P. 1
Tuyen Tap Cac Bat Dang Thuc Trong Cac de Thi Tuyen Sing Dai Hoc(CA Hd)

Tuyen Tap Cac Bat Dang Thuc Trong Cac de Thi Tuyen Sing Dai Hoc(CA Hd)

|Views: 1,297|Likes:
Được xuất bản bởilionking2308

More info:

Published by: lionking2308 on Aug 24, 2010
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/18/2013

pdf

text

original

Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức

PHẦN I: LUYỆN TẬP CĂN BẢN
I. Chứng minh BĐT dựa vào định nghĩa và tính chất cơ bản:
1. Cho a, b > 0 chứng minh:
+ + | `


. ,
3
3 3
a b a b
2 2
2. Chứng minh:
+ +

2 2
a b a b
2 2
3. Cho a + b ≥ 0 chứng minh:
+ +

3 3
3
a b a b
2 2
4. Cho a, b > 0 . Chứng minh:
+ ≥ +
a b
a b
b a
5. Chứng minh: Với a ≥ b ≥ 1:
+ ≥
+
+ +
2 2
1 1 2
1 ab
1 a 1 b
6. Chứng minh: ( )
+ + + ≥ + +
2 2 2
a b c 3 2 a b c ; a , b , c ∈ R
7. Chứng minh: ( )
+ + + + ≥ + + +
2 2 2 2 2
a b c d e a b c d e
8. Chứng minh: + + ≥ + +
2 2 2
x y z xy yz zx
9. a. Chứng minh:
+ + + +
≥ ≥
a b c ab bc ca
; a,b,c 0
3 3
b. Chứng minh:
+ + + + | `


. ,
2
2 2 2
a b c a b c
3 3
10. Chứng minh:
+ + ≥ − +
2
2 2
a
b c ab ac 2bc
4
11. Chứng minh:
+ + ≥ + +
2 2
a b 1 ab a b
12. Chứng minh: + + ≥ − +
2 2 2
x y z 2xy 2xz 2yz
13. Chứng minh: + + + ≥ − + +
4 4 2 2
x y z 1 2xy(xy x z 1)
14. Chứng minh: Nếu a + b ≥ 1 thì: + ≥
3 3
1
a b
4
15. Cho a, b, c là số đo độ dài 3 cạnh của 1 tam giác. Chứng minh:
a. ab + bc + ca ≤ a
2
+ b
2
+ c
2
< 2(ab + bc + ca).
b. abc ≥ (a + b – c)(a + c – b)(b + c – a)
c. 2a
2
b
2
+ 2b
2
c
2
+ 2c
2
a
2
– a
4
– b
4
– c
4
> 0
1
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
II. Chứng minh BĐT dựa vào BĐT CÔSI:
1. Chứng minh:
+ + + ≥ ≥ (a b)(b c)(c a) 8abc ; a,b,c 0
2. Chứng minh: + + + + ≥ ≥
2 2 2
(a b c)(a b c ) 9abc ; a,b,c 0
3. Chứng minh:
( ) ( ) ( ) ( )
+ + + ≥ +
3
3
1 a 1 b 1 c 1 abc
với a , b , c ≥ 0
4. Cho a, b > 0. Chứng minh:
+
| ` | `
+ + + ≥

. , . ,
m m
m 1
a b
1 1 2
b a
, với m ∈ Z
+

5. Chứng minh: + + ≥ + + ≥
bc ca ab
a b c ; a,b,c 0
a b c
6. Chứng minh:
+
≥ − ≥
6 9
2 3
x y
3x y 16 ; x,y 0
4
7. Chứng minh:
+ ≥ −
+
4 2
2
1
2a 3a 1
1 a
.
8. Chứng minh: ( )
> −
1995
a 1995 a 1
, a > 0
9. Chứng minh: ( ) ( ) ( )
+ + + + + ≥
2 2 2 2 2 2
a 1 b b 1 c c 1 a 6abc
.
10. Cho a , b > 0. Chứng minh:
| `
+ + ≤ + +

. ,
+ + +
2 2 2 2 2 2
a b c 1 1 1 1
2 a b c
a b b c a c
11. Cho a , b ≥ 1 , chứng minh: ≥ − + − ab a b 1 b a 1.
12. Cho x, y, z > 1 và x + y + z = 4. Chứng minh: xyz ≥ 64(x – 1)(y – 1)(z – 1)
13. Cho a > b > c, Chứng minh: ( ) ( )
≥ − −
3
a 3 a b b c c
.
14. Cho: a , b , c > 0 và a + b + c = 1. Chứng minh:
a) b + c ≥ 16abc.
b) (1 – a)(1 – b)(1 – c) ≥ 8abc
c)
| `| `| `
+ + + ≥

. ,. ,. ,
1 1 1
1 1 1 64
a b c
15. Cho x > y > 0 . Chứng minh:
( )
+ ≥

1
x 3
x y y
16. Chứng minh:
a)
+

+
2
2
x 2
2
x 1
,∀x ∈ R b)
+


x 8
6
x 1
, ∀x > 1 c)
+

+
2
2
a 5
4
a 1
17. Chứng minh:
+ +
+ + ≤ >
+ + +
ab bc ca a b c
; a, b, c 0
a b b c c a 2
18. Chứng minh:
+ ≤
+ +
2 2
4 4
x y 1
4
1 16x 1 16y
, ∀x , y ∈ R
19. Chứng minh: + + ≥
+ + +
a b c 3
b c a c a b 2
; a , b , c > 0
2
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
20. Cho a , b , c > 0. C/m:
+ + ≤
+ + + + + +
3 3 3 3 3 3
1 1 1 1
abc
a b abc b c abc c a abc
21. Áp dụng BĐT Côsi cho hai số chứng minh:
a.
+ + + ≥
4
a b c d 4 abcd
với a , b , c , d ≥ 0 (Côsi 4 số)
b.
+ + ≥
3
a b c 3 abc
với a , b , c ≥ 0 , (Côsi 3 số )
22. Chứng minh:
+ + ≥ + +
3 3 3 2 2 2
a b c a bc b ac c ab
; a , b , c > 0
23. Chứng minh:
+ + ≥
3 9 4
2 a 3 b 4 c 9 abc
24. Cho · +
x 18
y
2 x
, x > 0. Định x để y đạt GTNN.
25. Cho · + >

x 2
y ,x 1
2 x 1
. Định x để y đạt GTNN.
26. Cho · + > −
+
3x 1
y , x 1
2 x 1
. Định x để y đạt GTNN.
27. Cho · + >

x 5 1
y ,x
3 2x 1 2
. Định x để y đạt GTNN.
28. Cho · +

x 5
y
1 x x
, 0 < x < 1 . Định x để y đạt GTNN.
29. Cho
+
·
3
2
x 1
y
x
, x > 0 . Định x để y đạt GTNN.
30. Tìm GTNN của
+ +
·
2
x 4x 4
f(x)
x
, x > 0.
31. Tìm GTNN của
· +
2
3
2
f(x) x
x
, x > 0.
32. Tìm GTLN của f(x) = (2x – 1)(3 – 5x)
33. Cho y = x(6 – x) , 0 ≤ x ≤ 6 . Định x để y đạt GTLN.
34. Cho y = (x + 3)(5 – 2x) , –3 ≤ x ≤
5
2
. Định x để y đạt GTLN
35. Cho y = (2x + 5)(5 – x) , − ≤ ≤
5
x 5
2
. Định x để y đạt GTLN
36. Cho y = (6x + 3)(5 – 2x) , −
1
2
≤ x ≤
5
2
. Định x để y đạt GTLN
37. Cho
·
+
2
x
y
x 2
. Định x để y đạt GTLN
38. Cho
( )
·
+
2
3
2
x
y
x 2
. Định x để y đạt GTLN
3
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
III. Chứng minh BĐT dựa vào BĐT Bunhiacôpxki
1. Chứng minh: (ab + cd)
2
≤ (a
2
+ c
2
)(b
2
+ d
2
) BĐT Bunhiacopxki
2. Chứng minh: + ≤ sinx cosx 2
3. Cho 3a – 4b = 7. Chứng minh: 3a
2
+ 4b
2
≥ 7.
4. Cho 2a – 3b = 7. Chứng minh: 3a
2
+ 5b
2

725
47
.
5. Cho 3a – 5b = 8. Chứng minh: 7a
2
+ 11b
2

2464
137
.
6. Cho a + b = 2. Chứng minh: a
4
+ b
4
≥ 2.
7. Cho a + b ≥ 1 Chứng minh: + ≥
2 2
1
a b
2
Lời giải :
I. Chứng minh BĐT dựa vào định nghĩa và tính chất cơ bản:
1. Cho a, b > 0 chứng minh:
+ + | `


. ,
3
3 3
a b a b
2 2
(*)
(*) ⇔
+ +
| `
− ≥

. ,
3
3 3
a b a b
0
2 2

( ) ( )
+ − ≥
2
3
a b a b 0
8
. ĐPCM.
2. Chứng minh:
+ +

2 2
a b a b
2 2
()
 a + b ≤ 0 , () luôn đúng.
 a + b > 0 , () ⇔
+ + +
− ≤
2 2 2 2
a b 2ab a b
0
4 2

( )


2
a b
0
4
, đúng.
Vậy:
+ +

2 2
a b a b
2 2
.
3. Cho a + b ≥ 0 chứng minh:
+ +

3 3
3
a b a b
2 2

( )
+ +

3
3 3
a b a b
8 2

⇔ ( ) ( )
− − ≤
2 2
3 b a a b 0
⇔ ( ) ( )
− − + ≤
2
3 b a a b 0
, ĐPCM.
4. Cho a, b > 0 . Chứng minh:
+ ≥ +
a b
a b
b a
()
() ⇔ + ≥ + a a b b a b b a ⇔
( ) ( )
− − − ≥ a b a a b b 0

( ) ( )
− − ≥ a b a b 0 ⇔
( ) ( )
− + ≥
2
a b a b 0
, ĐPCM.
5. Chứng minh: Với a ≥ b ≥ 1:
+ ≥
+
+ +
2 2
1 1 2
1 ab
1 a 1 b
()
4
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức

+ − − ≥
+ +
+ +
2 2
1 1 1 1
0
1 ab 1 ab
1 a 1 b

( ) ( ) ( ) ( )
− −
+ ≥
+ + + +
2 2
2 2
ab a ab b
0
1 a 1 ab 1 b 1 ab

( )
( ) ( )
( )
( ) ( )
− −
+ ≥
+ + + +
2 2
a b a b a b
0
1 a 1 ab 1 b 1 ab


| `
− ≥

+
+ + . ,
2 2
b a a b
0
1 ab
1 a 1 b

( ) ( )
| `
− + − −



+
+ +
. ,
2 2
2 2
b a a ab b ba
0
1 ab
1 a 1 b

( ) ( )
( ) ( ) ( )
− −

+ + +
2
2 2
b a ab 1
0
1 ab 1 a 1 b
, ĐPCM.
 Vì : a ≥ b ≥ 1 ⇒ ab ≥ 1 ⇔ ab – 1 ≥ 0.
6. Chứng minh:
( )
+ + + ≥ + +
2 2 2
a b c 3 2 a b c ; a , b , c ∈ R
⇔ ( ) ( ) ( )
− + − + − ≥
2 2 2
a 1 b 1 c 1 0
. ĐPCM.
7. Chứng minh:
( )
+ + + + ≥ + + +
2 2 2 2 2
a b c d e a b c d e
⇔ − + + − + + − + + − + ≥
2 2 2 2
2 2 2 2
a a a a
ab b ac c ad d ae e 0
4 4 4 4

| ` | ` | ` | `
− + − + − + − ≥

. , . , . , . ,
2 2 2 2
a a a a
b c d e 0
2 2 2 2
. ĐPCM
8. Chứng minh: + + ≥ + +
2 2 2
x y z xy yz zx
⇔ + + − − − ≥
2 2 2
2x 2y 2z 2xy 2yz 2zx 0
⇔ ( )
( )
( ) − + − + − ≥
2 2 2
x y x z y z 0
9. a. Chứng minh:
+ + + +
≥ ≥
a b c ab bc ca
; a,b,c 0
3 3

+ + ≥ + +
2 2 2
a b c ab bc ca

+ + + + + + + + + | `
· ≥

. ,
2
2 2 2
a b c a b c 2ab 2bc 2ca ab bc ca
3 9 3

+ + + +

a b c ab bc ca
3 3
b. Chứng minh:
+ + + + | `


. ,
2
2 2 2
a b c a b c
3 3

 ( ) ( )
+ + · + + + + +
2 2 2 2 2 2 2 2 2
3 a b c a b c 2 a b c
( ) ( )
≥ + + + + + · + +
2
2 2 2
a b c 2 ab bc ca a b c

+ + + + | `


. ,
2
2 2 2
a b c a b c
3 3
10. Chứng minh:
+ + ≥ − +
2
2 2
a
b c ab ac 2bc
4
5
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng

( )
− − + + − ≥
2
2 2
a
a b c b c 2bc 0
4

( )
| `
− − ≥

. ,
2
a
b c 0
2
.
11. Chứng minh:
+ + ≥ + +
2 2
a b 1 ab a b

+ + − − − ≥
2 2
2a 2b 2 2ab 2a 2b 0


− + + + + + + + ≥
2 2 2 2
a 2ab b a 2a 1 b 2b 1 0

⇔ ( ) ( ) ( )
− + − + − ≥
2 2 2
a b a 1 b 1 0
.
12. Chứng minh: + + ≥ − +
2 2 2
x y z 2xy 2xz 2yz
⇔ + + − + − ≥
2 2 2
x y z 2xy 2xz 2yz 0 ⇔ (x – y + z)
2
≥ 0.
13. Chứng minh: + + + ≥ − + +
4 4 2 2
x y z 1 2x(xy x z 1)
⇔ + + + − + − − ≥
4 4 2 2 2 2
x y z 1 2x y 2x 2xz 2x 0

( )
( ) ( )
− + − + − ≥
2
2 2
2 2
x y x z x 1 0
.
14. Chứng minh: Nếu a + b ≥ 1 thì: + ≥
3 3
1
a b
4
° a + b ≥ 1 ⇒ b ≥ 1 – a ⇒ b
3
= (1 – a)
3
= 1 – a + a
2
– a
3

⇒ a
3
+ b
3
=
| `
− + ≥

. ,
2
1 1 1
3 a
2 4 4
.
15. Cho a, b, c là số đo độ dài 3 cạnh của 1 tam giác. Chứng minh:
a. ab + bc + ca ≤ a
2
+ b
2
+ c
2
< 2(ab + bc + ca).
 ab + bc + ca ≤ a
2
+ b
2
+ c
2
⇔ (a – b)
2
+ (a – c)
2
+ (b – c)
2


> − > − > − a b c , b a c , c a b


> − +
2 2 2
a b 2bc c
,
> − +
2 2 2
b a 2ac c
,
> − +
2 2 2
c a 2ab b

⇒ a
2
+ b
2
+ c
2
< 2(ab + bc + ca).
b. abc ≥ (a + b – c)(a + c – b)(b + c – a)
 ( )
> − −
2
2 2
a a b c
⇒ ( ) ( )
> + − + −
2
a a c b a b c
 ( )
> − −
2
2 2
b b a c
⇒ ( ) ( )
> + − + −
2
b b c a a b c
 ( )
> − −
2
2 2
c c a b
⇒ ( ) ( )
> + − + −
2
c b c a a c b
⇒ ( ) ( ) ( )
> + − + − + −
2 2 2
2 2 2
a b c a b c a c b b c a

( ) ( ) ( )
> + − + − + − abc a b c a c b b c a
c. 2a
2
b
2
+ 2b
2
c
2
+ 2c
2
a
2
– a
4
– b
4
– c
4
> 0
⇔ 4a
2
b
2
+ 2c
2
(b
2
+ a
2
) – a
4
– b
4
– 2a
2
b
2
– c
4
> 0
⇔ 4a
2
b
2
+ 2c
2
(b
2
+ a
2
) – (a
2
+ b
2
)
2
– c
4
> 0
⇔ (2ab)
2
– [(a
2
+ b
2
) – c
2
]
2
> 0 ⇔ [c
2
– (a – b)
2
][(a + b)
2
– c
2
] > 0
⇔ (c – a + b)(c + a – b)(a + b – c)(a + b + c) > 0 . đúng
° Vì a , b , c là ba cạnh của tam giác
⇒ c – a + b > 0 , c + a – b > 0 , a + b – c > 0 , a + b + c > 0.
6
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
II. Chứng minh BĐT dựa vào BĐT CÔSI:
1. Chứng minh:
+ + + ≥ ≥ (a b)(b c)(c a) 8abc ; a, b, c 0
 Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho hai số không âm:
⇒ + ≥ a b 2 ab , + ≥ b c 2 bc , + ≥ a c 2 ac
⇒ ( ) ( ) ( )
+ + + ≥ ·
2 2 2
a b b c a c 8 a b c 8abc
.
2. Chứng minh: + + + + ≥ ≥
2 2 2
(a b c)(a b c ) 9abc ; a,b,c 0
 Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho ba số không âm:

+ + ≥
3
a b c 3 abc
,
+ + ≥
3
2 2 2 2 2 2
a b c 3 a b c
⇒ ( ) ( )
+ + + + ≥ ·
3
2 2 2 3 3 3
a b c a b c 9 a b c 9abc
.
3. Chứng minh:
( ) ( ) ( ) ( )
+ + + ≥ +
3
3
1 a 1 b 1 c 1 abc
, với a , b , c ≥ 0.

( ) ( ) ( )
+ + + · + + + + + + + 1 a 1 b 1 c 1 a b c ab ac bc abc.

+ + ≥
3
a b c 3 abc
,
+ + ≥
3
2 2 2
ab ac bc 3 a b c
 ( ) ( ) ( ) ( )
+ + + ≥ + + + · +
3
3
2 2 2 3 3
1 a 1 b 1 c 1 3 abc 3 a b c abc 1 abc
4. Cho a, b > 0. Chứng minh:
+
| ` | `
+ + + ≥

. , . ,
m m
m 1
a b
1 1 2
b a
, với m ∈ Z
+


+
| ` | ` | ` | ` | `
+ + + ≥ + + · + +

. , . , . , . , . ,
≥ ·
m m m m m
m m 1
a b a b b a
1 1 2 1 . 1 2 2
b a b a a b
2 4 2
5. Chứng minh:
+ + ≥ + + >
bc ca ab
a b c ; a, b, c 0
a b c
 Áp dụng BĐT Côsi cho hai số không âm:
+ ≥ ·
2
bc ca abc
2 2c
a b ab
,
+ ≥ ·
2
bc ba b ac
2 2b
a c ac
,
+ ≥ ·
2
ca ab a bc
2 2a
b c bc

+ + ≥ + +
bc ca ab
a b c
a b c
.
6. Chứng minh:
+
≥ − ≥
6 9
2 3
x y
3x y 16 ; x,y 0
4
()
() ⇔ + + ≥
6 9 2 3
x y 64 12x y ⇔ ( )
( ) + + ≥
3 3
2 3 3 2 3
x y 4 12x y
Áp dụng BĐT Côsi cho ba số không âm:
( )
( ) + + ≥ ·
3 3
2 3 3 2 3 2 3
x y 4 3x y 4 12x y
.
7
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
7. Chứng minh:
+ ≥ −
+
4 2
2
1
2a 3a 1
1 a
()
() ⇔
+ + + + ≥
+
4 4 2 2
2
1
a a a 1 4a
1 a
.
Áp dụng BĐT Côsi cho 4 số không âm:
+
+
4 4 2
2
1
a , a , a 1,
1 a
( )
+ + + + ≥ + ·
+ +
4 4 2 4 4 2 2
4
2 2
1 1
a a a 1 4 a a a 1 4a
1 a 1 a
8. Chứng minh: ( )
> −
1995
a 1995 a 1
() , a > 0
() ⇔
> − ⇔ + >
1995 1995
a 1995a 1995 a 1995 1995a


+ > + · + + + + ≥ ·
1 42 43
1995
1995 1995 1995 1995
1994 soá
a 1995 a 1994 a 1 1 ... 1 1995 a 1995a

9. Chứng minh: ( ) ( ) ( )
+ + + + + ≥
2 2 2 2 2 2
a 1 b b 1 c c 1 a 6abc
.
° ( ) ( ) ( )
+ + + + + · + + + + +
2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
a 1 b b 1 c c 1 a a a b b b c c c a
 Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho 6 số không âm:
°
+ + + + + ≥ ·
6
2 2 2 2 2 2 2 2 2 6 6 6
a a b b b c c c a 6 a b c 6abc
10. Cho a , b > 0. Chứng minh:
| `
+ + ≤ + +

. ,
+ + +
2 2 2 2 2 2
a b c 1 1 1 1
2 a b c
a b b c a c
°
≤ ·
+
2 2
a a 1
2ab 2b
a b
,
≤ ·
+
2 2
b b 1
2bc 2c
b c
,
≤ ·
+
2 2
c c 1
2ac 2a
a c
° Vậy:
| `
+ + ≤ + +

. ,
+ + +
2 2 2 2 2 2
a b c 1 1 1 1
2 a b c
a b b c a c
11. Cho a , b ≥ 1 , chứng minh: ≥ − + − ab a b 1 b a 1.
°
( ) ( )
· − + ≥ − · − + ≥ − a a 1 1 2 a 1, b b 1 1 2 b 1
° ≥ − ≥ − ab 2b a 1, ab 2a b 1
° ≥ − + − ab a b 1 b a 1
12. Cho x, y, z > 1 và x + y + z = 4. C/m: xyz ≥ 64(x – 1)(y – 1)(z – 1)
°
( ) ( )
· − + · − + + + − x x 1 1 x 1 x y z 3
( ) ( )
( )
( ) ( )
( )
( )
· − + − + − + − ≥ − − −
2
4
x 1 x 1 y 1 z 1 4 x 1 y 1 z 1

Tương tự: ( )
( )
( )
≥ − − −
2
4
y 4 x 1 y 1 z 1
; ( )
( )
( )
≥ − − −
2
4
z 4 x 1 y 1 z 1
⇒ xyz ≥ 64(x – 1)(y – 1)(z – 1).
13. Cho a > b > c, Chứng minh: ( ) ( )
≥ − −
3
a 3 a b b c c
.
8
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
°
( ) ( ) ( ) ( )
· − + − + ≥ − −
3
a a b b c c 3 a b b c c
14. Cho: a , b , c > 0 và a + b + c = 1. Chứng minh:
a) b + c ≥ 16abc.
°
+
| `


. ,
2
b c
bc
2

( )
+ −
| ` | `
≤ · · −

. , . ,
2 2
2
b c 1 a
16abc 16a 16a 4a 1 a
2 2
° ( ) ( ) ( ) ( ) ( )
]
− · − − · − − − ≤ − · +
]
2 2
2
4a 1 a 1 a 4a 4a 1 a 1 1 2a 1 a b c
b) (1 – a)(1 – b)(1 – c) ≥ 8abc
° (1 – a)(1 – b)(1 – c) = (b + c)(a + c)(a + b) ≥
· 2 bc.2 ac.2 ab 8abc
c)
| `| `| `
+ + + ≥

. ,. ,. ,
1 1 1
1 1 1 64
a b c
°
+ + + | ` | `
+ · ≥

. , . ,
4 2
1 a a b c 4 a bc
1
a a a
°
+ ≥
4 2
1 4 ab c
1
b b
°
+ ≥
4 2
1 4 abc
1
c c
| `| `| `
+ + + ≥

. ,. ,. ,
1 1 1
1 1 1 64
a b c
15. Cho x > y > 0 . Chứng minh:
( )
+ ≥

1
x 3
x y y

( )
( )
( )
( )

· − + + ≥ ·
− −
3
x y y 1
VT x y y 3 3
x y y x y y
16. Chứng minh:
a)
+

+
2
2
x 2
2
x 1

+ ≥ +
2 2
x 2 2 x 1

+ + ≥ +
2 2
x 1 1 2 x 1
b)
+

x 8
x 1
=
− +
· − + ≥ − ·
− − −
x 1 9 9 9
x 1 2 x 1 6
x 1 x 1 x 1
c. ( ) ( )
+ + ≥ + · +
2 2 2
a 1 4 2 4 a 1 4 a 1

+

+
2
2
a 5
4
a 1
17. Chứng minh:
+ +
+ + ≤ >
+ + +
ab bc ca a b c
; a, b, c 0
a b b c c a 2
° Vì : + ≥ a b 2 ab
⇒ ≤ ·
+
ab ab ab
a b 2
2 ab
, ≤ ·
+
bc bc bc
b c 2
2 bc
, ≤ ·
+
ac ac ac
a c 2
2 ac
° + + ≥ + + a b c ab bc ca , dựa vào:
+ + ≥ + +
2 2 2
a b c ab bc ca
.
9
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
°
+ + + +
+ + ≤ ≤
+ + +
ab bc ca ab bc ac a b c
a b b c c a 2 2
18. Chứng minh:
+ ≤
+ +
2 2
4 4
x y 1
4
1 16x 1 16y
, ∀x , y ∈ R
°
( )
· ≤ ·
+
+
2 2 2
4 2 2
x x x 1
8
1 16x 2.4x
1 4x
°
( )
· ≤ ·
+
+
2 2 2
4 2 2
y y y 1
8
1 16y 2.4y
1 4y

+ ≤
+ +
2 2
4 4
x y 1
4
1 16x 1 16y
19. Chứng minh: + + ≥
+ + +
a b c 3
b c a c a b 2
; a , b , c > 0
Đặt X = b + c , Y = c + a , Z = a + b.
° a + b + c =
1
2
(X + Y + Z)
°
+ − + − + −
· · ·
Y Z X Z X Y X Y Z
a , b , c
2 2 2
°
]
| ` | ` | `
+ + · + + + + + −

]
+ + + . , . , . ,
]
a b c 1 Y X Z X Z Y
3
b c a c a b 2 X Y X Z Y Z
[ ]
≥ + + − ·
1 3
2 2 2 3
2 2
.
Cách khác:
°
| ` | ` | `
+ + · + + + + + −

+ + + + + + . , . , . ,
a b c a b c
1 1 1 3
b c a c a b b c a c a b
( ) ( ) ( ) [ ]
| `
· + + + + + + + −

+ + + . ,
1 1 1 1
a b b c c a 3
2 b c a c a b
 Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho ba số không âm:
°
( ) ( ) ( ) [ ]
| `
+ + + + + + + ≥ − ·

+ + + . ,
1 1 1 1 9 3
a b b c c a 3
2 b c a c a b 2 2
20. Cho a , b , c > 0. C/m:

+ + ≤
+ + + + + +
3 3 3 3 3 3
1 1 1 1
abc
a b abc b c abc c a abc
° ( ) ( ) ( )
+ · + − + ≥ +
3 3 2 2
a b a b a ab a a b ab

⇒ ( ) ( )
+ + ≥ + + · + +
3 3
a b abc a b ab abc ab a b c
, tương tự
° ( ) ( )
+ + ≥ + + · + +
3 3
b c abc b c bc abc bc a b c
° ( ) ( )
+ + ≥ + + · + +
3 3
c a abc c a ca abc ca a b c
10
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức

( ) ( ) ( )
+ + | `
≤ + + ·

+ + + + + + + + . ,
1 1 1 1 a b c
VT
ab a b c bc a b c ca a b c a b c abc
21. Áp dụng BĐT Côsi cho hai số chứng minh:
a.
+ + + ≥
4
a b c d 4 abcd
với a , b , c , d ≥ 0 (Côsi 4 số)
 + ≥ + ≥ a b 2 ab , c d 2 cd
 ( ) ( )
+ + ≥ + ≥ ≥
4
a b cd 2 ab cd 2 2 ab. cd 4 abcd
b.
+ + ≥
3
a b c 3 abc
với a , b , c ≥ 0 , (Côsi 3 số )

+ + + +
+ + + ≥
4
a b c a b c
a b c 4. abc
3 3

+ + + +

4
a b c a b c
abc
3 3

+ + + +
| `


. ,
4
a b c a b c
abc
3 3

+ + | `


. ,
3
a b c
abc
3

+ + ≥
3
a b c 3 abc
.
22. Chứng minh:
+ + ≥ + +
3 3 3 2 2 2
a b c a bc b ac c ab
; a , b , c > 0
°
+ ≥
3 2
a abc 2a bc
,
+ ≥
3 2
b abc 2b ac
,
+ ≥
3 2
c abc 2c ab
° ( )
+ + + ≥ + +
3 3 3 2 2 2
a b c 3abc 2 a bc b ac c ab

( ) ( )
+ + ≥ + +
3 3 3 2 2 2
2 a b c 2 a bc b ac c ab
,
vì :
+ + ≥
3 3 3
a b c 3abc
Vậy:
+ + ≥ + +
3 3 3 2 2 2
a b c a bc b ac c ab
23. Chứng minh:
+ + ≥
3 9 4
2 a 3 b 4 c 9 abc
 Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho 9 số không âm:
°
· + + + + + + + + ≥
3 3 3 9 4 4 4 4
VT a a b b b c c c c 9 abc
24. Cho · +
x 18
y
2 x
, x > 0. Định x để y đạt GTNN.
 Áp dụng BĐT Côsi cho hai số không âm: · + ≥ ·
x 18 x 18
y 2 . 6
2 x 2 x
° Dấu “ = ” xảy ra ⇔
· ⇔ · ⇔ · t
2
x 18
x 36 x 6
2 x
, chọn x = 6.
Vậy: Khi x = 6 thì y đạt GTNN bằng 6
25. Cho · + >

x 2
y ,x 1
2 x 1
. Định x để y đạt GTNN.


· + +

x 1 2 1
y
2 x 1 2
 Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho hai số không âm


x 1 2
,
2 x 1
:
11
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
− −
· + + ≥ + ·
− −
x 1 2 1 x 1 2 1 5
y 2 .
2 x 1 2 2 x 1 2 2
° Dấu “ = ” xảy ra ⇔
( )
· −
· ⇔ − · ⇔

· − −

2
x 3
x 1 2
x 1 4
x 1(loaïi) 2 x 1
Vậy: Khi x = 3 thì y đạt GTNN bằng
5
2
26. Cho · + > −
+
3x 1
y , x 1
2 x 1
. Định x để y đạt GTNN.

+
· + −
+
3(x 1) 1 3
y
2 x 1 2
 Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho hai số không âm
( )
+
+
3 x 1 1
,
2 x 1
:
( ) ( )
+ +
· + − ≥ − · −
+ +
3 x 1 1 3 3 x 1 1 3 3
y 2 . 6
2 x 1 2 2 x 1 2 2
° Dấu “ = ” xảy ra ⇔

( )
( )

· −

+

· ⇔ + · ⇔
+
· − −

2
6
x 1
3 x 1 1 2
3
x 1
2 x 1 3
6
x 1(loaïi)
3
Vậy: Khi · −
6
x 1
3
thì y đạt GTNN bằng −
3
6
2
27. Cho
· + >

x 5 1
y ,x
3 2x 1 2
. Định x để y đạt GTNN.


· + +

2x 1 5 1
y
6 2x 1 3
 Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho hai số không âm


2x 1 5
,
6 2x 1
:
− − +
· + + ≥ + ·
− −
2x 1 5 1 2x 1 5 1 30 1
y 2 .
6 2x 1 3 6 2x 1 3 3
Dấu “ = ” xảy ra

( )

+
·

· ⇔ − · ⇔

− +
·

2
30 1
x
2x 1 5
2
2x 1 30
6 2x 1
30 1
x (loaïi)
2
Vậy: Khi
+
·
30 1
x
2
thì y đạt GTNN bằng
+ 30 1
3
12
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
28. Cho · +

x 5
y
1 x x
, 0 < x < 1 . Định x để y đạt GTNN.
°
( )
− + − −
· + · + + ≥ + · +
− − −
x 5 1 x 5x x x 1 x 1 x
f(x) 5 5 2 5 5 2 5 5
1 x x 1 x x 1 x x
Dấu “ = ‘ xảy ra ⇔
− −
| `
· ⇔ · ⇔ ·

− − . ,
2
x 1 x x 5 5
5 5 x
1 x x 1 x 4
(0 < x < 1)
° Vậy: GTNN của y là + 2 5 5 khi

·
5 5
x
4
29. Cho
+
·
3
2
x 1
y
x
, x > 0 . Định x để y đạt GTNN.
°
+
· + · + + ≥ ·
3
3
2 2 2 2 3
x 1 1 x x 1 x x 1 3
x 3
2 2 22
4 x x x x
° Dấu “ = ‘ xảy ra ⇔
· ·
2
x x 1
2 2
x

·
3
x 2
.
° Vậy: GTNN của y là
3
3
4
khi
·
3
x 2
30. Tìm GTNN của
+ +
·
2
x 4x 4
f(x)
x
, x > 0.
°
+ +
· + + ≥ + ·
2
x 4x 4 4 4
x 4 2 x. 4 8
x x x
° Dấu “ = ‘ xảy ra ⇔
·
4
x
x
⇔ x = 2 (x > 0).
° Vậy: GTNN của y là 8 khi x = 2.
31. Tìm GTNN của
· +
2
3
2
f(x) x
x
, x > 0.
°
| `
| `
+ · + + + + ≥ ·


. ,
. ,
3
2
2 2 2 2
2
5
3 3 3 3 5
2 x x x 1 1 x 1 5
x 5
3 3 3 3
27 x x x x
° Dấu “ = ‘ xảy ra ⇔ · ⇔ ·
2
5
3
x 1
x 3
3
x
⇔ x = 2 (x > 0).
° Vậy: GTNN của y là
5
5
27
khi
·
5
x 3
.
32. Tìm GTLN của f(x) = (2x – 1)(3 – 5x)
° f(x) = –10x
2
+ 11x – 3 =
| ` | `
− − − · − − + ≤

. , . ,
2
2
11x 11 1 1
10 x 3 10 x
10 20 40 40
13
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
° Dấu “ = “ xảy ra ⇔
·
11
x
20
° Vậy: Khi
·
11
x
20
thì y đạt GTLN bằng
1
40
.
33. Cho y = x(6 – x) , 0 ≤ x ≤ 6 . Định x để y đạt GTLN.
 Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số không âm x và 6 – x (vì 0 ≤ x ≤ 6):
°
( ) ( )
· + − ≥ − 6 x 6 x 2 x 6 x ⇒ x(6 – x) ≤ 9
° Dấu “ = “ xảy ra ⇔ x = 6 – x ⇔ x = 3
° Vậy: Khi x = 3 thì y đạt GTLN bằng 9.
34. Cho y = (x + 3)(5 – 2x) , –3 ≤ x ≤
5
2
. Định x để y đạt GTLN.
 y = (x + 3)(5 – 2x) =
1
2
(2x + 6)(5 – 2x)
 Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số không âm 2x + 6 và 5 – 2x ,
| `
− ≤ ≤

. ,
5
3 x
2
:
°
( ) ( ) ( ) ( )
· + + − ≥ + − 11 2x 6 5 2x 2 2x 6 5 2x ⇒
1
2
(2x + 6)(5 – 2x) ≤
121
8
° Dấu “ = “ xảy ra ⇔ 2x + 6 = 5 – 2x ⇔ · −
1
x
4
° Vậy: Khi · −
1
x
4
thì y đạt GTLN bằng
121
8
.
35. Cho y = (2x + 5)(5 – x) , − ≤ ≤
5
x 5
2
. Định x để y đạt GTLN.
 y = (2x + 5)(5 – x) =
1
2
(2x + 5)(10 – 2x)
 Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số không âm 2x + 5 , 10 – 2x ,
| `
− ≤ ≤

. ,
5
x 5
2
:
°
( ) ( ) ( ) ( )
+ + − ≥ + − 2x 5 10 2x 2 2x 5 10 2x ⇒
1
2
(2x + 5)(10 – 2x) ≤
625
8
° Dấu “ = “ xảy ra ⇔ 2x + 5 = 10 – 2x ⇔ ·
5
x
4
° Vậy: Khi ·
5
x
4
thì y đạt GTLN bằng
625
8
36. Cho y = (6x + 3)(5 – 2x) , −
1
2
≤ x ≤
5
2
. Định x để y đạt GTLN
 y = 3(2x + 1)(5 – 2x)
 Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số không âm 2x + 1 , 5 – 2x ,
| `
− ≤ ≤

. ,
1 5
x
2 2
:
14
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
°
( ) ( ) ( ) ( )
+ + − ≥ + − 2x 1 5 2x 2 2x 1 5 2x ⇒ (2x + 1)(5 – 2x) ≤ 9
° Dấu “ = “ xảy ra ⇔ 2x + 1 = 5 – 2x ⇔ x = 1
° Vậy: Khi x = 1 thì y đạt GTLN bằng 9.
37. Cho
·
+
2
x
y
x 2
. Định x để y đạt GTLN
°
+ ≥ ·
2 2
2 x 2 2x 2x 2


+
2
1 x
2 2 2 x


1
y
2 2
° Dấu “ = “ xảy ra ⇔ · ⇒
2
x 2 vàx >0 x= 2
° Vậy: Khi · x 2thì y đạt GTLN bằng
1
2 2
.
38. Cho
( )
·
+
2
3
2
x
y
x 2
. Định x để y đạt GTLN
°
+ · + + ≥
3
2 2 2
x 2 x 1 1 3 x .1.1

( )
( )
+ ≥ ⇒ ≤
+
2
3
2 2
3
2
x 1
x 2 27x
27
x 2
° Dấu “ = “ xảy ra ⇔ · ⇔ · t
2
x 1 x 1
° Vậy: Khi
· t x 1
thì y đạt GTLN bằng
1
27
.
III. Chứng minh BĐT dựa vào BĐT Bunhiacôpxki
1. Chứng minh: (ab + cd)
2
≤ (a
2
+ c
2
)(b
2
+ d
2
) () BĐT Bunhiacopxki
() ⇔
+ + ≤ + + +
2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
a b 2abcd c d a b a d c b c d

+ − ≥
2 2 2 2
a d c b 2abcd 0
⇔ ( )
− ≥
2
ad cb 0
.
2. Chứng minh: + ≤ sinx cosx 2
 Áp dụng BĐT Bunhiacopski cho 4 số 1 , sinx , 1 , cosx :
°
+ · sinx cosx ( ) ( )
+ ≤ + + ·
2 2 2 2
1. sinx 1. cosx 1 1 sin x cos x 2
3. Cho 3a – 4b = 7. Chứng minh: 3a
2
+ 4b
2
≥ 7.
 Áp dụng BĐT Bunhiacopski cho 4 số 3 , 3a , 4 , 4b:
° ( ) ( )
+ · + ≤ + +
2 2
3a 4b 3. 3a 4. 4b 3 4 3a 4b
⇔ 3a
2
+ 4b
2
≥ 7.
4. Cho 2a – 3b = 7. Chứng minh: 3a
2
+ 5b
2

725
47
.

− · −
2 3
2a 3b 3a 5b
3 5
 Áp dụng BĐT Bunhiacopski cho 4 số

2 3
, 3a , , 5b
3 5
:
15
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
°
( )
| `
− ≤ + +

. ,
2 2
2 3 4 9
3a 5b 3a 5b
3 5
3 5
⇔ 3a
2
+ 5b
2

735
47
.
5. Cho 3a – 5b = 8. Chứng minh: 7a
2
+ 11b
2

2464
137
.

− · −
3 5
3a 5b 7a 11b
7 11
 Áp dụng BĐT Bunhiacopski cho 4 số

3 5
, 7a , , 11b
7 11
:
°
( )
| `
− ≤ + +

. ,
2 2
3 5 9 25
7a 11b 7a 11b
7 11
7 11
⇔ 7a
2
+ 11b
2

2464
137
.
6. Cho a + b = 2. Chứng minh: a
4
+ b
4
≥ 2.
 Áp dụng BĐT Bunhiacopski:
° ( ) ( )
· + ≤ + +
2 2
2 a b 1 1 a b
⇔ a
2
+ b
2
≥ 2
° ( ) ( ) ( )
≤ + ≤ + +
2 2 4 4
2 a b 1 1 a b
⇔ a
4
+ b
4
≥ 2
7. Cho a + b ≥ 1 Chứng minh: + ≥
2 2
1
a b
2
°
( ) ( )
≤ + ≤ + + ⇔ + ≥
2 2 2 2 2 2
1
1 a b 1 1 a b a b
2
16
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
PHẦN II. ĐỀ THI ĐẠI HỌC
1. (CĐGT II 2003 dự bị)
Cho 3 số bất kì x, y, z. CMR:
+ + + + ≥ +
2 2 2 2 2 2
x xy y x xz+z y yz+z
2. (CĐBC Hoa Sen khối A 2006)
Cho x, y, z > 0 và xyz = 1. Chứng minh rằng: x
3
+ y
3
+ z
3
≥ x + y + z.
3. (CĐKTKT Cần Thơ khối A 2006)
Cho 3 số dương x, y, z thoả x + y + z ≤ 1. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu
thức: A = x + y + z +
+ +
1 1 1
x y z
4. (CĐSPHCM khối ABTDM 2006)
Cho x, y là hai số thực dương và thoả x + y =
5
4
. Tìm giá trị nhỏ nhất của
biểu thức: A =
+
4 1
x 4y
.
5. (CĐKTKT Cần Thơ khối B 2006)
Cho 4 số dương a, b, c, d. Chứng minh bất đẳng thức:
+ + +
+ + + + + + + +
a b c d
a b c b c d c d a d a b
< 2
6. (CĐKT Cao Thắng khối A 2006)
Chứng minh rằng nếu x > 0 thì (x + 1)
2
| `
+ +

. ,
2
1 2
1
x
x
≥ 16.
7. (CĐKTKTCN1 khối A 2006)
Cho 3 số dương a, b, c. Ch. minh rằng:
+ + + + + +
+ + ≥
a b c a b c a b c
9
a b c

8. (CĐKTYTế1 2006)
Cho các số thực x, y thay đổi thoả mãn điều kiện: y ≤ 0; x
2
+ x = y + 12.
Tìm giá trị lớn nhất, nhỏ nhất của biểu thức: A = xy + x + 2y + 17
9. (CĐBC Hoa Sen khối D 2006)
Cho x, y, z > 0; x + y + z = xyz. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức A = xyz.
10. (Học viện BCVT 2001)
Chứng minh rằng với mọi số thực a, b, c thoả mãn điều kiện: a + b + c = 1
thì:
| `
+ + ≥ + +

. ,
a b c a b c
1 1 1 a b c
3
3 3 3 3 3 3
11. (ĐH Đà Nẵng khối A 2001 đợt 2)
Cho ba số dương a, b, c thoả a
2
+ b
2
+ c
2
= 1. Chứng minh:
+ + ≥
+ + +
2 2 2 2 2 2
a b c 3 3
2
b c c a a b
17
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
12. (ĐH Kiến trúc HN 2001)
Cho các số a, b, c thoả:
¹
+ + · ¹
'
+ + ·
¹
¹
2 2 2
a b c 2
ab bc ca 1
Chứng minh: − ≤ ≤ − ≤ ≤ − ≤ ≤
4 4 4 4 4 4
a ; b ; c
3 3 3 3 3 3
13. (Học viện NH TPHCM khối A 2001)
Cho ∆ ABC có 3 cạnh là a, b, c và p là nửa chu vi. Chứng minh rằng:
| `
+ + ≥ + +

− − −
. ,
1 1 1 1 1 1
2
p a p b p c a b c
14. (ĐH Nông nghiệp I HN khối A 2001)
Cho 3 số x, y, z > 0. Chứng minh rằng:
+ + ≤ + +
+ + +
3 2 3 2 3 2 2 2 2
2 y 2 x 2 z 1 1 1
x y y z z x x y z
15. (ĐH PCCC khối A 2001)
Ch. minh rằng với a ≥ 2, b ≥ 2, c ≥ 2 thì:
+ + +
+ + >
b c c a a b
log a log b log c 1
16. (ĐH Quốc gia HN khối D 2001)
Ch. minh rằng với mọi x ≥ 0 và với mọi α > 1 ta luôn có: x
α
+ α – 1 ≥
α x.
Từ đó chứng minh rằng với 3 số dương a, b, c bất kì thì:
+ + ≥ + +
3 3 3
3 3 3
a b c a b c
b c a
b c a
17. (ĐH Thái Nguyên khối D 2001)
Cho a ≥ 1, b ≥ 1. Chứng minh rằng:
− + − ≤ a b 1 b a 1 ab
(*)
18. (ĐH Vinh khối A, B 2001)
Chứng minh rằng nếu a, b, c là độ dài ba cạnh của một tam giác có chu vi
bằng 3 thì: 3a
2
+ 3b
2
+ 3c
2
+ 4abc ≥ 13
19. (ĐH Y Thái Bình khối A 2001)
Cho a, b, c là những số dương và a + b = c. Ch. minh rằng:
+ >
2 2 2
3 3 3
a b c
20. (ĐHQG HN khối A 2000)
Với a, b, c là 3 số thực bất kì thoả điều kiện a + b + c = 0. Chứng minh
rằng: 8
a
+ 8
b
+ 8
c
≥ 2
a
+ 2
b
+ 2
c
21. (ĐHQG HN khối D 2000)
Với a, b, c là 3 số thực dương thoả điều kiện: ab + bc + ca = abc. Chứng
minh rằng:
+ + +
+ + ≥
2 2 2 2 2 2
b 2a c 2b a 2c
3
ab bc ca
22. (ĐH Bách khoa HN khối A 2000)
Cho 2 số a, b thoả điều kiện a + b ≥ 0. Ch. minh rằng:
+ + | `


. ,
3
3 3
a b a b
2 2
18
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
23. (ĐHSP TP HCM khối DE 2000)
Cho 3 số a, b, c bất kì. Chứng minh các BĐT:
a) a
2
+ b
2
+ c
2
≥ ab + bc + ca b) (ab + bc + ca)
2
≥ 3abc(a + b + c)
24. (ĐH Nông nghiệp I khối A 2000)
Cho 3 số dương a, b, c thoả điều kiện abc = 1. Tìm giá trị nhỏ nhất của
biểu thức: P =
+ +
+ + +
2 2 2 2 2 2
bc ca ab
a b a c b c b a c a c b
25. (ĐH Thuỷ lợi II 2000)
Chứng minh rằng với mọi số dương a, b, c ta đều có:
(a + 1).(b + 1).(c + 1) ≥
( )
+
3
3
1 abc
26. (ĐH Y HN 2000)
Giả sử x, y là hai số dương thoả điều kiện
+ ·
2 3
6
x y
. Tìm giá trị nhỏ nhất
của tổng x + y.
27. (ĐH An Giang khối D 2000)
Cho các số a, b, c ≥ 0. Chứng minh: a
c + 1
+ b
c + 1
≥ ab(a
c – 1
+ b
c – 1
)
28. (ĐH Tây Nguyên khối AB 2000)
CMR với mọi x, y, z dương và x + y + z = 1 thì xy + yz + zx >
+
18xyz
2 xyz
29. (ĐH An Ninh khối A 2000)
Chứng minh rằng với mọi số nguyên n ≥ 3 ta đều có: n
n + 1
> (n + 1)
n
30. (CĐSP Nha Trang 2000)
Cho 2 số thực a, b thoả điều kiện: a, b ≥ –1 và a + b = 1. Tìm giá trị lớn
nhất của biểu thức: A =
+ + + a 1 b 1
31. (CĐSP Nhà trẻ – Mẫu giáo TƯ I 2000)
Chứng minh BĐT sau đây luôn luôn đúng với mọi số thực x, y, z bất kì
khác không:
+ + ≥
+ +
2 2 2 2 2 2
1 1 1 9
x y z x y z
BĐT cuối cùng luôn đúng ⇒ BĐT cần chứng minh đúng.
32. (ĐH Y Dược TP HCM 1999)
Cho 3 số a, b, c khác 0. Chứng minh: + + ≥ + +
2 2 2
2 2 2
a b c a b c
b c a
b c a
33. (ĐH Hàng hải 1999)
Cho x, y, z ≥ 0 và x + y + z ≤ 3. Chứng minh rằng:
+ + ≤ ≤ + +
+ + +
+ + +
2 2 2
x y z 3 1 1 1
2 1 x 1 y 1 z
1 x 1 y 1 z
34. (ĐH An ninh HN khối D 1999)
Cho 3 số x, y, z thay đổi, nhận giá trị thuộc đoạn [0;1]. Chứng minh rằng:
2(x
3
+ y
3
+ z
3
) – (x
2
y + y
2
z + z
2
x) ≤ 3 (*)
35. (Đại học 2002 dự bị 1)
19
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
Gọi x, y, z là khoảng cách từ điểm M thuộc miền trong của ∆ ABC có 3
góc nhọn đến các cạnh BC, CA, AB. Chứng minh rằng:
+ +
+ + ≤
2 2 2
a b c
x y z
2R
(a, b, c là các cạnh của ∆ ABC, R là
bán kính đường tròn ngoại tiếp). Dấu “=” xảy ra khi nào?
36. (Đại học 2002 dự bị 3)
Giả sử x, y là hai số dương thay đổi thoả mãn điều kiện x + y =
5
4
. Tìm
giá trị nhỏ nhất của biểu thức: S =
+
4 1
x 4y
37. (Đại học 2002 dự bị 5)
Giả sử a, b, c, d là 4 số nguyên thay đổi thoả mãn 1 ≤ a < b < c < d ≤ 50.
Chứng minh bất đẳng thức:
+ +
+ ≥
2
a c b b 50
b d 50b
và tìm giá trị nhỏ nhất
của biểu thức: S =
+
a c
b d
.
38. (Đại học 2002 dự bị 6)
Cho tam giác ABC có diện tích bằng
3
2
. Gọi a, b, c lần lượt là độ dài các
cạnh BC, CA, AB và h
a
, h
b
, h
c
tương ứng là độ dài các đường cao kẻ từ
các đỉnh A, B, C. Chứng minh rằng:
| `
| `
+ + + + ≥


. ,
. , a b c
1 1 1 1 1 1
3
a b c h h h
39. (Đại học khối A 2003)
Cho x, y, z là 3 số dương và x + y + z ≤ 1. Chứng minh rằng:
+ + + + + ≥
2 2 2
2 2 2
1 1 1
x y z 82
x y z
40. (Đại học khối A 2003 dự bị 1)
Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số: y = sin
5
x +
3
cosx
41. (Đại học khối A 2003 dự bị 2)
Tính các góc của tam giác ABC, biết rằng:
− ≤ ¹
¹
'

·
¹
¹
4p(p a) bc (1)
A B C 2 3 3
sin sin sin (2)
2 2 2 8
trong đó BC = a, CA = b, AB = c, p =
+ + a b c
2
.
42. (Đại học khối A 2005)
Cho x, y, z là các số dương thoả mãn :
+ + ·
1 1 1
4
x y z
.
20
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
Chứng minh rằng:
+ + ≤
+ + + +
1 1 1
1
2x+y+z x 2y z x y 2z
43. (Đại học khối B 2005)
Chứng minh rằng với mọi x ∈ R, ta có:

| ` | ` | `
+ + ≥ + +

. , . , . ,
x x x
x x x
12 15 20
3 4 5
5 4 3
Khi nào đẳng thức xảy ra?
44. (Đại học khối D 2005)
Cho các số dương x, y, z thoả mãn xyz = 1. Chứng minh rằng:
+ + + + + +
+ + ≥
3 3 3 3 3 3
1 x y 1 y z 1 z x
3 3
xy yz zx
Khi nào đẳng thức xảy ra?
45. (Đại học khối A 2005 dự bị 1)
Cho 3 số x, y, z thoả x + y + z = 0. CMR:
+ + + + +
x y z
3 4 3 4 3 4
≥ 6
46. (Đại học khối A 2005 dự bị 2)
Chứng minh rằng với mọi x, y > 0 ta có:
( )
| `
| `
+ + +


. ,
. ,
2
y 9
1 x 1 1
x
y
≥ 256
Đẳng thức xảy ra khi nào?
47. (Đại học khối B 2005 dự bị 1)
Cho 3 số dương a, b, c thoả mãn: a + b + c =
3
4
. Chứng minh rằng:
+ + + + + ≤
3 3 3
a 3b b 3c c 3a 3
Khi nào đẳng thức xảy ra?
48. (Đại học khối B 2005 dự bị 2)
Chứng minh rằng nếu 0 ≤ y ≤ x ≤ 1 thì − ≤
1
x y y x
4
.
Đẳng thức xảy ra khi nào?
49. (Đại học khối D 2005 dự bị 2)
Cho x, y, z là 3 số dương và xyz = 1. CMR: + + ≥
+ + +
2 2 2
x y z 3
1 y 1 z 1 x 2
50. (Đại học khối A 2006)
Cho 2 số thực x ≠ 0, y ≠ 0 thay đổi và thoả mãn điều kiện:
(x + y)xy = x
2
+ y
2
– xy.
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức: A =
+
3 3
1 1
x y
.
51. (Đại học khối B 2006)
Cho x, y là các số thực thay đổi. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
A =
( ) ( )
− + + + + + −
2 2
2 2
x 1 y x 1 y y 2
21
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
LỜI GIẢI
1. (CĐGT II 2003 dự bị)
Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, xét các điểm:
A
| `
+


. ,
y 3
x ; z
2 2
, B
| `
+


. ,
3 3
0; y z
2 2
, C
| `


. ,
y z
;0
2 2
Ta có: AB =
| `
| `
+ + · + +



. ,
. ,
2
2
2 2
y 3
x y x xy y
2 2
AC =
| `
| `
+ + · + +



. ,
. ,
2
2
2 2
z 3
x z x xz z
2 2
BC =
| `
| `
− + + · +



. ,
. ,
2
2
2 2
y z 3
(y z) y yz+z
2 2 2
Với 3 điểm A, B, C ta luôn có: AB + AC ≥ BC

+ + + + ≥ +
2 2 2 2 2 2
x xy y x xz+z y yz+z
2. (CĐBC Hoa Sen khối A 2006)
x
3
+ y
3
+ z
3
≥ 3
3 3 3 3
x y z
⇒ 2(x
3
+ y
3
+ z
3
) ≥ 6
x
3
+ 1 + 1 ≥ 3
3
3
x
⇒ x
3
+ 2 ≥ 3x (1)
Tương tự: y
3
+ 1 + 1 ≥ 3
3 3
y
⇒ y
3
+ 2 ≥ 3y (2)
z
3
+ 1 + 1 ≥ 3
3
3
z
⇒ z
3
+ 2 ≥ 3z (3)
Cộng (1), (2), (3) vế theo vế suy ra bất đẳng thức cần chứng minh.
3. (CĐKTKT Cần Thơ khối A 2006)
• Cách 1:
Theo BĐT Côsi: 1 ≥ x + y + z ≥ 3
3
xyz > 0
+ + ≥
3
1 1 1 3
x y z
xyz
Từ đó: A ≥ 3
3
xyz +
3
3
xyz
Đặt: t =
3
xyz , điều kiện: 0 < t ≤
1
3
Xét hàm số f(t) = 3t +
3
t
với 0 < t ≤
1
3
22
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
f′ (t) = 3 –
2
3
t
=

2
2
3(t 1)
t
< 0, ∀t ∈
| ]

]
. ]
1
0;
3
Bảng biến thiên:
t
f '(t)
f(t)
0
+ ∞
10
1
3

Từ bảng biến thiên ta suy ra: A ≥ 10. Dấu "=" xảy ra khi x = y = z =
1
3
Vậy A
min
= 10 đạt được khi x = y = z =
1
3
.
• Cách 2:
Theo BĐT Côsi: 1 ≥ x + y + z ≥ 3
3
xyz > 0 ⇔
3
1
xyz
≥ 3
x +

1 2
9x 3
, y +

1 2
9y 3
, z +

1 2
9z 3
Từ đó: A=
| ` | `
| ` | `
+ + + + + + + +

. , . ,
. , . ,
1 1 1 8 1 1 1
x y z
9x 9y 9z 9 x y z
≥ 2 +
3
8 3
9
xyz

10
Dấu "=" xảy ra khi x = y = z =
1
3
.Vậy A
min
= 10 đạt được khi x = y = z =
1
3
4. (CĐSPHCM khối ABT 2006)
Ta có: x + y =
5
4
⇔ 4x + 4y – 5 = 0
A =
+
4 1
x 4y
=
+ + −
4 1
4x+ 4y 5
x 4y
⇒ A ≥ 2
4
.4x
x
+ 2
1
.4y
4y
– 5
⇒ A ≥ 5
Dấu "=" xảy ra ⇔
¹
·
¹
¹
¹
·
¹
'
¹
¹ + ·
¹
¹
>
¹
4
4x
x
1
4y
4y
5
x y
4
x,y 0

· ¹
¹
'
·
¹
¹
x 1
1
y
4
. Vậy A
min
= 5.
5. (CĐKTKT Cần Thơ khối B 2006)
Vì a, b, c, d > 0 nên ta luôn có:
23
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
+ < + ·
+ + + + + +
a c a c
1
a b c c d a a c a c
+ < + ·
+ + + + + +
b d b d
1
b c d d a b b d b d
Cộng vế theo vế các BĐT trên ta được đpcm.
6. (CĐKT Cao Thắng khối A 2006)
Ta có: (x + 1)
2
| `
+ +

. ,
2
1 2
1
x
x
≥ 16 (1) ⇔ (x + 1)
2
| `
+

. ,
2
1
1
x
≥ 16
⇔ (x + 1)
| `
+

. ,
1
1
x
≥ 4 (do x > 0) ⇔ (x + 1)
2
≥ 4x ⇔ (x – 1)
2
≥ 0 (2)
(2) luôn đúng nên (1) được chứng minh.
7. (CĐKTKTCN1 khối A 2006)
Xét vế trái của BĐT đã cho: VT =
+ + + + + + + +
b c a c a b
1 1 1
a a b b c c
= 3 +
| ` | ` | `
+ + + + +

. , . , . ,
b a c a c b
a b a c b c
Do a, b, c > 0 nên theo BĐT Côsi ta có:
+ ≥ ·
b a b a
2 . 2
a b a b
; + ≥ ·
b c b c
2 . 2
c b c b
; + ≥ ·
c a c a
2 . 2
a c a c
Khi đó: VT ≥ 3 + 2 + 2 + 2 = 9 (đpcm).
8. (CĐKTYTế1 2006)
y ≤ 0, x
2
+ x = y + 12 ⇒ x
2
+ x – 12 ≤ 0 ⇒ – 4 ≤ x ≤ 3
y = x
2
+ x – 12 ⇒ A = x
3
+ 3x
2
– 9x – 7
Đặt f(x) = A = x
3
+ 3x
2
– 9x – 7 với – 4 ≤ x ≤ 3
f′ (x) = 3x
2
+ 6x – 9 ; f′ (x) = 0 ⇔ x = 1 hoặc x = – 3
f(–4) = 13, f(–3) = 20, f(1) = –12, f(3) = 20
Vậy maxA = 20 (x = 3, y = 0), minA = –12 (x = 1, y = –10).
9. (CĐBC Hoa Sen khối D 2006)
Ta có: x + y + z ≥ 3
3
xyz ⇔ xyz ≥ 3
3
xyz ⇔ (xyz)
2
≥ 27 ⇔ xyz ≥ 3 3
Dấu "=" xảy ra ⇔ x = y = z = 3 .
Vậy minA = 3
3
.
10. (Học viện BCVT 2001)
Ta có hàm số f(x) =
x
1
3
là hàm nghịch biến nên:
(a – b)
| `


. ,
a b
1 1
3 3
≤ 0, ∀a, b.

+ ≤ +
a b a b
a b b a
3 3 3 3
, ∀a, b. (1)
24
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
Tương tự:
+ ≤ +
b c c b
b c b c
3 3 3 3
(2)
+ ≤ +
c a c a
c a a c
3 3 3 3
(3)
Mặt khác:
+ + · + +
a b c a b c
a b c a b c
3 3 3 3 3 3
(4)
Cộng (1), (2), (3), (4) vế theo vế ta được:
| ` | `
+ + ≤ + + + +

. , . ,
a b c a b c
a b c 1 1 1
3 (a b c)
3 3 3 3 3 3
Hay
| `
+ + ≤ + +

. ,
a b c a b c
a b c 1 1 1
3
3 3 3 3 3 3
(vì a + b + c = 1)
Dấu “=” xảy ra ⇔ a = b = c =
1
3
.
11. (ĐH Đà Nẵng khối A 2001 đợt 2)
Do a
2
+ b
2
+ c
2
= 1 nên
· ·
+ − −
2
2 2 2 2
a a a
b c 1 a a(1 a )
(1)
Mà 2a
2
.(1 – a
2
)
2

| `
+ − + −
| `
·



. ,
. ,
3
3
2 2 2
2a (1 a ) (1 a ) 2
3 3
⇒ a
2
.(1 – a
2
)
2

4
27
⇒ a(1 – a
2
) ≤
2
3 3
(2)
Từ (1), (2) suy ra: ≥
+
2
2 2
a 3 3
a
2
b c
Do đó: + + ≥ + + ·
+ + +
2 2 2
2 2 2 2 2 2
a b c 3 3 3 3
(a b c )
2 2
b c c a a b
Dấu “=” xảy ra ⇔
¹
· −
¹
¹
· −
'
¹
· −
¹
¹
2 2
2 2
2 2
2a 1 a
2b 1 b
2c 1 c
⇔ a = b = c =
1
3
.
12. (ĐH Kiến trúc HN 2001)
Ta có:
¹
+ + · ¹
'
+ + ·
¹
¹
2 2 2
a b c 2
ab bc ca 1

¹
+ − · − ¹
'
+ + ·
¹
¹
2 2
(a b) 2ab 2 c
c(a b) ab 1
Ta xem đây là hệ phương trình của a, b và đặt
+ · ¹
'
·
¹
a b S
ab P
(S
2
– 4P ≥ 0)
25
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
Ta được hệ:
¹
− · − ¹
'
¹
¹
2 2
S 2P 2 c (1)
cS+P =1 (2)
Từ (2) ⇒ P = 1 – cS, thay vào (1) ta được:
S
2
– 2(1 – cS) = 2 – c
2
⇔ S
2
+ 2cS + c
2
– 4 = 0 ⇔
· − −

· − +

S c 2
S c 2
• Với S = – c – 2 ⇒ P = 1 + c(c + 2) = c
2
+ 2c + 1
BĐT: S
2
– 4P ≥ 0 ⇔ (–c – 2)
2
– 4(c
2
+ 2c + 1) ≥ 0
⇔ –3c
2
– 4c ≥ 0 ⇔
− ≤ ≤
4
c 0
3
(3)
• Với S = –c + 2 ⇒ P = 1 – c(–c + 2) = c
2
– 2c + 1
BĐT: S
2
– 4P ≥ 0 ⇔ (–c + 2)
2
– 4(c
2
– 2c + 1) ≥ 0
⇔ –3c
2
+ 4c ≥ 0 ⇔
≤ ≤
4
0 c
3
(4)
Từ (3), (4) ta được: − ≤ ≤
4 4
c
3 3
Tương tự ta chứng minh được: − ≤ ≤
4 4
a,b,c
3 3
13. (Học viện NH TPHCM khối A 2001)
Trước hết, ta dễ dàng chứng minh được nếu x, y > 0 thì:
+ ≥
+
1 1 4
x y x y
(1)
Dấu “=” xảy ra ⇔ x = y.
Áp dụng (1) ta được:
+ ≥ ·
− − − + −
1 1 4 4
p a p b p a p b c
+ ≥ ·
− − − + −
1 1 4 4
p b p c p b p c a
+ ≥ ·
− − − + −
1 1 4 4
p c p a p c p a b
Cộng 3 BĐT trên vế theo vế, ta được:
| `
| `
+ + ≥ + +

− − −
. ,
. ,
1 1 1 1 1 1
2 4
p a p b p c a b c
⇔ đpcm
Dấu “=” xảy ra ⇔ a = b = c.
14. (ĐH Nông nghiệp I HN khối A 2001)
Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số dương x
3
, y
2
ta có:
x
3
+ y
2
≥ 2
·
3 2
x y 2xy x

≤ ·
+
3 2
2 x 2 x 1
xy
2xy x x y
26
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số dương
2 2
1 1
,
x y
ta có:
| `
≤ +


. ,
2 2
1 1 1 1
xy 2
x y

| `
≤ +


+
. ,
3 2 2 2
2 x 1 1 1
2
x y x y
Tương tự ta cũng có:
| `
≤ +


+
. ,
3 2 2 2
2 y 1 1 1
2
y z y z
;
| `
≤ +

+ . ,
3 2 2 2
2 z 1 1 1
2
z x z x
Suy ra:
+ + ≤ + +
+ + +
3 2 3 2 3 2 2 2 2
2 y 2 x 2 z 1 1 1
x y y z z x x y z
Dấu “=” xảy ra ⇔
¹ ¹ ¹
· · · ¹ ¹ ¹
' ' '
· · ·
¹ ¹ ¹
¹ ¹ ¹
3 2 3 2 3 2
x y y z z x
vaø vaø
x y y z z x
⇔ x = y = z = 1
15. (ĐH PCCC khối A 2001)
Trước hết chú ý rằng nếu a > 1, x > 1 thì hàm số y =
a
log x
là đồng biến
và dương.
Do đó hàm số y = log
x
a =
a
1
log x
là nghịch biến.
Vì vai trò của a, b, c là như nhau, nên ta có thể giả thiết a ≥ b ≥ c. Ta
được:
VT=
+ + + + + + +
+ + ≥ + + ·
b c c a a b a b a b a b a b
log a log b log c log a log b log c log abc
Vì a, b, c ≥ 2 nên abc ≥ 2ab = ab + ab > a + b
Do đó VT ≥ log
a+b
abc > log
a+b
(a + b) = 1.
16. (ĐH Quốc gia HN khối D 2001)
• Xét f(x) = x
α
– α x + α – 1 (x ≥ 0)
f′ (x) = α (x
α
– 1
– 1); f′ (x) = 0 ⇔ x = 1
x
f ’ (x)
f(x)
0 1
α – 1 + ∞
+ ∞
0
0

+
Vậy với ∀x ≥ 0 và α > 1 thì f(x) ≥ 0 hay x
α
+ α – 1 ≥ α x.
• BĐT cần chứng minh:
| ` | ` | `
+ + ≥ + +

. , . , . ,
3 3 3
2 2 2 a b c a b c
b c a b c a
Áp dụng BĐT đã chứng minh với α =
3
2
, ta có:
27
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
| `
+ ≥

. ,
3
2 a 1 3 a
.
b 2 2 b
;
| `
+ ≥

. ,
3
2 b 1 3 b
.
c 2 2 c
;
| `
+ ≥

. ,
3
2 c 1 3 c
.
a 2 2 a
Mặt khác, theo BĐT Côsi ta có:
]
| ` | ` | `
]
+ + ≥

]
. , . , . ,
]
]
3 3 3
2 2 2 1 a b c 3
2 b c a 2
Cộng 4 BĐT trên, vế theo vế, ta có:
]
| ` | ` | ` ]
]
+ + + ≥ + + +

]
]
. , . , . , ]
]
]
3 3 3
2 2 2 3 a b c 3 3 a b c 3
2 b c a 2 2 b c a 2
Suy ra:
| ` | ` | `
+ + ≥ + +

. , . , . ,
3 3 3
2 2 2 a b c a b c
b c a b c a
17. (ĐH Thái Nguyên khối D 2001)
BĐT (*) ⇔
− −
+ ≤
a b 1 b a 1
1
ab ab

| ` | `
− + − ≤

. , . ,
1 1 1 1
1 1 1
b b a a
(1)
Theo BĐT Côsi ta có:
| `
+ −

| `
. ,
− ≤ ·

. ,
1 1
1
1 1 1 b b
1
b b 2 2
| `
+ −

| `
. ,
− ≤ ·

. ,
1 1
1
1 1 1 a a
1
a a 2 2
Cộng 2 BĐT lại ta được BĐT cần chứng minh.
Dấu “=” xảy ra ⇔
¹
· − ·
¹
¹
'
¹
· − ·
¹
¹
1 1 1
1
b b 2
1 1 1
1
a a 2
⇔ a = b = 2.
18. (ĐH Vinh khối A, B 2001)
Ta có: 3 – 2a = a + b + c – 2a = b + c – a > 0.
Do đó theo BĐT Côsi ta có:
(3 – 2a)(3 – 2b)(3 – 2c) ≤
− + − + − | `

. ,
3
3 2a 3 2b 3 2c
3
= 1
⇒ 27 – 9(2a + 2b + 2c) + 3(4ab + 4bc + 4ca) – 8abc ≤ 1
⇔ 27 – 54 + 12(ab + bc + ca) – 8abc ≤ 1
⇔ 4abc ≥ 6(ab + bc + ca) – 14
⇔ 3(a
2
+ b
2
+ c
2
) + 4abc ≥ 3(a
2
+ b
2
+ c
2
) + 6(ab + bc + ca) – 14
= 3(a + b +c)
2
– 14 = 13
Đẳng thức xảy ra ⇔ 3 – 2a = 3 – 2b = 3 – 2c ⇔ a = b = c = 1.
28
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
19. (ĐH Y Thái Bình khối A 2001)
Từ giả thiết ta có:
+
a b
c c
= 1 ⇒ 0 <
a b
,
c c
< 1 ⇒
| ` | `
+ > +

. , . ,
2 2
3 3 a b a b
c c c c
= 1
Từ đó suy ra:
+ >
2 2 2
3 3 3
a b c
20. (ĐHQG HN khối A 2000)
Đặt x = 2
a
, y = 2
b
, z = 2
c
thì x, y, z > 0.
Đ.kiện a + b + c = 0 ⇔ xyz = 2
a+b+c
= 1, do đó theo BĐT Côsi: x + y + z ≥ 3
Mặt khác: x
3
+ 1 + 1 ≥ 3x ⇒ x
3
≥ 3x – 2
Tương tự: y
3
≥ 3y – 2; z
3
≥ 3z – 2
⇒ x
3
+ y
3
+ z
3
≥ 3(x + y + z) – 6 = (x + y + z) + 2(x + y + z – 3) ≥ x + y + z
⇒ 8
a
+ 8
b
+ 8
c
≥ 2
a
+ 2
b
+ 2
c
21. (ĐHQG HN khối D 2000)
Ta có:
+ +
· · +
2 2 2 2
2 2 2 2
b 2a b 2a 1 1
2.
ab
a b a b
Đặt x =
1
a
; y =
1
b
; z =
1
c
thì
giả thiết
> ¹
'
+ + ·
¹
a,b,c 0
ab bc ca abc

> ¹
'
+ + ·
¹
x,y,z 0
x y z 1
và đpcm ⇔
+ + + + + ≥
2 2 2 2 2 2
x 2y y 2z z 2x 3
Theo BĐT Bunhiacopxki ta có:
3(x
2
+ 2y
2
) = 3(x
2
+ y
2
+ y
2
) ≥ (x + y + y)
2

+ ≥ +
2 2
1
x 2y (x 2y)
3
Viết 2 BĐT tương tự, rồi cộng lại, ta có:
+ + + + + ≥ + + ·
2 2 2 2 2 2
1
x 2y y 2z z 2x (3x 3y 3z) 3
3
Đẳng thức xảy ra ⇔ x = y = z =
1
3
⇔ a = b = c = 3
22. (ĐH Bách khoa HN khối A 2000)
Ta có:
+ + | `


. ,
3
3 3
a b a b
2 2
⇔ 4(a
3
+ b
3
) ≥ (a + b)
3
⇔ (a + b) [4(a
2
+ b
2
– ab) – (a
2
+ b
2
+ 2ab)] ≥ 0
⇔ (a + b)(3a
2
+ 3b
2
– 6ab) ≥ 0 ⇔ (a + b)(a – b)
2
≥ 0
BĐT cuối cùng này đúng, nên BĐT cần chứng minh là đúng.
Đẳng thức xảy ra ⇔ a = t b.
23. (ĐHSP TP HCM khối DE 2000)
a) a
2
+ b
2
≥ 2ab; b
2
+ c
2
≥ 2bc; c
2
+ a
2
≥ 2ca
29
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
⇒ a
2
+ b
2
+ c
2
≥ ab + bc + ca.
Đẳng thức xảy ra ⇔ a = b = c
b) (ab + bc + ca)
2
= (ab)
2
+ (bc)
2
+ (ca)
2
+ 2(abbc + bcca + caab) ≥
≥ abbc + bcca + caab + 2abc(a + b + c) = 3abc(a + b + c)
24. (ĐH Nông nghiệp I khối A 2000)
Ta có:
· · ·
| `
+ +
+
+

. ,
2
2 2 2
2
1
bc bc 1
a
1 1
1 1
a b a c a (b c)
a
b c
b c
Đặt x =
1
a
; y =
1
b
; z =
1
c
thì
giả thiết
¹
'
¹
a, b, c > 0
abc = 1

> ¹
'
¹
x,y,z 0
xyz=1
và P = + +
+ + +
2 2 2
x y z
y z z x x y
Theo BĐT Bunhiacopxki ta có:
(y + z + z + x + x + y).P ≥
| `
+ + + + +

+ + +
. ,
2
x y z
y z. z x. x y.
y z z x x y
⇒ 2(x + y + z).P ≥ (x + y + z)
2
⇒ P ≥
1
2
(x + y + z) ≥ ·
3
1 1
.3 xyz .3
2 2
⇒ P ≥
3
2
Nếu P =
3
2
thì x = y = z = 1 ⇒ a = b = c = 1
Đảo lại, nếu a = b = c = 1 thì P =
3
2
. Vậy minP =
3
2
25. (ĐH Thuỷ lợi II 2000)
(a + 1).(b + 1).(c + 1) = 1 + a + b + c + ab + bc + ca + abc ≥
≥ 1 + 3
+
3
2 2 2 3
abc 3 a b c
+ abc =
( )
+
3
3
1 abc
Đẳng thức xảy ra ⇔ a = b = c > 0.
26. (ĐH Y HN 2000)
( )
| `
| `
+ · + ≤ + +



. ,
. ,
2
2
2 3 2 3
2 3 . x . y (x y)
x y x y
= 6(x + y)
⇒ x + y ≥
( )
+
2
2 3
6
30
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
Giá trị
( )
+
2
2 3
6
đạt được ⇔
( )
¹
·
¹
¹
'
¹ +
¹ + ·
¹
2
2 3
: x : y
x y
2 3
x y
6

¹
+
·
¹
¹
'
+
¹
·
¹
¹
2( 2 3)
x
6
3( 2 3)
y
6
Vậy min(x + y) =
+ 5 2 6
6
27. (ĐH An Giang khối D 2000)
Giả sử a ≥ b ≥ 0 ⇒ a
c
(a – b) ≥ b
c
(a – b) ⇒ a
c + 1
+ b
c + 1
≥ ab(a
c – 1
+ b
c – 1
)
28. (ĐH Tây Nguyên khối AB 2000)
Áp dụng BĐT Côsi cho 6 số dương ta có:
2 = x + y + z + x + y + z ≥ 6
3
xyz (1)
và xy + yz + zx ≥ 3
2 2 2 3
x y z
(2)
Nhân các BĐT (1) và (2) vế theo vế ta được:
2(xy + yz + zx) ≥ 18xyz (3)
Mặt khác ta có: xyz(xy + yz + zx) > 0 (4)
Cộng các BĐT (3) và (4) vế theo vế ta được:
(xy + yz + zx)(2 + xyz) > 18xyz ⇒ xy + yz + zx >
+
18xyz
2 xyz
(vì 2 +xyz > 0)
29. (ĐH An Ninh khối A 2000)
Ta có: 3
4
= 81, 4
3
= 64 ⇒ 3
4
> 4
3
⇒ BĐT cần chứng minh đúng với n = 3.
Với n > 3, đpcm ⇔ n >
+ | `

. ,
n
n 1
n

| `
+

. ,
n
1
1
n
< n (1)
Ta có:
| `
+

. ,
n
1
1
n
=
·

n
k
n
k
k 0
1
C
n
=
= 1 +
− − − +
+ + +
2 n
n n(n 1) 1 n(n 1)...(n n 1) 1
. ... .
n 2! n!
n n
= 1 + 1 +

| ` | `| ` | `
− + + − − −

. , . ,. , . ,
1 1 1 1 2 n 1
1 ... 1 1 ... 1
2! n n! n n n
<
< 1 + 1 + + +
1 1
...
2! n!
< 1 + 1 +

+ +
n 1
1 1
...
2
2
<
< 1 + 1 +

+ +
n 1
1 1
...
2
2
+ … = 1 +

1
1
1
2
= 3

| `
+

. ,
n
1
1
n
< 3 < n ⇒ (1)
30. (CĐSP Nha Trang 2000)
31
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
Áp dụng BĐT Bunhiacopxki cho hai cặp số (1, 1), ( + + a 1, b 1), ta có:
A =
+ + + 1. a 1 1. b 1
≤ + + + + (1 1)(a 1 b 1)
mà a + b = 1 nên A ≤
6
Dấu “=” xảy ra ⇔ + · + a 1 b 1 ⇔ a = b ⇔ a = b =
1
2
( do a + b = 1)
Vậy maxA =
6
khi a = b =
1
2
31. (CĐSP Nhà trẻ – Mẫu giáo TƯ I 2000)
BĐT cần chứng minh ⇔
| ` | ` | `
+ + + + + + + +


. , . , . ,
2 2 2 2 2 2
2 2 2 2 2 2
y z x z x y
1 1 1
x x y y z z
≥ 9
⇔ 3 +
| ` | ` | `
+ + + + +


. , . , . ,
2 2 2 2 2 2
2 2 2 2 2 2
y z x z x y
x x y y z z
≥ 9
32. (ĐH Y Dược TP HCM 1999)
Áp dụng BĐT Côsi ta có:
* + + ≥ ·
2 2 2 2 2 2
3
2 2 2 2 2 2
a b c a b c
3 . . 3
b c a b c a
(1)
* + ≥
2
2
a a
1 2
b
b
; + ≥
2
2
b b
1 2
c
c
; + ≥
2
2
c c
1 2
a
a

| `
+ + ≥ + + −

. ,
2 2 2
2 2 2
a b c a b c
2 3
b c a
b c a
(2)
Kết hợp (1) và (2) ta được:
| `
| `
+ + ≥ + +



. ,
. ,
2 2 2
2 2 2
a b c a b c
2 2
b c a
b c a
⇒ + + ≥ + +
2 2 2
2 2 2
a b c a b c
b c a
b c a
33. (ĐH Hàng hải 1999)
• Do (x – 1)
2
≥ 0 nên x
2
+ 1 ≥ 2x ⇔
+
2
2x
1 x
≤ 1
Tương tự ta cũng có:
+
2
2y
1 y
≤ 1;
+
2
2z
1 z
≤ 1
Do đó:
+
2
2x
1 x
+
+
2
2y
1 y
+
+
2
2z
1 z
≤ 3
Hay:
+ + ≤
+ + +
2 2 2
x y z 3
2
1 x 1 y 1 z
(1)
• Áp dụng BĐT Côsi cho 3 số không âm ta có:
32
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
+ +
+ + +
≥ ·
+ + +
+ + +
3
3
1 1 1
1 1 1 x 1 y 1 z
3 (1 x)(1 y)(1 z)
(1 x)(1 y)(1 z)

≤ + + +
+ +
+ + +
3
3
(1 x)(1 y)(1 z)
1 1 1
1 x 1 y 1 z

+ + + + + (1 x) (1 y) (1 z)
3
≤ 2

≤ + +
+ + +
3 1 1 1
2 1 x 1 y 1 z
(2)
Kết hợp (1) và (2) ta được BĐT cần chứng minh.
34. (ĐH An ninh HN khối D 1999)
Vì 0 ≤ x, y, z ≤ 1 nên x
2
≥ x
3
; y
2
≥ y
3
; z
2
≥ z
3
.
Suy ra: 2(x
3
+ y
3
+ z
3
) – (x
2
y + y
2
z + z
2
x) ≤ 2(x
2
+ y
2
+ z
2
) – (x
2
y + y
2
z + z
2
x)
Do đó nếu ta chứng minh được:
2(x
2
+ y
2
+ z
2
) – (x
2
y + y
2
z + z
2
x) ≤ 3 (1)
thì (*) đúng.
Ta có: (1 – y)(1 + y – x
2
) ≥ 0 ⇔ x
2
+ y
2
– x
2
y – 1 ≤ 0 (2)
Dấu “=” ở (2) xảy ra ⇔
·

· ¹

'

·
¹

y 1
x 1
y 0
Tương tự ta cũng có: x
2
+ z
2
– z
2
x – 1 ≤ 0 (3)
y
2
+ z
2
– y
2
z – 1 ≤ 0 (4)
Cộng (2), (3), (4) vế theo vế ta được:
2(x
2
+ y
2
+ z
2
) – (x
2
y + y
2
z + z
2
x) ≤ 3
Vậy (1) đúng ⇒ (*) đúng
Nhận xét: Dấu “=” ở (*) xảy ra ⇔ (x; y; z) ∈
{ ¦
(1;1;1),(1;1;0),(1;0;1),(0;1;1)
35. (Đại học 2002 dự bị 1)
+ + · + +
1 1 1
x y z . ax . by . cz
a b c

| `
+ +

. ,
1 1 1
(ax+by+cz)
a b c

| `
+ +

. ,
1 1 1
.2S
a b c
=
| `
+ +

. ,
1 1 1 abc
a b c 2R
=
+ + ab bc ca
2R

+ +
2 2 2
a b c
2R
Dấu “=” xảy ra ⇔
· · ¹
'
· ·
¹
a b c
x y z

¹∆
'

¹
ABC ñeàu
Mtruøng vôùi troïng taâmG cuûa ABC
36. (Đại học 2002 dự bị 3)
• Cách 1: S =
+ + + + ≥
5
1 1 1 1 1 5
x x x x 4y
x.x.x.x.4y

+ + + +
5.5
x x x x 4y
= 5
33
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
minS = 5 ⇔
¹
·
¹
¹
¹
·
'
¹
¹
+ ·
¹
¹
1 1
x 4y
x 4y
5
x y
4

· ¹
¹
'
·
¹
¹
x 1
1
y
4
• Cách 2: S =
+

4 1
x 5 4x
= f(x), 0 < x <
5
4
f′ (x) =
− +

2 2
4 4
x (5 4x)
; f′ (x) = 0 ⇔
¹
· −
¹
'
< <
¹
¹
2 2
x (5 4x)
5
0 x
4
⇔ x = 1
Lập bảng xét dấu f′ (x), suy ra minS = 5.
• Cách 3: 2 +
· +
1 2 1
x. y.
2
x 2 y

+ +
4 1
x y.
x 4y
(3)
Dấu “=” ở (3) xảy ra ⇔
¹
·
¹
¹
'
¹
+ ·
¹
¹
2 1
x. x 2 y. y
5
x y
4

· ¹
¹
'
+ ·
¹
¹
x 4y
5
x y
4

· ¹
¹
'
·
¹
¹
x 1
1
y
4
(3) ⇔
| `
| `
≤ +

. ,
. ,
2
5 5 4 1
.
2 4 x 4y

+
4 1
x 4y
≥ 5
Vậy minS = 5.
37. (Đại học 2002 dự bị 5)
Vì a ≥ 1, d ≤ 50 và c > b (c, b ∈ N) nên c ≥ b + 1 thành thử:
S = +
a c
b d

+
+
1 b 1
b 50
=
+ +
2
b b 50
50b
Vậy BĐT của đề ra đã được chứng minh.
Dấu “=” xảy ra ⇔
· ¹
¹
·
'
¹
· +
¹
a 1
d 50
c b 1
Để tìm minS, ta đặt
+ +
2
b b 50
50b
=
+ +
b 1 1
50 b 50
và xét hàm số có biến số
liên tục x:
f(x) =
+ +
x 1 1
50 x 50
(2 ≤ x ≤ 48)
f′ (x) =

− ·
2
2 2
1 1 x 50
50
x 50x
; f′ (x) = 0
¹
· ¹
'
≤ ≤
¹
¹
2
x 50
2 x 48
⇔ · x 5 2
Bảng biến thiên:
34
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
x
f’ (x)
f(x)
2 48
0
minf (x)
- +
5 2
Chuyển về biểu thức f(b) =
+ +
2
b b 50
50b
(2 ≤ b ≤ 48, b ∈ N)
Từ BBT suy ra khi b biến thiên từ 2 đến 7, f(b) giảm rồi chuyển sang tăng
khi b biến thiên từ 8 đến 48. Suy ra minf(b) = min[f(7); f(8)].
Ta có f(7) =
+
·
49 57 53
350 175
; f(8) =
+
· >
64 58 61 53
400 200 175
Vậy minS =
53
175
khi
· ¹
¹
·
¹
'
·
¹
¹
·
¹
a 1
b 7
c 8
d 50
38. (Đại học 2002 dự bị 6)
Ta có diện tích tam giác: S = · ·
a b c
1 1 1
ah bh ch
2 2 2
⇒ h
a
=
2S
a
; h
b
=
2S
b
; h
c
=
2S
c

+ + · + +
a b c
1 1 1 1
(a b c)
h h h 2S

| `
| ` | `
+ + + + · + + + +


. , . ,
. , a b c
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
(a b c)
a b c h h h 2S a b c
Áp dụng BĐT Côsi ta có: (a + b + c)
| `
+ +

. ,
1 1 1
a b c
≥ 9
và vì S =
3
2
, nên ta có:
| `
| `
+ + + + ≥ ·


. ,
. , a b c
1 1 1 1 1 1 9
3
a b c h h h 3
39. (Đại học khối A 2003)
Với mọi
r r
u,v ta có:
+ ≤ +
r r r r
u v u v
(*)
Đặt
| `
| ` | `
· · ·

. , . ,
. ,
r r r
1 1 1
a x; ; b y; ; c z;
x y z
Áp dụng bất đẳng thức (*), ta có:
+ + ≥ + + ≥ + +
r r r r r r r r r
a b c a b c a b c
Vậy P =
+ + + + +
2 2 2
2 2 2
1 1 1
x y z
x y z

| `
+ + + + +

. ,
2
2
1 1 1
(x y z)
x y z
• Cách 1:
35
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
Ta có: P≥
| `
+ + + + +

. ,
2
2
1 1 1
(x y z)
x y z

( )
| `
+


. ,
2
2
3
3
1
3 xyz 3
xyz
= +
9
9t
t
với t =
2
3
( xyz) ⇒ 0 < t ≤
+ + | `


. ,
2
x y z 1
3 9
Đặt Q(t) = 9t +
9
t
⇒Q′ (t) = 9 –
2
9
t
< 0, ∀t∈
| ]

]
. ]
1
0;
9
⇒Q(t) giảm trên
| ]

]
. ]
1
0;
9
⇒ Q(t) ≥ Q
| `

. ,
1
9
= 82. Vậy P ≥ ≥ Q(t) 82
Dấu "=" xảy ra ⇔ x = y = z =
1
3
.
• Cách 2: Ta có:
(x + y + z)
2
+
| `
+ +

. ,
2
1 1 1
x y z
= 81(x + y + z)
2
+
| `
+ +

. ,
2
1 1 1
x y z
– 80(x + y + z)
2

≥ 18(x + y + z).
| `
+ +

. ,
1 1 1
x y z
– 80(x + y + z)
2
≥ 162 – 80 = 82
Vậy P ≥ 82
Dấu "=" xảy ra ⇔ x = y = z =
1
3
.
40. (Đại học khối A 2003 dự bị 1)
• Tìm max: y = sin
5
x + 3 cosx ≤ sin
4
x + 3 cosx (1)
Ta chứng minh: sin
4
x +
3
cosx ≤
3
, ∀x ∈ R (2)
⇔ 3 (1 – cosx) – sin
4
x ≥ 0 ⇔ 3 (1 – cosx) – (1 – cos
2
x)
2
≥ 0
⇔ (1 – cosx).[ 3 – (1 – cosx)(1 + cosx)
2
] ≥ 0 (3)
Theo BĐT Côsi ta có:
(1 – cosx)(1 + cosx)(1 + cosx) =
1
2
(2 – 2cosx)(1 + cosx)(1 + cosx) ≤

| `
· <

. ,
3
1 4 32
3
2 3 27
Vậy BĐT (3) đúng ⇒ (2) đúng ⇒ y ≤ 3 , ∀x. Dấu “=” xảy ra khi cosx = 1
⇔ x = k2π . Vậy maxy = 3 .
• Tìm min: Ta có y = sin
5
x + 3 cosx ≥ – sin
4
x + 3 cosx.
Tương tự như trên, ta được miny = –
3
, đạt được khi x = π + k2π .
41. (Đại học khối A 2003 dự bị 2)
36
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
(1) ⇔
+ + + −

(a b c)(b c a)
1
bc

+ −

2 2
(b c) a
1
bc

+

2bc(1 cosA)
1
bc
⇔ ≤
2
A 1
cos
2 4
⇔ ≥
2
A 3
sin
2 4
⇔ ≥
A 3
sin
2 2
(do 0 < <
π A
2 2
) (3)
Biến đổi vế trái của (2) như sau:
| `
· −

. ,
A B C 1 A B-C B+C
sin sin sin sin cos cos
2 2 2 2 2 2 2

| `


. ,
1 A A
sin 1 sin
2 2 2
=
= –
| `


. ,
2
1 A A
sin sin
2 2 2
= –
]
| `
− − ]

. , ]
]
2
1 A 1 1
sin
2 2 2 4
=
| `
− −

. ,
2
1 1 A 1
sin
8 2 2 2
Do (3) suy ra:
| `
≤ − −


. ,
2
A B C 1 1 3 1
sin sin sin
2 2 2 8 2 2 2
= − −
1 1
(4 2 3)
8 8

=
− 2 3 3
8
Dấu “=” xảy ra ⇔
¹
·
¹
¹
·
¹ ¹

' '
· ·
¹ ¹
¹
·
¹
¹
0
0
B-C
cos 1
A 120
2
A 3
B C 30
sin
2 2
42. (Đại học khối A 2005)
Với a, b > 0 ta có:
4ab ≤ (a + b)
2

+

+
1 a b
a b 4ab

| `
≤ +

+
. ,
1 1 1 1
a b 4 a b
Dấu "=" xảy ra khi và chỉ khi a = b.
Áp dụng kết quả trên ta có:
| `
≤ +

+
. ,
1 1 1 1
2x+y+z 4 2x y z

]
| `
+ +
]
. ,
]
1 1 1 1 1
4 2x 4 y z
=
| `
+ +

. ,
1 1 1 1
8 x 2y 2z
(1)
Tương tự:
| `
≤ +

+ + +
. ,
1 1 1 1
x 2y z 4 2y x z

]
| `
+ +
]
. ,
]
1 1 1 1 1
4 2y 4 x z
=
| `
+ +

. ,
1 1 1 1
8 y 2z 2x
(2)
| `
≤ +

+ + +
. ,
1 1 1 1
x y 2z 4 2z x y

]
| `
+ +
]
. ,
]
1 1 1 1 1
4 2z 4 x y
=
| `
+ +

. ,
1 1 1 1
8 z 2x 2y
(3)
Vậy:
| `
+ + ≤ + +

+ + + +
. ,
1 1 1 1 1 1
1
2x+y+z x 2y z x y 2z 4 x yz
= 1
Ta thấy trong các bất đẳng thức (1), (2), (3) thì dấu "=" xảy ra khi và chỉ
khi
x = y = z. Vậy đẳng thức xảy ra khi và chỉ khi x = y = z =
3
4
.
37
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
43. (Đại học khối B 2005)
Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho 2 số dương ta có:
| ` | ` | ` | `
+ ≥

. , . , . , . ,
x x x x
12 15 12 15
2 .
5 4 5 4

| ` | `
+

. , . ,
x x
12 15
5 4
≥ 2.3
x
(1)
Tương tự ta có:
| ` | `
+

. , . ,
x x
12 20
5 3
≥ 2.4
x
(2)
| ` | `
+

. , . ,
x x
15 20
4 3
≥ 2.5
x
(3)
Cộng các bất đẳng thức (1), (2), (3), chia 2 vế của bất đẳng thức nhận
được cho 2 ta có đpcm.
Đẳng thức xảy ra ⇔ (1), (2), (3) là các đẳng thức ⇔ x = 0.
44. (Đại học khối D 2005)
Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho 3 số dương ta có:
1 + x
3
+ y
3
≥ 3
3 3 3
1.x .y
= 3xy ⇔
+ +

3 3
1 x y 3
xy
xy
(1)
Tương tự:
+ +

3 3
1 y z 3
yz
yz
(2);
+ +

3 3
1 z x 3
zx
zx
(3)
Mặt khác
+ + ≥ 3
3 3 3 3 3 3
3
xy yz zx xy yz zx

+ + ≥
3 3 3
3 3
xy yz zx
(4)
Cộng các bất đẳng thức (1), (2), (3), (4) ta có đpcm.
Đẳng thức xảy ra ⇔ (1), (2), (3), (4) là các đẳng thức ⇔ x = y = z = 1.
45. (Đại học khối A 2005 dự bị 1)
Ta có: 3 + 4
x
= 1 + 1 + 1 + 4
x
≥ 4
4
x
4

+ ≥ ·
8 4
x x x
3 4 2 4 2 4
Tương tự:
+ ≥
8
y y
3 4 2 4
;
+ ≥
8
z z
3 4 2 4
Vậy
+ + + + +
x y z
3 4 3 4 3 4
≥ 2
]
+ +
]
]
8 8 8
x y z
4 4 4

3 8
x y z
6 4 .4 .4
≥ 6
+ +
24
x y z
4
= 6
46. (Đại học khối A 2005 dự bị 2)
Ta có: 1 + x = 1 + + + ≥
3
4
3
x x x x
4
3 3 3
3
1 +
y
x
= 1 + + + ≥
3
4
3 3
y y y y
4
3x 3x 3x
3 x
38
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
1 +
9
y
= 1 +
+ + ≥
3
4
3
3 3 3 3
4
y y y
y

| `
+ ≥

. ,
2
6
4
3
9 3
1 16
y y
Vậy:
( )
| `
| `
+ + +


. ,
. ,
2
y 9
1 x 1 1
x
y
≥ 256
3 3 6
4
3 3 3 3
x y 3
. .
3 3 x y
= 256
47. (Đại học khối B 2005 dự bị 1)
• Cách 1:
Ta có:
+ + +
+ ≤ · + +
3
a 3b 1 1 1
(a 3b).1.1 (a 3b 2)
3 3
+ + +
+ ≤ · + +
3
b 3c 1 1 1
(b 3c).1.1 (b 3c 2)
3 3
+ + +
+ ≤ · + +
3
c 3a 1 1 1
(c 3a).1.1 (c 3a 2)
3 3
Suy ra: [ ]
+ + + + + ≤ + + +
3 3 3
1
a 3b b 3c c 3a 4(a b c) 6
3

]
+
]
]
1 3
4. 6
3 4
=
3
Dấu "=" xảy ra ⇔
¹
+ + ·
¹
'
¹
+ · + · +
¹
3
a b c
4
a 3b b 3c c 3a=1
⇔ a = b = c =
1
4
• Cách 2:
Đặt x =
+
3
a 3b
⇒ x
3
= a + 3b; y =
+
3
b 3c
⇒ y
3
= b + 3c;
z =
+
3
c 3a
⇒ z
3
= c + 3a
⇒ x
3
+ y
3
+ z
3
= 4(a + b + c) = 4.
3
4
= 3. BĐT cần ch. minh ⇔ x + y + z ≤ 3
Ta có: x
3
+ 1 + 1 ≥ 3
3
3
x .1.1
= 3x; y
3
+ 1 + 1 ≥ 3
3 3
y .1.1
= 3y;
z
3
+ 1 + 1 ≥ 3
3
3
z .1.1
= 3z
⇒ 9 ≥ 3(x + y + z) (vì x
3
+ y
3
+ z
3
= 3)
Vậy x + y + z ≤ 3
Dấu "=" xảy ra ⇔
¹
· · ·
¹
'
+ + ·
¹
¹
3 3 3
x y z 1
3
a b c
4

+ · + · + ¹
¹
'
¹
¹
a 3b b 3c c 3a=1
3
a+b+c=
4
⇔ a = b = c =
1
4
48. (Đại học khối B 2005 dự bị 2)
Ta có: 0 ≤ x ≤ 1 ⇒ x ≥ x
2
− ≤
1
x y y x
4
⇔ ≤ +
1
x y y x
4
(1)
39
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
Theo BĐT Côsi ta có: + ≥ + ≥ ·
2 2
1 1 1
y x yx 2 yx . x y
4 4 4
⇒ − ≤
1
x y y x
4
Dấu "=" xảy ra ⇔
¹
≤ ≤ ≤
¹
· ¹
¹
¹
· ⇔
' '
·
¹ ¹
¹
¹
·
¹
2
2
0 y x 1
x 1
x x
1
y
1
4
yx
4
49. (Đại học khối D 2005 dự bị 2)
Ta có:
+ +
+ ≥ ·
+ +
2 2
x 1 y x 1 y
2 . x
1 y 4 1 y 4
+ +
+ ≥ ·
+ +
2 2
y 1 z y 1 z
2 . y
1 z 4 1 z 4
+ +
+ ≥ ·
+ +
2 2
z 1 x z 1 x
2 . z
1 x 4 1 x 4
Cộng 3 bất đẳng thức trên, vế theo vế, ta có:
| ` | ` | `
+ + +
+ + + + + ≥ + +


+ + +
. , . , . ,
2 2 2
x 1 y y 1 z z 1 x
x y z
1 y 4 1 z 4 1 x 4

+ +
+ + ≥ − − + + +
+ + +
2 2 2
x y z 3 x y z
x y z
1 y 1 z 1 x 4 4

+ +

3(x y z) 3
4 4
≥ − · − ·
3 3 9 3 3
.3
4 4 4 4 2
(vì x + y + z ≥ 3
3
xyz = 3)
Vậy: + + ≥
+ + +
2 2 2
x y z 3
1 y 1 z 1 x 2
.
50. (Đại học khối A 2006)
• Cách 1:
Từ giả thiết suy ra:
+ · + −
2 2
1 1 1 1 1
x y xy
x y
.
Đặt
1
x
= a,
1
y
= b, ta có: a + b = a
2
+ b
2
– ab (1)
A = a
3
+ b
3
= (a + b)(a
2
– ab + b
2
) = (a + b)
2
Từ (1) suy ra: a + b = (a + b)
2
– 3ab.
Vì ab ≤
+ | `

. ,
2
a b
2
nên a + b ≥ (a + b)
2
– +
2
3
(a b)
4
⇒ (a + b)
2
– 4(a + b) ≤ 0 ⇒ 0 ≤ a + b ≤ 4
Suy ra: A = (a + b)
2
≤ 16
40
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
Với x = y =
1
2
thì A = 16. Vậy giá trị lớn nhất của A là 16.
• Cách 2:
Đặt S = x + y, P = xy với S
2
– 4P ≥ 0. Từ giả thiết ⇒ S, P ≠ 0.
Ta có: SP = S
2
– 3P ⇔ P =
+
2
S
S 3
A =
+
3 3
1 1
x y
=
+
3 3
3 3
x y
x y
=
+ + −
2 2
3 3
(x y)(x y xy)
x y
=
+
2
3 3
(x y) xy
x y
=
+
2
2 2
(x y)
x y
⇒ A =
+
| `
·

. ,
2
2
S S 3
S
P
Đk: S
2
– 4P ≥ 0 ⇔ S
2

+
2
4S
S 3
≥ 0 ⇔ S
2
− | `

+
. ,
S 1
S 3
≥ 0 ⇔

+
S 1
S 3
≥ 0 (vì S≠ 0)

< −

S 3
S 1
(*)
Đặt h = f(S) =
+ S 3
S
⇒ h′ =

2
3
S
< 0, ∀S thoả (*)
S
h'
h
– 3
1 4
0
1
1
– ∞ + ∞
Từ bảng biến thiên, ta có: 0 < h ≤ 4 và h ≠ 1, ∀S thoả (*).
Mà A = h ⇒ MaxA = 16 khi x = y =
1
2
(S = 1, P =
1
4
).
• Cách 3:
(x + y)xy =
| `
− +

. ,
2
2
y 3y
x
2 4
> 0 ⇒
+
+ ·
1 1 x y
x y xy
> 0
A =
+
3 3
1 1
x y
=
+
3 3
3 3
x y
x y
=
| `
+

. ,
2
1 1
x y

· +
1 1
A
x y
Dễ chứng minh được:
+ +
| `


. ,
3
3 3
a b a b
2 2
(với a + b > 0)
dấu "=" xảy ra khi a = b.
Áp dụng với a =
1
x
, b =
1
y
, ta có:
41
Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng
| `
| `
| `
+
+


. ,
. ,




. ,
3
3
3
1 1
1 1
x y
x y
2 2

| `



. ,
3
A A
2 2
⇔ A ≤ 16.
Dấu "=" xảy ra khi
· ·
1 1
2
x y
. Vậy Max A = 16.
• Cách 4:
A =
2
2
S
P
, suy ra
· ·

2
S 3S
A
P
S SP
S
2
– 4P ≥ 0 ⇔ S
2
– 4

2
S SP
3
≥ 0 ⇔


P
1
S
1 4
3
≥ 0 ⇔

P 1
S 4
(chia cho
S
2
)
Nên: A =
2
2
S
P
≤ 16. Vậy Max A = 16 (khi x = y =
1
2
).
51. (Đại học khối B 2006)
Trong mpOxy, xét M(x – 1; –y), N(x + 1; y).
Do OM + ON ≥ MN nên:
( ) ( )
− + + + + ≥ + · +
2 2
2 2 2 2
x 1 y x 1 y 4 4y 2 1 y
Do đó: A ≥ 2
+ + −
2
1 y y 2
= f(y)
• Với y ≤ 2 ⇒ f(y) = 2
+
2
1 y
+ 2 – y ⇒ f′ (y) =
+
2
2y
y 1
– 1
f′ (y) = 0 ⇔ 2y =
+
2
1 y

≥ ¹
¹
'
· +
¹
¹
2 2
y 0
4y 1 y
⇔ y =
1
3
Do đó ta có bảng biến thiên như trên
• Với y ≥ 2 ⇒ f(y) ≥ 2
+
2
1 y
≥ 2 5 > 2 + 3 .
Vậy A ≥ 2 +
3
với mọi số thực x, y.
Khi x = 0 và y =
1
3
thì A = 2 +
3

Nên giá trị nhỏ nhất của A là 2 +
3
.
42
Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức
43

Tuyển tập Bất đẳng thức II. Chứng minh BĐT dựa vào BĐT CÔSI: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. Chứng minh: (a + b)(b + c)(c + a) ≥ 8abc ; a,b,c ≥ 0 Chứng minh: (a + b + c)(a2 + b2 + c2 ) ≥ 9abc ; a,b,c ≥ 0 Chứng minh: ( 1+ a) ( 1+ b) ( 1+ c ) ≥ ( 1+ 3 abc )
m 3 m

Trần Sĩ Tùng

với a , b , c ≥ 0

a b Cho a, b > 0. Chứng minh:  1+  +  1+  ≥ 2m + 1 , với m ∈ Z+     b   a bc ca ab + + ≥ a + b + c ; a,b,c ≥ 0 Chứng minh: a b c x6 + y9 ≥ 3x2y3 − 16 ; x,y ≥ 0 4 1 4 ≥ 3a2 − 1. Chứng minh: 2a + 1+ a2 Chứng minh: a1995 > 1995( a − 1) ,a>0 Chứng minh:

15. 16.

17.

Chứng minh: a2 ( 1+ b2 ) + b2 ( 1+ c2 ) + c2 ( 1+ a2 ) ≥ 6abc . a b c 1 1 1 1 + 2 + 2 ≤  + +  Cho a , b > 0. Chứng minh: 2 2 2 2 2 a b c  a +b b +c a +c Cho a , b ≥ 1 , chứng minh: ab ≥ a b − 1 + b a − 1. Cho x, y, z > 1 và x + y + z = 4. Chứng minh: xyz ≥ 64(x – 1)(y – 1)(z – 1) Cho a > b > c, Chứng minh: a ≥ 33 ( a − b) ( b − c) c . Cho: a , b , c > 0 và a + b + c = 1. Chứng minh: a) b + c ≥ 16abc. b) (1 – a)(1 – b)(1 – c) ≥ 8abc 1  1  1  c)  1+   1+   1+  ≥ 64  a  b c  1 x+ ≥3 Cho x > y > 0 . Chứng minh: ( x − y) y Chứng minh: x2 + 2 a2 + 5 x+ 8 ≥ 2 ,∀x ∈ R ≥4 ≥ 6 , ∀x > 1 a) b) c) x−1 x2 + 1 a2 + 1 ab bc ca a + b+ c + + ≤ ; a, b, c > 0 Chứng minh: a + b b+ c c + a 2 x2 1+ 16x
4

18. Chứng minh: 19. Chứng minh:

+

y2 1+ 16y
4

1 , ∀x , y ∈ R 4

a b c 3 + + ≥ ;a,b,c>0 b+ c a + c a + b 2 2

Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức 20. Cho a , b , c > 0. C/m: 1 1 1 1 + 3 + 3 ≤ 3 3 3 3 a + b + abc b + c + abc c + a + abc abc 21. Áp dụng BĐT Côsi cho hai số chứng minh: a. a + b + c + d ≥ 44 abcd với a , b , c , d ≥ 0 (Côsi 4 số) với a , b , c ≥ 0 , (Côsi 3 số ) a + b + c ≥ 33 abc 3 3 3 2 2 2 22. Chứng minh: a + b + c ≥ a bc + b ac + c ab ; a , b , c > 0 23. Chứng minh: 2 a + 33 b + 44 c ≥ 99 abc x 18 24. Cho y = + , x > 0. Định x để y đạt GTNN. 2 x x 2 ,x > 1 . Định x để y đạt GTNN. 25. Cho y = + 2 x−1 3x 1 + , x > −1 . Định x để y đạt GTNN. 26. Cho y = 2 x+1 x 5 1 ,x > 27. Cho y = + . Định x để y đạt GTNN. 3 2x − 1 2 x 5 + 28. Cho y = , 0 < x < 1 . Định x để y đạt GTNN. 1− x x b. 29. Cho y = x3 + 1 x2 , x > 0 . Định x để y đạt GTNN.

30. Tìm GTNN của f(x) = 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37.

x2 + 4x + 4 , x > 0. x 2 2 Tìm GTNN của f(x) = x + 3 , x > 0. x Tìm GTLN của f(x) = (2x – 1)(3 – 5x) Cho y = x(6 – x) , 0 ≤ x ≤ 6 . Định x để y đạt GTLN. 5 Cho y = (x + 3)(5 – 2x) , –3 ≤ x ≤ . Định x để y đạt GTLN 2 5 Cho y = (2x + 5)(5 – x) , − ≤ x ≤ 5 . Định x để y đạt GTLN 2 1 5 Cho y = (6x + 3)(5 – 2x) , − ≤ x ≤ . Định x để y đạt GTLN 2 2 x Cho y = 2 . Định x để y đạt GTLN x +2 x2

38. Cho y =

( x2 + 2) 3

. Định x để y đạt GTLN

3

Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng III. Chứng minh BĐT dựa vào BĐT Bunhiacôpxki 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Chứng minh: (ab + cd)2 ≤ (a2 + c2)(b2 + d2) Chứng minh: sinx + cos x ≤ 2 Cho 3a – 4b = 7. Cho 2a – 3b = 7. Cho 3a – 5b = 8. Cho a + b = 2. Cho a + b ≥ 1 BĐT Bunhiacopxki

Chứng minh: 3a2 + 4b2 ≥ 7. 725 Chứng minh: 3a2 + 5b2 ≥ . 47 2464 Chứng minh: 7a2 + 11b2 ≥ . 137 Chứng minh: a4 + b4 ≥ 2. 1 2 2 Chứng minh: a + b ≥ 2

Lời giải:
I. Chứng minh BĐT dựa vào định nghĩa và tính chất cơ bản: 1. Cho a, b > 0 chứng minh: (*) ⇔ 2. a3 + b3  a + b  ≥  (*) 2  2 
3

3 3 a3 + b3  a + b  ( )( )2 −  ≥ 0 ⇔ 8 a + b a − b ≥ 0 . ĐPCM. 2  2 

2 2 Chứng minh: a + b ≤ a + b () 2 2  a + b ≤ 0 , () luôn đúng.

 a + b > 0 , () ⇔ Vậy: a + b ≤ 2 3.

( a − b) 2 a2 + b2 + 2ab a2 + b2 − ≤0 ⇔ ≥ 0 , đúng. 4 2 4

a2 + b2 . 2

Cho a + b ≥ 0 chứng minh:

4.

⇔ 3( b − a) ( a2 − b2 ) ≤ 0 ⇔ −3( b − a) 2 ( a + b) ≤ 0 , ĐPCM. a b + ≥ a + b () Cho a, b > 0 . Chứng minh: b a () ⇔ a a + b b ≥ a b + b a ⇔ ( a − b) a − ( a − b) b ≥ 0 ⇔ ( a − b) ( a − b ) ≥ 0 ⇔

( a + b) 3 a3 + b3 a + b 3 a3 + b3 ⇔ ≤ ≥ 8 2 2 2

5.

a − b ) ( a + b ) ≥ 0 , ĐPCM. 1 1 2 + ≥ Chứng minh: Với a ≥ b ≥ 1: () 2 2 1+ ab 1+ a 1+ b
2

(

4

6. 7. Chứng minh: a2 + b2 + c2 ≥ ab − ac + 2bc 4 5 .  ≥0 ⇔ 1+ ab  ( 1+ a2 ) ( 1+ b2 )  ( 1+ ab) ( 1+ a2 ) ( 1+ b2 )    Vì : a ≥ b ≥ 1 ⇒ ab ≥ 1 ⇔ ab – 1 ≥ 0. Chứng minh:  ab + bc + ca . Chứng minh: x2 + y2 + z2 ≥ xy + yz + zx ⇔ 2x2 + 2y2 + 2z2 − 2xy − 2yz − 2zx ≥ 0 ⇔ 9. a . Chứng minh: a2 + b2 + c2 + 3 ≥ 2( a + b + c ) . Chứng minh:  3( a2 + b2 + c2 ) = a2 + b2 + c2 + 2( a2 + b2 + c2 ) ≥ a2 + b2 + c2 + 2( ab + bc + ca) = ( a + b + c ) ⇒ a2 + b2 + c2  a + b + c  ≥  3 3   2 2 a2 + b2 + c2  a + b + c  ≥  3 3   10. ĐPCM 2  2  2  2  8. ⇔ ( a − 1) 2 + ( b − 1) 2 + ( c − 1) 2 ≥ 0 . ĐPCM. ( x − y) 2 + ( x − z ) 2 + ( y − z) 2 ≥ 0 a + b+ c ≥ 3 2 a. a. b .Trần Sĩ Tùng ⇔ 1 + 1 − 2 Tuyển tập Bất đẳng thức 1 1 ab − a ab − b2 − ≥ 0⇔ + ≥0 ( 1+ a2 ) ( 1+ ab) ( 1+ b2 ) ( 1+ ab) 1+ a2 1+ b2 1+ ab 1+ ab a ( b − a) b( a − b) b− a  a b  + ≥0 ⇔ − ≥0 ⇔ ( 1+ a2 ) ( 1+ ab) ( 1+ b2 ) ( 1+ ab) 1+ ab  1+ a2 1+ b2    ⇔ ( b − a) 2 ( ab − 1) b − a  a + ab2 − b − ba2  ≥ 0 . ĐPCM.b.c ≥ 0 3 a2 + b2 + c2 ≥ ab + bc + ca a2 + b2 + c2 + 2ab + 2bc + 2ca ab + bc + ca  a + b+ c    ≥  = 3 9 3   ⇔ a + b+ c ≥ 3 ab + bc + ca 3 2 b. c ∈ R Chứng minh: a2 + b2 + c2 + d2 + e2 ≥ a ( b + c + d + e) ⇔ a2 a2 a2 a2 − ab + b2 + − ac + c2 + − ad + d2 + − ae + e2 ≥ 0 4 4 4 4 2 2 2 2 a  a  a  a  ⇔  − b +  − c  +  − d +  − e  ≥ 0 .

Chứng minh: x2 + y2 + z2 ≥ 2xy − 2xz + 2yz ⇔ x2 + y2 + z2 − 2xy + 2xz − 2yz ≥ 0 ⇔ (x – y + z)2 ≥ 0. c > a − b  ⇒ a2 > b2 − 2bc + c2 . b. a + b – c > 0 . ⇒ b2 > ( b + c − a) ( a + b − c ) ⇒ c2 > ( b + c − a) ( a + c − b) c. abc ≥ (a + b – c)(a + c – b)(b + c – a) 2  a2 > a2 − ( b − c ) ⇒ a2 > ( a + c − b) ( a + b − c )   b2 > b2 − ( a − c) c2 > c2 − ( a − b) 2 2 b. c là ba cạnh của tam giác ⇒ c – a + b > 0 . b . c là số đo độ dài 3 cạnh của 1 tam giác. Chứng minh: Nếu a + b ≥ 1 thì: a + b ≥ 2 2 Trần Sĩ Tùng 1 4 ° a + b ≥ 1 ⇒ b ≥ 1 – a ⇒ b3 = (1 – a)3 = 1 – a + a2 – a3 2 1 1 1  ⇒ a3 + b3 = 3 a −  + ≥ . Cho a. b > a − c .Tuyển tập Bất đẳng thức a a  − a ( b − c ) + b2 + c2 − 2bc ≥ 0 ⇔  − ( b − c )  ≥ 0 . 6 . 2 3 3 14.  2 4 4 15. 12. đúng Vì a . Chứng minh: a + b + 1≥ ab + a + b ⇔ ⇔ 2a2 + 2b2 + 2 − 2ab − 2a − 2b ≥ 0 ⇔ a2 − 2ab + b2 + a2 + 2a + 1+ b2 + 2b + 1≥ 0 ⇔ ( a − b) 2 + ( a − 1) 2 + ( b − 1) 2 ≥ 0 . 13.  ab + bc + ca ≤ a2 + b2 + c2 ⇔ (a – b)2 + (a – c)2 + (b – c)2 a > b− c . 4 2  2 2 11. b2 > a2 − 2ac + c2 . c + a – b > 0 . Chứng minh: x4 + y4 + z2 + 1≥ 2x(xy2 − x + z + 1 ) ⇔ x4 + y4 + z2 + 1− 2x2y2 + 2x2 − 2xz − 2x ≥ 0 ⇔ ( x2 − y2 ) + ( x − z ) 2 + ( x − 1) 2 ≥ 0 . ab + bc + ca ≤ a2 + b2 + c2 < 2(ab + bc + ca). c2 > a2 − 2ab + b2 ⇒ a2 + b2 + c2 < 2(ab + bc + ca). a + b + c > 0. ° ⇒ a2b2c2 > ( a + b − c ) 2 ( a + c − b) 2 ( b + c − a) 2 ⇔ abc > ( a + b − c ) ( a + c − b ) ( b+ c − a ) 2a2b2 + 2b2c2 + 2c2a2 – a4 – b4 – c4 > 0 ⇔ 4a2b2 + 2c2(b2 + a2) – a4 – b4 – 2a2b2 – c4 > 0 ⇔ 4a2b2 + 2c2(b2 + a2) – (a2 + b2)2 – c4 > 0 ⇔ (2ab)2 – [(a2 + b2) – c2]2 > 0 ⇔ [c2 – (a – b)2][(a + b)2 – c2] > 0 ⇔ (c – a + b)(c + a – b)(a + b – c)(a + b + c) > 0 . Chứng minh: a.

 1+  b    a  b  a m m m m b a  = 2 2+ +  a b  m 5. a2 + b2 + c2 ≥ 33 a2b2c2 ⇒ ( a + b + c ) ( a2 + b2 + c2 ) ≥ 93 a3b3c3 = 9abc . Chứng minh BĐT dựa vào BĐT CÔSI: 1. với m ∈ Z+     b   a b  a  b  a   1+  +  1+  ≥ 2  1+  . b. ⇒ a b c 6. c > 0 Chứng minh: a b c  Áp dụng BĐT Côsi cho hai số không âm: bc ca abc2 bc ba b2ac + ≥2 = 2c . a. b > 0. ab + ac + bc ≥ 33 a2b2c2  ( 1+ a) ( 1+ b) ( 1+ c ) ≥ 1+ 33 abc + 33 a2b2c2 + abc = ( 1+ 3 abc ) m m 3 4. 3  a + b + c ≥ 33 abc .c ≥ 0  Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho ba số không âm: ⇒ a + b + c ≥ 33 abc . + ≥2 = 2b . a. ≥ 2 4m = 2m + 1 bc ca ab + + ≥ a + b + c . c ≥ 0  Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho hai số không âm: ⇒ a + b ≥ 2 ab . 2. a b Cho a. Chứng minh: (a + b + c)(a2 + b2 + c2 ) ≥ 9abc . Chứng minh: (a + b)(b + c)(c + a) ≥ 8abc . c ≥ 0. Chứng minh:  1+  +  1+  ≥ 2m + 1 . x. Chứng minh: x6 + y9 ≥ 3x2y3 − 16 .  ( 1+ a) ( 1+ b) ( 1+ c ) = 1+ a + b+ c + ab+ ac+ bc+ abc. b + c ≥ 2 bc . a b ab a c ac ca ab a2bc + ≥2 = 2a b c bc bc ca ab + + ≥ a + b+ c .Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức II. b. b .y ≥ 0 () 4 3 3 () ⇔ x6 + y9 + 64 ≥ 12x2y3 ⇔ ( x2 ) + ( y3 ) + 43 ≥ 12x2y3 Áp dụng BĐT Côsi cho ba số không âm: ( x2 ) 3 + ( y3 ) 3 + 43 ≥ 3x2y3 4 = 12x2y3 . a. Chứng minh: ( 1+ a) ( 1+ b) ( 1+ c ) ≥ ( 1+ 3 abc ) . a + c ≥ 2 ac ⇒ ( a + b) ( b + c ) ( a + c ) ≥ 8 a2b2c2 = 8abc .b. 7 . với a . 3.

a4 + a4 + a2 + 1+ 8. Cho a > b > c. 2 2 2 2 2 2ab 2b 2bc 2c a + c 2ac 2a a +b b +c a b c 1 1 1 1 + + ≤  + +  ° Vậy: 2 a + b2 b2 + c2 a2 + c2 2  a b c  11. b ≥ 1 . Chứng minh: a () ⇔ a 1995 1995 1 1+ a 2 ≥ 44 a4a4 ( a2 + 1) 1 1+ a 2 = 4a2 > 1995( a − 1) () 1995 .Tuyển tập Bất đẳng thức 7. ° a = ( a − 1) + 1≥ 2 a − 1. 13. Cho x. a . a + 1. chứng minh: ab ≥ a b − 1 + b a − 1. ab ≥ 2a b − 1 ° ab ≥ a b − 1 + b a − 1 12.. Chứng minh: 2 2 2 2 2 a b c  a +b b +c a +c a a 1 b b 1 c c 1 ≤ = ≤ = ≤ = ° . Cho a . Cho a . b = ( b − 1) + 1≥ 2 b − 1 ° ab ≥ 2b a − 1. 1 1+ a2 4 4 2 Áp dụng BĐT Côsi cho 4 số không âm: a . y. + 1≥ 1995 1 1+ 4 3 1994 soá a = 1995a 9. Chứng minh: a2 ( 1+ b2 ) + b2 ( 1+ c2 ) + c2 ( 1+ a2 ) ≥ 6abc . z > 1 và x + y + z = 4. 8 . ° a2 ( 1+ b2 ) + b2 ( 1+ c2 ) + c2 ( 1+ a2 ) = a2 + a2b2 + b2 + b2c2 + c2 + c2a2  Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho 6 số không âm: a2 + a2b2 + b2 + b2c2 + c2 + c2a2 ≥ 6 a6b6c6 = 6abc a b c 1 1 1 1 + 2 + 2 ≤  + +  10. C/m: xyz ≥ 64(x – 1)(y – 1)(z – 1) ° x = ( x − 1) + 1= ( x − 1) + x + y + z − 3 = ( x − 1) + ( x − 1) + ( y − 1) + ( z − 1) ≥ 44 ( x − 1) Tương tự: y ≥ 44 ( x − 1) ( y − 1) 2 ( z − 1) . 2 ° 6 ( y − 1) ( z − 1) 2 z ≥ 44 ( x − 1) ( y − 1) ( z − 1) ⇒ xyz ≥ 64(x – 1)(y – 1)(z – 1).. 2 . b > 0. 4 Chứng minh: 2a + Trần Sĩ Tùng 1 ≥ 3a2 − 1 () 1 1+ a 2 1+ a2 4 4 2 () ⇔ a + a + a + 1+ ≥ 4a2 .a>0 + 1995 > 1995a 1995 1995 > 1995a − 1995 ⇔ a a1995 + 1995 > a1995 + 1994 = a1995 + 1+4 2 . Chứng minh: a ≥ 33 ( a − b) ( b − c) c .

2 ab = 8abc 1  1  1  c)  1+   1+   1+  ≥ 64  a  b c  ° 1   a + a + b + c  4 a2bc   1+  =  ≥ a a  a   4 4 1 4 ab2c ° ≥ b b 1  1  1    1+   1+   1+  ≥ 64  a  b c  ° 1+ 15. 9 . Chứng minh: ° ab bc ca a + b+ c + + ≤ .Trần Sĩ Tùng ° a = ( a − b) + ( b − c ) + c ≥ 3 a − b) ( b − c ) c 14. 2 a + c 2 ac ac 2 Vì : a + b ≥ 2 ab ⇒ ab ab ≤ = a + b 2 ab ° a + b + c ≥ ab + bc + ca . Chứng minh: a) b + c ≥ 16abc. Cho x > y > 0 . c > 0 và a + b + c = 1. b . Chứng minh:  VT = ( x − y) + y + x+ 1+ 1 4 abc2 ≥ c c 4 1 ≥3 ( x − y) y ( x − y) y 1 ≥ 33 =3 ( x − y) y ( x − y) y 16.2 ac. dựa vào: a2 + b2 + c2 ≥ ab + bc + ca . b. Chứng minh: x2 + 2 ≥ 2 ⇔ x2 + 2 ≥ 2 x2 + 1 ⇔ x2 + 1+ 1≥ 2 x2 + 1 a) x2 + 1 b) c. c > 0 a + b b+ c c + a 2 ab bc bc ≤ = . ° ° 3( Tuyển tập Bất đẳng thức  b+ c   b+ c   1− a  2   ≥ bc ⇔ 16abc ≤ 16a   = 16a   = 4a ( 1− a)  2   2   2  2 2 4a ( 1− a) = ( 1− a) ( 4a − 4a2 ) = ( 1− a) 1− ( 1− 2a)  ≤ 1− a = b + c   2 2 2 b) (1 – a)(1 – b)(1 – c) ≥ 8abc ° (1 – a)(1 – b)(1 – c) = (b + c)(a + c)(a + b) ≥ 2 bc. a. 2 b + c 2 bc bc ac ac ≤ = . Cho: a . x+ 8 x−1 = x − 1+ 9 x−1 = x − 1+ 9 x−1 2 ≥2 x−1 9 x−1 ≥4 =6 ( a2 + 1) + 4 ≥ 2 4( a2 + 1) = 4 a +1 ⇔ a2 + 5 a2 + 1 17.

4x y2 2. c > 0. ∀x . Y = c + a . Chứng minh: ° °  x2 1+ 16x y 2 4 4 + ≤ = = 1 . C/m: 1 1 1 1 + 3 + 3 ≤ 3 3 3 3 a + b + abc b + c + abc c + a + abc abc 19. b .c>0 b+ c a + c a + b 2 Đặt X = b + c . y ∈ R 4 1 8 1 8 = = + 1+ 16y x2 1+ 16x 1+ ( 4y) y2 1+ 16y 4 4 1 4 a b c 3 + + ≥ .b.4y 2 2 18.b= . Cho a . 1 ° a + b + c = (X + Y + Z) 2 Y + Z− X Z+ X − Y X+Y −Z .c= ° a= 2 2 2  a b c 1  Y X   Z X   Z Y  + + =  +  +  +  +  +  − 3 ° b + c a + c a + b 2  X Y   X Z   Y Z   1 3 ≥ [ 2 + 2 + 2 − 3] = . Z = a + b.Tuyển tập Bất đẳng thức ° ab bc ca + + ≤ a + b b+ c c + a x2 1+ 16x4 x2 1+ ( 4x) y 2 2 2 Trần Sĩ Tùng ab + bc + ac a + b + c ≤ 2 2 y2 1+ 16y4 ≤ ≤ ≤ x2 2.a. Chứng minh: ° ° ° a3 + b3 = ( a + b) ( a2 − ab + a2 ) ≥ ( a + b) ab ⇒ a3 + b3 + abc ≥ ( a + b) ab + abc = ab( a + b + c ) . tương tự b3 + c3 + abc ≥ ( b + c ) bc + abc = bc ( a + b + c ) c3 + a3 + abc ≥ ( c + a) ca + abc = ca ( a + b + c ) 10 . 2 2 Cách khác: a b c  a   b   c  + + = + 1 +  + 1 +  + 1 − 3 ° b+ c a + c a + b  b+ c   a + c   a + b  1 1 1   1 = [ ( a + b) + ( b + c ) + ( c + a) ]  + + −3 2  b+ c a + c a + b  Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho ba số không âm: 1 [ ( a + b) + ( b + c) + ( c + a) ]  1 + 1 + 1  ≥ 9 − 3 = 3 °   2 2  b+ c a + c a + b 2 20.

c + d ≥ 2 cd a + b + c ≥ 33 abc  a + b+ c + ⇔  a + b + cd ≥ 2( ab + cd ) ≥ 2 2 b. b . Cho y = + 2 x−1 x−1 2 1 + +  y= 2 x−1 2 x−1 2 . a . c3 + abc ≥ 2c2 ab ⇒ 2( a3 + b3 + c3 ) ≥ 2( a2 bc + b2 ac + c2 ab ) . Định x để y đạt GTNN. Cho y = + . b3 + abc ≥ 2b2 ac . c > 0 ° ° a3 + abc ≥ 2a2 bc .4 abc 3 3 a + b+ c  a + b+ c    ≥ abc 3 3   4 a + b+ c 4 a + b+ c ≥ abc ⇔ 3 3 3  a + b+ c  3 ⇔  ≥ abc ⇔ a + b + c ≥ 3 abc . 3   22.  Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho hai số không âm : 2 x−1 11 . c ≥ 0 . b . 25. a + b+ c a + b+ c ≥ 4. ( ab. Vậy: a3 + b3 + c3 + 3abc ≥ 2( a2 bc + b2 ac + c2 ab ) vì : a3 + b3 + c3 ≥ 3abc a3 + b3 + c3 ≥ a2 bc + b2 ac + c2 ab 23. Chứng minh: a3 + b3 + c3 ≥ a2 bc + b2 ac + c2 ab . x > 0.x > 1 . b . Áp dụng BĐT Côsi cho hai số chứng minh: a. Định x để y đạt GTNN. d ≥ 0 (Côsi 4 số)  a + b ≥ 2 ab . 2 x  Áp dụng BĐT Côsi cho hai số không âm: ° Dấu “ = ” xảy ra ⇔ y= x 18 x 18 + ≥2 . 2 x Vậy: Khi x = 6 thì y đạt GTNN bằng 6 x 2 .Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức 1 1 1 1  a + b+ c  + + =  VT ≤   ab( a + b + c ) bc ( a + b + c ) ca ( a + b + c ) a + b + c  abc  21. chọn x = 6. c . =6 2 x 2 x x 18 = ⇔ x2 = 36 ⇔ x = ± 6 . a + b + c + d ≥ 44 abcd với a . cd ≥ 44 abcd (Côsi 3 số ) ) với a . Chứng minh: 2 a + 33 b + 44 c ≥ 99 abc  Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho 9 số không âm: ° VT = a + a + 3 b + 3 b + 3 b + 4 c + 4 c + 4 c + 4 c ≥ 99 abc x 18 24.

x > 27. Cho y = + . x > −1 . Định x để y đạt GTNN. 3 2x − 1 2 2x − 1 5 1 + +  y= 6 2x − 1 3 Vậy: Khi x =  Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho hai số không âm 2x − 1 5 1 2x − 1 5 1 + + ≥2 .Tuyển tập Bất đẳng thức y= Trần Sĩ Tùng x−1 2 1 x−1 2 1 5 + + ≥2 . : 6 2x − 1 30 + 1 3  30 + 1 x = 2x − 1 5 2 )2 = ⇔ ( 2x − 1 = 30 ⇔  ⇔  6 2x − 1 − 30 + 1 (loaï ) i x =  2 Vậy: Khi x = 30 + 1 thì y đạt GTNN bằng 2 12 30 + 1 3 . + = 2 x−1 2 2 x−1 2 2 x = 3 x−1 2 2 = ⇔ ( x − 1) = 4 ⇔  ° Dấu “ = ” xảy ra ⇔ i 2 x−1  x = −1(loaï) 5 Vậy: Khi x = 3 thì y đạt GTNN bằng 2 3x 1 + .  Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho hai số không âm : 2 x+1 3( x + 1) 1 3 3( x + 1) 1 3 3 + − ≥2 . − = 6− 2 x+1 2 2 x+1 2 2 Dấu “ = ” xảy ra ⇔  6 −1 x = 3( x + 1) 1 2 2 3 = ⇔ ( x + 1) = ⇔  ⇔  2 x+1 3 6 − 1(loaï ) i x = − 3  y= ° 3 6 − 1 thì y đạt GTNN bằng 6 − 2 3 x 5 1 . Cho y = 2 x+1 3(x + 1 ) 1 3 + −  y= 2 x+1 2 3( x + 1) 1 . 26. Định x để y đạt GTNN. + = 6 2x − 1 3 6 2x − 1 3 Dấu “ = ” xảy ra y= 2x − 1 5 .

x ° ° x2 + 2 x 3 =  x2   1 2 x2 x2 x2 1 1 + + + 3 + 3 ≥ 55    3  = 3 3 3 x  3  x  x 2 3 5 5 27 x 1 = 3 ⇔ x = 5 3 ⇔ x = 2 (x > 0). Cho y = ° f(x) = Tuyển tập Bất đẳng thức x 5 + . x > 0. Tìm GTLN của f(x) = (2x – 1)(3 – 5x) Dấu “ = ‘ xảy ra ⇔ ° 11  x 11  1 1   f(x) = –10x2 + 11x – 3 = −10 x2 − ≤  − 3 = −10 x −  + 10  20  40 40   13 2 . x > 0 . x x2 + 4x + 4 4 4 = x + + 4 ≥ 2 x. 2 2 31. Tìm GTNN của f(x) = x + 3 . Định x để y đạt GTNN. x ° Vậy: GTNN của y là 8 khi x = 2. x > 0. 1 = x x 1 xx 1 3 + + 2 ≥ 33 =3 2 2 2 x 22x 4 x x x x 1 Dấu “ = ‘ xảy ra ⇔ = = 2 ⇔ x = 3 2 . 3 x 5 ° Vậy: GTNN của y là 5 khi x = 5 3 . Định x để y đạt GTNN. Tìm GTNN của f(x) = ° x2 + 4x + 4 . 1− x x x 5( 1− x) + 5x x x−1 x 1− x + = +5 +5≥ 2 5 +5= 2 5+5 1− x x 1− x x 1− x x x 1− x 5− 5  x  (0 < x < 1) =5 ⇔  = 5⇔ x= 1− x x 4  1− x  5− 5 4 2 Dấu “ = ‘ xảy ra ⇔ ° Vậy: GTNN của y là 2 5 + 5 khi x = x3 + 1 x2 = x+ 29. + 4 = 8 x x x 4 ° Dấu “ = ‘ xảy ra ⇔ x = ⇔ x = 2 (x > 0).Trần Sĩ Tùng 28. Cho y = ° ° ° . 2 2 x 3 Vậy: GTNN của y là 3 khi x = 3 2 4 2 2 x3 + 1 30. 0 < x < 1 . 27 32.

Định x để y đạt GTLN 2 2  y = 3(2x + 1)(5 – 2x) 5  1  Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số không âm 2x + 1 . − ≤ x ≤ 5 . 5 – 2x . 11 1 thì y đạt GTLN bằng .Tuyển tập Bất đẳng thức ° ° 33. –3 ≤ x ≤ . 8 4 5 Cho y = (2x + 5)(5 – x) . Định x để y đạt GTLN. 36.  − ≤ x ≤  :  2 2 14 . 35. 2 1  y = (2x + 5)(5 – x) = (2x + 5)(10 – 2x) 2  5   Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số không âm 2x + 5 . − ≤ x ≤ . Dấu “ = “ xảy ra ⇔ x = Vậy: Khi x = 11 20 Trần Sĩ Tùng 34. 5 Cho y = (x + 3)(5 – 2x) . 2 1  y = (x + 3)(5 – 2x) = (2x + 6)(5 – 2x) 2 5   Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số không âm 2x + 6 và 5 – 2x . Định x để y đạt GTLN.  −3 ≤ x ≤  :  2 121 1 °11 = ( 2x + 6) + ( 5 − 2x) ≥ 2 ( 2x + 6) ( 5 − 2x) ⇒ (2x + 6)(5 – 2x) ≤ 8 2 1 ° Dấu “ = “ xảy ra ⇔ 2x + 6 = 5 – 2x ⇔ x = − 4 121 1 ° Vậy: Khi x = − thì y đạt GTLN bằng . 0 ≤ x ≤ 6 . 10 – 2x . 20 40 Cho y = x(6 – x) .  Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số không âm x và 6 – x (vì 0 ≤ x ≤ 6): ° 6 = x + ( 6 − x) ≥ 2 x( 6 − x) ⇒ x(6 – x) ≤ 9 ° Dấu “ = “ xảy ra ⇔ x = 6 – x ⇔ x = 3 ° Vậy: Khi x = 3 thì y đạt GTLN bằng 9. Định x để y đạt GTLN.  − ≤ x ≤ 5 :  2  625 1 °( 2x + 5) + ( 10 − 2x) ≥ 2 ( 2x + 5) ( 10 − 2x) ⇒ (2x + 5)(10 – 2x) ≤ 8 2 5 ° Dấu “ = “ xảy ra ⇔ 2x + 5 = 10 – 2x ⇔ x = 4 625 5 ° Vậy: Khi x = thì y đạt GTLN bằng 8 4 1 5 Cho y = (6x + 3)(5 – 2x) .

Cho y = ° ° ° 2 ( x2 + 2) 3 2 . Chứng minh: 3a + 4b ≥ 7. 5 b:  Áp dụng BĐT Bunhiacopski cho 4 số 3 5 15 ° 4. Chứng minh: sinx + cos x ≤ 2  Áp dụng BĐT Bunhiacopski cho 4 số 1 . Định x để y đạt GTLN 3 2 2 ( 2 )3 . 47 2 3 3a − 5b  2a − 3b = 3 5 2 3 . − . Cho y = 2 . cos x ≤ 2 2. 38.Trần Sĩ Tùng ° ° ° Tuyển tập Bất đẳng thức ( 2x + 1) + ( 5 − 2x) ≥ 2 ( 2x + 1) ( 5 − 2x) ⇒ (2x + 1)(5 – 2x) ≤ 9 Dấu “ = “ xảy ra ⇔ 2x + 1 = 5 – 2x ⇔ x = 1 Vậy: Khi x = 1 thì y đạt GTLN bằng 9. sinx + cos x = 1. 4b ≤ ( 3 + 4) ( 3a2 + 4b2 ) ⇔ 3a + 4b ≥ 7. sinx + 1. x 37. 3a + 4. sinx . 1 . Định x để y đạt GTLN x +2 1 x 1 ≥ y≤ ° 2 + x2 ≥ 2 2x2 = 2x 2 ⇔ 2 ⇒ 2 2 2+ x 2 2 ° ° Dấu “ = “ xảy ra ⇔ x2 = 2 vàx >0 ⇒ x= 2 Vậy: Khi x = 2 thì y đạt GTLN bằng x2 1 2 2 . 3a + 4b = . ( 12 + 12 ) ( sin2 x + cos2 x) 2 = 2 Cho 3a – 4b = 7. Chứng minh: (ab + cd)2 ≤ (a2 + c2)(b2 + d2) () BĐT Bunhiacopxki () ⇔ a2b2 + 2abcd + c2d2 ≤ a2b2 + a2d2 + c2b2 + c2d2 ⇔ a2d2 + c2b2 − 2abcd ≥ 0 ⇔ ( ad − cb) 2 ≥ 0 .  Áp dụng BĐT Bunhiacopski cho 4 số 3 . cosx : ° 3. 4 . 4b : 2 2 3. 3a . Chứng minh BĐT dựa vào BĐT Bunhiacôpxki 1. Chứng minh: 3a2 + 5b2 ≥ . 725 Cho 2a – 3b = 7. 27 III.1 ⇔ x + 2 ≥ 27x ⇒ x + 2 = x + 1+ 1≥ 3 x x2 ( x2 + 2) 3 ≤ 1 27 Dấu “ = “ xảy ra ⇔ x2 = 1⇔ x = ± 1 Vậy: Khi x = ± 1 thì y đạt GTLN bằng 1 .1. 3 a .

7a .  Áp dụng BĐT Bunhiacopski: ° 3 7a− 5 ° 2 = a + b ≤ ( 1+ 1) ( a2 + b2 ) 2 ≤ ( a2 + b2 ) ≤ ( 1+ 1) ( a4 + b4 ) ⇔ ⇔ a2 + b2 a4 + b4 1 2 1 2 6. − .  7a + 11 ) ⇔ 7a2 + 11b2 ≥ 137  7 11  7 11 Cho a + b = 2.Tuyển tập Bất đẳng thức ° 5. 47  3 5 3 5 2464 Cho 3a – 5b = 8. Chứng minh: 7a2 + 11b2 ≥ . Chứng minh: a4 + b4 ≥ 2. 2 3a − 3 Trần Sĩ Tùng 735  4 9 5 b ≤  +  ( 3a2 + 5b2 ) ⇔ 3a2 + 5b2 ≥ . 137 3 5 7a − 11b  3a − 5b = 7 11 3 5 . ≥ 2 ° ≥ 2 7. Cho a + b ≥ 1 ° 1≤ a + b ≤ 2 2 Chứng minh: a + b ≥ ( 12 + 12 ) ( a2 + b2 ) ⇔ a2 + b2 ≥ 16 . 11b :  Áp dụng BĐT Bunhiacopski cho 4 số 7 11 2464  9 25  ( 2 11b ≤  + b2 .

10. y. z. Tìm giá trị lớn nhất. (CĐKTKT Cần Thơ khối A 2006) Cho 3 số dương x. c thoả mãn điều kiện: a + b + c = 1 1 1 1 b c   a + b + c ≥ 3 a + b + c  thì: a 3 3 3 3 3  3 11.Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức PHẦN II. z > 0. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức A = xyz. (CĐBC Hoa Sen khối D 2006) Cho x. Chứng minh rằng: x3 + y3 + z3 ≥ x + y + z. (CĐKTKT Cần Thơ khối B 2006) Cho 4 số dương a. b. y. z thoả x + y + z ≤ 1. 3. b. y. c. y. z > 0 và xyz = 1. Chứng minh bất đẳng thức: a b c d + + + <2 a + b+ c b+ c + d c + d+ a d+ a + b 6. x + y + z = xyz. (Học viện BCVT 2001) Chứng minh rằng với mọi số thực a. x 4y 5. nhỏ nhất của biểu thức: A = xy + x + 2y + 17 9. (ĐH Đà Nẵng khối A 2001 đợt 2) Cho ba số dương a. c. y thay đổi thoả mãn điều kiện: y ≤ 0. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu 1 1 1 thức: A=x+y+z+ + + x y z 4. (CĐKT Cao Thắng khối A 2006)  1 2   2 + x + 1  ≥ 16. Chứng minh rằng nếu x > 0 thì (x + 1)2  x 7. 2. ĐỀ THI ĐẠI HỌC 1. Tìm giá trị nhỏ nhất của 4 4 1 biểu thức: A = + . Ch. y là hai số thực dương và thoả x + y = . x2 + x = y + 12. Chứng minh: a b c 3 3 + 2 + 2 ≥ 2 2 2 2 2 b +c c +a a +b 17 . (CĐGT II 2003 dự bị) Cho 3 số bất kì x. b. (CĐKTYTế1 2006) Cho các số thực x. minh rằng: a b c 8. (CĐSPHCM khối ABTDM 2006) 5 Cho x. c thoả a2 + b2 + c2 = 1. (CĐKTKTCN1 khối A 2006) a + b+ c a + b+ c a + b+ c + + ≥9 Cho 3 số dương a. d. b. CMR: x2 + xy + y2 + x2 + xz+ 2 ≥ y2 + yz+ 2 z z (CĐBC Hoa Sen khối A 2006) Cho x.

(ĐH Thái Nguyên khối D 2001) Cho a ≥ 1. Chứng minh rằng: 1 1 1  1 1 1 + + ≥ 2 + +  p− a p− b p− c a b c (ĐH Nông nghiệp I HN khối A 2001) Cho 3 số x. (ĐH Bách khoa HN khối A 2000) minh rằng: Cho 2 số a. b. b. Từ đó chứng minh rằng với 3 số dương a. B 2001) Chứng minh rằng nếu a. minh rằng: 18 a3 + b3  a + b  ≥  2  2  3 . Chứng b2 + 2a2 c2 + 2b2 a2 + 2c2 + + ≥ 3 ab bc ca 22. b. (ĐH Y Thái Bình khối A 2001) Cho a. Ch. c thoả:  ab + bc + ca = 1  4 4 4 4 4 4 Chứng minh: − ≤ a ≤ . c là 3 số thực dương thoả điều kiện: ab + bc + ca = abc. b. Chứng minh rằng: 8a + 8b + 8c ≥ 2a + 2b + 2c 21.Tuyển tập Bất đẳng thức 12. Chứng minh rằng: a b − 1 + b a − 1 ≤ ab (*) 18. c và p là nửa chu vi. b thoả điều kiện a + b ≥ 0. 16. b. 15. b. b ≥ 2.− ≤ b ≤ . c bất kì thì: a3 3 b c a 17. c ≥ 2 thì: logb+ c a + logc+ a b + loga+b c > 1 (ĐH Quốc gia HN khối D 2001) α Ch. c là những số dương và a + b = c. minh rằng với mọi x ≥ 0 và với mọi α > 1 ta luôn có: x + α – 1 ≥ α x. y. a2 + b2 + c2 = 2  Cho các số a. Chứng minh rằng: 2 y 2 x 2 z 1 1 1 + 3 + 3 ≤ 2+ 2+ 2 3 2 2 2 x +y y +z z +x x y z (ĐH PCCC khối A 2001) Ch. minh rằng với a ≥ 2. c là độ dài ba cạnh của một tam giác có chu vi bằng 3 thì: 3a2 + 3b2 + 3c2 + 4abc ≥ 13 19. c là 3 số thực bất kì thoả điều kiện a + b + c = 0. (ĐH Kiến trúc HN 2001) Trần Sĩ Tùng 13. b. (ĐH Vinh khối A. (ĐHQG HN khối A 2000) Với a. b ≥ 1. z > 0. 14.− ≤ c ≤ 3 3 3 3 3 3 (Học viện NH TPHCM khối A 2001) Cho ∆ ABC có 3 cạnh là a. minh rằng: 2 2 2 + b3 3 + c3 3 ≥ a b c + + b c a a3 + b3 > c 3 20. Ch. (ĐHQG HN khối D 2000) Với a.

Chứng minh rằng: x y z 3 1 1 1 + + ≤ ≤ + + 2 2 2 2 1+ x 1+ y 1+ z 1+ x 1+ y 1+ z 34. (Đại học 2002 dự bị 1) 19 . (ĐH Hàng hải 1999) Cho x. y. Chứng minh rằng: 2(x3 + y3 + z3) – (x2y + y2z + z2x) ≤ 3 (*) 35. Chứng minh: b2 c2 a2 b c a 33. nhận giá trị thuộc đoạn [0.(c + 1) ≥ 1+ 3 abc 26. b thoả điều kiện: a. c thoả điều kiện abc = 1. b. y.Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức 23. y là hai số dương thoả điều kiện 2 3 + = 6 . z thay đổi. (CĐSP Nhà trẻ – Mẫu giáo TƯ I 2000) Chứng minh BĐT sau đây luôn luôn đúng với mọi số thực x. y. (ĐH Y Dược TP HCM 1999) a2 b2 c2 a b c + + ≥ + + Cho 3 số a. (ĐH Tây Nguyên khối AB 2000) 18xyz CMR với mọi x. z bất kì 1 1 1 9 khác không: 2 + 2 + 2 ≥ 2 x y z x + y2 + z2 BĐT cuối cùng luôn đúng ⇒ BĐT cần chứng minh đúng. z dương và x + y + z = 1 thì xy + yz + zx > 2 + xyz 29. y. c ta đều có: (a + 1). (ĐH An ninh HN khối D 1999) Cho 3 số x. b. 27. b. z ≥ 0 và x + y + z ≤ 3. c ≥ 0. Chứng minh: ac + 1 + bc + 1 ≥ ab(ac – 1 + bc – 1) 28. (ĐH An Ninh khối A 2000) Chứng minh rằng với mọi số nguyên n ≥ 3 ta đều có: nn + 1 > (n + 1)n 30. (ĐH An Giang khối D 2000) Cho các số a.1].(b + 1). Chứng minh các BĐT: a) a2 + b2 + c2 ≥ ab + bc + ca b) (ab + bc + ca)2 ≥ 3abc(a + b + c) 24. 32. Tìm giá trị nhỏ nhất x y ( ) 3 của tổng x + y. (ĐH Nông nghiệp I khối A 2000) Cho 3 số dương a. c bất kì. b. (ĐH Thuỷ lợi II 2000) Chứng minh rằng với mọi số dương a. (ĐH Y HN 2000) Giả sử x. Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức: A = a + 1+ b + 1 31. (CĐSP Nha Trang 2000) Cho 2 số thực a. Tìm giá trị nhỏ nhất của bc ca ab + 2 + 2 biểu thức: P = 2 2 2 a b + a c b c + b a c a + c2b 25. (ĐHSP TP HCM khối DE 2000) Cho 3 số a. b ≥ –1 và a + b = 1. c khác 0. b.

R là 2R bán kính đường tròn ngoại tiếp). y là hai số dương thay đổi thoả mãn điều kiện x + y = . (Đại học khối A 2003) Cho x. d là 4 số nguyên thay đổi thoả mãn 1 ≤ a < b < c < d ≤ 50. B. Gọi a. C. z là khoảng cách từ điểm M thuộc miền trong của ∆ ABC có 3 góc nhọn đến các cạnh BC. p = . c lần lượt là độ dài các 2 cạnh BC. Chứng minh rằng: 1 1  1 1 1  1  a + b + c  h + h + h  ≥ 3   a b c 39. c là các cạnh của ∆ ABC. (Đại học 2002 dự bị 3) 5 Giả sử x. y. CA = b. c. z là 3 số dương và x + y + z ≤ 1. y. biết rằng: (1 )  4p(p − a) ≤ bc   A B C 2 3−3 (2) sin sin sin = 2 2 2 8  a + b+ c trong đó BC = a. z là các số dương thoả mãn : + + = 4 . hc tương ứng là độ dài các đường cao kẻ từ các đỉnh A. b. AB = c. hb. x y z 20 3 cosx . (Đại học khối A 2003 dự bị 1) Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số: y = sin5x + 41. AB và ha. (Đại học 2002 dự bị 6) 3 Cho tam giác ABC có diện tích bằng . 2 42. Chứng minh rằng: 1 1 1 x2 + 2 + y2 + 2 + z2 + 2 ≥ 82 x y z x+ y+ z ≤ 40. Chứng minh rằng: a2 + b2 + c2 (a. AB. (Đại học khối A 2005) 1 1 1 Cho x. (Đại học khối A 2003 dự bị 2) Tính các góc của tam giác ABC. b. Dấu “=” xảy ra khi nào? 36. CA. Tìm 4 4 1 giá trị nhỏ nhất của biểu thức: S= + x 4y 37. b d 38. a c b2 + b + 50 Chứng minh bất đẳng thức: và tìm giá trị nhỏ nhất + ≥ b d 50b a c của biểu thức: S = + .Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng Gọi x. CA. b. y. (Đại học 2002 dự bị 5) Giả sử a.

y là các số thực thay đổi.Trần Sĩ Tùng Chứng minh rằng: Tuyển tập Bất đẳng thức 1 1 1 + + ≤1 2x+ z x + 2y + z x + y + 2z y+ 43. y ≠ 0 thay đổi và thoả mãn điều kiện: (x + y)xy = x2 + y2 – xy. 1 1 Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức: A = 3 + 3 . (Đại học khối B 2005) Chứng minh rằng với mọi x ∈ R. x y 51. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: A= ( x − 1) 2 + y2 + ( x + 1) 2 + y2 + y − 2 21 . y. y. CMR: x2 y2 z2 3 + + ≥ 1+ y 1+ z 1+ x 2 1 . (Đại học khối B 2006) Cho x. c thoả mãn: a + b + c = . ta có:  12   15   20  x x x  5  + 4  + 3  ≥ 3 + 4 + 5       Khi nào đẳng thức xảy ra? 44. (Đại học khối B 2005 dự bị 1) 3 Cho 3 số dương a. z thoả mãn xyz = 1. (Đại học khối D 2005 dự bị 2) Cho x. (Đại học khối B 2005 dự bị 2) Chứng minh rằng nếu 0 ≤ y ≤ x ≤ 1 thì x y − y x ≤ Đẳng thức xảy ra khi nào? 49. Chứng minh rằng: 4 a + 3b + 3 b + 3c + 3 c + 3a ≤ 3 Khi nào đẳng thức xảy ra? 48. y > 0 ta có: ( 1+ x)  1+   1+  ≥ 256  x y   Đẳng thức xảy ra khi nào? 47. 4 3 2 x x x 50. y. CMR: 3 + 4x + 3 + 4y + 3 + 4z ≥ 6 46. (Đại học khối A 2005 dự bị 2) y 9   Chứng minh rằng với mọi x. (Đại học khối A 2005 dự bị 1) Cho 3 số x. (Đại học khối A 2006) Cho 2 số thực x ≠ 0. b. (Đại học khối D 2005) Cho các số dương x. z là 3 số dương và xyz = 1. z thoả x + y + z = 0. Chứng minh rằng: 1+ x3 + y3 1+ y3 + z3 1+ z3 + x3 + + ≥3 3 xy yz zx Khi nào đẳng thức xảy ra? 45.

   2  2 2  2  2 2    Ta có: AB = 2  3  y  x+  +  y = x2 + xy + y2   2   2    2  3  z  x+  +  z = x2 + xz + z2   2   2    2 2 2 AC = 2  3  y z −  + (y + z) = y2 + yz+ 2 z 2 2  2      Với 3 điểm A. điều kiện: 0 < t ≤ 1 3 Xét hàm số f(t) = 3t + 1 3 với 0 < t ≤ 3 t 22 . C  − . y+ z  .0  Ax+ . B  0. ⇒ x2 + xy + y2 + x2 + xz+ 2 ≥ y2 + yz+ 2 z z (CĐBC Hoa Sen khối A 2006) x3 + y3 + z3 ≥ 3 3 x3y3z3 ⇒ 2(x3 + y3 + z3) ≥ 6 x3 + 1 + 1 ≥ 3 3 x3 ⇒ x3 + 2 ≥ 3x Tương tự: y + 1 + 1 ≥ 3 (1) (2) 33 3 y ⇒ y + 2 ≥ 3y 3 3.Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng LỜI GIẢI 1. B. (CĐKTKT Cần Thơ khối A 2006) • Cách 1: Theo BĐT Côsi: 1 ≥ x + y + z ≥ 3 3 xyz > 0 1 1 1 3 + + ≥ 3 xyz x y z Từ đó: Đặt: t = A ≥ 3 3 xyz + 3 xyz 3 3 xyz . (CĐGT II 2003 dự bị) Trong mặt phẳng toạ độ Oxy. (3) vế theo vế suy ra bất đẳng thức cần chứng minh. xét các điểm:   y 3  3 3  y z  z  . C ta luôn có: AB + AC ≥ BC BC = 2. z3 + 1 + 1 ≥ 3 3 z3 ⇒ z3 + 2 ≥ 3z (3) Cộng (1). (2).

∀t ∈  0. 8 3 1  1  1  8  1 1 1  Từ đó: A=  x + ≥  +  y + 9y  +  z + 9z  + 9  x + y + z  ≥ 2 + 9 3 9x   xyz       10 1 1 Dấu "=" xảy ra khi x = y = z = . 9x 3 y+ 1 2 ≥ . 3 ≥ 3 4. c.Vậy Amin = 10 đạt được khi x = y = z = 3 3 (CĐSPHCM khối ABT 2006) 5 Ta có: x + y = ⇔ 4x + 4y – 5 = 0 4 4 1 4 1 1 4 . d > 0 nên ta luôn có: Vậy Amin = 5.y > 0  (CĐKTKT Cần Thơ khối B 2006) Vì a. 9y 3 z+ 1 2 ≥ 9z 3 1 3 xyz 1 3 1 .4x + 2 A= + = + 4x+ + 4y − 5 ⇒ A ≥ 2 x 4y x 4y 4y x ⇒A≥ 5 4  x = 4x  x = 1  1 = 4y   Dấu "=" xảy ra ⇔  4y ⇔  1. Dấu "=" xảy ra khi x = y = z = Vậy Amin = 10 đạt được khi x = y = z = • Cách 2: Theo BĐT Côsi: 1 ≥ x + y + z ≥ 3 3 xyz > 0 ⇔ x+ 1 2 ≥ . 5.Trần Sĩ Tùng f′ (t) = 3 – Bảng biến thiên: t f '(t) f(t) 0 +∞ – 10 1 3 Tuyển tập Bất đẳng thức 3 t 2 = 3(t − 1 ) t 2 2  1 < 0. b.  y = 4 5  x + y = 4   x.4y – 5 . 23 .   3 Từ bảng biến thiên ta suy ra: A ≥ 10.

8. 3 3   a b b a + b ≤ a + b . b. 7. (Học viện BCVT 2001) 1 Ta có hàm số f(x) = x là hàm nghịch biến nên: 3 1  1 (a – b)  a − b  ≤ 0. f′ (x) = 0 ⇔ x = 1 hoặc x = – 3 f(–4) = 13. (CĐKT Cao Thắng khối A 2006) 2  1 2  1   2 + x + 1  x + 1  ≥ 16 (1) ⇔ (x + 1)2   ≥ 16 Ta có: (x + 1)2  x 1  ⇔ (x + 1)  + 1 ≥ 4 (do x > 0) ⇔ (x + 1)2 ≥ 4x ⇔ (x – 1)2 ≥ 0 (2) x  (2) luôn đúng nên (1) được chứng minh. 10. f(–3) = 20. y = 0). minA = –12 (x = 1. ⇒ (1) a 3 3 3 3 24 . =2 a b a b c b c b a c a c Khi đó: VT ≥ 3 + 2 + 2 + 2 = 9 (đpcm). = 2. f(1) = –12. y = –10). ∀a. ∀a. = 2. + ≥2 . + ≥ 2 . 6.Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng a c a c + < + =1 a + b+ c c + d+ a a + c a + c b d b d + < + =1 b+ c + d d+ a + b b+ d b+ d Cộng vế theo vế các BĐT trên ta được đpcm. (CĐKTYTế1 2006) y ≤ 0. b. Vậy minA = 3 3 . (CĐKTKTCN1 khối A 2006) b c a c a b Xét vế trái của BĐT đã cho: VT = 1+ + + + 1+ + + + 1 a a b b c c  b a   c a   c b = 3 +  + + + + +   a b  a c   b c  Do a. f(3) = 20 Vậy maxA = 20 (x = 3. 9. b. c > 0 nên theo BĐT Côsi ta có: b a b a b c b c c a c a + ≥ 2 . (CĐBC Hoa Sen khối D 2006) Ta có: x + y + z ≥ 3 3 xyz ⇔ xyz ≥ 3 3 xyz ⇔ (xyz)2 ≥ 27 ⇔ xyz ≥ 3 3 Dấu "=" xảy ra ⇔ x = y = z = 3 . x2 + x = y + 12 ⇒ x2 + x – 12 ≤ 0 ⇒ – 4 ≤ x ≤ 3 y = x2 + x – 12 ⇒ A = x3 + 3x2 – 9x – 7 Đặt f(x) = A = x3 + 3x2 – 9x – 7 với – 4 ≤ x ≤ 3 f′ (x) = 3x2 + 6x – 9 .

b và đặt  (S2 – 4P ≥ 0) ab = P 25 . (3). (2) suy ra: Do đó: a b +c 2 2 a b +c b 2 2 2 2 ≥ + 3 3 2 a 2 c 2 2 c +a a +b  2a2 = 1− a2  1  2 2 Dấu “=” xảy ra ⇔  2b = 1− b ⇔ a = b = c = .Trần Sĩ Tùng Tương tự: b 3b c 3c a + + + c 3c a 3a b ≤ ≤ + b 3c a 3c c c Tuyển tập Bất đẳng thức + + = c 3b c 3a a + b + c (2) (3) b Mặt khác: (4) 3 3 3 3 3 3c Cộng (1). (ĐH Đà Nẵng khối A 2001 đợt 2) a a a2 = = Do a2 + b2 + c2 = 1 nên 2 (1) b + c2 1− a2 a(1− a2 ) Hay 3  2a2 + (1− a2 ) + (1− a2 )   2 Mà 2a .(1 – a2)2 ≤ ⇒ a(1 – a2) ≤ (2) 27 3 3 2 2 2 3 Từ (1). (ĐH Kiến trúc HN 2001) a2 + b2 + c2 = 2   (a + b)2 − 2ab = 2 − c2 Ta có:  ⇔ ab + bc + ca = 1 c(a + b) + ab = 1   + ≥ 3 3 2 3 3 (a + b2 + c2 ) = 2 2 a + b = S Ta xem đây là hệ phương trình của a. 3 11. 3  2 2  2c = 1− c  12. (2).(1 – a ) ≤   =    3  3   2 4 ⇒ a2. (4) vế theo vế ta được: b c  1 1  a  1 3 a + b + c  ≤ (a + b + c) a + b + c  3 3  3 3  3 3 a b a b c  1 1 1  a 3 a + b + c  ≤ a + b + c (vì a + b + c = 1) 3 3  3 3 3 3 1 Dấu “=” xảy ra ⇔ a = b = c = .

ta được:  1 1 1   1 1 1 2 + +  ≥ 4 + +  ⇔ đpcm p− a p− b p− c   a b c  Dấu “=” xảy ra ⇔ a = b = c. (ĐH Nông nghiệp I HN khối A 2001) Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số dương x3. y > 0 thì: 1 1 4 + ≥ (1) x y x+ y Dấu “=” xảy ra ⇔ x = y. 1 1 4 4 + ≥ = Áp dụng (1) ta được: p− a p− b p− a + p− b c 1 1 4 4 + ≥ = p− b p− c p− b+ p− c a 1 1 4 4 + ≥ = p− c p− a p− c + p− a b Cộng 3 BĐT trên vế theo vế. 14. (Học viện NH TPHCM khối A 2001) Trước hết.b.c ≤ 3 3 13. y2 ta có: 2 x 2 x 1 ≤ = x3 + y2 ≥ 2 x3y2 = 2xy x ⇒ 3 2 2xy x xy x +y 26 . ta dễ dàng chứng minh được nếu x. (4) ta được: 3 3 4 4 Tương tự ta chứng minh được: − ≤ a. thay vào (1) ta được: 2 2 Trần Sĩ Tùng Ta được hệ:  S = −c − 2 S2 – 2(1 – cS) = 2 – c2 ⇔ S2 + 2cS + c2 – 4 = 0 ⇔   S = −c + 2 2 • Với S = – c – 2 ⇒ P = 1 + c(c + 2) = c + 2c + 1 BĐT: S2 – 4P ≥ 0 ⇔ (–c – 2)2 – 4(c2 + 2c + 1) ≥ 0 4 ⇔ –3c2 – 4c ≥ 0 ⇔ − ≤ c ≤ 0 (3) 3 • Với S = –c + 2 ⇒ P = 1 – c(–c + 2) = c2 – 2c + 1 BĐT: S2 – 4P ≥ 0 ⇔ (–c + 2)2 – 4(c2 – 2c + 1) ≥ 0 4 ⇔ –3c2 + 4c ≥ 0 ⇔ 0≤ c ≤ (4) 3 4 4 − ≤c≤ Từ (3).Tuyển tập Bất đẳng thức S − 2P = 2 − c (1 )   P 1 (2) cS+ =  Từ (2) ⇒ P = 1 – cS.

Trần Sĩ Tùng Áp dụng BĐT Côsi cho 2 số dương Tuyển tập Bất đẳng thức 1 1 . 3 2  z3 + x2 ≤ 2  z2 + x2  2 y y +z z     Suy ra: 2 x x +y 3 2 + 2 y y +z 3 2 + 2 z z +x 3 2 ≤ 1 x 2 + 1 y 2 + 1 z2  x3 = y2 y3 = z2 z3 = x2    vaø vaø  Dấu “=” xảy ra ⇔  ⇔ x=y=z=1 x = y y = z z = x    15. • BĐT cần chứng minh:  a 2  b2  c 2 a b c  b +  c  +  a  ≥ b + c + a       3 Áp dụng BĐT đã chứng minh với α = . ta có: 2 3 3 3 α 27 . ta có: x2 y2 1 1 1 1 2 x 1 1 1 ≤  2 + 2 ⇒ 3 ≤  2 + 2 2 x  x xy 2  2 y  x +y y   Tương tự ta cũng có: 2 y 1 1 1 2 z 1 1 1 ≤  2 + 2. c là như nhau. (ĐH Quốc gia HN khối D 2001) α • Xét f(x) = x – α x + α – 1 (x ≥ 0) α f′ (x) = α (x – 1 – 1). nên ta có thể giả thiết a ≥ b ≥ c. b. x > 1 thì hàm số y = loga x là đồng biến và dương. c ≥ 2 nên abc ≥ 2ab = ab + ab > a + b Do đó VT ≥ loga+babc > loga+b(a + b) = 1. 16. Ta được: VT= logb+ c a + logc+ a b + loga+b c ≥ loga+b a + loga+b b + loga+b c = loga+b abc Vì a. b. (ĐH PCCC khối A 2001) Trước hết chú ý rằng nếu a > 1. f′ (x) = 0 ⇔ x = 1 x 0 f ’ (x) – α– 1 f(x) 1 0 0 +∞ + +∞ Vậy với ∀x ≥ 0 và α > 1 thì f(x) ≥ 0 hay x + α – 1 ≥ α x. loga x Vì vai trò của a. 1 Do đó hàm số y = logxa = là nghịch biến.

28 3 .Tuyển tập Bất đẳng thức 1 3 a. Do đó theo BĐT Côsi ta có:  3 − 2a + 3 − 2b + 3 − 2c  (3 – 2a)(3 – 2b)(3 – 2c) ≤   =1 3   ⇒ 27 – 9(2a + 2b + 2c) + 3(4ab + 4bc + 4ca) – 8abc ≤ 1 ⇔ 27 – 54 + 12(ab + bc + ca) – 8abc ≤ 1 ⇔ 4abc ≥ 6(ab + bc + ca) – 14 ⇔ 3(a2 + b2 + c2) + 4abc ≥ 3(a2 + b2 + c2) + 6(ab + bc + ca) – 14 = 3(a + b +c)2 – 14 = 13 Đẳng thức xảy ra ⇔ 3 – 2a = 3 – 2b = 3 – 2c ⇔ a = b = c = 1. (ĐH Thái Nguyên khối D 2001) BĐT (*) ⇔ a b− 1 b a − 1 + ≤1⇔ ab ab 3 3 3 3  a 2 3  b2 3 c 2 Trần Sĩ Tùng 1 3 c   a  + 2 ≥ 2. theo BĐT Côsi ta có: 3 3 3  1  a  2  b  2  c  2  3 +  +   ≥ 2  b  2   c  a     Cộng 4 BĐT trên. 1 1 1  b = 1− b = 2  Dấu “=” xảy ra ⇔  ⇔ a = b = 2. b  c  + 2 ≥ 2. vế theo vế. a   Theo BĐT Côsi ta có: 1 1 1 1 1− + 1− ≤1 b b a a     1  1 + 1− 1 1 b  b  1  = 1− ≤ b b 2 2   (1) 1  1 + 1− 1 1 a  a  1  = 1− ≤ a a 2 2   Cộng 2 BĐT lại ta được BĐT cần chứng minh. (ĐH Vinh khối A. c     Mặt khác. 1 3 b.  b  + 2 ≥ 2.  1 = 1− 1 = 1 a a 2  18. ta có: 3 3 3  3  a  2  b  2  c  2  3 3  a b c  3 +  +  + ≥  + + + 2  b  2 2  b c a 2   c  a     Suy ra:  a  2 +  b  2 +  c  2 ≥ a + b + c  b c  a b c a       17. B 2001) Ta có: 3 – 2a = a + b + c – 2a = b + c – a > 0.

(ĐH Bách khoa HN khối A 2000) a3 + b3  a + b  3 3 3 ≥  ⇔ 4(a + b ) ≥ (a + b) 2  2  ⇔ (a + b) [4(a2 + b2 – ab) – (a2 + b2 + 2ab)] ≥ 0 ⇔ (a + b)(3a2 + 3b2 – 6ab) ≥ 0 ⇔ (a + b)(a – b)2 ≥ 0 BĐT cuối cùng này đúng. z = thì a b c a. y = . Đ. ta có: 1 x2 + 2y2 + y2 + 2z2 + z2 + 2x2 ≥ (3x + 3y + 3z) = 3 3 1 Đẳng thức xảy ra ⇔ x = y = z = ⇔a = b = c = 3 3 22. nên BĐT cần chứng minh là đúng. (ĐHQG HN khối D 2000) Ta có: a b 1 1 1 Đặt x = .b. c2 + a2 ≥ 2ca Ta có: 29 3 .z > 0  x + y + z = 1 x2 + 2y2 + y2 + 2z2 + z2 + 2x2 ≥ 3 Theo BĐT Bunhiacopxki ta có: 3(x2 + 2y2) = 3(x2 + y2 + y2) ≥ (x + y + y)2 1 x2 + 2y2 ≥ (x + 2y) ⇒ 3 Viết 2 BĐT tương tự. (ĐH Y Thái Bình khối A 2001) Từ giả thiết ta có: Từ đó suy ra: 2 Tuyển tập Bất đẳng thức 2 2 a b a b + = 1 ⇒0 < . < 1 ⇒  a 3 +  b3 > a + b = 1 c c c c c c c c     2 2 a3 + b3 > c 3 20. Đẳng thức xảy ra ⇔ a = ± b. rồi cộng lại. y = 2b. y.Trần Sĩ Tùng 19. z = 2c thì x. 1 b2  x. (ĐHQG HN khối A 2000) Đặt x = 2a. b2 + c2 ≥ 2bc.c > 0 giả thiết  ⇔ ab + bc + ca = abc và đpcm ⇔ b2 + 2a2 = ab b2 + 2a2 2 2 = 1 a 2 + 2.kiện a + b + c = 0 ⇔ xyz = 2a+b+c = 1.y. 23. z > 0. z3 ≥ 3z – 2 ⇒ x3 + y3 + z3 ≥ 3(x + y + z) – 6 = (x + y + z) + 2(x + y + z – 3) ≥ x + y + z ⇒ 8a + 8b + 8c ≥ 2a + 2b + 2c 21. do đó theo BĐT Côsi: x + y + z ≥ 3 Mặt khác: x3 + 1 + 1 ≥ 3x ⇒ x3 ≥ 3x – 2 Tương tự: y3 ≥ 3y – 2. (ĐHSP TP HCM khối DE 2000) a) a2 + b2 ≥ 2ab.

(ĐH Nông nghiệp I khối A 2000) 1 2 bc bc 1 = 2 = = a Ta có: 2 2 a b + a c a (b + c) a2  1 + 1  1 + 1 b c b c   1 1 1 .3 2 2 2 3 ⇒P ≥ 2 3 Nếu P = thì x = y = z = 1 ⇒ a = b = c = 1 2 3 3 Đảo lại.Tuyển tập Bất đẳng thức Trần Sĩ Tùng ⇒ a2 + b2 + c2 ≥ ab + bc + ca.P ≥ (x + y + z)2 ⇒ P ≥ (x + y + z) ≥ . + x + y. y  ≤  +  (x + y) = 6(x + y)  x  y  x y   2+ 3 6 2 ⇒x + y ≥ ( ) 2 30 . Đẳng thức xảy ra ⇔ a = b = c b) (ab + bc + ca)2 = (ab)2 + (bc)2 + (ca)2 + 2(abbc + bcca + caab) ≥ ≥ abbc + bcca + caab + 2abc(a + b + c) = 3abc(a + b + c) 24. (ĐH Thuỷ lợi II 2000) (a + 1).(b + 1).z > 0 x2 y2 z2 + + giả thiết  ⇔ và P = 1 y+ z z + x x+ y abc = 1  xyz= Theo BĐT Bunhiacopxki ta có: Đặt x =  x y z  (y + z + z + x + x + y). Vậy minP = 2 2 25. c > 0  x.y= . x+ . b. 26.(c + 1) = 1 + a + b + c + ab + bc + ca + abc ≥ ≥ 1 + 3 3 abc + 33 a2b2c2 + abc = 1+ 3 abc 2 ( ) 3 Đẳng thức xảy ra ⇔ a = b = c > 0.   y+ z z+x x+ y    1 1 1 ⇒ 2(x + y + z). z= thì a b c a. nếu a = b = c = 1 thì P = . (ĐH Y HN 2000) ( 2+ 3 ) 2  2   2 3 3 = .y. + z + x.33 xyz = .P ≥  y + z.

. (ĐH An Ninh khối A 2000) Ta có: 34 = 81........ 43 = 64 ⇒ 34 > 43 ⇒ BĐT cần chứng minh đúng với n = 3. + ...(n − n + 1 1 ) . (CĐSP Nha Trang 2000) 31 n . 1  n + 1  Với n > 3. + <1+1+ < 1 + 1 + + .. n =1+ + n 2! n2 n! n 1  1 1  1 2   n − 1 1− + . + ... +  1−  1−  . (ĐH Tây Nguyên khối AB 2000) Áp dụng BĐT Côsi cho 6 số dương ta có: 2 = x + y + z + x + y + z ≥ 6 3 xyz (1) Vậy min(x + y) = và xy + yz + zx ≥ 3 3 x2y2z2 (2) Nhân các BĐT (1) và (2) vế theo vế ta được: 2(xy + yz + zx) ≥ 18xyz (3) Mặt khác ta có: xyz(xy + yz + zx) > 0 (4) Cộng các BĐT (3) và (4) vế theo vế ta được: (xy + yz + zx)(2 + xyz) > 18xyz ⇒ xy + yz + zx > 18xyz (vì 2 +xyz > 0) 2 + xyz 29.. đpcm ⇔ n >   ⇔  1+ n  < n  n    n n 1 k 1  1+  = ∑ Cn k =  n n   k= 0 n n(n − 1 1 ) n(n − 1 ). + n−1 < 2 2! n! 2 1 1 1 < 1 + 1 + + . 1− =1+1+ < 2! n  n! n  n   n     1 1 1 1 + . + n−1 + … = 1 + 1 =3 1− 2 2 2 n n (1) Ta có: 1  ⇒  1+  < 3 < n ⇒ (1)  n 30. (ĐH An Giang khối D 2000) Giả sử a ≥ b ≥ 0 ⇒ ac(a – b) ≥ bc(a – b) ⇒ ac + 1 + bc + 1 ≥ ab(ac – 1 + bc – 1) 28.Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức Giá trị ( 2+ 3 6 ) 2  2 3  : x= : y  x = x y   đạt được ⇔  2 ⇔   2+ 3 x + y = y =  6  ( ) 2( 2 + 3) 6 3( 2 + 3) 6 5+ 2 6 6 27.

( a + 1 b + 1). 1). a + 1+ 1. ≤3 1+ x 1+ z2 x y z 3 + + ≤ Hay: (1) 2 2 2 2 1+ x 1+ y 1+ z • Áp dụng BĐT Côsi cho 3 số không âm ta có: 2 2z 32 .Tuyển tập Bất đẳng thức A = 1. =3 b2 c2 a2 c2 a 2 (1) + 1≥ 2 c a (2) a + 1≥ 2 . a + 1= b+ 1 ⇔ a = b ⇔ a = b = 1 ( do a + b = 1) 2 1 2 31. (ĐH Hàng hải 1999) ⇒ 2 a2 + b2 2 + c2 2 ≥ • Do (x – 1)2 ≥ 0 nên x2 + 1 ≥ 2x ⇔ Tương tự ta cũng có: Do đó: 2x + 2y 1+ y2 2y 1+ y + 2 2x 1+ x2 ≤1 2z 1+ z2 ≤1 ≤ 1. . b + 1 ≤ mà a + b = 1 nên A ≤ Dấu “=” xảy ra ⇔ Vậy maxA = 6 (1+ 1 + 1+ b + 1 )(a ) Trần Sĩ Tùng Áp dụng BĐT Bunhiacopxki cho hai cặp số (1. 2 b b a 2 2 b2 c 2 b + 1≥ 2 . ta có: . 2 c c a b c ≥ 2 + +  − 3  b c a b c a Kết hợp (1) và (2) ta được:  a2 b2 c2  a b c 2  2 + 2 + 2  ≥ 2 + +  b   b c a c a   ⇒ + b 2 2 + 2 a b c + + b c a b c a 33. (ĐH Y Dược TP HCM 1999) Áp dụng BĐT Côsi ta có: 6 khi a = b = * * a2 b2 a2 + b2 c2 + c2 a2 ≥ 33 a2 b2 c2 . (CĐSP Nhà trẻ – Mẫu giáo TƯ I 2000)   y2 z2   x2 z2   x2 y2 BĐT cần chứng minh ⇔  1+ 2 + 2  +  2 + 1+ 2  +  2 + 2 + 1 ≥ 9   x x  y y  z z       2 2  2 2  2 2 y z x z x y ⇔3 +  2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2  ≥ 9 x  y  z x   y   z    32.

Ta có: (1 – y)(1 + y – x2) ≥ 0 ⇔ x2 + y2 – x2y – 1 ≤ 0 (2) y = 1  Dấu “=” ở (2) xảy ra ⇔  x = 1  y = 0  x2 + z2 – z2x – 1 ≤ 0 (3) y2 + z2 – y2z – 1 ≤ 0 (4) Cộng (2). Suy ra: 2(x3 + y3 + z3) – (x2y + y2z + z2x) ≤ 2(x2 + y2 + z2) – (x2y + y2z + z2x) Do đó nếu ta chứng minh được: 2(x2 + y2 + z2) – (x2y + y2z + z2x) ≤ 3 (1) thì (*) đúng. y2 ≥ y3. (3).1 )} .0. z ≤ 1 nên x2 ≥ x3.0).5 =5 x + x + x + x + 4y 33 .1 Tương tự ta cũng có: 35.1 Nhận xét: Dấu “=” ở (*) xảy ra ⇔ (x. (4) vế theo vế ta được: 2(x2 + y2 + z2) – (x2y + y2z + z2x) ≤ 3 Vậy (1) đúng ⇒ (*) đúng . 34. ax + . (Đại học 2002 dự bị 1) 1 1 1 x+ y+ z = . y. (Đại học 2002 dự bị 3) 1 1 1 1 1 ≥ • Cách 1: S = + + + + x x x x 4y ≥ 5. z) ∈ { (1 .2S =    1 1 1 by+ cz)  a + b + c  (ax+   ab + bc + ca 2R  1 1 1  abc  a + b + c  2R =   a2 + b2 + c2 2R a= b= c  Dấu “=” xảy ra ⇔  ⇔ x = y = z ∆ABC ñeà u  M truøg vôùtroï g taâ G cuû ∆ABC n i n m a  5 5 x. z2 ≥ z3.1 .1 .(1 . by + . cz ≤ a b c ≤ ≤  1 1 1  a + b + c  .4y 36.(1 ).(0. (ĐH An ninh HN khối D 1999) Vì 0 ≤ x.Trần Sĩ Tùng 1 1 1 + + 1+ x 1+ y 1+ z ≥ 3 ⇒ Tuyển tập Bất đẳng thức 3 1 = (1+ x)(1+ y)(1+ z) 1 3 (1+ x)(1+ y)(1+ z) 3 ≤ 3 (1+ x)(1+ y)(1+ z) (1+ x) + (1+ y) + (1+ z) 1 1 1 ≤ ≤2 + + 3 1+ x 1+ y 1+ z 3 1 1 1 + + ⇔ ≤ (2) 2 1+ x 1+ y 1+ z Kết hợp (1) và (2) ta được BĐT cần chứng minh.x.x.x. y.1 ).

 +  ⇔ x + 4y ≥ 5 4  x 4y   2 Vậy minS = 5. ta đặt liên tục x: f(x) = f′ (x) = b 1 1 b2 + b + 50 + + = và xét hàm số có biến số 50 b 50 50b x 1 1 + + (2 ≤ x ≤ 48) 50 x 50  x2 = 50  f′ (x) = 0  ⇔ x=5 2  2 ≤ x ≤ 48  34 1 1 x2 − 50 − 2 = . f′ (x) = 0 ⇔  ⇔x = 1 5 x (5 − 4x)2 0 < x <  4 Lập bảng xét dấu f′ (x). d ≤ 50 và c > b (c. x 2 y. (Đại học 2002 dự bị 5) Vì a ≥ 1. a = 1  Dấu “=” xảy ra ⇔ d = 50 c = b + 1  Để tìm minS. 1 2 1 4 1 + y. x 5 − 4x 4 4 Trần Sĩ Tùng 0<x< 5 4  x2 = (5 − 4x)2  f′ (x) = − 2 + . y   Dấu “=” ở (3) xảy ra ⇔  ⇔ 5 ⇔ 1 x + y = 5 x + y = 4 y = 4     4 2 4 1 5 4 1   5 (3) ⇔   ≤ . ≤ x + y. 50 x 50x2 Bảng biến thiên: . suy ra minS = 5. 37.Tuyển tập Bất đẳng thức 1 1  x = 4y x = 1    minS = 5 ⇔  x = 4y ⇔ 1  y = 4 5  x + y = 4   4 1 • Cách 2: S = + = f(x). + • Cách 3: 2 + = x. b ∈ N) nên c ≥ b + 1 thành thử: a c 1 b + 1 b2 + b + 50 S= + ≥ + = b d b 50 50b Vậy BĐT của đề ra đã được chứng minh. (3) 2 x 2 y x 4y 1  2 =  x = 4y x = 1   x.

  x  z  y r r r r r r r r r Áp dụng bất đẳng thức (*). hb = .  .Trần Sĩ Tùng x f’ (x) f(x) 2 52 Tuyển tập Bất đẳng thức 48 + 0 m (x) inf b2 + b + 50 (2 ≤ b ≤ 48. c =  z. 49 + 57 53 64 + 58 61 53 = = > Ta có f(7) = . hc = a b c 1 1 1 1 + + = (a + b + c) ⇒ ha hb hc 2S Chuyển về biểu thức f(b) = 1 1 1  1 1 1  1  1 1 1 + + (a + b + c) + +  ⇒  + +  =  a b c   ha hb hc  2S a b c  1 1 1 Áp dụng BĐT Côsi ta có: (a + b + c)  + +  ≥ 9 a b c 1 1 9  1 1 1  1 3 + + và vì S = . (Đại học khối A 2003) r r r r rr Với mọi u. f(8)]. f(8) = 350 175 400 200 175 a = 1 b = 7 53  Vậy minS = khi  175 c = 8 d = 50  38. Suy ra minf(b) = min[f(7). ta có: a + b + c ≥ a + b + c ≥ a + b + c 2 Vậy P = x + 1 x 2 + y2 + 1 y 2 + z2 + 1 z 2 ≥  1 1 1 (x + y + z)2 +  + +   x y z 2 • Cách 1: 35 . (Đại học 2002 dự bị 6) 1 1 1 Ta có diện tích tam giác: S = aha = bhb = chc 2 2 2 2S 2S 2S ⇒ ha = . b =  y.v ta có: u + v ≤ u + v (*) r  1  r  1  r  1 Đặt a =  x. nên ta có:  + +   ≥ =3 a b c   ha hb hc  3 2  39. b ∈ N) 50b Từ BBT suy ra khi b biến thiên từ 2 đến 7.  . f(b) giảm rồi chuyển sang tăng khi b biến thiên từ 8 đến 48.

Dấu “=” xảy ra khi cosx = 1 3 ⇔ x = k2π .Tuyển tập Bất đẳng thức Ta có: P≥  1 1 1 (x + y + z)2 +  + +  ≥  x y z 2 2 Trần Sĩ Tùng ( 33 xyz ) 2  9 1  = 9t + +  33  xyz   t   2 1  x+ y+ z với t = (3 xyz)2 ⇒ 0 < t ≤   ≤9 3   9  1 9 Đặt Q(t) = 9t + ⇒Q′ (t) = 9 – 2 < 0. Tương tự như trên.  ⇒Q(t) giảm trên t  9 t  1  0. (Đại học khối A 2003 dự bị 1) • Tìm max: y = sin5x + 3 cosx ≤ sin4x + 3 cosx Ta chứng minh: sin4x + 3 cosx ≤ 3 . 41. (Đại học khối A 2003 dự bị 2) 36 . 3 (1) (2) Dấu "=" xảy ra ⇔ x = y = z = 2 2 40. ta được miny = – 3 .  + +  – 80(x + y + z)2 ≥ 162 – 80 = 82  x y z Vậy P ≥ 82 1 . Vậy P ≥ Q(t) ≥ 82  9 1 Dấu "=" xảy ra ⇔ x = y = z = . Vậy maxy = 3 .[ 3 – (1 – cosx)(1 + cosx)2 ] ≥ 0 (3) Theo BĐT Côsi ta có: 1 (1 – cosx)(1 + cosx)(1 + cosx) = (2 – 2cosx)(1 + cosx)(1 + cosx) ≤ 2 ≤ Vậy BĐT (3) đúng ⇒ (2) đúng ⇒ y ≤ 1 4  32 = < 3 2 3  27   3 . đạt được khi x = π + k2π . ∀x. ∀x ∈ R ⇔ 3 (1 – cosx) – sin4x ≥ 0 ⇔ 3 (1 – cosx) – (1 – cos2x)2 ≥ 0 ⇔ (1 – cosx). 3 • Cách 2: Ta có:  1 1 1  1 1 1 (x + y + z)2 +  + +  = 81(x + y + z)2 +  + +  – 80(x + y + z)2  x y z  x y z  1 1 1 ≥ 18(x + y + z). • Tìm min: Ta có y = sin5x + 3 cosx ≥ – sin4x + 3 cosx. ∀t∈  0. 9    1 ⇒ Q(t) ≥ Q   = 82.

(3) thì dấu "=" xảy ra khi và chỉ khi 3 x = y = z. (2). Áp dụng kết quả trên ta có: 1 1 1 1  1  1 1 1 1 1 1 1 1 ≤  + +  +  +  =  +  ≤  (1) 2x+ z 4  2x y + z  y+ 4  2x 4  y z   8  x 2y 2z  Tương tự: 1 1 1 1  1  1 1 1 1 1 1 1 ≤  + ≤  2y + 4  x + z   = 8  y + 2z + x + 2y + z 4  2y x + z  4    1 1 1 1  1  1 1  1 1 1 1 1 ≤  + +  +  +  =  + ≤ x + y + 2z 4  2z x + y  4  2z 4  x y   8  z 2x Vậy: 1  (2) 2x  1  (3) 2y   1 1 1 1 1 1 + + ≤  + + 1 = 1 2x+ z x + 2y + z x + y + 2z 4  x yz  y+ Ta thấy trong các bất đẳng thức (1). Vậy đẳng thức xảy ra khi và chỉ khi x = y = z = .Trần Sĩ Tùng (1) ⇔ 2 2 Tuyển tập Bất đẳng thức (a + b + c)(b + c − a) 2bc(1+ cos A) (b + c) − a ≤1⇔ ≤1 ≤1⇔ bc bc bc A 1 3 A π A 3 2A ≤ ≥ ⇔ sin ≥ < ) ⇔ sin (do 0 < (3) 2 4 2 4 2 2 2 2 Biến đổi vế trái của (2) như sau: A B C 1 A B-C B+  C 1 A A sin sin sin = sin  cos − cos  ≤ 2 sin 2  1− sin 2  = 2 2 2 2 2 2 2    2 2 1 2 A A 1  A 1 1 − sin  = –  sin −  −  = 1 − 1  sin A − 1  = –  sin 2 2 2 2  2 2 4 8 2 2 2     2 ⇔ cos 1 1 A B C 1 1 3 1 Do (3) suy ra: sin sin sin ≤ −  = − (4 − 2 3) −  2 2  8 8 2 2 2 8 2  = 2 3−3 8 2 B-C  cos 2 = 1 A = 1200   ⇔ Dấu “=” xảy ra ⇔  0 B = C = 30 sin A = 3    2 2 42. b > 0 ta có: 1 1  1 1 1 a+b ≤ + ≤ 4ab ≤ (a + b)2 ⇔ ⇔ a + b 4 a b a + b 4ab   Dấu "=" xảy ra khi và chỉ khi a = b. (Đại học khối A 2005) Với a. 4 37 .

(4) là các đẳng thức ⇔ x = y = z = 1. (2). (2). (3) là các đẳng thức ⇔ x = 0. 44.4z   ≥ 6 24 4x+ y+ z = 6 46. (Đại học khối A 2005 dự bị 2) Ta có: 1+x=1+ 1+ x x x x3 + + ≥ 44 3 3 3 3 3 y y y y y3 =1+ + + ≥ 44 3 3 x 3x 3x 3x 3 x 38 . Đẳng thức xảy ra ⇔ (1).3     x x x x (1)  12   20   15   20  x x (2)  5  +  3  ≥ 2. (3). (2).   4 x ⇒  12   15  x  5  +  4  ≥ 2. (3). (4) ta có đpcm.4  4  +  3  ≥ 2. (2). (3).x3. Đẳng thức xảy ra ⇔ (1). (Đại học khối B 2005) Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho 2 số dương ta có:  12   15   12   5  + 4  ≥ 2  5        Tương tự ta có: x x x x x Trần Sĩ Tùng  15  . (Đại học khối A 2005 dự bị 1) Ta có: 3 + 4x = 1 + 1 + 1 + 4x ≥ 4 4 4x ⇒ Tương tự: Vậy 3 + 4x ≥ 2 4 4x = 2 4x 3 + 4z ≥ 2 4z 8 8 8 3 + 4y ≥ 2 4y .4y.Tuyển tập Bất đẳng thức 43. 3 3 1+ x3 + y3 ≥ xy 3 xy (1) 3 zx (3) 1+ z3 + x3 ≥ zx 3 zx xy yz ≥3 3 (4) xy yz zx Cộng các bất đẳng thức (1). chia 2 vế của bất đẳng thức nhận được cho 2 ta có đpcm. (Đại học khối D 2005) Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho 3 số dương ta có: 1 + x3 + y3 ≥ 3 3 1. 8 x 8 y 8 z  3 3 + 4x + 3 + 4y + 3 + 4z ≥ 2  4 + 4 + 4  ≥ 6 8 4x. 45.5 (3)         Cộng các bất đẳng thức (1).y3 = 3xy ⇔ Tương tự: Mặt khác ⇒ 3 + 3 1+ y3 + z3 ≥ yz 3 xy + + 3 3 yz + 3 yz 3 zx ≥ 33 (2).

1 ≤ a + 3b + 1+ 1 = 1 (a + 3b + 2) Ta có: 3 3 3 (b + 3c).1. + 6 = 3 4   1 4 y= 3 3 b + 3c ⇒ y = b + 3c. ⇒ x3 + y3 + z3 = 4(a + b + c) = 4. BĐT cần ch.1 ≤ c + 3a + 1+ 1 = 1 (c + 3a + 2) 3 3 1 3 3 3 Suy ra: a + 3b + b + 3c + c + 3a ≤ [ 4(a + b + c) + 6] ≤ 3 3 3  a + b + c = 4 Dấu "=" xảy ra ⇔  ⇔a=b=c= a + 3b = b + 3c = c + 3a= 1  Vậy: • Cách 2: Đặt x = 3 a + 3b ⇒ x3 = a + 3b. y3 + 1 + 1 ≥ 3 3 y3.1 = 3y. (Đại học khối B 2005 dự bị 1) • Cách 1: 3 (a + 3b). (Đại học khối B 2005 dự bị 2) Ta có: 0 ≤ x ≤ 1 ⇒ x ≥ x2 1 1 x y−y x≤ ⇔ x y≤ +y x 4 4 39 1 a + 3b = b + 3c = c + 3a=   3 b+ a+ c=4  (1) . 3 = 256 1+ x)  1+   1+  ( x 3 3 x y y    47.1.Trần Sĩ Tùng 1+ 9 y =1+ 3 y + 3 y + 2 Tuyển tập Bất đẳng thức 3 y ≥ 44 3 3 y3  9  36 ⇒  1+  ≥ 164 3  y y   2 x3 y3 36 y 9   ≥ 256 4 3 . z= 3 3 c + 3a ⇒ z = c + 3a 1 3  4.1. 3 = 3. z3 + 1 + 1 ≥ 3 3 z3. minh ⇔ x + y + z ≤ 3 4 Ta có: x3 + 1 + 1 ≥ 3 3 x3. 3 3 .1 = 3x.1.1 ≤ b + 3c + 1+ 1 = 1 (b + 3c + 2) 3 3 3 (c + 3a).1 = 3z ⇒ 9 ≥ 3(x + y + z) (vì x3 + y3 + z3 = 3) Vậy x + y + z ≤ 3  x3 = y3 = z3 = 1  Dấu "=" xảy ra ⇔  ⇔ 3 a + b + c =  4 1 ⇔a=b=c= 4 48.1.1.

= b.Tuyển tập Bất đẳng thức Theo BĐT Côsi ta có: y x + Trần Sĩ Tùng 1 1 1 1 ≥ yx2 + ≥ 2 yx2. =x 1+ y 4 1+ y 4 y2 1+ z y2 1+ z + ≥2 . x y x xy y ⇔ 1 1 = a. (Đại học khối D 2005 dự bị 2) Ta có: x2 1+ y x2 1+ y + ≥2 .3 − = − = (vì x + y + z ≥ 3 3 xyz = 3) 4 4 4 4 2 x2 y2 z2 3 + + ≥ . =z 1+ x 4 1+ x 4 Cộng 3 bất đẳng thức trên. = x y ⇒ x y − y x ≤ 4 4 4 4 x = 1   1 y = 4   0 ≤ y ≤ x ≤ 1  2 ⇔ Dấu "=" xảy ra ⇔  x = x  1  yx2 =  4 49. (Đại học khối A 2006) • Cách 1: 1 1 1 1 1 Từ giả thiết suy ra: + = 2 + 2 − . Vậy: 1+ y 1+ z 1+ x 2 50. =y 1+ z 4 1+ z 4 z2 1+ x z2 1+ x + ≥2 . ta có:  x2 1+ y   y2 1+ z   z2 1+ x  + + +  + +  ≥ x+ y+ z  1+ y 4   1+ z 4   1+ x 4        x2 y2 z2 3 x+ y+ z 3(x + y + z) 3 + + ≥− − + x+ y+ z ≥ − 1+ y 1+ z 1+ x 4 4 4 4 3 3 9 3 3 ≥ . ta có: a + b = a2 + b2 – ab y x A = a3 + b3 = (a + b)(a2 – ab + b2) = (a + b)2 Từ (1) suy ra: a + b = (a + b)2 – 3ab. vế theo vế. Đặt 3  a + b 2 2 Vì ab ≤   nên a + b ≥ (a + b) – 4 (a + b)  2  ⇒ (a + b)2 – 4(a + b) ≤ 0 ⇒ 0 ≤ a + b ≤ 4 Suy ra: A = (a + b)2 ≤ 16 40 2 (1) .

Từ giả thiết ⇒ S. 1 1 Áp dụng với a = . ∀S thoả (*) 0 1 Từ bảng biến thiên. b = . P ≠ 0.Trần Sĩ Tùng Với x = y = Tuyển tập Bất đẳng thức 1 thì A = 16. ta có: y x 41 . 2 4 • Cách 3: 2 1 1 x+ y y 3y2  (x + y)xy =  x −  + >0⇒ + = >0 x y xy 2 4  A= 1 x 3 + 1 y 3 = x3 + y3 x y 3 3  1 1 =  +  ⇒  x y 3 2 A= 1 1 + x y a3 + b3  a + b Dễ chứng minh được:  (với a + b > 0)  ≤ 2  2  dấu "=" xảy ra khi a = b. P = ). ta có: 0 < h ≤ 4 và h ≠ 1. Vậy giá trị lớn nhất của A là 16. S2 Ta có: SP = S2 – 3P ⇔ P = S+3 1 1 x3 + y3 (x + y)(x2 + y2 − xy) (x + y)2 xy (x + y)2 A= 3+ 3 = = = = x y x3y3 x3y3 x3y3 x2y2 ⇒A=  S + 3 =   S  P 2 S2  S − 1 S −1 4S 2   2 2 2  S + 3 Đk: S – 4P ≥ 0 ⇔ S – S + 3 ≥ 0 ⇔ S ≥ 0 ⇔ S + 3 ≥ 0 (vì S≠ 0)  S < −3 ⇔  (*) S ≥ 1 Đặt h = f(S) = S –∞ h' h 1 –3 S+3 ⇒ h′ S 1 4 = +∞ −3 S2 < 0. ∀S thoả (*). 1 1 Mà A = h ⇒ MaxA = 16 khi x = y = (S = 1. P = xy với S2 – 4P ≥ 0. 2 • Cách 2: Đặt S = x + y.

Vậy Max A = 16. 1 Khi x = 0 và y = thì A = 2 + 3 3 Nên giá trị nhỏ nhất của A là 2 + 3 . ≤  2   2   3 Dấu "=" xảy ra khi • Cách 4: S2 A = 2 . x y A= S 3S = 2 P S − SP S2 – 4P ≥ 0 ⇔ S2 – 4 S2) P P 1 1− S 2 − SP ≥ ≥ 0 ⇔ 1− 4 S ≥ 0 ⇔ (chia cho S 4 3 3 1 ). y. Vậy Max A = 16 (khi x = y = ( x − 1) 2 + y2 + ( x + 1) 2 + y2 ≥ Do đó: A ≥ 2 1+ y2 + y − 2 = f(y) 4 + 4y2 = 2 1+ y2 • Với y ≤ 2 ⇒ f(y) = 2 1+ y2 + 2 – y ⇒ f′ (y) = f′ (y) = 0 ⇔ 2y = 2y y2 + 1 –1 y ≥ 0 1  1+ y2 ⇔  2 2 ⇔y = 3  4y = 1+ y  Do đó ta có bảng biến thiên như trên • Với y ≥ 2 ⇒ f(y) ≥ 2 1+ y2 ≥ 2 5 > 2 + Vậy A ≥ 2 + 3 với mọi số thực x. y). 2 P 51. 42 . suy ra P 1 1 = = 2 . 3. xét M(x – 1. –y). Do OM + ON ≥ MN nên: Nên: A = S2 2 ≤ 16.Tuyển tập Bất đẳng thức  1 1  x+ y   ≤  2      3 Trần Sĩ Tùng 3  1  1  x +  y     2 3  A A ⇔ ⇔ A ≤ 16. (Đại học khối B 2006) Trong mpOxy. N(x + 1.

Trần Sĩ Tùng Tuyển tập Bất đẳng thức 43 .

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->