P. 1
Do an Dien Tu Cong Suat

Do an Dien Tu Cong Suat

|Views: 3,069|Likes:
Được xuất bản bởijuseminhtuan

More info:

Published by: juseminhtuan on Jan 27, 2010
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/17/2013

pdf

text

original

BỘ CÔNG NGHIỆP

TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
CHƯƠNG TRÌNH BÀÌ TẬP LỚN MÔN HỌC
ĐIỆN TỬ CÔNG SUẤT
Bậc đào tạo: Trung H!
Loại hình đào tạo: C"#n" $u%
Ngành: Đ&'n T( C)ng Ng"&'*
Thòi gian đào tạo: + n,-
Mã sô môn hoc: +./+01
KHOA ÐÌEN TÙ - TÌN HỌC
Tp. Hô Chí Minh, tháng 12 nãm 2009
BỘ CÔNG NGHIỆP
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
B2I TẬP 34N 5ÔN H6C
Đ7 T2I8
BỘ RUNG Đ9O ĐIỆN :P 1+;
<C
= ++>;
AC
?IN;@RT@RA <BNG CHO ĐCN DNG
R 1 0
1 0 K
Q 1 1
2 N 3 0 5 5
R 1 2
1 K
R 3
4 7 K
R 1 5
2 2 0
0
H
Ì
R 1
3 3 0
R 8
1 0 0
R 7
1 0 0
R 2
8 . 2 K
0
R 4
8 . 2 K
Q 6
A 6 7 1
R 1 7
1 5
Q 7
A 6 7 1
C 2
1 0 0 u F / 1 6 V
R 1 8
1 5
R 1 4
1 . 5 K
T 1
B i e n A p
3
1
2
4
5
6 2 2 0 V
0
0
Q 9
2 N 3 0 5 5
Q 8
2 N 3 0 5 5
R 1 1
1 K
Q 2
C 1 8 1 5
Q 1
C 1 8 1 5
Q 5
C 1 8 1 5
C 3
1 u F / 5 0 V
R 6
8 2 0
Q 4
C 1 8 1 5
0
C 4
1 u F / 5 0 V
C 6
1 0 3
D Z 9 V
D 0 0 1
R 9
1 0 K
1 1 0 V
0
C 5
1 0 3
R 1 6
2 2 0
0 V R 5
8 2 0
R 1 3
1 . 5 K
C 1
4 7 u F / 2 5 V
Q 3
C 1 8 1 5
Q 1 0
2 N 3 0 5 5
+ 1 2 V
Giáo viên huóng dân: P"Eng ĐF! BGH C"Iu
Sinh viên thuc hiên: Ngu%Jn 5&n" TuKn
P"Ln 5&n" Hu%Mn
Lóp: TCĐT>N<
KHOA ÐÌEN TÙ - TÌN HỌC
Nãm hoc 2009
NHẬN OPT CQA GI:O ;IRN HƯ4NG <SN
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ngày . tháng . nãm 2009
(Ho và Tên GVHD)
3ỜI NTI ĐUU
3ỜI C95 VN
Lòi đâu tiên, chúng em kính gúi lòi chúc súc khóe và lòi cám on chân thành nhât đên quý
thây cô trong khoa Ðiên Tú - Tin Hoc cúa truòng CÐKT Cao Thãng, cách riêng đôi vói thây
Châu đã giúp chúng em thuc hiên tôt bài tập lón môn Ðiên Tú Công Suât. Quý thây cô đã tùng
buóc dìu dãt, huóng dân chúng em tù cách chon đê tài đên nhüng kiên thúc co bán vê bô môn
Ðiên Tú - Tin Hoc đê chúng em có thê thuc hiên đê tài môt cách thành công. Môt lân nüa,
chúng em xin chân thành cám on.
5WC 3WC
STT Trang
A. Chuong Dân Nhập -------------------------------------------------------------------------------------- 7
Ì. Ðãt vân đê -----------------------------------------------------------------------------------------------7
ÌÌ. Giói hạn đê tài -----------------------------------------------------------------------------------------7
ÌÌÌ. Muc đích nghiên cúu --------------------------------------------------------------------------------7
ÌV. Xác đjnh thuật ngü ----------------------------------------------------------------------------------7
V. Thòi gian thuc hiên đê tài --------------------------------------------------------------------------8
B. Chuong ÌÌ: Các co só lý thuyêt -----------------------------------------------------------------------8
Ì. Ðiên tró --------------------------------------------------------------------------------------------------8
ÌÌ. Tu điên --------------------------------------------------------------------------------------------------9
ÌÌÌ. Transistor ---------------------------------------------------------------------------------------------11
ÌV. Biên thê -----------------------------------------------------------------------------------------------15
V. Diode ---------------------------------------------------------------------------------------------------15
C. Chuong ÌÌÌ: Giái quyêt vân đê -----------------------------------------------------------------------17
Ì. Thiêt kê mạch -----------------------------------------------------------------------------------------17
ÌÌ. Thi công -----------------------------------------------------------------------------------------------19
D. Chuong ÌV: Kêt luận & Kiên nghj -------------------------------------------------------------------21
Ì. Kêt luận -------------------------------------------------------------------------------------------------21
ÌÌ. Huóng phát triên đê tài ----------------------------------------------------------------------------21
ÌÌÌ. Tài liêu tham kháo ---------------------------------------------------------------------------------21
CHƯVNG <SN NHẬP
Ì. Ðãt vân đê:
Ngày nay cùng vói su phát triên vuot bậc cúa các ngành Khoa Hoc ÷ Kÿ Thuật. Ngành kÿ
thuật Ðiên ÷ Ðiên tú đã đóng môt vai trò không nhó đôi vói đòi sông cúa con nguòi. Chúng ta
cú thú tuóng tuong mà xem nêu môt ngày không có điên, chúng ta së ra sao? Có lë moi công
viêc cúa chúng ta së bj trì trê lại và nghiêm trong së gây tôn thât rât lón vê tiên cúa cho các nhà
máy, xí nghiêp. Vì thê, đê tài cúa chúng em chon là mạch XRung ĐGH Đ&'n :* 1+;
<C
=
++>;
AC
Y hay tên goi khác là XIN;@RT@RY. Mạch này đuoc thiêt kê nhãm đáp úng tiêu chí cung
câp đú luong điên cho nhu câu sán xuât và đòi sông cúa con nguòi khi luói điên quôc gia bj
mât.
Ìnverter la• thiê€t bi• biê€n nãng. Biê€n nãng o‚ đây du•ng vo€i y€ nghiƒa la• thiê€t bi• chuy•ê‚n
đô‚i nãng luo•ng (điê•n) tha•nh ca€c mu€c điê•n a€p kha€c, vo€i biên da•ng (biên đô• va• da•ng
so€ng) theo yê€u câ•u. Vì thê thiêt bj này đuoc úng dung nhiêu trong đòi sông nhu: thiêt bj
luu trü điên cho máy vi tính „PS, thiêt bj khói đông cho đông co dâu khi bj mât điên bât
ngò .
ÌÌ. Giói hạn cúa đê tài:
- Vì đây là mạch khuyêch đại điên áp (DC-…AC) nên mạch cân phái có điên áp cung câp
DC ôn đjnh. Vì thê khi bình Acquy không đú 12V
DC
thì mạch së không thê hoạt đông đuoc đúng
theo yêu câu
- Mạch ch† sú dung cho các thiêt bj có công suât nhó (duói 40‡)
- Tât cá các cuôn dây trong biên thê phái đuoc cách điên tôt giüa các lóp liên nhau.
- Các transistor công suât cân phái có hê thông tán nhiêt đê chúng không bj quá nóng dân
đên hu hóng.
- Truóc khi cung câp nguôn môt chiêu cân phái cãm tái sˆn, đê tránh gây đôt biên së làm
cho các Transistor công suât mau hóng.
ÌÌÌ. Muc đích nghiên cúu:
- Nhãm nghiên cúu, tìm hiêu hoạt đông và so sánh giüa lý thuyêt hoc trên lóp vói thuc ti‰n
khi thi công
- Tích lŠy kinh nghiêm đê thuc hiên các mạch có quy mô lón hon
- Tập làm quen vói cách thúc trình bày bài báo cáo
- Tích lŠy kiên thúc, tập làm quen vói cách thúc báo vê đê tài nhãm đê chu‹n bj tôt đê báo
vê đô án tôt nghiêp ra truòng.
ÌV. Xác đjnh thuật ngü:
STT Tên linh kiên Thuật ngü Phiên djch
1 Ðiên tró (R) R
Ohm
V
R
Resistor: kí hiêu cúa điên tró
Ðon vj cúa điên tró
Biên tró
2 Tu điên (C) F
G
Œ
K
L
M
Ðon vj cúa tu
Sai sô •2Ž
•5Ž
•10Ž
•15Ž
•20Ž
3 Diode D
D
Z
Si
Ge
DCLL
Kí hiêu cúa Diode
Diode Zenner
Silicon
Germanium
DC load line: đuòng tái môt chiêu
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 7
4 Transistor BŒT
B
C

V
B•
(Bipolar Œunction Transistor) Transisor lu•ng cuc
Base: cuc nên
Collector: cuc thu
•mitter: cuc phát
Ðiên áp V
B
÷ V

‘0.7v (Si)
5
V. Thòi gian thuc hiên đê tài:
Ðê tài đuoc thuc hiên trong thòi gian 2 tuân:
Tuân 1: (tù ngày 29/11 -… 05/12/2009)
- Tiên hành tìm kiêm nhüng tài liêu, đê tài có khá nãng thuc hiên đuoc ó trên mạng và các
sách mạch điên úng dung.
- Tham kháo ý kiên cúa giáo viên huóng dân vê nhüng đê tài đã chon
-
Tuân 2: (tù ngày 06/12 -… 12/12/2009)
- Tiên hành mua linh kiên, dung cu cân thiêt đê thuc hiên mạch đê tài
- Thuc hiên thiêt kê mạch in dua theo so đô nguyên lý
- Hoàn thành mạch và viêt báo cáo
CHƯVNG II8 C:C CV SZ 3[ THU\]T
Ì. Ðiên tró:
1. Ký hiêu:
Ký hiêu điên tró
Hình ánh điên tró thuòng ÷ điên tró công suât
2. Câu tạo:
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 8
- Ðiên tró màng than: điên tró gôm môt ông bãng sú, chju đuoc nhiêt đô cao, nguòi ta tạo
màng than trên bê mãt l’i sú, sau đó boc kim loại ó hai đâu ông và hàn hai chân ra. Muôn tãng
giá trj điên tró nguòi ta së khía rãnh trên màng than đã phú theo hình xoãn ôc. Sau đó phú lên
bê mãt màng than bãng lóp son cách điên và in giá trj điên tró (bãng vòng màu)
3. Các thông sô kÿ thuật:
 Trj sô danh đjnh:
Trj sô này tính bãng Ohm ( Ω), thuòng đuoc ghi trên thân điên tró bãng chü hoãc vòng
màu. Trj sô điên tró có thê tù vài Ohm đên vài triêu Ohm.
 Công suât danh đjnh:
Ðó là công suât tiêu tán trên điên tró mà điên tró có thê chu đung đuoc trong thòi gian
dài, không bj quá nóng làm biên đôi hˆn trj sô điên tró.
Trong công nghiêp, các điên tró đuoc sán xuât có các trj sô công suât danh đjnh: 1/8 ‡,
1/4‡, 1/2‡, 1‡, 2‡, 3‡, 5‡, 7‡, 10‡.
Ðiên tró có công suât tiêu tán lón thì có kích thuóc lón.
 Ðiên áp làm viêc tôi đa:
Ðó là trj sô lón nhât cúa điên áp môt chiêu hoãc trj sô hiêu dung cúa điên áp xoay chiêu có
thê đãt vào hai đâu điên tró mà điên tró vân chju đung đuoc và làm viêc bình thuòng.
 Dung sai cúa điên tró:
Dung sai là đô sai sô cúa điên tró. Có ba câp dung sai thuòng dùng là: ±5Ž, ± 10Ž,
± 20Ž. Ngoài ra, vói nhüng điên tró cân dùng trong nhüng mạch yêu câu đô chính xác cao
nhu mạch đo luòng thì múc sai sô nhó hon: ± 1Ž, ± 2Ž
4 . “ng dung:
Vì là linh kiên thu đông nên điên tró đuoc sú dung rât rông rãi trong k” thuật nhãm muc
đích: phân bô lại hiêu điên thê trong mạch điên, hạn chê dòng, điêu ch†nh điên áp
ÌÌ. Tu điên:
1. Ký hiêu:
Ký hiêu cúa tu sú và tu hóa

Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 9
Hình ánh tu điên thuc tê
2. Câu tạo:
-Tu điên là môt linh kiên quan trong trong sô 5 linh kiên cúa thiêt bj điên tú, tu điên không
thê thiêu trong các mạch loc, mạch dao đông và mạch truyên dân tín hiêu xoay chiêu.
- Câu tạo cúa tu điên gôm hai bán cuc đãt song song, có tính chât cách điên môt chiêu
nhung cho dòng điên xoay chiêu đi qua nhò nguyên lý phóng nạp, ó giüa có môt lóp cách điên
goi là điên môi. Nguòi ta thuòng dùng giây, gôm , mica, giây t‹m hoá chât làm chât điên môi và
tu điên cŠng đuoc phân loại theo tên goi cúa các chât điên môi này nhu Tu giây, Tu gôm, Tu
hoá.
VD: Lóp cách điên là không khí ta có tu không khí, là giây ta có tu giây, là gôm cho ta tu
gôm hoãc là lóp hoá chât thì cho ta tu hoá .
Câu tạo tu gôm Câu tạo tu hóa
3. Phân cuc:
- Ðôi vói tu hóa: chúng ta phái phân cuc đúng cho tu thì nó mói hoạt đông, khi bj phân cuc
nghjch quá lâu thì së dân đên nô tu
- Ðôi vói tu sú thì không cân phân cuc
4. Thông sô kÿ thuật:
 Giá trj danh đjnh:
Là giá trj ghi trên thân tu
 Ðiên áp danh đjnh:
Là điên áp tôi đa cho ph•p áp dung ó hai đâu tu điên, vuot quá trj sô này tu së bj hu.
Thuòng điên thê này ghi trên thân tu.
 Ðiên tró cách điên:
Trj sô này biêu thj chât liêu cúa chât điên môi và cŠng là biêu thj dòng điên rò qua tu điên.
 Ðon vj:
Ðon vj cúa tu điên là Fara, 1 Fara có trj sô rât lón và trong thuc tê nguòi ta thuòng dùng
các đon vj nhó hon nhu:
- P(Pico Fara) 1 Pico ‘ 1/1000.000.000.000 Fara
- N(Nano Fara) 1 Nano ‘ 1/1000.000.000 Fara
- MicroFarra 1 Micro ‘ 1/1000.000 Fara
‘… 1 Micro ‘ 1000 Nano ‘ 1000.000 Pico.
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 10
5. “ng dung:
Tu điên có các úng dung chính nhu sau :
- Cho điên áp xoay chiêu đi qua và ngãn điên áp môt chiêu lại, do đó tu đuoc sú dung đê
truyên tín hiêu giüa các tâng khuyêch đại có chênh lêch vê điên áp môt chiêu.
- Loc điên áp xoay chiêu sau khi đã đuoc ch†nh luu ( loại bó pha âm ) thành điên áp môt
chiêu bãng phˆng. Ðó là nguyên lý cúa các tu loc nguôn.
- Vói điên AC ( xoay chiêu ) thì tu dân điên, còn vói điên DC( môt chiêu ) thì tu lại tró
thành tu loc.
ÌÌÌ. Transistor:
1. Ký hiêu và hình dạng:
P N P N P N
Ký hiêu cúa BŒT NPN và PNP
2N 3055
C1815
2. Câu tạo:
Transistor gôm ba lóp bán dân gh•p vói nhau hình thành hai môi tiêp giáp P-N , nêu gh•p
theo thú tu PNP ta đuoc Transistor thuận , nêu gh•p theo thú tu NPN ta đuoc Transistor
nguoc. vê phuong diên câu tạo Transistor tuong đuong vói hai Diode đâu nguoc chiêu nhau.
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 11
Ba lóp bán dân đuoc nôi ra thành ba cuc , lóp giüa goi là cuc gôc ký hiêu là B ( Base ),
lóp bán dân B rât móng và có nông đô tạp chât thâp. Hai lóp bán dân bên ngoài đuoc nôi ra
thành cuc phát ( •mitter ) viêt tãt là •, và cuc thu hay cuc góp ( Collector ) viêt tãt là C, vùng
bán dân • và C có cùng loại bán dân (loại N hay P ) nhung có kích thuóc và nông đô tạp chât
khác nhau nên không hoán vj cho nhau đuoc.
3. Nguyên tãc hoạt đông:
 X•t hoạt đông cúa Transistor NPN:
Mạch kháo sát vê nguyên tãc hoạt đông cúa transistor NPN
Ta câp môt nguôn môt chiêu „
C•
vào hai cuc C và • trong đó (–) nguôn vào cuc C và (-)
nguôn vào cuc •. Câp nguôn môt chiêu „B• đi qua công tãc và tró hạn dòng vào hai cuc B và
• , trong đó cuc (–) vào chân B, cuc (-) vào chân •. Khi công tãc mó , ta thây rãng, mãc dù hai
cuc C và • đã đuoc câp điên nhung vân không có dòng điên chạy qua môi C • ( lúc này dòng
ÌC ‘ 0 ). Khi công tãc đóng, môi P-N đuoc phân cuc thuận do đó có môt dòng điên chạy tù (–)
nguôn „B• qua công tãc ‘… qua R hạn dòng ‘… qua môi B• vê cuc (-) tạo thành dòng Ì
B
. Ngay
khi dòng Ì
B
xuât hiên ‘… lập túc cŠng có dòng Ì
C
chạy qua môi C • làm bóng đ—n phát sáng, và
dòng Ì
C
mạnh gâp nhiêu lân dòng Ì
B
.
Nhu vậy r’ ràng dòng Ì
C
hoàn toàn phu thuôc vào dòng Ì
B
và phu thuôc theo môt công
thúc:
Ì
C
‘ ˜.Ì
B
Trong đó Ì
C
: là dòng chạy qua môi C •
Ì
B
: là dòng chạy qua môi B•
˜ là hê sô khuyêch đại cúa Transistor
Giái thích: Khi có điên áp „
C•
nhung các điên tú và l™ trông không thê vuot qua môi tiêp
giáp P-N đê tạo thành dòng điên, khi xuât hiên dòng Ì
B•
do lóp bán dân P tại cuc B rât móng và
nông đô pha tạp thâp, vì vậy sô điên tú tu do tù lóp bán dân N ( cuc • ) vuot qua tiêp giáp
sang lóp bán dân P( cuc B ) lón hon sô luong l™ trông rât nhiêu, môt phân nhó trong sô các
điên tú đó thê vào l™ trông tạo thành dòng Ì
B
còn phân lón sô điên tú bj hút vê phía cuc C duói
tác dung cúa điên áp „
C•
‘… tạo thành dòng Ì
C•
chạy qua Transistor.
 X•t hoạt đông cúa Transistor PNP:
Su hoạt đông cúa Transistor PNP hoàn toàn tuong tu Transistor NPN nhung cuc tính cúa
các nguôn điên „
C•
và „
B•
nguoc lại . Dòng Ì
C
đi tù • sang C còn dòng Ì
B
đi tù • sang B.
4. Các thông sô kÿ thuật cúa Transistor:
Dòng điên cuc đại : Là dòng điên giói hạn cúa transistor, vuot qua dòng giói hạn này
Transistor së bj hóng.
Ðiên áp cuc đại : Là điên áp giói hạn cúa transistor đãt vào cuc C• , vuot qua điên áp giói
hạn này Transistor së bj đánh thúng.
Tân sô cãt : Là tân sô giói hạn mà Transistor làm viêc bình thuòng, vuot quá tân sô này
thì đô khuyêch đại cúa Transistor bj giám .
Hê sô khuyêch đại : Là tš lê biên đôi cúa dòng Ì
C•
lón gâp bao nhiêu lân dòng Ì
B•

Công xuât cuc đại : Khi hoat đông Transistor tiêu tán môt công xuât P ‘ „
C•
. Ì
C•
nêu công
xuât này vuot quá công xuât cuc đại cúa Transistor thì Transistor së bj hóng.
 Thông sô kÿ thuật cúa Transistor C1815:
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 12

Ðiên áp V
C•
Ðiên áp V
B•
 Thông sô kÿ thuật cúa Transistor A671:
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 13
Ðiên áp V
C•
Ðiên áp V
B•
 Thông sô kÿ thuật Transistor 2N3055:
Dòng Ì
C
Dòng Ì
B
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 14
5. “ng dung:
Thuc ra môt thiêt bj không có Transistor thì chua phái là thiêt bj điên tú, vì vậy Transistor
có thê xem là môt linh kiên quan trong nhât trong các thiêt bj điên tú, các loại ÌC thuc chât là
các mạch tích hop nhiêu Transistor trong môt linh kiên duy nhât, trong mạch điên , Transistor
đuoc dùng đê khuyêch đại tín hiêu Analog, chuyên trạng thái cúa mạch Digital, sú dung làm
các công tãc điên tú, làm các bô tạo dao đông v v...
ÌV. Biên áp:
1. Ký hiêu:
Ký hiêu biên áp
2. Câu tạo:
Gôm có hai cuôn dây : cuôn so câp có N
1
vòng và cuôn thú câp có N
2
vòng. L’i biên áp
gôm nhiêu lá sãt móng gh•p cách điên vói nhau đê tránh dòng Fu-cô và tãng cuòng tù thông
qua mạch.
Sô vòng dây ó hai cuôn phái khác nhau, tu› thuôc nhiêm vu cúa máy mà có thê N
1
… N
2
hoãc nguoc lại.
Cuôn so câp nôi vói mạch điên xoay chiêu còn cuôn thú câp nôi vói tái tiêu thu điên.
3. Nguyên tãc hoạt đông:
Ðãt điên áp xoay chiêu tân sô œ ó hai đâu cuôn so câp. Nó gây ra su biên thiên tù thông
trong hai cuôn. Goi tù thông này là: • ‘ •
0
cosžt
Tù thông qua cuôn so câp và thú câp lân luot là : •
1
‘ N
1

0
cosžt và •
2
‘ N
2

0
cosžt
t N
dt
d
e ω ωφ
φ
sin
0 2 2
= − =
Trong cuôn thú câp xuât hiên suât điên đông cám úng e
2
có biêu thúc
Tù đó ta thây nguyên tãc hoạt đông cúa máy biên áp dua vào hiên tuong cám úng điên tù.
4. “ng dung:
Máy biên thê có thê thay đôi hiêu điên thê xoay chiêu, tãng thê hoãc hạ thê, đâu ra cho 1
hiêu điên thê tuong úng vói nhu câu sú dung. Máy biên áp đuoc sú dung quan trong trong viêc
truyên tái điên nãng đi xa. Ngoài ra còn có các máy biên thê có công suât nhó hon, máy biên
áp (ôn áp) dùng đê ôn đjnh điên áp trong nhà, hay các cuc biên thê, cuc xạc, ... dùng cho các
thiêt bj điên vói hiêu điên thê nhó (230 V sang 24 V, 12 V, 3 V, ...).
V. Diode:
1. Ký hiêu và hình dạng:
- Ký hiêu:
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 15
D i o d e Z e n n e r D i o d e
- Hình dạng:

Diode Diode Zenner Câu Diode
2. Câu tạo:
 Tiêp giáp P - N và Câu tạo cúa Diode bán dân:
- Khi đã có đuoc hai chât bán dân là P và N, nêu gh•p hai chât bán dân theo môt tiêp giáp
P - N ta đuoc môt Diode, tiêp giáp P -N có đãc điêm : Tại bê mãt tiêp xúc, các điên tú du thùa
trong bán dân N khuyêch tán sang vùng bán dân P đê lâp vào các l™ trông ‘… tạo thành môt lóp
Ìon trung hoà vê điên ‘… lóp Ìon này tạo thành miên cách điên giüa hai chât bán dân.
3. Phân cuc cho Diode:
 Phân cuc thuận cho Diode:
- Khi ta câp điên áp duong (–) vào Anôt ( vùng bán dân P ) và điên áp âm (-) vào Katôt
( vùng bán dân N ) , khi đó duói tác dung tuong tác cúa điên áp, miên cách điên thu hŸp lại, khi
điên áp chênh lêch giüa hai cuc đạt 0,6V ( vói Diode loại Si ) hoãc 0,2V ( vói Diode loại Ge ) thì
diên tích miên cách điên giám bãng không ‘… Diode bãt đâu dân điên. Nêu tiêp tuc tãng điên áp
nguôn thì dòng qua Diode tãng nhanh nhung chênh lêch điên áp giüa hai cuc cúa Diode không
tãng (vân giü ó múc 0,6V )
- Diode (Si) phân cuc thuận khi điên áp đạt múc 0,6V
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 16
Ðuòng đãc tuyên cúa điên áp thuận qua Diode
 Kêt luận: Khi Diode (loại Si) đuoc phân cuc thuận, nêu điên áp phân cuc thuận < 0,6V
thì chua có dòng đi qua Diode, Nêu áp phân cuc thuận đạt ‘ 0,6V thì có dòng đi qua Diode sau
đó dòng điên qua Diode tãng nhanh nhung sut áp thuận vân giü ó giá trj 0,6V .
 Phân cuc nguoc cho Diode:
- Khi phân cuc nguoc cho Diode túc là câp nguôn (–) vào Katôt (bán dân N), nguôn (-)
vào Anôt (bán dân P), duói su tuong tác cúa điên áp nguoc, miên cách điên càng rông ra và
ngãn cán dòng điên đi qua môi tiêp giáp, Diode có thê chiu đuoc điên áp nguoc rât lón khoáng
1000V thì diode mói bj đánh thúng.
- Diode ch† bj cháy khi áp phân cuc nguoc … ‘ 1000V
4. “ng dung cúa Diode bán dân:
- Do tính chât dân điên môt chiêu nên Diode thuòng đuoc sú dung trong các mạch ch†nh
luu nguôn xoay chiêu thành môt chiêu, các mạch tách sóng, mạch phân cuc cho transistor hoạt
đông. Trong mạch ch†nh luu Diode có thê đuoc tích hop thành Diode câu
CHƯVNG III8 GI9I $U\]T ;ẤN Đ7
Ì. Thiêt kê mạch:
1. So đô khôi:
V
in
V
out
12V
DC
220V
AC
2. Chúc nãng cúa các khôi:
 Bô ôn đjnh điên áp V
in
: (gôm các linh kiên: transistor C1815, Dz D001 9V, điên tró, tu
hóa) làm nhiêm vu điêu ch†nh, ôn đjnh điên áp V
in
ra đúng 9V
DC
đê cung câp cho bô tạo xung
dao đông. Muc đích cúa bô này nhãm đê đám báo an toàn cho su hoạt đông cúa bô dao đông
khi bj sut áp.
 Bô tạo xung dao đông: là mạch dao đông đa hài nhãm tạo ra xung vuông vói hai múc
trạng thái 0 và 1 đê cung câp cho bô khuyêch đại
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 17
Bô ôn
đjnh điên
áp V
in
Bô tạo
xung dao
đông

khuyêch
đại
Bô nghjch
luu
 Bô khuyêch đại: gôm các transistor công suât nhu A671, 2N3055 làm nhiêm vu
khuyêch đại công suât điên áp truóc khi đua vào biên thê tãng áp.
 Bô nghjch luu: là biên thê tãng áp đuoc dùng đê tãng điên áp tù 12V
AC
-… 220V
AC
3. So đô nguyên lý:
R 1 0
1 0 K
Q 1 1
2 N 3 0 5 5
R 1 2
1 K
R 3
4 7 K
R 1 5
2 2 0
0
H
Ì
R 1
3 3 0
R 8
1 0 0
R 7
1 0 0
R 2
8 . 2 K
0
R 4
8 . 2 K
Q 6
A 6 7 1
R 1 7
1 5
Q 7
A 6 7 1
C 2
1 0 0 u F / 1 6 V
R 1 8
1 5
R 1 4
1 . 5 K
T 1
B i e n A p
3
1
2
4
5
6 2 2 0 V
0
0
Q 9
2 N 3 0 5 5
Q 8
2 N 3 0 5 5
R 1 1
1 K
Q 2
C 1 8 1 5
Q 1
C 1 8 1 5
Q 5
C 1 8 1 5
C 3
1 u F / 5 0 V
R 6
8 2 0
Q 4
C 1 8 1 5
0
C 4
1 u F / 5 0 V
C 6
1 0 3
D Z 9 V
D 0 0 1
R 9
1 0 K
1 1 0 V
0
C 5
1 0 3
R 1 6
2 2 0
0 V R 5
8 2 0
R 1 3
1 . 5 K
C 1
4 7 u F / 2 5 V
Q 3
C 1 8 1 5
Q 1 0
2 N 3 0 5 5
+ 1 2 V
So đô nguyên lý mạch rung Ìnverter
4. Nguyên lý hoạt đông cúa mạch:
Mạch hoạt đông nhu sau:
- Sau khi câp nguôn cho mạch bãng bình điên Acquy 12V dòng điên së đi vào chân C cúa
Q1 và sau đó së ra ó chân •. Lúc này DZ së nãn điên áp thành điên áp chu‹n 9V
DC
và điên áp
này së đua ra ó chân • cúa Q1, các tu C1, C2 có chúc nãng tích điên.
- Ðiên áp 9V
DC
sau khi ra khói chân • cúa Q1 së đi vào mạch dao đông đa hài dùng hai
Transistor C1815 là Q1 và Q2, nhãm tạo ra xung vuông. Mạch hoạt đông nhu sau:
– Tuóng tuong BŒT nhu là 1 công tãc, trong 1 thòi điêm (ngh”a là ó 1 trạng thái ch† có 1
BŒT mó). Vì vậy chúng ta giá sú ban đâu Q3 mó, và Q2 đóng.
Trạng thái 1:
– Ðiên áp tại chân C Q3 ~ GND, bói vì Q3 mó
– Cuc B cúa Q2 bãt đâu đuoc nạp điên tù 0 cho đên 0.6V.
– R34 k•o dòng tại cuc B cúa Q3 lên. Nhung môi nôi PN tại 2 cuc B-• ngãn cán điên áp
tại đó ko quá 0.6V.
– Dòng điên qua R6 nạp vào C4 cho đên khi bãng 9V
DC
nguôn. Vì R6 < R23 nên C4 nạp
điên nhanh hon C3.
– Khi cuc B cúa Q2 đạt tói 0.6V thì Q2 bãt đâu mó, và xáy ra dòng hôi tiêp duong:
– Q2 lập túc đua điên thê tại cuc duong cúa C4 vê 0 (vì Q2 mó)
– Vì điên áp trong tu điên không thay đôi nhanh đuoc, cho nên áp tại cuc âm cúa C4 së
thành gân -V nguôn rât nhanh (vì truóc đó C2 đã nạp đây là –V mà), chính xác là ch† duói 0V.
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 18
– Q3 së tãt vì điên áp tại B cúa Q3 biên mât (vì C4).
– R5 và R23 bãt đâu làm cho dòng nạp qua C3 thành –V nguôn
Trạng thái 2:
– Nguoc lại vói lúc đâu, ó đây Q3 tãt và Q2 mó, nguyên lý hoạt đông giông nhu trạng thái
1. Dòng qua R5 nạp nhanh cuc duong C3 đê đú –V, còn dòng qua R34 tù tù nạp cuc âm cúa
C4 lên 0.6V đê Q3 mó .
- Xung dao đông cúa mạch đa hài së đuoc đua vào các transistor công suât nhu là A671,
2N3055 nhãm muc đích khuyêch đại điên áp lên cho đú 12V
AC
đê đua vào biên thê
- Sau khi khuyêch đại xong điên áp së đuoc đua vào biên thê tãng áp (có sô vòng dây
cuôn so câp nhó hon rât nhiêu so vói sô vòng dây cuôn thú câp). Ó đây điên áp së đuoc rung
tù 12V
AC
-… 220V
AC
. Biên thê có công suât 50‡ nên có thê sú dung đuoc cho bóng đ—n Neon
1.2m.
5. Thông sô cúa mạch:
 Tân sô cúa mạch đa hài:
- Ta có tân sô dao đông đuoc tính theo công thúc:
Hz
F k F k
f
C R C R C R C R
f
C R C R T
13
) 1 . 2 . 55 1 . 2 . 55 .( 693 . 0
1
) .( 693 . 0
1
) ).( 2 ln(
1
) 2 ln( ) 2 ln(
4 34 3 23 4 34 3 23
4 34 3 23
=
+
= ⇒
+

+
=
+ =
µ µ
 Ðiên áp chân • cúa Q4 và Q5:
Ta có:
B C
B C E
I I
I I I
β =
+ =
- Ðôi vói Q5:
A I I I
A I I
A
v v
R R
V E
I
k
k
R R
R R
R
v v
k
k
V
R R
R
V E
B C E
B C
E Th
BE Th
B
Th
CC R Th
11 . 11 11 . 0 11
11 11 . 0 * 100
11 . 0
99
7 . 0 88 . 11
) 1 (
99
100 10
100 * 10 .
88 . 11 12 *
100 10
10
*
7 9
9
5 5 5
5 5
5
7 9
7 9
9
= + = + = ⇒
= = =
=


=
+ +

= ⇒
Ω =
+
=
+
=
=
+
=
+
= =
β
β
- Ðôi vói Q4 tuong tu Q5
ÌÌ. Thi công:
1. Thòi gian thi công mạch:
Mạch đuoc thi công trong 1 tuân:
- Tìm mua linh kiên
- Thiêt kê mạch lên giây
- Dùng viêt vë đuòng mạch lên Board đông
- Ngâm board đông vào dung djch FeCl
3
- Khoan l™ và hàn chân linh kiên
2. Phuong pháp thi công mạch:
- Mạch đuoc thi công theo phuong pháp thú công (vë tay)
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 19
Mạch in sau khi vë xong (hình ánh ch† mang tính tuong trung)
- Sau khi vë xong ta pha FeCl
3
vào trong nuóc, pha nhiêu ít tùy theo kích thuóc board,
sao cho bao phú tôn bô phân mãt đông là đuoc.
- Ngâm tâm đông vô dung djch trên. Nên lãc nhŸ nhŸ board trong khi ngâm đê quá trình ãn
mòn mau hon.
- Khi nào phân đông thùa bj ãn mòn hêt thì lây ra rúa sạch bãng nuóc.
Mạch in sau khi ngâm dung djch FeCl3 (hình ánh ch† mang tính tuong trung)
- Sau đó mạch đuoc khoan l™ và sau cùng là hàn linh kiên
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 20
Mạch in sau khi khoan (hình ánh ch† mang tính tuong trung)
CHƯVNG I;8 K]T 3UẬN ;2 KI]N NGH^
Ì. Kêt luận:
1. Ưu điêm:
- Mạch tuong đôi đon gián, ré nhung có nhiêu úng dung trong đòi sông
- Mạch hoạt đông ôn đjnh khi sú dung bình Acquy 12V
DC
dòng tù 5A tró lên
- Mạch đuoc thiêt kê nhó gon
- Linh kiên d‰ tìm thây ngoài thj truòng
- Có thê cung câp điên cho moi hoạt đông, sinh hoạt và sán xuât khi luói điên quôc gia
cúp điên
2. Nhuoc điêm:
- Vì đây là mạch khuyêch đại điên áp (DC-…AC) nên mạch cân phái có điên áp cung câp
DC ôn đjnh. Vì thê khi bình Acquy không đú 12V
DC
thì mạch së không thê hoạt đông đuoc đúng
theo yêu câu
- Mạch ch† sú dung cho các thiêt bj có công suât nhó (duói 40‡)
- Tât cá các cuôn dây trong biên thê phái đuoc cách điên tôt giüa các lóp liên nhau.
- Các transistor công suât cân phái có hê thông tán nhiêt đê chúng không bj quá nóng dân
đên hu hóng.
- Truóc khi cung câp nguôn môt chiêu cân phái cãm tái sˆn, đê tránh gây đôt biên së làm
cho các Transistor công suât mau hóng.
3. Nhüng kiên thúc, kinh nghiêm có đuoc khi thuc hiên đê tài:
- Phái tìm kiên nhüng mạch phù hop vói khá nãng (cá trình đô lân tài chính)
- Tham kháo ý kiên cúa GVHD truóc khi bãt tay vào thi công
- Phái tìm hiêu nguyên lý hoạt đông cúa mạch môt các k” càng
- Xem thú coi linh kiên đuoc chon có là loại d‰ tìm thây ngoài thj truòng hay không
- Tham kháo thêm kiên thúc vê mạch thuc hiên trên Ìnternet và các di‰n đàn điên tú.
ÌÌ. Huóng phát triên đê tài:
- Mạch có thê đuoc sú dung đê làm thiêt bj luu điên cho máy vi tính „PS.
ÌÌÌ. Tài liêu tham kháo:
Ðê tài đuoc hoàn thành tù các nguôn tài liêu:
 Ìnternet:
http://dientuvietnam.net
http://diendandientu.com
http://dientuvienthong.net
http://biendt.biz
http://•book.edu.vn
http://www.alldatasheet.com
 •book:
Tài liêu điên tú công suât ÷ Nguy‰n Bính ÷ NXB ÐH KHKT
Tài liêu huóng dân sú dung Orcad 9.2
 Sách tham kháo:
Mạch điên thuc dung ÷ Ks Nguy‰n Ðúc Ánh
Bài giáng Vật Liêu Linh Kiên Ðiên Tú - Bùi Thj Kim Chi
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 21
.::: The •nd :::.
Ðê tài: Mạch rung Ìnverter ÷ SVTH: Minh Tuân & Minh Huyên - Trang 22

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->