ ng nhấ t khi lự a chọ n 'hương 'há ' là cá c kế t *uả hư" u %ụ ng
và chứ a đự ng cá c yêu cầ u về thông tin củ a nhà sả n ,uấ t$
+rướ c khi tiế n hà nh đá nh giá chấ t lượ ng đấ t cầ n đố i thoạ i vớ i nhà sả n ,uấ t
về cá c %ạ ng thông tin )à họ )ong )uố n có đượ c 8:#) =à ng lự a chọ n cá c chỉ thị
và &ề ,uấ t cá c biệ n 'há ' *uả n lý cho cá c vấ n đề về chấ t lượ ng đấ t trong 'hầ n
0guồ n lự c9$ +hông thườ ng họ s#" có cá c ý kiế n về cá ch tiế ' cậ n )ong )uố n trong
*uá trì nh đá nh giá chấ t lượ ng đấ t$
1í %ụ : )ộ t nhà sả n ,uấ t có thể )uố n có cà ng nhiề u thông tin cà ng tố t
trong trườ ng hợ ' bộ chỉ thị đầ y đủ đượ c sử %ụ ng$ 0hư" ng ngườ i khá c có thể chỉ
*uan tâ) đế n )ộ t hoặ c )ộ t và i vấ n đề đặ c biệ t như ,ó i )ò n đấ t độ thấ ) nướ c$
+rườ ng hợ ' nà y không cầ n sử %ụ ng bộ chỉ thị đầ y đủ )à chỉ cầ n %ù ng cá c chỉ thị
đặ c biệ t$ 3ộ t số ngườ i lạ i chỉ cầ n cá c kế t *uả đị nh lượ ng từ 'hò ng 'hân tí ch
như" ng ngườ i khá c có thể )uố n tự )ì nh thu thậ ' thông tin và sử %ụ ng cá c công cụ
như 'hiế u đá nh giá chấ t lượ ng đấ t hoặ c bộ t#st nhanh$
1.6.). 2hi chú vê l$́ y 5$# u
11
(ựa chọn cách tiế' cận đánh giá chất lượng đất
- .họn các 'hương 'há' và các chỉ thị 'hù hợ' với yêu cầu
thông tin của nông %ân và cung cấ' các thông tin thực tiê"n$
- .hắc chắn rằng người hướng %â"n đánh giá 8nông %ân và<hoặc
các chuyên gia9 có đủ nguồn lực thực hiện thành công
'hương 'há' đó$
- ?iể) tra ,#) 'hương 'há' đó có thể lặ' lại không hạn chế
th#o thời gian$
- =ảo đả) )ột khung thời gian thực tiê"n để tiến hành đánh giá$
- +hu thậ ' )â" u từ cá c vù ng có cù ng đơn vị bả n đồ đấ t 8loạ i đấ t9 nế u 'hả i
tiế n hà nh so sá nh$
- (ấ y )â" u tạ i cá c thờ i điể ) giố ng nhau trong )ộ t nă) từ nă) nà y *ua
nă) khá c và trong cù ng điề u kiệ n độ ẩ ) đấ t$
- (ấ y )â" u hoặ c *uan sá t tạ i khá c khu vự c điể n hì nh trên cá nh đồ ng$
+rá nh cá c khu vự c không điể n hì nh như cá c vù ng đấ t ướ t và khô không
đạ i %iệ n vù ng gò cao hoặ c ,ó i )ò n$ &ồ ng thờ i trá nh cá c vù ng rì a cá nh
đồ ng cá c băng 'hân bó n và cá c điể ) gầ n đườ ng$
- 0ế u )ụ c tiêu đá nh giá là cá c vấ n đề đặ c biệ t cầ n thu thậ ' )â" u từ cá c
vù ng có vấ n đề và nế u để so sá nh từ cá c vù ng 4bì nh thườ ng5 gầ n đó
trong cù ng đơn vị bả n đồ đấ t$
- 3â" u 'hả i 'hù hợ '$ 1í %ụ chỉ so sá nh )â" u lấ y từ )ộ t hà ng cây và <hoặ c
từ )ộ t hì nh %#̉ *uạ t$ ?hi so sá nh hai cá nh đồ ng so sá nh )â" u th#o hà ng
vớ i )â" u th#o hà ng và )â" u không th#o hà ng vớ i )â" u không th#o hà ng$
- 6o sá nh cá c )â" u có cù ng điề u kiệ n độ ẩ )$ &ộ ẩ ) đấ t có ả nh hưở ng
đá ng kể đế n tấ t cả cá c đặ c tí nh sinh họ c đấ t và )ộ t số tí nh chấ t lý họ c$
- .ố gắ ng lấ y thê) )â" u 'hụ nhằ ) bả o đả ) tí nh chắ c chắ n trong kế t *uả $
3â" u 'hụ đượ c đị nh nghi" a là hai hoặ c nhiề u hơn )â" u đượ c lấ y và 'hân
tí ch từ cù ng )ộ t vù ng và nhằ ) đị a %iệ n cho cù ng )ộ t vù ng hoặ c cá nh
đồ ng$ =a hay bố n )â" u 'hụ s#" bả o đả ) cho )ộ t kế t *uả chắ c chắ n$
1.6.0. 2hi chú vê l"u gi"# th!ng tin
1ị trí lấ y )â" u ngà y lấ y )â" u và độ %à y tầ ng đấ t cầ n đượ c ghi đầ y đủ trong
)ô" i bộ )â" u hoặ c đượ c th#o %o" i để bả o đả ) tồ n tạ i trong thờ i gian %à i lấ y )â" u$
0ế u có thể cầ n đá nh %ấ u trên =á o cá o đồ ng ruộ ng về đá nh giá chấ t lượ ng đấ t cá c
chi tiế t chí nh ,á c về vị trí lấ y )â" u$ 0ế u có điề u kiệ n )ộ t bả n 'hô tô 'hó ng to về
cá c điề u tra trên thự c đị a hay )ộ t bả n in từ cá c bả n điề u tra ky" thuậ t số là lý tưở ng
cho )ụ c đí ch nà y$
B= +H%N T)́CH $!& *).̣, N#,/̀N *!̣C A ')̣NH #)(́ V(̀ T)́CH
H"̣ + K.́T 4,(̉
B=3= Tìm Ciếm 7á7 mâ&u iển hình
12
0hó) các kết *uả từ các chỉ thị thông thường và tì ) kết *uả điển hình$ 1í
%ụ )ột cánh đồng có kết *uả cho thấy thuộc %ạng k#́) thấ' hay tưới tiêu k#́)
khôngG .ánh đồng khác cho thấy lượng lớn sinh vật đất và có lượng lớn tích lu"y
hư"u cơ trong đất hay )ù i )ong )uốnG .ây trồng ở cánh đồng khác khỏ# rê" cây
'hát triển tốt th#o chiều thẳng ,uống hay có )àu nào đóG
B=?= 1o 8ánh 7á7 Cết Duả
0ếu sử %ụng các 'hương 'há' khác nhau )ột bộ kết *uả lý tưởng 'hải có
các chỉ thị cho thấy )ột khuynh hướng chung$ 1í %ụ Bhiếu đánh giá cho thấy
đất được cày bừa ky" trong cùng )ột cánh đồng có 'hần tră) vật chất hư"u cơ cao
hơn giá trị được 'hân tích trong 'hòng thí nghiệ)$ !oặc cả bộ t#st nhanh và các
'hân tích trong 'hòng thí nghiệ) đều cho thấy trị số %ung trọng cao hơn trên
cánh đồng )à Bhiếu đánh giá chỉ ra ro" ràng có tầng đất cái rắn hoặc rê" cây còi
cọc$ 3ột lần nư"a như"ng kết *uả này lưu ý đến khuynh hướng hướng đến )ột
cấ' độ riêng cho chất lượng đất$
B=@= 'ánh giá 7á7 8ai Chá7
1iệc tích hợ' các kết *uả là rất 'hức tạ' nếu các chỉ thị giống nhau cho
thấy các khuynh hướng khác biệt từ các 'h#́' đo tương tự hoặc từ các 'hương
'há' khác nhau$ 1í %ụ *uan sát bằng )ắt thường có thể nhận thấy sự còi cọc và
sự 'hát triển th#o chiều ngang của rê" nhưng bộ t#st nhanh có thể cho kết *uả là
độ thấ) nước và %ung trọng trong )ức thích hợ'$ +rong trường hợ' này cần
cân nhắc tất cả các lý %o có thể cho vấn đề của rê" như sự lan tràn của )ầ) bệnh
thừa %ươ"ng chất hoặc các nguyên tố độc hại 8như nhô)9$ +rong trường hợ' này
nếu cây trồng là )ột 'hần trong đánh giá cần nhìn ,a hơn các tính chất đất đến
các khả năng như bệnh cây hoặc các vấn đề %inh %ươ"ng$
!ướng %â"n sử %ụng bộ t#st nhanh là )ột nguồn tốt cho các thông tin nền
về các kết *uả tích hợ'$
.ác thông tin tích hợ' từ các kết *uả 'hân tích trong 'hòng thí nghiệ)
không được toàn %iện nhưng 'hòng thí nghiệ) luôn đưa ra %a"y )ục tiêu tiện
%ụng và đề ,uất các 'h#́' đo hóa học và 'hân bón chắc chắn$
?hi có sự sai khác cần ,#) ,#́t cẩn thận lại các thủ tục lấy )â"u và 'hân
tích$ .ần bảo đả) tất cả các )â"u được lấy cùng thời gian và trong cùng điều
kiện như vị trí độ ẩ) trước hoặc sau cày$ =ảo đả) các thủ tục t#st và 'hân tích
13
được tuân thủ chặt ch#"$ 1í %ụ nếu )â"u 'hân tích %ung trọng trong 'hòng thí
nghiệ) được lấy %ưới hàng cây và )â"u 'hân tích nhanh được lấy giư"a các hàng
cây hoặc trong %#̉ *uạt các )â"u này không thể được coi là cùng vị trí hay như
nhau$ =ảo đả) rằng )ọi kết *uả bằng số nếu 'hải chuyển đổi đơn vị đều được
thực hiện đúng$ 0ếu các kết *uả %ường như *uá sai khác cần thực hiện 'hân
tích lại để là) ro" kết *uả$
:#) ,#́t cẩn thận các khuynh hướng giống nhau nhưng lại chịu ảnh
hưởng của các hoạt động *uản lý đất đai hoặc khí hậu khác nhau cu"ng như các
kết *uả *uan sát hoặc đo lường được có )âu thuâ"n$ 1í %ụ )ột cánh đồng có thể
giàu vật liệu hư"u cơ được cày bừa ky" và có khả năng hoạt động tốt nhưng cu"ng
có lượng vi sinh thấ' và có ít tín hiệu về sinh vật đất$ 6ự sai khác này có thể là
%o lấy )â"u trong điều kiện khô hơn hoặc ẩ) hơn bình thường hoặc có thể %o
các hoạt động bón 'hân và 'hun thuốc trừ sâu )ới tiến hành$&ất cu"ng có khung
hướng biến đổi th#o không gian vốn có rộng lớn thậ) chí là trong cùng )ột đơn
vị bản đồ đất$ &iều này có thể chống lại các ảnh hưởng$ ?hi thấy các )âu thuâ"n
)ở rộng cần nói chuyện với các nhà sản ,uất về như"ng *uan sát này )ột cách
chi tiết$ +hông thường họ có kiến thức về đất hoặc các hoạt động *uản lý đất
đai có thể giú' hóa giải các )âu thuâ"n )ột cách ro" ràng$
B=B= >á7 ịnh 7á7 mụ7 tiêu :à ường giới hạn
3ột )ục tiêu cơ bản của đánh giá đất là cung cấ' khuynh hướng biến đổi
của chất lượng đất 8'hát triển thoái hóa hay được %uy trì9$
.ác kết *uả thu được từ lần đánh giá chất lượng đất đầu tiên cung cấ'
đường cơ sở để đánh giá các thay đổi trong tương lai$ .ác kết *uả tiế' sau cung
cấ' thông tin về khuynh hướng hoặc hướng biến đổi tính chất đất$ 3ục đích là
các chỉ thị đất biến đổi th#o hướng )ong )uốn hoặc trở lên ổn định tương đối
trong )ức độ chấ' nhận được$
=ảng điều tra đất liệt kê thành 'hần cơ giới A. thành 'hần cấ' hạt s#́t
khả năng giư" nước hiệu %ụng '! và vật chất hư"u cơ tầng )ặt$ Do đó nếu )ộ t
nhà sản ,uất có các 'h#́' đo tương tự sử %ụng 'hương 'há' định lượng thì kết
*uả có thể được %ụng để so sánh$
+rong khi trên lý thuyết có thể so sánh các kết *uả đánh giá đất với các
giá trị được thiết lậ' cho tính chất đất như"ng giá trị này 'hải tin cậy được có
thể thực nghiệ) được và đá' ứng được cho các hệ thống của nhà nông cho đơn
14
vị bản đồ đất và cho sử %ụng đất$ .ần nhớ rằng )ột số đất có bản chất tốt hơn
các đất khác %o đó sự so sánh chỉ đúng về cơ bản khi thực hiện trong cùng đơn
vị bản đồ đất 8loại đất9$ 6ử %ụng các lưu ý khi so sánh các kết *uả như )ột số
loại đất có các đặc tính tự nhiên tố t hơn các đất khác$ .hất lượng các loại đất
này s#" có v#̉ tốt hơn )à không liên *uan đến các nô" lực trong *uản lý đất đai
nhằ) vượt *ua các khó khăn$
E= >%6 $!̣N# C/N# TH!́C *!̣( CH-̣N A T).́N H(̀NH C(́C
B!"́C '.̉ C(̉) TH).̣N CH%́T *!"̣N# '%́T
.ông thức hóa các %ạng chuyển đổi s#" giú' đạt được yêu cầu của nhà sản
,uất giải *uyết các vấn đề về nguồn lực tự nhiên và tạo cơ hội cho khả năng cải
thiện hoặc bảo vệ các điều kiện của tài nguyên$
+rước khi thực hiện các giải 'há' đặc biệt cần tích hợ' các đặc tính tự
nhiên và khả năng của hệ với các kết *uả định giá chất lượng đất và loại hình
của hệ thống *uản lý đất$ &iều này giú' cho giải 'há' là %ê" thuyết 'hục và thực
hành$ 1í %ụ các nhà sản ,uất ở các vùng khí hậu khô nóng s#" có các khó khăn
trong việc sản ,uất và %uy trì chất hư"u cơ hơn là các nhà sản ,uất ở vùng khí
hậu ôn hòa hơn và ẩ) hơn$ +rong trường hợ' này điều *uan trọng là ,ác định
các giới hạn của hệ và *uyết định cách tiế' cận hiệu *uả nhất$
Do chất lượng đất và cách *uản lý tài nguyên thiên nhiên là khác biệt cho
)ô"i vùng cần lậ' %anh sách các hiện tượng và giải 'há' cho các vấn đề điển
hình$ &ề ,uất các giải 'há' *uản lý cho các vấn đề chất lượng đất ở 'hần nguồn
lực có đưa ra các giải 'há' ngắn gọn$ +uy nhiên cần bổ sung các giải 'há' địa
'hương và khu vực$
!ướng %â"n ky" thuật của 0K.6 là )ộ t nguồn thông tin tốt vớ i %anh sách
đầy đủ các hoạt động bảo tồn có liên *uan như luân canh cây ch# 'hủ *uản lý
thủy lợi và cày bừa thích ứng cho )ô"i vùng$
&ưa nhà nông tha) gia thảo luận về các kết *uả và )ô hình của giải
'há'$ +hông thường khi nhà nông tiế' ,úc vớ i các thông tin về đất đai của họ
thường tạo ra động lực khích lệ họ tì) kiế) các giải 'há' từ bạn b#̀ hay các
nguồn khác$ 0ói chuyện với các nông %ân khác thường giú' họ 'hát triển được
)ột giải 'há' của riêng )ình )à có thể hiệu %ụng hơn là chiến lược được giới
thiệu cho họ )à không có sự tha) gia của chính họ$
15
F= '(́NH #)(́ C(́C KH(̉ NGN#
(ưu ý tới bất cứ khía cạnh ảnh hưởng có lợi hay bất lợi nào của )ô"i
hướng chuyển đổi$ =ao gồ ) cả tài nguyên thiên nhiên sinh thái các tác động ,a"
hội văn hóa và kinh tế cu"ng như kích cơ" nông trại %ạng hoạt động khả năng về
nguồn lực và hệ thống hoạt động nông trại trong bất kỳ )ột đề ,uất nào$ 2iú'
đánh giá các chuyển đổi và %ự đoán hậu *uả của rất nhiều hoạt động$ .ần lưu ý
tới các giá trị sinh học được bảo vệ bởi luật 'há' hoặc các chế tài khác$
H= <( 4,6.́T ')̣NH
=ây giờ nhà nông có thông tin đầy đủ để lựa chọn )ột 'hương 'há' tiến
hành$ 2iú' ra *uyết định nhưng bảo đả) rằng nhà sản ,uất hiểu *uyết định cuối
cùng 'hụ thuộc vào họ$ 6au khi lựa chọn được các *uyết định và các hành động
cùng là) việc để đưa ra bản 'hác thảo các điể) thời gian cho các hoạt động$
.huẩn bị chu đáo cho các văn bản cần thiết ở giai đoạn này$
I= TH!̣C TH) K.́ H-(̣CH
!ô" trợ các nhà sản ,uất trong các hoạt động ứng %ụng và các hoạt động
có liên *uan đến kế hoạch bảo tồn$ (uôn hiện %iện trong suốt *uá trình$
J= '(́NH #)(́ K.́ H-(̣CH A T).́+ T,̣C T).́N H(̀NH
Do việc cải thiện chất lượng đất 'hải )ất nhiều nă) nên cần th#o đuổi và
đánh giá nó$ 6ự ca) kết về *uản lý các ảnh hưởng của các thay đổi trong
'hương 'há' *uản lý đất đai có liên *uan đến các )ục tiêu cần đạt được của
chất lượng đất giú' giải thích các *uá trình và có thể cho thấy sự cần thiết 'hải
sửa đổi trong kế hoạch *uản lý đất$ +rong đa số trường hợ' chất lượng đất
không cho thấy sự cải thiện trong )ột số nă) đầu tiên nên việc lấy )â"u 'hải
tiến hành liên tục nhằ) là) ro" ,#) liệu các tính chất )ong )uốn có được cải
thiện hay vâ"n giư" nguyên$
6ự th#o đuổi kế hoạch cu"ng cần thiết để là) ro" các kết *uả thu được trong
nă) đầu tiên không bị ảnh hưởng *uá )ức bới các hoạt động ngắn hạn$ 1í %ụ
các giá trị nền của độ chặt có thể cao hơn bình thường %o nông %ân đặt các thiết
bị nặng trên suốt cánh đồng trong thời kỳ rất ẩ) ướt của )ùa ,uân$ +h#o đuổi
16
và đánh giá cu"ng cần thiết để bảo đả) rằng các đề ,uất cho các hoạt động *uản
lý tốt nhất không có các ảnh hưởng tiêu cực và %o )ột số lý %o %â"n đến sự suy
giả) chất lượng đất$
Do )ục tiêu của chất lượng đất là %uy trì năng suất tăng chất lượng nước
và không khí và hô" trợ sức khỏ# và cuộc sống của con người các kế hoạch bảo
tồn được 'hát triển trong suất *uá trình này là %ài hạn và kết thúc )ở$ +h#o thời
gian các kế hoạch có thể được sửa đổi để 'hản ánh các thay đổi trong kinh tế
sử %ụng đất và ky" thuật$ 6ự th#o đuổi và đánh giá liên tục được yêu cầu ở )ức
độ cao nhằ) giú' bảo đả) kế hoạch này %uy trì sự thích hợ' và liên tục hướng
tới kết *uả thành công$
17

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->