Bài 1.

Ph

ng pháp hàm s

CH BÀI 1. PH
I. TÍNH N

NG I. HÀM S NG PHÁP HÀM S
NH T C A HÀM S

I U, C C TR HÀM S , GIÁ TR L N NH T & NH

1. y ! f (x)

ng bi n / (a, b)  x1

x 2 

b ta có f .a .

x1 f .

y ! f (x) x 2  .x 2 2. b)  x1 3. y ! f (x) ngh ch bi n / (a.

a . b ta có f .

x1 " f .

b) ng th i hd(x) ! 0 t i m t s h u h n i m  (a. x 2 ng bi n / (a. y ! f (x) ngh ch bi n / (a. b) m t s h u h n i m  (a. 4. b). b). b)  hd(x) e 0 x(a. C c tr hàm s : Hàm s . b)  hd(x) u 0 x(a. 5.

. x n  . Giá tr l n nh t và nh nh t c a hàm s y Gi s y ! h(x) liên t c trên [a.... t c c tr t i i m x ! x k  f dx i d u t i i m xk ng th i hd(x) ! 0 t i xj I xj xj  I a xi  I xi xi  I x j  I xi  I xi xi  I xj xj I b x 6. b] x?a .b A ng th i t c c tr t i x1 .

Khi ó: Max f .a. b .

x ! Max _f .

..x1 . f ...

x n . f .

a . f .

x?a .b A in f . b a.

x ! in _f .

.. x1 ... f .

f . x n .

f . a .

bA y N u y ! f (x) ng bi n / [a.b A x?a . b] thì Min f . b a x?a .

x ! f .

a . Max f .

x ! f .

b] thì in f . b x?a .b A y N u y ! f (x) ngh ch bi n / [a.

x ! f .

b .bA ax f . x?a .

x ! f .

a y Hàm b c nh t f .

giá tr nh 1 . b t giá tr l n nh t. b A nh t t i các u mút a. x ! Ex  F trên o n ?a.

Hàm s ± Tr n Ph NG PHÁP HÀM S ng NG TRÌNH. PH ng I. B T PH NG TRÌNH BI N LU N PH 1. Nghi m c a ph ng trình u(x) ! v(x) là hoành y ! u .Ch II.

x v i th y ! v .

Nghi m c a b t ph ng trình u(x) u v(x) là ph n hoành t ng ng v i ph n th y ! u . x . 2.

x n m phía trên so v i ph n th y ! v .

x . giao i m c a u(x) th v(x) F b x 3. Nghi m c a b t ph ng trình u(x) e v(x) là a E ph n hoành t ng ng v i ph n th .

x n m phía d i so v i ph n y!u th y ! v .

4. Nghi m c a ph giao i m c a ng trình u(x) ! m là hoành ng th ng y ! m v i xI th y ! u . x .

x . BPT u(x) u m úng xI  Min u . y=m 5.

x u m 6. BPT u(x) e m úng xI  Max u .

x e m xI 7. BPT u(x) u m có nghi m xI  Max u .

x u m xI 8. BPT u(x) e m có nghi m xI  Min u .

Các bài toán minh h a ph ng pháp hàm s Bài 1. x e m xI a b x III. Cho hàm s f .

3A ng trình h(x) ! 0 ta có: 3 3 ! !m. 2] ng trình h(x) e 0 nghi m úng x[1. Tìm m ph ng trình h(x) ! 0 có nghi m x[1. x ! mx 2  2 mx  3 a. 4] ng trình h(x) u 0 có nghi m x ?1. Tìm m c. x 2  2 x . Tìm m b.

x  1 2  1 b t ph b t ph i ph Gi i: a. Bi n f .

x ! mx 2  2 mx  3 ! 0  m .

x 2  2 x ! 3  g .

x ! h(x) ! 0 có nghi m x[1. 2] thì Min g .

x e m e Max g .

4] thì f . Ta có x[1.2A 8 b.2A x?1. x  3 e m e 1 x?1.

x ! mx 2  2 mx  3 e 0  m .

x 2  2 x e 3  g .

x ! 3 u m . 4A  M in g . x  ?1.

4A x  2x 2 Do g . x u m . x?1.

4] nên ycbt  Min g . x ! 3 gi m trên [1.

x ! g .

4 ! 1 u m 2 x?1.4A 8 .

x  1  1 2 .

Ta có v i x ?1.3A thì f .Bài 1. Ph ng pháp hàm s c.

x ! mx 2  2 mx  3 u 0  m .

t g . x 2  2 x u 3 .

x. Xét các kh n ng sau ây: x  2x 2 + N u x ! 0 thì b t ph ng trình tr thành m.3A . x ! 3 .0 ! 0 u 3 nên vô nghi m. x  ?1.

0.3A + N u x  .

0.3A thì BPT  g .

x e m có nghi m x  .

0.3A  Min g .

x e m . Do g .

x ! gi m / .

3A nên ycbt  .0.

x  1 2  1 x.

0 thì x 2  2 x 0 nên BPT  g .3A + N u x  ?1.0.

0 . x u m có nghi m x  ?1.

 Max g .

Ta có g dx ! ?1.0 3 . x u m .

2 x  2 .

x 2  2 x 2 ?1. Do ó g .0 e 0. 0 A . x  ?1.

x ngh ch bi n nên ta có Max g .

x ! g .

3A  m  . 1 ! 3 u m K t lu n: h(x) u 0 có nghi m x ?1.

x u 1  3 m x x 2  14  2 ! f . Tìm m b t ph ng trình:  x 3  3mx  2 Gi i: BPT  3mx x 3  13  2. 3A U « 1 . g ¬5 ­ Bài 2.g.

x .  x u 1 . x x 4 22 .

" 0 suy ra f .

Ta có f dx ! 2 x  45  22 u 2 2 x ¨ 45 ¸  22 ! © ¹ x x x2 ªx º x YCBT  f . x t ng.

x " 3m. x u 1  min f .

x ! f .

Tìm m Gi i: b t ph ng trình m.4 x  .1 ! 2 " 3m  2 " m x u1 3 Bài 3.

m  1 .4 x  .2 x  2  m  1 " 0 úng x  ¡ úng x  ¡ t t ! 2 x " 0 thì m.

m  1 .t 2  4 .2 x  2  m  1 " 0  m.

t  . m  1 .

t " 0  m . m  1 " 0.

t " 0  g .t 2  4t  1 " 4t  1.

t ! 2 4t  1 .

Ta có g d ! 4t  2t 2 t  4t  1 . t " 0 .t m.

Tìm m Gi i: ph t u0 ax g . g suy ra ycbt  Bài 4.t 2  4t  1 2 bi n trên ?0.

t ! g .

0 ! 1 e m ng trình: x x  x  12 ! m .

5  x  4  x có nghi m. x x  x  12 i PT  f .

x ! !m. 5 x  4 x 3 i u ki n 0 e x e 4 . Bi n   3 in g .

x ! g .

3 ! 1 e m 5 1 nghi m úng x u 1 x3 0 nên g .

t ngh ch ¡ .

Ch ng I. Hàm s ± Tr n Ph ng .

Chú ý: N u tính f dx r i xét d u thì thao tác r t ph c t p. d nh m l n. Th thu t: 1 .

t g .

x ! x x  x  12 " 0   g dx ! 3 x  "0 2 2 x  12 .

h .

x ! 5  x  4  x " 0   h dx ! Suy ra: g .

x " 0 và t ng. h .

x > 0 và gi m hay   f .

x ! 1 1  2 5 x 2 4 x 0 1 " 0 và t ng h .

x g .

x t ng. Suy ra f .

x ! m có nghi m h .

x  m  « min f .

max f . x .

x » ! ? f .

0 . f .

4 A ! « 2 .

15  12 . Tìm m Gi i: b t ph b t ph ng trình: x 3  3 x 2  1 e m .4A ­ ?0.4 A ½ Bài 5.12» ­ ½ ?0.

x  x  1 có nghi m. 3 i u ki n x u 1 . Nhân c hai v BPT v i .

x  x  1 " 0 ta nh n 3 3 c ng trình f .

x ! .

x 3  3 x 2  1 .

3 t g . x  x  1 e m .

h . x ! x 3  3x 2  1 .

x ! .

x  x  1 .

.

 x u 1. h dx ! 3 . Ta có g dx ! 3 x 2  6 x " 0.

ª 2 x 2 x 1 º Do g . x  2 1 ¨ ¸ x  1 © 1  ¹"0.

h . x " 0 và t ng x u 1 .

x " 0 và t ng nên f .

x ! g .

x .h .

Tìm m ng trình f . x t ng x u 1 Khi ó b t ph Bài 6.

x e m có nghi m  min f .

x ! f .

1 ! 3 e m x u1 .

4  x .

6  x e x 2  2 x  m nghi m úng x  ?4. 6 A Cách 1. BPT  f .

x !  x 2  2 x  .

4  x .

6  x e m úng x  ?4. 6 A .

f dx ! 2 x  2  2 x  2 1 ¸ ! 0  x !1 ! .

1  x ¨ 2  © .

4  x .

6  x .

4  x .

6  x ¹ 2 ª º L p b ng bi n thiên suy ra Max Max f .

x ! f .

6A Cách 2. .1 ! 6 e m ?4.

4  x  .

6  x t t ! .

4  x .

2 ng trình tr thành Ta có t 2 !  x 2  2 x  24 . Khi ó b t ph t e t 2  m  24.5 A  f .6  x e !5. t  ?0.

t  ?0.5 A . Ta có: .t ! t 2  t  24 e m.

t f d ! 2t  1 " 0   f .

t t ng nên f .

5A  max f . t  ?0. t e m.

t ! f .

5 ! 6 e m ?0.5A 4 .

Bài 1. 6 A 2 t t ! 3  x  6  x " 0   t 2 ! . Ph ng pháp hàm s Bài 7. Tìm m Gi i: 3  x  6  x  18  3 x  x 2 e m 2  m  1 úng x  ?3.

3  x  6  x ! 9  2 .

3  x .

6  x   9 e t 2 ! 9  2 .

3  x .

6  x e 9  .

3  x  .

6  x ! 18   18  3 x  x 2 ! .

3  x .

6  x ! 1 .

3 2 » ­ ½ 2 . t  « 3.t 2  9 .

t Xét f .

3 2 » ­ ½ 0. t !  1 t 2  t  9 .3 2 »   max f . t  «3. f d ! 1  t 2 2 « 3.

t ! f .

3 ! 3 ­ ½ « 3.3 2 » ­ ½ ycbt  max f .

t ! 3 e m 2  m  1  m 2  m  2 u 0  m e 1 V m u 2 Bài 8. ( Tìm m Gi i: TS H kh i A. 2007) ph ng trình 3 x  1  m x  1 ! 2 4 x 2  1 có nghi m th c. i ph ng trình t .

t gd g .

bi n  3 x  1  2 4 x  1 ! m .1 .t K: x u 1 . x 1 x 1 Khi ó g . x 1 x 1 0 + 0 13 0 13 ± 1 t u ! 4 x  1 ! 4 1  2  ?0.

t ! 3t 2  2t ! m ±1 .

2007): Ch ng minh r ng: V i m i m " 0 . ( TS H kh i B. ph x . Do ó yêu c u  1 m e 1 3 3 Bài 9.t Ta có g d ! 6t  2 ! 0  t ! 1 .

g dx g .

x ng trình x 2  2 x  8 ! m .

i ph ng trình ta có: 2 + g 0 g  . Gi i: Bi n i u ki n: x u 2 . x  2 luôn có úng hai nghi m phân bi t.

x  2 .

x  6 ! m .

x  2  .

x  2 .

x  6 ! m .

x  2 2 2  .

x  2 .

x 3  6 x 2  32  m ! 0  x ! 2 V g .

ycbt  g . x ! x 3  6 x 2  32 ! m .

x ! m có úng m t nghi m thu c kho ng .

2. Th t v y ta có: . g .

g dx ! 3 x .

x  4 " 0. Do ó g .  x " 2 .

x x pg ng bi n mà g .

x liên t c và g .

2 ! 0. lim g .

x ! g nên g .

x ! m có úng m t nghi m  .

ph ng trình x 2  2 x  8 ! m . g . V y m " 0 .2.

5 . x  2 có hai nghi m phân bi t.

( TS H kh i A. 2008) Tìm m 4 ph ng trình sau có úng hai nghi m th c phân bi t: Gi i: 2x  2x  24 6  x  2 6  x ! m t f .Ch ng I. Hàm s ± Tr n Ph ng Bài 10.

x ! 4 2 x  2 x  2 4 6  x  2 6  x . x  ?0. 6A ¸¨ 1  ¹ © 2x º ª 1 ¸ . x  .

6 ¹ 6x º 1 .0.

Ta có: f dx ! 1 ¨ 1  3 2 © 4 .

3 4 .

6  x ª 2x t u .

x ! 1 4 .

2x 3  4 .v .

x ! 1  2x .

6  x 3 1 1 . x  .

6 6 x f (x ® d ) " 0.0. x  .

2 ® .0.

v . x .

x  . x " 0.

2 u ± ± (x   ¯ f d ) 0. x  .0.

2. 6   ¯u .

2 ! v .

2 ! 0 ±d ±.

.

f u ° (2) ! 0 ° x . x  . v x 0.

2. 6 x .

v ! y  1 ta có x 3  13 ! x  1 x y x x . ( TS H kh i D. 2007): ® 1  y 1 !5 x ± x y ± ng trình có nghi m ¯ x ± 3  13  y 3  13 ! 15m  10 x y ± ° Tìm m h ph Gi i: t u ! x  1 . f dx f(x) 0 + 2 0 3 26 ± 6 2 6  24 6 4 12  2 3 Nhìn BBT ta có PT có 2 nghi m phân bi t  2 6  2 4 6 e m 3 2  6 Bài 11.

 3x ™ 1x .

1 ! 2 . x x x v ! y  1 u2 y y. 1 !2 y u u ® v !5 ® v !5 ± Khi ó h tr thành ¯ 3 ¯ 3 uv u ±  v  3 .x  1x ! u  3u 3 và u ! x  1 ! x  1 u 2 x .

u  v ! 15m  10 ° !8 m ° 6 .

v là nghi m c a ph ng trình b c hai f . Ph ng pháp hàm s  u .Bài 1.

t ! t 2  5t  8 ! m H có nghi m  f .

t 2 u 2 . t ! m có 2 nghi m t 1 . t 2 th a mãn t 1 u 2. L p B ng bi n thiên c a hàm s f .

t v i t u 2 t .

t f d f .

t g ±2 2 5/2 +g ± +g 22 2 ± 0 + +g 7/4 Nhìn b ng bi n thiên ta có h có nghi m  7 e m e 2 œ m u 22 4 Bài 12. ( Tìm x Gi i: 1I.2 B b t ph TS H 1987-2001): ng trình x 2  2 x .

2 » . t u ! sin y  cos y  «  2. 2 » ­ ½ BPT  g .sin y  cos y  1 u 0 úng v i y  ¡ . ­ ½ u«  2 .

u ! .

2 x u  .

­ Min g . u  «  2. 2 »  ­ ½ Do Min u«  2 . x 2  1 u 0.

u u 0 th y ! g .

u là m t o n th ng v i u  «  2. 2 » nên ­ ½ ® ®2 « x u 2 1 g x ± .

 2 u 0 ±  2 2x  1 u 0 g .

u u 0  ¯ ¯ ¬ 2» ½ x2 ¬ g ±  2 2x  1 u 0 ± ° ­ x e 2 1 ° .

2 u 0 a ® . b. c u 0 Bài 13. Cho ¯ Ch ng minh r ng: a 2  b 2  c 2  abc u 4 a ° bc!3 Gi i: B T  a 2  .

b  c  2bc  abc u 4  a 2  .

3  a  .

a  2 bc u 4  f .

u ! .

a  2 u  2 a 2  6 a  5 u 0 trong ó 0 e u ! bc e b  c 2 1 .

! 4 .

2 2 2 2 Nh th 2 th y ! f .3  a .

1 . u là m t o n th ng v i u  «0.

Ta có ¬ 4 ¼ ­ ½ f . 3  a » .

0 ! 2a 2  6a  5 ! 2 a  3 2 .

 1 u 0. f .

1 .

3  a ! 1 .

a  1 .

a  2 u 0 2 4 4 2 2 2 2 nên suy ra f .

 u  «0. 1 . u u 0.

¬ 4 ¼ ­ ½ V y a 2  b 2  c 2  abc u 4 . ng th c x y ra  a ! b ! c ! 1 . 3  a » . 7 .

b. Hàm s ± Tr n Ph ng Bài 14. 27 a  b  c !1 ° Gi i: a . (IMO 25 ± Ti p Kh c 1984): a ® . Ch ng minh r ng: ab  bc  ca  2 abc e 7 .Ch ng I. c u 0 Cho ¯ .

b  c  .

1  2 a bc ! a .

1  a  .

1  2 a bc ! a .

1  a  .

1  2 a u ! f .

u th y ! f .

u ! .

1  2 a u  a .

1  a v i 0 e u ! bc e b  c 2 .

2 2 2 ! .

1  a 2 là m t 4 7 và 27 o n th ng v i 2 giá tr « a  .

1  a » 1 u mút f .

0 ! a .

1  a e ¬ ¼ !4 2 ­ ½ 2 f 1 .

1  a ! 1 .

2a 3  a 2  1 ! 7  1 2a  1 a  1 4 4 27 4 3 3 .

.

.

7 .

27 Do th y ! f . e 27 7 .

u là m t 2 o n th ng v i u  «0. 1 .

1  a » và f .

0 ¬ 4 ¼ ­ ½ 2 f 1 .

1  a e 7 nên f .

u e 7 . Ch ng minh r ng: 2 . 4 27 27 ng th c x y ra  a ! b ! c ! 1 3 Bài 15.

a  b  c  .

b. c  ?0. tham s b. ab  bc  ca e 4.  a. Gi i: Bi n i b t ng th c v hàm b c nh t bi n s a. 2 A . c ta có f .

a ! .

2  b  c a  2 .

b. b  c  bc e 4. c  ?0.  a. 2 A th y ! f .

2 A nên f . a là m t o n th ng v i a  ?0.

a e Max _f .

f . 0 .

2 a Ta có f .

0 ! 4  .

2  b .

2  c e 4. f .

2 ! 4  bc e 4   f .

a. b. 2 A Bài 16. a e 4. CMR: . c  ?0.

1  a .

1  b .

1  c .

c. c.1  d  a  b  c  d u 1. b. a. tham s b.1A Gi i: Bi u di n b t ng th c v hàm b c nh t bi n s a. d. ta có: f . d  ?0.

a ! ?1  .

1  b .

1  c .

1  d Aa  .

1  b .

1  c .

1A th y ! f .1  d  b  c  d u 1. d  ?0. c. b. a.

1A là m t o n th ng nên Min f . a . a  ?0.

a ! Min _f .

0 . f .

1A Ta có f .1 a a?0.

d  ?0.1 ! b  c  d  1 u 1. c .1A f . b .

0 ! .

1  b .

1  c .

1  d  b  c  d  g .

b ! ?1  .

1  c .

1  d Ab  .

1  c .

1  d  c  d th y ! g .

b . b  ?0.1A là m t o n th ng nên Min g .

b ! Min _g .

0 . g .

1 a b?0.1A Ta có g .

g .1 ! c  d  1 u 1.

0 ! .

1  c .

1  d  c  d ! 1  cd u 1   f .

0 ! g .

b u 1. V y f .1A . b  ?0.

a u 1 hay ta có ( pcm) 8 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful