Bài 1.

Ph

ng pháp hàm s

CH BÀI 1. PH
I. TÍNH N

NG I. HÀM S NG PHÁP HÀM S
NH T C A HÀM S

I U, C C TR HÀM S , GIÁ TR L N NH T & NH

1. y ! f (x)

ng bi n / (a, b)  x1

x 2 

a . b ta có f .

x1 f .

x 2 2. y ! f (x) ngh ch bi n / (a. y ! f (x) x 2  . b)  x1 3.

b ta có f .a .

x1 " f .

b)  hd(x) u 0 x(a. C c tr hàm s : Hàm s . b). x 2 ng bi n / (a. b) m t s h u h n i m  (a. 4. b)  hd(x) e 0 x(a. b). y ! f (x) ngh ch bi n / (a. 5. b) ng th i hd(x) ! 0 t i m t s h u h n i m  (a.

.b A ng th i t c c tr t i x1 . t c c tr t i i m x ! x k  f dx i d u t i i m xk ng th i hd(x) ! 0 t i xj I xj xj  I a xi  I xi xi  I x j  I xi  I xi xi  I xj xj I b x 6. Giá tr l n nh t và nh nh t c a hàm s y Gi s y ! h(x) liên t c trên [a. b] x?a . x n  ....

a. Khi ó: Max f . b .

x ! Max _f .

f .x1 .....

f . x n .

a . f .

b A in f . b a. x?a .

x ! in _f .

x1 . f .....

f . x n .

a . f .

b A x?a . b a x?a .bA y N u y ! f (x) ng bi n / [a. b] thì Min f .

x ! f .

Max f . a .

x ! f .

b x?a .b A y N u y ! f (x) ngh ch bi n / [a. b] thì in f .

x ! f .

x?a . b .bA ax f .

x ! f .

a y Hàm b c nh t f .

b t giá tr l n nh t. b A nh t t i các u mút a. giá tr nh 1 . x ! Ex  F trên o n ?a.

PH ng I.Ch II. B T PH NG TRÌNH BI N LU N PH 1. Hàm s ± Tr n Ph NG PHÁP HÀM S ng NG TRÌNH. Nghi m c a ph ng trình u(x) ! v(x) là hoành y ! u .

x v i th y ! v .

Nghi m c a b t ph ng trình u(x) u v(x) là ph n hoành t ng ng v i ph n th y ! u . 2. x .

x n m phía trên so v i ph n th y ! v .

x . Nghi m c a b t ph ng trình u(x) e v(x) là a E ph n hoành t ng ng v i ph n th . giao i m c a u(x) th v(x) F b x 3.

x n m phía d i so v i ph n y!u th y ! v .

x . 4. Nghi m c a ph giao i m c a ng trình u(x) ! m là hoành ng th ng y ! m v i xI th y ! u .

y=m 5. x . BPT u(x) u m úng xI  Min u .

BPT u(x) e m úng xI  Max u . x u m 6.

BPT u(x) u m có nghi m xI  Max u . x e m xI 7.

BPT u(x) e m có nghi m xI  Min u . x u m xI 8.

x e m xI a b x III. Các bài toán minh h a ph ng pháp hàm s Bài 1. Cho hàm s f .

3A ng trình h(x) ! 0 ta có: 3 3 ! !m. x 2  2 x . x ! mx 2  2 mx  3 a. 4] ng trình h(x) u 0 có nghi m x ?1. Tìm m ph ng trình h(x) ! 0 có nghi m x[1. Tìm m c. Tìm m b. 2] ng trình h(x) e 0 nghi m úng x[1.

Bi n f . x  1 2  1 b t ph b t ph i ph Gi i: a.

x ! mx 2  2 mx  3 ! 0  m .

x 2  2 x ! 3  g .

x ! h(x) ! 0 có nghi m x[1. 2] thì Min g .

x e m e Max g .

x  3 e m e 1 x?1. 4] thì f . Ta có x[1.2A x?1.2A 8 b.

x ! mx 2  2 mx  3 e 0  m .

x 2  2 x e 3  g .

4A  M in g . x ! 3 u m . x  ?1.

4A x  2x 2 Do g . x?1. x u m .

4] nên ycbt  Min g . x ! 3 gi m trên [1.

x ! g .

4 ! 1 u m 2 x?1.4A 8 .

x  1  1 2 .

Ta có v i x ?1.Bài 1. Ph ng pháp hàm s c.3A thì f .

x ! mx 2  2 mx  3 u 0  m .

x 2  2 x u 3 . t g .

x. x ! 3 . x  ?1. Xét các kh n ng sau ây: x  2x 2 + N u x ! 0 thì b t ph ng trình tr thành m.0 ! 0 u 3 nên vô nghi m.3A .

3A + N u x  .0.

0.3A thì BPT  g .

x e m có nghi m x  .

3A  Min g .0.

Do g . x e m .

x ! gi m / .

3A nên ycbt  .0.

x  1 2  1 x.

0 thì x 2  2 x 0 nên BPT  g .0.3A + N u x  ?1.

x u m có nghi m x  ?1. 0 .

 Max g .

Ta có g dx ! ?1.0 3 . x u m .

2 x  2 .

0 A . x  ?1.0 e 0. Do ó g . x 2  2 x 2 ?1.

x ngh ch bi n nên ta có Max g .

x ! g .

3A  m  . 1 ! 3 u m K t lu n: h(x) u 0 có nghi m x ?1.

g. g ¬5 ­ Bài 2. x u 1  3 m x x 2  14  2 ! f . 3A U « 1 . Tìm m b t ph ng trình:  x 3  3mx  2 Gi i: BPT  3mx x 3  13  2.

x . x x 4 22 .  x u 1 .

" 0 suy ra f .

x t ng. Ta có f dx ! 2 x  45  22 u 2 2 x ¨ 45 ¸  22 ! © ¹ x x x2 ªx º x YCBT  f .

x u 1  min f . x " 3m.

x ! f .

4 x  .1 ! 2 " 3m  2 " m x u1 3 Bài 3. Tìm m Gi i: b t ph ng trình m.

2 x  2  m  1 " 0 úng x  ¡ úng x  ¡ t t ! 2 x " 0 thì m.4 x  . m  1 .

2 x  2  m  1 " 0  m. m  1 .t 2  4 .

m  1 .t  .

m  1 " 0. t " 0  m .

t 2  4t  1 " 4t  1. t " 0  g .

t ! 2 4t  1 .

t m. t " 0 . Ta có g d ! 4t  2t 2 t  4t  1 .

t 2  4t  1 2 bi n trên ?0. g suy ra ycbt  Bài 4. Tìm m Gi i: ph t u0 ax g .

t ! g .

0 ! 1 e m ng trình: x x  x  12 ! m .

5  x  4  x có nghi m. x x  x  12 i PT  f .

5 x  4 x 3 i u ki n 0 e x e 4 . x ! !m. Bi n   3 in g .

x ! g .

3 ! 1 e m 5 1 nghi m úng x u 1 x3 0 nên g .

t ngh ch ¡ .

Ch ng I. Hàm s ± Tr n Ph ng .

Th thu t: 1 . d nh m l n. Chú ý: N u tính f dx r i xét d u thì thao tác r t ph c t p.

t g .

x ! x x  x  12 " 0   g dx ! 3 x  "0 2 2 x  12 .

h .

x ! 5  x  4  x " 0   h dx ! Suy ra: g .

h . x " 0 và t ng.

x > 0 và gi m hay   f .

x ! 1 1  2 5 x 2 4 x 0 1 " 0 và t ng h .

x g .

Suy ra f . x t ng.

x ! m có nghi m h .

x  m  « min f .

x . max f .

x » ! ? f .

f . 0 .

4 A ! « 2 .

4A ­ ?0. Tìm m Gi i: b t ph b t ph ng trình: x 3  3 x 2  1 e m .12» ­ ½ ?0.4 A ½ Bài 5. 15  12 .

Nhân c hai v BPT v i . 3 i u ki n x u 1 . x  x  1 có nghi m.

x  x  1 " 0 ta nh n 3 3 c ng trình f .

x ! .

x 3  3 x 2  1 .

3 t g . x  x  1 e m .

h . x ! x 3  3x 2  1 .

x ! .

x  x  1 .

.

h dx ! 3 .  x u 1. Ta có g dx ! 3 x 2  6 x " 0.

ª 2 x 2 x 1 º Do g . x  2 1 ¨ ¸ x  1 © 1  ¹"0.

x " 0 và t ng x u 1 . h .

x " 0 và t ng nên f .

x ! g .

x .h .

x t ng x u 1 Khi ó b t ph Bài 6. Tìm m ng trình f .

x e m có nghi m  min f .

x ! f .

1 ! 3 e m x u1 .

4  x .

6 A Cách 1. BPT  f . 6  x e x 2  2 x  m nghi m úng x  ?4.

x !  x 2  2 x  .

4  x .

6 A . 6  x e m úng x  ?4.

f dx ! 2 x  2  2 x  2 1 ¸ ! 0  x !1 ! .

1  x ¨ 2  © .

4  x .

6  x .

4  x .

6  x ¹ 2 ª º L p b ng bi n thiên suy ra Max Max f .

x ! f .

1 ! 6 e m ?4.6A Cách 2. .

4  x  .

6  x t t ! .

4  x .

Khi ó b t ph t e t 2  m  24. t  ?0.6  x e !5.5 A  f . 2 ng trình tr thành Ta có t 2 !  x 2  2 x  24 .

t ! t 2  t  24 e m.5 A . Ta có: . t  ?0.

t f d ! 2t  1 " 0   f .

t t ng nên f .

5A  max f . t  ?0. t e m.

t ! f .

5 ! 6 e m ?0.5A 4 .

Tìm m Gi i: 3  x  6  x  18  3 x  x 2 e m 2  m  1 úng x  ?3. Ph ng pháp hàm s Bài 7. 6 A 2 t t ! 3  x  6  x " 0   t 2 ! .Bài 1.

3  x  6  x ! 9  2 .

3  x .

6  x   9 e t 2 ! 9  2 .

3  x .

6  x e 9  .

3  x  .

6  x ! 18   18  3 x  x 2 ! .

3  x .

6  x ! 1 .

t 2  9 .3 2 » ­ ½ 2 . t  « 3.

t Xét f .

t  «3.3 2 »   max f . t !  1 t 2  t  9 .3 2 » ­ ½ 0. f d ! 1  t 2 2 « 3.

t ! f .

3 ! 3 ­ ½ « 3.3 2 » ­ ½ ycbt  max f .

i ph ng trình t . 2007) ph ng trình 3 x  1  m x  1 ! 2 4 x 2  1 có nghi m th c. t ! 3 e m 2  m  1  m 2  m  2 u 0  m e 1 V m u 2 Bài 8. ( Tìm m Gi i: TS H kh i A.

t gd g .

t K: x u 1 . x 1 x 1 Khi ó g . x 1 x 1 0 + 0 13 0 13 ± 1 t u ! 4 x  1 ! 4 1  2  ?0.1 . bi n  3 x  1  2 4 x  1 ! m .

t ! 3t 2  2t ! m ±1 .

2007): Ch ng minh r ng: V i m i m " 0 . ( TS H kh i B. ph x . Do ó yêu c u  1 m e 1 3 3 Bài 9.t Ta có g d ! 6t  2 ! 0  t ! 1 .

g dx g .

x ng trình x 2  2 x  8 ! m .

i ph ng trình ta có: 2 + g 0 g  . Gi i: Bi n i u ki n: x u 2 . x  2 luôn có úng hai nghi m phân bi t.

x  2 .

x  6 ! m .

x  2  .

x  2 .

x  6 ! m .

x  2 2 2  .

x  2 .

x 3  6 x 2  32  m ! 0  x ! 2 V g .

x ! x 3  6 x 2  32 ! m . ycbt  g .

x ! m có úng m t nghi m thu c kho ng .

g . Th t v y ta có: .2.

g dx ! 3 x .

x  4 " 0. Do ó g .  x " 2 .

x x pg ng bi n mà g .

x liên t c và g .

lim g . 2 ! 0.

x ! g nên g .

x ! m có úng m t nghi m  .

g . V y m " 0 .2. ph ng trình x 2  2 x  8 ! m .

x  2 có hai nghi m phân bi t. 5 .

Ch ng I. 2008) Tìm m 4 ph ng trình sau có úng hai nghi m th c phân bi t: Gi i: 2x  2x  24 6  x  2 6  x ! m t f . ( TS H kh i A. Hàm s ± Tr n Ph ng Bài 10.

6A ¸¨ 1  ¹ © 2x º ª 1 ¸ . x  . x ! 4 2 x  2 x  2 4 6  x  2 6  x . x  ?0.

0. 6 ¹ 6x º 1 .

Ta có: f dx ! 1 ¨ 1  3 2 © 4 .

3 4 .

6  x ª 2x t u .

x ! 1 4 .

2x 3  4 .v .

x ! 1  2x .

6  x 3 1 1 . x  .

6 6 x f (x ® d ) " 0.0. x  .

2 ® .0.

x . v .

x " 0. x  .

2 u ± ± (x   ¯ f d ) 0.0. x  .

2. 6   ¯u .

2 ! v .

2 ! 0 ±d ±.

.

v x 0. x  . f u ° (2) ! 0 ° x .

6 x .2.

f dx f(x) 0 + 2 0 3 26 ± 6 2 6  24 6 4 12  2 3 Nhìn BBT ta có PT có 2 nghi m phân bi t  2 6  2 4 6 e m 3 2  6 Bài 11. ( TS H kh i D. v ! y  1 ta có x 3  13 ! x  1 x y x x . 2007): ® 1  y 1 !5 x ± x y ± ng trình có nghi m ¯ x ± 3  13  y 3  13 ! 15m  10 x y ± ° Tìm m h ph Gi i: t u ! x  1 .

 3x ™ 1x .

1 ! 2 . 1 !2 y u u ® v !5 ® v !5 ± Khi ó h tr thành ¯ 3 ¯ 3 uv u ±  v  3 .x  1x ! u  3u 3 và u ! x  1 ! x  1 u 2 x . x x x v ! y  1 u2 y y.

u  v ! 15m  10 ° !8 m ° 6 .

Bài 1. Ph ng pháp hàm s  u . v là nghi m c a ph ng trình b c hai f .

t ! t 2  5t  8 ! m H có nghi m  f .

t 2 u 2 . t 2 th a mãn t 1 u 2. L p B ng bi n thiên c a hàm s f . t ! m có 2 nghi m t 1 .

t v i t u 2 t .

t f d f .

2 B b t ph TS H 1987-2001): ng trình x 2  2 x . ( Tìm x Gi i: 1I.t g ±2 2 5/2 +g ± +g 22 2 ± 0 + +g 7/4 Nhìn b ng bi n thiên ta có h có nghi m  7 e m e 2 œ m u 22 4 Bài 12.

­ ½ u«  2 .sin y  cos y  1 u 0 úng v i y  ¡ . t u ! sin y  cos y  «  2. 2 » ­ ½ BPT  g . 2 » .

u ! .

2 x u  .

u  «  2. 2 »  ­ ½ Do Min u«  2 . ­ Min g . x 2  1 u 0.

u u 0 th y ! g .

u là m t o n th ng v i u  «  2. 2 » nên ­ ½ ® ®2 « x u 2 1 g x ± .

 2 u 0 ±  2 2x  1 u 0 g .

u u 0  ¯ ¯ ¬ 2» ½ x2 ¬ g ±  2 2x  1 u 0 ± ° ­ x e 2 1 ° .

Cho ¯ Ch ng minh r ng: a 2  b 2  c 2  abc u 4 a ° bc!3 Gi i: B T  a 2  . b. c u 0 Bài 13. 2 u 0 a ® .

b  c  2bc  abc u 4  a 2  .

3  a  .

a  2 bc u 4  f .

u ! .

a  2 u  2 a 2  6 a  5 u 0 trong ó 0 e u ! bc e b  c 2 1 .

! 4 .

3  a . 2 2 2 2 Nh th 2 th y ! f .

u là m t o n th ng v i u  «0. 1 .

Ta có ¬ 4 ¼ ­ ½ f . 3  a » .

0 ! 2a 2  6a  5 ! 2 a  3 2 .

 1 u 0. f .

1 .

3  a ! 1 .

a  1 .

a  2 u 0 2 4 4 2 2 2 2 nên suy ra f .

 u  «0. u u 0. 1 .

3  a » . 7 . ¬ 4 ¼ ­ ½ V y a 2  b 2  c 2  abc u 4 . ng th c x y ra  a ! b ! c ! 1 .

(IMO 25 ± Ti p Kh c 1984): a ® . c u 0 Cho ¯ . Hàm s ± Tr n Ph ng Bài 14. 27 a  b  c !1 ° Gi i: a . Ch ng minh r ng: ab  bc  ca  2 abc e 7 . b.Ch ng I.

b  c  .

1  2 a bc ! a .

1  a  .

1  2 a bc ! a .

1  a  .

1  2 a u ! f .

u th y ! f .

u ! .

1  2 a u  a .

1  a v i 0 e u ! bc e b  c 2 .

2 2 2 ! .

1  a 2 là m t 4 7 và 27 o n th ng v i 2 giá tr « a  .

1  a » 1 u mút f .

0 ! a .

1  a e ¬ ¼ !4 2 ­ ½ 2 f 1 .

1  a ! 1 .

2a 3  a 2  1 ! 7  1 2a  1 a  1 4 4 27 4 3 3 .

.

.

7 .

27 Do th y ! f . e 27 7 .

1 . u là m t 2 o n th ng v i u  «0.

1  a » và f .

0 ¬ 4 ¼ ­ ½ 2 f 1 .

1  a e 7 nên f .

Ch ng minh r ng: 2 . 4 27 27 ng th c x y ra  a ! b ! c ! 1 3 Bài 15.u e 7 .

a  b  c  .

b. tham s b. 2 A . Gi i: Bi n i b t ng th c v hàm b c nh t bi n s a. c  ?0. ab  bc  ca e 4.  a. c ta có f .

a ! .

2  b  c a  2 .

 a. 2 A th y ! f . b  c  bc e 4. b. c  ?0.

a là m t o n th ng v i a  ?0. 2 A nên f .

a e Max _f .

f . 0 .

2 a Ta có f .

0 ! 4  .

2  b .

2  c e 4. f .

2 ! 4  bc e 4   f .

c  ?0. CMR: . b. 2 A Bài 16. a. a e 4.

1  a .

1  b .

1  c .

c. d. c.1  d  a  b  c  d u 1.1A Gi i: Bi u di n b t ng th c v hàm b c nh t bi n s a. tham s b. b. a. d  ?0. ta có: f .

a ! ?1  .

1  b .

1  c .

1  d Aa  .

1  b .

1  c .

d  ?0.1  d  b  c  d u 1. b. c.1A th y ! f . a.

1A là m t o n th ng nên Min f . a  ?0. a .

a ! Min _f .

f . 0 .

1 a a?0.1A Ta có f .

d  ?0. c .1A f .1 ! b  c  d  1 u 1. b .

0 ! .

1  b .

1  c .

1  d  b  c  d  g .

b ! ?1  .

1  c .

1  d Ab  .

1  c .

1  d  c  d th y ! g .

b  ?0. b .1A là m t o n th ng nên Min g .

b ! Min _g .

g . 0 .

1A Ta có g .1 a b?0.

1 ! c  d  1 u 1. g .

0 ! .

1  c .

1  d  c  d ! 1  cd u 1   f .

0 ! g .

V y f . b  ?0.1A . b u 1.

a u 1 hay ta có ( pcm) 8 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful