Toùm taét coâng thöùc vaät lyù 12 –cô baûn - OÂn Thi -Dao ñoäng ñieàu hoaø ñoåi

chieàu khi löïc hoài phuïc Chöông I vaø II:Dao ñoäng cô hoïc vaø ñaït giaù trò cöïc ñaïi. soùng cô hoïc -Trong moät chu kyø vaät dao ñoäng ñieàu hoaø 1/ Dao ñoäng ñieàu hoaø ñi ñöôïc quaõng ñöôøng 4A, - Li ñoä: x = Acos(ω t + ϕ ) 1 trong chu kyø vaät ñi ñöôïc quaõng ñöôøng baèng A. -Vaän toác: v = x’ = -ω Asin(ω t + ϕ ) = ω A cos(ω t + ϕ 4 π Vaät dao ñoäng ñieàu hoaø trong khoaûng coù + ). 2 chieàu daøi L = 2A. *Vaän toác v sôùm pha hôn li ñoä x moät 2. Con laéc loø xo π goùc . -Phöông trình dao ñoäng: x Trong moät chu kyø vaät 2 dao ñoäng ñieàu hoaø ñi ñöôïc quaõng ñöôøng 4A, Vaän toác coù ñoä lôùn ñaït giaù trò cöïc ñaïi v =
max

ω A khi x = 0. Vaän toác coù ñoä lôùn coù giaù trò cöïc tieåu vmin = 0 khi x = ± A -Gia toác: a = v’ = x’’ = - ω 2Acos(ω t + ϕ ) = - ω 2x. *Gia toác a ngöôïc pha vôùi li ñoä x (a luoân traùi daáu vôùi x). - Gia toác cuûa vaät dao ñoäng ñieàu hoaø luoân höôùng veà vò trí caân baèng vaø coù ñoä lôùn tæ leä vôùi li ñoä. -Gia toác coù ñoä lôùn ñaït giaù trò cöïc ñaïi amax = ω 2A khi x = ± A. -Gia toác coù ñoä lôùn coù giaù trò cöïc tieåu amin = 0 khi x = 0. -Lieân heä taàn soá goùc, chu kì vaø taàn soá: ω = = 2π f. -Taàn soá goùc coù theå tính theo coâng thöùc: ω =
v A2 − x 2

trong

Vaät dao ñoäng ñieàu hoaø trong khoaûng coù chieàu daøi 2A. 2. Con laéc loø xo x= Acos(ω t + ϕ ). - Vôùi: ω =
k m

1 chu kyø vaät ñi ñöôïc quaõng ñöôøng baèng A. 4

; A =

v x2 +   ω 

2

; cosϕ

=

xo (laáy A

2π T

nghieäm goùc nhoïn neáu vo < 0; goùc tuø neáu vo > 0) ; (vôùi xo vaø vo laø li ñoä vaø vaän toác taïi thôøi ñieåm ban ñaàu t = 0). -Choïn goáùc thôøi gian luùc x = A(taïi vò trí bieân ñoä Döông) thì ϕ = o -Choïn goác thôøi gian luùc x = - A(taïi vò trí bieân ñoä AÂm) thì ϕ = π -Choïn goác thôøi gian luùc vaät ñi qua vò trí caân π baèng theo chieàu döông thì ϕ =, luùc vaät ñi qua
2

;

-Löïc toång hôïp taùc duïng leân vaät dao ñoäng ñieàu hoaø (goïi laø löïc hoài phuïc): F = - mω 2x ; Fmax = mω 2A.

vò trí caân baèng theo chieàu ngöôïc chieàu vôùi chieàu π döông thì ϕ = .
2

-Theá naêng: Et =

1 1 kx2 . Ñoäng naêng: Eñ = mv2. 2 2

OÂân taäp

Ñoäng naêng : Eñ = 1 mv2. Vôùi s = α . -Chu kì T’ ôû nhieät ñoä t’ theo chu kì T ôû nhieät ñoä t: T’ = T -Thôøi gian nhanh chaäm cuûa ñoàng hoà quaû laéc trong t giaây : ∆t=t T '− T T' Chieàu daøi cöïc ñaïi cuûa loø xo: lmax = lo + ∆ lo + A. Löïc ñaøn hoài cöïc tieåu: Fmin = 0 neáu A > ∆ lo . . F = k(∆ lo . Ñoä cöùng 1 2 giaûm. Fmin = k(∆ lo – A) neáu A < ∆ lo.Cô naêng : E = Eñ + Et = mgl(1 . ôû ñoä cao (h > 0).l (α vaø α o tính ra rad) -Taàn soá goùc vaø chu kyø : ω = . 2 1 2 . -Con laéc loø xo treo thaúng ñöùng: ∆ lo = g ∆l o 1 mglα 2. T = 2π l g .t ' 1 +α.. ñoä saâu (h < 0) g= GM GM . T’ < T : Chaïy nhanh.Toùm taét coâng thöùc vaät lyù 12 –cô baûn .l . taàn soá giaûm. Chieàu daøi cöïc tieåu cuûa loø xo: lmin = lo + ∆ lo – A. Löïc ñaøn hoài cöïc ñaïi: Fmax = k(A + ∆ lo).t . -Chu kì Th ôû ñoä cao h theo chu kì T ôû maët ñaát: Th = T R +h . -Loø xo gheùp song song : k = k1 + k2 + . 2 g l 1 +α. Löïc ñaøn hoài ôû vò trí coù li ñoä x (goác O taïi vò trí caân baèng ): F = k(∆ lo + x) neáu choïn chieàu döông höôùng xuoáng. 3.ϕ 1 = (2k + 1)π : A = |A1 . -Neáu T’ > T : ñoàng hoà chaïy chaäm . ω = -Chieàu daøi bieán ñoåi theo nhieät ñoä : l = lo(1 +α t). R2 m g k . 4.cosα ) = mω 2A2 -Löïc ñaøn hoài cuûa loø xo: F = k(l – lo) = k∆ l -Loø xo gheùp noái tieáp: k = k + k + .cosα o) = mgl αo .ϕ 1 = 2kπ (hai dao ñoäng thaønh phaàn cuøng pha): A = A1 + A2 + Khi ϕ 2 .Toång hôïp dao ñoäng -Toång hôïp 2 dao ñoäng ñieàu hoaø cuøng phöông cuøng taàn soá Neáu : x1 = A1cos(ω t + ϕ 1) vaø x2 = A2cos(ω t + ϕ 2) thì dao ñoäng toång hôïp laø: x = x1 + x2 = Asin(ω t + ϕ ) vôùi A vaø ϕ ñöôïc xaùc ñònh bôûi A2 = A12 + A22 + 2 A1A2 cos (ϕ 2 ..Phöông trình dao ñoäng : s = Socos(ω t + ϕ ) hay α = α ocos(ω t + ϕ ). So = α o.. Ñoä cöùng taêng. 2 1 1 1 -Gia toác rôi töï do treân maët ñaát. taàn soá taêng.OÂn Thi -Cô naêng: E = Et + Eñ = 1 1 1 1 kx2 + mv2 = kA2 = 2 2 2 2 -Theá naêng : Et = = mgl(1 . R . . Con laéc ñôn .x) neáu choïn chieàu döông höôùng leân.A2| A1 sin ϕ1 + A2 sin ϕ 2 . OÂân taäp .ϕ 1) tgϕ = A cos ϕ + A cos ϕ 1 1 2 2 + Khi ϕ 2 . gh = ( R + h ) 2 ..

π . R R 2 U R -Coâng suaát: P = UIcosϕ = I2R = . -Khoaûng caùch giöõa 2 nuùt hoaëc 2 buïng lieàn keà . Z Z -Caùc giaù trò hieäu duïng: I = IZL. UC = IZC 1 Z L − ZC ωL − = ωC . suaát: cosϕ = R Z OÂân taäp .Z C ) .d2 = (2k + 1) cuûa soùng döøng laø λ 2 . daây: l = (2k + 1) á . moät ñaàu laø buïng thì chieàu daøi cuûa sôïi -Khoaûng caùch giöõa hai ñieåm gaàn nhau nhaát treân λ phöông truyeàn soùng dao ñoäng cuøng pha laø λ . vôùi k laø soá buïng soùng(boù soùng) vaø 2 soùng caùch A moät ñoaïn x laø : (k +1) laø soá nuùt soùng x π II. 4 5.t 2π 1/Doøng ñieän xoay chieàu ( − .d2 = kλ . UR = IR. Io = O .Soùng cô hoïc -Khoaûng caùch giöõa n nuùt soùng lieân tieáp laø (n – -Lieân heä giöõa böôùc soùng. soùng döøng laø . λ v -Toång trôû cuûa ñoaïn maïch RLC: Z = U U -Ñònh luaät OÂm: I = .x ) T λ -Caûm khaùng cuûa cuoän daây: ZL = ω L.Chöông III : Doøng ñieän Xoay chieàu. U = Uo 2 .vôùi k laø soá buïng soùng(nuùt 4 khoaûng caùch giöõa hai ñieåm gaàn nhau nhaát treân soùng) vaø (k -1) laø soá boù soùng λ phöông truyeàn soùng dao ñoäng ngöôïc pha laø -Ñeå coù soùng döøng treân sôïi daây vôùi hai ñieåm 2 nuùt ôû hai ñaàu daây thì chieàu daøi cuûa sôïi daây : l -Neáu phöông trình soùng taïi A laø uA = acos(ω t + ϕ ) λ thì phöông trình soùng taïi M treân phöông truyeàn = k .x) = aMcos v λ ñieän töø: 2π . -Dao ñoäng taïi hai ñieåm A vaø B treân phöông 1 -Dung khaùng cuûa tuï ñieän: ZC = .dao ñoäng uM = aMcos ω (t . f .x ω C truyeàn soùng leäch pha nhau moät goùc ∆ ϕ = = 2 2 2π . 2 v λ = vT = f -Ñeå coù soùng döøng treân daây vôùi moät ñaàu laø nuùt. UL = -Ñoä leäch pha giöõa u vaø i: tgϕ = λ 2 . -Neáu taïi A vaø B coù hai nguoàn phaùt ra hai soùng keát hôïp uA = uB = acosω t thì dao ñoäng toång hôïp taïi ñieåm M (AM = d1 . 2π f .) = aMcos (2. -Heä soá coâng Z2 Io 2 R + (Z L . vaän toác. BM = d2) laø: π ( d 2 − d1 ) π ( d1 + d 2 ) uM = 2acos sin(ω t ) λ λ Taïi M coù cöïc ñaïi khi d1 . Taïi M coù cöïc tieåu khi d1 .t − 2 .x .OÂn Thi -Khoaûng caùch giöõa nuùt vaø buïng lieàn keà cuûa + Neáu ñoä leäch pha baát kyø thì: | A 1 . chu kyø vaø λ taàn soá soùng: 1) .Toùm taét coâng thöùc vaät lyù 12 –cô baûn .A2 | ≤ A ≤ A1 λ + A2 .

taàn soá goùc cuûa maïch dao ñoäng T = 2π LC höôûng ñieän vaø khi ñoù: I = Imax = . U U Khi taêng U leân n laàn thì coâng suaát hao phí ∆ P giaûm ñi n2 laàn. -Ñieän tích treân hai baûn tuï: q = Qocos(ω t + ϕ ) -Cöôøng ñoä doøng ñieän trong maïch: i = Iocos(ω t + ϕ + π ) 2 -Hieäu ñieän theá treân hai baûn tuï: u = Uocos(ω t + ϕ ) -Naêng löôïng ñieän tröôøng.t -Neáu i = Iocosω t thì u = Uocos(ω t + ϕ ). 2.Toùm taét coâng thöùc vaät lyù 12 –cô baûn . -ZL = ZC hay ω = 1 LC thì u cuøng pha vôùi i.R . -Neáu u = Uocosω t thì i = Iocos(ω t . taàn soá. ZL < ZC thì u chaäm pha hôn i . W = 1 Li2 t 2 C 2 1 Cu2 = 2 laø PRmax = -Naêng löôïng ñieän tröôøng baèng naêng löôïng töø tröôøng khi: q= Qo 2 U 2ZC . R + (Z L − Z C ) 2 -Naêng löôïng ñieän tröôøng vaø naêng löôïng töø tröôøng bieán thieân ñieàu hoaø vôùi taàn soá goùc ω ’ = 2ω = . töø tröôøng: Wñ = 1 q 2 . P = Pmax = R R -Coâng suaát hao phí treân ñöôøng daây taûi: ∆ P = RI2 = R P 2 R( ) = P2 2 .ϕ ) -ZL > ZC thì u nhanh pha hôn i . (R + r) 2 + (Z L − Z C ) 2 -Hieäu ñieän theá hieäu duïng giöõa hai baûn tuï treân ñoaïn maïch RLC coù ñieän dung bieán thieân ñaït giaù trò 2 R2 + ZL cöïc ñaïi khi ZC = vaø hieäu ñieän theá cöïc ñaïi ñoù ZL -Maïch dao ñoäng thu ñöôïc soùng ñieän töø coù: λ = f = 2π c LC .ω = 1 LC c -Coâng suaát tieâu thuï treân maïch coù bieán trôû R cuûa ñoaïn maïch RLC cöïc ñaïi khi R = |ZL – ZC| vaø coâng suaát cöïc ñaïi ñoù laø Pmax = U2 . vôùi chu kì T’ = 2 LC U2 I1 N2 = = U1 I2 N1 khoâng thay ñoåi theo thôøi gian. 2/Dao ñoäng vaø soùng ñieän töø -Chu kì. coù coäng U U2 . T = π LC coøn naêng löôïng ñieän töø thì 2 OÂân taäp .OÂn Thi -Ñieän naêng tieâu thuï ôû maïch ñieän : W = A = P. coâng suaát treân bieán trôû cöïc ñaïi khi R = r 2 + ( Z L − Z C ) 2 vaø coâng suaát cöïc ñaïi ñoù U 2 .f= 1 2π LC . R 2 + (Z L − Z C ) 2 -Hieäu ñieän theá hieäu duïng giöõa hai ñaàu cuoän thuaàn caûm coù ñoä töï caûm bieán thieân treân ñoaïn 2 R2 + ZC maïch RLC ñaït giaù trò cöïc ñaïi khi ZL = vaø hieäu ZC laø UCmax = ñieän theá cöïc ñaïi ñoù laø ULmax -Maùy bieán theá: hoaëc i = Io 2 1 Qo 2 1 = CUo2 = 2 C 2 -Naêng löôïng ñieän töø: Wo = Wñ + Wt = 1 LIo2 2 U 2ZL = 2 . | Z L − Z C | -Neáu treân ñoaïn maïch RLC coù bieán trôû R vaø cuoän daây coù ñieän trôû thuaàn r.

λD . vôùi Dλd Dλt a D k k∈Z * AÙnh saùng ñôn saéc cho vaân toái taïi vò trí ñang xeùt neáu: ax 1 ax 1 λD . xt = (2k + 1) . vôùi k ∈ Z.λ = x = (2k + 1) . ax x=k .Chöông V vaø VI: Tính chaát soùng cuûa aùnh saùng vaø Löôïng töû aùnh saùng -Vò trí vaân saùng.40µ m ≤ λ ≤ 0. kmax = . ne . H = mv 2 R hc λ . hieäu ñieän theá haõm: -Naêng löôïng cuûa phoâtoân aùnh saùng: ε = hf = h c i . vaân toái. Io: Qo = CUo = -Boä tuï maéc noái tieáp : Io 1 1 1 = + + . kmin = . n +Soá vaân toái laø m N = 2k + 2( > 0. thì soá vaân saùng vaø vaân toái chöùa trong mieàn giao thoa ñoù L m ñöôïc tính nhö sau: = k + 2i n + Soá vaân saùng laø: N 0 = 2k + 1 m N = 2k ( < 0. giôùi haïn quang ñieän. löïc höôùng taâm: F = qvBsinα .76µ m) * AÙnh saùng ñôn saéc cho vaân saùng taïi vò trí ñang xeùt neáu: ax ax λD . ñoù laø 2 i vaân toái baäc k + 1 -Giao thoa vôùi aùnh saùng traéng (0. khoaûng vaân: λD . F = maht = OÂân taäp .i= . 5). hieäu suaát löôïng töû: P = nλ Ibh = ne|e| . λ -Khi aùnh saùng truyeàn töø moâi tröôøng trong suoát naøy sang moâi tröôøng trong suoát khaùc thì vaän toác cuûa aùnh saùng thay ñoåi neân böôùc soùng aùnh saùng thay ñoåi coøn naêng löôïng cuûa phoâtoân khoâng ñoåi neân taàn soá cuûa phoâtoân aùnh saùng khoâng ñoåi. -Coâng thöùc Anhstanh.. λ 2 = E d max h c .λ = . Taïi M coù vaân saùng khi: saùng baäc k x 1 Taïi M coù vaân toái khi: M = (2k + 1) . kmax = − . kmin = Dλd 2 Dλt 2 2a 2ax D ( 2k +1) -Goïi L laø beà roäng mieàn giao thoa aùnh saùng. cöôøng ñoä doøng quang ñieän baûo hoaø.OÂn Thi -Lieân heä giöõa Qo. Uo.Toùm taét coâng thöùc vaät lyù 12 –cô baûn . C C1 C 2 ω = Io LC -Boä tuï maéc song song: C = C1 + C2 + … III. λD . nλ -Löïc Lorrenxô.5) n . Uh = e A noù: Vmax = E d max . e -Coâng suaát cuûa nguoàn saùng. − . a 2a a -Thí nghieäm giao thoa thöïc hieän trong khoâng khí ño ñöôïc khoaûng vaân laø i thì khi ñöa vaøo trong moâi tröôøng trong suoát coù chieát suaát n seõ ño ñöôïc khoaûng vaân laø i’ = -Giöõa n vaân saùng (hoaëc vaân toái) lieân tieáp laø n -1 khoaûng vaân. n xM OM = k. xs = k .. ñoù laø vaân = i i λ -Ñieän theá cöïc ñaïi quaû caàu kim loaïi coâ laäp veà ñieän ñaït ñöôïc khi chieáu chuøm saùng coù λ ≤ λ o vaøo o hf = hc =A+ 1 mv2 omax .

Haït nhaân Z X . H = λ N = λ No eλ t λ = Ho e.khoái löôïng chaát phoùng xaï.λ . Baûo toaøn ñieän tích: Za + Zb = Zc + Zd. Z proâtoân . ∆m. ∆N ≈ N 0 .Chöông VII : Vaät lyù haït nhaân: A 2 .t . ñoä phoùng xaï ñaõ bò phaân raõ. thì ta luoân λ . neáu Mo < M ta coù phaûn öùng haït nhaân thu naêng löôïng. ∆H ≈ H0 . A ln 2 0. -Ñoä huït khoái cuûa haït nhaân: ∆ m = Zmp + (A – Z)mn – mhn. -Naêng löôïng lieân keát rieâng: ε = ∆ E . -Caùc ñònh luaät baûo toaøn trong phaûn öùng haït nhaân: a + b → c + d Baûo toaøn soá nuclon (soá khoái): Aa + Ab = Ac + Ad. Coù A nuclon . Naêng löôïng toaû ra hoaëc thu vaøo: E = |Mo – M|.t coù : ∆m ≈ m0 .t.t . N = (A – Z) nôtroân. -Ñònh luaät phoùng xaï: N = No 2 t − T = No e- λ t .OÂn Thi 2 2 2 -Quang phoå vaïch cuûa nguyeân töû hyñroâ: Em – En = hf ma v a mb v b mc v c 2 2 (ma + mb)c + + = (mc + md)c + + h c = .693 = T T -Neáu Mo = ma + mb > M = mc + md ta coù phaûn öùng haït nhaân toaû naêng löôïng.c2. A Naêng löôïng lieân keát rieâng caøng lôùn thì haït nhaân caøng beàn vöõng. 2 2 2 λ 2 md v d IV. m NA .Toùm taét coâng thöùc vaät lyù 12 –cô baûn .λ.t -Soá haït trong m gam chaát ñôn nguyeân töû: N = -Naêng löôïng nghæ: E = mc2.λ . vôùi λ = = λ -Goïi ∆N . -Naêng löôïng lieân keát : ∆ E = ∆ mc2. m = mo 2 t − T = moe. Baûo toaøn ñoäng löôïng: ma v a + mb vb = mc vc + md v d Baûo toaøn naêng löôïng: → → → → OÂân taäp . *Trong phaûn öùng haït nhaân khoâng coù söï baûo toaøn khoái löôïng. ∆H laø soá nguyeân töû.t <<< 1.

Toùm taét coâng thöùc vaät lyù 12 –cô baûn .OÂn Thi OÂân taäp .