P. 1
Ly Luan Nha Nuoc Va Phap Luat - Phan tich ba tinh huong trong thuc te de lam ro tac dong cua lam phat.

Ly Luan Nha Nuoc Va Phap Luat - Phan tich ba tinh huong trong thuc te de lam ro tac dong cua lam phat.

|Views: 1,241|Likes:
Được xuất bản bởigacon2408

More info:

Published by: gacon2408 on Dec 27, 2009
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/27/2009

pdf

text

original

Bài tập nhóm tháng thứ hai – Lý luận Nhà nước và pháp luật – Nhóm B2 K3411

I. Lời mở đầu
Trong quá trì hì thành lịch sử loài người, chúng ta đã trải qua bốn kiểu nhà nước. Trong đó nh nh nhà nước tư sản là kiểu nhà nước bóc lột cuối cù hoàn thiện và phát triển nhất trong lịch sử các kiểu ng, nhà nước bóc lột. Mặc dù tính đến nay, sự tồn tại của nhà nước tư sản ngắn hơn nhiều so với nhà nước chủ nô và nhà nước phong kiến song, chính nó đã mang lại cho nền văn minh nhân loại nhiều tiến bộ lớn. Bên cạnh sự tiến bộ mà kiểu nhà nước này đem lại thìcòn có một số hạn chế. Vìthế để hiểu rõ hơn về nhà nước tư sản, nhóm B2 quyết định chọn đề tài :”Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của nhà nước tư sản” làm vấn đề thảo luận trong bài tập nhóm tháng thứ hai.

II. Nội dung chí nh
1. Tì hiểu những khái niệm liên quan: m
Bộ máy nhà nước là hệ thống các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương được tổ chức và hoạt động dựa trên những nguyên tắc điều kiện cụ thể theo quy định của pháp luật nhằm vận hành quyền lực nhà nước hay thực hiện các chức năng nhiệm vụ cụ thể của nhà nước. “Nguyên tắc” có nghĩa là các cơ sở cốt lõi nền tảng . Khái niệm nguyên tắc trong khoa học pháp lý hiện đại được hiểu là những tư tưởng chỉ đạo, những định hướng cơ bản. Như vậy có thể hiểu nguyên tắc tổ chức và hoạt động là những tư tưởng chỉ đạo, những định hướng cơ bản được xác lập trong hiến pháp làm cơ sở nền tảng cho việc tổ chức và hoạt động của nhà nước tư sản.

2. Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động trong bộ máy nhà nước tư sản:
Hệ thống nguyên tắc tổ chức và hoạt động của nhà nước tư sản rất phong phú và nhiều loại. Trong đó các nguyên tắc cơ bản có tính bao quát đối với toàn thể bộ máy nhà nước thường được ghi nhận trong hiến pháp đạo luật cơ bản của nhà nước bao gồm:      Nguyên tắc phân quyền. Chủ quyền tối cao của nhà nước thuộc về nhân dân. Nguyên tắc pháp chế và nhà nước pháp quyền tư sản. Nguyên tắc đa nguyên chính trị, đa đảng. Nguyên tắc tôn trọng và bảo vệ các quyền công dân và quyền con người.

a. Nguyên tắc phân quyền
Nguyên tắc phân quyền được hình thành trên cơ sở của thuyết phân quyền – một trong những học thuyết chí trị pháp lý tiến bộ do các học giả tư sản tự do ở châu Âu xây dựng vào thế kỷ 18 mà nh người tiêu biểu nhất là Montésquieu. Theo ông: “Quyền lực nhà nước chia thành ba bộ phận: quyền lập pháp, quyền hành pháp, và quyền tư pháp”, trong đó:

1

Bài tập nhóm tháng thứ hai – Lý luận Nhà nước và pháp luật – Nhóm B2 K3411 Quyền lập pháp thuộc về nghị viện: Nghị viện về mặt hì thức là cơ quan đại diện cao nhất, có nh chức năng thể chế hóa các quy định chí trị quan trọng của Đảng cầm quyền thành đạo luật, đồng thời nh là cơ quan kiểm tra hoạt động của cơ quan hành pháp. Quyền hành pháp thuộc về chí phủ: Chí phủ ở các nước tư sản chiếm vị trítrung tâm trong nh nh hệ thống các cơ quan nhà nước. Việc lập chí phủ ở từng nước có khác nhau nhưng dựa trên nguyên nh tắc chung là Đảng phái nào chiếm đa số ghế trong nghị viện thìcó quyền lập chí phủ. Hoạt động hành nh pháp thể hiện ở hai nội dung cơ bản là chấp hành pháp luật và thực hiện công tác quản lý hành chí nhà nh nước, quản lý công vụ và công sở. Quyền tư pháp thuộc về tò án: Chức năng của tư pháp là giải quyết tranh chấp, xét xử vi phạm a pháp luật theo luật định. Các thẩm phán của tòa án tư sản ngyà nay mang tí chuyên nghiệp cao, được nh bổ nhiêm trong thời gian dài thậm chí suốt đời nếu không phạm tội. Tòa án đóng vai trò quan trọng trong việc thức hiện quyền lực chí trị của giai cấp tư sản. nh Tóm lại ba quyền này phải đối trọng nhau, không có một cơ quan nào đứng trên ba cơ quan đó. Nếu cả ba thứ quyền lực này tập trung trong tay một người hoặc một cơ quan nào đó sẽ tạo ra sự lạm dụng quyền lực và là nguyên nhân dẫn đến sự xâm phạm các quyền công dân và quyền con người. Ngoài ra, quyền lực nhà nước còn được phân chia theo chiều dọc gồm cơ quan trung ương và cơ quan địa phương. Việc phân chia như vậy sẽ phân định được chức năng, nhiêm vụ, giới hạn cho các hệ thống cơ quan nhà nước. Nhờ đó tránh được sự chồng chéo lẫn lộn hoặc tranh giành quyền lực giữa các hệ thống cơ quan nhà nước. b. Chủ quyền tối cao thuộc về nhân dân: Nguyên tắc này lần đầu tiên được xác lập trong “Tuyên ngôn độc lập” của nước Mỹ năm 1776 và “Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền” của Pháp năm 1789. Chủ quyền tối cao của nhà nước thuộc về nhân nhân, thể hiện tất cả các công việc quan trọng nhất của nhà nước do nhân dân định đoạt. Nhân dân có thể thực hiện chủ quyền tối cao của mì bằng các phương pháp dân chủ trực tiếp (vídụ như: trưng nh cầu dân ý, bầu cử phổ thông đầu phiếu) hoặc các biện pháp dân chủ gián tiếp thông qua nghị viện và các cơ quan dân cử ở địa phương. Các công việc quan trọng nhất của đất nước là các công việc liên quan đến vận mệnh quốc gia, lợi í quốc gia, lợi í dân tộc. ch ch

c. Nguyên tắc pháp chế và nhà nước pháp quyền tư sản.
Pháp chế được hiểu là sự tuân thủ của công dân, của các tổ chức, các cơ quan và nhân viên nhà nước đối với các yêu cầu của pháp luật. Pháp chế tồn tại trong chế độ nhà nước và pháp luật tư sản như là nguyên tắc cơ bản với những đòi hỏi chặt chẽ: Hiến pháp có hiệu lực pháp lý tối cao, tất cả các đạo luật, các văn bản khác đều phải phù hợp với hiến pháp, nếu trái với hiến pháp thìbị coi là vô hiệu. Và nhà nước tư sản có các quy định để đảm bảo các nguyên tắc này và phải có sự tuân thủ nghiêm chỉnh, đầy đủ của công dân đối với các yêu cầu của pháp luật. Nhà nước pháp quyền được hiểu là nhà nước, trong đó các hoạt động của các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội và mọi công dân đều tuyệt đối tuân theo các quy định của hiến pháp và pháp luật. Hơn thế nữa, nó đòi hỏi phải có thiết chế kiểm tra, giám sát các nhánh quyền lực tối cao trong bộ máy nhà nước.

2

Bài tập nhóm tháng thứ hai – Lý luận Nhà nước và pháp luật – Nhóm B2 K3411

d. Nguyên tắc đa nguyên chính trị, đa đảng:
Nguyên tắc đa nguyên chính trị, đa đảng là một trong những nguyên tắc cơ bản và phổ biến của nền dân chủ tư sản đồng thời cũng là nguyên tắc cơ bản của tổ chức nghị viện và chí phủ tư sản. nh Nguyên tắc này được thể hiện trong hiến pháp – đạo luật cơ bản cùa nhà nước, nó cho phép công dân có quyền tự do chí kiến; công dân có thể chỉ trích đường lối chí trị của chí phủ và công khai thể hiện nh nh nh quan điểm chí trị của mì cho phép sự tồn tại của nhiều đảng phái chí trị tự do tranh cử trong các nh nh, nh cuộc bầu cử nghị viện và tổng thống.

e. Nguyên tắc tôn trọng và bảo vệ các quyền công dân và quyền con người:
Đây là một nguyên tắc đặc biệt quan trọng để thiết lập chế định quyền công dân và quyền con người ở các nhà nước tư sản. Nguyên tắc này mặc dùkhông trực tiếp liên quan đến tổ chức bộ máy nhà nước nhưng nó lại liên quan trực tiếp đến chức năng quản lý của nhà nước. Trên thực tế, chí phủ tư nh sản không thiết lập bất kỳ một hệ tư tưởng nào là hệ tư tưởng thống soái trong xã hội; chí phủ không nh can thiệp vào hoạt động báo chí xuất bản; đồng thời báo chícó thể phê phán chí phủ khi chí phủ có , nh nh những quyết sách không đứng đắn, có hiện tượng tham nhũng, bê bối.

3. Thực tiễn áp dụng những nguyên tắc tổ chức hoạt động của bộ máy nhà nước tư sản ở một số nước điển hì nh.
Trên thực tế, việc tổ chức hoạt động của bộ máy nhà nước tư sản có những biểu hiện khác nhau giữa các nước:

a. Nước Mỹ:
Nguyên tắc phân quyền: Được thể hiện một cách rõ nét nhất. Theo hiến pháp năm 1787, quyền lực nhà nước được phân chia thành các quyền: lập pháp, hành pháp, tư pháp theo nguyên tắc kiềm chế và đối trọng giữa các quyền đó. Quốc hội Mỹ nắm toàn quyền lập pháp, tổng thống Mỹ do nhân dân bầu ra nắm trọn quyền hành pháp, quyền tư pháp do tòa án tối cao nắm. Nguyên tắc này được áp dụng một cách cứng rắn. Trong hệ thống liên bang, mối quan hệ giữa các quyền đó có những đặc điểm sau: Chỉ có quốc hội mới có quyền lập pháp, tổng thống không có quyền giải tán quốc hội, không được ngăn cản quốc hội họp, hay bế mạc các phiên họp của quốc hội. Ngược lại, tổng thống không chịu trách nhiệm trước quốc hội, không bị quốc hội miễn nhiệm. Các bộ trưởng chỉ chịu trách nhiệm trước tổng thống. Luật được quốc hội thông qua, được tổng thống ký và ban bố, tổng thống có quyền giải quyết các đạo luật. Đối với tòa án chỉ tuân theo pháp luật mà không chịu sự phụ thuộc vào các cơ quan lập pháp, hành pháp. Mặt khác tòa án cũng không được can thiệp vào hoạt động của các cơ quan đó. Vì vậy, mặc dù cơ chế phân quyền ở Mỹ là cứng rắn nhưng trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước không phải hoàn toàn không có sự xâm nhập, đan xen trong một chừng mực nhất định giữa các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp. Chủ quyền tối cao thuộc về nhân dân: Nguyên tắc này thực hiện một cách không triệt để ở Mỹ. Chí phủ Mỹ đã thực hiện nhiều chính sách phiêu lưu quân sự bất chấp dư luận của nhân dân Mỹ nên nh đã sa lầy trong chiến tranh xâm lược Việt Nam, Trung Đông điển hình năm 2003 ở I-Rắc.

3

Bài tập nhóm tháng thứ hai – Lý luận Nhà nước và pháp luật – Nhóm B2 K3411 Nguyên tắc pháp chế và nhà nước pháp quyền tư sản: Các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội và mọi công dân đều tuyệt đối tuân theo các quy định của hiến pháp và pháp luật: Ba lần tổng thống đương nhiệm bị xét xử theo thủ tục đàn hạch. Nguyên tắc đa nguyên chính trị và đa đảng: Tồn tại hai Đảng Dân chủ và Cộng hòa. Các Đảng này tự do tranh cử trong các cuộc bầu cử nghị viện và tổng thống.

b. Nước Nhật:
Nguyên tắc phân quyền: Được áp dụng khá mềm dẻo. Nhật Hoàng không có quyền lực đối với Chí phủ. Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất và cơ quan lập pháp duy nhất ở Nhật Bản. nh Quốc hội gồm Hạ viện và Thượng viện. Quyền hành pháp thuộc về Nội các bao gồm Thủ tướng và các Bộ trưởng chịu trách nhiệm tập thể trước Quốc hội. Thủ tướng do Quốc hội chỉ định và phải là thành viên của Quốc hội. Thủ tướng có quyền bổ nhiệm và bãi miễn các Bộ trưởng. Nếu Hạ viện thông qua nghị quyết không tí nhiệm hoặc bác bỏ nghị quyết tí nhiệm Chí phủ thìNội các phải từ chức trừ phi n n nh Hạ viện bị giải tán trong vòng 10 ngày. Bộ máy tư pháp hoàn toàn độc lập với các ngành lập pháp và hành pháp, bao gồm toà án tối cao, 8 toà án cấp cao, Chánh án do Hoàng đế bổ nhiệm trên cơ sở Nội các chỉ định, thẩm phán do Nội các bổ nhiệm. Nguyên tắc đa nguyên chí trị và đa đảng: Tồn tại các đảng chí là: Dân chủ-Tự do, Dân chủ, Tân nh nh Komeito, Tự do, Bảo thủ, Cộng sản, Dân chủ xã hội. Sau năm 1995 cho đến tháng 8 năm 2009 Đảng Dân chủ-Tự do là đảng nắm quyền lực, hiện nay là Đảng Dân chủ, song vẫn phải phụ thuộc vào sự hợp tác liên minh với các đảng khác để có được đa số tuyệt đối trong Quốc hội.

c. Nước Pháp:
Nguyên tắc phân quyền: Không được áp dụng một cách triệt để trong tổ chức bộ máy nhà nước. Tổng thống: Chiếm vị trívô cù quan trọng vừa là nguyên thủ quốc gia vừa nắm quyền hành pháp mặc ng dù chí phủ do thủ tướng đứng đầu, được tổng thống bổ nhiệm. Tổng thống do nhân dân bầu ra có nh quyền yêu cầu nghị viện thảo luận một số điều luật thậm chí toàn bộ bộ luật. Cơ quan lập pháp là Thượng viện và Hạ viện. Chí phủ nắm toàn bộ bộ máy hành chính và vũ trang. Tòa án tối cao do quốc nh hội bầu ra. Chủ quyền tối cao thuộc về nhân dân: Hiến pháp năm 1958 của Pháp được áp dụng một cách rộng rãi. Chí phủ đã trưng cầu dân ý khi giải quyết các vấn đề quan trọng như việc dùng đồng Euro. nh Nguyên tắc đa nguyên chính trị và đa đảng: Tồn tại khá nhiều đảng phái chủ yếu chia thành hai cực đó là: Lực lượng cánh tả: Đảng Xã hội (PS), Đảng Cộng sản Pháp (PCF), phong trào cấp tiến cánh tả (MRG). Lực lượng cánh hữu, phe giữa: Đảng Tập hợp vìnền cộng hòa (RPR), Đảng liên minh vìphong trào nhân dân(UMP). Hiện nay Đảng UMP đang là Đảng nắm quyền lực tại Pháp.

4

Bài tập nhóm tháng thứ hai – Lý luận Nhà nước và pháp luật – Nhóm B2 K3411

III. Kết luận
Bộ máy nhà nước tư sản hì thành và phát triển cù với sự ra đời và phát triển của nhà nước tư nh ng sản, được tổ chức và hoạt động trên cơ sở những nguyên tắc nhất định. Sự biểu hiện của những nguyên tắc ấy có những điểm khác nhau giữa các nhà nước khác nhau. Song khái quát lại có thể thấy các nhà nước tư sản được tổ chức và hoat động theo một số nguyên tắc cơ bản như:nguyên tắc phân chia quyền lực, pháp chế, dân chủ, đa nguyên chính trị và đa đảng, tôn trọng và bảo vệ các quyền công dân và con người. Qua việc phân tí nguyên tắc tổ chức và hoạt động của nhà nước tư sản ta thấy được sự phát triển ch khá hoàn thiện của bộ máy nhà nước tư sản. Trong đó các cơ quan được tổ chức và hoạt động một cách khoa học đảm bảo cơ chế thực hiện quyền lực nhà nước của giai cấp tư sản, đảm bảo phát huy những thành quả của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ. Song bên cạnh tính ưu việt thìbộ máy nhà nước tư sản vẫn bộc lộ nhiều hạn chế vídụ như các nguyên tắc dân chủ, pháp quyền, tôn trọng và bảo vệ các quyền công dân và con người… được áp dung ở một số nước chưa triệt để còn mang nặng tí líthuyết nh chưa áp dung nhiều trên thực tế. Tuy còn nhiều hạn chế song nhì chung những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà n nước tư sản khá hợp lí đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của nhà nước tư sản. Vìvậy để bộ may nhà nước tư sản hoat động có hiệu quả thỉ cần có các biện pháp tổ chức các cơ quan nhà nước một cách hợp líchặt chẽ để phát huy các mặt ưu việt của nó, phùhợp với quá trì phát triển của xã hội. nh

5

Bài tập nhóm tháng thứ hai – Lý luận Nhà nước và pháp luật – Nhóm B2 K3411

Danh mục tài liệu tham khảo
[1]. Giáo trì lí luận nhà nước và pháp luật, Trường Đại học Luật Hà Nội, Chủ biên PGS.TS Lê Minh nh

Tâm, Nxb. Công an nhân dân 2003. [2]. Giáo trì lí luận chung về nhà nước và pháp luật. Khoa Luật – ĐHQG Hà Nội, Nxb Đại học quốc nh gia Hà Nội. [3]. Giáo trì lí luận về nhà nước và pháp luật, PGS.TS Nguyễn Văn Động, Nxb. Giáo dục, Hà Nội, nh 2008. [4]. Nội dung cơ bản của môn học líluận nhà nước và pháp luật,Chủ biên: TS.Nguyễn Thị Hồi và TS.Lê Vương Long , Nxb. Giao thông vận tải, Hà Nội, 2008. [5]. . Nhà nước và pháp luật tư sản đương đại – Lí luận và thực tiễn. PGS.TS Thái Vĩnh Thắng, Nxb.Tư pháp, Hà Nội, 2008.

6

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->