P. 1
Do an thiet ke may

Do an thiet ke may

|Views: 1,042|Likes:
Được xuất bản bởiKilluaHUT

More info:

Published by: KilluaHUT on Jan 07, 2010
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/01/2013

pdf

text

original

Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

1
Môc lôc

Ch−¬ng I Nghiªn cøu m¸y t−¬ng tù..........................................2
I. Chän m¸y tham kh¶o. ........................................................................2
II. Kh¶o s¸t m¸y t−¬ng tù. ...................................................................2
2.1. Hép tèc ®é. .........................................................................................2
2.2. Hép ch¹y dao. ....................................................................................7
2.3. C¸c c¬ cÊu ®Æc biÖt cña m¸y 1K62. .................................................10
Ch−¬ng II ThiÕt kÕ ®éng häc m¸y míi...................................13
I. ThiÕt kÕ ®éng häc hép tèc ®é. .....................................................13
1.1. ThiÕt lËp chuçi sè vßng quay. ..........................................................13
1.2. Chän ph−¬ng ¸n kh«ng gian. ...........................................................14
1.3. Chän ph−¬ng ¸n thø tù. ....................................................................15
1.4. VÏ ®å thÞ vßng quay. ........................................................................16
1.5. TÝnh sè r¨ng cña c¸c nhãm truyÒn trong hép tèc ®é........................17
II. ThiÕt kÕ ®éng häc hép ch¹y dao. ...............................................23
2.1. Yªu cÇu kü thuËt vµ ®Æc ®iÓm hép ch¹y dao....................................23
2.2. TÝnh to¸n thiÕt kÕ hép ch¹y dao. ......................................................23
Ch−¬ng III: tÝnh to¸n ThiÕt kÕ ®éng lùc häc m¸y........33
I. X¸c ®Þnh c«ng suÊt ®éng c¬. .........................................................33
1.1. X¸c ®Þnh lùc c¾t P
c
, lùc ch¹y dao Q. ................................................33
1.2. TÝnh m«men xo¾n cña ®éng c¬ ®iÖn. ...............................................34
1.3. TÝnh c«ng suÊt ®éng c¬. ...................................................................35
1.4. LËp b¶ng tÝnh to¸n ®éng häc............................................................35
II. TÝnh søc bÒn vµ th«ng sè kÕt cÊu. .............................................36
2.1. TÝnh trôc chÝnh vµ æ trôc chÝnh. .......................................................36
2.2. TÝnh bÒn trôc trung gian IV trong hép tèc ®é. .................................45
2.3. TÝnh ly hîp ma s¸t............................................................................53
Ch−¬ng IV TÝnh to¸n thiÕt kÕ hÖ thèng ®iÒu khiÓn
hép tèc ®é...............................................................................................54
I. Chøc n¨ng vµ yªu cÇu cña hÖ thèng ®iÒu khiÓn.....................54
1.1. Chøc n¨ng. .......................................................................................54
1.2. Yªu cÇu. ...........................................................................................54
II. X¸c ®Þnh c¸c ®èi t−îng cÇn ®iÒu khiÓn....................................54
2.1. Nh÷ng ®èi t−îng cÇn ®iÒu khiÓn. .....................................................54
2.2. Quy luËt chuyÓn ®éng vµ tr¹ng th¸i vÞ trÝ. .......................................55
2.3. TÝnh chiÒu dµi c¸c hµnh tr×nh g¹t.....................................................55
III. Chän nguyªn lý c¬ cÊu ®iÒu khiÓn vµ ph−¬ng thøc ®iÒu
khiÓn. ........................................................................................................56
3.1. Chän ph−¬ng thøc ®iÒu khiÓn. .........................................................56
3.2. Chän nguyªn lý c¬ cÊu ®iÒu khiÓn...................................................56
3.3. NhËn xÐt. ..........................................................................................59
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

2
Ch−¬ng I Nghiªn cøu m¸y t−¬ng tù
§Ò bµi: ThiÕt kÕ m¸y tiÖn ren vÝt v¹n n¨ng
víi Z = 23; ϕ = 1,26; n
min
= 12(vg/ph).
I. Chän m¸y tham kh¶o.
B¶ng so s¸nh c¸c tÝnh n¨ng kü thuËt cña mét sè lo¹i m¸y tiÖn.

Lo¹i m¸y tiÖn §Æc tÝnh kü thuËt
1K62 1A62 T616 1A616
ChiÒu cao t©m (mm) 200 200 160 200
Kho¶ng c¸ch lín nhÊt gi÷a hai mòi
t©m (mm)
1400 1500 750 710
§−êng kÝnh lín nhÊt cña vËt gia c«ng
D
max
(mm)
400 400 320 320
Sè cÊp tèc ®é Z 23 21 12 21
12,5 11,5 44 11,2 Tèc ®é trôc chÝnh n
min
(vg/ph)
n
max
(vg/ph) 2000 1200 1980 2240
0,07 0,082 0,06 0,08 L−îng ch¹y dao däc S
dmin
(mm/vg)
S
dmax
(mm/vg) 4,16 1,59 1,07 1,36
0,035 0,027 0,04 0,08 L−îng ch¹y dao ngang S
ngmin
(mm/vg)
S
ngmax
(mm/vg) 2,08 0,52 0,78 1,36
3530 3430 3000 Lùc ch¹y dao lín nhÊt P
xmax
(N)
P
ymax
(N) 5400 5400 8100
C«ng suÊt ®éng c¬ ®iÖn N(kw) 10 7 4,5 4,5
C¸c lo¹i ren tiÖn ®−îc Ren quèc tÕ; Ren anh;
Ren modul; Ren pitch.

Tõ b¶ng so s¸nh c¸c tÝnh n¨ng kü thuËt kÕt hîp víi ®iÒu kiÖn ®Ò bµi ta chän
m¸y tham kh¶o lµ m¸y 1K62, do nã cã tÝnh n¨ng kü thuËt gÇn gièng nhÊt víi
m¸y cÇn thiÕt kÕ.
II. Kh¶o s¸t m¸y t−¬ng tù.
2.1. Hép tèc ®é.
a) XÝch tèc ®é.
Ph−¬ng tr×nh xÝch tèc ®é:



C¸c ®−êng truyÒn cña hép tèc ®é:
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

3
III
VI
IV
V
§−êng quay
nghÞch
Tõ ®éng c¬
II
§−êng
quay thuËn
I
§−êng truyÒn tèc ®é thÊp
§−êng truyÒn tèc ®é cao
Li hîp ma s¸t

§−êng truyÒn tèc ®é thÊp cã Z
thÊp
= 2 x 3 x 2 x 2 = 24 tèc ®é. Do 2 khèi b¸nh
r¨ng di tr−ît 2 bËc gi÷a trôc IV vµ trôc V chØ cho 3 tû sè truyÒn v× cã 2 tû sè
truyÒn trïng nhau:


¦
¦
¦
¦
¹
¦
¦
¦
¦
´
¦
=
=
=
=
4
1
45
45
.
45
45
4
1
88
22
.
45
45
4
1
45
45
.
88
22
16
1
88
22
.
88
22

V× vËy ®−êng tèc ®é thÊp cã Z
thÊp
= 2 x 3 x 3 = 18 tèc ®é. §−êng truyÒn tèc
®é cao cã Z
cao
= 2 x 3 = 6 tèc ®é. §Ó nèi liªn tiÕp trÞ sè tèc ®é cao vµ thÊp ®Æt
n
18
= n
19
. Do ®ã m¸y cßn Z = 23 tèc ®é.
b) VÏ l¹i ®å thÞ vßng quay.
C¨n cø vµo s¬ ®å ®éng cña m¸y tiÖn 1K62 ta cã:
* PAKG
Z
1
= 2 x 3 x 2 x 2 (®−êng truyÒn tèc ®é thÊp).
Z
2
= 2 x 3 x 1 (®−êng truyÒn tèc ®é cao).
* X¸c ®Þnh ®Æc tÝnh nhãm [X]:
Ta cã: n
min
= 12,5 (vg/ph); n
max
= 2000 (vg/ph)
Z = 23.
C«ng béi ϕ tÝnh theo c«ng thøc: ϕ =
) 1 (
min
max
− z
n
n

⇒ ϕ =22
5 , 12
2000
= 1,26
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

4
- §−êng truyÒn tèc ®é thÊp:
+ Nhãm truyÒn thø nhÊt cã 2 tû sè truyÒn (tõ trôc I tíi trôc II).
i
1
=
39
51
= ϕ
x
= 1,26
x
⇒ x =1 ⇒ Tia i
1
nghiªng sang ph¶i 1 « (1lgϕ).
i
2
=
34
56
= ϕ
x
= 1,26
x
⇒ x =2 ⇒ Tia i
2
nghiªng sang ph¶i 2 « (2lgϕ).
⇒ i
1
: i
2
=ϕ : ϕ
2
= 1 : ϕ . VËy l−îng më gi÷a hai tia [X]
I
= [1].
+ Nhãm truyÒn thø hai cã 3 tû sè truyÒn (tõ trôc II tíi trôc III).
i
3
=
47
29
=
2
1
ϕ
⇒ Tia i
3
nghiªng sang tr¸i 2 « (2lgϕ).
i
4
=
55
21
=
4
1
ϕ
⇒ Tia i
4
nghiªng sang tr¸i 4 « (4lgϕ).
i
5
=
38
38
= 1 = ϕ
0
⇒ Tia i
5
th¼ng ®øng.
⇒ i
4
: i
3
: i
5
= 1 : ϕ
2
: ϕ
4
. VËy l−îng më gi÷a 3 tia [X]
II
= [2].
+ Nhãm truyÒn thø ba cã 2 tû sè truyÒn (tõ trôc III tíi trôc IV).
i
6
=
88
22
=
6
1
ϕ
⇒ Tia i
6
nghiªng sang tr¸i 6 « (6lgϕ).
i
7
=
45
45
= 1 = ϕ
0
⇒ Tia i
7
th¼ng ®øng.
⇒ i
6
: i
7
= 1: ϕ
6
. VËy l−îng më gi÷a hai tia [X]
III
= [6].
+ Nhãm truyÒn thø t− cã 2 tû sè truyÒn (tõ trôc IV tíi trôc V).
i
8
=
88
22
=
6
1
ϕ
⇒ Tia i
8
nghiªng sang tr¸i 6 « (6lgϕ).
i
9
=
45
45
= 1 = ϕ
0
⇒ Tia i
9
th¼ng ®øng.
⇒ i
8
: i
9
= 1: ϕ
6
. VËy l−îng më gi÷a hai tia [X]
IV
= [6].
- §−êng truyÒn tèc ®é cao: 2 nhãm truyÒn ®Çu tiªn gièng víi 2 nhãm truyÒn
®Çu tiªn cña ®−êng truyÒn tèc ®é thÊp.
- Nhãm truyÒn gi¸n tiÕp (tõ trôc V tíi trôc VI).
Cã 1 tû sè truyÒn i
10
=
54
27
=
3
1
ϕ
⇒ Tia i
10
nghiªng sang tr¸i 3 « (3lgφ).
- Nhãm truyÒn trùc tiÕp (tõ trôc III tíi trôc VI).
Cã 1 tû sè truyÒn i
11
=
43
65
= ϕ
2
⇒ Tia i
11
nghiªng sang ph¶i 2 « (2lgφ).
* C«ng thøc cÊu tróc ®éng häc.
PAKG: Z
1
= 2 x 3 x 2 x 2 Z
2
= 2 x 3 x 1
PATT: I II III IV I II III
Sè ®Æc tÝnh: [1] [2] [6] [6] [1] [2] [0]




Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

5
* L−íi kÕt cÊu.

* §å thÞ vßng quay.
- Trªn trôc I: n
I
= n
0
.i
®ai
.η = 1450.
254
142
.0,985 = 798(vg/ph).
- Trªn trôc chÝnh (trôc VI):
Víi n
min
= 12,5(vg/ph); tra b¶ng chuçi vßng quay tiªu chuÈn ta cã 23
tèc ®é: 12,5 – 16 – 20 – 25 – 31,5 – 40 – 50 – 63 – 80 – 100 – 125 – 160 –
200 – 250 – 315 – 400 – 500 – 630 – 800 – 1000 – 1250 – 1600 – 2000.
- §Æt n
0
= n
I
= 798 ≈ 800 = n
19
.









Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

6
* LËp ®å thÞ sai sè vßng quay.

n Ph−¬ng tr×nh xÝch n
Thùc tÕ
n
Tiªu chuÈn

∆n= % 100 .
TC
TT TC
n
n n −

n
1
n
0
.i
1
.i
4
.i
6
.i
8
.i
10
12,46 12,5 0,32
n
2
n
0
.i
2
.i
4
.i
6
.i
8
.i
10
15,69 16 1,9
n
3
n
0
.i
1
.i
3
.i
6
.i
8
.i
10
20,13 20 - 0,65
n
4
n
0
.i
2
.i
3
.i
6
.i
8
.i
10
25,35 25 - 1,4
n
5
n
0
.i
1
.i
5
.i
6
.i
8
.i
10
32,62 31,5 - 5,1
n
6
n
0
.i
2
.i
5
.i
6
.i
8
.i
10
41,09 40 - 2,7
n
7
n
0
.i
1
.i
4
.i
7
.i
8
.i
10
49,83 50 0,34
n
8
n
0
.i
2
.i
4
.i
7
.i
8
.i
10
62,76 63 0,38
n
9
n
0
.i
1
.i
3
.i
7
.i
8
.i
10
80,52 80 - 0,65
n
10
n
0
.i
2
.i
3
.i
7
.i
8
.i
10
101,4 100 - 1,36
n
11
n
0
.i
1
.i
5
.i
7
.i
8
.i
10
130,5 125 - 4,4
n
12
n
0
.i
2
.i
5
.i
7
.i
8
.i
10
164,3 160 - 2,7
n
13
n
0
.i
1
.i
4
.i
7
.i
9
.i
10
199,3 200 0,35
n
14
n
0
.i
2
.i
4
.i
7
.i
9
.i
10
250,9 250 - 0,36
n
15
n
0
.i
1
.i
3
.i
7
.i
9
.i
10
322 310 - 3,8
n
16
n
0
.i
2
.i
3
.i
7
.i
9
.i
10
405,7 400 - 1,4
n
17
n
0
.i
1
.i
5
.i
7
.i
9
.i
10
522 500 - 4,4
n
18
n
0
.i
1
.i
4
.i
11
604 630 4,2
n
19
n
0
.i
2
.i
4
.i
11
759 800 5,1
n
20
n
0
.i
1
.i
3
.i
11
973,8 1000 2,6
n
21
n
0
.i
2
.i
3
.i
11
1226,7 1250 1,8
n
22
n
0
.i
1
.i
5
.i
11
1578,4 1600 1,35
n
23
n
0
.i
2
.i
5
.i
11
1987,9 2000 0,6
Sai sè ∆n= % 100 .
TC
TT TC
n
n n −
≤ [∆n] = ± 10.(ϕ - 1)% = ± 2,6%.




Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

7
* KÕt luËn:
- C«ng thøc cÊu tróc ®éng häc cña m¸y 1K62
PAKG: Z
1
= 2 x 3 x 2 x 2 Z
2
= 2 x 3 x 1
PATT: I II III IV I II III
Sè ®Æc tÝnh: [1] [2] [6] [6] [1] [2] [0]
- Theo lý thuyÕt:
PAKG: Z
1
= 2 x 3 x 2 x 2
PATT: I II III IV
Sè ®Æc tÝnh: [1] [2] [6] [12]
⇒ Nhãm truyÒn thø t− cã X
max
= 12 ⇒ ϕ
Xmax
= 1,26
12
= 16 > 8 kh«ng tháa
mn ®iÒu kiÖn thiÕt kÕ ϕ
Xmax
≤ 8. Do ®ã ng−êi ta ph¶i thu hÑp l−îng më cña
nhãm truyÒn thø t− xuèng cßn 6 v× vËy t¹o ra 6 tèc ®é trïng nhau.
Sè tèc ®é trïng nhau ®−îc bï l¹i b»ng ®−êng truyÒn tèc ®é cao cã:
PAKG: Z
2
= 2 x 3 x 1
PATT: I II III
Sè ®Æc tÝnh: [1] [2] [0]
- Hai khèi b¸nh r¨ng di tr−ît gi÷a trôc IV vµ trôc VI chØ cho 3 tû sè truyÒn lµ:
1,
16
1
,
4
1
.V× cã 2 tû sè truyÒn trïng nhau. C¸c tû sè truyÒn nµy t¹o nªn i

dïng
c¾t ren khuÕch ®¹i.
2.2. Hép ch¹y dao.
a) XÝch ch¹y dao c¾t ren th−êng.
- M¸y tiÖn ren vÝt v¹n n¨ng 1k62 cã kh¶ n¨ng c¾t ®−îc 4 lo¹i ren:
Ren Quèc tÕ (t
p
); Ren Modun (m); Ren Anh (n); Ren Pitch (D
p
).
- Khi c¾t ren tiªu chuÈn xÝch truyÒn tõ trôc VI xuèng trôc VII råi tíi trôc VIII
qua cÆp b¸nh r¨ng thay thÕ vµo hép dao vµ trôc vÝt me.
- L−îng di ®éng tÝnh to¸n ë 2 ®Çu xÝch lµ:
Mét vßng trôc chÝnh - cho tiÖn ®−îc mét b−íc ren tp (mm)
§Ó c¾t ®−îc 4 lo¹i ren m¸y cã 4 kh¶ n¨ng ®iÒu khiÓn sau:
+ C¬ cÊu b¸nh r¨ng thay thÕ gi÷a trôc VIII vµ trôc IX:
i
TT
=
50
95
.
95
42
®Ó c¾t ren Quèc tÕ vµ ren Anh.
i
TT
=
97
95
.
95
64
®Ó c¾t ren Modun vµ ren Pitch.
+ §Ó c¾t ®−îc nhiÒu b−íc ren kh¸c nhau trong cïng mét hÖ ren, trong hép
ch¹y dao dïng c¬ cÊu Norton cã 7 tû sè truyÒn c¾t ®−îc 7 b−íc ren.
+ Khi c¬ cÊu Norton chñ ®éng: ®−êng truyÒn tõ trôc IX qua ly hîp C
2
tíi
trôc XI lµm quay khèi b¸nh r¨ng h×nh th¸p, xuèng trôc X qua ly hîp C
4
tíi
trôc XII-XIII-XIV tíi trôc vÝt me.
+ Khi c¬ cÊu Norton bÞ ®éng: ®−êng truyÒn tõ trôc IX kh«ng qua ly hîp C
2

qua cÆp b¸nh r¨ng
35
37
tíi trôc X qua cÆp b¸nh r¨ng
25
28
qua b¸nh r¨ng 36 tíi
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

8
khèi b¸nh r¨ng Norton trªn trôc XI, tiÕp tôc qua c¸c cÆp b¸nh r¨ng
35
28
.
28
35

(kh«ng qua ly hîp C
4
) tíi trôc XII-XIII-XIV-XV ®Õn trôc vÝt me.
- TÊt c¶ c¸c tr−êng hîp c¾t ren ®Òu ph¶i truyÒn ®éng qua nhãm gÊp béi cã c¸c
tû sè truyÒn sau:

¦
¦
¦
¦
¹
¦
¦
¦
¦
´
¦
=
=
=
=
=
1
1
28
35
.
35
28
2
1
28
35
.
45
18
4
1
48
15
.
35
28
8
1
48
15
.
45
18
igb



- Khi c¾t ren tr¸i, trôc chÝnh quay kh«ng ®æi cßn h−íng ch¹y dao ph¶i ra xa
m©m cÆp, tøc lµ trôc vÝt me quay theo chiÒu ng−îc l¹i nhê c¬ cÊu ®¶o chiÒu
nèi gi÷a trôc VII vµ trôc VIII qua b¸nh r¨ng ®Öm Z28: i
®c
=
35
28
.
28
35

- S¬ ®å kÕt cÊu ®éng häc cña xÝch c¾t ren:


Tõ s¬ ®å kÕt cÊu ®éng häc xÝch c¾t ren trªn ta cã ph−¬ng tr×nh tæng qu¸t xÝch
c¾t ren nh− sau:
1
vßng TC
. i
cè ®Þnh
. i
thay thÕ
. i
c¬ së
. i
gÊp béi
. t
X
= tp
Trong ®ã:
+ i
cs
=
36
n
Z
khi c¬ cÊu Norton lµ chñ ®éng.
+ i
csb®
=
n cs
Z i
36 1
= khi c¬ cÊu Norton lµ bÞ ®éng.
Ph−¬ng tr×nh c©n b»ng cho tõng lo¹i ren ®−îc viÕt nh− sau.
- Khi c¾t ren Quèc tÕ:
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

9
+ i
TT
=
50
95
.
95
42
; dïng c¬ cÊu Norton chñ ®éng.
+ L−îng di ®éng tÝnh to¸n: 1
vgTC
→ tp (mm).
- Khi c¾t ren Modun:
+ i
TT
=
97
95
.
95
64
; dïng c¬ cÊu Norton chñ ®éng.
+ L−îng di ®éng tÝnh to¸n: 1
vgTC
→ tp = π.m (mm).
- Khi c¾t ren Anh:
+ i
TT
=
50
95
.
95
42
; dïng c¬ cÊu Norton bÞ ®éng.
+ L−îng di ®éng tÝnh to¸n: 1
vgTC
→ tp =
n
4 , 25
(mm)
Víi n lµ sè vßng ren trªn mét Inch (1 Inch = 25,4 mm).
- Khi c¾t ren Pitch:
+ i
TT
=
97
95
.
95
64
; dïng c¬ cÊu Norton bÞ ®éng.
+ L−îng di ®éng tÝnh to¸n: 1
vgTC
→ tp =
p
D
π . 4 , 25
(mm).
Víi D
p
lµ sè modun trong mét Inch.
b) XÝch c¾t ren khuyÕch ®¹i.
- XÝch c¾t ren khuyÕch ®¹i dïng ®Ó gia c«ng ren nhiÒu ®Çu mèi, rnh xo¾n
dÉn dÇu…trªn c¬ së khuyÕch ®¹i 4 b−íc ren tiªu chuÈn lªn 2, 8, 32 lÇn. Muèn
t¨ng b−íc ren ng−êi ta dïng nh÷ng tû sè truyÒn i

gi÷a trôc V vµ trôc VI,
gi÷a trôc VI vµ trôc VII.Khi b¸nh r¨ng Z54 trªn trôc chÝnh ¨n khíp víi Z27
trªn trôc V, b¸nh r¨ng Z60 trªn trôc VI ¨n khíp víi Z60 trªn trôc VII, sÏ cã
c¸c tû sè truyÒn cña i

nh− sau:
i
k®1
=
60
60
.
60
60
.
45
45
.
27
54
= 2.
i
k®2
=
60
60
.
60
60
.
22
88
.
27
54
= 8.
i
k®3
=
60
60
.
22
88
.
22
88
.
27
54
= 32.
Trong ®ã cã mét xÝch trïng lµ: i
k®4
= i
k®2
=
22
88
.
45
45
.
27
54
= 8.
c) XÝch c¾t ren chÝnh x¸c.
- Ph−¬ng tr×nh xÝch c¾t ren chÝnh x¸c:
1
vgTC
.i

.i
TT
.C
2r¨ng
(Z
26
vµo khíp).C
3r¨ng
(Z
25
vµo khíp).C
4r¨ng
(Z
28
vµo khíp). t
X1
=
tp.
- Muèn thay ®æi b−íc ren ph¶i tÝnh l¹i tû sè truyÒn cÆp b¸nh r¨ng thay thÕ
míi: i
TT
.
d) C¾t ren mÆt ®Çu.
- Ren mÆt ®Çu ®−îc sö dông ®Ó gia c«ng ®−êng xo¾n Acsimet trªn m©m cÆp 3
chÊu…Khi ®ã dao tiÖn ch¹y h−íng kÝnh nªn kh«ng dïng trôc vÝt me däc,
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

10
kh«ng qua ly hîp siªu viÖt, vµo trôc tr¬n → vµo hép xe dao råi tíi vÝt me
ngang cã t
x
= 5mm.
e) TiÖn tr¬n.
- Ph−¬ng tr×nh xÝch ®éng gièng nh− xÝch c¾t ren nh−ng kh«ng qua trôc vÝt me
mµ ®i qua ly hîp siªu viÖt råi ®Õn hép xe dao.
- XÝch tiÖn tr¬n gièng nh− xÝch tiÖn ren, nh−ng ®Õn trôc XV (kh«ng ®ãng ly
hîp víi trôc vÝt me) truyÒn qua cÆp b¸nh r¨ng
56
28
(b¸nh r¨ng Z
56
bªn trong
chøa ly hîp siªu viÖt) xuèng trôc XVI (trôc tr¬n) qua
28
20
.
20
27
®Õn trôc vÝt
k = 4 - b¸nh vÝt 20 r¨ng lµm trôc b¸nh vÝt quay trßn. TruyÒn ®éng b¾t ®Çu chia
lµm hai ng¶: theo nöa bªn tr¸i trôc b¸nh vÝt 20 ®Ó tiÖn ch¹y dao däc, nöa bªn
ph¶i tiÖn ch¹y dao ngang.
+ Ch¹y dao däc: tõ
trôc b¸nh vÝt Z20 (XVIII)
qua cÆp b¸nh r¨ng
37
40
(phÝa
tr−íc) ®ãng ly hîp truyÒn
chuyÓn ®éng vµo trôc XIX,
qua cÆp b¸nh r¨ng
66
14
tíi
b¸nh r¨ng Z10 thanh r¨ng
m=3, bµn xe dao ch¹y däc
h−íng vµo m©m cÆp (ch¹y thuËn).
Muèn ch¹y dao lïi vÒ, ®−êng truyÒn qua b¸nh r¨ng ®Öm 45. Tõ b¸nh
r¨ng 40 (phÝa sau) trªn trôc XVIII truyÒn qua b¸nh r¨ng ®Öm 45 tíi b¸nh r¨ng
37 trªn trôc XIX, ®ãng ly hîp, chuyÓn ®éng quay truyÒn qua cÆp b¸nh r¨ng
66
14
tíi b¸nh r¨ng Z10 – thanh r¨ng m = 3, bµn xe dao ch¹y lïi.
+ Ch¹y dao ngang: ®−êng truyÒn gièng nh− ch¹y dao däc truyÒn theo nöa bªn
ph¶i hép xe dao tíi c¸c cÆp b¸nh r¨ng
20
61
.
61
40
råi ®Õn vÝt me ngang t
x
= 5mm.
+ Ch¹y dao nhanh: m¸y cã ®éng c¬ ®iÖn ch¹y dao nhanh N = 1kW,
n = 1440vg/ph trùc tiÕp lµm quay nhanh trôc tr¬n XVI.
2.3. C¸c c¬ cÊu ®Æc biÖt cña m¸y 1K62.
a) C¬ cÊu Norton.
- C¬ cÊu Norton bao gåm mét sè b¸nh r¨ng
l¾p kÕ tiÕp nhau theo d¹ng h×nh th¸p trªn trôc
(I). TruyÒn ®éng ®−îc ®−a tíi trôc (II) qua
b¸nh r¨ng ®ªm Z36. B¸nh r¨ng trung gian Z25
¨n khíp víi b¸nh r¨ng di tr−ît Z28 ®−¬c l¾p
trªn khung (1). Khung nµy cã thÓ dÞch chuyÓn
quanh trôc vµ däc trôc (II).
- Khèi b¸nh r¨ng h×nh th¸p gåm 7 b¸nh r¨ng:
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

11
Z
1
= 26, Z
2
= 28, Z
3
= 32, Z
4
= 36, Z
5
= 40, Z
6
= 44, Z
7
= 48.
b) C¬ cÊu ®ai èc bæ ®«i.
- §Ó ®¶m b¶o ®é
chÝnh x¸c khi c¾t
ren, xÝch truyÒn
®éng kh«ng ®i qua
trôc tr¬n mµ dïng
trôc vÝt me cã b−íc
ren chÝnh x¸c.
- Khi ch¹y dao b»ng
vÝt me, phÇn (1) vµ
(2) cña ®ai èc bæ ®«i
®−îc ¨n khíp chÆt
vµo vÝt me nhê tay
quay (3) xoay ®Üa
(4) ®−a 2 chèt (5) mang 2 nöa ®ai èc di ®éng trong 2 rnh ®Þnh h×nh (6) tiÕn
gÇn nhau. Khi tay quay (3) quay theo chiÒu ng−îc l¹i, ®ai èc më ra, gi¶i
phãng hép xe dao khái trôc vÝt me.
c) Ly hîp siªu viÖt.

- ChuyÓn ®éng ch¹y dao nhanh ®−îc thùc hiÖn b»ng ®éng c¬ riªng. §Ó trôc
tr¬n cã thÓ thùc hiÖn ch¹y dao nhanh ®ång thêi víi chuyÓn ®éng ch¹y dao däc
vµ ch¹y dao ngang mµ kh«ng gy trôc do cã tèc ®é kh¸c nhau, trªn m¸y cã
dïng ly hîp siªu viÖt l¾p trªn trôc tr¬n (XV).
- CÊu t¹o: gåm vá (1) ®−îc chÕ t¹o liÒn víi b¸nh r¨ng Z56 ®Ó nhËn truyÒn
®éng tõ hép ch¹y dao. Lâi (2) quay bªn trong vá (1) cã xÎ 4 rnh vµ trong
tõng rnh cã ®Æt con l¨n h×nh trô (3). Mçi con l¨n ®Òu cã lß xo (4) vµ chèt (5)
®Èy nã lu«n tiÕp xóc víi vá (1) vµ lâi (2). Lâi (2) l¾p trªn trôc XV b»ng then.
- Khi ch¹y dao, khèi b¸nh r¨ng cã 2 tû sè truyÒn
56
28
lµm cho vá (1) quay theo
chiÒu ng−îc kim ®ång hå. Do ma s¸t vµ lùc t¸c dông cña lß xo (4), con l¨n sÏ
bÞ kÑt ë chç gi÷a vá (1) vµ lâi (2). Do ®ã lâi (2) sÏ nhËn chuyÓn ®éng ch¹y
dao truyÒn cho trôc tr¬n XV. Trôc tr¬n sÏ quay cïng chiÒu vµ cïng vËn tèc
víi vá (1). Khi vá (1) chuyÓn ®éng theo chiÒu kim ®ång hå, con l¨n (3) sÏ
ch¹y ®Õn chç rçng gi÷a vá (1) vµ lâi (2). Lâi (2) qua then sÏ cïng trôc tr¬n
XV ®øng yªn, xÝch ch¹y dao ng¾t. Muèn cho trôc tr¬n XV chuyÓn ®éng theo
chiÒu nµy ph¶i cho khèi b¸nh r¨ng Z28 – Z28 trªn trôc XIV vµo khíp víi
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

12
b¸nh r¨ng Z56 l¾p cè ®Þnh trªn trôc tr¬n XV ngoµi ly hîp siªu viÖt. TruyÒn
®éng nµy cßn dïng ®Ó c¾t ren mÆt ®Çu.
- Khi ch¹y dao nhanh, trôc tr¬n XV nhËn chuyÓn ®éng tõ ®éng c¬ §C2
(N = 1kW) lµm lâi quay nhanh theo chiÒu ng−îc kim ®ång hå. Lóc nµy vá (1)
còng vÉn nhËn chuyÓn ®éng ch¹y dao theo chiÒu ng−îc kim ®ång hå, nh−ng
vËn tèc chËm h¬n lâi (2). Do ®ã c¸c con l¨n (3) ®Òu ch¹y ®Õn vÞ trÝ rçng gi÷a
vá (1) vµ lâi (2). XÝch ch¹y dao bÞ c¾t ®øt vµ trôc tr¬n ®−îc chuyÓn ®éng víi
tèc ®é nhanh.
d) C¬ cÊu an toµn bµn xe dao.

- Khi tiÖn tr¬n, ®Ó ®¶m b¶o an toµn cho m¸y cã l¾p c¬ cÊu an toµn trong bµn
xe dao. C¬ cÊu nµy ®Æt trong xÝch ch¹y dao tiÖn tr¬n, nã sÏ tù ®éng ng¾t xÝch
truyÒn ®éng khi m¸y lµm viÖc bÞ qu¸ t¶i hoÆc gÆp sù cè kü thuËt.
- Khi m¸y qu¸ t¶i lµm cho lß xo bÞ nÐn l¹i, ly hîp M1 bÞ t¸ch ra vµ ng¾t ®−êng
xÝch ch¹y dao.























Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

13

Ch−¬ng II ThiÕt kÕ ®éng häc m¸y míi
I. ThiÕt kÕ ®éng häc hép tèc ®é.
1.1. ThiÕt lËp chuçi sè vßng quay.
- Theo ®Ò bµi ta cã Z = 23; ϕ = 1,26; n
min
= 12(vg/ph).
- Chuçi sè vßng quay tu©n theo quy luËt cÊp sè nh©n c«ng béi ϕ, tõ ®ã ta tÝnh
®−îc chuçi sè vßng quay theo c«ng thøc n
Z
= n
1
. ϕ
(Z – 1)

víi n
1
= n
min
= 12(vg/ph)
- C¨n cø vµo b¶ng tiªu chuÈn chuçi vßng quay cña m¸y c¾t kim lo¹i ta chän
®−îc chuçi sè vßng quay tiªu chuÈn.
- Ta cã b¶ng kÕt qu¶ sau:

n C«ng thøc tÝnh n
Thùc tÕ
n
Tiªu chuÈn

n
1
n
1
= n
min
12 11,8
n
2

n
1
. ϕ
15,1 15
n
3

n
1
. ϕ
2

19,1 19
n
4

n
1
. ϕ
3

24 23,5
n
5

n
1
. ϕ
4

30,2 30
n
6

n
1
. ϕ
5

38,1 37,5
n
7

n
1
. ϕ
6

48 47,5
n
8

n
1
. ϕ
7

60,5 60
n
9

n
1
. ϕ
8

76,2 75
n
10

n
1
. ϕ
9

96,1 95
n
11

n
1
. ϕ
10

121 118
n
12

n
1
. ϕ
11

152,5 150
n
13

n
1
. ϕ
12

192,1 190
n
14

n
1
. ϕ
13

242,1 235
n
15

n
1
. ϕ
14

305 300
n
16

n
1
. ϕ
15

384,4 375
n
17

n
1
. ϕ
16

482,3 475
n
18

n
1
. ϕ
17

610,2 600
n
19

n
1
. ϕ
18

768,9 750
n
20

n
1
. ϕ
19

968,7 950
n
21

n
1
. ϕ
20

1220,6 1180
n
22

n
1
. ϕ
21

1538 1500
n
23

n
1
. ϕ
22

1938 1900
- Ph¹m vi ®iÒu chØnh: R
n
=
22 ) 1 (
min
max
26 , 1 = =
− Z
n
n
ϕ = 161,5.


Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

14
1.2. Chän ph−¬ng ¸n kh«ng gian.
a) Sè nhãm truyÒn tèi thiÓu.
- Ta cã c«ng thøc:
X
dc
n
n
4
1
min
= víi x lµ sè nhãm truyÒn tèi thiÓu.
⇒ x = lg(n
®c
/n
min
)/lg4
Chän n
®c
= 1450(vg/ph) ⇒ x = lg(1450/11,8)/lg4 = 3,47.
- Do sè nhãm truyÒn lµ sè nguyªn nªn ta lÊy x = 4.
b) Lùa chän ph−¬ng ¸n kh«ng gian.
- Theo c«ng thøc Z = p
1
.p
2
.p
3
…p
i

Trong ®ã: p
i
lµ tû sè truyÒn trong mét nhãm.
- Ta cã thÓ chän mét trong c¸c ph−¬ng ¸n kh«ng gian sau:
Z = 24 = 2 x 3 x 2 x 2
= 2 x 2 x 3 x 2
= 2 x 2 x 2 x 3
= 3 x 2 x 2 x 2
- Ph−¬ng ¸n kh«ng gian (PAKG) ®−îc chän hîp lý dùa vµo c¸c tiªu chÝ:
+ Tæng sè b¸nh r¨ng trªn mét trôc.
S
Z
= 2.(p
1
+ p
2
+ p
3
+ … + p
i
)
+ Tæng sè trôc cña ph−¬ng ¸n lµ nhá nhÊt.
S
tr
= i + 1; i lµ sè nhãm truyÒn ®éng.
+ Sè b¸nh r¨ng chÞu t¶i lín nhÊt ë trôc cuèi cïng.
+ ChiÒu dµi trôc: L
min
= ∑b + ∑f
Víi b lµ chiÒu réng b¸nh r¨ng.
f lµ kho¶ng hë ®Ó l¾p miÕng g¹t, khe hë gi÷a 2 b¸nh r¨ng.
- B¶ng so s¸nh c¸c ph−¬ng ¸n kh«ng gian:

PAKG

YÕu tè so s¸nh

3 x 2 x 2 x 2

2 x 3 x 2 x 2

2 x 2 x 3 x 2

2 x 2 x 2 x 3
Tæng sè b¸nh r¨ng S
Z
18 18 18 18
Tæng sè trôc S
tr
5 5 5 5
ChiÒu dµi trôc L 19b + 18f 19b + 18f 19b + 18f 19b + 18f
Sè b¸nh r¨ng chÞu M
max
2 2 2 3


VÞ trÝ l¾p ly hîp ma s¸t
Kh«ng thuËn
lîi cho viÖc
l¾p ly hîp ma
s¸t v× trôc sÏ
dµi ra
ThuËn lîi cho
viÖc l¾p ly
hîp ma s¸t
L−íi kÕt cÊu
kh«ng theo
h×nh rÎ qu¹t,
kÕt cÊu cång
kÒnh
L¾p ®−îc ly
hîp ma s¸t
nh−ng
m«men xo¾n
ë trôc cuèi
rÊt lín
- KÕt luËn:
Tõ b¶ng so s¸nh c¸c PAKG ë trªn ta chän PAKG lµ 2 x 3 x 2 x 2 do:
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

15
+ Tû sè truyÒn gi¶m dÇn tõ trôc ®Çu tiªn ®Õn trôc cuèi cïng. Trªn trôc
®Çu tiªn ph¶i bè trÝ mét bé ly hîp ma s¸t nhiÒu ®Üa vµ bé b¸nh r¨ng ®¶o chiÒu
nªn sè b¸nh r¨ng ë trôc I cÇn h¹n chÕ.
+ Sè b¸nh r¨ng chÞu momen xo¾n lín nhÊt M
max
trªn trôc cuèi cïng
(trôc chÝnh) lµ Ýt nhÊt.
1.3. Chän ph−¬ng ¸n thø tù.
- Sè ph−¬ng ¸n thø tù tÝnh theo c«ng thøc q = m! = 4! = 24.
Víi m lµ sè nhãm b¸nh r¨ng truyÒn dÉn trong hép tèc ®é, m = 4.
- B¶ng so s¸nh c¸c ph−¬ng ¸n thø tù:

TT Nhãm 1 TT Nhãm 2 TT Nhãm 3 TT Nhãm 4

1
2 x 3 x 2 x 2
I II III IV
[1][2] [6][12]

7
2 x 3 x 2 x 2
II I III IV
[3][1] [6][12]

13

2 x 3 x 2 x 2
III I II IV
[6][1] [3][12]

19
2 x 3 x 2 x 2
IV I II III
[12][1][3][6]

2
2 x 3 x 2 x 2
I III II IV
[1][4] [2][12]

8
2 x 3 x 2 x 2
II III I IV
[2][4] [1][12]

14
2 x 3 x 2 x 2
III II I IV
[6][2] [1][12]

20
2 x 3 x 2 x 2
IV II I III
[12][2][1][6]

3
2 x 3 x 2 x 2
I IV II III
[1][8] [2][4]

9
2 x 3 x 2 x 2
II III IV I
[2][4] [12][1]

15
2 x 3 x 2 x 2
III IV I II
[4][8] [1] [2]

21
2 x 3 x 2 x 2
IV III I II
[12][4][1][2]

4
2 x 3 x 2 x 2
I II IV III
[1][2] [12][6]

10
2 x 3 x 2 x 2
II I IV III
[3][1] [12][6]

16
2 x 3 x 2 x 2
III I IV II
[6][1] [12] [3]

22
2 x 3 x 2 x 2
IV I III II
[12][1][6][3]

5
2 x 3 x 2 x 2
I III IV II
[1][4] [12][2]

11
2 x 3 x 2 x 2
II IV III I
[2][8] [4] [1]

17
2 x 3 x 2 x 2
III II IV I
[6][2] [12][1]

23
2 x 3 x 2 x 2
IV II III I
[12][2][6][1]

6
2 x 3 x 2 x 2
I IV III II
[1][8] [4][2]

12
2 x 3 x 2 x 2
II IV I III
[2][8] [1] [4]

18
2 x 3 x 2 x 2
III IV II I
[4][8] [2] [1]

24
2 x 3 x 2 x 2
IV III II I
[12][4][2][1]
x
max 12 16

12 16 12 16 12 16
ϕ
xmax
16 40,36 16 40,36 16 40,36 16 40,36

NhËn xÐt:
+ Qua b¶ng trªn ta thÊy c¸c ph−¬ng ¸n ®Òu cã ϕ
xmax
> 8 nh− vËy kh«ng
tho¶ mn ®iÒu kiÖn thiÕt kÕ ϕ
xmax
≤ 8. Do ®ã ®Ó ®¶m b¶o ®iÒu kiÖn thiÕt kÕ ta
ph¶i t¨ng thªm trôc trung gian vµ t¸ch ra lµm 2 ®−êng truyÒn.
+ Theo m¸y tham kh¶o, ta chän PATT lµ I II III IV do ph−¬ng ¸n nµy
t¹o ra l−îng më ®Òu ®Æn vµ t¨ng tõ tõ, kÕt cÊu chÆt chÏ, hép t−¬ng ®èi nhá
gän, l−íi kÕt cÊu cã h×nh rÎ qu¹t.
- C«ng thøc cÊu tróc ®éng häc: PAKG 2 x 3 x 2 x 2
PATT I II III IV
Sè ®Æc tÝnh [1] [2] [6] [12]
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

16
- §Ó ®¶m b¶o ®iÒu kiÖn ϕ
xmax
≤ 8, ta ph¶i thu hÑp l−îng më tèi ®a tõ
ϕ
xmax
= 12 xuèng ϕ
xmax
= 6. Do ®ã g©y ra hiÖn t−îng trïng tèc ®é.
⇒ Sè tèc ®é thùc tÕ: Z
1
= 24 – 6 = 18.
- §Ó bï l¹i sè tèc ®é bÞ trïng ta thªm ®−êng truyÒn thø hai (®−êng truyÒn tèc
®é cao): PAKG Z
2
= 2 x 3 x 1
PATT I II III
Sè ®Æc tÝnh [1] [2] [0]
- §Ó nèi liªn tiÕp trÞ sè tèc ®é, ta cho tèc ®é cuèi cña ®−êng truyÒn tèc ®é
thÊp trïng víi tèc ®é ®Çu tiªn cña ®−êng truyÒn tèc ®é cao (n
18
= n
19
).
- Sè tèc ®é thùc tÕ cña m¸y Z = 23.
⇒ C«ng thøc cÊu tróc ®éng häc:
PAKG: Z
1
= 2 x 3 x 2 x 2 Z
2
= 2 x 3 x 1
PATT: I II III IV I II III
Sè ®Æc tÝnh: [1] [2] [6] [6] [1] [2] [0]
- L−íi kÕt cÊu:



1.4. VÏ ®å thÞ vßng quay.
- TrÞ sè vßng quay giíi h¹n n
o
trªn trôc I ®−îc biÕn thiªn trong kho¶ng
n
o min
≤ n
o
≤ n
o max

- TÝnh theo c¸c tû sè truyÒn lín nhÊt vµ tû sè truyÒn nhá nhÊt kÓ tõ trôc chÝnh
®Õn trôc ®©ï tiªn
n
0min
= n
max
/
Π
i
1
U
maxi
; n
0max
= n
min
/
Π
i
1
U
mini
Trong ®ã: i - chØ sè biÓu thÞ sè nhãm truyÒn.

Π
i
1
U
maxi
= U
max1
.U
max2
…U
maxi

Π
i
1
U
mini
= U
min1
.U
min2
…U
mini
Cã thÓ lÊy

Π
i
1
U
maxi
= U
max1
.U
max2
… U
maxi
= 2
i

Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

17

Π
i
1
U
mini
= U
min1
.U
min2
… U
mini
= (1/4)
i

VËy n
omax
=
4
) 4 / 1 (
8 , 11
= 3020 (vg/ph);
n
omin
=
4
2
1900
= 119 (vg/ph).
- VËy gi¸ trÞ cña n
o
biÕn thiªn trong kho¶ng 119 ≤ n
o
≤ 3020
- Gi¸ trÞ cña n
0
chän cµng cao cµng tèt v× nÕu n0 cao th× sè vßng quay cña c¸c
trôc ngang trung gian sÏ cao, momen xo¾n bÐ; kÝch th−íc cña c¸c b¸nh r¨ng,
c¸c trôc nhá gän, tiÕt kiÖm ®−îc nguyªn vËt liÖu.
- Ta chän n
o
= n
19
= 750 (vg/ph).
- Tõ ®ã ta vÏ ®−îc ®å thÞ vßng quay:


⇒ i
1
= ϕ; i
2
= ϕ
2
; i
3
= 1/ϕ
4
; i
4
= 1/ϕ
2
; i
5
= 1; i
6
= 1/ϕ
6
;
i
7
= 1; i
8
= 1/ϕ
6
; i
9
= 1; i
10
= 1/ϕ
3
; i
11
= ϕ
2
.
1.5. TÝnh sè r¨ng cña c¸c nhãm truyÒn trong hép tèc ®é.
a) TÝnh sè r¨ng cña nhãm truyÒn thø nhÊt.
- ¸p dông ph−¬ng ph¸p béi sè chung nhá nhÊt ta cã:
Z
x
= K E
g f
f
x x
x
. .
+
; Z
x
’ = ∑Z – Z
x
.
Trong ®ã: K lµ béi sè chung nhá nhÊt cña mäi tæng (f
x
+ g
x
).
∑Z lµ tæng sè r¨ng trong cÆp b¸nh r¨ng.
- Ta cã: i
1
= ϕ
1
= 1,26
1
=
4
5
=
1
1
g
f
cã f
1
=5; g
1
=4 vµ f
1
+ g
1
= 4 + 5 = 9.
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

18
i
2
= ϕ
2
= 1,26
2
=
7
11
cã f
2
=11; g
2
=7 vµ f
2
+ g
2
= 11 + 7 =18.
⇒ Béi sè chung nhá nhÊt K = 18.
- E
min
n»m ë tia i
2
v× tia i
2
t¨ng nhiÒu h¬n tia i
1
. Khi ®ã b¸nh r¨ng Z
min
n»m ë
tia thø 2 lµ b¸nh r¨ng bÞ ®éng.
E
minb®
=
( )
18 . 7
) 7 11 .( 17
.
2
2 2 min
+
=
+
k g
g f Z
= 2,43.
- Do E > E
minb®
nªn ta chän E = 5 ⇒

= = = 90 18 . 5 .K E Z (r¨ng).
Z
1
=
g f
f
1 1
1
+
.E.K = 90 .
4 5
5
+
= 50 (r¨ng);
Z
1
'
= ∑Z - Z
1
= 90 - 50 = 40 (r¨ng).

Z
2
=
g f
f
2 2
2
+
.EK = 90 .
7 11
11
+
= 55 (r¨ng);
Z
2
'
= ∑Z - Z
2
= 90 - 55 = 35 (r¨ng).
- KiÓm tra tû sè truyÒn:
i
1
= 25 , 1
40
50
'
1
1
= =
Z
Z
; i
2
=
35
55
'
2
2
=
Z
Z
= 1,57.
b) TÝnh sè r¨ng cña nhãm truyÒn thø hai.
- Ta cã: i
3
=
52 , 2
1
26 , 1
1 1
4 4
= =
ϕ
=
77
31
=
3
3
g
f
cã f
3
=31, g
3
=77 vµ f
3
+ g
3
= 108.
i
4
=
58 , 1
1
26 , 1
1 1
2 2
= =
ϕ
=
11
7
=
4
4
g
f
cã f
4
=7, g
4
= 11 vµ f
4
+ g
4
= 18.
i
5
=
5
5
1
1
1
g
f
= = cã f
5
=1, g
5
=1 vµ f
5
+ g
5
= 1 + 1 = 2.
VËy béi sè trung nhá nhÊt K = 108.
- E
min
n»m ë tia i
3
v× tia i
3
gi¶m nhiÒu nhÊt trong 3 tia. Khi ®ã b¸nh r¨ng Z
min

n»m ë tia i
3
lµ b¸nh r¨ng chñ ®éng.
- Ta cã: E
min c®
=
K f
g f Z
.
) (
3
3 3 min
+
=
31
17
108 . 31
) 77 31 .( 17
=
+
< 1
- Chän E = 1 > E
min
⇒ ∑Z= E.K =1.108 = 108 (r¨ng).
Z
3
=
3 3
3
g f
f
+
.E.K = 108 .
77 31
31
+
= 31 (r¨ng);
Z
3
'
= ∑Z - Z
3
= 108 - 31 = 77(r¨ng).
Z
4
=
4 4
4
g f
f
+
.E.K = 108 .
11 7
7
+
= 42 (r¨ng);
Z
4
'
= ∑Z - Z
4
= 108 - 42 = 66 (r¨ng).
Z
5
=
5 5
5
g f
f
+
.E.K = 108 .
1 1
1
+
= 54 (r¨ng);
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

19
Z
5
'
= ∑Z - Z
5
= 108 - 54 = 54 (r¨ng).
- KiÓm tra tû sè truyÒn:
i
3
=
77
31
'
3
3
=
Z
Z
= 0,4; i
4
=
66
42
'
4
4
=
Z
Z
= 0,64; i
5
=
54
54
'
5
5
=
Z
Z
= 1.
c) TÝnh sè r¨ng cña nhãm truyÒn thø 3.
- Ta cã: i
6
=
6
6
6 6
4
1
26 , 1
1 1
g
f
= = =
ϕ
cã f
6
= 1, g
6
= 4 ⇒ f
6
+ g
6
= 5.
i
7
= 1 =
7
7
1
1
g
f
= cã f
7
= 1, g
7
= 1 ⇒ f
7
+ g
7
= 2.
Do ®ã béi sè chung nhá nhÊt lµ K = 10.
- E
min
n»m ë tia i
6
v× tia i
6
gi¶m nhiÒu h¬n tia i
7
. Khi ®ã Z
min
n»m ë tia i
6

b¸nh r¨ng chñ ®éng.
- Ta cã: E
min c®
= 5 , 8
10 . 1
) 4 1 ( 17
.
) (
6
6 6 min
=
+
=
+
K f
g f Z
.
- Chän E = 9 > E
min


= = = 90 10 . 9 .K E Z (r¨ng).
Z
6
= 18 90 .
4 1
1
. .
6 6
6
=
+
=
+
K E
g f
f
(r¨ng);
Z
6
’ = ∑Z – Z
6
= 90 – 18 = 72 (r¨ng).
Z
7
= 45 90 .
1 1
1
. .
7 7
7
=
+
=
+
K E
g f
f
(r¨ng);
Z
7
’ = ∑Z – Z
7
= 90 – 45 = 45 (r¨ng).
- KiÓm tra tû sè truyÒn:
i
6
= 25 , 0
72
18
'
6
6
= =
Z
Z
; i
7
= 1
45
45
'
7
7
= =
Z
Z
.
d) TÝnh sè r¨ng cña nhãm truyÒn thø 4.
- Ta cã: i
8
=
8
8
6 6
4
1
26 , 1
1 1
g
f
= = =
ϕ
cã f
8
= 1, g
8
= 4 ⇒ f
8
+ g
8
= 5.
i
9
= 1 =
9
9
1
1
g
f
= cã f
9
= 1, g
9
= 1 ⇒ f
9
+ g
9
= 2.
Do ®ã béi sè chung nhá nhÊt lµ K = 10.
- E
min
n»m ë tia i
8
v× tia i
8
gi¶m nhiÒu h¬n tia i
9
. Khi ®ã Z
min
n»m ë tia i
8

b¸nh r¨ng chñ ®éng.
- Ta cã: E
min c®
= 5 , 8
10 . 1
) 4 1 ( 17
.
) (
8
8 8 min
=
+
=
+
K f
g f Z
.
- Chän E = 9 > E
min


= = = 90 10 . 9 .K E Z (r¨ng).
Z
8
= 18 90 .
4 1
1
. .
8 8
8
=
+
=
+
K E
g f
f
(r¨ng);
Z
8
’ = ∑Z – Z
8
= 90 – 18 = 72 (r¨ng).
Z
9
= 45 90 .
1 1
1
. .
9 9
9
=
+
=
+
K E
g f
f
(r¨ng);
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

20
Z
9
’ = ∑Z – Z
9
= 90 – 45 = 45 (r¨ng).
- KiÓm tra tû sè truyÒn:
i
8
= 25 , 0
72
18
'
8
8
= =
Z
Z
; i
9
= 1
45
45
'
9
9
= =
Z
Z
.
e) TÝnh sè r¨ng cña nhãm truyÒn thø 5.
- Ta cã: i
10
=
10
10
3 3
2
1
26 , 1
1 1
g
f
= = =
ϕ
cã f10 = 1, g10 = 2 ⇒ f
10
+ g
10
= 1 + 2 = 3.
i
11
=
11
11 2 2
37
59
26 , 1
g
f
= = = ϕ cã f11 = 59, g11 = 37 ⇒ f
11
+ g
11
= 96.
Do ®ã béi sè chung nhá nhÊt lµ K=96.
- E
min
n»m ë tia i
10
v× tia i
10
ë ngoµi cïng cña nhãm truyÒn. Khi ®ã Z
min
n»m ë
tia i
10
lµ b¸nh r¨ng chñ ®éng.
E
min c®
= 53 , 0
96 . 1
) 2 1 ( 17
.
) (
10
10 10 min
=
+
=
+
K f
g f Z
.
- Chän E = 1 > E
min
⇒ ∑Z = E.K =1.96 = 96 (r¨ng).
Z
10
= 32 96 .
2 1
1
. .
10 10
10
=
+
=
+
K E
g f
f
(r¨ng);
64 32 96
10
'
10
= − = − =

Z Z Z (r¨ng).
Z
11
= 59
37 59
96 . 59
. .
11 11
11
=
+
=
+
K E
g f
f
(r¨ng);
37 59 96
11
'
11
= − = − =

Z Z Z (r¨ng).
- KiÓm tra tû sè truyÒn:
i
10
= 5 , 0
64
32
'
10
10
= =
Z
Z
; i
11
= 59 , 1
37
59
'
11
11
= =
Z
Z
.

Tõ c¸c sè liÖu tÝnh to¸n ë trªn ta cã b¶ng thèng kª sau

I 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
'
i
i
Z
Z
tÝnh
40
50

35
55

77
31

66
42

54
54

72
18

45
45

72
18

45
45

64
32

37
59

'
i
i
Z
Z
chuÈn
39
51

34
56

55
21

47
29

38
38

88
22

60
60

88
22

49
49

54
27

43
65


* KiÓm nghiÖm sai sè vßng quay trôc chÝnh.
- Ta cã ph−¬ng tr×nh c©n b»ng xÝch ®éng n
TC
= n
®c

®
.i
®
'
1
1
Z
Z
.
'
2
2
Z
Z
. . . .
Trong ®ã n
®/c¬
= 1450 vg/ph
η
®
= 0,985.
(Ta cã i
®
= i
0
=
985 , 0 . 1450
750
.
0
=
d dc
n
n
η
= 0,525 =
240
126
)
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

21
⇒ n
ItÝnh
= n
®c

®
.i
®
= 1450. 0,985. 0,525 = 749,8 (vg/ph).
n
LýthuyÕt
= n
19
= 750 (vg/ph)
- Sai sè vßng quay trôc chÝnh tÝnh theo c«ng thøc: ∆n =
TC
TT TC
n
n n −
.100%
Trong ®ã n
TC
- sè vßng quay tiªu chuÈn
n
TT
- sè vßng quay thùc tÕ tÝnh theo ph−¬ng tr×nh xÝch ®éng.
- Sai sè cho phÐp [∆n] = ±10( ϕ - 1) = ±10( 1,26 - 1)= ±2,6%.

n Ph−¬ng tr×nh xÝch ®éng n
TT
n
TC
∆n%
n
1

n
I
.
40
50
.
77
31
.
72
18
.
72
18
.
64
32

11,84 11,8 - 0,34
n
2

n
I
.
35
55
.
77
31
.
72
18
.
72
18
.
64
32

14,82 15 1,2
n
3

n
I
.
40
50
.
66
42
.
72
18
.
72
18
.
64
32

18,71 19 1,5
n
4

n
I
.
35
55
.
66
42
.
72
18
.
72
18
.
64
32

23,53 23,5 - 0,13
n
5

n
I
.
40
50
.
54
54
.
72
18
.
72
18
.
64
32

29,41 30 1,97
n
6

n
I
.
35
55
.
54
54
.
72
18
.
72
18
.
64
32

36,97 37,5 1,4
n
7

n
I
.
40
50
.
77
31
.
45
45
.
72
18
.
64
32

47,4 47,5 0,2
n
8

n
I
.
35
55
.
77
31
.
45
45
.
72
18
.
64
32

59,5 60 0,83
n
9

n
I
.
40
50
.
66
42
.
45
45
.
72
18
.
64
32

74,8 75 0,27
n
10

n
I
.
35
55
.
66
42
.
45
45
.
72
18
.
64
32

94,1 95 0,95
n
11

n
I
.
40
50
.
54
54
.
45
45
.
72
18
.
64
32

117,6 118 0,34
n
12

n
I
.
35
55
.
54
54
.
45
45
.
72
18
.
64
32

147,9 150 1,4
n
13

n
I
.
40
50
.
77
31
.
45
45
.
45
45
.
64
32

189,4 190 0,32
n
14

n
I
.
35
55
.
77
31
.
45
45
.
45
45
.
64
32

238,2 235 - 1,4
n
15

n
I
.
40
50
.
66
42
.
45
45
.
45
45
.
64
32

299,4 300 0,2
n
16

n
I
.
35
55
.
66
42
.
45
45
.
45
45
.
64
32

376,4 375 - 0,37
n
17

n
I
.
40
50
.
54
54
.
45
45
.
45
45
.
64
32

470,5 475 0,95
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

22
n
18

n
I
.
40
50
.
77
31
.
37
59

604,2 600 - 0,7
n
19

n
I
.
35
55
.
77
31
.
37
59

759,5 750 - 1,27
n
20

n
I
.
40
50
.
66
42
.
37
59

954,9 950 - 0,52
n
21

n
I
.
35
55
.
66
42
.
37
59

1200,5 1180 - 1,7
n
22

n
I
.
40
50
.
54
54
.
37
59

1500,7 1500 - 0,05
n
23

n
I
.
35
55
.
54
54
.
37
59

1886,6 1900 0,7


- §å thÞ sai sè vßng quay.

Tõ ®å thÞ sai sè vßng quay ta thÊy c¸c sai sè ∆n ®Òu n»m trong ph¹m vi sai sè
cho phÐp, kh«ng cÇn ph¶i tÝnh l¹i c¸c tû sè truyÒn.
* S¬ ®å ®éng:



Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

23
II. ThiÕt kÕ ®éng häc hép ch¹y dao.
2.1. Yªu cÇu kü thuËt vµ ®Æc ®iÓm hép ch¹y dao.
* Yªu cÇu kü thuËt:
- Sè cÊp ch¹y dao Z
s
ph¶i ®ñ.
- Quy luËt ph©n bè cña c¸c l−îng ch¹y dao ph©n bè theo cÊp sè céng.
- Ph¹m vi ®iÒu chØnh cña l−îng ch¹y dao S
min
÷ S
max
.
- TÝnh chÊt cña l−îng ch¹y dao liªn tôc.
- §é chÝnh x¸c cña l−îng ch¹y dao yªu cÇu chÝnh x¸c cao.
* S o víi hép tèc ®é th× hép ch¹y dao cã c¸c ®Æc ®iÓm sau:
- C«ng suÊt truyÒn bÐ, th−êng chØ b»ng (5 ÷ 10)% c«ng suÊt truyÒn dÉn chÝnh.
- Tèc ®é lµm viÖc chËm h¬n nhiÒu so víi hép tèc ®é.
- Ph¹m vi ®iÒu chØnh tû sè truyÒn ®éng: 1/5 ≤ i
s
≤ 2,8;
R
s max
=
i
i
i
s
min
max
=
5
1
8 , 2
= 14.
2.2. TÝnh to¸n thiÕt kÕ hép ch¹y dao.
2.2.1. S¾p xÕp b−¬c ren ®−îc c¾t thµnh nhãm c¬ së vµ nhãm gÊp béi.
- Ren Quèc tÕ: tp = (1 ÷ 96)mm.
⇒ tp = 1 – 1,25 – 1,5 – 1,75 – 2 – 2,25 – 2,5 – 3 – 3,5 – 4 – 4,5 – 5 – 5,5 – 6 –
7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 14 – 16 – 18 – 20 – 22 – 24 – 28 – 32 – 36 – 40 –
44 – 48 – 56 – 64 – 72 – 80 – 88 – 96.
- Ren Anh: n = 24 ÷ 1.
⇒ n = 24 – 20 – 19 – 18 – 16 – 14 – 13 – 12 – 11 – 10 – 9 – 8 – 7 – 6 – 5 –
2
1
4 - 4 -
2
1
3 -
4
1
3 - 3 -
2
1
2 - 2 – 1.
- Ren M«®uyn: m = 0,5 ÷ 20.
⇒ m = 0,5 – 1 – 1,25 – 1,5 – 1,75 – 2 – 2,25 – 2,5 – 3 – 3,5 – 4 – 4,5 – 5 –
5,5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 14 – 16 – 18 – 20.
- Ren Pitch: Dp = 80 ÷ 7.
⇒ Dp = 80 – 72 – 64 – 56 – 48 – 44 – 40 – 36 – 32 – 28 – 24 – 22 – 20 – 18 –
16 – 14 – 12 – 11 – 10 – 9 – 8 – 7.
* B¶ng xÕp ren.
Ren Quèc tÕ tp (mm)
Tiªu chuÈn KhuÕch ®¹i
- 1,75 3,5 7 14 28 56
1 2 4 8 16 32 64
- 2,25 4,5 9 18 36 72
1,25 2,5 5 10 20 40 80
- - 5,5 11 22 44 88
1,5 3 6 12 24 48 96

8
1

4
1

2
1

1
1

Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

24

Ren Modul m =
π
p
t

Tiªu chuÈn KhuÕch ®¹i
- - - 1,75 3,5 7 14
- 0,5 1 2 4 8 16
- - - 2,25 4,5 9 18
- - 1,25 2,5 5 10 20
- - - 2,75 5,5 11
- - 1,5 3 6 12

8
1

4
1

2
1

1
1


Ren Anh n =
n
4 , 25

Tiªu chuÈn KhuÕch ®¹i
13 -
4
1
3
-
14 7
2
1
3
-
16 8 4 2 1
18 9
2
1
4
- -
19 - - - -
20 10 5 - -
(22) 11 - - -
24 12 6 3 -

8
1

4
1

2
1

1
1


Ren Pitch Dp = 25,4.π/tp
Tiªu chuÈn
56 28 14 7
64 32 16 8
72 36 18 9
80 40 20 10
- 44 22 11
- 48 24 12

8
1

4
1

2
1

1
1



Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

25

2.2.2. ThiÕt kÕ nhãm c¬ së.
- Sö dông c¬ cÊu Norton cho nhãm truyÒn c¬ së.
- Gäi Z
1
, Z
2
,

Z
3
, …, Zi,

... lµ sè r¨ng cña bé b¸nh r¨ng h×nh th¸p thuéc c¬ cÊu
Norton, Zi ph¶i tháa mn 25 < Z
i
< 60.
- §Ó c¾t ren Quèc tÕ:
Z
1
: Z
2
: Z
3
: Z
4
: Z
5
: Z
6
= 7 : 8 : 9 : 10 : 11 : 12 = 28 : 32 : 36 : 40: 44 : 48
-§Ó c¾t ren Modul:
Z
1
: Z
2
: Z
3
: Z
4
: Z
5
: Z6

= 1,75 : 2 : 2,25 : 2,5 : 2,75 : 3
= 28 : 32 : 36 : 40 : 44 : 48
-§Ó c¾t ren Anh:
Z
1
: Z
2
: Z
3
: Z
4
: Z
5
: Z
6
: Z
7
: Z
8
= 13 : 14 : 16 : 18 : 19 : 20 : 22 : 24
= 26 : 28 : 32: 36 : 38 : 40 : 44 : 48
-§Ó c¾t ren Pitch:
Z
1
: Z
2
: Z
3
: Z
4
: Z
5
: Z
6
= 7 : 8 : 9 : 10 : 11 : 12 = 28 : 32: 36 : 40 : 44 : 48
VËy ®Ó c¾t ®−îc 4 lo¹i ren trªn th× sè r¨ng cña c¬ cÊu Norton lµ:
Z
1
: Z
2
: Z
3
: Z
4
: Z
5
: Z
6
: Z
7
: Z
8
= 26 : 28 : 32 : 36 : 38 : 40 : 44 : 48
Ta lÊy lu«n: Z
1
= 26; Z
2
= 28; Z
3
= 32; Z
4
= 36;
Z
5
= 38; Z
6
= 40; Z
7
= 44; Z
8
= 48.
NhËn xÐt: Do c¾t lo¹i ren Anh cã n = 19 nªn bé Norton ph¶i cã thªm b¸nh
r¨ng Z
5
= 38. B¸nh r¨ng nµy kh«ng dïng khi c¾t 3 lo¹i ren cßn l¹i nªn ta bá
b¸nh r¨ng Z
5
= 38. VËy bé noãc-t«ng chØ cßn l¹i 7 b¸nh r¨ng:
Z
1
: Z
2
: Z
3
: Z
4
: Z
5
: Z
6
: Z
7


= 26 : 28 : 32 : 36 : 40 : 44 : 48
Z
1
= 26; Z
2
= 28; Z
3
= 32; Z
4
= 36; Z
5
= 40; Z
6
= 44; Z
7
= 48.


2.2.3. ThiÕt kÕ nhãm gÊp béi.
- Nhãm gÊp béi ph¶i t¹o ra 4 tû sè truyÒn cã c«ng béi ϕ =2. Chän cét 7 – 8 –
9 – 10 – 11 – 12 trong b¶ng xÕp ren quèc tÕ lµm nhãm c¬ së th× muèn tiÖn ra
toµn bé c¸c b−íc ren th× c¸c tû sè truyÒn nhãm gÊp béi lµ:
1
1
;
2
1
;
4
1
;
8
1
.
* Ph−¬ng ¸n kh«ng gian.
- Ta chän PAKG: Z = 4 = 2 x 2 = 4 x 1.


Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

26

B¶ng so s¸nh c¸c PAKG

PAKG
YÕu tè so s¸nh
2 x 2 4 x 1
Tæng sè b¸nh r¨ng S
z
8 10
Tæng sè trôc 3 3
ChiÒu dµi trôc L
min
8b + 7f 8b + 7f
Sè b¸nh r¨ng chÞu M
max
2 1

- Tõ b¶ng so s¸nh c¸c PAKG ta thÊy PAKG Z = 4 x 1 cã sè b¸nh r¨ng trªn
mét trôc nhiÒu, khã chÕ t¹o. Do ®ã ta chän PAKG Z = 2 x 2 hîp lý h¬n.
* Ph−¬ng ¸n thø tù.
- Víi PAKG Z = 2 x 2 ta cã 2 ph−¬ng ¸n thø tù lµ I – II vµ II – I:
B¶ng so s¸nh c¸c PATT

PAKG 2 x 2
PATT I – II II – I
Sè ®Æc tÝnh [x] [1] [2] [2] [1]
X
max
2 2
ϕ
Xmax

4 4

- Tõ b¶ng so s¸nh c¸c PATT ta chän PATT lµ I – II.
⇒ C«ng thøc cÊu tróc ®éng häc: PAKG: 2 x 2
PATT: I II
Sè ®Æc tÝnh: [1] [2]
* L−íi kÕt cÊu vµ ®å thÞ vßng quay.



- Tõ ®å thÞ vßng quay ta cã:
i
1
=
5 , 2
1
2
1 1
32 , 1 32 , 1
= =
ϕ
; i
2
=
25 , 1
1
2
1 1
32 , 0 32 , 0
= =
ϕ
;
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

27
i
3
=
2 , 3
1
2
1 1
68 , 1 68 , 1
= =
ϕ
; i
4
= 25 , 1 2
32 , 0 32 , 0
= = ϕ .

* TÝnh sè r¨ng cña c¸c b¸nh r¨ng trong nhãm gÊp béi.
- Nhãm truyÒn thø nhÊt:
i
1
=
32 , 1
1
ϕ
=
2
32 , 1
1
=
5
2
=
1
1
g
f
⇒ f
1
+ g
1
= 2 + 5 = 7.
i
2
=
32 , 0
1
ϕ
=
2
32 , 0
1
=
5
4
=
2
2
g
f
⇒ f
2
+ g
2
= 4 + 5 = 9.
⇒ Béi sè chung nhá nhÊt lµ K= 63.
Ta cã tia i
1
lµ tia gi¶m nhiÒu h¬n tia i
2
nªn
+) E
min c®
=
63 . 2
) 5 2 ( 17
.
) .(
1
1 1 min
+
=
+
K f
g f Z
=
18
17
< 1.
Chän E = 1 > E
min
⇒ ∑Z = E.K = 1.63 = 63 (r¨ng).
+) Z
1
=
1 1
1
g f
f
+
.E.K = 63 .
5 2
2
+
=18 (r¨ng);
Z
1
'
= ∑Z - Z
1
= 63 – 18 = 45 (r¨ng).
+) Z
2
=
2 2
2
g f
f
+
.E.K= 63 .
5 4
4
+
= 28 (r¨ng);
Z
2
'
= ∑Z - Z
2
= 63 – 28 = 35 (r¨ng).
- Nhãm truyÒn thø hai:
i
3
=
68 , 1
1
ϕ
=
2
68 , 1
1
=
16
5
=
3
3
g
f
⇒ f
3
+ g
3
= 5 + 16 = 21.
i
4
= ϕ
0,32
= 2
0,32
=
4
5
=
4
4
g
f
⇒ f
4
+ g
4
= 5 + 4 = 9.
⇒ Béi sè chung nhá nhÊt lµ K= 63.
Tia i
3
lµ tia gi¶m nhiÒu h¬n tia i
4
, Z
min
chñ ®éng nªn
+) E
min
=
63 . 5
) 16 5 ( 17
.
) .(
3
3 3 min
+
=
+
K f
g f Z
=
15
17
> 1.
Chän E = 2 > E
min
⇒ ∑Z = E.K = 2.63 = 126 (r¨ng) > 120 (r¨ng) do ®ã ta
ph¶i tÝnh l¹i sè r¨ng.
Chän Z
min
=14 (r¨ng) ⇒ E
min
=
63 . 5
) 16 5 ( 14 +
=
15
14
<1
Chän E
min
= 1 ⇒ ∑Z = E.K = 1.63 = 63 (r¨ng).
+) Z
3
=
3 3
3
g f
f
+
.E.K = 63 .
16 5
5
+
=15 (r¨ng);
Z
3
'
= ∑Z - Z
3
= 63 - 15 = 48 (r¨ng).
+) Z
4
=
4 4
4
g f
f
+
.E.K = 63 .
4 5
5
+
= 35 (r¨ng);
Z
4
'
= ∑Z - Z
4
= 63 – 35 = 28 (r¨ng).
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

28
2.2.4. TÝnh c¸c tû sè truyÒn cßn l¹i i

.
- Tû sè truyÒn cßn l¹i bao gåm c¸c b¸nh r¨ng thay thÕ vµ b¸nh r¨ng phô cña
hép ch¹y dao.
- Ph−¬ng tr×nh c©n b»ng chuyÓn ®éng: 1
vgTC
.i

. i
cs
. i
gb
.t
x
= t
p
.
Trong ®ã i

= i

. i
TT
.
i

lµ tû sè truyÒn cßn l¹i bï vµo xÝch truyÒn ®éng.
i
tt
lµ tû sè truyÒn cña bé b¸nh r¨ng thay thÕ.
i

lµ tû sè truyÒn 1 sè bé b¸nh r¨ng cè ®Þnh cßn l¹i n»m trªn xÝch
truyÒn.
i
cs
lµ tû sè truyÒn cña nhãm c¬ së.
i
gb
lµ tû sè truyÒn cña nhãm gÊp béi.
t
x
lµ b−íc vÝt me.
t
p
lµ b−íc ren c¾t ®−îc.
- C¾t thö ren Quèc tÕ cã tp

= 5 mm.
⇒ i
gb
=
2
1
; Z
n
= Z
5
= 40.
Dùa vµo m¸y tham kh¶o ta chän t
x
= 12 mm; Z
0
= 36 r¨ng; i

=
42
42
.
Th× i
cs
=
0
5
Z
Z
=
36
40
lóc ®ã bé b¸nh r¨ng h×nh th¸p chñ ®éng
⇒ 1
vgTC
.
42
42
.i
TT
. 12 .
2
1
.
36
40
.
28
25
= 5 ⇒ i
TT
= 5.
50
42
6
1
.
25
28
.
40
36
=
- Th«ng th−êng bé b¸nh r¨ng thay thÕ
50
42
®−îc dïng ®Ó c¾t ren Anh. Nh−ng
khi c¾t ren Anh, xÝch c¾t ren ®i theo con ®−êng kh¸c. Bé b¸nh r¨ng h×nh th¸p
bÞ ®éng. TÝnh i

khi c¾t ren Anh:
+) Cho c¾t thö ren Anh: n = 8
⇒ tp =
8
4 , 25 4 , 25
=
n
; i
cs
=
32
36
3
0
=
Z
Z
; i
gb
=
4
1
.
⇒ 1
vgTC
.
8
4 , 25
12 .
4
1
.
32
36
.
25
28
.
50
42
. =
cd
i ⇒ i

=
42
42
3
1
.
36
32
.
28
25
.
42
50
.
8
4 , 25
= .
- Tû sè truyÒn cè ®Þnh
42
42
còng ®−îc dïng khi c¾t ren Pitch v× ren Anh vµ ren
Pitch ®Òu dïng chung 1 ®−êng truyÒn cã bé b¸nh r¨ng h×nh th¸p bÞ ®éng
nh−ng víi hai bé b¸nh r¨ng thay thÕ kh¸c nhau. Ta cÇn t×m cÆp b¸nh r¨ng
thay thÕ khi c¾t ren Pitch vµ ren Modun.
+) Cho c¾t thö ren Pitch: Dp = 8
⇒ i
cs
=
32
36
3
0
=
Z
Z
; tp =
97
12
.
5
127
.
8
1
.
8
4 , 25 . 4 , 25
2
|
¹
|

\
|
= = π
π
p
D
; i
gb
= 1; i

=
42
42
.
⇒ 1
vgTC
.
42
42
. i
TT
.
97
12
.
5
127
.
8
1
12 . 1 .
32
36
.
25
28
2
|
¹
|

\
|
=
⇒ i
TT(Pitch)
=
97
64
12
1
.
36
32
.
28
25
.
97
12
.
5
127
.
8
1
2
= |
¹
|

\
|
.
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

29
2.2.5. TÝnh sai sè b−íc ren.
- Ren Quèc tÕ:
+) Gi¶ sö c¾t ren quèc tÕ cã b−íc ren t
p
= 4 mm.
⇒ i
TT
=
50
42
; i

=
42
42
; i
cs
=
36
32
; i
gb
=
2
1
.
+) Ph−¬ng tr×nh xÝch ®éng: 1
vgTC
.i
cd
. i
TT
. i
cs
. i
gb
.t
x
= t
p
.
⇒ 1
vgTC
. = = 4 12 .
2
1
.
36
32
.
28
25
.
50
42
.
42
42
t
p
⇒ Sai sè b−íc ren b»ng 0.
- Ren Anh:
+) Gi¶ sö c¾t ren Anh cã n = 16.
+) Ta cã: t
p
= 5875 , 1
16
4 , 25 4 , 25
= =
n
; i
cs
=
32
36
; i
gb
=
8
1
; i

=
42
42
; i
TT
=
50
42

⇒ 1
vgTC
. 5876 , 1 12 .
8
1
.
32
36
.
25
28
.
50
42
.
42
42
= = t
p
.
Sai sè b−íc ren 0001 , 0 5875 , 1 5876 , 1 = − = ∆
p
t .
- Ren Modul:
+) Gi¶ sö c¾t ren Modul cã m = 2.
+) Ta cã: t
p
= 2832 , 6 2 . . = = π π m ; i
cs
=
36
32
; i
gb
=
1
1
; i

=
42
42
; i
tt
=
97
64

⇒ 1
vgTC
. 2837 , 6 12 .
1
1
.
36
32
.
28
25
.
97
64
.
42
42
= = t
p
.
Sai sè b−íc ren 0005 , 0 2832 , 6 2837 , 6 = − = ∆
p
t .
- Ren Pitch:
+) Gi¶ sö c¾t ren Pitch cã D
p
= 16.
+) Ta cã: t
p
= 9873 , 4
16
. 4 , 25 . 4 , 25
= =
π π
p
D
; i
cs
=
32
36
; i
gb
=
2
1
; i

=
42
42
; i
TT
=
97
64

⇒ 1
vgTC
. 9880 , 4 12 .
2
1
.
32
36
.
25
28
.
97
64
.
42
42
= = t
p
.
Sai sè b−íc ren 0007 , 0 9873 , 4 9880 , 4 = − = ∆
p
t .


2.2.6. XÝch c¾t ren khuÕch ®¹i.
- Ph−¬ng tr×nh xÝch c¾t ren khuÕch ®¹i:
1
vgTC
. i

. i
TT
. i

. i
cs
. i
gb
. t
x
= t
p
.
Víi i

=
60
60
.
45
45
18
72
.
45
45
18
72
.
32
64

- C¸c tû sè truyÒn khuÕch ®¹i:
i
k®1
=
60
60
.
18
72
.
18
72
.
32
64
= 32.
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

30
i
k®2
=
60
60
.
45
45
.
18
72
.
32
64
= 8.
i
k®3
=
60
60
.
18
72
.
45
45
.
32
64
= 8.
i
k®4
=
60
60
.
45
45
.
45
45
.
32
64
= 2.
VËy ta cã 3 tû sè truyÒn khuÕch ®¹i lµ: 2; 8; 32.
- Theo yªu cÇu bµi to¸n thiÕt kÕ i

= 2; 8; 16; 32
- Tham kh¶o m¸y t−¬ng tù 1K62, trªn trôc VII vµ VIII ta thiÕt kÕ thªm mét
cÆp b¸nh r¨ng cã tû sè truyÒn i = 2, víi Z
1
= 28 vµ Z
2
= 56.
2.2.7. TiÖn tr¬n.
- Theo ®Ò bµi l−îng ch¹y dao: S
däc min
= 0,07 (mm/vg);
S
ngang min
= 0,035 (mm/vg).
- Ph−¬ng tr×nh xÝch tiÖn tr¬n:
1
vgTC
. i

. i
TT
. i
cs
. i
gb
. ixd däc. π.m.Z

= S
däc
.
1
vgTC
. i

. i
TT
. i
cs
. i
gb
. ixd ngang. t
xngang


= S
ngang
.
- Dùa vµo m¸y tham kh¶o:
Chän: m = 3; Z = 10; t
xngang
= 5;
i
xddäc
=
66
14
.
37
40
.
20
4
.
28
20
.
20
27
.
56
28
; i
xdngang
=
20
61
.
61
40
.
37
40
.
20
4
.
28
20
.
20
27
.
56
28
.
- TiÖn tr¬n theo con ®−êng c¾t ren hÖ mÐt, ta cã thÓ viÕt l¹i ph−¬ng tr×nh c©n
b»ng nh− sau:
- §i qua i
TT
=
50
42
; c¬ cÊu Norton chñ ®éng i
cs
=
36
n
Z
.
S
däc
= 1. .
36
.
28
25
.
50
42
.
42
42
n
Z
i
gb
. 10 . 3 . .
66
14
.
37
40
.
20
4
.
28
20
.
20
27
.
56
28
π

= 0,0434.Z
n
.i
gb
.
S
ngang
=1. .
36
.
28
25
.
50
42
.
42
42
n
Z
i
gb
. 5 .
20
61
.
61
40
.
37
40
.
20
4
.
28
20
.
20
27
.
56
28

= 0,0217.Z
n
.i
gb
.
- §i qua i
TT
=
97
64
; c¬ cÊu Norton chñ ®éng i
cs
=
36
n
Z
.
S
däc
= 1. .
36
.
28
25
.
97
64
.
42
42
n
Z
i
gb
. 10 . 3 . .
66
14
.
37
40
.
20
4
.
28
20
.
20
27
.
56
28
π

= 0,0341.Z
n
.i
gb
.
S
ngang
=1. .
36
.
28
25
.
97
64
.
42
42
n
Z
i
gb
. 5 .
20
61
.
61
40
.
37
40
.
20
4
.
28
20
.
20
27
.
56
28

= 0,0171.Z
n
.i
gb
.
- Tõ c¸c ph−¬ng tr×nh trªn ta thÊy khi c¬ cÊu Norton chñ ®éng cã
Z
n
= 26 ÷ 48 vµ i
gb
=
8
1
®Òu cho c¸c gi¸ trÞ S
däc min
vµ S
ngang min
lín h¬n gi¸ trÞ yªu
cÇu. VËy ta ph¶i ®iÒu chØnh mét sè cÆp b¸nh r¨ng trong hép xe dao ®Ó ®¶m
b¶o yªu cÇu. Tuy nhiªn ®Ó d¶m b¶o kho¶ng c¸ch trôc nh− m¸y tham kh¶o ta
ph¶i gi÷ nguyªn ∑Z = const. Ta chän con ®−êng ®i qua i
TT
=
97
64
vµ c¬ cÊu
Norton chñ ®éng, ta ®iÒu chØnh cÆp trôc vÝt – b¸nh vÝt tõ
20
4
thµnh
34
4

Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

31
S
däc min
= 0,02.28.
8
1
= 0,07 (mm/vg);
S
ngang min
= 0,01.28.
8
1
= 0,035 (mm/vg).

VËy ta cã c¸c ®−êng truyÒn khi tiÖn tr¬n nh− sau:
1
vgTC
. .
36
.
28
25
.
97
64
.
42
42
n
Z
i
gb
. 10 . 3 . .
66
14
.
37
40
.
34
4
.
28
20
.
20
27
.
56
28
π

=S
däc
.
1
vgTC
. .
36
.
28
25
.
97
64
.
42
42
n
Z
i
gb
. 5 .
20
61
.
61
40
.
37
40
.
34
4
.
28
20
.
20
27
.
56
28

= S
ngang
.
KÕt luËn: Toµn bé ®−êng tiÖn tr¬n sÏ ®i theo ®−êng tiÖn ren qua cÆp b¸nh
r¨ng
56
28
vµo hép xe dao.Do ®ã ®−êng tiÖn tr¬n lµ hÖ qu¶ cña ®−êng tiÖn ren,
b−íc tiÖn tr¬n dµy h¬n nhiÒu so víi b−íc tiÖn ren tiªu chuÈn.



Ñ
o
à
a
ùn

t
h
i
e
át

k
e
á
m
a
ùy



































































































G
V
H
D
:

B
u
øi

Q
u
y
ù
L
ùö
ïc

N
g
u
y
e
ãn

T
r
ö
ô
øn
g

G
i
a
n
g

-

C
T
M
4

-

K
5
0


























































































3
2

z=
z=
z=
z=
z=
z=
z= z= z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z= z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z
=
z
=
z
=
z
=
z
=
55 50
50 72
45
45
18
45
59
45
36
24
42
40
31
54
66
77
54
60
18
42 28
35
64
42
95
42
35
56
28
60
37
64
45
26 32
28 36
40
44
28 48 28
35
45
15
18 28
56 56
36
35
28
35
35
2
8 4
8
2
8
z=35
32
72
z= 35
25
37
97 z= 50
10
27
20
20
40
28
37
14
46
66
37
37
z= 61
2
0 4
5
240
c1
g3
g1
i
g4
iv
v
iii g2
vi
g7
viii
c2
ix
vii
ii
126
g6
x
g8
xii
c3
xiv
xiii
g9
g10
c5
xv
xvi
xvii
c0
c4
n=10 kw
n=1450 v/ph
®c1
xi
g5
xx
cs
k=4
xviii
c8
t=5 mm
c6
c7
c9
xxiii
xx xix xxii
t= 12 mm ®c2
N=1 KW
n= 1410 v/ph
Thanh r¨ng m=3 mm
t=5 mm
85
t=5 mm
147
S¬ ®å ®éng toµn m¸y
z=
z=
z=
z=
z= z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z= z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=
z=

Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

33
Ch−¬ng III: tÝnh to¸n ThiÕt kÕ ®éng lùc häc m¸y
I. X¸c ®Þnh c«ng suÊt ®éng c¬.
1.1. X¸c ®Þnh lùc c¾t P
c
, lùc ch¹y dao Q.
- C¸c thµnh phÇn lùc t¸c dông lªn c¬ cÊu chÊp hµnh (dao vµ ph«i) cña m¸y
tiÖn 1K62 nh− sau:




Lùc c¾t Z Y X P P P P + + =
- C«ng thøc tÝnh c¸c lùc c¾t thµnh phÇn:

1 1
. .
1
Y X
Z
S t C P =

2 2
. .
2
Y X
Y
S t C P =

3 3
. .
3
Y X
X
S t C P =
Trong ®ã:
C
1
, C
2
, C
3
lµ hÖ sè kÓ ®Õn ¶nh h−ëng cña tÝnh chÊt vËt liªu gia c«ng.
t lµ chiÒu s©u c¾t (mm).
S lµ l−îng ch¹y dao (mm/vg).
- Theo b¶ng II-1 ta cã: C
1
= 2000; x
1
= 1; y
1
= 0,75.
C
2
= 1250; x
2
= 0,9; y
2
= 0,75.
C
3
= 650; x
3
= 1,2; y
3
= 0,65.
- Tham kh¶o m¸y t−¬ng tù, ta cã chÕ ®é c¾t thö cña m¸y:
a) Thö cã t¶i:
- Chi tiÕt φ 115, l = 2000, thÐp 45, HRB = 207, chÕ ®é c¾t n = 40 (vg/ph),
S = 1,4 (mm/vg), t = 6 mm.

1
6 . 2000 . . = =
Y X
Z
S t C P .
75 , 0
4 , 1 = 15445 (N).

9 , 0
6 . 1250 . . = =
Y X
Y
S t C P .
75 , 0
4 , 1 = 8069 (N).
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

34

2 , 1
6 . 650 . . = =
Y X
X
S t C P .
65 , 0
4 , 1 = 6945 (N).
b) Thö c«ng suÊt N.
- Chi tiÕt φ 70, l = 350 mm, thÐp 45 cã tú mòi nhän, dao T15K6, chÕ ®é c¾t
n = 400 (vg/ph), S = 0,39 (mm/vg), t = 5 mm.

1
5 . 2000 . . = =
Y X
Z
S t C P .
75 , 0
39 , 0 = 4935 (N).

9 , 0
5 . 1250 . . = =
Y X
Y
S t C P .
75 , 0
39 , 0 = 2626 (N).

2 , 1
5 . 650 . . = =
Y X
X
S t C P .
65 , 0
39 , 0 = 2431 (N).
c) TÝnh lùc ch¹y dao Q.
- Theo c«ng thøc thùc nghiÖm do Rªsªt«p vµ LªvÝt víi m¸y tiÖn cã sèng tr−ît
l¨ng trô: Q = K. ) ( G P f P
Z X
+ +
Trong ®ã: G lµ träng l−îng phÇn dÞch chuyÓn, G = 2500 N.
f: hÖ sè thu gän ma s¸t trªn sèng tr−ît, f = 0,18.
K: hÖ sè t¨ng lùc ma s¸t do
X
P t¹o ra m«men lËt; K=1,15.
- ChÕ ®é thö cã t¶i: P
X
= 6945 (N), P
Z
= 15445 (N).
⇒ Q = 1,15.6945 + 0,18.(15445 + 2500) = 11217(N).
- ChÕ ®é thö c«ng suÊt: P
X
= 2431 (N), P
Z
= 4935 (N).
⇒ Q = 1,15.2431 + 0,18.(4935 + 2500) = 4134 (N).
1.2. TÝnh m«men xo¾n cña ®éng c¬ ®iÖn.
- Trong hép tèc ®é, khi m¸y lµm viÖc Mx cña ®éng c¬ ®iÖn (M
X®c
) ph¶i c©n
b»ng víi momen xo¾n do lùc c¾t g©y ra vµ momen xo¾n ma s¸t trong c¸c cÆp
truyÒn ®éng (M
Xms
).
- Ta cã ph−¬ng tr×nh:


=
+ =
n
i
k Xms XPc Xdc
i M M i M
1
0
. . hay
0
.i
M
M
XPc
Xdc
η
=
víi
0
i : tû sè truyÒn tæng céng cña xÝch.

k
i : tû sè truyÒn tõ cÆp cã
Xms
M tíi trôc chÝnh.
η : hiÖu suÊt chung cña bé truyÒn dÉn; η = 0,8.

XPc
M : m«men xo¾n do lùc c¾t g©y ra
XPc
M =
Z
P .d/2

Z
P : lùc c¾t tiÕp tuyÕn.
d: ®−êng kÝnh chi tiÕt gia c«ng.
- ChÕ ®é thö cã t¶i: d = 115, n = 40 (vg/ph),
Z
P = 15445 (N).

XPc
M =
2
115 . 15445
= 888088 (N.mm);

1450
40
.
8 , 0
888088
=
Xdc
M = 30624 (N.mm).

- ChÕ ®é thö c«ng suÊt: d = 70, n = 400 (vg/ph),
Z
P = 4935 (N).

XPc
M = 4935.70/2 = 172725 (N.mm).


1450
400
.
8 , 0
172725
=
Xdc
M = 59560 (N.mm).
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

35
1.3. TÝnh c«ng suÊt ®éng c¬.
a) X¸c ®Þnh c«ng suÊt ®éng c¬ truyÒn dÉn chÝnh.
- C«ng suÊt ®éng c¬ gåm:
p c dc
N N N N + + =
0

víi
c
N : c«ng suÊt c¾t.

0
N : c«ng suÊt ch¹y kh«ng.

p
N : c«ng suÊt phô tiªu hao theo hiÖu suÊt vµ do nh÷ng nguyªn nh©n
ngÉu nhiªn ¶nh h−ëng ®Õn sù lµm viÖc cña m¸y.
- C«ng suÊt c¾t
81 , 9 . 102 . 60
.v P
N
Z
c
= (kW)
Theo chÕ ®é thö c«ng suÊt
Z
P = 4935 (N), n = 400(vg/ph), d =70 (mm).

1000
400 . 70 .
1000
. . π π
= = ⇒
n d
v = 87,96 (m/ph).

81 , 9 . 102 . 60
96 , 87 . 4935
=
c
N = 7,23 (kW).
Th−êng th×
dc c
N N . ) 85 70 (
0
0
÷ = nªn cã thÓ tÝnh gÇn ®óng:

8 , 0
23 , 7
= =
η
c
dc
N
N = 9,04 (kW).
Do ®ã chän ®éng c¬ ®iÖn: N
®c
= 10 (kW) vµ n = 1450 (vg/ph).
b) X¸c ®Þnh c«ng suÊt ch¹y dao.
- TÝnh theo tû lÖ víi c«ng suÊt ®éng c¬ chÝnh:

dcV dcS
N K N . = (víi m¸y tiÖn K = 0,04)
⇒ N
®cS
= 0,04.10 = 0,4 (kW).
- TÝnh theo lùc ch¹y dao:
81 , 9 . . 10 . 612
.
4
cd
S
dcS
V Q
N
η
= (kW)
Trong ®ã:
S
V : tèc ®é ch¹y dao,
S
V = S.n = 0,39.400 = 156 (mm/ph).
cd
η : hiÖu suÊt chung cña c¬ cÊu ch¹y dao, η
cd
= 0,1.
Q:lùc kÐo (N).Thay vµo c«ng thøc trªn:

81 , 9 . 1 , 0 . 10 . 612
156 . 4134
4
=
dcS
N = 0,11(kW).


1.4. LËp b¶ng tÝnh to¸n ®éng häc.
- C«ng thøc dïng ®Ó lËp b¶ng
n
tinh
= n
min
. 4
min
max
n
n

N
truc
=N
c d /
.
i
η
(
i
η : hiÖu suÊt truyÒn dÉn tõ trôc ®éng c¬ ®Õn trôc tÝnh)
+Bé truyÒn ®ai:
d
η = 0,985.
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

36
+TruyÒn ®éng b¸nh r¨ng:
br
η = 0,98.
+ æ l¨n:
o
η = 0,995.
M
xtinh
= 716200.
t
truc
n
N
(Nmm).
d
sb
= C. 3
t
truc
n
N
(mm).
C = 100 ÷ 150 LÊy C = 150.

Trôc n
min

(vg/ph)
n
tÝnh

(vg/ph)
N
trôc

(kW)
M
xtÝnh

(N.mm)
d
s¬bé

(mm)
d
chän

(mm)
§éng c¬ 1450 1450 10 4939 29 30
I 750 750 9,75 9311 34,5 35
II 919 973 9,46 6932 32 35
III 363 482 9,18 13640 39,4 40
IV 89 167 8,91 38211 55,8 60
V 22 58 8,64 106689 79,1 80
VI 11 39 8,38 153891 91,7 95

II. TÝnh søc bÒn vµ th«ng sè kÕt cÊu.
2.1. TÝnh trôc chÝnh vµ æ trôc chÝnh.
2.1.1. Chän vËt liÖu vµ nhiÖt luyÖn cña trôc chÝnh.
- Víi trôc chÝnh quay trong æ l¨n, th× cæ trôc kh«ng cÇn ph¶i cã ®é cøng ®Æc
biÖt nªn ta chän vËt liÖu lµm trôc chÝnh lµ thÐp 45 t«i ®Õn HRB = 230 ÷ 260.
2.1.2. Chän s¬ ®å c¾t.
- Khi gia c«ng trªn m¸y tiÖn ta cã thÓ c¸ ®Æt ph«i theo hai tr−êng hîp :
+ NÕu 5
d
l
≥ (ph«i dµi) th× ta sÏ chèng t©m mét ®Çu, cßn ®Çu kia kÑp
vµo m©m cÆp ®Ó t¨ng ®é cøng v÷ng cña ph«i trong qu¸ tr×nh gia c«ng.
+ NÕu 5
d
l
< (ph«i ng¾n) th× ta chØ cÇn kÑp tren m©m cÆp lµ cã thÓ gia
c«ng ®−îc.
a) TÝnh lùc t¸c dông vµo trôc chÝnh trong tr−êng hîp ph«i dµi ( 5 ≥
d
l
).
- Theo chÕ ®é c¾t thö ta cã: P
Z
= 15445 (N), P
Y
= 8069 (N),
M
X
= 888088 (N.mm)







Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

37
S¬ ®å gia c«ng nh− sau:



NÕu ta coi ®Çu A cña ph«i cÆp vµo m©m cÆp nh− trªn gèi tùa di ®«ng, cßn
®Çu chèng t©m B nh− trªn gèi tùa cè ®Þnh th× s¬ ®å tÝnh lùc t¸c dông vµo ®Çu
trôc chÝnh sÏ lµ:



- X¸c ®Þnh ph¶n lùc t¹i gèi A:
ΣM
B
= Z
A
.L – P
Z
.L
2
= 0 ⇒ Z
A
=
L
L P
Z 2
.

Trong ®ã:
L lµ chiÒu dµi cña ph«i gia c«ng trªn m¸y, L = 200 (mm).
L
2
= L - L
1
víi L
1
= 115
3
200
3
= =
L
(mm)
⇒ L
2
= 200 – 115 = 85 (mm).
Do ®ã: Z
A
=
200
85 . 15445
= 6564 (N).





Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

38
b) TÝnh lùc t¸c dông vµo trôc chÝnh trong tr−êng hîp ph«i ng¾n ( 5 <
d
l
).
- S¬ ®å gia c«ng:

- S¬ ®å tÝnh lùc:

Ta cã: ΣZ = P
Z
– V
A
= 0 ⇒ V
A
= P
Z
= 15445 (N).
- VËy so víi tr−êng hîp trªn th× lùc t¸c dông vµo ®Çu trôc chÝnh trong tr−êng
hîp nµy lín h¬n. Do ®ã c¸c b−íc tiÕp theo ta sÏ sö dông s¬ ®å tÝnh to¸n ®èi
víi tr−êng hîp ph«i ng¾n.
2.1.3. TÝnh ®−êng kÝnh trôc chÝnh.
a) Chän modun b¸nh r¨ng.
- Víi Z
1
= 60, chän m
1
= 2 ⇒ D
1
= m
1
.Z
1
= 2.60 = 120 (mm).
- Víi Z
2
= 64 chän m
2
= 3,5 ⇒ D
2
= m
2
.Z
2
= 3,5.64 = 224 (mm).
b) X¸c ®Þnh lùc t¸c dông lªn c¸c b¸nh r¨ng.
- Lùc t¸c dông lªn b¸nh r¨ng Z
2
= 64:
Lùc vßng F
t2
=
224 , 0
924 . 2 2
2
=
D
M
z
= 8250 (N).
Lùc h−íng t©m F
r2
= F
t2
.tg20
0
= 8250.tg20
0
= 3003 (N).
Trong ®ã: M
Z
= 1,04.M
X
= 1,04.888 = 924 (N.m).
- Lùc t¸c dông lªn b¸nh r¨ng Z
1
= 60:
F
t1
=
12 , 0
36 . 2 . 2
1
=
D
M
cd
= 600 (N);
F
r1
= F
t1
.tg20
0
= 600.tg20
0
= 218 (N).
Trong ®ã M
cd
= M
Z
– M
X
= 924 – 888 = 36 (N.m).
c) X¸c ®Þnh lùc t¸c dông lªn trôc chÝnh.
- NÕu nh− ta lÊy chiÒu dµi c¸c ®o¹n trôc nh− trôc chÝnh m¸y 1K62 th× ta cã s¬
®å ph©n bè lùc nh− h×nh vÏ sau:
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

39


Ta cã: F
X
= P
Y
– F
t2
.Sin30
0
– F
r2
.Cos30
0
– F
t1

F
Y
= P
Z
+ F
t2
.Cos30
0
+ F
r2
.Sin30
0
+ F
r1

Víi: F
X
lµ lùc t¸c dông theo ph−¬ng trôc x,
F
Y
lµ lùc t¸c dông theo ph−¬ng trôc y.
S¬ ®å lùc t¸c dông lªn trôc chÝnh:



Tham kh¶o m¸y t−¬ng tù ta cã: L
1
= 350, L
2
= 300, L
3
= 160, L
4
= 150,
L
5
= 200.
- S¬ ®å tÝnh to¸n:



Trong ®ã: P
1
= F
r2
.Sin30
0
+ F
t2
.Cos30
0
= 3003.
2
1
+ 8250.
2
3
= 8646 (N).
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

40
P
2
= F
t2
.Sin30
0
– F
r2
.Cos30
0
= 8250.
2
1
– 3003.
2
3
= 1524 (N).
- TÝnh ph¶n lùc t¹i c¸c gèi tùa trong mÆt ph¼ng yOz:
+) ΣM
A
= 0 ⇒ Y
B
.810 – P
Z
.1160 – P
1
.650 – F
r1
.350 + M
f
= 0.
⇒ Y
B
=
810
350 . 650 . 1160 .
1 1 f r Z
M F P P − + +

Víi M
f
= 0,3.P
z
.350 = 0,3.15445.350 = 1621725 (N.mm).
⇒ Y
B
=
810
1621725 350 . 218 650 . 8646 1160 . 15445 − + +
= 27149 (N).
+) ΣY = Y
A
+ F
r1
+ P
1
– Y
B
+ P
Z
= 0
⇒ Y
A
= Y
B
– P
Z
– P
1
– F
r1
= 27149 – 15445 – 8646 – 218 = 2820 (N).
- TÝnh ph¶n lùc t¹i c¸c gèi tùa trong mÆt ph¼ng xOz:
+) ΣM
A
= 0 ⇒ X
B
.810 – P
Y
.1160 – P
2
.610 + F
t1
.350 + M’
f
= 0.
⇒ X
B
=
810
350 . 610 . 1160 .
'
1 2 f t Y
M F P P − − +

Víi M’
f
= 0,3.P
Y
.350 = 0,3.8069.350 = 847245 (N.mm).
⇒ X
B
=
810
847245 350 . 600 610 . 1524 1160 . 8069 − − +
= 11398 (N).
+) ΣX = X
A
– F
t1
+ P
2
– X
B
+ P
Y
= 0
⇒ X
A
= F
t1
+ X
B
– P
2
– P
Y
= 600 + 11398 – 1524 – 8069 = 2405 (N).
- Tõ ®ã ta vÏ ®−îc biÓu ®å momen uèn vµ momen xo¾n nh− h×nh vÏ sau:



Qua biÓu ®å m«men ta thÊy vÞ trÝ nguy hiÓm nhÊt trªn trôc chÝnh khi lµm viÖc
lµ t¹i gèi B. Do ®ã ta sÏ kiÓm tra bÒn trôc t¹i B.
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

41
+) M«men uèn cùc ®¹i t¹i B:
M
u max
=
2 2 2 2
2824 5406 + = +
Y X
M M = 6098 (N.m)
+) M«men xo¾n cùc ®¹i t¹i B:
M
x max
= 888 (N.m).
- §−êng kÝnh trôc chÝnh t¹i B:
[ ]
( )
3
1 4
2
2
1
2
1
1
) ( ). 1 (
17 , 2
n
M C k M C k
d
xc uc


+ + +
× =
σ
ξ
σ
σ
τ
τ
σ

Trong ®ã:
ξ: tû sè gi÷a ®−êng kÝnh trong vµ ngoµi cña trôc; th−êng ξ = 0,55.
n: hÖ sè an toµn; n=1,5 ÷ 2,0; chän n=1,5.
C
1
, C
2
: hÖ sè phô thuéc vµo qu¸ tr×nh c¾t, C
1
= C
2
= 0,2.
σ
-1
: øng suÊt mái cña vËt liÖu; σ
-1
= 0,4σ
b
;
Víi thÐp 45 cã σ
b
= 60 kg/mm
2
th× σ
-1
= 0,4.60 = 24 kg/mm
2
= 24.10
7
N/m
2
.
σ
τ
: giíi h¹n ch¶y; σ
τ
= 30 kg/mm
2
= 30.10
7
N/m
2
.
k
σ
, k
τ
: hÖ sè phô thuéc vµo h×nh d¸ng, kÝch th−íc cña trôc; k
σ
=k
τ
=1,8.
M
uc
=
2 , 0 1
6098
1
1
max
+
=
+ C
M
u
= 5082 (N.m).
M
ux
=
2 , 0 1
888
1
2
max
+
=
+ C
M
x
= 740 (N.m).
Thay vµo c«ng thøc trªn ta cã:

[ ]
( )
). ( 09756 , 0
5 , 1
10 . 24
. 55 , 0 1
740 ). 2 , 0 . 8 , 1
10 . 30
10 . 24
( 5082 ). 2 , 0 1 .( 8 , 1
17 , 2 3
7
4
2
7
7
2
m d =

+ + +
× =
⇒ d = 97,56 (mm). Chän d = 100 (mm).
2.1.4. KiÓm nghiÖm ®é cøng v÷ng cña trôc.
a) X¸c ®Þnh ®é vâng t¹i C.
- §Ó t×m ®é vâng t¹i C ta ®Æt t¹i C mét lùc ®¬n vÞ P
k
= 1. Tõ ®ã ta vÏ biÓu ®å
momen M
k
.

Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

42


- Theo phÐp nh©n biÓu ®å Vªresaghin ta cã c«ng thøc tÝnh ®é vâng t¹i C:
y
c
=
∑ ∑

=
ω =
n
1 i
c i i
x
n
1
l
0
x
x k
) z ( F
EJ
1
dz
EJ
M . M

Trong ®ã: ω
i
lµ diÖn tÝch cña biÓu ®å néi lùc do t¶i träng g©y nªn.
F
i
(z
c
) lµ tung ®é cña träng t©m c¸c diÖn tÝch ω
i
.
- Trong mÆt ph¼ng yOz ta cã c¸c diÖn tÝch:
987 . 35 , 0 .
2
1
1
= ω = 172,7. 1999 . 16 , 0 .
2
1
4
= ω = 160.
799 . 3 , 0 .
2
1
2
= ω = 119,8. 1786 . 16 , 0
5
= ω = 285,7.
987 . 3 , 0
3
= ω = 296,1. 5406 . 35 , 0 .
2
1
6
= ω = 946.
C¸c tung ®é t−¬ng øng víi c¸c ω
i
lµ:
F
1
= 0,04; F
2
= 0,135; F
3
= 0,053; F
4
= 0,21; F
5
= 0,098; F
6
= 0,12.
Thay vµo c«ng thøc trªn ta cã:
y
c1
=
x
EJ
1

1
F
1
+ ω
2
F
2
+ ω
3
F
3
+ ω
4
F
4
+ ω
5
F
5
+ ω
6
F
6
) =
x
EJ
8 , 213

VËt liÖu thÐp 45: E = 20.10
10
(N/m
2
).
J
x
= 0,05.D
4
.(1–ξ
4
) = 0,05.0,1
4
.(1–0,55
4
) = 4,54.10
-6
(m
4
).
⇒ y
c1
=
6 10
10 . 54 , 4 . 10 . 20
8 , 213

= 0,000236 (m) = 0,236 (mm).
NÕu tÝnh tõ ®Çu mót trôc chÝnh th× ®é vâng sÏ lµ:
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

43
y
F1
=
350
150 . 236 , 0
= 0,101 (mm).
- Trong mÆt ph¼ng xOz ta cã:
842 . 35 , 0 .
2
1
1
= ω = 147,4. 690 . 16 , 0 .
2
1
4
= ω = 55,2.
445 . 3 , 0 .
2
1
2
= ω = 66,7. 1287 . 16 , 0
5
= ω = 205,9.
842 . 3 , 0
3
= ω = 252,6. 2824 . 35 , 0 .
2
1
6
= ω = 494,2.
C¸c tung ®é t−¬ng øng víi c¸c ω
i
lµ:
F
1
= 0,04; F
2
= 0,135; F
3
= 0,053; F
4
= 0,21; F
5
= 0,098; F
6
= 0,12.
Thay vµo c«ng thøc trªn ta cã:
y
c2
=
x
EJ
1

1
F
1
+ ω
2
F
2
+ ω
3
F
3
+ ω
4
F
4
+ ω
5
F
5
+ ω
6
F
6
) =
x
EJ
4 , 119

⇒ y
c2
=
6 10
10 . 54 , 4 . 10 . 20
4 , 119

= 0,000131 (m) = 0,131 (mm).
NÕu tÝnh tõ ®Çu mót trôc chÝnh th× ®é vâng sÏ lµ:
y
F2
=
350
150 . 131 , 0
= 0,056 (mm).

- §é vâng t¹i ®Çu trôc chÝnh:
y =
2 2 2
2
2
1
056 , 0 101 , 0 + = +
F F
y y = 0,115 (mm).
- §é vâng cho phÐp:
[y] = 810 .
1000
2 , 0
= 0,162 mm.
VËy y
c
< [y] tháa mn ®iÒu kiÖn vÒ ®é vâng.
b) TÝnh gãc xoay t¹i B.
- §Ó tÝnh gãc xoay t¹i B ta ®Æt m«men ®¬n vÞ M
k
=1 vµo B. Ta cã biÓu ®å
m«men nh− h×nh vÏ d−íi:



- C¸c trÞ sè diÖn tÝch ω
i
vÉn ®−îc dïng nh− ë trªn, cßn l¹i c¸c tung ®é cña
biÓu ®å néi lùc do M
k
= 1 g©y nªn øng víi c¸c träng t©m ω
i
cã gi¸ tri lµ:
F
1
= 0,144; F
2
= 0,56; F
3
= 0,216; F
4
= 0,868; F
5
= 0,401; F
6
=0.
- Trong mÆt ph¼ng yOz:
θ
B1
=
x
EJ
1

1
F
1
+ ω
2
F
2
+ ω
3
F
3
+ ω
4
F
4
+ ω
5
F
5
+ ω
6
F
6
)
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

44
⇒ θ
B1
=
6 10
10 . 54 , 4 . 10 . 20
4 , 409
.
4 , 409

=
x
J E
= 0,00045 (rad).
- Trong mÆt ph¼ng xOz:
θ
B2
=
x
EJ
1

1
F
1
+ ω
2
F
2
+ ω
3
F
3
+ ω
4
F
4
+ ω
5
F
5
+ ω
6
F
6
)
⇒ θ
B2
=
6 10
10 . 54 , 4 . 10 . 20
6 , 243
.
6 , 243

=
x
J E
= 0,00027 (rad).
- Gãc xoay t¹i B:

2 2 2
2
2
1
00027 , 0 00045 , 0 + = + =
B B B
θ θ θ = 0,00052 (rad).
- Gãc xoay cho phÐp [θ
B
] = 0,001 (rad).
VËy θ
B
< [θ
B
] tháa mn ®iÒu kiÖn vÒ gãc xoay.
2.1.5. TÝnh to¸n thiÕt kÕ æ l¨n.
a) TÝnh lùc t¸c dông lªn hai gèi trôc cña trôc chÝnh.
- S¬ ®å bè trÝ lùc:

Theo trªn ta cã: X
A
= 2405 (N); Y
A
= 2820 (N).
X
B
= 11398 (N); Y
B
= 27149 (N).
-Hîp lùc t¸c dông lªn æ trôc A:
F
rA
=
2 2
B A
X X + =
2 2
2820 2405 + = 3706 (N).
-Hîp lùc t¸c dông lªn æ trôc B:
F
rB
=
2 2
B B
Y X + =
2 2
27149 11398 + = 29445 (N).
b) Chän æ l¨n.
- Chän æ bi ®ì – chÆn, cì nhÑ l¾p trªn cæ trôc A cã c¸c th«ng sè sau:
Ký hiÖu æ 46216, ®−êng kÝnh vßng trong d = 80mm, ®−êng kÝnh vßng ngoµi
D=140mm, chiÒu réng æ B = 26mm, hÖ sè t¶i trong ®éng C = 68,9 kN.
- Chän æ bi ®òa trô hai dy cì trung l¾p trªn cæ trôc B víi c¸c th«ng sè sau:
Ký hiÖu æ 113620, ®−êng kÝnh vßng trong d = 100mm, ®−êng kÝnh vßng
ngoµi D = 215mm, chiÒu réng æ B = 73mm, hÖ sè t¶i trong ®éng C = 363 kN
c) TÝnh kiÓm nghiÖm kh¶ n¨ng t¶i cña æ.
* Víi æ bi ®ì – chÆn l¾p trªn cæ trôc A.
- Kh¶ n¨ng t¶i ®éng cña æ x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: C
®
= Q.
m
L
Trong ®ã:
+) Q lµ t¶i träng ®éng quy −íc.
Ta cã
3706
6945
=
rA
a
F
F
= 1,87 > e = 0,45
Víi: F
a
= P
x
= 6945 (N).
⇒Q = 0,45.F
rA
+ 1,22.F
a
= 0,45.3706 + 1,22.6945 = 10141(N) = 10,411(kN).
+) m lµ bËc cña ®−êng cong mái, víi æ bi ®ì chÆn ta cã m = 3.
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

45
+) L lµ tuæi thä cña æ tÝnh b»ng triÖu vßng quay:

6
h
10
L . n . 60
L =
Víi: L
h
lµ thêi gian lµm viÖc cña æ, L
h
= 25000 (giê).
n lµ sè vßng quay cña æ, lÊy n = 200 (vg/ph).
⇒ 300
10
25000 . 200 . 60
6
= = L (triÖu vßng).
⇒ C
®
= 10,411.
3
300 = 69,7 kN > C = 68,9 kN.
⇒ æ kh«ng tho¶ mn ®iÒu kiÖn vÒ t¶i träng ®éng: C
®
≤ C.
- §Ó t¨ng kh¶ n¨ng t¶i träng ®éng cña æ ta nªn l¾p ë cæ trôc A thªm mét æ
nh− æ trªn n÷a. Khi l¾p thªm mét æ n÷a th× t¶i träng ®éng cña æ sÏ t¨ng lªn
kho¶ng 1,6 lÇn so víi khi ta chØ sö dông mét æ.
Tøc lµ C′ = 1,6.C = 1,6.68,9 = 110,2 kN > C
®
= 69,7 kN.
VËy kh¶ n¨ng t¶i träng ®éng cña æ ®−îc tho¶ mn.
* Víi æ ®òa trô 2 dy l¾p trªn cæ trôc B.
- Víi æ bi ®òa trô, ta cã t¶i träng ®éng quy −íc tÝnh theo c«ng thøc:
Q = . k . F . V
t r
k
®

Trong ®ã:
V lµ hÖ sè kÓ ®Õn vßng nµo quay, ë ®©y vßng trong quay nªn V = 1.
F
r
lµ lùc h−íng t©m t¸c dông vµo æ trôc B, F
r
= 29445 (N).
K
t
lµ hÖ sè kÓ ®Õn ¶nh h−ëng cña nhiÖt ®é; K
t
= 1.
K
®
lµ hÖ sè kÓ ®Õn ®Æc tÝnh cña t¶i träng; víi m¸y c¾t kim lo¹i K
®
= 1,1.
⇒ Q = 1.29445.1.1,1 = 32389 (N) = 32,389 (kN).
⇒ C
®
= 32,389.
3
10
300 = 246 kN < C = 363 kN.
VËy kh¶ n¨ng t¶i träng ®éng cña æ ®−îc tho¶ mn.
2.2. TÝnh bÒn trôc trung gian IV trong hép tèc ®é.
- Yªu cÇu: trôc ®ñ bÒn, ®¶m b¶o ®é cøng v÷ng, chuyÓn ®éng ªm…
- C¸c tr−êng hîp ¨n khíp cña b¸nh r¨ng mµ ta cÇn ph¶i tÝnh ®−êng kÝnh trôc:

Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

46
a) Tr−êng hîp 1.
- Ta cã s¬ ®å lùc t¸c dông lªn trôc IV:

- Theo trªn momen xo¾n trªn trôc IV: M
X
= 38211 (N.mm).
- Chän modun cña c¸c b¸nh r¨ng trªn trôc IV lµ m = 2,5.
- Lùc t¸c dông lªn b¸nh r¨ng Z
1
= 72:
+) Lùc vßng: F
t1
=
72 . 5 , 2
38211 . 2 . 2
1
=
d
M
X
= 442 (N).
+) Lùc h−íng t©m: F
r1
= F
t1
.tg20
0
= 442.tg20
0
= 161 (N).
- Lùc t¸c dông lªn b¸nh r¨ng Z
2
= 18.
+) Lùc vßng: F
t2
=
18 . 5 , 2
38211 . 2 . 2
2
=
d
M
X
= 1767 (N).
+) Lùc h−íng t©m: F
r2
= F
t2
.tg20
0
= 1767.tg20
0
= 643 (N).
- TÝnh c¸c ph¶n lùc ë gèi tùa trong mÆt ph¼ng yOz:
+) ∑M
B
= Y
A
.435 – F
r1
.355 – F
r2
.85 = 0.
⇒ Y
A
=
435
85 . 643 355 . 161
435
85 . 355 .
2 1
+
=
+
r r
F F
= 257 (N).
+) ∑Y = F
r1
+ F
r2
– Y
A
– Y
B
= 0.
⇒ Y
B
= F
r1
+ F
r2
– Y
A
= 161 + 643 – 257 = 547 (N).
- TÝnh c¸c ph¶n lùc ë gèi tùa trong mÆt ph¼ng xOz:
+) ∑M
B
= X
A
.435 – F
t1
.355 + F
t2
.85 = 0.
⇒ X
A
=
435
85 . 1767 355 . 442
435
85 . 355 .
2 1

=

t t
F F
= 15 (N).
+) ∑X = F
t1
– F
t2
– X
A
+ X
B
= 0.
⇒ X
B
= F
t2
– F
t1
+ X
A
= 1767 – 442 + 15 = 1340 (N).
- Tõ ®ã ta vÏ ®−îc biÓu ®å momen uèn vµ momen xo¾n.

Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

47

Tõ c¸c biÓu ®å momen ta thÊy tiÕt diÖn nguy hiÓm nhÊt lµ tiÕt diÖn chøa b¸nh
r¨ng Z
2
= 18.
+) M«men uèn cùc ®¹i:
M
u max
=
2 2 2 2
113900 46295 + = +
Y X
M M = 123024 (N.mm).
+) M«men xo¾n cùc ®¹i:
M
x max
= 38211 (N.mm).
- TÝnh ®−êng kÝnh trôc t¹i tiÕt diÖn l¾p b¸nh r¨ng Z
2
= 18.
[ ]
( )
3
1 4
2
2
1
2
1
1
) ( ). 1 (
17 , 2
n
M C k M C k
d
xc uc


+ + +
× =
σ
ξ
σ
σ
τ
τ
σ

Trong ®ã:
ξ: tû sè gi÷a ®−êng kÝnh trong vµ ngoµi cña trôc; do trôc ®Æc nªn ξ = 0.
n: hÖ sè an toµn; n=1,5 ÷ 2,0; chän n=1,5.
C
1
, C
2
: hÖ sè phô thuéc vµo qu¸ tr×nh c¾t, C
1
= C
2
= 0,2.
σ
-1
: øng suÊt mái cña vËt liÖu; σ
-1
= 0,4σ
b
;
Chän vËt liÖu chÕ t¹o trôc lµ thÐp 45 cã σ
b
= 60 kg/mm
2

⇒ σ
-1
= 0,4.60 = 24 kg/mm
2
= 24.10
7
N/m
2
.
σ
τ
: giíi h¹n ch¶y; σ
τ
= 30 kg/mm
2
= 30.10
7
N/m
2
.
k
σ
, k
τ
: hÖ sè phô thuéc vµo h×nh d¸ng, kÝch th−íc cña trôc; k
σ
=k
τ
=1,8.
M
uc
=
2 , 0 1
024 , 123
1
1
max
+
=
+ C
M
u
= 102,52 (N.m).
M
ux
=
2 , 0 1
211 , 38
1
2
max
+
=
+ C
M
x
= 31,84 (N.m).
Thay vµo c«ng thøc trªn ta cã:
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

48
[ ]
). ( 0251 , 0
5 , 1
10 . 24
84 , 31 ). 2 , 0 . 8 , 1
10 . 30
10 . 24
( 52 , 102 ). 2 , 0 1 .( 8 , 1
17 , 2 3
7
2
7
7
2
m d =

+ + +
× =
⇒ d = 25,1 (mm). Chän d = 30 (mm).
b) Tr−êng hîp 2.
- Ta cã s¬ ®å lùc t¸c dông lªn trôc IV:

- Lùc t¸c dông lªn b¸nh r¨ng Z
1
= 72:
+) Lùc vßng: F
t1
=
72 . 5 , 2
38211 . 2 . 2
1
=
d
M
X
= 442 (N).
+) Lùc h−íng t©m: F
r1
= F
t1
.tg20
0
= 442.tg20
0
= 161 (N).
- Lùc t¸c dông lªn b¸nh r¨ng Z
2
= 45.
+) Lùc vßng: F
t2
=
45 . 5 , 2
38211 . 2 . 2
2
=
d
M
X
= 707 (N).
+) Lùc h−íng t©m: F
r2
= F
t2
.tg20
0
= 707.tg20
0
= 257 (N).
- TÝnh c¸c ph¶n lùc ë gèi tùa trong mÆt ph¼ng yOz:
+) ∑M
B
= Y
A
.435 – F
r1
.355 – F
r2
.60 = 0.
⇒ Y
A
=
435
60 . 257 355 . 161
435
60 . 355 .
2 1
+
=
+
r r
F F
= 167 (N).
+) ∑Y = F
r1
+ F
r2
– Y
A
– Y
B
= 0.
⇒ Y
B
= F
r1
+ F
r2
– Y
A
= 161 + 257 – 167 = 251 (N).
- TÝnh c¸c ph¶n lùc ë gèi tùa trong mÆt ph¼ng xOz:
+) ∑M
B
= X
A
.435 – F
t1
.355 + F
t2
.60 = 0.
⇒ X
A
=
435
60 . 707 355 . 442
435
60 . 355 .
2 1

=

t t
F F
= 263 (N).
+) ∑X = F
t1
– F
t2
– X
A
+ X
B
= 0.
⇒ X
B
= F
t2
– F
t1
+ X
A
= 707 – 442 + 263 = 528 (N).
- Tõ ®ã ta vÏ ®−îc biÓu ®å momen uèn vµ momen xo¾n.
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

49


Tõ c¸c biÓu ®å momen ta thÊy tiÕt diÖn nguy hiÓm nhÊt lµ tiÕt diÖn chøa b¸nh
r¨ng Z
2
= 45.
+) M«men uèn cùc ®¹i:
M
u max
=
2 2 2 2
31680 15060 + = +
Y X
M M = 35077 (N.mm).
+) M«men xo¾n cùc ®¹i:
M
x max
= 38211 (N.mm).
- TÝnh ®−êng kÝnh trôc t¹i tiÕt diÖn l¾p b¸nh r¨ng Z
2
= 18.
[ ]
( )
3
1 4
2
2
1
2
1
1
) ( ). 1 (
17 , 2
n
M C k M C k
d
xc uc


+ + +
× =
σ
ξ
σ
σ
τ
τ
σ

M
uc
=
2 , 0 1
077 , 35
1
1
max
+
=
+ C
M
u
= 29,23 (N.m).
M
ux
=
2 , 0 1
211 , 38
1
2
max
+
=
+ C
M
x
= 31,84 (N.m).
Thay vµo c«ng thøc trªn ta cã:

[ ]
). ( 018 , 0
5 , 1
10 . 24
84 , 31 ). 2 , 0 . 8 , 1
10 . 30
10 . 24
( 23 , 29 ). 2 , 0 1 .( 8 , 1
17 , 2 3
7
2
7
7
2
m d =

+ + +
× =
⇒ d = 18 (mm). Chän d = 20 (mm).


c) Tr−êng hîp 3.
- Ta cã s¬ ®å lùc t¸c dông lªn trôc IV:
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

50


- Lùc t¸c dông lªn b¸nh r¨ng Z
1
= 45:
+) Lùc vßng: F
t1
=
45 . 5 , 2
38211 . 2 . 2
1
=
d
M
X
= 707 (N).
+) Lùc h−íng t©m: F
r1
= F
t1
.tg20
0
= 707.tg20
0
= 257 (N).
- Lùc t¸c dông lªn b¸nh r¨ng Z
2
= 18.
+) Lùc vßng: F
t2
=
18 . 5 , 2
38211 . 2 . 2
2
=
d
M
X
= 1767 (N).
+) Lùc h−íng t©m: F
r2
= F
t2
.tg20
0
= 1767.tg20
0
= 643 (N).
- TÝnh c¸c ph¶n lùc ë gèi tùa trong mÆt ph¼ng yOz:
+) ∑M
B
= Y
A
.435 – F
r1
.330 – F
r2
.85 = 0.
⇒ Y
A
=
435
85 . 643 330 . 257
435
85 . 330 .
2 1
+
=
+
r r
F F
= 321 (N).
+) ∑Y = F
r1
+ F
r2
– Y
A
– Y
B
= 0.
⇒ Y
B
= F
r1
+ F
r2
– Y
A
= 257 + 643 – 321 = 579 (N).
- TÝnh c¸c ph¶n lùc ë gèi tùa trong mÆt ph¼ng xOz:
+) ∑M
B
= X
A
.435 – F
t1
.330 + F
t2
.85 = 0.
⇒ X
A
=
435
85 . 1767 330 . 707
435
85 . 330 .
2 1

=

t t
F F
= 191 (N).
+) ∑X = F
t1
– F
t2
– X
A
+ X
B
= 0.
⇒ X
B
= F
t2
– F
t1
+ X
A
= 1767 – 707 + 191 = 1251 (N).
- Tõ ®ã ta vÏ ®−îc biÓu ®å momen uèn vµ momen xo¾n.


Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

51

Tõ c¸c biÓu ®å momen ta thÊy tiÕt diÖn nguy hiÓm nhÊt lµ tiÕt diÖn chøa b¸nh
r¨ng Z
2
= 18.
+) M«men uèn cùc ®¹i:
M
u max
=
2 2 2 2
106335 49215 + = +
Y X
M M = 117172 (N.mm).
+) M«men xo¾n cùc ®¹i:
M
x max
= 38211 (N.mm).
- TÝnh ®−êng kÝnh trôc t¹i tiÕt diÖn l¾p b¸nh r¨ng Z
2
= 18.
[ ]
( )
3
1 4
2
2
1
2
1
1
) ( ). 1 (
17 , 2
n
M C k M C k
d
xc uc


+ + +
× =
σ
ξ
σ
σ
τ
τ
σ

M
uc
=
2 , 0 1
172 , 117
1
1
max
+
=
+ C
M
u
= 97,64 (N.m).
M
ux
=
2 , 0 1
211 , 38
1
2
max
+
=
+ C
M
x
= 31,84 (N.m).
Thay vµo c«ng thøc trªn ta cã:

[ ]
). ( 0247 , 0
5 , 1
10 . 24
84 , 31 ). 2 , 0 . 8 , 1
10 . 30
10 . 24
( 64 , 97 ). 2 , 0 1 .( 8 , 1
17 , 2 3
7
2
7
7
2
m d =

+ + +
× =
⇒ d = 24,7 (mm). Chän d = 25 (mm).
d) Tr−êng hîp 4.
- Ta cã s¬ ®å lùc t¸c dông lªn trôc IV:



- Lùc t¸c dông lªn b¸nh r¨ng Z
1
= Z
2
= 45:
+) Lùc vßng: F
t1
= F
t2
=
45 . 5 , 2
38211 . 2 . 2
1
=
d
M
X
= 707 (N).
+) Lùc h−íng t©m: F
r1
= F
r2
= F
t1
.tg20
0
= 707.tg20
0
= 257 (N).
- TÝnh c¸c ph¶n lùc ë gèi tùa trong mÆt ph¼ng yOz:
+) ∑M
B
= Y
A
.435 – F
r1
.330 – F
r2
.60 = 0.
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

52
⇒ Y
A
=
435
60 . 257 330 . 257
435
60 . 330 .
2 1
+
=
+
r r
F F
= 230 (N).
+) ∑Y = F
r1
+ F
r2
– Y
A
– Y
B
= 0.
⇒ Y
B
= F
r1
+ F
r2
– Y
A
= 257 + 257 – 230 = 284 (N).
- TÝnh c¸c ph¶n lùc ë gèi tùa trong mÆt ph¼ng xOz:
+) ∑M
B
= X
A
.435 – F
t1
.330 + F
t2
.60 = 0.
⇒ X
A
=
435
60 . 707 330 . 707
435
60 . 330 .
2 1

=

t t
F F
= 439 (N).
+) ∑X = F
t1
– F
t2
– X
A
+ X
B
= 0.
⇒ X
B
= F
t2
– F
t1
+ X
A
= 707 – 707 + 439 = 439 (N).
- Tõ ®ã ta vÏ ®−îc biÓu ®å momen uèn vµ momen xo¾n.



Tõ c¸c biÓu ®å momen ta thÊy tiÕt diÖn nguy hiÓm nhÊt lµ tiÕt diÖn chøa b¸nh
r¨ng Z
1
= 45.
+) M«men uèn cùc ®¹i:
M
u max
=
2 2 2 2
46095 24150 + = +
Y X
M M = 52038 (N.mm).
+) M«men xo¾n cùc ®¹i:
M
x max
= 38211 (N.mm).
- TÝnh ®−êng kÝnh trôc t¹i tiÕt diÖn l¾p b¸nh r¨ng Z
1
= 45.
[ ]
( )
3
1 4
2
2
1
2
1
1
) ( ). 1 (
17 , 2
n
M C k M C k
d
xc uc


+ + +
× =
σ
ξ
σ
σ
τ
τ
σ

M
uc
=
2 , 0 1
038 , 52
1
1
max
+
=
+ C
M
u
= 43,37 (N.m).
M
ux
=
2 , 0 1
211 , 38
1
2
max
+
=
+ C
M
x
= 31,84 (N.m).
Thay vµo c«ng thøc trªn ta cã:
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

53

[ ]
). ( 0192 , 0
5 , 1
10 . 24
84 , 31 ). 2 , 0 . 8 , 1
10 . 30
10 . 24
( 37 , 43 ). 2 , 0 1 .( 8 , 1
17 , 2 3
7
2
7
7
2
m d =

+ + +
× =
⇒ d = 19,2 (mm). Chän d = 20 (mm).
2.3. TÝnh ly hîp ma s¸t.
- Tham kh¶o m¸y t−¬ng tù 1K62, chän D = 80 (mm), d = 40 (mm).
- Lùc t¸c dông däc trôc F
a
cÇn thiÕt ®Ó truyÒn
®−îc m« men xo¾n T lµ:
F
a
=
f m D
T K
tb
. .
. . 2

- ¸p suÊt trªn bÒ mÆt ma s¸t ph¶i tháa mn
®iÒu kiÖn:
p [ ] p
A f m D
T K
A
F
tb
a
≤ = =
. . .
. . 2
(1)
Trong ®ã:
+) K lµ hÖ sè kÓ ®Õn ¶nh h−ëng tèc ®é vßng trªn bÒ mÆt ma s¸t v (m/s)
v =
1000
. . n D
tb
π

Víi D
tb
=
33 , 0 . 2
40 80
. 2

=

C
d D
= 60 (mm), chän C = 0,33.
n = 750 (vg/ph).
⇒ v =
1000
750 . 60 . π
= 2,36 (m/s)
3
3
36 , 2
36 , 1 36 , 1
= = ⇒
v
K = 1,022.
+) T lµ momen xo¾n truyÒn qua ly hîp ma s¸t, T = 125423 (N.mm).
+) f lµ hÖ sè ma s¸t gi÷a c¸c ®Üa ma s¸t b»ng thÐp t«i, f = 0,08.
+) [p] lµ ¸p suÊt cho phÐp, [p] = 0,6 (MPa) = 0,6.10
6
(N/m
2
).
+) A lµ diÖn tÝch bÒ mÆt ma s¸t:
A = π.D
tb
.b = π.D
tb
.
2
40 80
. 60 .
2

=

π
d D
= 3,77.10
-3
(m
2
).
+) m sè bÒ mÆt ma s¸t.
Tõ (1) ⇒ m
6 3
10 . 6 , 0 . 10 . 77 , 3 . 08 , 0 . 06 , 0
423 , 125 . 022 , 1 . 2
] .[ . .
. . 2

= ≥
p A f D
T K
tb
= 23,6.
Chän m = 24.






Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

54

Ch−¬ng IV: TÝnh to¸n thiÕt kÕ hÖ thèng ®iÒu
khiÓn hép tèc ®é
I. Chøc n¨ng vµ yªu cÇu cña hÖ thèng ®iÒu khiÓn.
1.1. Chøc n¨ng.
- HÖ thèng ®iÒu khiÓn m¸y c«ng cô cã c¸c chøc n¨ng sau:
§ãng ng¾t ®éng c¬ ®iÖn .
§ãng ng¾t truyÒn ®éng chÝnh vµ truyÒn ®éng ch¹y dao.
BiÕn ®æi tèc ®é chuyÓn ®éng trôc chÝnh vµ ®é lín l−îng ch¹y dao, ®¶o
chiÒu chuyÓn ®éng.
Thùc hiÖn c¸c di ®éng nhá, ®Þnh vÞ khi ®iÒu chØnh m¸y.
KÑp chÆt, th¸o láng dông cô, ph«i, chi tiÕt, c¸c bé phËn m¸y.
§ãng më c¸c bé phËn b«i tr¬n, lµm l¹nh.
§iÒu khiÓn chu tr×nh lµm viÖc cña c¸c c¬ cÊu phô.
1.2. Yªu cÇu.
- §é an toµn cña c¬ cÊu ®iÒu khiÓn.
- §iÒu khiÓn nhanh.
- C¸c c¬ cÊu ®iÒu khiÓn b»ng tay ph¶i nhÑ nhµng thuËn tiÖn.
- DÔ nhí khi ®iÒu khiÓn.
- §¶m b¶o tÝnh chÝnh x¸c, tin cËy cña hÖ thèng ®iÒu khiÓn.
II. X¸c ®Þnh c¸c ®èi t−îng cÇn ®iÒu khiÓn.
2.1. Nh÷ng ®èi t−îng cÇn ®iÒu khiÓn.
- Dùa vµo s¬ ®å ®éng hép tèc ®é ta nhËn thÊy r»ng muèn ®iÒu khiÓn ®Ó t¹o ra
lÇn l−ît 23 cÊp tèc ®é th× ta ph¶i ®iÒu khiÓn th«ng qua 5 khèi b¸nh r¨ng di
tr−ît.
- Tham kh¶o m¸y t−¬ng tù 1K62, c¸c khèi b¸nh r¨ng nµy ®−îc ®iÒu khiÓn bëi
®Üa cã g¾n chèt lÖch t©m vµ cam mÆt ®Çu. Do ®ã ta còng chän c¬ cÊu ®iÒu
khiÓn c¸c khèi b¸nh r¨ng di tr−ît lµ ®Üa cã g¾n chèt lÖch t©m vµ cam mÆt ®Çu.
VÊn ®Ò quan träng ë ®©y lµ ph¶i vÏ ®−îc ®−êng khai triÓn cña c¸c rnh cam
vµ c¸ch thùc hiªn ®iÒu khiÓn ®èi víi tõng khèi b¸nh r¨ng ®Ó t¹o ra tèc ®é cÇn
thiÕt.
- Theo trªn ta cã s¬ ®å ®éng cña hép tèc ®é.
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

55

- C¨n cø vµo ®å thÞ vßng quay, ta thÊy trªn trôc II cã bé b¸nh r¨ng di tr−ît 2
bËc A, thay ®èi 2 tû sè truyÒn i
1
vµ i
2
. Trôc III cã bé b¸nh r¨ng di tr−ît 3 bËc
B, thay ®æi 3 tû sè truyÒn i
3
, i
4
vµ i
5
. Trôc IV cã hai bé b¸nh r¨ng di tr−ît 2
bËc C vµ D, thay ®æi 2 tû sè truyÒn lµ i
6
, i
7
vµ i
8
, i
9
. Trôc VI cã bé b¸nh r¨ng di
tr−ît 2 bËc E, thay ®æi 2 tû sè truyÒn i
10
vµ i
11
.
2.2. Quy luËt chuyÓn ®éng vµ tr¹ng th¸i vÞ trÝ.



2.3. TÝnh chiÒu dµi c¸c hµnh tr×nh g¹t.
- Víi c¸c khèi b¸nh r¨ng di tr−ît 2 bËc:
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

56
+) Hµnh tr×nh g¹t: L = 2.B + f.
Chän f = 5 (mm).
⇒ L
htA
= 2.20 + 5 = 45 (mm).
L
htC
= 2.25 + 5 = 55 (mm).
L
htD
= L
htC
= 55 (mm).
L
htE
= 2.30 + 5 = 65 (mm).




- Víi khèi b¸nh r¨ng di tr−ît 3 bËc B:



+) G¹t sang tr¸i: L
T
= B + B
1
+ f
1
.
+) G¹t sang ph¶i: L
P
= B + B
2
+ f
2
.
Chän f
1
= f
2
= f = 5 (mm).
⇒ L
T
= L
P
= 2.B + f
⇒ ChiÒu dµi hµnh tr×nh g¹t:
L = L
T
+ L
P
= 2.(2.B + f) = 2.(2.25 + 5 ) = 110 (mm).
III. Chän nguyªn lý c¬ cÊu ®iÒu khiÓn vµ ph−¬ng thøc
®iÒu khiÓn.
3.1. Chän ph−¬ng thøc ®iÒu khiÓn.
- Chän ph−¬ng thøc ®iÒu khiÓn kÕt hîp gi÷a ph©n nhãm vµ riªng rÏ.
+) Nhãm 1: 2 bé b¸nh r¨ng di tr−ît 2 bËc A vµ 3 bËc B.
+) Nhãm 2: 3 bé b¸nh r¨ng di tr−ît 2 bËc C, D vµ E.
+) Nhãm 3: Ly hîp ma s¸t vµ c¸c khèi b¸nh r¨ng di tr−ît kh¸c.
3.2. Chän nguyªn lý c¬ cÊu ®iÒu khiÓn.
3.2.1. ThiÕt kÕ c¬ cÊu ®iÒu khiÓn khèi b¸nh r¨ng 2 bËc A.
a) Nguyªn lý ho¹t ®éng cña c¬ cÊu ®iÒu khiÓn.
- Sö dông cam ®Üa rnh mÆt ®Çu.
- B¸nh r¨ng 1 ®−îc l¾p trªn trôc 2. Khi ta quay tay quay ®iÒu khiÓn th× b¸nh
r¨ng 1 quay theo.B¸nh r¨ng 1 quay lµm b¸nh r¨ng 3 quay, ®ång thêi lµm cho
cam ®Üa 4 l¾p ®ång trôc víi b¸nh r¨ng 3 trªn trôc 5 quay.Cam 4 quay sÏ lµm
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

57
cho cµng 8 quay quanh chèt g¾n gi¸ 6 .V× ®Çu cµng g¹t 8 cã g¾n víi c¸c b¸nh
r¨ng di tr−ît nªn nã lµm cho c¸c khèi b¸nh r¨nh nµy di chuyÓn däc trôc.




1, 3: B¸nh r¨ng; 2, 5: Trôc;
4: Cam; 6: Gi¸; 7: Chèt; 8: Cµng.




b) TÝnh l−îng n©ng cña cam 4.

- Theo trªn ta cã chiÒu dµi hµnh tr×nh g¹t:
L = 45 (mm).
Dùa vµo h×nh vÏ bªn ta cã:

X
L
L
L
2
1
=
Tõ ®ã ta tÝnh ®−îc l−îng n©ng cña cam:

1
2
L
L . L
X =
Chän L
1
= 200 mm; L
2
= 50 mm.
Ta cã: 25 , 11
200
45.50
X = = mm.
3.2.2. ThiÕt kÕ c¬ cÊu ®iÒu khiÓn khèi b¸nh r¨ng 3 bËc B.
a) Nguyªn lý ho¹t ®éng cña c¬ cÊu ®iÒu khiÓn.
- Sö dông ®Üa cã g¾n chèt lÖch t©m.
- B¸nh r¨ng 1 ®−îc l¾p trªn ®iÒu khiÓn
2 vµ ¨n khíp víi b¸nh r¨ng ®−îc l¾p
trªn trôc 4. Khi ta quay b¸nh r¨ng 1 th×
b¸nh r¨ng 3 sÏ vµ lµm cho chèt lÖch
t©m 5 l¾p trªn b¸nh r¨ng 3 quay ®−êng
t©m cña trôc 4. Chèt 5 sÏ quay vµo
rnh g¹t trªn vßng g¹t 6 vµ lÇm cho c¸c
b¸nh r¨ng di tr−ît däc trôc. øng víi 6
vÞ trÝ cña chèt lÖch t©m trªn ta sÏ cã 3
tû sè truyÒn t−¬ng øng.
b) TÝnh to¸n th«ng sè cña b¸nh r¨ng l¾p chèt lÖch t©m.
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

58

- Theo trªn ta cã chiÒu dµi hµnh tr×nh g¹t L
T
= 55 (mm).
- Ta cã L
P
= f(L
1
,α)

+) Chän α = 45
0
,
+) Tõ h×nh vÏ ta cã:
Sinα =
1
L
L
P
⇒ L
1
=
0
45
55
Sin Sin
L
P
=
α
= 77,78 (mm).
- Ta chän cÆp b¸nh r¨ng cã tû sè truyÒn lµ i = 1 víi ®−êng kÝnh vßng ch©n
r¨ng lín h¬n hµnh tr×nh g¹t L = 110 mm.
- Chän b¸nh r¨ng cã sè r¨ng Z = 54 vµ modun m = 2,5 lµ b¸nh r¨ng l¾p chèt
lÖch t©m. Khi ®ã ta cã:
+ §−êng kÝnh vßng chia lµ:
D = m.Z = 2,5.54 = 135 mm.
+ §−êng kÝnh vßng ®Ønh r¨ng lµ:
D
a
= m.Z + 2.m = 2,5.54 + 2,5.2 = 140 mm.
+ §−êng kÝnh vßng ch©n r¨ng lµ:
D
e
= m.Z – 2,5.m = 2,5.54 – 2,5.2,5 = 128,75 mm.
3.2.3. ThiÕt kÕ c¬ cÊu ®iÒu khiÓn hai khèi b¸nh r¨ng 2 bËc C vµ D.
* Nguyªn lý ho¹t ®éng cña c¬ cÊu ®iÒu khiÓn.







- Dïng cµng g¹t cã t©m quay kÕt hîp víi
ngµm tr−ît.
- MiÕng g¹t ®−îc l¾p trªn trôc ®iÒu khiÓn 1,
trªn miÕng g¹t ®−îc bè trÝ hai chèt 3 vµ 4.
Chèt dµi 3 ®Ó g¹t ngµm g¹t 6 di chuyÓn khèi
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

59
b¸nh r¨ng bËc hai D th«ng qua mét miÕng g¹t cã rnh. Chèt ng¾n 4 dïng ®Ó
®iÒu khiÓn ngµm g¹t 9 th«ng qua ngµm g¹t 5, lµm di chuyÓn khèi b¸nh r¨ng
b©c hai C th«ng qua mét thanh truyÒn cã rnh ®−îc g¾n cøng víi ngµm g¹t.
Cïng sù phèi hîp cña hai chèt vµ miÕng g¹t sÏ t¹o ra c¸c tû sè truyÒn t−¬ng
øng lµ:
(i
6
=
72
18
, i
8
=
72
18
); (i
6
=
72
18
, i
9
=
45
45
); (i
7
=
45
45
, i
9
=
45
45
)
- ViÖc ®iÒu khiÓn nh− vËy t¹o ra ba gi¶i tèc ®é thÊp t−¬ng øng nh− sau:
+) D¶i thø nhÊt tõ n
1
= 11,84 (vg/ph) ®Õn n
6
= 36,97 (vg/ph).
+) D¶i thø hai tõ n
7
= 47,4 (vg/ph) ®Õn n
12
= 147,9 (vg/ph).
+) D¶i thø ba tõ n
13
= 189,4 (vg/ph) ®Õn n
18
= 604,2 (vg/ph).
- Theo trªn ta cã chiÒu dµi hµnh tr×nh g¹t: L
htC
= L
htD
= 55 (mm). Cã chiÒu dµi
hµnh tr×nh g¹t ta sÏ ®i chän kÕt cÊu cña miÕng g¹t vµ c¸c thanh truyÒn cã
rnh sao cho ®¶m b¶o ®óng chiÒu dµi hµnh tr×nh g¹t.
3.2.4. ThiÕt kÕ c¬ cÊu ®iÒu khiÓn khèi b¸nh r¨ng 2 bËc E.
a) Nguyªn lý ho¹t ®éng cña c¬ cÊu ®iÒu khiÓn.
- Khèi b¸nh r¨ng di tr−ît E cã
hai b¸nh r¨ng Z
10
= 64 x 3,5 vµ
Z
11
= 37 x 3,5 ®Ó t¹o ra 2 tû sè
truyÒn i
10
cho 18 cÊp tèc ®é
thÊp vµ i
11
cho 6 cÊp tèc ®é cao.
- C¬ cÊu ®iÒu khiÓn lµ mét cµng
g¹t ®−îc l¾p trªn mét trôc ®iÒu
khiÓn. Khi trôc ®iÒu khiÓn quay
sÏ lµm cho cµng g¹t quay quanh
t©m chèt vµ ®Èy khèi b¸nh r¨ng
di tr−ît däc trôc. Víi hai vÞ trÝ cña cµng g¹t sÏ t¹o ra hai tû sè truyÒn t−¬ng
øng lµ i
10
hoÆc i
11
.
b) TÝnh to¸n kho¶ng c¸ch gi÷a t©m chèt vµ t©m trôc ®iÒu khiÓn.
- Theo trªn ta cã chiÒu dµi hµnh tr×nh g¹t L = 65 mm.
- Kho¶ng c¸ch gi÷a t©m chèt vµ t©m trôc ®iÒu khiÓn:
A = L/2 = 65/2 = 32,5 (mm).
3.3. NhËn xÐt.
- Víi nhãm 1: ®iÒu khiÓn 2 khèi b¸nh r¨ng di tr−ît 2 bËc A vµ 3 bËc B. KÕt
hîp ®ång thêi cam ®Üa rnh mÆt ®Çu vµ c¬ cÊu chèt lÖch t©m l¾p trªn cïng
mét trôc quay. §Ó ®iÒu chØnh ®ång thêi, con l¨n A vµ chèt lÖch t©m bè trÝ lÖch
pha nhau 180
0
, Gãc quay tay g¹t lµ 45
0
.

Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

60


* Kho¶ng c¸ch trôc trong hép tèc ®é.

Kho¶ng c¸ch gi÷a Kho¶ng c¸ch trôc a
w
(mm)
Trôc I vµ trôc II 112,5
Trôc I vµ trôc tg1 92,5
Trôc tg1 vµ trôc II 112,5
Trôc II vµ trôc III 108
Trôc III vµ trôc IV 135
Trôc IV vµ trôc V 135
Trôc V vµ trôc VI 168
Trôc VI vµ trôc VII 150
Trôc VII vµ trôcVIII 84
Trôc VII vµ trôc tg2 63
Trôc tg2 vµ trôc VIII 63


* B¶ng th«ng sè c¸c b¸nh r¨ng trong hép tèc ®é.

Th«ng


B¸nh
r¨ng


r¨ng
Z
Trôc
l¾p
b¸nh
r¨ng

Modun
m(mm)
ChiÒu
réng
b¸nh
r¨ng
b
w
(mm)
§−êng
kÝnh
vßng
chia
d(mm)
§−êng
kÝnh
®Ønh
r¨ng
d
a
(mm)
§−êng
kÝnh
®¸y
r¨ng
d
f
(mm)
1
Z 50 I 2,5 20 125 130 118,75
Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

61
1
Z′ 40 II 2,5 20 100 105 93,75
2
Z 55 I 2,5 20 137,5 142,5 131,25
2
Z′ 35 II 2,5 20 87,5 92,5 81,25
3
Z 31 II 2 20 62 66 57
3
Z′ 77 III 2 20 154 158 159
4
Z 42 II 2 20 84 88 79
4
Z′ 66 III 2 20 132 136 127
5
Z 54 II 2 20 108 112 103
5
Z′ 54 III 2 20 108 112 103
6
Z 18 III 3 20 54 60 46,5
6
Z′ 72 IV 3 20 216 222 208,5
7
Z 45 III 3 20 135 141 127,5
7
Z′ 45 IV 3 20 135 141 127,5
8
Z 18 IV 3 20 54 60 46,5
8
Z′ 72 V 3 20 216 222 208,5
9
Z 45 IV 3 20 135 141 127,5
9
Z′ 45 V 3 20 135 141 127,5
10
Z 32 V 3,5 30 112 119 103,25
10
Z′ 64 VI 3,5 30 224 231 215,25
11
Z 59 V 3,5 30 206,5 213,5 197,75
11
Z′ 37 VI 3,5 30 129,5 136,5 120,75
12
Z 50 I 2,5 20 125 130 118,75
12
Z′ 24 tg1 2,5 20 60 65 53,75
13
Z 36 tg1 2,5 20 90 95 83,75
14
Z 45 VII 3 20 135 141 127,5
15
Z 60 VI 2,5 30 150 155 143,75
15
Z′ 60 VII 2,5 30 150 155 143,75
16
Z 42 VII 2 20 84 88 79
16
Z′ 42 VIII 2 20 84 88 79
17
Z 28 VII 2 20 56 60 51
17
Z′ 56 VIII 2 20 112 116 107
18
Z 35 VII 2 20 70 74 65
18
Z′ 28 tg2 2 20 56 60 51
19
Z 35 VII 2 20 70 74 65


Ñoà aùn thieát keá maùy GVHD: Buøi Quyù Lùöïc

Nguyeãn Tröôøng Giang - CTM4 - K50

62

Tµi liÖu tham kh¶o
1. TÝnh to¸n thiÕt kÕ M¸y C¾t Kim Lo¹i. Hµ Néi 1971.
2. NguyÔn Anh TuÊn, Pham §¾p – ThiÕt kÕ M¸y C«ng Cô, TËp 1,2. Nxb
Khoa Häc vµ Kü ThuËt. Hµ Néi 1983.
3. Ph¹m V¨n Hïng, NguyÔn Ph−¬ng – C¬ së M¸y C«ng Cô. Nxb Khoa Häc
vµ Kü ThuËt. Hµ Néi 2005.
4. TrÞnh ChÊt, Lª V¨n UyÓn – TÝnh to¸n thiÕt kÕ hÖ dÉn ®éng c¬ khÝ,
TËp 1,2. Nxb Gi¸o dôc. Hµ Néi 2005.
5. Ninh §øc Tèn – Dung sai vµ l¾p ghÐp. Nxb Gi¸o dôc. Hµ néi, 2004













You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->