P. 1
Xuƒn My-THUC HANH PHEP TU TU AN DU VA HOAN DU

Xuƒn My-THUC HANH PHEP TU TU AN DU VA HOAN DU

|Views: 7,447|Likes:
Được xuất bản bởistarleomyl

More info:

Published by: starleomyl on Mar 03, 2010
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/10/2013

pdf

text

original

GIAÙO AÙN ÑIEÄN TÖÛ

:

THÖÏC HAØNH PHEÙP TU TÖØ AÅN DUÏ VAØ HOÙAN DUÏ

Muïc tieâu baøi daïy:
* Kieán thöùc: + Giuùp HS cuûng coá, naém vöõng nhöõng kieán thöùc lí thuyeát veà pheùp tu töø aån duï, hoaùn duï + Phaân bieät ñöôïc aån duï vaø hoaùn duï * Kó naêng: + Nhaän dieän vaø phaân tích ñöôïc giaù trò bieåu ñaït cuûa hai bieän phaùp tu töø noùi treân + Töï taïo ra ñöôïc nhöõng caâu noùi, baøi vieát coù söû duïng aån duï vaø hoaùn duï * Thaùi ñoä: + Coù yù thöùc söû duïng aån duï vaø hoaùn duï trong lôøi noùi ñeå naâng cao giaù trò bieåu ñaït + Toân troïng vaø hoïc hoûi söï saùng taïo cuûa caùc nhaø vaên, nhaø thô trong vieäc taïo ra nhöõng hình aûnh aån duï, hoaùn duï ñoäc ñaùo, yù nhò

Coâng taùc chuaån bò:
* GV: Söu taàm moät soá ngöõ lieäu coù chöùa aån duï vaø hoaùn duï

Phöông tieän daïy hoïc: + SGK, SGV + Thieát keá baøi giaûng ñieän töû + Caùc ngöõ lieäu coù chöùa bieän phaùp tu töø aån duï vaø hoaùn duï Phöông phaùp daïy hoïc: + Dieãn giaûng + Phöông phaùp phaân tích ngoân ngöõ + Phöông phaùp so saùnh- ñoái chieáu + Phöông phaùp gôïi môû

Kieåm tra baøi cuõ
Neâu khaùi nieäm vaø ñaëc ñieåm phong caùch ngoân ngöõ sinh hoaït? Cho ví duï.

Caáu truùc baøi hoïc
1. AÅn duï - OÂn taäp kieán thöùc veà aån duï - Luyeän taäp - Phaân bieät aån duï vaø so saùnh 2. Hoaùn duï - OÂn taäp kieán thöùc veà hoaùn duï - Luyeän taäp - Phaân bieät aån duï vaø

Thöïc haønh pheùp tu töø aån duï vaø hoaùn duï

1. AÅn duï duï laø goïi teân söï vaät, AÅn
hieän töôïng naøy baèng teân söï Trình baøy khaùc coù neùt vaät, hieän töôïng nhöõng töông hieåu bieát noù nhaèm laøm ñoàng vôùi cuûa em taêngveà pheùphình, gôïi caûm cho söùc gôïi tu töø aån duï? dieãn ñaït. Cho ví duï vaø phaân  AÅn duï coøn ñöôïc goïi laø so tích. saùnh ngaàm: Taïo giaù trò A (aån ñi)- söï vaätcaûm so saùnh bieåu ñöôïc B- söï vaät

Chæ ra pheùp tu töø aån duï trong caùc ví duï sau vaø phaân raùch. (Tuïc ngöõ) VD1: Laù laønh ñuøm laù tích
VD2: VD3: VD4: VD5: Thuyeàn ôi coù nhôù beán chaêng Beán thì moät daï khaêng khaêng ñôïi thuyeàn. (Ca dao) “Thaùc bao nhieâu thaùc cuõng qua Theânh theânh laø chieác thuyeàn ta treân ñôøi.” (Toá Höõu, Nöôùc non ngaøn daëm) Döôùi traêng quyeân ñaõ goïi heø Ñaàu töôøng löûa löïu laäp loeø ñaâm boâng. (Nguyeãn Du, Truyeän Kieàu) Con coø maø ñi aên ñeâm Ñaäu phaûi caønh meàm loän coå xuoáng ao OÂng ôi, oâng vôùt toâi nao, Toâi coù loøng naøo oâng haõy xaùo maêng. Coù xaùo thì xaùo nöôùc trong, Ñöøng xaùo nöôùc ñuïc, ñau loøng coø con. (Ca dao)

Chæ ra pheùp tu töø aån duï trong caùc ví duï sau vaø phaân tích
VD1: Laù laønh ñuøm laù raùch. (tuïc ngöõ Vieät Nam) + Laù laønh  nhöõng ngöôøi khaù giaû, coù cuoäc soáng oån ñònh + Laù raùch  nhöõng ngöôøi khoán khoù, cuoäc soáng baáp beânh  Con ngöôøi haõy cöu mang, giuùp ñôõ laãn nhau. VD2:

Thuyeàn ôi coù nhôù beán chaêng Beán thì moät daï khaêng khaêng ñôïi thuyeàn. (Ca dao)

+ Thuyeàn  ñi ñaây ñi ñoù, khoâng coá ñònh, töôïng tröng cho ngöôøi con trai. + Beán  coá ñònh, töôïng tröng cho ngöôøi con gaùi Taám loøng chung thuyû cuûa beán vôùi thuyeàn, ngöôøi con gaùi vôùi ngöôøi con trai.

VD2:

“Thaùc bao nhieâu thaùc cuõng qua Theânh theânh laø chieác thuyeàn ta treân ñôøi.” (Toá Höõu) + Thaùc  nhöõng trôû ngaïi, gian khoå trong cuoäc soáng maø con ngöôøi phaûi ñoái maët vaø vöôït qua. + Thuyeàn ta  thaùi ñoä laïc quan, quyeát taâm daán thaân, cuoäc soáng con ngöôøi ñang vöôït qua nhöõng gian khoù, thaùc gheành ñeå höôùng ñeán nhöõng ñieàu toát ñeïp. VD4: Döôùi traêng quyeân ñaõ goïi heø Ñaàu töôøng löûa löïu laäp loeø ñaâm boâng. (Nguyeãn Du, Truyeän Kieàu) + Löûa löïu  hoa löïu ñoû nhö löûa

Con coø maø ñi aên ñeâm Ñaäu phaûi caønh meàm loän coå xuoáng ao OÂng ôi, oâng vôùt toâi nao, Toâi coù loøng naøo oâng haõy xaùo maêng. Coù xaùo thì xaùo nöôùc trong, Ñöøng xaùo nöôùc ñuïc, ñau loøng coø (thaân maûnh mai, (taàn taûo, chòu nhieàu con. quanh naêm caëm cuïi moø khoå cöïc nhöng laïi voâ + Ngöôøi noâng daân cua Con coø cuøng trong saïch,
baét oác ngoaøi ñoàng, + Caønh meàm Nhöõng tai hieàn laønh) hoaï luoân rình loâng traéng möôït) raäp ngöôøi noâng daân. + Nöôùc ñuïc, nöôùc trong Thanh danh, khí tieát khoâng chòu vaáy ñuïc cuûa ngöôøi noâng daân duø coù gian khoù, khoå cöïc traêm

VD3:

Phaân bieät aån duï vaø so saùnh
So saùnh laø ñoái chieáu söï vaät, söï vieäc naøy vôùi söï vaät, söï vieäc khaùc coù neùt töông ñoàng ñeå laøm taêng söùc gôïi hình, gôïi caûm cho dieãn Trình baøy ñaït. nhöõng hieåu bieát VD: + Nhöõng coâ haøng xeùn raêng ñen Cöôøicuûamuøa thu pheùp nhö em veà toaû naéng tu töø so saùnh? A B A B Cho ví duï. + Ñoäi boâng nhö theå ñoäi maây treân trôøi. A B Söï vaät ñöôïc so saùnh-A vaø söï vaät duøng ñeå so saùnh-B hieån hieän treân caâu chöõ, ai nghe cuõng hieåu vaø lieân heä ngay ñöôïc, coù söû duïng töø so saùnh (nhö, nhö laø, laø…)

Xeùt VD: Ai ñi ñaâu ñaáy hôõi ai? Hay laø truùc ñaõ nhôù mai ñi tìm.

Em haõy chæ ra hình aûnh aån duï vaø ñeå goïi teân cho A (A Duøng teân goïi phaân tích?
bò aån ñi) cuûa B

A
(chaøng trai, coâ gaùi)

Lieân töôûng töông ñoàng Caây truùc: moïc thaúng, cöùng caùp- ngöôøi con trai

B
(truùc, mai)

Caây mai: thaân maûnh mai, hoa ñeïpngöôøi con  AÅn duï: gaùi vaät ñöôïc so saùnh (A) bò aån ñi, söï khoâng hieån hieän roõ raøng treân beà maët caâu chöõ, khoâng söû duïng töø so saùnh. Hôn nöõa ôû aån duï coøn coù söï chuyeån ñoåi nghóa (truùc, mai ñöôïc duøng ñeå chæ ngöôøi con trai vaø ngöôøi con gaùi)

Gioáng nhau: Ñeàu duøng phöông thöùc so saùnh- ñoái chieáu giöõa caùc söï vaät, söï vieäc khaùc nhau Khaùc nhau: + Söï so saùnh ôû aån duï bò aån ñi trong khi ñoù ôû pheùp so saùnh laø roõ raøng, tröïc trieáp (hieån ngoân). + AÅn duï coù söï chuyeån ñoåi nghóa, coøn so saùnh thì khoâng. + Pheùp so saùnh coù söû duïng töø so saùnh (nhö, nhö laø…) coøn aån duï thì khoâng.

Söï gioáng vaø khaùc nhau giöõa aån duï vaø so saùnh

hieän töôïng, khaùi nieäm naøy Trình baøy nhöõng baèng teân cuûa moät söï vaät, hieåu bieát cuûa em hieän töôïng, khaùi nieäm khaùc coù veà pheùp tu töø hoaùn quan heä gaàn guõi (töông caän) duï? Cho ví duï vaø vôùi noù nhaèm taêng söùc gôïi phaân tích. hình, gôïi caûm cho dieãn ñaït.

2. Hoaùn duï duï laø goïi teân söï vaät, Hoaùn

Chæ ra pheùp tu töø hoaùn duï trong caùc ví duï sau vaø phaân tích
VD1: AÙo naâu lieàn vôùi aùo xanh Noâng thoân cuøng vôùi thò thaønh ñöùng leân. (Toá Höõu, Ba möôi naêm ñôøi ta coù Ñaûng) VD2: “Caû laøng Vuõ Ñaïi nhao leân. Hoï baøn taùn raát nhieàu veà vuï aùn khoâng ngôø aáy” (Nam Cao) VD3: “AÙo traéng laø aùo traéng ai Buoàn phô phaát thöôû ban mai tôùi tröôøng” (Nguyeãn Duy)

VD4: “Thöôû trôøi ñaát noåi côn gioù buïi Khaùch maù hoàng nhieàu noãi truaân chuyeân Xanh kia thaêm thaúm taàng khoâng Vì ai gaây döïng cho neân noãi naøy”. (Chinh phuï ngaâm- Ñaëng Traàn Coân)

Chæ ra pheùp tu töø hoaùn duï trong caùc ví duï sau vaø phaân tích
VD1: AÙo naâu lieàn vôùi aùo xanh Noâng thoân cuøng vôùi thò thaønh ñöùng leân.
(Toá Höõu, Ba möôi naêm ñôøi ta coù Ñaûng)

+ AÙo naâu  chæ ngöôøi noâng daân + AÙo xanh  chæ ngöôøi coâng nhaân (Laáy daáu hieäu cuûa söï vaät ñeå goïi teân cuûa söï vaät)

Chæ ra pheùp tu töø hoaùn duï trong caùc ví duï sau vaø phaân tích
VD2: “Caû laøng Vuõ Ñaïi nhao leân. Hoï baøn taùn raát nhieàu veà vuï aùn khoâng ngôø aáy” (Nam Cao) + Laøng Vuõ Ñaïi  taát caû nhöõng ngöôøi soáng ôû laøng Vuõ Ñaïi (Laáy vaät chöùa ñöïng ñeå goïi teân vaät bò chöùa ñöïng) VD3: “AÙo traéng laø aùo traéng ai Buoàn phô phaát thöôû ban mai tôùi tröôøng” (Nguyeãn Duy) + AÙo traéng (ñoàng phuïc)  nhöõng coâ caäu hoïc troø tinh nghòch, trong saùng ñang tuoåi môùi lôùn (Laáy daáu hieäu cuûa söï vaät ñeå goïi teân cuûa söï vaät)

VD4: Thöôû trôøi ñaát noåi côn gioù buïi Khaùch maù hoàng nhieàu noãi truaân chuyeân Xanh kia thaêm thaúm taàng khoâng Vì ai gaây döïng cho neân noãi naøy. (Chinh phuï ngaâm- Ñaëng Traàn Coân) + Khaùch maù hoàng  Ngöôøi con gaùi coù nhan saéc
(trong taùc phaåm treân laø hình aûnh
ngöôøi vôï ñang ngaøy ñeâm doõi theo choàng, mong tin choàng nôi traän maïc xa xoâi, hieåm aùc)

(Laáy moät boä phaän ñeå goïi teân toaøn theå söï vaät)

Pheùp tu töø hoaùn duï
ñeå goïi teân cho A (A aån) Duøng teân goïi cuûa B

A
- Nhöõng ngöôøi noâng daân, coâng nhaân Ngöôøi daân laøng Vuõ Ñaïi - Nhöõng coâ caäu hoïc troø (hoïc sinh) - Ngöôøi con gaùi

Lieân töôûng töông caän

B
- AÙo naâu, aùo xanh - Laøng Vuõ Ñaïi - AÙo traéng - Maù hoàng

Phaân bieät aån duï vaø hoaùn duï
* Gioáng nhau: Chuyeån ñoåi teân goïi cuûa söï vaät- duøng teân goïi cuûa söï vaät B ñeå goïi teân söï vaät A (A bò aån) nhaèm taêng tính gôïi hình, gôïi caûm cho dieãn ñaït. * Khaùc nhau: + AÅn duï: chuyeån ñoåi teân goïi döïa vaøo söï lieân töôûng töông ñoàng. + Hoaùn duï: chuyeån ñoåi teân goïi döïa vaøo söï lieân töôûng töông caän.

Tìm caùc pheùp tu töø trong caùc caâu sau ñaây: VD1: Thaân em nhö taám luïa ñaøo
Phaát phô giöõa chôï bieát vaøo tay ai. VD2: Thoân Ñoaøi ngoài nhôù thoân Ñoâng Cau thoân Ñoaøi nhôù traàu khoâng thoân naøo. (Nguyeãn Bính)

*Gôïi yù:
VD1: + Pheùp so saùnh: so saùnh thaân em vôùi taám luïa ñaøo + Pheùp aån duï: taám luïa ñaøo (deät baèng tô taèm, vaûi raát meàm, möôït vaø ñeïp)  ngöôøi con gaùi xinh ñeïp, duyeân daùng (nhöng trong baøi ca dao:coâ gaùi khoâng laøm chuû ñöôïc soá phaän cuûa baûn thaân mình do XH phong kieán troïng nam khinh nöõ) VD2: + Pheùp hoaùn duï: thoân Ñoaøi, thoân Ñoâng  ñoâi trai gaùi moãi ngöôøi moät thoân ñang nhôù thöông, ñang “töông tö”nhau. + Pheùp aån duï: cau thoân Ñoaøi, traàu khoâng thoân naøo  (traàu- cau duyeân thaém traêm naêm) caùch noùi laáp löûng, boùng gioù trong tình yeâu ñoâi löùa, yù chaøng trai muoán hoûi coâ gaùi baây giôø ñang nhôù ñeán ai.

Em haõy vieát moät ñoaïn vaên ngaén töø 3 ñeán 5 caâu (vôùi chuû ñeà töï choïn) trong ñoù coù söû duïng moät trong hai pheùp tu töø aån duï vaø hoaùn duï

Daën doø
* Naém vöõng nhöõng ñònh nghóa veà aån duï vaø hoaùn duï * Söu taàm caùc caâu ca dao, tuïc ngöõ coù söû duïng pheùp tu töø aån duï vaø hoaùn du * Soaïn baøi “Caûm xuùc muøa thu”Ñoã Phuû

CHUÙC CAÙC EM HOÏC TOÁT

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->