P. 1
Huong Dan Thuc Hien Chuan KTKN - Mon Toan 2010

Huong Dan Thuc Hien Chuan KTKN - Mon Toan 2010

|Views: 10,032|Likes:
Được xuất bản bởiThanh Nhan

More info:

Published by: Thanh Nhan on Aug 04, 2010
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/22/2013

pdf

text

original

1

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
TRONG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG

I . Gií i thiÖu chung vÒchuÈn
1. ChuÈn lµ nh÷ng yªu cÇu, tiªu chÝ (gäi chung lµ yªu cÇu) tu©n thñ nh÷ng nguyªn t¾c nhÊt
®Þnh, ®­îc dïng ®Ó lµm th­íc ®o ®¸nh gi¸ ho¹t ®éng, c«ng viÖc, s¶n phÈm cña lÜnh vùc nµo ®ã vµ
khi ®¹t ®­îc nh÷ng yªu cÇu cña chuÈn th× còng cã nghÜa lµ ®¹t ®­îc môc tiªu mong muèn cña
chñ thÓqu¶n l Ýho¹ t ®éng, c«ng vi Öc, s¶n phÈm ®ã.
Yª u cÇu lµ sù cô thÓ hãa, chi tiÕt, t­êng minh cña chuÈn, chØ ra nh÷ng c¨ n cø ®Ó®¸ nh gi ¸
chÊt l­îng. Yªu cÇu cã thÓ ®­îc ®o th«ng qua chØ sè thùc hiÖn. Yªu cÇu ®­îc xem nh­ nh÷ng
®iÓm kiÓm so¸t vµ ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l­îng ®Çu vµo, ®Çu ra còng nh­ qu¸ tr×nh ®µo t¹o.
2. Nh÷ng yª u cÇu c¬ b¶n cña chuÈn:
2.1. ChuÈn ph¶i cã tÝnh kh¸ch quan, rÊt Ýt lÖ thuéc vµo quan ®iÓm hay th¸i ®é chñ quan cña
ng­êi sö dông chuÈn.
2.2. ChuÈn ph¶i cã hiÖu lùc t­¬ng ®èi æn ®Þnh c¶ vÒ ph¹m vi lÉn thêi gian ¸p dông, kh«ng
l u«n l u«n thay ®æi . Tuy nhi ª n chuÈn ph¶i cã tÝnh ph¸ t tri Ón, kh«ng tuyÖt ®èi cè ®Þnh.
2.3. §¶m b¶o tÝnh kh¶ thi cã nghÜa lµ chuÈn ®ã cã thÓ ®¹t ®­îc (lµ tr×nh ®é hay møc ®é dung
hßa hî p l ý gi ÷a yª u cÇu ph¸ t tri Ón ë møc cao h¬n ví i nh÷ng thùc ti Ôn ®ang di Ôn ra)
2.4. §¶m b¶o tÝnh cô thÓ, t­êng minh vµ ®¹t tèi ®a chøc n¨ng ®Þnh l­îng
2.5. § ¶m b¶o mèi l i ª n quan, kh«ng m©u thuÉn ví i c¸ c chuÈn kh¸ c trong cï ng l Ünh vùc hoÆc
nh÷ng l Ünh vùc gÇn gòi kh¸ c.

I I . ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng cña Ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng
ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng vµ yª u cÇu vÒth¸ i ®é cña Ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng ®­îc
thÓ hiÖn cô thÓ trong c¸c ch­¬ng tr×nh m«n häc, ho¹t ®éng gi¸o dôc (gäi chung lµ m«n häc) vµ
c¸c ch­¬ng tr×nh cÊp häc.
§èi víi mçi m«n häc, mçi cÊp häc, môc tiªu cña m«n häc, cÊp häc ®­îc cô thÓ hãa thµnh
chuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng cña ch­¬ng tr×nh m«n häc, ch­¬ng tr×nh cÊp häc.
1. ChuÈn kiÕn thøc, kÜ n¨ng cña Ch­¬ng tr×nh m«n häc lµ c¸c yªu cÇu c¬ b¶n, tèi thiÓu vÒ
kiÕn thøc, kü n¨ng cña m«n häc mµ häc sinh cÇn ph¶i vµ cã thÓ ®¹t ®­îc sau mçi ®¬n vÞki Õn thøc
(mçi bµi, chñ ®Ò, chñ ®iÓm, m« ®un).
ChuÈn kiÕn thøc, kÜn¨ ng cña mét ®¬n vÞkiÕn thøc lµ c¸c yªu cÇu c¬ b¶n, tèi thiÓu vÒ kiÕn
thøc, kü n¨ng cña ®¬n vÞ kiÕn thøc mµ häc sinh cÇn ph¶i vµ cã thÓ ®¹t ®­îc.
Yêu cầu về kiến thức, kỹ năng thể hiện mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng.
Mỗi yêu cầu về kiến thức, kỹ năng có thể được chi tiết hơn bằng những yêu cầu về kiến
thức, kỹ năng cụ thể, tường minh hơn; bằng những ví dụ thể hiện được cả nội dung kiến thức, kỹ
năng và mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng (thường gọi là minh chứng).
2. ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng cña Ch­¬ng tr×nh cÊp häc lµ c¸c yªu cÇu c¬ b¶n, tèi thiÓu vÒ
kiÕn thøc, kü n¨ng cña c¸c m«n häc mµ häc sinh cÇn ph¶i vµ cã thÓ ®¹t ®­îc sau tõng gi ai ®o¹ n
häc tËp tr ong cÊp häc.
2.1. ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng ë ch­¬ng tr×nh c¸c cÊp häc, ®ÒcËp tí i nh÷ng yª u cÇu tèi thi Óu vÒ
kiÕn thøc, kü n¨ng mµ häc sinh cÇn vµ cã thÓ ®¹t ®­îc sau khi hoµn thµnh ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc
cña tõng líp häc vµ cÊp häc. C¸c chuÈn nµy cho thÊy ý nghÜa quan träng cña viÖc g¾n kÕt, phèi hîp
gi÷a c¸c m«n häc nh»m ®¹t ®­îc môc tiªu gi¸o dôc cña cÊp häc.
2

2.2. ViÖc thÓ hiÖn chuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng ë cuèi ch­¬ng tr×nh cÊp häc thÓ hiÖn h×nh mÉu
mong ®îi vÒ ng­êi häc sau mçi cÊp häc vµ cÇn thiÕt cho c«ng t¸c qu¶n lý, chØ ®¹o, ®µo t¹o, båi
d­ìng gi¸o viªn.
2.3. Ch­¬ng tr×nh cÊp häc ®· thÓ hiÖn chuÈn ki Õn thøc, kü n¨ ng kh«ng ph¶i ®èi ví i tõng m«n
häc mµ ®èi víi tõng lÜnh vùc häc tËp. Trong v¨n b¶n vÒ ch­¬ng tr×nh cña c¸c cÊp häc, c¸ c chuÈn
kiÕn thøc, kü n¨ng ®­îc biªn so¹n theo tinh thÇn:
a) C¸c chuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng kh«ng ®­îc viÕt cho tõng m«n häc riªng biÖt mµ viÕt cho
tõng lÜnh vùc häc tËp nh»m thÓ hiÖn sù g¾n kÕt gi÷a c¸c m«n häc vµ ho¹t ®éng gi¸o dôc trong
nhi Öm vô thùc hi Ön môc ti ª u cña cÊp häc.
b) ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng vµ yªu cÇu vÒ th¸i ®é ®­îc thÓ hiÖn trong ch­¬ng tr×nh cÊp häc
lµ c¸ c chuÈn cña cÊp häc, tøc lµ nh÷ng yªu cÇu cô thÓ mµ häc sinh cÇn ®¹t ®­îc ë cuèi cÊp häc.
C¸ch thÓ hiÖn nµy t¹o mét tÇm nh×n vÒ sù ph¸t triÓn cña ng­êi häc sau mçi cÊp häc, ®èi chiÕu víi
nh÷ng g× mµ môc tiªu cña cÊp häc ®· ®Ò ra.
3. ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ ng cña CTGDPT cã nh÷ng ®Æc ®iÓm:
3.1. ChuÈn ®­îc chi tiÕt, t­êng minh bëi c¸c yªu cÇu cô thÓ, râ rµng vÒki Õn thøc, kü n¨ ng.
3.2. ChuÈn cã tÝnh tèi thiÓu, nh»m ®¶m b¶o mäi häc sinh cÇn ph¶i vµ cã thÓ ®¹t ®­îc nh÷ng
yªu cÇu cô thÓ nµy.
3.3. ChuÈn ki Õn thøc, kü n¨ ng lµ thµnh phÇn cña CTGDPT.
Trong Ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng, ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng vµ yªu cÇu vÒ th¸i ®é ®èi
víi ng­êi häc ®­îc thÓ hiÖn, cô thÓ ho¸ ë c¸c chñ ®Ò cña ch­¬ng tr×nh m«n häc theo tõng líp vµ
ë c¸c lÜnh vùc häc tËp; ®ång thêi, ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng vµ yªu cÇu vÒ th¸i ®é còng ®­îc thÓ
hi Ön ë phÇn cuèi cña ch­¬ng tr×nh mçi cÊp häc.
ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng lµ thµnh phÇn cña CTGDPT ®¶m b¶o viÖc chØ ®¹o d¹y häc, kiÓm tra,
®¸nh gi¸ theo chuÈn sÏ t¹o nªn sù thèng nhÊt trong c¶ n­íc; lµm h¹n chÕ t×nh tr¹ng d¹y häc qu¸
t¶i , hạn chế ®­a thªm nhiÒu néi dung nÆng nÒ, qu¸ cao so víi chuÈn vµo d¹y häc, kiÓm tra, ®¸nh
gi¸; gãp phÇn lµm gi¶m tiªu cùc cña d¹y thªm, häc thªm; t¹o ®iÒu kiÖn c¬ b¶n, quan träng ®Ó cã
thÓ tæ chøc kiÓm tra, ®¸nh gi¸ vµ thi theo chuÈn.

IV. ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng cña Ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng võa lµ c¨n cø võa lµ
môc tiª u cña d¹ y häc, kiÓm tr a, ®¸ nh gi¸ , thi
ChuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng vµ yªu cÇu vÒ th¸i ®é cña Ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng b¶o ®¶m
tÝnh thèng nhÊt, tÝnh kh¶ thi, phï hîp cña CTGDPT; b¶o ®¶m chÊt l­îng vµ hi Öu qu¶ cña qu¸
tr×nh gi ¸ o dôc.
1. ChuÈn kiÕn thøc, kÜ n¨ng lµ c¨n cø:
1.1. Biªn so¹n s¸ch gi¸o khoa vµ c¸c tµi liÖu h­íng dÉn d¹y häc, kiÓm tra, ®¸nh gi¸, ®æi míi
ph­¬ng ph¸p d¹y häc, ®æi míi kiÓm tra, ®¸nh gi¸.
1.2. ChØ®¹ o, qu¶n l Ý, thanh, ki Óm tra thùc hi Ön d¹ y häc, ki Óm tra, ®¸ nh gi ¸ , si nh ho¹ t chuyª n
m«n, ®µo t¹o, båi d­ìng c¸n bé qu¶n lý vµ gi¸o viªn.
1.3. X¸c ®Þnh môc tiªu cña mçi giê häc, môc tiªu cña qu¸ tr×nh d¹y häc ®¶m b¶o chÊt l­îng
gi ¸ o dôc.
1.4. X¸ c ®Þnh môc ti ª u ki Óm tra, ®¸nh gi¸ ®èi víi tõng bµi kiÓm tra, bµi thi; ®¸nh gi¸ kÕt qu¶
gi ¸ o dôc tõng m«n häc, l í p häc, cÊp häc.
2. Tài liệu “Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kỹ năng của CTGDPT “ biên soạn theo
hướng chi tiết các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ năng của chuẩn kiến thức, kỹ năng
bằng các nội dung chọn lọc trong sách giáo khoa và theo cách nêu trong mục II.
3

Tài liệu giúp các các bộ chỉ đạo chuyên môn, cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, học sinh
nắm vững và thực hiện đúng theo chuẩn kiến thức, kỹ năng.
3. Yªu cÇu d¹y häc b¸m s¸t chuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng ®ång thêi víi ®æi míi ph­¬ng ph¸p
d¹ y häc
3.1. Yª u cÇu chung
a) C¨n cø chuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng ®Ó x¸c ®Þnh môc tiªu bµi häc. Chó träng d¹y häc nh»m ®¹t
®­îc c¸c yªu cÇu c¬ b¶n vµ tèi thiÓu vÒ kiÕn thøc, kü n¨ng, ®¶m b¶o kh«ng qu¸ t¶i vµ kh«ng qu¸
lÖ thuéc hoµn toµn vµo SGK; møc ®é khai th¸c s©u kiÕn thøc, kü n¨ng trong SGK ph¶i phï hîp
ví i kh¶ n¨ ng ti Õp thu cña häc si nh.
b) S¸ng t¹o vÒ ph­¬ng ph¸p d¹y häc ph¸t huy tÝnh chñ ®éng, tÝch cùc, tù gi ¸ c häc tËp cña häc
sinh. Chó träng rÌn luyÖn ph­¬ng ph¸p t­ duy, n¨ng lùc tù häc, tù nghiªn cøu; t¹o niÒm vui, høng
khëi, nhu cÇu hµnh ®éng vµ th¸i ®é tù tin trong häc tËp cho häc sinh.
c) D¹ y häc thÓhi Ön mèi quan hÖtÝch cùc gi÷a gi¸o viªn vµ häc sinh, gi÷a häc sinh víi häc
sinh; tiÕn hµnh th«ng qua viÖc tæ chøc c¸c ho¹t ®éng häc tËp cña häc sinh, kÕt hîp gi÷a häc tËp
c¸ thÓ víi häc tËp hîp t¸c, lµm viÖc theo nhãm.
d) D¹ y häc chó träng ®Õn vi Öc rÌ n l uyÖn c¸ c kÜn¨ ng, n¨ng lùc, t¨ng c­êng thùc hµnh vµ g¾n
néi dung bµi häc víi thùc tiÔn cuéc sèng.
e) D¹y häc chó träng ®Õn viÖc sö dông cã hiÖu qu¶ ph­¬ng tiÖn, thiÕt bÞ d¹y häc ®­îc trang bÞ
hoÆc c¸c do gi¸o viªn, häc sinh tù lµm; quan t©m øng dông c«ng nghÖ th«ng tin trong d¹ y häc.
f ) D¹ y häc chó träng ®Õn vi Öc ®éng vi ª n, khuyÕn khÝch kÞp thêi sù ti Õn bé cña häc si nh trong
qu¸ tr×nh häc tËp; ®a d¹ng néi dung, c¸c h×nh thøc, c¸ch thøc ®¸nh gi¸ vµ t¨ng c­êng hiÖu qu¶
vi Öc ®¸ nh gi ¸ .
3.2. Yª u cÇu ®èi ví i c¸ n bé qu¶n lÝc¬ së gi¸ o dôc
a) N¾m v÷ng chñ tr­¬ng ®æi míi gi¸o dôc phæ th«ng cña §¶ng, Nhµ n­íc. N¾m v÷ng môc
®Ých, yªu cÇu, néi dung ®æi míi thÓ hiÖn cô thÓ trong c¸c v¨n b¶n chØ ®¹o cña ngµnh, trong CT-
SGK, PPDH, sö dông ph­¬ng tiÖn, TBDH, h×nh thøc tæ chøc d¹y häc vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ gi¸o
dôc.
b) N¾m v÷ng yª u cÇu d¹ y häc b¸ m s¸ t chuÈn ki Õn thøc, kü n¨ ng trong CTGDPT, ®ång thêi
t¹ o ®i Òu ki Ön thuËn l î i cho gi ¸ o vi ª n, ®éng vi ª n, khuyÕn khÝch gi ¸ o vi ª n tÝch cùc ®æi mí i PPDH.
c) Cã bi Ön ph¸ p qu¶n l ý, chØ ®¹o tæ chøc thùc hiÖn ®æi míi PPDH trong nhµ tr­êng mét c¸ch
hiÖu qu¶; th­êng xuyªn, kiÓm tra, ®¸nh gi¸ c¸c ho¹t ®éng d¹y, häc theo ®Þnh h­íng d¹y häc b¸m
s¸ t chuÈn ki Õn thøc, kü n¨ ng ®ång thêi ví i tÝch cùc ®æi mí i PPDH.
d) §éng viªn, khen th­ëng kÞp thêi nh÷ng gi¸o viªn thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ ®ång thêi víi phª
b×nh, nh¾c nhë nh÷ng ng­êi ch­a tÝch cùc §MPPDH, d¹y qu¸ t¶i do kh«ng b¸m s¸t chuÈn kiÕn
thøc, kü n¨ ng.
3.3. Yª u cÇu ®èi ví i gi¸ o viª n
a) B¸ m s¸ t chuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng ®Ó thiÕt kÕ bµi gi¶ng; môc tiªu cña bµi gi¶ng lµ ®¹t ®­îc
c¸c yªu cÇu c¬ b¶n, tèi thiÓu vÒ kiÕn thøc, kü n¨ng. D¹y kh«ng qu¸ t¶i vµ kh«ng qu¸ lÖ thuéc
hoµn toµn vµo SGK; viÖc khai th¸c s©u kiÕn thøc, kü n¨ng ph¶i phï hîp víi kh¶ n¨ng tiÕp thu cña
häc si nh.
b) ThiÕt kÕ, tæ chøc, h­íng dÉn häc sinh thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng häc tËp víi c¸c h×nh thøc ®a
d¹ng, phong phó, cã søc hÊp dÉn phï hîp víi ®Æc tr­ng bµi häc, víi ®Æc ®iÓm vµ tr×nh ®é häc
sinh, víi ®iÒu kiÖn cô thÓ cña líp, tr­êng vµ ®Þa ph­¬ng.
c) §éng viªn, khuyÕn khÝch, t¹o c¬ héi vµ ®iÒu kiÖn cho häc sinh ®­îc tham gia mét c¸ch tÝch
cùc, chñ ®éng, s¸ng t¹o vµo qu¸ tr×nh kh¸m ph¸, ph¸t hiÖn, ®Ò xuÊt vµ lÜnh héi kiÕn thøc; chó ý
khai th¸ c vèn ki Õn thøc, ki nh nghi Öm, kÜn¨ ng ®· cã cña häc si nh; t¹ o ni Òm vui , høng khëi , nhu
cÇu hµnh ®éng vµ th¸i ®é tù tin trong häc tËp cho häc sinh; gióp c¸c em ph¸t triÓn tèi ®a n¨ng
l ùc, ti Òm n¨ ng cña b¶n th©n.
4

d) ThiÕt kÕ vµ h­íng dÉn häc sinh thùc hiÖn c¸c d¹ng c©u hái, bµi tËp ph¸t triÓn t­ duy vµ rÌn
luyÖn kÜ n¨ng; h­íng dÉn sö dông c¸c TBDH; tæ chøc cã hiÖu qu¶ c¸c giê thùc hµnh; h­íng dÉn
häc sinh cã thãi quen vËn dông kiÕn thøc ®· häc vµo gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò thùc tiÔn.
e) Sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p vµ h×nh thøc tæ chøc d¹y häc mét c¸ ch hî p l Ý, hi Öu qu¶, l i nh ho¹ t,
phï hîp víi ®Æc tr­ng cña cÊp häc, m«n häc; néi dung, tÝnh chÊt cña bµi häc; ®Æc ®iÓm vµ tr×nh
®é HS; thêi l­îng d¹y häc vµ c¸c ®iÒu kiÖn d¹y häc cô thÓ cña tr­êng, ®Þa ph­¬ng.

1

MỨC ĐỘ THỰC HIỆN

Việc thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình giáo dục phổ thông môn Toán
cần theo các quan điểm cơ bản: sát thực, trực quan, đúng chuẩn và đổi mới.

SÁT THỰC:
- Sát với nội dung chuẩn, với thực tế đối tượng và điều kiện giảng dạy, với thời lượng cho
phép; biên soạn đủ dạng các bài luyện tập tương đương với các ví dụ nêu trong chuẩn
nhằm giúp học sinh rèn luyện kĩ năng giải toán đạt chuẩn hoá và phân hoá theo mức độ
yêu cầu của chương trình chuẩn và chương trình nâng cao. Đảm bảo thực hiện ở mỗi học
kỳ của một lớp (10, 11, 12) có: tối thiểu 2 tiết thực hành, 5 tiết ôn tập, 5 tiết kiểm tra; số
tiết còn lại phân bổ cho các tiết dạy học lý thuyết: bài tập theo tỉ lệ 66:34. Thực hiện
chuẩn gắn với chương trình tự chọn của bộ môn.
- Chú trọng các ví dụ và bài toán có nội dung thực tiễn đời sống và gắn với các môn học
khác (làm cho học sinh thấy rõ Toán học gắn với cuộc sống và làm quen với việc áp dụng
tri thức Toán học để giải các bài toán thực tế, các bài toán của môn học Vật lí, Hoá học,
Sinh học, …)

TRỰC QUAN:
- Tiếp cận chuẩn bằng phương pháp trực quan nhằm giảm tính hàn lâm, giảm các nội dung
nặng nề, đơn giản hoá những vấn đề phức tạp, nhưng không làm mất tính chính xác và
suy luận có lý mà chuẩn đề ra.
- Dạy và học kiến thức kĩ năng theo chuẩn trên cơ sở dẫn dắt từng bước từ những ví dụ và
mô tả khái niệm một cách rõ ràng, tránh áp đặt thiếu tự nhiên.

ĐÚNG CHUẨN:
- Đúng kiến thức, kĩ năng, mức độ phức tạp của dạng loại toán minh hoạ, những lưu ý nêu
trong chuẩn.
- Trước hết đảm bảo đạt chuẩn hoá và phân hoá theo mức độ yêu cầu của chương trình
chuẩn và chương trình nâng cao; hạn chế các ví dụ và bài tập phức tạp, đòi hỏi kĩ thuật và
mẹo mực nội dung khô cứng thiếu tự nhiên khó tiếp thu, giảm bớt số lượng công thức cần
nhớ. Đảm bảo sự gọn, chặt chẽ và hệ thống kiến thức, kĩ năng mà chuẩn nêu.
- Khi cần thiết mới trình bày chi tiết lại các kiến thức, kĩ năng liên quan đã được học ở lớp
dưới. Tăng cường tính chủ động của học sinh trong giờ học

ĐỔI MỚI:
- Đổi mới về phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá.
- Theo chỉ đạo dạy và học của Bộ GD&ĐT: Đổi mới kiểm tra đánh giá theo chuẩn, đổi mới
công cụ kiểm tra đánh giá, đổi mới thời lượng, đổi mới thứ tự thực hiện kiến thức kĩ năng
chuẩn nêu, đổi mới phương tiện dạy học để đổi mới phương pháp dạy học tăng cường
tính chủ động của học sinh trong giờ học, giúp học sinh tích cực, hứng thú học tập. Tìm
tòi sáng tạo những cách đưa nội dung học tập một cách nhẹ nhàng, dễ hiểu, tự nhiên mà
vẫn chính xác. Cần đa dạng hoá các hoạt động thực hiện chuẩn ( ôn lại kiến thức, giới
thiệu kiến thức mới, học trước ở nhà, làm tại lớp, chia theo đề tài thực hiên cá nhân hay
nhóm nhỏ, áp dụng ngay kiến thức vừa học, câu hỏi trắc nghiệm khách quan, sử dụng
máy tính cầm tay để giải toán …).

2

VỚI HỌC SINH
- Với học sinh đại trà của mọi vùng miền, nội dung được nêu trong cuốn sách này là nội
dung học tập bắt buộc phải đạt, không hạn chế nội dung học tập với học sinh có nhu cầu học tập
nâng cao.
- Với những học sinh có nhu cầu học tập mở rộng nâng cao hoặc đối tượng học sinh khá,
giỏi có thể tham khảo Chương trình Nâng cao hoặc Chương trình Chuyên của Bộ GD&ĐT ban
hành; có thể tham khảo trong sách giáo khoa, hoặc sách bài tập, sách tham khảo nội dung chuyên
mà nhà trường tuyển chọn. hoặc có thể tự học theo năng lực bản thân.
- Học sinh ở vùng thuận lợi, cần được tăng cường chất lượng học tập qua việc tiếp cận
các nguồn thông tin, các phương tiện công nghệ để củng cố, mở rộng, nâng cao kiến thức.
- Chuẩn kiến thức, kĩ năng của Chương trình Trung học Phổ thông môn Toán giúp các
em học sinh tự học, tự kiểm tra kiến thức, kĩ năng của bản thân theo các yêu cầu cơ bản, tối thiểu
của kiến thức, kĩ năng môn toán mà học sinh cần phải có và phải đạt được qua học tập. Học sinh
tự học, tự kiểm tra theo chuẩn kiến thức, kĩ năng qua học, kiểm tra các khái niệm cơ bản, các kĩ
năng cơ bản, các công thức cần nhớ, các phương pháp giải, các dạng toán, ví dụ minh hoạ ...
tương ứng với các chủ đề của chương trình; tự nghiền ngẫm nội dung học tập theo một yêu cầu,
phong cách riêng và với tốc độ phù hợp. Tự học không những giúp học sinh tự thân nắm nội
dung học một cách chắc chắn và bền vững, xác định phương pháp học tập và kĩ năng vận dụng
tri thức, rèn luyện ý chí và năng lực hoạt động sáng tạo; tự thân bù đắp cho mình những lỗ hổng
về kiến thức đáp ứng với yêu cầu của chương trình. (Qua các hoạt động học tập: Xây dựng kế
hoạch, tập trung sức lực và thời gian cho nội dung cơ bản, trọng tâm, quan trọng nhất, nội dung
còn khuyết hoặc chưa rõ, tránh dàn trải, phân tán. Nỗ lực, tự lực nắm nội dung học tập thông
qua: đọc, tóm tắt tổng hợp, so sánh, phân loại; tự làm bài tập, đề kiểm tra. Tranh thủ sự giúp đỡ
của thầy cô giáo, của bạn bè và của cha mẹ, anh em trong gia đình, trong dòng họ).

VỚI GIÁO VIÊN
- Với giáo viên thì nội dung cơ bản nêu trong cuốn sách này là căn cứ để soạn bài, tiến
hành dạy học, ôn tập và dựa trên đó để kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh. vừa chuẩn
hoá vừa phân hóa theo đặc điểm vùng, miền cho các đối tượng học sinh khác nhau; đánh giá
theo đề tự luận, để TNKQ hoặc đề hỗn hợp gồm cả bài toán tự lụân lẫn bài toán TNKQ. Đảm
bảo ôn tập có chất lượng hiệu quả nh»m hÖ thèng ho¸ kiÕn thøc ®· häc, hoµn thiÖn kÜ n¨ng gi¶i bµi
tËp, qua «n tËp bækhuyÕt cho nh÷ng ph¸ t hi Ön thi Õu sãt vÒki Õn thøc, kÜn¨ ng vÒsuy l uËn to¸ n häc
thi Õu c¨n cø l«gic hoÆc ch­a hîp lÝ; nhê ®ã t¹o cho tõng häc sinh v÷ng tin vµo n¨ng lùc b¶n th©n cã thÓ
®¹ t kÕt qu¶ tèt trong c¸ c k×ki Óm tra ®¸ nh gi ¸ , thi cö.
ViÖc «n tËp m«n To¸n cÇn ®¹t tíi hiÓu ®­îc b¶n chÊt vµ vËn dông ®­îc c¸c néi dung häc; khi «n tËp
kh«ng nª n qu¸ chó ý vµo viÖc t×m nh÷ng thñ thuËt ghi nhí ®­îc nhiÒu, dÜ nhiªn nhí lµ c¬ së cÇn cho
viÖc gi¶i c¸c bµi to¸n, nh­ng kh«ng ®ñ; bëi v× viÖc n¾m v÷ng c¸c c¸ch gi¶i c¸c d¹ng lo¹i bµi to¸n c¬
b¶n cho nhi Òu kh¶ n¨ ng ®¹ t kÕt qu¶ tèt trong ki Óm tra thi cö. Vi Öc «n tËp gi óp ta nhí néi dung häc
tèt h¬n vµ thùc sù h÷u Ých cho viÖc gi¶i c¸c bµi to¸n. Sù quan träng cña viÖc «n tËp lµ ë chç: gióp
3

häc sinh hÖ thèng l¹i vµ rót ra nh÷ng ®iÒu c¬ b¶n, chñ yÕu, kh¸i qu¸t ho¸ cña nh÷ng kiÕn thøc – kÜ
n¨ng ®· häc ®Ó thÊy ®­îc sù t­¬ng ®ång, t­¬ng øng, ®ång d¹ng, biÕn ®æi vÒ h×nh, kh¸i niÖm,
ph­¬ng ph¸p, d¹ng to¸n... trong ch­¬ng tr×nh m«n häc cña toµn cÊp häc hay cña mét líp
Giáo viên h­íng dÉn «n tËp, cÇn qu¸n triÖt râ: nh÷ng c¸ch «n tËp ®Òu lµ nh÷ng biÓu hiÖn cô thÓ
cña vi Öc hÖthèng ho¸ kiÕn thøc theo h­íng lµm râ cÊu tróc cña tõng phÇn, tõng ch­¬ng, tõng m¹ch
kiÕn thøc, tõng chñ ®Ò hay toµn thÓ cña ch­¬ng tr×nh; lµm râ vÞ trÝ cña mçi kiÕn thøc vµ quan hÖ gi÷a
c¸c kiÕn thøc; tr¸nh viÖc hÖ thèng ho¸ nÆng tÝnh h×nh thøc nh­ liÖt kª c¸ c c«ng thøc, c¸ c ®Þnh l Ý, c¸ c
d¹ng to¸n ®· häc theo ®óng khu«n mÉu vµ tr×nh tù nh­ trong s¸ch gi¸o khoa. Cïng víi viÖc h­íng dÉn
häc si nh hÖthèng ho¸ ki Õn thøc, gi ¸ o viên gióp häc sinh s¾p xÕp c¸c bµi tËp vµ ph©n chia thµnh c¸c
d¹ng lo¹i bµi tËp ®Ó n¾m v÷ng c¸ch gi¶i chung cho tõng d¹ng lo¹i chÝnh, ®ång thêi nh¾c l¹i vµ ghi ra
®­îc nh÷ng kiÕn thøc, ®Þnh lÝ, c«ng thøc, suy luËn ®· häc ë líp d­íi, nay th­êng ph¶i sö dông nhiÒu
®Ógi ¶i to¸ n ë l í p 12. Trong t×nh h×nh thùc tÕhi Ön nay, gi ¸ o viên cÇn tæchøc d¹y vµ häc chu ®¸o ngay
tõ ®Çu n¨m häc, «n tËp ®Òu ®Æn sau tõng ch­¬ng môc, gióp häc sinh tù gi¶i c¸c c©u hái vµ bµi tËp nêu
trong chuẩn kiến thức, kĩ năng; tuyệt nhiên kh«ng lµm thay.
- Giáo viên cần phải linh hoạt trong dạy, có thể dẫn dắt học sinh tiếp cận kiến thức, kĩ
năng trình bày theo phương pháp khác, cách khác hoặc thay bởi ví dụ khác tuỳ theo đối tượng,
vùng miền để thực hiện chuẩn phù hợp với mức độ nhận thức của mõi loại đối tượng. Trong dạy
học cũng như kiểm tra đánh giá cần lưu ý tới công cụ máy tính cầm tay để giảm tải về phần tính
và tăng cường về phần toán cũng như đổi mới cả trình bày lời giải lẫn khâu ra đề và đáp án
tương ứng yêu cầu tính đúng hoặc tính gần đúng; khích lệ những học sinh có cách giải đúng bới
những kiến thức, kĩ năng của bản thân nỗ lực học tập.

VỚI CƠ QUAN, CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
- Với các cơ quan, cán bộ quản lí giáo dục thì nội dung cơ bản nêu trong cuốn sách này là
căn cứ tối thiểu để đánh giá, kiểm tra việc dạy và học.
- Trong thanh tra, kiểm tra dạy và học cần quán triệt tinh thần:
+ Khuyến khích giáo viên sáng tạo linh hoạt trong mỗi bài học, tiết học; giáo viên có thể
trình bày dạy nội dung kiến thức như đã nêu trong cuốn sách, tuy nhiên có thể linh hoạt
trong cách trình bày (có thể trình bày theo phương pháp khác, cách khác hoặc thay bởi ví dụ
khác tương tự về mức độ nhận thức); kiểm tra (hoặc ra đề thi) đúng theo yêu cầu mức độ đã
đề cập trong cuốn sách với những bài toán khác tương đương mức độ nhận thức;
+ Cần lưu ý tới công cụ máy tính cầm tay để giảm tải về phần tính và tăng cường về phần
toán để đổi mới cả trình bày lời giải lẫn khâu ra đề và đáp án tương ứng yêu cầu tính đúng
hoặc tính gần đúng;
+ Khích lệ những học sinh có cách giải đúng bới những kiến thức, kĩ năng của bản thân nỗ
lực học tập.



4

DẠY HỌC THEO CHUẨN KT - KN
Trong d¹y häc m«n To¸n ë tr­êng phæ th«ng th­êng gÆp c¸c lo¹i ®iÓn h×nh, ®ã lµ: d¹y häc
kh¸i niÖm; d¹y häc ®Þnh lÝ (tÝnh chÊt,...); d¹y häc bµi tËp (luyÖn tËp – thùc hµnh); d¹y häc «n tËp
ch­¬ng (häc kú,...) vµ kiÓm tra (ch­¬ng, häc kú,..). Trong ®ã, 4 lo¹i bµi ®Çu th­êng cã cÊu tróc
lµ: Môc tiªu bµi häc, chuÈn bÞ cña gi¸o viªn vµ häc sinh, gîi ý vÒ ph­¬ng ph¸p d¹y häc, tiÕn
tr×nh bµi häc; dù kiÕn kiÓm tra, ®¸nh gi¸ vµ h­íng dÉn bµi tËp.
Mçi phÇn cã néi dung vµ ý nghÜa nh­ sau:
+ M ôc tiªu bµi häc: chØrâ c¸ c yª u cÇu häc tËp cÇn ®¹ t (vÒ kiÕn thøc, kÜ n¨ng, t­ duy vµ th¸i
®é) sau mçi bµi häc, sau mçi néi dung häc, .. sao cho ®¹t ®­îc chuÈn vµ phï hîp ®èi t­îng vµ
vï ng mi Òn.
+ ChuÈn bÞ cña gi¸o viªn vµ häc sinh: chØrâ mét sè thi Õt bÞchñ yÕu ®Æc tr­ng cho giê häc,
bµi häc, nh­: m« h×nh, h×nh vÏ, b¶ng (b¶ng tæng kÕt, b¶ng sè liÖu, ...), biÓu, b¶ng phô, phiÕu häc
tËp, th­íc kÎ, m¸y tÝnh cÇm tay, giÊy trong v.v... H×nh vÏ , b¶ng, bi Óu: dï ng ®Ómi nh ho¹ hoÆc
cung cÊp t­ liÖu,... B¶ng phô: dï ng viÕt bµi tËp c¶ líp cÇn theo dâi hoÆc tham gia, hoÆc l­u kÕt
qu¶ trung gian t×m ®­îc cÇn dïng trong tiÕt häc, hoÆc häc sinh dïng ®Ó gi¶i bµi tËp,... Phi Õu häc
tËp: dï ng ®Ógi ao nhi Öm vô häc tËp ph¸ t hi Ön ki Õn thøc, rÌ n l uyÖn kÜn¨ ng cho c¸ nh©n hoÆc
nhãm häc sinh,... ®ång thêi dïng ®Ó ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ th«ng qua s¶n phÈm mµ häc sinh hiÓn thÞ
trª n phi Õu.
+ Chọn lựa ph­¬ng ph¸p: C¨n cø néi dung, ®èi t­îng, thêi l­îng, ph­¬ng tiÖn, thiÕt bÞ d¹y
häc,... lùa chän vµ ®Ò xuÊt ph­¬ng ph¸p d¹y häc, c¸ch tæ chøc c¸c ho¹t ®éng, c¸ch tr×nh bµy néi
dung,... sao cho ®¶m b¶o tèt nhÊt môc tiªu bµi häc ®· ®Ò ra
+ TiÕn tr×nh bµi häc: §­îc thiÕt kÕ vµ thùc hiÖn th«ng qua viÖc tæ chøc c¸c ho¹t ®éng häc
tËp cña häc sinh vµ hÖ thèng c¸c ho¹t ®éng d¹y häc (gåm kiÓm tra, «n tËp ki Õn thøc, kÜn¨ ng cò;
d¹y häc kiÕn thøc míi; hoÆc luyÖn tËp, cñng cè bµi häc,...). Mçi ho¹t ®éng víi néi dung kiÓm tra
hay d¹y häc kiÕn thøc míi ... th­êng thÓ hiÖn ë hai lo¹i c«ng viÖc ®an xen, kÕ tiÕp nhau: ®ã lµ
mét lo¹i c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn bëi häc sinh d­íi sù h­íng dÉn cña gi¸o viªn (®äc hiÓu, quan
s¸t, vÏ h×nh, tÝnh to¸n, chøng minh, gi¶i ph­¬ng tr×nh, hÖ ph­¬ng tr×nh v.v...) vµ mét lo¹i c«ng
viÖc t­¬ng øng ®i kÌm cña gi¸o viªn (nhËn xÐt ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ thùc hiÖn cña häc sinh, c¸ch tæ
chøc cho häc sinh ho¹t ®éng, nh÷ng gîi ý gi¶i bµi tËp, hay gîi ý chøng minh, tãm t¾t lêi gi¶i;
Hoµn chØnh bæ sung, hÖ thèng ho¸ kiÕn thøc; nh÷ng chó ý, nhËn xÐt. NÕu tr×nh bµy kÕ ho¹ch bµi
häc hay gi¸o ¸n theo cét th× cét ghi ho¹t ®éng cña häc sinh th­êng ghi tr­íc cét ghi ho¹ t ®éng
cña gi¸o viªn víi dông ý r»ng häc sinh ph¶i ho¹t ®éng tr­íc, thùc hiÖn c«ng viÖc häc tr­íc ®Ó
chñ ®éng x¸ c l Ëp t©m thÕti Õp nhËn ki Õn thøc hoÆc rÌ n l uyÖn kÜn¨ ng
+ Dù kiÕn kiÓm tra, ®¸ nh gi¸ : Nh»m t×m ki Õm th«ng ti n ph¶n håi sau mçi néi dung häc tËp,
sau mçi thêi ®iÓm häc tËp. Nªn ®Æt träng t©m vµo ba thêi ®iÓm: kiÓm tra ®Çu giê; kiÓm tra gi÷a
giê, sau mçi néi dung d¹y häc vµ kiÓm tra cuèi giê häc, cuèi bµi häc. Nªn phèi hîp h×nh thøc tù
l uËn ví i TNKQ. Nª n phèi hî p vi Öc ®¸ nh gi ¸ cña thÇy ví i ®¸ nh gi ¸ cña trß, cña tËp thÓti Õn tí i
gióp häc sinh biÕt ®¸nh gi¸ vµ tù ®¸nh gi¸.
+ H­íng dÉn bµi tËp về nhà chuẩn bị cho bài học tiếp theo: Nªu bµi tËp vµ nhiÖm vô häc
sinh ph¶i lµm ë nhµ. Gåm mét sè gîi ý, nh­: c©u tr¶ lêi, ®¸p sè, h­íng dÉn c¸ch gi¶i , nh÷ng
chuÈn bÞ cho viÖc h­íng dÉn cuèi giê ®Ó chØ dÉn häc sinh häc ë nhµ.
1

Phần 1: Thiết kế bài học theo chuẩn KT – KN

KHUNG THIẾT KẾ BÀI HỌC THEO TINH THẦN ĐỔI MỚI

Chuẩn bị lập kế hoạch bài học
1) Phân tích CT SGK
2) Chuẩn bị PT, thiết bị, đồ dùng dạy học tương thích với nội dung bài học.
3) Tìm hiểu thực tế
4) Dự kiến PPDH

Xây dựng kế hoạch bài học
1) Xác định và làm rõ mục tiêu của bài học
2) Chuẩn bị của GV và HS:
3) Thiết kế các HĐ dạy học
4) Xác định tiến trình bài giảng
5) Dự kiến KT, ĐG…

Trình bày kế hoạch bài học
Có thể trình bày theo hàng ngang hay cột hay bảng, ....

Tiến trình bài học theo định hướng đổi mới
1) Mở đầu.
2) Tổ chức tiếp cận các tài liệu học tập
3) Tổ chức cho HS HĐ, tự giải quyết vấn đề
4) Tổ chức cho HS trình bày kết qủa học tập
5) Kết luận vấn đề

GIỚI THIỆU KHUNG BÀI SOẠN
GV có t hể tham khảo cách trình bày bài học dưới đây
Bài: ..
Số tiết: ..
I. Mục tiêu
Qua bài học HS cần đạt được yêu cầu tối thiểu sau đây:
1. Về kiến thức:
- Hiểu được.....
- Hiểu được....
2. Về kĩ năng:
- Biết cách ....
- Nhận biết được ....
3. Về tư duy và thái độ:
- Hiểu được ....
- Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc ....
- Biết nhận xét và ĐG bài làm của bạn cũng như tự ĐG kết quả học tập.....
- Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập.....

II. Chuẩn bị của GV và HS
2

1. Chuẩn bị của GV: Ngoài giáo án, phấn, bảng còn (nếu có và phù hợp)
- Phiếu học tập,
- Các slides trình chiếu,
- Bảng phụ,...
- Computer và Projector; máy chiếu Overhead.
- .....
2. Chuẩn bị của HS: Ngoài đồ dùng học tập như SGK, bút,... còn có
- Kiến thức cũ về ...
- Giấy trong và bút viết trên giấy trong khi trình bày kết qủa hoạt động
- .....

III. PPDH
Vận dụng linh hoạt các PPDH nhằm giúp HS chủ động, tích cực trong phát hiện, chiếm
lĩnh tri thức, như: trình diễn, thuyết trình, giảng giải, gợi mở vấn đáp, nêu vấn đề,... Trong đó
PP chính được sử dụng là ….

IV. Tiến trình bài học
1. Ổn định tổ chức.
KT sĩ số, KT sự chuẩn bị của HS cho bài học (sách, vở, dụng cụ, tâm thế…)
2. KT bài cũ
- Câu hỏi 1: .....
- Câu hỏi 2: ....
3. Bài mới
PHẦN 1. ...
HĐTP 1: Tiếp cận (khái niệm. định lí,…)
Hoạt động của HS Hoạt động của GV Ghi bảng - Trình chiếu



HĐTP 2: Hình thành (khái niệm. định lí,…)
Hoạt động của HS Hoạt động của GV Ghi bảng - Trình chiếu


HĐTP 3: Củng cố (khái niệm. định lí,…)

Hoạt động của HS Hoạt động của GV Ghi bảng - Trình chiếu



HĐTP 4: Hệ thống hóa
Hoạt động của HS Hoạt động của GV Ghi bảng - Trình chiếu



PHẦN 2. ...

3

…….
4. Củng cố toàn bài
- Hoạt động ngôn ngữ: yêu cầu HS nhắc lại những nội dung chính đã học
- Củng cố khắc sâu qua câu hỏi, bài tập (tương thích mức độ đặt ra trong mục tiêu)

5. Hướng dẫn học bài ở nhà và ra bài tập về nhà
- Hướng dẫn cách học, tự học bài. Nhắc nhở những HS chưa đạt yêu cầu bài học cách khắc
phục, vươn lên
- Ra bài tập về nhà. Hướng dẫn cách vận dụng tri thức được học để giải

6. Phụ lục

a. Phiếu học tập:
Phiếu học tập 1: Bài tập 1.
.....
Phiếu học tập 2:......
Phiếu học tập 3:
Mỗi bài tập dưới đây đều có 4 phương án lựa chọn là A, B, C và D, trong đó chỉ có một
phương án đúng. Hãy chỉ ra phương án mà em chọ là đúng tương ứng với mỗi bài.
Bài tập 1: .....
A); B); C) ; D)
Bài tập 2: ......
A) ; B) ; C) ; D)

b. Bảng phụ: …..


Phần 2: HD xác định mục tiêu và lựa chọn chuẩn
Sử dụng Chuẩn KT- KN để xác định mục tiêu t iết dạy
Ví dụ minh họa
Bài: QUAN HỆ GIỮA TÍNH ĐƠN ĐIỆU CỦA MỘT HÀM SỐ VÀ DẤU CỦA ĐẠO HÀM
CẤP MỘT CỦA HÀM SỐ ĐÓ
Chuẩn KT-KN cần đạt (yêu cầu tối thiểu sau)
Về kiến thức:
– Biết tính đơn điệu của hàm số.
– Biết mối liên hệ giữa sự đồng biến, nghịch biến của một hàm số và dấu đạo hàm cấp một
của nó.
Về kĩ năng:
Biết cách xét sự đồng biến, nghịch biến của một hàm số trên một khoảng dựa vào dấu đạo
hàm cấp một của nó.

Bài: HÀM SỐ LUỸ THỪA
Chuẩn KT-KN cần đạt
4

Về kiến thức:
– Biết các khái niệm: luỹ thừa với số mũ nguyên của số thực, luỹ thừa với số mũ hữu tỉ và
luỹ thừa với số mũ thực của số thực dương.
– Biết các tính chất của luỹ thừa với số mũ nguyên, luỹ thừa với số mũ hữu tỉ và luỹ thừa
với số mũ thực.
Về kĩ năng:
Biết dùng các tính chất của luỹ thừa để đơn giản biểu thức, so sánh những biểu thức có
chứa luỹ thừa.

Bài: CÁC PHÉP TOÁN VỀ SỐ PHỨC
Chuẩn KT-KN cần đạt
Về kiến thức:
-Biết các phép toán cộng, trừ, nhân hai số phức ở dạng đại số
Về kĩ năng:
– Biết thực hiện các phép toán cộng, trừ, nhân hai số phức ở dạng đại số dựa theo quy tắc
cộng, trừ, nhân hai đa thức (coi i là biến, chú ý i
2
= – 1) và có tính chất như phép toán số thực.
– Biết thực hiện phép chia hai số phức dựa vào phép nhân với số phức liên hợp

Bài: HỆ TỌA ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN
Chuẩn KT-KN cần đạt
Về kiến thức:
– Biết các khái niệm hệ toạ độ trong không gian, toạ độ của một vectơ, toạ độ của điểm,
biểu thức toạ độ của các phép toán vectơ, khoảng cách giữa hai điểm.
– Biết khái niệm tích vectơ (tích có hướng của hai vectơ).
– Biết phương trình mặt cầu.
Về kĩ năng:
– Tính được toạ độ của tổng, hiệu của hai vectơ, tích vectơ với một số; tính được tích vô
hướng của hai vectơ.
– Tính được khoảng cách giữa hai điểm có toạ độ cho trước.
– Xác định được toạ độ tâm và tìm được độ dài bán kính của mặt cầu có phương trình cho
trước.
– Viết được phương trình mặt cầu.
– Tính được tích có hướng của hai vectơ. Tính được diện tích hình bình hành, thể tích
khối hộp bằng cách dùng tích có hướng của hai vectơ.

HD lựa chọn kiến thức dạy học theo Chuẩn KT- KN
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1.
Chủ đề: Một số phương trình lượng giác thường gặp
- Chuẩn KT-KN cần đạt
5

Một số phương trình lượng giác thường gặp (Phương trình bậc nhất, bậc hai đối với một hàm số
lượng giác; Phương trình asinx +bcosx =c; Một số phương trình lượng giác khác).
Về kiến thức: Biết được dạng và cách giải phương trình: bậc nhất, bậc hai đối với một hàm số
lượng giác; asinx+bcosx = c; phương trình thuần nhất bậc hai đối với sinx và cosx; phương
trình dạng a(sinx
±
cosx) + bsinxcosx = 0; phương trình có sử dụng công thức biến đổi đề
giải (ở dạng đơn giản)
Về kĩ năng. Giải được phương trình thuộc các dạng nêu trên.
- Lựa chọn kiến thức dạy học theo Chuẩn
1. Phương trình bậc nhất đối với một hàm số lượng giác
. Phương trình bậc nhất đối với một hàm số lượng giác có dạng: at + b = 0, trong đó a, b là các
hằng số (a = 0) và t là một trong các hàm số lượng giác.
. Cách giải: Biến đổi, đưa phương trình về phương trình lượng giác cơ bản.
2. Phương trình bậc hai đối với một hàm số lượng giác
. Phương trình asin
2
x + bsinx + c = 0, (a = 0):
Đặt t = sinx, t s 1, đưa về phương trình bậc hai đối với t: at
2
+ bt + c = 0. Giải phương trình
tìm t rồi từ đó tìm x ( lưu ý điều kiện t s 1 để có thể loại ngay các giá trị t không thích hợp).
. Phương trình acos
2
x + bcosx + c = 0, (a = 0): Đặt t = cosx.
. Phương trình atan
2
x + btanx + c = 0, (a = 0): Đặt t = tanx.
. Phương trình acot
2
x + bcotx + c = 0, (a = 0): Đặt t = cotx.
3. Phương trình bậc nhất đối với sinx và cosx:
asinx + bcosx = c (1) (a = 0, b = 0)
PP chung để giải:
. Sử dụng công thức biến đổi asinx + bcosx =
2 2
a b + sin(x+ ), đưa phương trình (1) về
phương trình lượng giác cơ bản sin(x +  ) =
2 2
c
a b +
hoặc cos(x -  ) =
2 2
c
a b +
.
. Sử dụng công thức tính theo t = tan
2
x
là: sinx =
2
2
1
t
t +
, cosx =
2
2
1
1
t
t
÷
+
, đưa phương trình
(1) về phương trình bậc hai đối với t.
4. Phương trình thuần nhất bậc hai đối với sinx và cosx:
. Phương trình asin
2
x + bsinxcosx + ccos
2
x = 0, trong đó a, b, c là các hằng số, với a = 0 hoặc
b = 0 hoặc c = 0.
PP giải: Chia hai vế của phương trình cho cos
2
x (với điều kiện cosx = 0) để đưa phương trình
về phương trình đối với tanx, hoặc chia hai vế của phương trình cho sin
2
x (với điều kiện
sinx = 0) để đưa phương trình về phương trình đối với cotx.
* Chú ý: Đối với phương trình asin
2
x + bsinxcosx + ccos
2
x = d, (a, b, c, d e , a
2
+ b
2
+ c
2

= 0) ta có thể quy về giải phương trình thuần nhất bậc hai đối với sinx và cosx bằng cách viết
d dưới dạng d = d(sin
2
x + cos
2
x).

Ví dụ 2.
6

Chủ đề: Đạo hàm của các hàm số lượng giác
- Chuẩn KT-KN cần đạt
Về kiến thức:
- Biết được 1
sin
lim
0
=
÷
x
x
x
.
- Biết được đạo hàm của hàm số lượng giác.
Về kĩ năng:
- Biết biến đổi để sử dụng 1
sin
lim
0
=
÷
x
x
x
trong một số giới hạn có dạng
0
0
đơn giản.
- Tính được đạo hàm của một số hàm số lượng giác.
- Lựa chọn kiến thức dạy học theo Chuẩn
. 1
sin
lim
0
=
÷
x
x
x
;
. (sinx)’ = cosx ;
. (cosx)’ = - sinx;
. (tanx)’ =
2
1
cos x
;
. (cotx)’ = -
2
1
sin x
.

Phần 3: Minh hoạ dạy học theo Chuẩn

BÀI: HỆ TOẠ ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN
Số tiết: 01

I. MỤC TIÊU
Qua bài học HS cần đạt được yêu cầu tối thiểu sau đây:
1. Về kiến thức:
- Hiểu được hệ trục toạ độ trong không gian
- Hiểu được toạ độ của vectơ đối với hệ trục toạ độ trong không gian
- Hiểu được tính chất phép toán vectơ trong không gian thông qua biểu thức toạ độ của
vectơ trong không gian

2. Về kĩ năng:
- Xác định được một hệ trục toạ độ trong không gian
- Biết biểu diễn một vectơ theo 3 vectơ không cùng phương để xác định toạ độ của vectơ
với hệ trục
- Thực hiện đúng phép toán vectơ trong không gian dựa trên biểu thức toạ độ

3. Về tư duy và thái độ:
7

- Biết được sự tương tự giữa hệ toạ độ trong mặt phẳng và trong không gian. Biết quy lạ về
quen. Biết nhận xét và ĐG bài làm của bạn cũng như tự ĐG kết quả học tập.
- Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới. Có tinh thần hợp tác trong học tập.

II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
1. Chuẩn bị của GV: Ngoài giáo án, phấn, bảng đồ dùng dạy học còn có
- Phiếu học tập,
- Các slides trình chiếu,
- Bảng phụ
- Computer và Projector; máy chiếu Overhead.
2. Chuẩn bị của HS: Ngoài đồ dùng học tập như SGK, bút,... còn có
- Kiến thức cũ về hệ trục toạ độ trong mặt phẳng; phép toán vectơ trong mặt phẳng tính
chất phép toán vectơ trong mặt phẳng thông qua biểu thức toạ độ,...
- Giấy trong và bút viết trên giấy trong khi trình bày kết qủa hoạt động
- Máy tính cầm tay

III. PP DẠY HỌC
Vận dụng linh hoạt các PPDH nhằm giúp HS chủ động, tích cực trong phát hiện, chiếm lĩnh
tri thức, trong đó PP chính được sử dụng là đàm thoại, gợi và giải quyết vấn đề.

IV. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
1. Ổn định tổ chức.
KT sĩ số.
2. KT bài cũ
- Câu hỏi 1: Em nêu cách xây dựng hệ trục toạ độ trong mặt phẳng?
- Câu hỏi 2: Trong mặt phẳng, hãy nêu cách xác định toạ độ của vectơ với hệ toạ độ đã
chọn?
GV: Cho HS trong lớp nhận xét câu trả lời của bạn, chỉnh sửa bổ sung (nếu có). Nhận xét câu
trả lời của HS và cho điểm.

3. Bài mới
Phần 1. Hệ toạ độ trong không gian
HĐTP 1: Tiếp cận khái niệm
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng - Trình chiếu
- Trình chiếu slide
- Sử dụng câu hỏi trong
bài KT đặt vấn đề vào
bài mới

- Nghe hiểu nhiệm vụ
Ta biÕt c¸ ch x©y dùng
HTT§ vu«ng gãc tõ
trôc to¹ ®é.
B»ng c¸ ch t­¬ng tù, em
h· y cho biÕt c¸ ch x©y
dùng HTT§ trong kh«ng
gian
O
y
x
j

i


- Cho HS phát biểu về - Phát biểu cách hiểu
8

điều phát hiện được
- Yêu cầu HS khác nhận
xét
của mình về hệ toạ độ
trong không gian
- Nhận xét ý kiến

HĐTP 2: Hình thành khái niệm
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng - Trình chiếu
- Cho HS đọc phần 1.
Hệ trục toạ độ trong
không gian, SGK trang
71
Đọc phần 1. Hệ trục
toạ độ trong không
gian, SGK trang 71
CHƯƠNG III: PP TỌA ĐỘ
TRONG KHÔNG GIAN

- Đưa ra nhận xét
chung, đi đến định
nghĩa như SGK, trang
71
- Chú ý các tên gọi và kí
hiệu
- Hình thành khái niệm
mới (định nghĩa như
SGK, trang 71)
- Ghi nhớ các tên gọi
và kí hiệu
- Hệ trục toạ độ
- Trục toạ độ
- Mặt phẳng toạ độ
- Không gian toạ độ
H HÖ Ötrôc trôc to to¹ ¹ ®é ®é trong trong kh kh« «ng ng gian gian
1. HTT§ trong kh«ng gian
§ Þnh nghÜa: (SGK trang 71)
i

k

y
O
x
z
j

2 2 2
1 1 i j k i j k = = = · = = =
     
. . . 0 i j j k ki = = =
   
Ox ®­î c gäi l µ tr ôc hoµnh
Oy ®­î c gäi l µ tr ôc tung
Oz ®­î c gäi l µ tr ôc cao
V µ:
- C¸ c mÆt ph¼ng to¹ ®é: ( Oxy), (Oyz), (Ozx)
- Khi kh«ng gi an ®· cã hÖto¹ ®é Oxyz th×nã ®­î c gäi l µ
kh«ng gi an to¹ ®é Oxyz hay ®¬n gi ¶n l µ kh«ng gi an Oxyz

HĐTP 3: Củng cố khái niệm
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng - Trình chiếu
- Cho HS phát biểu lại
cách hiểu của mình về
hệ trục toạ độ trong
không gian

- Trình chiếu slide nhằm
giúp HS củng cố khái
niệm mới thông qua các
hoạt động nhận dạng và
thể hiện
- Phát biểu lại cách
hiểu của mình về hệ
trục toạ độ trong không
gian

- Củng cố khái niệm
mới thông qua các hoạt
động nhận dạng và thể
hiện
C Cñ ñng ng c cè è
  Em Em h h· · y y ph ph¸ ¸ t t bi bi Ó Óu u c c¸ ¸ ch ch
hi hi Ó Óu u c cñ ña a m m× ×nh nh vÒ vÒh hÖ Ö
trôc trôc to to¹ ¹ ®é ®é trong trong kh kh« «ng ng
gi an gi an? ?
  Cho Cho h h× ×nh nh l l Ë Ëp p ph ph­¬ ­¬ng ng
ABCD.A ABCD.A ’ ’ B B’ ’ C C’ ’ D D’ ’ ch chä än n
m mé ét t h hÖ Ötrôc trôc to to¹ ¹ ®é ®é nh nh­ ­
h h× ×nh nh v vÏ Ï cã cã ®­ ®­î î c c kh kh« «ng ng? ?
  Cho Cho vÝ vÝdô dô vÒ vÒh hÖ Ötrôc trôc to to¹ ¹
®é ®é trong trong kh kh« «ng ng gi an gi an? ?
A
B
C
D
A’
B’
C’
D’
x
y
z


Phần 2. Toạ độ của vectơ trong không gian
HĐTP 1: Tiếp cận khái niệm
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng - Trình chiếu
- KT lại kiến thức cũ
của HS về biểu thị một
vectơ theo hai vectơ
không đồng phẳng trong
mặt phẳng

- Hồi tưởng lại kiến
thức cũ của về biểu thị
một vectơ theo hai
vectơ không đồng
phẳng trong mặt phẳng

  Trong Trong m mÆ Æt t ph ph¼ ¼ng ng h h· · y y bi biÓ Óu u thÞ thÞvect vect¬ ¬ theo theo hai hai vect vect¬ ¬
kh kh« «ng ng ccï ï ng ng ph ph­¬ ­¬ng ng v vµµ
a

u

u

a

b

a

b

xa

yb

u xa yb = +
  

9

- Trong hệ toạ độ Oxy,
hãy biểu diễn vectơ u


thao các vectơ , i j
 
.
Biểu diễn vectơ u

thao
các vectơ , i j
 
.
  Trong Trong m mÆ Ætt ph ph¼¼ng ng vví í ii h hÖ Öto to¹ ¹ ®é ®é Oxy, Oxy, cho cho vect vect¬¬ . .
HH· · yy bi biÓ Óu u thÞ thÞvect vect¬ ¬ theo theo cc¸ ¸ cc vect vect¬ ¬ ®¬ ®¬n n vÞ vÞ v vµµ ??
u xi yj = +
  
u

i

j

O
y
x
u

xi

yj

i

j

u


- Trong hệ toạ độ Oxyz,
hãy biểu diễn vectơ u


thao các vectơ , , i j k
  
.
Biểu diễn vectơ u

thao
các vectơ , , i j k
  
.
  Trong Trong kh kh« «ng ng gian gian v ví í i i hhÖÖto to¹¹ ®é ®é Oxyz Oxyz, , cho cho vect vect¬ ¬ . .
H H· · y y bi biÓ Óu u thÞ thÞvect vect¬ ¬ theo theo c c¸ ¸ c c vect vect¬ ¬ ®¬ ®¬n n vÞ vÞ , v , vµ µ ? ?
u

i

j

k

i

k

y
O
x
z
j

u

xi

yj

zk

u xi yj zk = + +
   
u

H

- Cho HS phát biểu về
cách thực hiện
- Yêu cầu HS khác nhận
xét
- Phát biểu về cách
thực hiện
- Nhận xét ý kiến


HĐTP 2: Hình thành khái niệm
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng - Trình chiếu
- Cho HS đọc phần 1.
Hệ trục toạ độ trong
không gian, SGK trang
70
Đọc phần 1. Hệ trục
toạ độ trong không
gian, SGK trang 70

- Đưa ra nhận xét
chung, đi đến định
nghĩa như SGK, trang
72
- Hình thành khái niệm
mới (định nghĩa như
SGK, trang 72)

- Ghi nhớ các tên gọi
và kí hiệu
Hoành độ, tung độ ,
cao độ.
2. To¹ ®é cña vect¬ trong kh«ng gian
§ Þnh nghÜa: (SGK trang 72)
i

k

j

y
O
x
z
xi

yj

zk

u xi yj zk = + +
   
( ; ; ) ( ; ; ) u xi yj zk u x y z u x y z = + + · · =
     
(1;0;0) i =

(0;1;0) j =

(0;0;1) k =



HĐTP 3: Củng cố khái niệm
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng - Trình chiếu
- Cho HS phát biểu lại
về toạ độ của một vectơ
trong không gian
- Nêu rõ tên gọi và kí
hiệu
- Phát biểu lại về toạ
độ của một vectơ trong
không gian

- Nêu rõ tên gọi và kí

10

hiệu
- Trình chiếu slide nhằm
giúp HS củng cố khái
niệm mới thông qua ví
dụ trong phiếu học tập 1
- Củng cố khái niệm
mới thông qua ví dụ
trong phiếu học tập 1
Luy LuyÖ Ön n t tË Ëp p vÒ vÒto to¹ ¹ ®é ®é c cñ ña a vect vect¬ ¬
G
O
x
y
z
I
J
K
M
B Bµ µi i 3. 3.
V V íí i i h hÖÖto to¹ ¹ ®é ®é Oxyz Oxyz, ,
OI = OJ = OK = 1 v OI = OJ = OK = 1 vµ µ ®« ®«i i m mé étt
vu vu««ng ng gãc gãc vvíí i i nhau nhau; M J = MI ; ; MJ = M I;
G l G l µ µ tr trääng ng t t © ©m m c cñ ñaa tam tam gi gi ¸ ¸ cc I JK I JK
a) a) X X¸¸ c c ®®Þnh Þnh T T§ § ccñ ñaa vect vect ¬ ¬
b) b) X X¸¸ c c ®®Þnh Þnh T T§ § ccñ ñaa vect vect ¬ ¬
OM

MG

HD: HD:
1 1 1 1
( ) ( ) ( ; ;0)
2 2 2 2
OM OI OJ i j OM = + = + ¬ =
     
1 1 1 1 1 1 1
( ) ( ) ( ) ( ) ( 0)
3 2 3 2 3 2 3
MG OG OM OI OJ OK OI OJ i j k = ÷ = + + ÷ + = ÷ + ÷ + ÷
          
1 1 1
( ; ; )
6 6 3
OM ¬ = ÷ ÷


- Cho HS phát biểu về
các tính chất của phép
toán vectơ trong mặt
phẳng thông qua biểu
thức toạ độ
- Nhớ lại và phát biểu
về các tính chất của
phép toán vectơ trong
mặt phẳng thông qua
biểu thức toạ độ
KiÕn KiÕn th thø øc c cò cò c cÇ Çn n nh nhí í
1 1
( ; ) u x y =

2 2
( ; ) v x y =

1 2 1 2
( ; ) u v x x y y + = + +
 
1 2 1 2
( ; ) u v x x y y ÷ = ÷ ÷
 
1 1
( ; ), ku kx ky k = e


1 2 1 2
. . . uv x x y y = +
 
2 2
1 1
u x y = +

1 2 1 2
2 2 2 2
1 1 2 2
cos( , )
.
x x y y
u v
x y x y
+
=
+ +
 
0 u=
 
0 v =
 
1 2 1 2
. 0 . . 0 u v uv x x y y ± · = · + =
  
Trong mÆt ph¼ng ví i hÖto¹ ®é Oxy ®· chän, ví i vµ
ta cã
1)
2)
3)
4)
5)
6)
ví i vµ
7)
1 2
1 2
x x
u v
y y
= ¦
= ·´
=
¹
 
8)

- Cho HS phát biểu về
các tính chất của phép
toán vectơ trong không
gian thông qua biểu
thức toạ độ
- Chú ý giúp HS chuyển
đổi hình vẽ, kí hiệu,
ngôn ngữ,.. về toạ độ
của vectơ trong mặt
phẳng sang hình ảnh, kí
hiệu, ngôn ngữ,.. về toạ
độ của vectơ trong
không gian
- Dựa vào toạ độ của
vectơ trong mặt phẳng,
phát biểu về các tính
chất của phép toán
vectơ trong không gian
thông qua biểu thức toạ
độ
- Tập chuyển đổi hình
vẽ, kí hiệu, ngôn ngữ,..
về toạ độ của vectơ
trong mặt phẳng sang
hình ảnh, kí hiệu, ngôn
ngữ,.. về toạ độ của
vectơ trong không gian


Trong kh«ng gi an ví i hÖto¹ ®é Oxyz ®· chän,ví i vµ
ta cã
Bi BiÓ Óu u th thø øc c to to¹ ¹ ®é ®é c cñ ña a phÐp phÐp to to¸ ¸ n n
vect vect¬ ¬ trong trong kh kh« «ng ng gian gian
1 1 1
( ; ; ) u x y z =

2 2 2
( ; ; ) v x y z =

1 2 1 2 1 2
( ; ; ) u v x x y y z z + = + + +
 
1 2 1 2 1 2
( ; ; ) u v x x y y z z ÷ = ÷ ÷ ÷
 
1 1 1
( ; ; ), ku kx ky kz k = e


1 2 1 2 1 2
. . . . uv x x y y z z = + +

2 2 2
1 1 1
u x y z = + +

1 2 1 2 1 2
2 2 2 2 2 2
1 1 1 2 2 2
cos( , )
.
xx y y z z
u v
x y z x y z
+ +
=
+ + + +
 
0 u=
 
0 v=
 
1 2 1 2 1 2
. 0 . . . 0 u v uv x x y y z z ± · = · + + =
  
1)
2)
3)
4)
5)
6)
ví i vµ
7)
1 2
1 2
1 2
x x
u v y y
z z
= ¦
¦
= · = ´
¦
=
¹
 
8)

- Trình chiếu slide để
HS hình dung được có
sự tương tự giữa biểu
thức toạ độ của phép
toán vectơ trong mặt
phẳng và trong không
gian
- Đọc và hình dung
được có sự tương tự
giữa biểu thức toạ độ
của phép toán vectơ
trong mặt phẳng và
trong không gian
Trong không gian tọa độ Oxyz cho
Ta có:
Trong Trong m mặ ặt t ph phẳ ẳng ng t tọ ọaa đđộ ộ Oxy Oxy cho cho
1 1 1 2 2 2 ( ; ), ( ; ), u x y u x y k = = e
 

1 1 1 1 2 2 2 2 ( ; ; ); ( ; ; ), u x y z u x y z k = = e
 

1 2 1 2
( ; ) u v x x y y + = + +
 
1 2 1 2
( ; ) u v x x y y ÷ = ÷ ÷
 
1 1
( ; ), ku kx ky k = e


1 2 1 2
. . . uv x x y y = +
 
2 2
1 1
u x y = +

1 2 1 2
2 2 2 2
1 1 2 2
cos( , )
.
x x y y
u v
x y x y
+
=
+ +
 
0 u=
 
0 v=
 
1 2 1 2
. 0 . . 0 u v uv x x y y ± · = · + =
  
4)
5)
6)
ví i vµ
7)
1 2
1 2
x x
u v
y y
= ¦
= ·´
=
¹
 
8)
1)
2)
3)
1 2 1 2 1 2
( ; ; ) u v x x y y z z + = + + +
 
1 2 1 2 1 2
( ; ; ) u v x x y y z z ÷ = ÷ ÷ ÷
 
1 1 1
( ; ; ), ku kx ky kz k = e


1 2 1 2 1 2
. . . . uv x x y y z z = + +
 
2 2 2
1 1 1
u x y z = + +

1 2 1 2 1 2
2 2 2 2 2 2
1 1 1 2 2 2
cos( , )
.
x x y y z z
u v
x y z x y z
+ +
=
+ + + +
 
0 u=
 
0 v=
 
1 2 1 2 1 2
. 0 . . . 0 u v uv x x y y z z ± · = · + + =
  
1)
2)
3)
4)
5)
6)
ví i vµ
7)
1 2
1 2
1 2
x x
u v y y
z z
= ¦
¦
= · = ´
¦
=
¹
 
8)
Ta có:

11

- Trình chiếu slide nhằm
giúp HS củng cố kiến
thức mới thông qua ví
dụ
Củng cố kiến thức mới
thông qua ví dụ
L uy Luy Ö Ön n t tË Ëp p vÒ vÒbi bi Ó Óu u th thø øc c to to¹ ¹ ®é ®é
B Bµ µi i 1: 1: Cho Cho bi Õt bi Õt to to¹ ¹ ®é ®é ccñ ña a m mççi i vect vect¬¬ sau sau
) 5 3 2 a u i j k = ÷ +
   
) 2 7 b u i j = ÷
  
) 3 8 c u j k =÷ +
  
) 5 9 d u i k = ÷
  
KQ KQ
KQ KQ
KQ KQ
KQ KQ ) (5;0; 9) d u = ÷

) (0; 3;8) c u = ÷

) (2; 7;0) b u = ÷

) (5; 3;2) a u = ÷



4. Củng cố toàn bài
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng - Trình chiếu
- Cho HS phát biểu lại
nội dung chính đã học
hôm nay?
- Cho HS phát biểu lại
định nghĩa hệ trục toạ
độ trong không gian
- Cho HS phát biểu lại
về toạ độ của vectơ đối
với hệ trục
- Cho HS trình bày lại
về tính chất của các
phép toán vectơ trong
không gian thông qua
biểu thức toạ độ
- Phát biểu lại nội dung
chính đã học hôm nay?
- Phát biểu lại hệ trục
toạ độ trong không
gian
- Phát biểu về toạ độ
của vectơ đối với hệ
trục
- Trình bày lại về tính
chất của các ohép toán
vectơ trong không gian
thông qua biểu thức toạ
độ



C Cñ ñng ng c cè è b bµ µi i h hä äc c
  Em Em h h· · y y cho cho bi Õt bi Õt c c¸ ¸ c c n né éi i dung dung chÝnh chÝnh ®· ®· h hä äc c
trong trong b bµ µi i h h««m m nay? nay?
  H H· · y y n nª ª u u l l ¹ ¹ i i vÒ vÒh hÖ Ötrôc trôc to to¹ ¹ ®é ®é trong trong kh kh« «ng ng gi an gi an
  H H· · y y n nª ª u u l l ¹ ¹ i i vÒ vÒto to¹ ¹ ®é ®é c cñ ñaa vect vect ¬ ¬ trong trong kh kh« «ng ng
gi an gi an
  H H· · y y n nª ª u u l l ¹ ¹ i i vÒ vÒbi bi ÓÓu u th thø øc c to to¹ ¹ ®é ®é c cñ ña a phÐp phÐp to to¸ ¸ n n
vect vect ¬ ¬ trong trong kh kh« «ng ng gi an gi an

Chính xác hoá, trình
chiếu slide
- Ghi nhận lại kết quả
lần nữa
C Cñ ñng ng c cè è b bµ µi i h hä äc c
Qua Qua bbµ µi i h hä äc c h h« «m m n nµ µy y c c¸ ¸ c c em em c cÇ Çnn n n¾ ¾m m ®­ ®­îî c c : :
1. VÒ 1. VÒki Õn ki Õn th thø øc c: :
- - Hi Hi Ó Óu u ®­ ®­î î c c ® ®Þnh Þnh ngh nghÜ Üa a h hÖÖtrôc trôc to to¹ ¹ ®é ®é trong trong
kh kh« «ng ng gi an gi an
- - Hi Hi Ó Óu u ®­ ®­î î c c to to¹ ¹ ®é ®é c cñ ña a vect vect ¬ ¬ v ví í i i h hÖ Ötrôc trôc to to¹ ¹ ®é ®é
- - Hi Hi Ó Óu u ®­ ®­î î c c tÝnh tÝnh chÊt chÊt phÐp phÐp to to¸ ¸ n n vect vect ¬ ¬ th th« «ng ng qua qua
bi bi ÓÓu u th thø øcc to to¹ ¹ ®é ®é c cñ ña a vect vect ¬ ¬ trong trong kh kh« «ng ng gi an gi an
2. VÒ 2. VÒk kÜ Ün n¨¨ ng ng: :
- - X X ¸ ¸ c c ® ®Þnh Þnh ®­ ®­î î c c h hÖ Ötrôc trôc to to¹ ¹ ®é ®é trong trong kh kh« «ng ng gi an gi an
- - X X ¸ ¸ c c ® ®Þnh Þnh ®­ ®­î î c c to to¹ ¹ ®é ®é c cñ ña a m mé ét t vect vect ¬ ¬ v ví í i i h hÖ Ötrôc trôc
to to¹ ¹ ®é ®é trong trong kh kh« «ng ng gi an gi an
- Yêu cầu HS vận dụng
kiến thức giải bài tập
trong phiếu học tập 2.
Vận dụng kiến thức
giải bài tập trong phiếu
học tập 2.
C Cñ ñng ng c cè è to toµ µn n b bµ µi i
BBµµi i 1: 1: Cho Cho c c¸¸ c c vect vect ¬ ¬: : 3 2 u i j k = ÷ +
   
9 7 v i k = ÷
  
KQ: KQ:
Ph Ph­¬ ­¬ng ng ¸¸ n n ® ®ó óng ng l l µ µ C) C)
) ( 3;5;2) D a= ÷

) ( 3; 4;9) C a= ÷ ÷

(2 3 ) a u v = ÷
  
To To¹ ¹ ®é ®é c cñ ña a vect vect ¬ ¬
vvµ µ . .
l l µ µ kÕt kÕt qu qu¶ ¶ n nµ µo o sau sau ®© ®©y? y?
) ( 3;3;2) A a= ÷

) ( 3;3; 5) B a= ÷ ÷


12

- Yêu cầu HS vận dụng
kiến thức giải bài tập
trong phiếu học tập 3.
Vận dụng kiến thức
giải bài tập trong phiếu
học tập 3.
B Bµ µi i 2: 2: Cho Cho h h× ×nh nh l l Ë Ëp p ph ph­¬ ­¬ng ng ABCD.A ABCD.A ’ ’ B B’ ’ CC’ ’ D D’ ’ cã cã ®é ®é ddµ µi i c c¹ ¹ nh nh
ll µ µ a. a. Ch Chä än n m mé ét t h hÖ Ötrôc trôc to to¹ ¹ ®é ®é nh nh­ ­ h h× ×nh nh v vÏÏ . . G Gä äi i M, N M, N t t ­¬ ­¬ng ng ø øng ng
ll µ µ trung trung ® ®i i Ó Ómm c cññaa cc¸ ¸ c c ® ®o o¹¹ n th n th¼ ¼ng BD, v ng BD, vµ µ CC CC’ ’ . .
1 1 1
) ( ; ; )
2 2 2
B MN=

H­íng dÉn:
Ph­¬ng ¸ n ®óng l µ C)
A
B
C
D
A’
B’
C’
D’
x
y
z
To To¹ ¹ ®é ®é c cñ ña a vect vect ¬ ¬ l l µ µ kÕt kÕt qu qu¶ ¶ nnµµo o sau sau ®© ®©y? y? MN

) ( ; ; )
2 2 2
a a a
C MN=

) ( ; ; ) D MN a a a =

) (1;1;1) A MN=

1 1
' ( ')
2 2
MN AC AB AD AA = = + +
    
M
N


V. HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ VÀ RA BÀI TẬP VỀ NHÀ
Về nhà các em cần học để hiểu và thuộc kiến thức trong bài, sau đó vận dụng để giải các
bài tập số 1, 2, 3, 4 SGK, trang 81 và 82.


VI. PHỤ LỤC
1. Phiếu học tập:
Phiếu học tập 1: Bài 1.
Trong không gian toạ độ Oxyz, gọi I, J, K là các điểm sao cho OI i =
 
, OJ j =
 
, OK k =
 
.
Gọi M là trung điểm của đoạn IJ, G là trọng tâm tam giác IJK.
a) Xác định toạ độ của vectơ OM


b) Xác định toạ độ của vectơ OM



Phiếu học tập 2: Bài tập 1.
B Bµ µi i 1: 1: Cho Cho c c¸ ¸ c c vect vect ¬ ¬: : 3 2 u i j k = ÷ +
   
9 7 v i k = ÷
  
K Q: KQ:
Ph Ph­¬ ­¬ng ng ¸ ¸ n n ® ®ó óng ng l l µ µ C) C)
) ( 3; 5; 2) D a = ÷

) ( 3; 4; 9) C a = ÷ ÷

(2 3 ) a u v = ÷
  
To To¹ ¹ ®é ®é c cñ ña a vect vect ¬ ¬
v vµ µ . .
l l µ µ kÕt kÕt qu qu¶ ¶ n nµ µo o sau sau ®© ®©y? y?
) ( 3; 3; 2) A a = ÷

) ( 3;3; 5) B a = ÷ ÷



Phiếu học tập 3: Bài 2.
13

B Bµ µi i 2: 2: Cho Cho h h× ×nh nh l l Ë Ëp p ph ph­¬ ­¬ng ng ABCD.A ABCD.A’ ’ B B’ ’ C C’ ’ D D’ ’ cã cã ®é ®é d dµ µi i c c¹ ¹ nh nh
l l µ µ a. a. Ch Chä än n m mé ét t h hÖ Ötrôc trôc to to¹ ¹ ®é ®é nh nh­ ­ h h× ×nh nh v vÏ Ï . . G Gä äi i M, N M, N t t ­¬ ­¬ng ng ø øng ng
l l µ µ trung trung ® ®i i Ó Óm m c cñ ña a c c¸ ¸ c c ® ®o o¹ ¹ n th n th¼ ¼ng BD, v ng BD, vµ µ CC CC’ ’ . .
1 1 1
) ( ; ; )
2 2 2
B MN =

A
B
C
D
A’
B’
C’
D’
x
y
z
To To¹ ¹ ®é ®é c cñ ña a vect vect ¬ ¬ l l µ µ kÕt kÕt qu qu¶ ¶ n nµ µo o sau sau ®© ®©y? y?
MN

) ( ; ; )
2 2 2
a a a
C MN =

) ( ; ; ) D MN a a a =

) (1;1;1) A MN =

M
N



2. Bảng phụ

Trong không gian tọa độ Oxyz cho
Ta có:
Trong Trong m mặ ặt t ph phẳ ẳng ng t tọ ọa a đ độ ộ Oxy Oxy cho cho
1 1 1 2 2 2
( ; ) , ( ; ) , u x y u x y k = = e
 

1 1 1 1 2 2 2 2
( ; ; ); ( ; ; ), u x y z u x y z k = = e
 

1 2 1 2
( ; ) u v x x y y + = + +
 
1 2 1 2
( ; ) u v x x y y ÷ = ÷ ÷
 
1 1
( ; ), ku kx ky k = e


1 2 1 2
. . . u v x x y y = +
 
2 2
1 1
u x y = +

1 2 1 2
2 2 2 2
1 1 2 2
cos( , )
.
x x y y
u v
x y x y
+
=
+ +
 
0 u =
 
0 v =
 
1 2 1 2
. 0 . . 0 u v uv x x y y ± · = · + =
   
4)
5)
6)
ví i vµ
7)
1 2
1 2
x x
u v
y y
= ¦
= ·
´
=
¹
 
8)
1)
2)
3)
1 2 1 2 1 2
( ; ; ) u v x x y y z z + = + + +
 
1 2 1 2 1 2
( ; ; ) u v x x y y z z ÷ = ÷ ÷ ÷
 
1 1 1
( ; ; ), ku kx ky kz k = e


1 2 1 2 1 2
. . . . u v x x y y z z = + +
 
2 2 2
1 1 1
u x y z = + +

1 2 1 2 1 2
2 2 2 2 2 2
1 1 1 2 2 2
cos( , )
.
x x y y z z
u v
x y z x y z
+ +
=
+ + + +
 
0 u =
 
0 v =
 
1 2 1 2 1 2
. 0 . . . 0 u v uv x x y y z z ± · = · + + =
   
1)
2)
3)
4)
5)
6)
ví i vµ
7)
1 2
1 2
1 2
x x
u v y y
z z
= ¦
¦
= · =
´
¦
=
¹
 
8)
Ta có:



Một số nhận xét về thiết kế và thực hiện tiến trình bài học

Trước hết, đây là một nội dung của bài dạy gồm 5 tiết. GV đã căn cứ đối tượng HS, thiết kế
bài này gồm 01 tiết, là tiết đầu tiên trong 5 tiết với hai nội dung là phần 1 và 2 trong SGK. Qua
bài, HS cần hiểu được hệ toạ độ trong không gian, toạ độ của vectơ trong không gian và tính chất
của phép toán vectơ trong không gian thông qua biểu thức toạ độ.
GV đã xác định rõ bài học gồm 2 khái niệm mới, có thể dạy học theo con đường kiến thiết.
14

Trước hết, GV đã tiến hành KT bài cũ với hai kiến thức cơ bản mà HS đã học ở lớp trước,
đó là: Cách xây dựng hệ trục toạ độ trong mặt phẳng và cách xác định toạ độ của vectơ với hệ
toạ độ đã chọn. Từ đó gợi ý để HS tự kiến tạo nên hệ trục toạ độ trong không gian.
Sau đó GV đã giúp HS củng cố thông qua: hoạt động ngôn ngữ; nhận dạng và thể hiện khái
niệm. Qua đó, một lần nữa HS được trình bày lại cách hiểu của mình về hệ trục toạ độ trong
không gian; nhận dạng được hệ trục toạ độ và đề xuất được một hệ trục toạ độ trong không gian.
Những kiến thức này rất cần thiết cho HS ở các bài tiếp theo, nhất là khi vận dụng thế mạnh của
PP toạ độ trong không gian để giải một số bài tập hình học không gian.
Như vậy, với nội dung này GV đã khéo léo giúp HS tiếp cận tri thức mới dựa vào vùng phát
triển gần nhất của người học, đó là dựa ngay vào kiến thức cũ đã học. Sau đó hình thành kiến
thức mới và củng cố. Qua củng cố, bằng cách yêu cầu HS phát biểu cách hiểu của mình về khái
niệm mới, GV có thể nhận biết ngay được mức độ nắm kiến thức của HS ngay sau nội dung này.
Chẳng hạn: với yêu cầu trên, có thể HS trình bày thuộc lòng khái niệm như SGK, cũng có thể HS
trình bày ngắn gọn hơn nhưng vẫn đúng về kiến thức, hoặc không trả lời được,... thì GV đã có
được thông tin phản hồi ngay sau khi dạy. Tất nhiên khi đó GV phải có cách hướng dẫn các đối
tượng đó cách học bài cho thích hợp, tức là bước đầu thể hiện sự phân hoá trong dạy học và có
chú trọng hướng dẫn việc học, hướng dẫn tự học.

Với nội dung thứ hai của bài học đã được GV thiết kế và thực hiện theo cách tương tự.
Trong nội dung thứ hai này, ở phần củng cố, GV đã tổ chức cho HS hoạt động nhóm để tìm
kết quả. Qua quan sát ta thấy HS đã thực sự có kĩ năng hoạt động nhóm. Nhóm trưởng đã điều
khiển toàn nhóm mỗi người một việc phù hợp năng lực, hợp tác, tương trợ, cùng thực hiện công
việc để có kết quả chung của cả nhóm. Sau đó, việc báo cáo kết quả hoạt động nhóm cho thấy
các em thực sự tự tin vào công việc và sản phẩm của mình. Việc cho đại diện nhóm khác nhận
xét về câu trả lời của nhóm bạn đã bước đầu giúp HS ĐG, tiến tới biết tự ĐG kết quả học tập.
Nếu được rèn luyện thường xuyên sẽ giúp HS có được tư duy phê phán, một tư duy cần thiết của
người lao động trong thời đại ngày nay.
Phần củng cố toàn bài bên cạnh việc cho HS hiểu được mục tiêu bài học thì một lần nữa
GV giúp HS hoạt động ngôn ngữ, nhận dạng và thể hiện khái niệm thông qua hai bài tập TNKQ.

Với cách thiết kế bài học như vậy nhìn chung đã thể hiện được các nội dung đổi mới PPDH
môn Toán ở trường THPT.

1

Một số khái niệm cơ bản về đánh giá
I. Mục đích, mục tiêu và kết quả học tập
1. Mục đích giáo dục là những cái đích tổng thể, cuối cùng và là ý định
của nhà giáo dục. Đánh giá có nhiều mục đích khác nhau
a) Đối với học sinh
- Tuyển chọn và phân loại cho đúng năng lực, trình độ (đánh giá đầu vào).
- Xác định kết quả tiếp thu, vận dụng kiến thức, kỹ năng và thái độ cần có
theo mục tiêu đề ra.
- Thúc đẩy học sinh cố gắng khắc phục thiếu sót hoặc phát huy năng lực của
mình.
- Đánh giá sự phát triển nhân cách nói chung so với mục tiêu đào tạo và yêu
cầu của thực tiễn (đánh giá đầu ra).
b) Đối với giáo viên
- Tạo điều kiện cho người dạy nắm vững hơn tình hình học tập và rèn luyện
của học sinh.
- Cung cấp thông tin phản hồi có tác dụng giúp họ giảng dạy và giáo dục tốt
hơn.
- Kết quả đánh giá tạo cơ sở điều chỉnh, cải tiến mục tiêu, nội dung chương
trình, phương pháp, kế hoạch đào tạo nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu
quả của quá trình này.
c) Đối với nhà trường và cơ sở đào tạo
- Đánh giá việc thực hiện nội dung chương trình, kế hoạch đào tạo của các
khoa, bộ môn, giáo viên căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của nhà
trường nói chung và các bộ phận chuyên trách nói riêng.
- Đánh giá các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục của trường và cơ sở:
+ Năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, nghiệp vụ quản lý của
đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục ở cơ sở,…
+ Cơ sở vật chất kỹ thuật, phương tiện dạy học,…
- Đánh giá việc thực hiện nội quy, quy chế, chế độ, chính sách.
d) Đối với các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục
- Đánh giá về dư luận xã hội, sự phản ánh của cơ sở cử người đi học, về cách
thức tuyển sinh, về kết quả của toàn bộ hệ thống đào tạo, nhằm giúp cơ quan
quản lý giáo dục thấy được thực trạng, nhu cầu và định hướng sửa đổi mục tiêu,
nội dung chương trình, phương pháp đào tạo,…
- Đánh giá công tác tổ chức, quản lý đào tạo.
2. Mục tiêu giáo dục là những cái đích ở các giai đoạn riêng biệt mà
người học phải đạt được trên con đường tiếp cận dần đến mục đích tổng thể.
Một chương trình giáo dục thường qui định một hệ thống các mục tiêu
nhằm cụ thể hoá các mục đích giáo dục tổng thể. Mục tiêu là những gì HS được
kì vọng là nên học hỏi, có thể biết và có thể làm được, coi như là kết quả của
quá trình học tập. Trong trường hợp này người ta gọi là mục tiêu học tập (hay
Kết quả mong đợi (Outcomes), hay Chuẩn kiến thức kĩ năng).
3. Kết quả học tập (result), hay thành tích học tập (achievement) hoặc
thành quả học tập là một thuật ngữ chưa được thống nhất về cách gọi nhưng
được hiểu theo nghĩa giống nhau. Đó là những điều xác định cụ thể cái mà HS
2

biết, hiểu và có thể làm, coi như là kết quả nỗ lực cá nhân trong một khoảng thời
gian nhất định và được hỗ trợ từ bên ngoài (chương trình, sách giáo khoa, tài liệu
học tập, kích thích và hướng dẫn của GV, hỗ trợ của phương tiện dạy học,…).
Ngoài ra, UNESCO còn nhấn mạnh đặc điểm “có thể chứng minh sau khi hoàn
thành quá trình học tập”.
Do vậy, kết quả học tập là mức độ thành công trong học tập của HS, được
xem xét trong mối quan hệ với mục tiêu đã xác định, chuẩn tối thiểu cần đạt và
công sức, thời gian bỏ ra. Hay nói cách khác, kết quả học tập là mức thực hiện
các tiêu chí và các chuẩn mực theo mục tiêu học tập đã xác định.
Ba thuật ngữ mục đích, mục tiêu học tập và kết quả học tập nhiều khi
được dùng đồng nghĩa. Tuy nhiên trong một số tình huống cụ thể, cần cân nhắc
cẩn thận: mục đích thường liên quan nhiều hơn đến giảng dạy, thể hiện qua mục
đích khóa học và ý định của giáo viên; mục tiêu là những kết quả được kì vọng
ở người học sau khi kết thúc khoá học; còn kết quả học tập là những thành công
mà người học sẽ thể hiện sự hiểu biết và có thể làm được, như là kết quả của
kinh nghiệm học tập.
II. Đánh giá kết quả học tập
- Quan niệm:
Đánh giá kết quả học tập thực chất là một quá trình thu thập, phân tích và
xử lí các thông tin về kiến thức, kĩ năng, thái độ của HS; trên cơ sở đó xem xét
mức độ đạt được của hoạt động học của HS so với mục tiêu đề ra đối với từng
môn học, từng lớp học, từng cấp học; nhằm đề xuất các giải pháp để đạt được
mục tiêu của môn học .

- Chức năng của đánh giá kết quả học tập:
+ Chức năng xác nhận: Đánh giá kết quả học tập của HS là xác nhận
thành tích học tập của HS so với HS khác hoặc làm sáng tỏ mức độ đạt được và
chưa đạt được của HS về kiến thức, kĩ năng và thái độ so với mục tiêu dạy học
đã được xác định.
+ Chức năng điều chỉnh: Trên cơ sở đánh giá kết quả học tập, GV có thể
phát hiện những mặt tốt, mặt chưa tốt, những khó khăn, vướng mắc của HS và
tìm ra nguyên nhân của những sai sót trong quá trình dạy học để từ đó tìm ra
biện pháp điều chỉnh quá trình học tập của HS, đồng thời bổ sung, tự hoàn thiện
hoạt động dạy học của mình. Đối với HS, việc công khai hoá kết quả học tập
giúp HS nhận ra những thành tích và thiếu sót của mình để rút ra bài học cho
chính bản thân. Như vậy, kết quả đánh giá là căn cứ để quyết định giải pháp cải
thiện thực trạng, nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học và giáo dục thông qua
việc điều chỉnh phương pháp dạy học của GV và hướng dẫn HS biết tự đánh giá
để điều chỉnh phương pháp học tập.
Thông qua chức năng này, đánh giá kết quả học tập sẽ là điều kiện cần thiết
để:
+ Giúp GV nắm được tình hình học tập, mức độ phân hoá về trình độ học
lực của HS trong lớp, từ đó có biện pháp giúp đỡ HS yếu kém và bồi dưỡng HS
giỏi; giúp GV điều chỉnh và hoàn thiện phương pháp dạy học.
3

+ Giúp HS biết được khả năng học tập của mình so với yêu cầu của chương
trình, xác định nguyên nhân thành công cũng như chưa thành công, từ đó điều
chỉnh phương pháp học tập, phát triển kĩ năng tự đánh giá.
+ Giúp cán bộ quản lí giáo dục đề ra phương pháp quản lí phù hợp để nâng
cao chất lượng giáo dục.
+ Giúp cha mẹ HS và cộng đồng biết được kết quả giáo dục của từng HS,
từng lớp và của cả cơ sở giáo dục.


Một số khái niệm về đánh giá trong giáo dục
1. Đánh giá trong giáo dục là quá trình thu thập và lý giải kịp thời, có hệ thống
thông tin về hiện trạng, khả năng hay nguyên nhân của chất lượng và hiệu quả
giáo dục căn cứ vào mục tiêu dạy học, mục tiêu đào tạo làm cơ sở cho những
chủ trương, biện pháp và hành động giáo dục tiếp theo.
2. Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập và xử lý thông tin về trình độ,
khả năng thực hiện mục tiêu học tập của học sinh, về tác động và nguyên nhân
của tình hình đó nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm của giáo viên và
nhà trường, cho bản thân học sinh để họ học tập ngày một tiến bộ hơn.
3. Trắc nghiệm theo nghĩa rộng là một hoạt động được thực hiện để đo lường
năng lực của các đối tượng nào đó nhằm những mục đích xác định.
Trong giáo dục, trắc nghiệm được tiến hành thường xuyên ở các kì thi,
kiểm tra để đánh giá kết quả học tập, đối với một phần của môn học, toàn bộ
môn học, đối với cả một cấp học, hoặc để tuyển chọn một số người có năng lực
nhất vào một khoá học.
Người ta có thể phân chia các phương pháp trắc nghiệm ra làm ba loại:
Quan sát, Vấn đáp, và Viết.
+ Loại Quan sát: Giúp xác định những thái độ, những phản ứng vô
thức, những kỹ năng thực hành và một số kỹ năng về nhận thức, chẳng hạn cách
giải quyết vấn đề trong một tình huống đang được nghiên cứu.
+ Loại Vấn đáp: Có tác dụng tốt khi nêu lên các câu hỏi phát sinh trong
một tình huống cần kiểm tra. Trắc nghiệm vấn đáp thường được dùng khi tương
tác giữa người chấm và người học là quan trọng, chẳng hạn cần xác định thái độ
phản ứng khi phỏng vấn,…
+ Loại Viết: Thường được sử dụng nhiều nhất vì nó có những ưu điểm
sau:
 Cho phép kiểm tra cùng lúc nhiều học sinh.
 Cho phép học sinh cân nhắc nhiều hơn khi trả lời.
 Đánh giá được một vài loại tư duy ở mức độ cao.
 Cung cấp các bản ghi rõ ràng các câu trả lời của học sinh để dùng
khi chấm.
 Dễ quản lý hơn vì bản thân người chấm không tham gia vào bối
cảnh kiểm tra.
Trắc nghiệm viết thường được chia thành hai nhóm: Trắc nghiệm tự luận
(Essay) và trắc nghiệm khách quan (Objective test).

4

Một trong những hướng đổi mới đánh giá kết quả học tập ở Việt Nam
hiện nay là kết hợp trắc nghiệm tự luận với trắc nghiệm khách quan. Về công
dụng và cách soạn thảo các câu hỏi tự luận giáo viên đều biết rõ nên ở đây chỉ
giới thiệu về trắc nghiệm khách quan.

4. Trắc nghiệm khách quan
4.1. Khái niệm:
Trắc nghiệm khách quan là phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học
tập của học sinh bằng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan.
Gọi là khách quan vì cách cho điểm (đánh giá) hoàn toàn không phụ
thuộc vào người chấm.
4.2. Các loại câu hỏi trắc nghiệm khách quan
a. Câu đúng sai
Trước một câu dẫn xác định (thông thường không phải là câu hỏi) học
sinh chọn một trong hai cách trả lời (Đ) hay (S).
Ví dụ: HV tự soạn theo bộ môn của mình
Khi soạn câu hỏi trắc nghiệm khách quan loại này cần lưu ý:
+ Chọn câu dẫn nào mà học sinh trung bình khó nhận ra ngay là đúng hay
sai.
+ Không nên trích nguyên văn những câu trong sách giáo khoa.
+ Cần đảm bảo tính (Đ) hay (S) của câu là chắc chắn.
+ Mỗi câu trắc nghiệm khách quan chỉ nên diễn tả một ý độc nhất, tránh
bao gồm nhiều chi tiết.
+ Trách dùng những cụm từ như: “tất cả”, “không bao giờ”, “không một
ai”, “thường”, “đôi khi”…Những cụm từ này có thể giúp học sinh dễ dàng nhận
ra câu đúng hay sai.
+ Trong một bài trắc nghiệm không nên bố trí số câu đúng bằng số câu
sai, không nên sắp đặt các câu đúng theo một trật tự có chu kỳ.
b. Câu nhiều lựa chọn
Ví dụ: HV tự soạn theo bộ môn của mình
Câu hỏi nhiều lựa chọn gồm hai phần:
+ Phần thứ nhất (gọi là phần dẫn) là một câu hỏi hay một câu chưa hoàn
tất nêu mục đích đòi hỏi người làm lựa chọn câu trả lời.
+ Phần thứ hai (gọi là phần lựa chọn hay các phương án lựa chọn, thường là
từ 4 – 5 phương án) gồm một lựa chọn đúng (gọi là đáp án) và các lựa chọn sai (gọi
là câu nhiễu, câu bẫy).
Loại câu hỏi này rất thông dụng, có khả năng áp dụng rộng rãi và phân
loại học sinh nhiều nhất. Tuy nhiên loại này tương đối khó soạn vì mỗi câu hỏi
phải kèm theo một số câu trả lời, tất cả đều hấp dẫn nhưng chỉ có một đáp án.
Khi soạn loại câu hỏi TNKQ này cần tránh:
+ Câu bỏ lửng không đặt ra vấn đề hay một câu hỏi rõ rệt làm cơ sở cho
sự lựa chọn.
+ Những câu nhiễu đưa ra không phải tùy tiện. Giáo viên phải dự đoán
các hướng sai lầm của học sinh có thể mắc phải khi giải bài toán đó để đưa ra
những lựa chọn nhiễu.
5

+ Câu TNKQ có hai lựa chọn đúng (hoặc không có lựa chọn nào đúng).
+ Phần gốc quá rườm rà, gồm nhiều chi tiết không cần thiết.
+ Khi soạn thảo những câu hỏi nhiều lựa chọn, tránh vô tình tiết lộ câu trả
lời qua lối hành văn, dùng từ, cách sắp đặt,…
c. Câu ghép đôi
Câu hỏi dạng này thường gồm hai cột thông tin, mỗi cột có nhiều dòng.
Học sinh phải chọn ra những kết hợp hợp lí giữa một dòng của cột này với một
hay những dòng thích hợp của cột bên kia.
Dạng này thích hợp cho việc kiểm tra lí thuyết.
Ví dụ: HV tự soạn theo bộ môn của mình
Khi biên soạn loại câu hỏi này cần lưu ý:
+ Dãy cột thông tin đưa ra không nên quá dài, nên thuộc cùng một loại, có
liên quan với nhau. Học sinh có thể nhầm lẫn.
+ Cột câu hỏi và cột câu trả lời không nên bằng nhau, nên có những câu
trả lời dư ra để tăng sự cân nhắc khi lựa chọn.
+ Thứ tự câu trả lời không nên ăn khớp với thứ tự các câu hỏi để gây thêm
khó khăn cho sự lựa chọn.
d. Câu điền khuyết
Những câu hỏi dạng này có chứa những chỗ trống để học sinh điền những
cụm từ thích hợp vào những chỗ đó. Những cụm từ này hoặc do học sinh tự nghĩ
ra hay nhớ ra, hoặc được cho sẵn trong những phương án có nhiều lựa chọn.
Ví dụ: HV tự soạn theo bộ môn của mình
Khi soạn câu hỏi dạng này cần lưu ý:
+ Câu hỏi phải ngắn gọn để chỉ trả lời bằng một số, một từ hay một câu
ngắn; tránh lập câu quá dài, ý tứ rườm rà.
+ Tránh lập câu hỏi mà đáp án có thể trả lời bằng nhiều cách.
+ Câu hỏi phải rõ ràng, chính xác, không bàn cãi được.
Như vậy, với các loại câu hỏi TNKQ, giáo viên phải hiểu rõ đặc điểm,
công dụng của mỗi loại để lựa chọn loại nào thích hợp với mục tiêu khảo sát
hoặc mục tiêu dạy học. Các loại câu hỏi trắc nghiệm khách quan trên đây đều
được sử dụng có hiệu quả trong giờ lên lớp. Tuy nhiên hiện nay, trong các đề bài
kiểm tra 1 tiết, học kì, cuối năm... (trong đánh giá tổng kết) người ta thường
dùng các câu hỏi nhiều lựa chọn, vì:
+ Khả năng phân biệt học sinh cao.
+ Đánh giá được kiến thức của học sinh trên một diện rộng; hạn chế được
khả năng học tủ, học lệch, học vẹt của học sinh.
+ Chấm điểm khách quan, nhanh chóng, chính xác, có thể sử dụng công
nghệ thông tin để chấm.
4.3. Ưu nhược điểm của các loại trắc nghiệm khách quan
a. Ưu điểm
Việc sử dụng phương pháp TNKQ trong kiểm tra, đánh giá rất phổ biến
trên thế giới và đang dần dần được áp dụng ở Việt Nam do nó có các ưu điểm
nổi bật như sau:
6

+ Trắc nghiệm bao gồm một chuỗi những thao tác đơn giản xác định,
do đó sử dụng trắc nghiệm sẽ tiết kiệm được thời gian thi và kinh phí chấm
điểm.
+ Việc đánh giá kết quả bằng trắc nghiệm đơn giản, xác định (có thể dùng
máy vi tính để chấm) nên kết quả của bài trắc nghiệm mang tính khách quan,
không phụ thuộc vào người chấm.
+ Cho phép trong một thời gian ngắn có thể kiểm tra được nhiều kiến
thức, kĩ năng, do đó có thể trải ra trên một nội dung rất rộng, góp phần chống
học tủ, học lệch.
+ Ta có thể đưa các câu hỏi để tạo đề kiểm tra TNKQ bằng máy vi tính.
Hơn nữa có thể tổ chức cho học sinh độc lập làm bài, tự kiểm tra kết quả, biết
điểm số bài làm của mình ngay trên máy. Nhờ vậy giáo viên có thể tiết kiệm
được thời gian làm đề, tổ chức thi và chấm điểm; đồng thời góp phần tăng cường
khả năng tự học của học sinh.
+ Kiểm tra, đánh giá bằng trắc nghiệm cho phép lượng hóa được hiệu quả
giảng dạy. Thông qua các bài trắc nghiệm, giáo viên có thể đánh giá được kết
quả học tập một cách tương đối chính xác. Từ đó có thể điều chỉnh hoạt động
dạy và hoạt động học để đạt kết quả cao nhất.
+ Trắc nghiệm gây hứng thú và tính tích cực học tập của học sinh. Khi
làm bài trắc nghiệm, học sinh phải có thao tác tư duy nhanh, chính xác, hạn chế
việc quay cóp, sử dụng tài liệu, trao đổi bài. Học sinh phải suy nghĩ cao độ, tập
trung tối đa để làm bài cho kịp thời gian cho phép.
b. Nhược điểm
Mặt khác việc kiểm tra, đánh giá bằng trắc nghiệm cũng có những nhược
điểm nhất định:
+ Khó đánh giá được bề sâu của kiến thức.
+ Khó đánh giá quá trình suy nghĩ dẫn tới kết quả làm bài trắc nghiệm, do
đó khó khăn trong việc kiểm tra năng lực tư duy (đặc biệt là tư duy sáng tạo) và
phát hiện, sửa chữa sai lầm cho học sinh.
+ Có yếu tố may rủi, ngẫu nhiên trong kết quả làm bài trắc nghiệm.
+ Trắc nghiệm gồm chủ yếu là những câu hỏi với những câu trả lời có
sẵn, do đó khó kiểm tra được năng lực sử dụng ngôn ngữ, kí hiệu toán học.
Ngày nay với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kĩ thuật, đặc biệt là
sự phát triển mạnh mẽ của máy tính và các phần mềm dạy học, trắc nghiệm sẽ
được giáo viên và học sinh sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên trắc nghiệm vẫn có
những hạn chế. Vì vậy cần căn cứ vào mục tiêu, yêu cầu kiểm tra đánh giá,
vào đặc điểm của từng nội dung dạy học, vào hoàn cảnh điều kiện cụ thể để
quyết định trường hợp nào nên sử dụng trắc nghiệm, trường hợp nào không và
trường hợp nào nên phối hợp trắc nghiệm với những phương pháp đánh giá
khác.
4.4. Khi nào nên sử dụng trắc nghiệm khách quan hay tự luận
Theo ý kiến của các chuyên gia về trắc nghiệm, ta nên sử dụng luận đề
(Tự luận) để khảo sát thành quả học tập trong những trường hợp dưới đây:
- Khi nhóm học sinh được khảo sát không quá đông và đề khảo sát chỉ
được sử dụng một lần, không dùng lại nữa;
7

- Khi giáo viên cố gắng tìm mọi cách có thể được để khuyến khích sự
phát triển kĩ năng diễn tả bằng văn viết;
- Khi giáo viên tin tưởng về khả năng phê phán và chấm bài của mình
một cách vô tư và chính xác hơn là vào khả năng soạn thảo những câu trắc
nghiệm thật tốt;
- Khi không có nhiều thời gian soạn thảo bài khảo sát nhưng lại có
nhiều thời gian để chấm bài.
Ngược lại, ta nên sử dụng trắc nghiệm khách quan trong những trường
hợp sau:
- Khi giáo viên cần khảo sát thành quả học tập của một số đông học
sinh, hay muốn rằng bài khảo sát ấy có thể được sử dụng lại vào một lúc
khác;
- Khi giáo viên muốn có những điểm số đáng tin cậy, không phụ thuộc
vào chủ quan người chấm bài;
- Khi giáo viên có nhiều câu hỏi trắc nghiệm tốt đã được dự trữ sẵn để
có thể lựa chọn và soạn lại một bài trắc nghiệm mới, và muốn chấm nhanh để
sớm công bố kết quả;
- Khi giáo viên muốn ngăn ngừa nạn học tủ, học vẹt.



























8

MỘT SỐ GỢI Ý BAN ĐẦU
GIÚP ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG KĨ THUẬT BIÊN SOẠN
CÂU HỎI TNKQ



1. Với câu hỏi dạng nhiều lựa chọn

1. Câu hỏi có thể hiện đúng lĩnh vực nội dung, cấp độ nhận thức đề xuất
trong Chuẩn KT-KN hay không?
2. Câu hỏi có phù hợp với điểm số hay không?
3. Câu dẫn có đặt ra câu hỏi trực tiếp hay một vấn đề cụ thể hay không?
4. Ngôn ngữ trình bày câu hỏi có tránh được việc sao nguyên bản SGK
không?
5. Từ ngữ và cấu trúc có rõ ràng và dễ hiểu với đối tượng học sinh không?
7. Mỗi phương án nhiễu có được xây dựng dựa trên các lỗi thông thường
của học sinh không? Có là mồi nhử tốt không?
8. Đáp án của câu hỏi này có độc lập với đáp án của các câu hỏi khác
không?
9. Tất cả các phương án có đồng nhất và phù hợp với nội dung của câu dẫn
không?
10. Có hạn chế tối đa được việc đưa ra phương án “Tất cả các đáp án trên
đều đúng” hay “không có phương án nào đúng” hay “một phương án
khác” không?
11. Có phải mỗi câu hỏi chỉ có một đáp án đúng không?

















9

2. Với câu hỏi dạng ghép đôi
1. Câu hỏi có thể hiện lĩnh vực nội dung, cấp độ nhận thức nêu trong Chuẩn
KT-KN hay không?
2. Câu hỏi có phù hợp với điểm số hay không?
3. Trong câu hỏi, các câu trả lời có thuộc cùng một loại sự kiện hay không?
4. Có nêu rõ cơ sở để ghép đôi một cách chính xác không?
5. Những câu trả lời có hợp lý đối với các câu hỏi không?
6. Câu ở phần ghép có ít hơn câu ở phần dẫn không?
7. Có tránh “ghép đôi hoàn hảo” không?
8. Nếu có thể, các yếu tố trong phần trả lời có được sắp xếp theo thứ tự có nghĩa
không (logic, số thứ tự, bảng chữ cái…)
9. Có quá nhiều ý cần ghép đôi trong một câu không?
















3. Với câu ở dạng trả lời ngắn, điền khuyết
1. Câu hỏi có thể hiện nội dung, cấp độ nhận thức nêu trong Chuẩn KT-KN
hay không?
2. Câu hỏi có phù hợp với điểm số hay không?
3. Câu trả lời có duy nhất không?
4. Có chỗ trống để học sinh điền câu trả lời không?
5. Có tránh được việc sao y nguyên SGK khi điền vào câu trả lời không?
6. Khoảng trống để điền câu trả lời của câu hỏi này có cùng độ dài với khoảng
trống của các câu hỏi khác không?
7. Khoảng trống để điền câu trả lời của câu hỏi này có cùng độ dài với từ, cụm
từ,... đã cho để điền vào không?
8. Câu hỏi có chỉ rõ mức độ chi tiết, cụ thể, chính xác của câu trả lời không?
9. Câu hỏi có tránh việc đưa ra các đầu mối để tìm ra câu trả lời không?

Ngoài ra muốn chính xác cần sử dụng phần mềm, chẳng hạn SPSS và
ConQuest, để phân tích câu hỏi TNKQ, từ đó có được đề KT tốt.
1

Thùc t r ¹ ng ®¸ nh gi ¸ k Õt qu¶ hä c t Ëp c ña hä c si nh
ë tr­êng phæ th«ng
1. t hùc t r ¹ ng
VÊn ®Ò ®æi míi ®¸nh gi¸ ®· ®­îc ®Æt ra ®èi víi tÊt c¶ c¸c cÊp häc trong hÖ
thèng gi¸o dôc phæ th«ng. §Æc biÖt, khi chóng ta tiÕn hµnh ®æi míi ch­¬ng tr×nh vµ
s¸ ch gi ¸ o khoa th× vÊn ®Ò ®æi míi ®¸nh gi¸ ®· trë thµnh mét yªu cÇu cÊp thiÕt
Tõ nh÷ng n¨m cuèi cña thËp kØ 90, ho¹t ®éng ®æi míi ®¸nh gi¸ nãi chung vµ
®¸ nh gi ¸ kÕt qu¶ häc tËp cña häc si nh ë Vi Öt Nam b¾t ®Çu ®­îc chó ý. C¸c Trung
t©m ®¸nh gi¸ ®ù¬c thµnh lËp ë mét sè
tr­êng §¹i häc vµ ViÖn nghiªn cøu, mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ ®¸nh gi¸ ®·
tËp trung nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò lÝ luËn chung vÒ ®¸nh gi¸, mét sè ph­¬ng ph¸p
vµ kÜ thuËt ®¸nh gi¸, c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu ®· b­íc ®Çu ®­îc ¸p dông trong viÖc
®æi mí i ®¸ nh gi¸ ë nhµ tr­êng phæth«ng trong tÊt c¶ c¸ c cÊp häc. Ho¹ t ®éng ®æi
míi ®¸nh gi¸ còng ®­îc ®Æt ra nh­ mét trong c¸ c néi dung quan träng trong vi Öc
thùc hi Ön c¸ c ®Ò¸ n, dù ¸ n . C¸ c kÕt qu¶ nghi ª n cøu cho thÊy:
- Nh×n chung c¸c cÊp qu¶n lÝ chñ ®¹o vµ ®éi ngò gi ¸ o vi ª n ®Òu nhËn thøc
®­îc môc ®Ých c¬ b¶n cña ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp lµ x¸c ®Þnh ®­îc møc ®é ®¹t vµ
ch­a ®¹t vÒ kiÕn thøc, kÜ n¨ng, th¸i ®é cña häc sinh so víi môc tiªu ®Ò ra ®Ó tõ ®ã
®iÒu chØnh qu¸ tr×nh d¹y häc . §¸nh gi¸ lµ mét thµnh tè quan träng cña qu¸ tr×nh
d¹y häc vµ cã ¶nh h­ëng lín tíi kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh nµy.
- §¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp trong nhµ tr­êng phæ th«ng ë n­íc ta b­í c ®Çu cã
mét sè ®æi míi nh­ viÖc ®a d¹ng ho¸ c¸c lo¹i h×nh c©u hái, më réng ph¹m vi hái,
t¨ng c­êng c¸c c©u hái yª u cÇu häc si nh tæng hî p, vËn dông, l i ª n hÖ...
Song nh×n chung néi dung ®¸ nh gi ¸ cßn h¹ n hÑp, cßn thi ª n vÒki nh nghi Öm,
viÖc ®¸nh gi¸ cßn phiÕn diÖn, ch­a h­íng tíi ®¸nh gi¸ ®­îc c¸c n¨ng lùc, phÈm
chÊt cña ng­êi häc.
- Ph­¬ng ph¸p, kÜ thuËt ®¸nh gi¸ cßn nghÌo nµn, ch­a ®¶m b¶o tèt ®­îc c¸c
kÜthuËt cÇn thi Õt.
- HÖ thèng ®¸nh gi¸ hiÖn hµnh ë n­íc ta tá ra cã phÇn l¹c hËu, ®Æc biÖt lµ
trong t×nh h×nh ®æi mí i gi ¸ o dôc nh»m ®¸ p øng sù nghi Öp c«ng nghi Öp ho¸ - hi Ön
®¹i ho¸ ®Êt n­íc. MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng ®Ó®æi mí i ®¸ nh gi ¸ trong thêi gi an
qua (nhÊt lµ tõ khi thùc hiÖn ch­¬ng tr×nh - s¸ch gi¸o khoa míi ë tiÓu häc vµ
THCS) nh­ng néi dung vµ ho¹t ®éng cô thÓ ®· ®­îc triÓn khai ®Æc biÖt lµ c¸ch lµm
(ph­¬ng thøc vÉn mang tÝnh gi¶i ph¸p t×nh thÕ nh»m ®¸ p øng nh÷ng nhu cÇu tøc
thêi, tr­íc m¾t. Nh×n chung, ho¹t ®éng ®¸nh gi¸ chÊt l­îng gi¸o dôc hiÖn nay cßn
thi ª n nhi Òu vÒki nh nghi Öm, thãi quen.
- Trong lÜnh vùc nghiªn cøu khoa häc ®· cã mét sè ®Ò tµi nghiªn cøu vÒ ®¸nh gi¸
chÊt l­îng gi¸o dôc ®Æc biÖt lµ tõ nh÷ng n¨m 1996 – 1997 ®Õn nay, tuy nhi ª n
nh÷ng ®Ò tµi nµy vÉn chñ yÕu lµ ®i vµo tõng lÜnh vùc, tõng vÊn ®Ò riªng lÎ cña mçi
cÊp häc cô thÓ (tiÓu häc, THCS, THPT) mµ ch­a cã sù nghiªn cøu mét c¸ch t­¬ng
2

®èi ®Çy ®ñ, hÖthèng ë cÊp ®é kh¸ i qu¸ t c¶ vÒmÆt l ý l uËn l Én ho¹ t ®éng thùc ti Ôn
cña gi ¸ o dôc phæth«ng
Tãm l¹i: Thùc tÕ gi¸o dôc phæ th«ng nh÷ng n¨m qua cho thÊy, mÆc dï ch­¬ng
tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng ®· cã nh÷ng ®æi míi theo h­íng tÝch cùc ho¸ ho¹t ®éng
cña ng­êi häc, h­íng ®Õn viÖc ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn n¨ng lùc cña mçi c¸ nh©n,
nh­ng vÊn ®Ò ®¸nh gi¸ vÉn cßn nhiÒu ®iÓm bÊt cËp (tõ môc ®Ých, ph­¬ng ph¸p, quy
tr×nh vµ mét sè kÜ thuËt cô thÓ). C¸ch ®¸nh gi¸ vÉn ch­a ®¶m b¶o ®­î c tÝnh chÝnh
x¸c, kh¸ch quan, ch­a vËn dông linh ho¹t c¸c h×nh thøc kiÓm tra, ch­a coi träng
®¸nh gi¸, gióp ®ì häc sinh häc tËp th«ng qua kiÓm tra, ®¸nh gi¸ mµ chñ yÕu tËp
trung vµo viÖc cho ®iÓm bµi kiÓm tra, néi dung ®¸nh gi¸ vÉn cßn nÆng vÒ yªu cÇu
häc sinh häc thuéc lßng, nhí m¸y mãc, Ýt yªu cÇu ë c¸c møc ®é cao nh­ vËn dông
kiÕn thøc, rÌn luyÖn kÜ n¨ng vµ gi¸o dôc t×nh c¶m, th¸i ®é, c¸n bé qu¶n lÝ vµ gi¸o
viªn ch­a ®­îc trang bÞ mét c¸ch ®Çy ®ñ vÒ c¸c ph­¬ng ph¸p vµ kÜ thuËt ®¸nh gi¸.
§ æi mí i gi ¸ o dôc ®ßi hái ph¶i cã sù ®æi mí i ®ång bé tõ môc ti ª u, néi dung,
ph­¬ng ph¸p, ph­¬ng tiÖn, ®¸nh gi¸...§¸nh gi¸ kh«ng thÓ lµ mét ho¹t ®éng n»m
ngoµi qu¸ tr×nh nµy. §¸nh gi¸ cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi c¸ch d¹y cña thaú, c¸ch
häc cña trß nª n rÊt cÇn cã nh÷ng nghi ª n cøu cô thÓtõ l Ýl uËn ®Õn thùc tr¹ ng ®¸ nh
gi ¸ hi Ön nay, tõ ®ã cã thÓ®­a ra ®­îc nh÷ng kiÕn nghÞ, ®Ò xuÊt vµ nh÷ng gi¶i ph¸p
mang tÝnh kh¶ thi nh»m ph¸t huy vai trß vµ hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng ®¸nh gi¸ trong
qu¸ tr×nh d¹y häc ë nhµ tr­êng phæ th«ng ViÖt Nam

2. NGUYÊN NHÂN
T×m hi Óu thùc tr¹ ng ®æi mí i ®¸ nh gi ¸ kÕt qu¶ häc tËp cña häc si nh phæ
th«ng nãi chung vµ HS THCS vïng khã kh¨n nhÊt nãi riªng, cã thÓ thÊy mét
sè nguyªn nh©n c¶n trë viÖc ®æi míi nh­ sau:
- Do ch­¬ng tr×nh vµ s¸ch gi¸o khoa phæ th«ng ®­îc x©y dùng chñ yÕu
theo néi dung häc tËp, cßn thi ª n vÒcung cÊp ki Õn thøc mét c¸ ch khoa häc,
hÖ thèng, toµn diÖn mµ ch­a chó ý nhiÒu ®Õn viÖc ph¸t triÓn c¸c kÜ n¨ng còng
nh­ c¸c n¨ng lùc ë ng­êi häc
- Gi¸o viªn ch­a ®­îc trang bÞ mét c¸ch hÖ thèng bµi b¶n vÒ vÊn ®Ò
®æi mí i ®¸ nh gi ¸ nª n cßn l óng tóng, ®a sè gi ¸ o vi ª n hi Óu vÊn ®Ò®æi mí i
®¸nh gi¸ chØ lµ t¨ng c­êng sö dông c¸c c©u hái tr¾c nghiÖm kh¸ch quan hoÆc
kÕt hî p ví i c©u hái tù l uËn...)
- Ph­¬ng tiÖn thiÕt bÞ d¹y häc ë nhiÒu tr­êng cßn nghÌo nµn, kh«ng
thuËn l î i cho vi Öc thùc hi Ön ®æi mí i ®¸ nh gi ¸ kÕt qu¶ häc tËp cña häc si nh
- § êi sèng cña nhi Òu gi ¸ o vi ª n cßn khã kh¨ n, trong khi sè ti Õt d¹ y
trong tuÇn cña cßn cao nªn gi¸o viªn Ýt cã thêi gian ®Çu t­ tho¶ ®¸ng cho
vi Öc ®æi mí i ®¸ nh gi ¸ kÕt qu¶ häc tËp cña häc si nh
- §éng c¬ th¸i ®é häc tËp cña nhiÒu Hs ch­a thËt tèt, HS vÉn quen ví i
lèi häc thô ®éng, ch­a s½n sµng tham gia mét c¸ch tÝch cùc, chñ ®éng vµo
3

ho¹ t ®éng ®æi mí i ®¸ nh gi ¸ kÕt qu¶ häc tËp cña gi ¸ o vi ª n, t©m l Ýhäc ®èi phã
víi thi cö ®ang lµ t©m lÝ kh¸ phæ biÕn cña häc sinh
- Vi Öc ki Óm tra, ®¸ nh gi ¸ ®Æc bi Öt lµ viÖc ra ®Ò trong c¸c k× thi hiÖn
nay ch­a khuyÕn khÝch cho ®æi míi ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp
- C¸c c¬ quan nghiªn cøu ch­a ®Çu t­ nhiÒu vµo viÖc båi d­ìng gi¸o
viªn vµ c¸c c¸n bé qu¶n lÝ vÒ ®æi míi ®¸nh gi¸ ( ch­a cã nhiÒu c«ng tr×nh
nghi ª n cøu võa®¶m b¶o c¬ së lÝ luËn võa gi¶i quyÕt ®­îc viÖc chØ dÉn cho
gi ¸ o vi ª n c¸ ch thøc ®æi mí i ®¸ nh gi ¸ kÕt qu¶ häc tËp cña HS
- C¸c tr­êng s­ ph¹m ch­a cã sù ®Çu t­ nhiÒu vÒ ®æi míi ®¸nh gi¸
trong ®µo t¹o sinh viªn
- HÖthèng qu¶n l Ý, chØ®¹ o, thanh tra chuyª n m«n ë nhi Òu n¬i cßn
m¸y mãc, ch­a t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c ho¹t ®éng s­ ph¹m s¸ng t¹o trong
®¸ nh gi ¸ cña gi ¸ o vi ª n























4

§Þnh h­íng vµ yªu cÇu chung vÒ ®æi míi ®¸nh gi¸
Trong ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng
§¸nh gi¸ lµ mét kh©u quan träng cña qu¸ tr×nh gi ¸ o dôc, võa cã vai trß ki Óm
chøng kÕt qu¶ cña môc tiªu, néi dung vµ ph­¬ng ph¸p d¹y häc, võa gãp phÇn ®iÒu
chØnh kÕ ho¹ch gi¸o dôc tiÕp theo ®­îc tiÕn hµnh phï hîp vµ cã hiÖu qu¶. Ho¹t
®éng ®¸nh gi¸ nÕu ®­îc tiÕn hµnh mét c¸ch ®ång bé, khoa häc, víi c¸c ph­¬ng
ph¸p vµ kÜ thuËt phï hîp sÏ cã t¸c ®éng rÊt tÝch cùc ®Õn qu¸ tr×nh gi¸o dôc.
- Trong ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng (ban hµnh theo Q§ sè 16, ngµy 5-
5-2006/ BGD & §T). Cô thÓ lµ:
a. Đánh giá kết quả giáo dục của học sinh ở các môn học và hoạt động giáo
dục trong mỗi lớp và cuối cấp học nhằm xác định mức độ đạt được mục tiêu giáo
dục phổ thông, làm căn cứ để điều chỉnh quá trình giáo dục, góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện, ®éng viªn, khuyÕn khÝch häc sinh ch¨m häc vµ tù
ti n trong häc tËp
b. Đánh giá kết quả giáo dục các môn học, hoạt động giáo dục trong mỗi lớp
học và cuối cấp cần phải:
- B¶o ®¶m tính khách quan, toàn diện, khoa học và trung thực
- Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu về thái độ của từng môn học
và hoạt động giáo dục ở từng lớp, cấp học
- Phối hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì, giữa đánh giá
của giáo viên và tự đánh giá của học sinh, giữa đánh giá của nhà trường và đánh
giá của gia đình, cộng đồng;
- Kết hợp giữa hình thức trắc nghiệm khách quan, tự luận và các hình thức
đánh giá khác
c. Sử dụng công cụ đánh giá thích hợp.
Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định việc đánh giá bằng điểm kết hợp với nhận
xét của giáo viên hoặc chỉ đánh giá bằng nhận xét của giáo viên cho từng môn học
và hoạt động giáo dục. Sau mỗi lớp và sau cấp học có đánh giá, xếp loại kết quả
giáo dục của học sinh.
- Trong th«ng b¸ o Sè287/TB-BG§T, cô thÓ lµ:
+ § æi mí i ®¸ nh gi ¸ ph¶i g¾n ví i vi Öc thùc hi Ön cuéc vËn ®éng “ N ãi
kh«ng víi tiªu cùc trong thi cö vµ bÖnh thµnh tÝch trong gi ¸ o dôc” vµ g¾n víi
phong trµo thi ®ua “X©y dùng tr uêng häc t h©n thi Ön, häc si nh tÝch cùc” . Coi
träng vi Öc ph©n tÝch kÕt qu¶ ki Óm tra, qua ®ã gi ¸ o vi ª n ®i Òu chØnh ho¹ t ®éng
d¹y häc, h­íng dÉn gióp ®ì häc sinh ph¸t huy ®iÓm m¹nh, kh¾c phôc ®iÓm
yÕu trong häc tËp: c¸c cÊp qu¶n lÝ còng ®iÒu chØnh c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc,
ki Óm tra ®¸ nh gi ¸ mét c¸ ch kÞp thêi
+ Thùc hi Ön ®óng qui ®Þnh cña Qui chÕ®¸ nh gi ¸ , xÕp l o¹ i häc si nh.
§ ¶m b¶o tÝnh kh¸ ch quan, chÝnh x¸ c, c«ng b»ng
5

+ Ph¶i ®¶m b¶o sù c©n ®èi c¸ c yª u cÇu ki Óm tra vÒki Õn thøc(nhí , hi Óu,
vËn dông), rÌn luyÖn kÜ n¨ng vµ yªu cÇu vÒ th¸i ®é víi häc sinh vµ huíng dÉn
häc sinh biÕt tù ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp, rÌn luyÖn n¨ng lùc tù häc vµ t­ duy
®éc l Ëp





































6

XU HƯỚNG ĐỔI MỚI ĐG KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HS
Từ giữa thập niên 1980, trên thế giới đã bùng nổ một cuộc cách mạng thực sự
về kiểm tra đánh giá với những thay đổi căn bản cả về triết lí, quan điểm, phương
pháp và các hoạt động cụ thể. Xu hướng mới trong đánh giá kết quả học tập phản
ánh rõ nét quan điểm mới về giáo dục, trong đó người học (Learner) và quá trình
học tập (learning) là trung tâm của toàn bộ các hoạt động giáo dục, gồm cả hoạt
động kiểm tra đánh giá. “Sự ra đời của quan điểm này cùng với xu hướng mới
trong kiểm tra đánh giá đã tạo nên những thay đổi căn bản trong hệ thống lí luận về
kiểm tra đánh giá”.
Một trong những đặc trưng cơ bản của xu hướng mới trong kiểm tra đánh giá
là Đánh giá là để học. (An Assessment is for Learning School)
“Đánh giá là để học” gồm 3 cách tiếp cận sau:
a. Đánh giá để học (Assessment For Learning)
b. Đánh giá là học (Assessment As Learning)
c. Đánh giá việc học (Assessment Of Learning)

7

ĐÁNH GIÁ LÀ HỌC
Đ
Á
N
H

G
I
Á

V
I

C

H

C
Đ
Á
N
H

G
I
Á

Đ


H

C
TRƯỜNG HỌC THUỘC CHƯƠNG TRÌNH
“ĐÁNH GIÁ LÀ ĐỂ HỌC”
HS đặt mục đích HT
của riêng họ
HS xác định chứng cứ và
lập kế hoạch HT của họ
CHƯƠNG TRÌNH DẠY VÀ HỌC
ĐÁNH GIÁ
HS thực hành tự ĐG và
đánh giá đồng đẳng
GV sử dụng chứng cứ từ
những hoạt động hàng ngày
để kiểm tra sự tiến bộ của HS
GV cùng nhau chia sẻ chuẩn
cần đạt trong và thông qua
nhà trường
GV sử dụng thông tin đánh giá để
giám sát quá trình dạy học, sự tiến
bộ và lập kế hoạch cải tiến
Đánh giá lớp học thúc đẩy sự tương tác dựa trên
câu hỏi tư duy, lắng nghe và phản hồi tích cực
HS, GV quyết định nội dung học tập
tiếp theo và xác định người giúp đỡ
HS, GV được phản hồi về chất
lượng và cách điều chỉnh việc
dạy và học
HS, GV và PPHS biết rõ HS
cần học gì và mục tiêu cần đạt
thế nào

(Tư liệu nguồn: Eric Young. AifL. Assessment for Learning: Embedding and
Extending. 12 -2005).













8


a. Đánh giá để học ( Assessment FOR Learni ng) được sử dụng
để hỗ trợ quá trình dạy - học trong lớp học. Nó là một phần gắn liền với việc điều
chỉnh quá trình dạy của GV và quá trình học của HS.

Nghiên cứu chỉ ra rằng HS học tốt nhất khi:
- HS hiểu rõ những gì các em đang cố gắng học và những gì đang mong đợi ở
các em.
- HS nhận được những thông tin phản hồi về chất lượng việc học của các
em và các em cần phải làm gì để học tốt hơn.
- HS được hướng dẫn để học tiến bộ hơn.
- HS được tham gia vào việc quyết định cần phải làm gì tiếp theo, ai là người
giúp đỡ các em khi cần thiết.
Đánh giá để học tập trung vào khoảng cách giữa những điều đã biết và những
điều cần biết (mục tiêu) của người học và lấp khoảng trống này bằng cách chia sẻ
mục tiêu với người học, kiểm tra và phản hồi hiệu quả.
Đánh giá để học là tất cả các hoạt động của GV hoặc HS được sử dụng như là
phản hồi để điều chỉnh hoạt động dạy và học của họ.

Bốn đặc điểm của Đánh giá để học:
- Tương tác cao: dựa trên câu hỏi có suy nghĩ kĩ, lắng nghe và phản hồi tích
cực.
- HS tham gia học tích cực: trong việc quyết định bước học tiếp theo và xác
định ai là người giúp đỡ.
- Phản hồi: HS và tập thể GV được thường xuyên phản hồi về chất lượng việc
dạy học của họ và làm thế nào để tốt hơn.
- Chia sẻ tiêu chí học tập: HS, tập thể GV và phụ huynh HS được biết rõ HS
cần phải học gì và mục tiêu học tập như thế nào.












9

b. Đánh giá là học ( Assessment AS Learning) được sử dụng để
thúc đẩy sự tự chủ của HS trong học tập. Đánh giá là học cách học, thông qua đó
HS phát triển những thuộc tính và những kĩ năng cần thiết để trở thành những
người không nản chí, tự động viên và có khả năng theo đuổi việc học khi họ trưởng
thành cũng như khi họ phải đối mặt với những thử thách khắt khe hơn trong học
tập.
Đánh giá là học là một phần trong chu trình đánh giá, khi HS và tập thể GV đề
ra mục tiêu học tập, chia sẻ tinh thần/cường độ học tập cũng như mục tiêu cần đạt
và đánh giá việc học của họ thông quá tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau và đánh giá
đồng đẳng. Thông qua đó HS nhận thức được về việc học của mình, ví dụ như:
- Các em đang học gì
- Các em đang học như thế nào
- Cái gì giúp các em học.
Các em có khả năng xây dựng kiến thức cho bản thân, có trách nhiệm với việc
học tập của mình và tích cực học hơn.

Ba đặc điểm của Đánh giá là học:
- Tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng.
- HS đặt mục tiêu học tập của riêng họ.
- HS và GV xác định và phản ánh bằng chứng học tập của riêng họ



















10

c. Đánh giá việc học ( Assessment OF Learni ng) sử dụng bằng
chứng để phán xét việc học của HS và hiệu quả của nhà trường.
Thông qua đánh giá việc học có thể xếp loại kết quả học tập của HS. Đánh giá
việc học cũng hỗ trợ Đánh giá để học và Đánh giá là học khi các chuẩn đánh giá
được hiểu và được chia sẻ giữa các GV, bản thân người học, phụ huynh HS và tất
cả những người tham gia vào quá trình giáo dục.
Đánh giá việc học được sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động của nhà trường
và các cơ quan giáo dục có liên quan khác. Kết quả của những cuộc khảo sát đánh
giá quốc gia và quốc tế (PISA, PIRLS,…) chỉ ra những chỗ cần cải tiến trong nền
giáo dục của đát nước.
Đánh giá việc học chỉ ra những bằng chứng giúp GV và các nhà GD kiểm tra sự
tiến bộ của HS. Đánh giá việc học cần phải tin cậy. Điều này có nghĩa là:
- Phải có căn cứ (dựa trên những tiêu chí đã được thống nhất).
- Có độ tin cậy (độ chính xác của đánh giá và thực tế)
- Có thể so so sánh được.

Ba đặc điểm của Đánh giá việc học:
- Sử dụng bằng chứng từ các hoạt động hàng ngày để kiểm tra sự tiến bộ của
HS.
- Chia sẻ chuẩn thông qua nhà trường.
- Kiểm tra và lập kế hoạch: Sử dụng thông tin đánh giá để kiểm tra định
lượng sự tiến bộ của HS và lập kế hoạch cải tiến.


















11

So sánh xu t hế trong đánh giá kết quả học t ập

Tiêu chí Xu hướng cũ Xu hướng mới
1. Mục đích
đánh giá
- Đánh giá chủ yếu phục vụ quản
lí như xếp loại HS, xét lên lớp,
cấp chứng chỉ,…
- Coi trọng chức năng cung cấp
thông tin phản hồi cho HS và GV để
điều chỉnh và nâng cao chất lượng
dạy học.
2. Lực lượng
tham gia
đánh giá
- Do bên ngoài khống chế: GV và
các nhà quản lí giáo dục quyết
định.
- Trao quyền tự chủ cho HS : chủ
động lựa chọn điều kiện và phương
pháp ..., chú trọng tự đánh giá và
được cung cấp thông tin phản hồi về
KQHT
3. Cách thức
đánh giá
- Nhấn mạnh sự cạnh tranh.
- Quan tâm đến mục tiêu cuối
cùng của việc dạy học.
- Việc lựa chọn câu hỏi và tiêu
chí đánh giá không được công
khai trước.
- Nhấn mạnh sự hợp tác.
- Quan tâm đến kinh nghiệm học tập
của HS.
- Việc lựa chọn câu hỏi và tiêu chí
đánh giá được nêu rõ từ trước.
4. Nội dung
đánh giá
- Tập trung vào kiến thức sách
vở.
- Chú trong thành tích học tập
(quan tâm nhiều đến các kết quả
HS đạt được).
- Tập trung vào năng lực thực tế.
- Chú trọng đến quá trình HT (quan
tâm điểm mạnh, yếu và lỗ hổng kiến
thức của HS)
5. Công cụ
đánh giá
- Các bài kiểm tra trên giấy được
thực hiện ở một số thời điểm, chú
trọng đến điểm cuối của quá trình
DH.
- Nhiều bài tập đa dạng trong suốt
quá trình học và óc ý nghĩa phản hồi
để HS hiểu rõ quá trình HT của
chính mình.
6. Thời gian
đánh giá
- Thường diễn ra ở những thời
điểm nhất định trong quá trình
dạy học, đặc biệt là: trước và sau
khi dạy.
- Đánh giá ở mọi thời điểm của quá
trình dạy học, chú trọng đến đánh
giá trong khi học.







12

ĐÁNH GIÁ THEO CHUẨN
1) Trước hết Chuẩn là cái để đo
Khái quát nhất, thì “chuẩn là cái để làm căn cứ so sánh”.
Chuẩn KT-KN thường được xem xét ở hai bình diện:
- Chuẩn được hiểu là mức độ trung bình về thành tích người học trong một
nhóm cụ thể.
Ví dụ, muốn tìm hiểu kết quả học tập Toán của HS lớp 10, quận Thanh Xuân,
Hà Nội, người ta lựa chọn 300 em đại diện. Điểm số trung bình của các HS này
được coi là chuẩn kết quả học tập môn Toán của HS lớp 10 quận đó. Kết quả
học tập của mỗi HS trong Quận sẽ được so sánh với chuẩn theo 2 mức:
(i) Đạt chuẩn: có kết quả bằng hoặc cao hơn điểm trung bình của nhóm đại diện;
(ii) Không đạt chuẩn: có kết quả thấp hơn điểm trung bình của nhóm đại diện.
Theo bình diện này thì đánh giá kết quả học tập của HS là so sánh mức độ thành
tích đã đạt được của một HS so với các bạn cùng học hay còn được gọi là đánh
giá theo chuẩn (Norm). Có thể nói, chuẩn theo bình biện thứ nhất phản ánh
nguyên trạng của một phép đo kết quả học tập của HS tại thời điểm được
kiểm tra.
- Chuẩn còn được hiểu là những gì HS cần biết và có thể làm, coi đó là kết quả học
tập mà nhà giáo dục kì vọng thông qua một chương trình giáo dục. Và thường
được gọi là chuẩn chương trình. Chuẩn KT-KN được qui định trong chương
trình giáo dục cấp THCS là chuẩn hiểu theo cách hiểu này, bởi đó là những
yêu cầu tối thiểu về kiến thức, kĩ năng mà mọi HS đều có thể và cần phải đạt
được. Theo bình diện này thì đánh giá kết quả học tập của HS là xem xét mức độ
thành tích đạt được với mục tiêu giáo dục hay còn được gọi là đánh giá theo tiêu
chí (Criteria). Có thể nói chuẩn theo bình diện này là là cụ thể hoá mục tiêu giáo
dục.

2)Đánh giá theo chuẩn
- Dù hiểu theo nghĩa nào thì đánh giá kết quả học tập đều là xem xét mức độ đạt
được các mục tiêu của dạy học, trong đó bao gồm ba mục tiêu lớn là: kiến thức, kĩ
năng và thái độ.
-Chuẩn KT – KN là một dải tần (band) thể hiện đo mức độ cần đạt của người học
(gồm 3 mức: biết – thấp; hiểu – TB; vận dụng – cao)
-Người ta dựa vào chuẩn để đo kết quả học tập
-Khi đánh giá theo chuẩn chỉ có 2 khả năng: đạt chuẩn và không đạt chuẩn. Được
xem là đạt chuẩn nếu HS có kết quả học tập đạt từ mức biết trở lên, còn ngược lại
là không đạt chuẩn.
-Sau khi đánh giá theo Chuẩn, người ta mới xếp loại HS. Thường có các loại sau:
Kém (không đạt chuẩn); TB nếu đạt mức biết; Khá nếu đạt mức hiểu và Giỏi (tốt)
nếu đạt mức vận dụng.
13

-Khi ra đề kiểm tra ta cần ra các câu hỏi có cả 3 mức (biết, hiểu, vận dụng), tuy
nhiên cân nhắc tỉ lệ giữa chúng, thường là 3:4:3, khi muốn đánh giá theo chuẩn.
*Lưu ý: Ma trận đề kiểm tra, cần cụ thể và có mô tả rõ ràng
Ví dụ: Ma t rận t hiết kế đề KT cuối năm lớp 12
Chủ đề ND Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Tổng
TNKQ TL TNKQ TL TNKQ TL
1.ƯDĐH Câu
1
0, 5
Câu
3
1, 0
Câu
4
0, 5
Câu11
1, 0
4
3, 0
2. Hs luỹ
t hừa, mũ
và logarit
Câu
5

0, 5
Câu12

1, 0
2

1, 5
3. Nguyên
hàm, Tích
phân
Câu
6

0, 5
Câu10

0, 5
2

1, 0
4. Số phức Câu
7
0, 5
1
0, 5
5. Khối đa
diện. Khối
t ròn xoay
Câu
8
0, 5
Câu13
1, 0
2
1, 5
6.PPTĐKG Câu
2
0, 5
Câu
9
0, 5
Câu14
1, 5
3
2, 5
Tổng 3
2, 0
6
3, 0
5
5, 0
14
10, 0
Trong đó:
- Câu 1: Hỏi về cái gì? Mức độ nào? ( như chuẩn hay cao hơn
chuẩn), đạt điểm là như thế nào?
- Ví dụ: Câu 1, Nhận biết được một biểu t hức là đạo hàm bậc
nhất của một hàm đa thức đã cho.
- Câu 2: ( mô t ả tương tự)
- Ví dụ: Câu 2, Nhận biết được t oạ độ ( t r ong không gian) của
một điểm đã cho.
- Câu 3: …. ( mô t ả tương tự)

14

Tham khảo thêm:
Ma trận đề kiểm tra môn Toán lớp 9

Mức độ nhận
thức


Nội dung kiến thức
Các mức độ nhận thức
Tổng ngang
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
TN TL TN TL TN TL Phần nhỏ Mục
1.Căn
bậc hai.
Căn bậc
ba
(20 tiết)

Khái niệm căn
bậc hai
Câu 1
5
Câu 7
5
2
10

8





40
Các phép tính và
các phép biến đổi
đơn giản về căn
bậc hai
Câu 2


5
Câu 8


5
Câu 15,
Câu 16

10
4


20
Căn bậc ba Câu 3
5
Câu 9
5
2
10
2.Hàm số
bậc nhất
(12 tiết)

Hàm số
y = ax + b.
Câu 10
5
1
5
4



20
Hệ số góc của
ĐT. Hai ĐT song
song và hai ĐT
cắt nhau
Câu 4

5
Câu 11

5
Câu 17

5
3

15
3. Hệ thức
lượng
trong tam
giác vuông
(19 tiết)


Một số hệ thức về
cạnh và đường
cao trong TGV
Câu 12

5
Câu 18

5
2

10
8










40
Tỉ số LG của góc
nhọn. Bảng LG
Câu 5
5
Câu 13
5
2
10
Một số hệ thức
giữa các cạnh và
các góc của TGV
(sử dụng tỉ số LG)
Câu 6


5
Câu 19


5
2


0
Ứng dụng thực tế
các tỉ số LG của
góc nhọn
Câu 14

5
Câu 20

5
2

0

Tổng
6
30
8
40
6
30
20
100
20
100





15

- Dự kiến câu hỏi và yêu cầu cần đạt như sau:
Câu 1: Tính được căn bậc hai của một số
Câu 2: Khai phương một tích hoặc một thương đơn giản
Câu 3: Tính được căn bậc ba của một số
Câu 4: Nhận biết được hệ số góc của đường thẳng ở dạng y = ax + b
Câu 5: Viết được một tỉ số lượng giác của góc nhọn trong tam giác vuông (chẳng
hạn viết được sinB = …trong tam giác vuông ABC cho trước)
Câu 6: Viết được một hệ thức giữa cạnh và góc của TGV ( sử dụng tỉ số lượng giác
của góc nhọn trong tam giác vuông, chẳng hạn viết được b = asinB với tam giác
vuông ABC cho trước)
Câu 7: Tính được căn bậc hai của biểu thức là bình phương của một biểu thức khác
Câu 8: Đưa đúng thừa số vào trong (ra ngoài ) dấu căn
Câu 9: Tính được căn bậc ba của biểu thức là lập phương của một biểu thức khác
Câu 10: Nhận biết được đồ thị của hàm số bậc nhất y = ax + b
Câu 11: Nhận biết được hệ số góc của đường thẳng ở dạng ax + by + c = 0
Câu 12: Biết sử dụng hệ thức về cạnh và đường cao trong TGV với bài toán cụ thể,
tương tự bài tập SGK
Câu 13: Biết sử dụng tỉ số LG của góc nhọn trong TGV với bài toán cụ thể, tương
tự bài tập SGK
Câu 14: Biết cách đo chiều cao (hay khoảng cách) trong tình huống đã được toán
học hoá
Câu 15: Trục căn thức ở mẫu
Câu 16: Thực hiện phối hợp các phép toán về căn thức.
Câu 17: Sử dụng được hệ số góc của đường thẳng để nhận biết sự cắt nhau hoặc
song song của hai đường thẳng.
Câu 18: Biết sử dụng hệ thức về cạnh và đường cao trong TGV với bài toán có nội
dung thực tế, tương tự bài tập SGK
Câu 19: Biết vận dụng việc giải tam giác vuông với bài toán có nội dung thực tế,
tương tự bài tập SGK
Câu 20: Biết cách đo chiều cao (hay khoảng cách) trong tình huống thực tiễn
1

§ Ò k i Óm t r a h ä c k ×I
l í p 10 - M«n To¸n (theo ch­¬ng tr×nh chuÈn)
Thêi gian: 90phót (kh«ng kÓ thêi gian thu vµ ph¸t ®Ò)


ma t r Ën ®Ò k iÓm t r a

Néi dung – chñ ®Ò Møc ®é Tæng sè

N hËn bi Õt Th«ng hi Óu VËn dông
KQ TL KQ TL KQ TL
1. M Önh
®Ò- T Ëp
hî p
MÖnh
®Ò
Câu 1
0,25
Câu 17
0,5
Câu 11
0,25

4

1,25
TËp hî p Câu 2
0,25

2. Hµm
sè bËc
nhÊt vµ
bËc hai
Hµm sè
bËc
nhÊt
Câu 3
0,25
Câu 12
0,25
Câu 18
0,5

5


1,25
Hµm sè
bËc hai
Câu 4
0,25

3.
Ph­¬ng
tr ×nh vµ

ph­¬ng
tr ×nh
Ph­¬ng
tr ×nh
Câu 5
0,25
Câu13
0,25
Câu 21
1,0
6



3,0
Hệ
ph­¬ng
tr ×nh
Câu 6
0,25
Câu14
0,25
Câu 19
1,0

4. Vect¬.
HÖ tr ôc
to¹ ®é
Vect¬ Câu 7
0,25
Câu15
0,25
Câu 20
1,0
Câu 22
1,0
5

2,75
HÖ tr ôc
to¹ ®é
Câu 8
0,25

5.GÝa tr Þ
l­îng
gi¸ c -
T Ých v«
h­íng
GÝa tr Þ
l­îng
gi ¸ c
Câu 9
0,25

4


1,75
TÝch v«
h­íng
Câu 10
0,25
Câu 16
0,25
Câu 23
1,0
Tæng sè 11
3,0
9
4,0
3
3,0
23
10

2

Ghi chó: tr ong mçi « ë b¶ng tr ª n, ë gãc tr ª n bª n tr ¸ i cho biết câu số bao nhiêu
và sè l ­îng c©u hái t­¬ng øng víi « ®ã, cßn sè ë gãc d­íi bªn ph¶i chÝ tæng sè
®i Óm øng ví i tæng c¸ c c©u hái tr ong « ®ã

Gi¶i thÝch: Víi ®èi t­îng HS häc theo ch­¬ng tr×nh chuÈn
a) §Ò ®­îc thiÕt kÕ víi tØ lÖ: 30% nhËn biÕt + 40% th«ng hiÓu + 30% vËn dông
b) KÕt hî p TNKQ ví i TL theo tØl Öđiểm là 4 : 6
c) §¹i sè vµ h×nh häc cã tØ lÖ điểm là 5,5 : 4,5
d) Cấu trúc câu hỏi:
- Sè l­îng c©u hái TNKQ lµ 16; Sè l­îng c©u hái tù luËn lµ 7
- Các c©u từ số 1 ®Õn số 11 và câu số 17 lµ møc nhËn biÕt; Các c©u từ số 11
®Õn số 16 và từ số 18 ®Õn số 20 lµ møc th«ng hiÓu; Các c©u từ số 21 ®Õn số
23 lµ møc vËn dông
e) Bản mô tả:
Câu 1: Nhận biết được một câu cho trước có là mệnh đề hay không
Câu 2: Nhận biết được số các tập con của một tập cho trước có 4 phần tử
Câu 3: Nhận biết được đồ thị của một hàm số bậc nhất, được cho cụ thể
Câu 4: Nhận biết được đồ thị của một hàm số bậc hai, được cho cụ thể
Câu 5: Nhận biết được tập nghiệm của một phương trình dạng f(x) = 0, mà f(x) là
tích của một đa thức bậc hai với một biểu thức luôn nhận giá trị dương, được cho
cụ thể
Câu 6: Nhận biết được một hệ phương trình bậc nhất 2 ẩn có hệ số bằng số, được
cho cụ thể, có nghiệm duy nhất
Câu 7: Nhận biết được sè các vect¬ (kh¸ c vect¬-kh«ng) cã ®iÓm ®Çu vµ ®iÓm cuèi
l Êy trong sè 4 ®i Óm (phân biệt) cho trước
Câu 8: Nhận biết được khoảng cách giữa hai điểm khi cho trước toạ độ phẳng của
mỗi điểm
Câu 9: Nhận biết được giá trị lượng giác của một góc đặc biệt cho trước
Câu 10: Nhận biết được tích vô hướng của hai vectơ khi cho trước toạ độ phẳng
của mỗi vectơ
Câu 11: Hiểu được cách phủ định một mệnh đề có chứa lượng từ
Câu 12: Hiểu được khi nào hai đường thẳng đã cho song song với nhau
Câu 13: Hiểu được cÆp ph­¬ng tr×nh ®· cho là kh«ng t­¬ng ®­¬ng
Câu 14: Hiểu được cách ghép một ph­¬ng tr×nh bậc nhất 2 ẩn đã cho ví i một
ph­¬ng tr×nh bậc nhất 2 ẩn khác ®Ó ®­îc mét hÖ ph­¬ng tr×nh cã v« sè nghiÖm
Câu 15: Hiểu được phép cộng, trừ vectơ trong mặt phẳng
Câu 16: Hiểu được tích vô hướng của hai vectơ và modun của vectơ khi cho trước
toạ độ phẳng của các điểm là đầu mút của các vectơ đó
Câu 17: Nhận biết được giao của hai tập hợp cho trước
3

Câu 18: Hiểu và x¸ c ®Þnh được một hµm sè bậc nhất khi biết ®å thÞcủa nó ®i qua
hai ®i Óm có toạ độ phẳng cho trước
Câu 19: Hiểu và giải được hệ phương trình bậc nhất 2 ẩn có hệ số bằng số cho
trước
Câu 20: Hiểu được cách chèn điểm trong chứng minh hệ thức vectơ
Câu 21: Vận dụng được kiến thức khi giải bài toán bằng cách lập phương trình 1 ẩn
Câu 22: Vận dụng được các biểu thức về toạ độ của vectơ trong mặt phẳng để xác
định được toạ độ và tính đúng modun của một vectơ là tổ hợp của hai vectơ, có toạ
độ cho trước
Câu 23: Vận dụng được các biểu thức về toạ độ của vectơ trong mặt phẳng để tìm
tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác khi cho trước toạ độ các đỉnh của nó






























4

§ Ò k i Óm t r a
h ä c k ×I - l í p 10 - M«n To¸n (theo ch­¬ng tr×nh chuÈn)
Thêi gian: 90phót (kh«ng kÓ thêi gian thu vµ ph¸t ®Ò).
PhÇn 1: C©u hái TNKQ
C¸ c c©u tõ sè 1 ®Õn sè 16 d­íi ®©y, mçi c©u cã 4 ph­¬ng ¸n lùa chän là a), b),
c) và d) trong ®ã chØ cã 1 ph­¬ng ¸n ®óng. H·y khoanh trßn vµo ch÷ c¸i ®øng ®Çu
của ph­¬ng ¸n mµ em cho lµ ®óng.
C©u 1: Câu nào là mệnh đề trong số các câu sau đây?
a) Trời đẹp quá! b) Hôm nay là thứ mấy nhỉ?
c) Học nhanh lên! d) Mọi số đều là số nguyên tố.*
C©u 2: NÕu tËp hî p A cã 4 phÇn tö th×sè c¸ c tËp con cña nó lµ bao nhiêu?
a) 4 b) 8
c) 16* d) 24
C©u 3: Đ­êng th¼ng cã ph­¬ng tr×nh lµ y = 7 + 3x
a) luôn đi qua gốc toạ độ b) cắt trục tung tại điểm M(0 ; 7)*
c) cắt trục tung tại điểm M(7 ; 0) d) cắt trục hoành tại điểm M(0 ; 7)
C©u 4: Hµm sè y = 2006x –
2
2
x
- 2007 cã ®å thÞ lµ
a) mét parabol quay bÒl âm l ª n phÝa trª n
b) mét parabol quay bÒ lâm xuèng phÝa d­íi vµ kh«ng c¾t trôc Ox
c) mét parabol ®i qua gèc to¹ ®é.
d) mét parabol quay bÒl âm xuèng phÝa d­íi vµ c¾t trôc tung t¹i ®iÓm cã
tung ®é b»ng - 2007. *
C©u 5: Phương trình ( ) 0 2 x 2 x 3 x
2 2
= + + ÷ có tập nghiệm là tập nào sau đây?
a) { } b) {2}
c) {1; 2}* d) {R}
C©u 6: HÖ ph­¬ng tr×nh nµo trong sè c¸c hÖ ph­¬ng tr×nh ®· cho d­íi ®©y cã
nghi Öm duy nhÊt?
a)
¹
´
¦
= ÷ ÷
= +
1 y x 2
1 y x 2
b)
¹
´
¦
= ÷
= +
2 y 2 x 4
1 y x 2
*
c)
¹
´
¦
= +
= +
4 y 2 x 4
1 y x 2
d)
¹
´
¦
= +
= +
1 y x
2 y 2 x 2

5

C©u 7: Cho tø gi ¸ c ABCD, sè vect¬ (kh¸ c vect¬ - kh«ng) cã ®iÓm ®Çu vµ ®iÓm cuèi
lÊy trong sè c¸c ®iÓm lµ ®Ønh cña tø gi¸c ®· cho b»ng bao nhiêu?
a) 6 b) 12*
c) 18 d) 24
C©u 8: Nếu trong mặt phẳng toạ độ Oxy, cho hai điểm D(1; 1) và E(5; -2) thì
a) DE = (4; -3) b) DE = 5 *
c) 5 = DE d) ) 3 ; 4 ( ÷ = ED
Câu 9: Gọi M = cos135
0
thì
a)M =
2
3
b) M =
2
3
÷
c)M =
2
2
d) M =
2
2
÷ *
C©u 10: Nếu trong mặt phẳng toạ độ Oxy, cho c¸ c vect¬ a

= (2; 3), b

= (1; -3),
÷
c
= (-3; - 4) vµ
÷
d = (- 2; - 1) thì
a) a

. b

= 7 vµ
÷
c .
÷
d = 10 b) a

. b

= 7 vµ
÷
c .
÷
d = -10
c) a

. b

= -7 vµ
÷
c .
÷
d = 10 * d) a

. b

= -7 vµ
÷
c .
÷
d = -10
C©u 11: Cho mÖnh ®Ò e ¬x R: x
2
– 4x + 5 > 0. MÖnh ®Òphñ ®Þnh cña mÖnh ®Òđã
cho lµ
a) e ¬x R: x
2
– 4x + 5 s 0. * b) e -x R: x
2
– 4x + 5 s 0.
c) e -x R: x
2
– 4x + 5 < 0. d) e -x R: x
2
– 4x + 5 > 0.
C©u 12: Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, hai ®­êng th¼ng cã ph­¬ng tr×nh t­¬ng øng
lµ y = 7 + 3x vµ y = mx + n song song ví i nhau nÕu
a) m = 3. b) n = 3 vµ m= 7.
c) m = 3 vµ n = 7. * d) m = 7 vµ n = 3.
C©u 13: CÆp ph­¬ng tr×nh nµo d­íi ®©y kh«ng t­¬ng ®­¬ng?
a) 2 1
2
÷ = + x x vµ x
2
+ 1 = ( )
2
2 x ÷ *
b) 2 1
2 2
+ = + x x vµ x
2
+ 1 = ( )
2
2
2 x +
c) x
2
(x
2
+ 1) = 2x
2
+ 2 vµ x
2
= 2.
d) ( ) 0 2 x 2 x 3 x
2 2
= + + ÷ vµ x
2
÷ 3x + 2 = 0.
C©u 14: ĐÓ ®­îc mét hÖ ph­¬ng tr×nh cã v« sè nghiÖm thì ph­¬ng tr×nh 2x + y = 1
cần phải kÕt hîp víi ph­¬ng tr×nh nµo d­íi ®©y?
a) 2y = 4  4x. b) 2y = 1  x.
c) 2y = 2  4x.* d) y = 2x  1.
6

C©u 15: Cho h×nh b×nh hµnh ABCD (c¸ c ®Ønh l Êy theo thø tù ®ã) và M lµ ®iÓm bÊt
k×, ta luôn cã
a) MC - MA = MB - MD b) MC - MA = DA- DC
c) MC - MA = AB + AD* d) MC - MA= BA- BC
C©u 16: Nếu trong mÆt ph¼ng toạ độ Oxy, cho c¸ c ®i Óm A = (-2; 0) , B = (1; 3)
vµ C = (1; -3) thì ABC lµ tam gi¸c
a) kh«ng c©n vµ kh«ng vu«ng b) vu«ng nh­ng kh«ng c©n
c) c©n nh­ng kh«ng vu«ng d) vu«ng c©n *

PhÇn II: C©u hái tù l uËn

C©u 17: Gäi A lµ tËp hîp c¸c ­íc sè cña 5 vµ B lµ tËp hîp c¸c ­íc sè cña 10. T×m
tËp hî p B A·
C©u 18: X¸ c ®Þnh a vµ b ®Ó ®å thÞ hµm sè y = ax + b ®i qua c¸ c ®i Óm A(1; 3) vµ
B(- 4; -22)
C©u 19: Gi¶i hÖ ph­¬ng tr×nh:
¹
´
¦
= ÷
= +
11 3 2
5 3 2
y x
y x

C©u 20: Cho hai h×nh b×nh hµnh là ABCD vµ A’B’C’D’. Gäi O = BD AC · vµ O’
= ' ' ' ' D B C A · (Trong ®ã AC, BD vµ A’C’, B’D’ t­¬ng øng lµ c¸c ®­êng chÐo cña mçi
h×nh ®· cho). Chøng mi nh rằng: ' 4 ' ' ' ' OO DD CC BB AA = + + + .
C©u 21: Mét ®éi ®­îc giao vËn chuyÓn 360 tÊn hµng trong mét kho¶ng thêi gian
nhÊt ®Þnh. Nh­ng do t¨ng n¨ng suÊt, mçi ngµy ®éi ®ã chuyÓn thªm ®­îc 9 tÊn hµng
so víi ®Þnh møc, nªn ch¼ng nh÷ng ®· chuyÓn hÕt sè hµng mµ cßn chuyÓn h¬n 5%
sè hµng ®­îc giao tr­íc 1 ngµy so víi h¹n ®Þnh. Hái nÕu ti Õp tôc vËn chuyÓn ví i
n¨ng suÊt ®ã th× ®Õn khi hÕt thêi h¹n ®éi ®ã sÏ bèc ®­îc bao nhiªu tÊn hµng.
C©u 22: Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, cho c¸ c vect¬ a

= (-2; 5), b

= (4; -3),
÷
c =
(-3; - 4) vµ
÷
d = (- 2; - 1) tính b a ÷ và xác định toạ độ của d c 4 3 ÷
C©u 23: Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, cho ba điểm là A(0; 10), B(10; 0) và C(6; 0).
X¸ c ®Þnh to¹ ®é cña ®i Óm I c¸ ch ®Òu c¸ c ®i Óm ®ã.







7

§ ¸ p ¸ n

PhÇn I: TNKQ
Mçi c©u tr¶ lêi ®óng ®­îc 0,25 ®iÓm

C©u 1 C©u 2 C©u 3 C©u 4 C©u 5 C©u 6 C©u 7 C©u 8
d c b d c b b

C©u 9 C©u 10 C©u 11 C©u 12 C©u 13 C©u 14 C©u 15 C©u 16
d c a c a c c d


PhÇn II: C¸ c c©u hái tù l uËn

C©u 17 Nội dung § i Óm
T×m ®­îc A = {1 ; 5} vµ B = {1 ; 5 ; 10} (0,25 ®i Óm)
T×m ®­îc = ·B A { 1; 5} (0,25 ®i Óm)
C©u 18

Thay sè cã hÖ
¹
´
¦
+ ÷ = ÷
+ =
b a
b a
) 4 .( 22
1 . 3

(0,25 ®i Óm)

Gi¶i hÖ, t×m ®­îc
¹
´
¦
÷ =
=
2
5
b
a

(0,25 ®i Óm)

C©u 19

Bi Õn ®æi
¹
´
¦
÷ =
=
·
¹
´
¦
= ÷
= +
6 6
16 4
11 3 2
5 3 2
y
x
y x
y x

(0,25 ®i Óm)
T×m ®­îc nghiÖm
¹
´
¦
÷ =
=
1
4
y
x

(0,25 ®i Óm)
C©u 20

Bi Õt c¸ ch chÌ n ®i Óm ®Ócã: ' ' ' ' A O OO AO AA + + =
T­¬ng tù cã
' ' ' ' B O OO BO BB + + =
' ' ' ' C O OO CO CC + + =
vµ ' ' ' ' D O OO DO DD + + =
(0,50 ®i Óm)
Sö dông tÝnh chÊt trung ®i Óm ®Ócã:
0

= + BO AO
0

= + DO CO
0 ' '

= + O B O A
(0,25 ®i Óm)
8

0 ' '

= + O D O C
Tõ ®ã céng l¹i ®Ó ®­îc kÕt qu¶ (0,25 ®i Óm)
C©u 21
Gäi x lµ sè tÊn hµng theo ®Þnh møc mµ ®éi ph¶i
vËn chuyÓn mçi ngµy. §iÒu kiÖn: x > 0. Khi ®ã sè
ngµy cÇn ®Ó vËn chuyÓn hÕt sè hµng lµ
x
360

(0,25 ®i Óm)

Theo ®Ò bµi ta cã ph­¬ng tr×nh:
(*) 360 .
100
5
360 ) 9 ( 1
360
+ = + |
.
|

\
|
÷ x
x


(0,25 ®i Óm)

Gi¶i ph­¬ng tr×nh (*), t×m ®­îc x = 45 hoÆc
x = -72.

(0,25 ®i Óm)

T×m ®­îc sè ngµy lµ 8
45
360
= , tõ ®ã sè hµng vËn
chuyÓn ®­îc khi hÕt thêi h¹n lµ: 8(45+9) = 432
(tÊn)
(0,25 ®i Óm)

Câu 22

Tính được ) 8 ; 6 ( ÷ = ÷ b a
(0,25 ®i Óm)

suy ra 10 = ÷ b a
(0,25 ®i Óm)

Tính được ) 12 ; 9 ( 3 ÷ ÷ = c và ) 4 ; 8 ( 4 ÷ ÷ = d
(0,25 ®i Óm)

suy ra ) 8 ; 1 ( 4 3 ÷ ÷ = ÷ d c
(0,25 ®i Óm)

C©u 23
Gäi M lµ trung ®iÓn cña BC th× M(8; 0)
Gäi N lµ trung ®iÓn cña BA th× N(5; 5)
(0,25 ®i Óm)

Gäi I (x; y) th×tõ I M ±BC vµ IN ±BA suy ra:

¦
¹
¦
´
¦
=
=
0 .
0 .
BA IN
BC IM

(0,25 ®i Óm)
Thay sè, cã hÖ ph­¬ng tr×nh:
¹
´
¦
= ÷ + ÷
= ÷ ÷
0 ) 5 ( 10 ) 5 ( 10
0 . 0 ) 8 ( 4
y x
y x

(0,25 ®i Óm)
Gi¶i hÖ ph­¬ng tr×nh, cã ®­îc I(8; 8). (0,25 ®i Óm)

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->