DUNG TRONG cAc TRUONG TRUNG HOC CHLJYlON NGHII;P

IBI
NHA A AN I
, ~ .... .. A
sa CIAO Due v A DAO TAO HA NOI
. . .
ThS. CHU V AN Dlic (Chu bien)
~ ,
GIAOTRINH
KY NANG GlAD TlEP
(D"ng trong cac truiJngTHCN)
... ,,'? ,,,
NHA XUAT BAN HA NOr - 2005
, "" ? , "-
NHA XUAT BAN HA NO!
4 - TONG DUY TAN, QUAN HoAN HA NOl
DT: (04) 8252916, 8257063 - FAX: (04) 8257063

GlAoTRiNH
KY NANG GlAD TlEP
MIA XUAT BAN HA NOI - 200S
Chu bien
ThS. CHU V AN D(JC
Tham gia bien sOl,ln
TS. THAI TRi DUNG
TS. LUONG MINH Vli;.T
Chiu tnich xuat bim
NGUYEN KHAe oANH
Bien
PHAM Quae TUAN
Bia
TRANQUANG
Ky vi tfnh
LUU NGoe TRAM
Si'ra b,ln in
PIIAM Quae TUAN
Mil s6: 373 - 7.373 8/ 7/ 5
lIN _ 05 10 40 0
In 1050 euan, kh6 17 x 24cm, Nha in Ha NQi.
Gi&y phep xu&t ban s6: 108GT/407 CXB ngay 29/3/2005
In Kong va n¢p hru chieu thang 7 nam 2005.
Lui gidi
N
itric ta dang hUGe VaG thm ky cong nghi¢p h60, hi¢n
dCJi hoa nham dua Vift Nam lrif thdnh nUde cang
nghiifp van minh, hi¢f1 dc;li.
Trang 51( nghi¢p each m(;mg to Ibn d6, ding tac dew {flO
nhan life Juan giu vai lro quan fn;mg. B(w cao Chinh trj cua
Ban Chap hdnh Trung uong Dang C¢ng san Vi¢t Nom lCJi
Dqi hr)i Ddng loan qu6c" Mil tlIu IX dd chi r5: "Phit
giaa dl,lc va daD El ffi(>t trang nhung d¢ng h!c quan tf9ng
thue day SlJ nghi¢p cong nghi¢p h60, hi¢n dt;zi h60, 18.
ki¢n dE phat trien ngu6n IlJc con nguai - yeu to co ban d€
phat tri€n xa h¢i, tang truong kinh te nhanh va ben vung".
Quan tri¢! chu truong, Nghi quyet eua Dang va Nhd nuitc
va nh¢n thue dung dan vi tam (juan tr(mg cua chuong trinh,
giao Irinll do'i v6i vi¢c nang eao chat IUf/lJg dao '«0, {keo de"
nghj eua So Giao dlfe va Dao t(}O Ha N9i, ngay 231912003,
Uyban nhdn dan thanh ph6' Ha N9i dii ra Quyet dinh so'
56201QD-UB eha phip Sa Giaa dllC va Daa tqa tl1t!C hi¢n di!
an bien so(}n ehuO'ng trinh, giaa trinh trang cae truang Trung
hge chuyen nghi¢p (THCN) Ha N9i. Quye't dinh nay the' hi¢n
slf quan tam sau sac cua Thanh tty, UBND thanh phd' rrong
vi¢c nang coo eha't IU9'11g dao tflO va phat trii'n ngu6n nhan
i'le Thu do.
Tren C(f sa chuO'ng trinh khung eua B9 Giaa dl}c va Dao
tflo ban hanh va nhling kinh nghi¢m rut ra tif thlfc te'dao t«a,
Sa Giao dLjc va Dao t(}a dd chi d<;lo cae truOng THCN t6 ehue
bien so(}n ehu(mg trinh, giao trinh m¢t each khaa hge, he
3
twJnR vd crJp nh(lt nhii/lR kiC'n thuc thl!c tien phil hfJp vm dOl
fU{lng IlQc sinh THCN Hd N(ji.
B(} giao tn'nh nay fa tai li¢u gdng dgy va h9C tl/ip trang
cac t!"llilng THCN rI Hd N(Ji, d/)ng th/Ji la tai liifu tham khdo
hii'u fell cho uk frw'mg cd dao tq.o cae nganh ky thwjJ - nghi¢p
va d(Jng dao bq.n dqc quan tam dC'n Vall de' huemg nghi¢p,
dqy light>'.
Vi¢c t6' ehu·c hien SO(PI br) cluWIIR trinh, giao Trinh nay
fa tn(Jt Il"Ong nlliell hoq.t d(Jl1g {hiFt {hlfe Clla nganh ,;ioo
va dao t90 Tlnl dd de' ky nifm "50 narn giJi ph6ng TlUI da",
"50 nam thallh /(ip nganh" va huting ttii ky ni¢m "JOOO nam
Thiing Long - Ha N(Ji".
SJGido dljc va Dao (10 Hd N¢i chan thanh cdm (/fI Thanh
dy, UBND, cae So', han, nganh Clla Thanh ph(); Gilto d1;lc
elwyen nghi¢p B(j Giao va Dao (<<0, cae nha khoa hqe, cac
chuyin gia ddu ngonh, cae gidng vien, cae nlu1 qudn iy, cae
nha doanh nghifp dil tgo difiu ki¢n gittp do, dung gt5p y kiell,
tham gia H¢i d61lg phdn hiifn, Hqi ddng thd'm dinh va H(}i
dong nghi¢m thu cac chucrng trInh, giao trinh.
Day fa Mn ddu fien Sri Giao va Duo tq.o H d N t)i to"'
ch((c bien sO(jn chudng trlnh, giao trinh. Dt't dil her s[rc ccJ'
gang nhung chde chan khi'mg tronh khdi thie't/ sot, bd't c¢p.
Chung toi mong nh¢n duqc liMing y kien d6ng R6p eua b(ln
d()c de' lL'tng butic hoem thi¢n hq giao trt'nh trong cae ldn tai
ban sau.
GIAM Doe s6 GJAO Due vA DAo T ,,0
-
t
J


,
Loi noi dSu
d I1U}i thr!'i d{li, mQi xii ju)i, giao tie'p, Ll:llg XLI gh(a con ngu(li va COil ngu(n
dill1 fa lien fl,IC, rren n1()i 111111 V/fC ('ria cu(k so'ng, trang sinh hog! diri tJlI(itng
Ctillf.: nlll( 1WIIg c()ng vi¢c. Giao tie'p V/f(J bie'u hi¢1l will hoa ella moi COil nguiti,
'<'Ira bi(1I InJrc d(J win Inillll cua x{i JUli. ellfnh vi giao fiep, {(Ilg Xtf hi
m(Jt m(it CO' bdn nla (,{jllg ((Ie ghio va dilO 1{1O. "Tien hQc te, luJu hpc wln"-
hli Ultl d{IY ella ngl(()i x/(a fIr idll del 'rd Ihimll m(Jllrollg nhi7'ng nguyen tde Cl/a
((illg {(Ie giclo va dao '(10 d fIl(/le ta.
C/lng )'(1i Sl/ plu]! tl'iln eua xd h(Ji, (,lia fUlIl kif/II le'luing hod, ITlIl! h(Ji ky
II(IlIg giao tit',) 'rd rhdnh tldi fuji C(i[) Ihiet Clla flliie'll nghl, (/"OlIg dl) ('() kinh
dOlfI/II wi WIll pli()lIg, le} die"/I kifll Clia Sl/ '//(11111 dgt {tong nlu{lIg tfllII vi/e nay.
Nfulm (hlp l(llg nllll diu h()(" '('1' Clia hec sinh cac tn(/tng Tnmg h(Je cllllyen
nghifp vd etia cdc h(lll d<)c kht/c, dWtc slj'qllan ram Clia tallli SdCiclo d1.lC
Dew t<w Hd N(Ji ra Ball Riam hi¢u 'i'rJ(itng 1i'lll1g hqc Ball cOllg Ky thlf</r Tin
hQc Ha (E5iTlfJ), cllLing flJi bien SO{lIl va giut" tllifll CIIOII gido trillh "Ky
nilng giao tiel)". Trong ("Ill/n s(Ich nay, cfulng t/Ji t//ng h(Jp nhirllg 111(111 v/
giuo ,ie!) Clla ("(lc t(IC gid trollg WI ngodi !Il(/ic fron!!, flu!i giul1 Rli'11 d(I)', ddllg
tlU!l liming dan tJwe fUlnll, ren luy¢n nhirng ky nilng giao tiep c(f hdn, cdn thilt
cho 111¢1 nil all vieJl van plu'mg, m¢t ngI((Ji tlu( ky van pllong hi¢n d(li.
Ciao fn'nh dl({te phan c()fIg bien sognl1l11( sau:
TS. LI((fIlg Minh \li¢t: chuong 6, 8 va 10;
1'S. Thai 'i'ri DUllg & ThS. Chu Vall DIrc: chuong 2, 3, 7, 9;
I'IIS. Chu Vall D/(c: cfll((fJlg J, 4, 5,11, Bai rna dall va phdll ph{/ II.lC
Cllling toi xin ('11(111 thiinh cam (/1/ lanh d(,W sa Ciao dl,lC vii Diw 1(10 Hti
N(Ji, Ban gi6m hi¢u Truong ESTIH da tgo die'u ki¢1l de bien SO(lII CU/JII s(Ich,
etim (11/ GS. TS. D(5 Long, PGS. TS. Diw Tizj Oallh, TS. Le Thanli HJ((fIlg dlllg
cac thiinll vien kllac [rong H¢i dong nglli¢m tl1U chuang trinh giao trlnll Clia
S(f Cicio d1.IC va DilO tgo Ha N(>i vi nhiing nhcJll xer quy ball gitip Cllllllg {(}i
Iwan thanll vi¢c bien SO(l11 cuifn saciz.
Ltin dtill tien ra mdt, chac chan cU(Yn sach kl1(5ng tranh kfuJi nlu(l1g
thie'll sot. Cllling t(}i mOllg nhcJll dlf{YC slf gop y chan thdnh Clio cae em hec sinh,
b(lIl d{)c va d(J'ng nghi¢p.
cAc TAc GIA
5
Biii mC! diiu
I. V! TRi, TjNH CHAT, MUC TIEU vA YEU cAu CVA MON HOC
1. Vi trj va tinh chat eua mon hQc
Mon h9c ky nang giao tiep thu9c nhorn cae m6n h9c co sa chuycn nganh
trong chuang trlnh dao t<:t0 eua nganh VI,l thv ky van phong a trung
h9c chuycn nghi¢p. No cung Til huu ich d6i v6i h9C sinh theo hQc
chuycn nganh khac nhu quito tr! boh doanh, du l!ch v.v. Mon h9c
nay (hrqc b6 tff sau cae mon ca sa nhu: chinh trj hQc, phap hqc dtJ-i cliang
va tt\m If hQC. Vi¢c nghien cuu mon h9C Ky nang giao tiep se phl,lc vl) dae ltfc
eho cae mon hqc chuyen nganh cUa nganh VL.J van phong, Ii!
m6n "Nghi¢:p vy. thl( ky van phong".
Ky n,lng giao tiep vita la mon h9c Iy thuyet, VU<1 Ii mon hqc thl!c hanh.
Trang qua trinh h9C, h9C sinh duqc trang nhung kien thue C(1 ban ve giao
tiep, ung xu, d6ng thai thqe hanh ren luy¢n ky nrlng v(m kien thuc
mon h9C VllO eae tInh huang giao tiep hang ngay cling nhu trang dQng
nghe nghi¢p sau nay.
2. MI;Jc tiim cua mon hqc
- V (i kic'n thire: Trang bi eho hge sinh nhung kien thue ea ban nhit ve giao
tiep va (rng xu thea truyen th6ng dan tQe va theo th6ng I¢ qu6e te, phil hqp vai
slf phat kinh te - xiI h¢i trong giai do;;tn hi¢n nay.
- V c' ky nlil1g: Hinh thanh a h9C sinh eae kg nang ca ban sau:
+ Ky nang ph an tieh, danh gia cac quan h¢ giao tiep mOt cach hqp Iy, tren
ea sa do h9C sinh eo hoan thi¢n ho;;tt dOng giao tiep eua
+ Ky nang su dyng tei Uti cac phuang ti¢n giao tiep, bao gom phuang
ng6n ngu va d.c phuang ti¢n phi ng6n ngu;
+ Ky nang thief phit tridn, cung co cae m6i quan h¢ d.n thiet [rong
eu()e song cung nhu lrong ho,!-t dOng nghe trong wang lai;
+ Ky nang v;;tn dyng kien thuc cua mon h9C vao eong tae van phong,
7
quyct tot cong vi9c cua mQt nhoin vien van phong, mQt nguai thu ky, nhu: viet
thu tin, gqi va tra Iai tho;;ti, tiep khach, to ch(rc cUQc hQp, hQi ngh!. tham
gia thuang luqng v.v.
- V c'flt6i d(';; Gilip hqc sinh thay duqc tam quan trQng clla vi¢c tra thanh
m(H ngu'(:ii giao tiep gi6i, tren ca s6 d6 hlnh thanh a cac em thai dQ dung dan
d6i v6i mon hqc cung nhu v6i ren luy¢n c;:le pham chat gino tiep nghe
nghi¢p cua mQt nhan vien van phong, m9t nguai thu kyo
3. Yeu diu cua man hQc
H9c t'JP, nghien cuu mon h9C ky n,lng gino tiep, hQc sinh dn:
- Nitm duqc ban chflt, d.c khfa cq.nh cun qua {dnh gino tiep: truycl1 thong,
thuc va ;:ll1h hui:mg rae d(mg qua trong giao tiep, diem cua giao
tiep trang cong tac van phong;
- Nam dUQc nhung nct rieng, I1hung phong tl,lc, qp quan Clla dan t9c cung
nhu nhfrng nguyen tae, nhfrng thong l¢ quoc te trong giao tiep, (mg xu hi¢n
- Nam duqc nhfrng nguyen tac, nhfrng ly co ban ve giao tiep trgc tiep,
giao ti6p qua thu tfn, di¢n thol;li V,V.;
- Tfch cgc, chu d¢ng trong hQc bi¢t Hl trong gia hQe thgc de
hlnh thanh cae ky nang giao tiep, dong thai kh6ng ngung trau doi, ren
chung cii trong dai song thuang nang chung len thanh ky nghia
Ia thong lTnh giao tiep.
II. DOl TUONG V A. PHUONG PHA.P NGHIEN CUu M()N HOC
1. Ooi tLrc;sng nghien cUu cua man hqc giao tiep
Mon Ky nang giao tiep nghien cuu nhfrng vdn de co ban sau day:
- Ban cll(ll, dijc die'm ella qua Irinlt giao tiep;
- C{ic IO(li hlnlt giao tie'p va d(zc tnrng eua chung;
- Cae hi¢n tiffing tam Ii va [{1m Ii - xii h¢i diln ra {rang giaa tiep, trang d{)
cllll y{u la cae qua (rinh troo d6i thong tin, nlujn thue, cdm xLic va elnll Illfong
hie dQng qua I(li Ian nllal{ gifia cae cllu the' giao tiep;
- Cae kJ nang, kJ xaa giao tiep;
- Hi¢u qua va nhilng yeu t6' anll IUfong din hi¢u qua CLla qua frlnlI
giaa tiep.
Tren co so lam r6 nhfrng van de nay, rn6n h9C ky nang giao tiep giup rnoi
8
chung ta nang cao van hoa giao tiep, t'rng xu ella ban thftn va la. de cho st,r
thanh dat ella chuno- ta trona- euae sonn cuno nhu trona- sl1 nghiep .
• t> 0.00 0 ..
2. Phlfong phap nghien Cll'U mon hc;>c
De: hqc t(lp lot mon Ky nilng giao tiep, h9C sinh co Slr dl,mg nhieu
phlwng phap khac nhau. Duai day ta mot s6 phuang phap ca ban.
2.1. Phuong phap duy chUng
Phuong phap nay doi hoi chung ta hIll y hai van de khi ph[lO tich. ly giiH
m(ll hanh vi giao tier CI;l lhe:
- TIllr IIhdl, kh6ng co the ll{C siell tt! nhien nao rna ehinh Iii thl!C xa
hoi, cae quan h9 xii hoi. quan h9 kinh te quyet dinh hanh vi giao tiep ella
con nguoi.
I-tanh vi giao tiep c,lla con nguai chju SlJ tac d¢ng eua nhieu yeu t6, nhu:
hoan ci'mh, tloh hu6ng, tilrn If, phong quan, truyen thong v.v. Oie yeu
to tam If nhu nhu cau, dong co, ml,lc dieh cua cac chu giao tiep quy dinh
hanh vi giao tiep cua hQ. Nhung chung kh6ng phiii do than linh, thuqng de hay
m¢t the lIfC sicu tlJ nhien nao khac sinh ra, rna tfrm H thlJC chat Ja thlJC cua
cu¢c song duqc con nguai phitn anh vao trang dau oc clla mInh.
- TllIr hai, moi hanh vi giao tiep chju st,r tac d¢ng, chi phoi clla nhieu yeu
to khac nhau, VI v:;ty kh6ng dUQ'c tach roi, c6 l:;tp hanh vi giao tier rna d;}t
no trang moi quan che, trang slJ .lnh huang tac d¢ng qua vai cac
yeu t6 do mai co ly giiii no m¢t each chinh xac va day duo
2.2. Phuong phap nghien cuu tai
Hi¢n nay, co rflt nhicu cong trlnh nghien cuu ve giao tiep dIT duqc cong bo,
in an thanh s,kh ho;}c duqc pho bien tren nhO'ng phuong ti¢n thong tin
chung khac. Dieu nay cho thily, giao tiep, (Jng xu kh6ng chi 1a van de hup dan,
thiet tht,rc, duqc nhieu nguai quan tam, rna con Ia viln de rat phuc Trang
phi;lm vi giao trinh nay, cac tac gia khong the trlnh bay tat cil tri thuc clla nharr
lo<;ti vc giao tiep, ung xu. VI hQc sinh can suu tam, tham khao them cac
tai Ji¢u khac thi¢n han nua von hieu biet eua rnInh.
2.3. Phuong phap quan sat
Ky nang giao tiep til mon hQc ve cu¢c song dai thuang dang ra
ngay, hang gia xung quanh chung ta, ve quan h¢ nguai - nguai, ve ung xU giUa
can nguai veti can nguai. Chinh VI h9C t:;tp mon ky nang giao tiep kh6ng
9
chi la h9C qua sach vo rna con phai h9C trong eUQc song, thong qua
cUQc song. Nghia la chung ta phai chu y quan sat loi n6i. hanh vi, ci'r chi, di¢u
b(), thai d(), eaeh ung xu, eaeh an ... eua nhfrng ngttoi xung quanh va d.
ella ban than (It! quan sat), phan tfeh, danh gia, so sanh chung v6i nhfrng gl
tiep thu dttqe qua sach va va It! rut ra cho mlnh nhfrng ket d.n thiet. Day
cung chlnh la mot trong nhfrng dieu ca ban de chung ta c6 nhanh
chong tien bO va Ihanh cong trong giao tiep.
III. NHUNG N(lI DUNG eo BAN eVA MON Hqe
Co the chi a nhfrng n¢i dung co ban ella mon hge ky nang giao tiep thanh
hai phan: ph an chung va phan rieng. Ph an chung gi6i thi¢u nhfrng kien thuc
chung vc giao tiep, nhtt: khai ni¢m, vai tro, chue nang, cau true ella giao tiep;
cae phttang giao tiep v.v. Ph an nay bao g6m eac chttcmg: 1,2,3,4,5 va
11. Ph an rieng, g6m cac chttang: 6, 7, 8, 9 va 10, di vao tim tirng
hinh giao tiep ClJ the, chang nhtt giao tiep trt!c tiep, giao tiep qua di¢n
thtt tin v.v. 6 da so ehttang, mOi ehttang cDng c6 hai ph;;in: phan Iy
va phan ky nang. Ph an Iy tdnh bay nhfrng Iy thuyet, nhO"ng nguyen tac,
nhfrng diem chung lam ea sa eho phein ky nang. Con ph an ky nang gieJi
quy trinh, eaeh thue, phttang phap de! t6 chuc va lien hanh m0t eU9c tiep
xuc co hi¢u lJUi.'t. ClJ the. nhfrng nQi dung cO ban clla mon hqe K9 nang giao
tie·p nhtt sau:
- Chttang 1: Khai quat chung ve giao tiep;
- Chuang 2: Cau Ink clla giao tiep;
- Chuang 3: Cac phttcmg giao tiep;
- ChHang 4: Phong ccl.ch giao tiep;
- Chuang 5: Cae ky nang giao tiep ca ban;
- Chuang 6: Giao tiep tqrc tiep;
- Chuang 7: Thuang Iw;mg;
- Chttang 8: Giao tiep qua di¢n
- Chuang 9: Giao tiep qua thu tfn;
- ChHong 10: Giao tiep van phong;
- Chttcmg 11: Van hoa giao tiep clla nguoi Vi¢t Nam va nguoi nttoc ngoai.
Dc giup hC)c sinh danh gia kct qua h9C qp clla minh, dong thai giup eung
co kien Ih(rc va ren luy¢n k9 nang, a dau moi chttong deu co neu mlJc lieu va
10
n¢i dung tom tat cua chuang, d cuai moi chuang co ph:in cau hoi vil bili
tlnh huang thl!c himh. Ngoili ra, cuai giao trlnh con co ph:in ph1,l 11,lc, trong
do huang dan giai dua ra dap an bili tlnh huang vil giai m¢t so
tdc giao tiep. De cac bili nnh huang phM huy duqc qua t6i
da, h9C sinh chi nen xem ph<in huang dAn 6 cuai cuon sach sau khi da thit
giii nhfrng bili nay. Hon nita, moi tlnh hl!6ng deu co the co nhicu phuong
an giai quyet, philn huang dan chi neu phuong an rna kinh nghi¢m cho thay
lil tai uu nhat.
11
Chttclng 1
KHAI QUAT CHUNG VB GIAO nEP
Myc tieu
Sau khi h9C xong chuang nay, hoc sinh c6 th!§:
- HiElu dU't;'lc kh<'.ii ni$m giao tiep, chuc cua giao tiep;
- Xac dinh dude m¢! hi$n hIgng c6 phai 1<':1 giao tiep hay kh6ng;
- Thay dL1qc Uim quan trt;mg cua vi$c Ira thanh m¢! nguoi giao flep gioi.
Tom tat nc?i dung
- Giao tiep 1.9 h09t d¢ng xac v.:,n hanh cae moi quan h$ 9i[(a con ngLibi voi con
ngLfCli nham thoa man nhLmg nhu cau nhat dinh.
- Giao tiep c6 vai lr6 quan trQng doi vai xa hqi, ca nhan va trang cong lac ph6ng:
+ Doi voi xa h¢i: Giao liep 113 dieu ki$n ton t9i va ph a! trien cua x§ hQi;
+ 06i voj ca nhan: Giao liep 1<':1 dieu kien cua sl,f hinh thanh, ph a! trien tam If, nhan each
cua ca nhan; nhieu nhu cau cila ca nhan chi dl1qc thoa man lrong giao flep;
+ Trang cong lac thl1 ky ph6ng: Giao gioi la dieu thanh cong cua m9t
ngLJai thl.1 ky, m9t nhan vi en van phong.
- Giao tiep c6 nhieu chuc nMg Xc3 h9i va tam If quan tn;mg, d6 la: chuc nMg thong
lin, chuc nang t& chuc, phoi hgp hanh d9n9, chuc nang dieu khitin, chuc nang phe binh
va tl.1 phe binh, chuc nang dQng vien, khich 1$, chuc nang thiet ph at tritin va cling co
cac moi quan he, chuc nang can bang cam xuc va chuc nang hinh thanh, phat tritin tam
If, nhan cacho
- G'lao tiep dU'Q"c pMn ra thanh nhieu 109-i:
+ Theo tfnh chat cua tiep xuc, giao Hep dl.1gc phan ra thanh giao !iep tn,tc tiep va giao
tiep gian liep:
+ Theo quy cach, giao tiep dl.1gc phan ra thanh giao tiep chinh thuc va giao tiep kh6ng
chinh thuc:
+ Theo vj the, giao tiep dlfgc phan ra thanh giao b tha' m<;lnh, giao tiep a the can
bang va giao tia'p a the yeu;
+ Theo 56 II.1<;Jng ngl.1oi tham gia, giao tiep dl.1c;:1C phan ra thanh giao tiep giLi'a hai ca
nhan, giao liep girJa ca nhan va nh6m, giao tiep gilia cac ca nhan trong nh6m va giao tiep
gilia cac nh6m.
12
I. KHAI NI)::M GIAO nEP
1. Giao tiep la gi?
SI! ton va phal ella moi con nguai luon gan lien vai sIf ton
va phil trien ella nhung c¢ng dong xa h¢i ohM djnh. Kh6ng ai co the song,
ho').t d¢ng ngoai gia dlnh, bC).n be, dia phuong, the, dan tQc, tue Iii ngoai xii
h¢i. NgU<li La Tinh nni fli.ng: "Ai co the song m¢t ffilnh thi nguai do Iii
thaoh nhan, HI. quy su".
Trong qua tdnh song va hO<:1t d(>ng, giUa chung ta vai nguai khac Iuon ton
nhieu moi quan h¢. D6 co the Ii quan h¢ dong h9, huyet thong nhu eha my
- con d.i, 6ng ba - chill chat, anh em, h9 hang; quan h¢ hanh chfnh - cong vi¢c
nhu: thtl twang - nhan vicn, oharr vien - nharr vicn; quan h¢ tam If nhu: hC).n be,
thi¢n cam, ac cam v. v ... Trong cae m6i quan d6 thl chi m¢t so it la c6 san
ngay tir khi chung ta cat tieng chao doi (chAng h'.1n, quan huyet thong, h9
hang), can da so dc quan h¢ can l<;1i chu yeu duqc hloh thanh, phat trien trong
qua tdnh chung ta song vii hO'.1t d¢ng trong c¢ng dong xii h¢i, thong qua cac
hloh thuc tiep xuc, g;}p go, lien da d'.lng voi nguai khac rna chung ta thuemg
gqi lit giao tiep.
Vi)y, giao tiep Iii gl?
Giao tie'p ta hogt d()ng xae Jtjp, wIn himh cae m/Ji quan hf giifa COli nguoi
v/ri can nguiri nhdm thod man nhilng nhu diu 1Ilui[ d[nh.
Vi d'-;l: Giarn doc go doi tac, trubng phong tro vai nhan vicn,
be thu tir cho nhau ...
2. Vai tre eua giao tiep
Giao tiep c6 vai tro quan tr9ng trong dbi song xii h¢i, trong dbi
song cila rnoi con nguai va ca trong cong tac thu ky van phong.
2.1. Vai tro ella giao tiep trong dbi song xa h(>i
Doi vai xa h¢i, giao tiep Iii dieu ki¢n eua sl! ton t'.li va phat xii h¢i. Xa
h¢i Iii rn¢t h91> ngtrai co rn6i quan h¢ qua l'.li vai nhau. Chung ta hay thi!
hlnh dung xern xa hqi se nhtr the nao neu rnqi nguN ton t'.li trong d6 khong c6
quan h¢ gi v6i nhau, moi nguai chi biet rninh rna khong biet, khong quan tam,
kh6ng c6licn h¢ gl voi nhung ngtrai xung quanh? D6 kh6ng phai Ia xii h¢i rna
chi Hi rn¢t h91> rai f'.lC nhung ca nhAn dan Ie. Moi quan che giO'a
con ngubi vai can nguai trong xii h¢i can la dieu ki¢n xii hqi phll.t Vi
dl,l, nen san xuat hang hoa phat dtrqc la nha c6 rnoi lien che gifra
13

,
,
I
,
nha san xuat va nguai lieu dung: nguai san xuat nam duqc nhu cau cua nguai
tieu dung, san xuat fa nhfrng hoa dap ung nhihlg nhu du do, nghia
la duqc nguai lieu dung chap va dieu nay thuc diy san xual phat
2.2. Vai tro ella giao tiep d6i v6i ca nhfm
Trong dai s6ng cua rnoi con nguai, vai tra cua giao tiep duqc a
nhfrng co ban sau day:
- Giao riip la die'u·ki¢n de'tam Ii, nhan eaeh ca nhdn phat trie'n hinh thuemg;
Ve ban chat, con nguai la tbng hoa cac m6i quan xa h<)i. Nha co giao
tiep rna rn6i con nguai co tharn gia VaG dc m6i quan xa h<)i, gia
vao cQng dong, phan anh cac quan xii hQi, kinh xii h¢i va
chung lhanh tai san rieng cua minh. Nhfrng truang hqp em bi that vao
lrong rung, s6ng voi d¢ng da cho thay rang, du nhfrng dua tre nay vAn
co hlnh hai cua can nguai, nhung tam If va hanh vi cua cac em khong phai la
cua con nguai.
- Trang giao fiip, nhie'u plui'm clId't cua can ngui'ti, d(ic bift /d eae phei'm
cheft de,lO dlre, duqc hinh thanh va pilat trie'n;
Trang qui tdnh tiep xuc voi nhfrng nguOi xung quanh, chung ta thuc
duqc cac chuftn ml,lc d,!-o duc, thArn my, phap ton trong xii hQi, lUC la
nhfrng nguyen tac ung xu: chung ta biet duqc cai gi t6t, cai gi xau; cai gi
c<ii gi kh6ng cai gi nen lam, di gl can lam, cii gi khong duqc lam va tu
do rna th.H d¢ va hanh d¢ng cho phu hqp. Nhiing phim chit nhu
khiem t6n hay tv phlJ, phep hay hon hio, y thuc nghia VlJ, t6n trQng hay
khong ton tr9ng nguai khac ... chu yeu duqc hlnh thanh, phat trong giao
tiep. Ngubi xua noi: "Con hu chiu hu bi)" cling la vi va ba hay
chieu can, chieu chiu, thuang lam thay chung nhihlg vi¢c rna dung ra 13. chung
phai lam va co the Utm duqc, dap ling m¢t each thieu nguyen lac nhfrng doi hoi
cua chung, dAn den chung kh6ng thuc duqc gioi can phai dUng
trang cac yeu cau, doi hoi cua minh, tir do se co nhfrng hanh vi, dai hoi vuqt
gioi cho phep, Wc ia "hu", "hon lao".
- Giao tie'p thod man nhie'u nhu cau cua con nguOi;
Nhfrng nhu cau cua chung ta nhu: nhu cau thong tin, nhu cau duqc thira
nhu d.u duqc nhfrng nguai xung quanh quan tam, chu y, nhu cau duqc
hoa vao nhihlg nhom xii h¢i nhit dinh ... chi duqc thoa man trong giao
tiep. Chung ta se cam thay nhu the nao neu tt! giam mlnh dil chi m¢t ngay
trong phang, kh6ng ga, tiep xuc voi ai, khong lien h¢ voi ai qua
14
kh6ng dQc, kh6ng xem ti vi? Chac chan do sf: la m¢t ngay dai the, ne.
D6 la VI nhu d.u giao tiep clla chung ta kh6ng duqc thoa man.
Thea cac nha tam If hQc philt trong cu¢c do'i clla m6i can nguai, nhu
du giao tiep xuat fat sam. Ngay tir khi duqc sinh ra, dua tre d1t co nhung
nhu cau nhu nhu cau duqc thuang yeu, nhu duqc an toan, khoang 2 - 3
thang tUeli dua lre da biet "tro vai nguai 100. Nhltng thieu hl,lt trang
tiep xuc vai nguai Ian a giai au tho se nhung da'u an tieu cvc trang
tam If, nhan each clm can nguai twang thanh sau nay.
2.3. Vai tro elm giao tiep trong eong tac thu ky van phung
Vai vai tr6 Ia cau noi giua Hinh di:).o vai b¢ con l<').i clla t6 chuc (co
quan, xi cong ty ... ), hO<;it d¢ng clla nguai thu k)', truac het va Chll yeu,
Ia hO<.lt d¢ng giao tiep. Cic cong vi¢c cua nguai thuky nhu tiep khach, t6 chuc
h¢i nght va cac cu¢c hQP, gQi va tca lai chuan bi cac van ban,
thu tin ... deu la nhung 10<;li hinh giao tiep khac nhau. Chinh vi m¢t nguai
thu ky gi6i twac het phai la m¢t nguai giao tiep gioi. Cho nen, muon tfa
thanh m¢t thu ky gioi, ben q.nh vi¢c nam vfrng kien thuc chuyen mon, nghi¢p
vl;l, chung fa can nghicn cuu khoa hQc giao tiep, nam vfrng cac ky nang giao
tiep va thuang xuyen ren luy¢n nhung ky nang nay d€ thong llnh ngh¢
giao tiep.
II. CHilc NANG CVA GIAO TIEP
Giao tiep c6 vai tro to Ian nhu bai vi n6 thgc hi¢n nhi6u chuc nang
quan trQng. C6 the chia cac chuc nang nay thanh hai nhom: nhom chuc nang
xa h¢i va nh6m chuc nang tam If.
1. Nh6m chLrC nang xli hi?i
1.1. Chue nang thong tin
Chuc nang th6ng tin duqc bi€u a khia c<).nh truyen thong (trao deli'
thong tin) clla giao tiep: qua giao tiep, con nguN trao dOi cho nhau nhiing
thong tin nha't dinh. Vi dl,l: nguai thu ky bao cao l<;li ket qua clla bu6i la.m
vai m¢t doi tac thea uy quyen clla giam doc, giaffi doc dua ra nhung yeu cau
chi thi mai doi vai nguN thu kY.
1.2. ChIle nang t6 ehue, phDi hgp hanh d(mg
Trong m¢t t6 chuc, m¢t ccng vi¢c thuang do nhieu b¢ nhieu nguN
cung thgc hi¢n. co holm thanh c6ng vi¢c m¢t cach t6t nhUng b¢
15
nhung con nguai nay ph iii thong nhat voi nhau, tuc la phoi hgp vai nhau
m¢t each nhip Muon hq phai tiep xuc voi nhau trao d6i, ban
ph an cong Vl;l cho tung b¢ tung nguai, pho bien guy trinh,
each thuc thvc cong va trang qua trlnh thvc cGng phJ.i co nhung
"tin de mqi nguai hanh d¢ng m¢t ea.ch thong nh,lt. Truoc day, khi chuc1n
bt cho chien dich Bien Phu, cac chien si keo phao d5 "ho do" de phoi hgp
hanh d¢ng. Theo ca.c nha ngon ngu hqc, chihh nhu cau th6ng nhat, phoi hqp
hanh d¢ng trong san hat thu cila nguai nguyen thuy rna ngon ngu -
phuong ti¢n giao tiep co ban a con ngnai - da xuat
1.3. Chuc nang dien khien
Chuc nang dieu khien duqc the (1 khfa anh huang tac d¢ng qua
cila giao tiep. Trang giao tiep, chung ta <lnh huang, tac d¢ng den nguai khac
va, nguqc ngut1i khac cGng anh huang, UtC d¢ug den chung ta bang nhieu
hlnh thuc khac nhau, nhu: thuyet phl:lc, am thj, hat chuck. Day Ia melt chuc
nang rat quan trqng cila giao tiep. M¢t nguai c6 kha nang 1anh chfnh 1a
nguai c6 kha nang (lnh huang den nguai khac, biel "tim phlJ.c 16ng ngLIai", lai
n6i cua nguai d6 c6 "trqng luqng" doi vai nguai khac.
1.4. Chuc nang phe b'inh va phe b'inh
Trang xu h¢i , moi con nguai la m¢t "chiec guong". Giao tiep vai hq chinh
la chung ta soi mlnh trong chiec glI<1ng d6. Tu d6 chung ta lhay dUQc nhung
uu diem, nhiIng thieu sot cua mlnh va tv sua chua, hoan thi¢n him than.
2. Nh6m ch((c nang lam Ii
2.1. Chue nang d(Jng vien, khkh I¢
Chuc nang d¢ng vien, khich cua giao tiep lien quan den linh vvc dm
xuc trang dai s6ng tam If can nguai. Trong giao tiep, con nguai con khui
a nhau nhiIng xuc cam, tlnh cam nhat dinh; chung kich thich hanh d¢ng cua
hq. M¢t lbi khen chan tlnh duqc dua fa kip thai, m<)t Si.! quan tam dugc the
dung luc c6 the lam cho nguai kh.k tv tin, cam thay phai co gang lam
t6t han.
2.2. Chue nang thiet If.lp, phat trien, cung co cac moi quan h¢
Giao tiep khong chi 13. hlnh thuc bieu hi¢n m6i quan giua con nguai
vai can nguai, rna con 13. cach thuc d6 con nguai thiet cac moi quan mai,
phit trien va cung c6 cac moi quan h¢ d5 c6. Tiep XllC, go nhau - d6 III
khai dau cua cac m6i quan nhung cac m6i quan nay c6 tiep tt,lc phat
16
tri€n hay khong, c6 tra nen ben hay kh6ng, dieu nay thu¢c nhieu vao
qua trlnh giao tiep sau d6. Neu chi tier xuc, go m¢t vai Ia:n roi sau d6 Sl!
tiep xuc bj ngat quang trong m¢t thai gian dai, thi m6i quan h¢ cling kh6 duy
trL Ngay ca anh em ru¢t thit trong mQt nha rna it tiep xuc, go vai nhau, it
lien h¢ vai nhau thl m6i quan h¢ cling kern phan nong am.
Ngay nay, himg nam, cae cong ty 16n thuang t6 chuc "h¢i nghi kh<kh
hang". MlJc dich clla d.c cuQc hQi nghi nay kh6ng chi de khach hang trao d6i
kinh nghi9m, khong chi d€ cong ty tim Him til, uguy¢n v9ng cua khach
hang, rna can nham that han niia m6i quan kh<ich himg - cong ty.
2.3. Chuc nang can bang cam XllC
Trong cuQc song, nhieu khi chung ta c6 nhling xuc cam ca:n duqc b¢c lQ.
Nhiing niem vui hay noi buon, sung suang hay dau kh6, l<;lc quan hay bi quan,
chung ta muon duqc nguoi khac cling chi a se. Chi c6 lrong giao tiep, chung ta
mai tim duqc 5t,r dong cam, cam thong va ghii toa duqc xuc cam clla mlnh.
2.4. Chuc nang h'inh thanh, ph at trien tam Ii, nhan cach (xem rha.ll vai
rro cua giao tier)
Nhu giao tiep c6 nhieu chuc nang quan t[(;mg. Trong cuQc song cua
moi chung ta, khi d.c quan h¢ giao tiep co ban kh6ng thl!c hic;n dugc day du
cac chuc nang nay thl dicu do kh6ng nhiing se anh huang tieu cl!C den cuQc
s6ng va dQng, rna can d€ nhling dau an tieu cl!c trong sl! ph it tam
II, nhin cach cua moi chung tao
III. PHAN LOA! GlAO
Co nhieu cach ph:1n giao tiep.
1. Phim giao liep Iheo linh chal cila liep xiic

trt,rc ticp va giao tiep gian tiep.
- Ciao tie'p trI/e tie'p Iii giao tiep trong d6 cac chu trl!c tiep go,
trao d6i vai nhau. Vi tro chuy¢n trl!c tiep, thao dam phan ... D<1y la
hlnh giao tiep ph6 bien nMit trong dai song con nguoi. giao tiep nay
co nhfrng uu di€m ca ban sau:
+ Ben ngon ngii can co th€ si'r d1J.ng d.c phuong ti¢n phi ngon ngii
(anh mat, net an lrang ... ), do dolu911g thong tin trao d6i trong
giao tiep thuang phong pM. da deng han;
17
+ C6 nhanh ch6ng duqe y kien ella nguai doi tho<;l-i;
+ C6 dicu ehinh qua tdnh giao tiep m¢t each kip thiJi de u<;l-t m1,lc dieh.
Tuy hinh giao tiep tflfC tiep bi h;;l.0 che ve kh6ng gian, hem
nua khi tiep xue tn!e tiep chung ta bi chi phoi hoi yeu t6 ngo<;l-i canh.
- Ciao tie]} git111 tie]} 11'1 lo;:ti giao tiep trong d6 cae chu the tiep XI.lc voi
nhau qua cac phuong ti¢n nhu di¢n tho;:ti, va tuyen truyen hinh, thu tu qua
nguai th(r ba.
Giao tiep gian tiep it h'Jn ch€ kh6ng gian, nhung nguiJi 0 xa nhau
van c6 the giuo tiep duqc voi nhau va cling m()t lue c6 tiep xuc voi m¢t so
Juqng Ion J6i tLIqng. Tuy nhien, trong giao tiep gian chung ta thuang
kh6ng th'-ly dU<Jc vc ella nguai doi tho<;l-i, khong biet h9 dang hIm gl., dang
(f trong hoan dnh nao, cung khong the si'r d1,lng nhicu phuong phi ngon
ngiI khac.
2. Phcin giao tiEfp thea quy eaeh ella giao tiep
Theo quy each, giao tiep duqe phan ra thanh giao tiep chinh thuc va giuo
liep kh6ng ehlOh thuc.
- Giao till' chinh thuc Iii lo;:ti giao tiep mang tinh chat cong V1,l, thea chuc
trach, quy d;nh, che. Vi d1,l: h¢i h9P, mit tinh, dam philn ... Trang giao tiep
chfnh thuc, van de can trao dOi, ban thuang Juqc xac dinh truac, th6ng tin
cung uuqc cac ehu thi can nhac twoc, vi v4y thong tin thuang c6 tinh chfnh
d.c cao. Trang c6ng lac clla nguai thu ky, 10<;l-i giao tiep nay chiem Ii kh6ng
nho Va c6 anh huang 16'0 den d¢ng ella nguai thl( kY.
- Giao tie]) kh6ng chinh t/JJk la lo;:ti giao tiep mang tinh chat d. nha.n,
kh6ng eau n¢ vao thuc, chu yeu dtfa tren Sl! biet ve nhau giUa cae chil
tht Vi d1,l: B<;I-n be gB, tro voi nhau, nguai Hinh d<;l-o tro
rieng tu vai nha.n vien. "
U u chfnh eua giao tiep khong chinh thue la kh6ng khf than Hnh, cai
rna va biet 1<ln nhau (VI rna co nguoi con gQi lo;:ti giao tiep nay Ia giao
tiep than ehung ta co th61¢ nhU'ng nbi nhfrng suy nghi eua
mlnh rna kh6ng e ng;:ti dieu gl, c6 ttf do trao d6i nhfrng van de rna chung
ta muon.
Trong hO<;lt dOng clla minh, nguai thu ky can biet si'r dl)ng ket hqp eft giao
tiep chinh thuc va giao tiep kh6ng ehinh thue kh6ng khi than eoi
md, gi.ln g:ili va hie'u biet Ian nhau, dieu ki¢n lqi eho giao tiep chfnh
thuc d<,tt ket qua. Cling chrnh vI. rna, khong phai ng;lu nhien, trong thoi gian

h9i nghj, dam phan, ky ket hqp dong, nhieu co quan t6 chuc cho khach di tham
quan, xem van ngh¢, dlf tat c3. nhung-Io'!.i hlnh giao tiep nay dell
nham la.m cho cac cutlc tiep xuc chlnh thlic dicn ra mQt cach lqi.
3, Phan giao tiep theo vi the
Vj thebieu moi lUang quan gilia nhung nguai giao tiep vai nhall, no
noi len ai m,:\nh han ai, ai dn ai, ai thu9c vao ai trang giao tiep.
Theo vj the, giao ticp duqc phan ra thanh: giao ti{p a the m<.tnh, giao tiep
C1 the can bang va giao tiep a the yell.
Vi the cua m9t ngu0i so vdi ngudi khac chi ph6i hanh vi, ling xu ella hQ
trang giao tiep. ChAng hl;\n, twae be, lui noi, cu chi, di¢u b9, til the'
cua chung ta thucmg khac vai khi twac m?t chung ta 1a cap tren cua chung tao
VI trong giao tiep, chung ta can danh gia dung vj the cua mlnh va cUa
nguai d6i ling xu va the thai d¢ m()t cach hgp lY.
Khi danh gia vi the eua mlnb va cua ngudj kh5c, chung ta can can nhac
nhiell khia c<.tnh khac nhau, boi VI giua chung ta va nguoi khac thuang ton
nhicu m6i quan Hcm nlia, nhieu khi chung ta m<.tnh han nguai khic a
nay nhung l'!.i kern hQ 0 khac.
4. giao tiep theo so hrqng ngU'di tham gia giao tiep va tinh
chat cua moi quan hi?: gilra hQ
Thea s6luqng ngudj tham gia giao ticp va tfnh chat eua moi quan h¢ gifra
hQ, chung ta co d.c giao tiep sall day:
- Giao tiep gifra hai ca. vi dl!: hai ngum b<;tn tro v6i nhau,
giam d6c trao deli voi nguoi thu ky cua mlnh;
- Giao tiep gifra ca. nhAn voj nhom, VI thay giao giang bai trcn 16p, gi,im
doc noi ehuy¢n t<.ti hQi nght khach hang;
- Giao tiep giUa cac ca nh<ln trang nhorn, vi ta san xuat h9P blnh xet
thi dua cu6i' narn;
- Giao tiep gifra cac nhorn, vi dl!: CllQC dam phan gilia hai hay nhicu phai
doan (dam phan song phuong, da phuong),
Cau hoi
1. Giao tiep la gl? Vai tro cua giao tiep trong !fbi song can ngUbi va trong c6ng tac thu
ky van phOng.
19
2. Neu va gi8i thich cac chuc cua giao tiep?
4. Neu cac 10;;li hinh giao tiep co ban?
5. Co nguai cho rang, trong ITnh vlJc chuyen man kh6ng din ren luyen ky n:ing giao
tiep. B;;ln nghT gl ve y klen nay?
6. Nguai y co cau: "Ai kh6ng co san tien trong tui thi can co san ng91 a mi(mgn,
con 6ng cha ta thi noi: " Mom dO- chan lay". c6 suy nghT gi ve van de nay?
7. NhG'ng kh;\lmg d\nh sau day dung hay sai?
a. Nhiing nguai nhieu lalla nhG'ng ngUoi kh6ng dang lin
b. Noi nhieu kh6ng nghTa la giao tiep gioi?
c. Chi co nhG'ng nglloi giao M'p gioi mol kinh doanh gioi?
d. Con nguai kh6ng thti Ion khan neu kh6ng h9c hoi kinh nghi$m cua nglloi khac?
Bai tinh huang
1. Trong so cac hi$n tLf<;mg dL1gc neu ra dll6i day, hi$n M;mg nao la giao tiep?
a. M¢ll dua tre dang "tro chuY$n" voi mqt con bup be.
b. Nguai thL1 ky dang thao mqt 103 thu di$n ti'r dti glri den mqt doi tac a nL10c ngoai.
c. Mqt nglloi dltng tu6i dang dao mal trong cang vien cung vai mqt con cho.
d. Vg chong nhB. hang x6m dang cai Iqn vai nhau.
e. Hal dua tre dang chai dua voi nhau.
f. Hal ngL1ai nhin nhau 1m
g. B9 trllang giao cua cac nuac ASEAN nhau dti thong nhat ve cuqc
thu<;lng dinh giCra cac nguyen thu cua cac nL1aC trong kh6i.
2. M va H biet nhau tlt khi can ngoi gh€ nha trllong, nay h9 cung lam
m¢lt v:in phong, vi vay tinh cam giiia h9 cang gan b6. M dllgc giam doc g<;li y giao mqt
nhi¢m vl,l mal ne nen dang phan van hay kh6ng. Biet va biet M la ngL10i c6
ni"i.ng iI,tc, H lim den M.
- M - Minh dL1<;1C giam doc g<;li y giao mqt vl,l mol, nhllng minh dang
c6 nen nh$n hay khang.
H - Vi¢c gi v$y, co cho mlnh biel khang?
M - Phl,l trach cang tac nhan sl,J' cua cang ty .
H - D6 103 mqt tr9ng trach phuc t;;lP. NhL1ng la ngllai c6 ban ITnh, c6 Il,J'c, mlnh
tin 103 se thl,J'C hi$n t6t cong d6. Han nCra, d6 113 m9t co h9i thang lien rna kh6ng
phai ai cOng c6.
M - Minh cOng biet v$y, nhllng ...
H - Con nhLfng gi niia, nh$n en, c6 gi mlnh se giup dB. Hay lin luan c6 minh
ben
M - Th$t ch(r? Nha day nM, cam an
Thea CU9c giao tiep neu Iren gilra M va H hi$n chLtc n:ing nao cua giao tiep?
20
3. NhCtng trL10ng hr;1p sau day thu¢c hlnh glao tiep nao (giao tiep tn,tc tiep, glao
tiep gian tiep; giao tiep chinh thuc, giao tiep kh6ng chinh thuc; giao tiep giLra cac ca nhan,
giao tiep gilta ca nhan va nh6m, giao tiep nhom; giao tiep a the the yeu, hay the
can bang)?
a. Nguoi thu trL10ng chu trl cu(?c h9P glao ban cuoi tuan;
b. NgL10i thu trL10ng viet thL1 tham hoi, d9ng vi€m m¢t nhan vi€m dang nam vi$n;
c. Can bQ, cong nhan vi€m cong ty X cung nhau di tiflm bien a Cua La;
d. $au gio lam vi$c, giam doc ga, trao d6i rieng voi H;
e. Le an hoi cua C va L.
4. H, 30 tu6i. la m¢t doanh nhan. Do lam an thua 10, nr;1 nan chong cjlat ma cam thay
doi kh6ng con gi nlta. M¢t hom, H di ra pho, VEl day tuY$t v9n9. H dinh tim m¢t ng6i
nha cao tang de ket thuc cu¢c doi va the la thoat khoi nr;1 nan. a goc pho, m¢t thay tL10ng
nhin thay H va cat tieng 99i: "Nay, anh kia, l<:Ii day ta xem cho m¢t que nao!". H tham nghT,
boi to an phong c6 ich gl va tiep h:IC bL1ac. NhL1r1g ong thay tuang l<:Ii goi tiep: " Nay, anh kia,
day ta xem cho m¢t que, ta khong lay tien cua anh dau!". " U, xem thi xem, phi
ma"- H nghr va bL1ac l<:Il gan ong thay tL1ang. Ong thay tL1ang cham chu nhin H roj xuc d¢ng
noi:" Ta dang nhln thay m¢t gL1dng than bf. Ngai chfnh 18 vua Quang Trung tai the". H
tL10ng minh nghe nham: " Ong noi giT. "Ngai dung la vua Quang Trung giang tran. Hay
nhln kia, tran cua ngai, mat cua ngai...". H cOng cam thay buon CL1oi. khong tin, l<:Ii tiep tl,lC
di. NhLIng roj H nghf, phai chang minh giong Quang Trung NhL1r1g ma Quang Trung
co tt! tll' dau? Va roi H thay d6i '1 dinh.
Gan chuc nam sau, H tro thanh m¢t trong nhCtng doanh nhan thanh d<:It nhat nLIac.
Ban hay thll' 1'1 giai sao?
21
Chuong 2
7. '"
CAU TRUC CUA CIAO TIEP
MUG lieu
Giao tiep baa gam ba c6 quan he ch;:l.t che va; nhau: truyen thong, thue va
anh huang lac d9n9 qua Ian nhau. Chuong"Cau true cua giao tiep"se trinh bay ban chat,
diem eua mOl cOng nhl1 nhiing qua trlnh dien ra Iren mOl d6, W do chi ra each
de l.1ng GUang hi¢u qua ella giao tiep. Sau khi h9c xong chuang nay, c6 the:
- Hieu duac ban chat, diem cua cae qua Irinh: truyen thong, thue va anh
huang lac d9n9 qua la; trang giao tiep;
- Trao d6; thong tin chinh xac va day du han; an tuqng t6t ve ban than ngay trang
Ian dau tiep xuc; Uing CLIdng 51! biet Ian nhau va nang cao hi¢u qua cua slf anh hlIong
va lac dong qua 1
9
; va; nguoi khac lrong giao tiep.
Tom tM n9i dung
- Truyen thong trang giao tiep la qua trinil trao doi thong tin giO'a nhOng ngudi giao tiep
voi nhau. Qua trlnh nay dien ra a hai cap d9: ca nhan va 16 chuc.
+ Truyen thong giO'a cac ca nhan la mot qua trinh tUdng ho, tUi3n hoan va khong ddn
giEln. De truyen thong chinh xac, ngoai vi¢e h9-n che yeu t6 nhieu, cac ca nhfm con phai
hieu tam If, vtln hoa ella dol tugng truyen thong, xac d!nh dung muc dfch, thdi gian, dja
diem va phuong phap truyen thong toi t.ru.
+ Truyen thong trong 16 ehuc co the la truyen Ihong chfnh Ihue khong chinh thue.
Chung dien ra da d9-ng va nhieu chleu, thanh truyen thong trong to chuc. Hi$u
qua hoat d9n9 ella m9t to chuc phV thu9c nhieu vao hi$u qua ella truyen thong trang
16 chuc do. M9t truyen thong 1'1' tLfong 113 m9-ng co toc d9 Iruyen thong eao, ehinh xae,
the hi$n r6 vai tro cua ngudi lanh va ra rihieu moi quan h$ giO'a cac thanh vien
trang to ehue.
- Nh*n thuc trong giao la qua trinh cac Chll the giao tiep tim hieu diem cua
nhau va clla chfnh bEln thEm minh. Ke! qua cua qua trlnh nay la hinh anh ve dol tLfgng giao
tiep va ve ban than, 1<'3 nhOnQ danh gia, xet ve nhau dl1Qc rut ra thong qua giao tiep.
Trong qua trlnh nay, an tl1gng ban dau co vai tr6 n6i b*t.
- Trong giao liep, cac ehu the giao tiep con anh huang tac d9n9 qua 19i IEIn nhau. SV
anh huang tae d9n9 qua 19i nay dien ra duai nhieu hinh thuc, trong do ph6 bien 113 lay Ian
lam If, thuyet phvc, bat chuoe, ap hlC nhom va am th!.
22
I. TRUyllN THONG TRONG GIAO TIJlp
Khfa c<;tnh truyen th6ng eua giao tiep duqc bitu hi¢n a cho, trong giao tiep,
con ngum trao d6i thong tin veri nhau. Qua t[lnh nay dien fa trcn hai dip u():
cap do c:5. nhan va C[lp ct¢ t6 chue.
1. Qua trinh truyen thong gii:ta hai eft nhfm
1.1. M() hlnh truyen thfmg
Vi:- m(Jl phLfdng di¢Il nao do, co th0 xcm gino tiep lit qua trlnh phal va
thllng tin gllrd nhCtng nguai giao tiep v6i nhau. Dfty Ii) m()t qua tdnh hai chieu,
nghla b phat va nguai thuang xuycn deli vai cho nhau: iuc thl
ngtfl'Jj nay 1:1 ngtrdi phat, Juc thl chfnh hqlqi if! nguoi dl.1, A va B dang
H'() chuY0n '/6i nhau: lue rhl A n6i, B nghe; ilk thl nglfq'c h.ti, B n6i. A nghc.
rhCmg tin ctU(/C trao dOi trong giao tiep c6 the: IA nhfrng thong bilt) ye m(lt
;-'1.1' do, nhD:ng n6i niem. tam nhi1ng danh gia, .. ve
chung ... Tfi¢u qua ,:;ua qua lrlnh truycn thong phI) thu()c V;lO nguoi phat, ngw\i
nh,)n va nhicu yell to khac. C6 the tht hi9n qua tdnh lruyen thong trang giao
titYp giiJ:a cae ca nhan bang SO' d6 sau day:
Thong tin ph{m hOci ______ -----,
't' nghl -> Mil h(la
Th6ng di¢p Tiep rna
f-----+-
---.
Ngudi phat
Kcnh
t
tL _______ Nhleu _______ _
Hlnh J: Sa do" tru.Y1!"n thtJn;:: gil/a lUll Cel nhClII
So d6 tr0n cho thay, m()t nguo-i muon m(H y nghT 1110 d0 den
m¢t ngtroi J....hac thl phiii bat dau tu vi9C rna ho8. y nghl eto. Mft hoa ;\ qua tdnh
bitu d'.lt )' nghl loi noi, chu viel hay cae dau hi¢u, ky hi¢u, cac phuong
ti¢n phi ngon ngu khac (anh mat, net ell chL .. ). Kct qua eua qua tdnh nay
Ja thong di¢p dl1qc thanh (Y nghl drr dlHJC rna hoa) va sau do duqe phcl.t di
btmg d.c truycn thong (ng6n ngu n6i, ng6n ngu viet. .. ) den vai nguoi
Sl.r rna hoa kh6ng nhfrng ph\! thu9c vao tlnlI huang c\! moi quan h¢
git"fa ngm?1i phat va nguoi rna con phy. thu¢c di€rn eua nguoi
phat. M0t y co the duqc ma hoa bang nhicu each, nhieu phuong ti¢n (b¢ rna)
23
khac nhau: nguai phat c6 the Slr dl:mg tieng Vi¢t, tieng Anh m¢t thu tieng
khac; c6 the Slr dl:mg lai n6i Clr chi, di¢u b¢. Ngay d. khi dung lai n6i thi
cling c6 nhieu each n6i: n6i thfing ra Y Clla minh n6i b6ng gi6. am chi. ..
Ching h<,tn, trai nang n6ng, b<,tn cung m¢t nguai dang di d<,ta va b<.tn muon dung
l<.ti nght ngoi, uong nuac. B<,tn c6 chuyen y muon cua mlnh den nguai d6
bang m¢t trang nhfrng thong di¢p sau:
1. Minh m¢t va klui( IIUde qua! C/lllng fa'ditng lqi ngJzl ngai, u6ng ok fll(de
gidi klulf di!
2. 8(JIl co mUO!l uo'ng nUde va nghi' ngai m9t ehut khlJng?
3. 116m nay troj nang n6ng qua nld!
4. Lllc nay rna co m(!t ("O'C chanh d6 thi tJl(jt la tuy¢t!
5, Quan gidi kluit nay ro't tldi tie'ng. Tgi sao eh{mg fa khang dung Iqi nghi'
ngoi va [u"/ng m(!t ("llllt gl d6 nld?
va. con nhieu cach n6i khac nfra. Cha nen, sau khi tiep thong
nguai phai tien ha.nh vi¢c giai rna, tuc la phan tich de hieu duqc Y Clla
nguai noi (n¢i dung cua thong di¢p). Day Ia. m¢l qua ldnh phuc t<;J.P, khong
phii baa gia nguai cung hieu dung y nglIai phal. Ching h<,tn, trang VI dl.l
neu tren, neu b<,tn n6i: "Hom nay trai nang n6ng qua nhi!" va nguai ciIng di
dilu dap "u, hom nay n6ng bi.m! Hom qua, tren truyen hinh nguai ta dt!
baa Ia. nhi9t d¢ c6 the len den 40 - 4111 C co day!", thl trang twang hqp nay
nglIai do da khong thong dieu b<,tn mu6n.
M¢t khau quan trQng trong m,!-ch truyen thong III sl! ph an hoi, tue la
nglIoi phal tin hi¢u tra lai nguoi da truyen di ban thong di¢p. N6 baa
eho nglIoi phat biet thong di¢p dff duqc tiep va. duqe hieu nhu the nao.
Tren co sa d6, nguai phat c6 the dieu chinh chuyen tiep nhting thong
di¢p dn thiet khac.
Nhu truyen thong gifra cae ca. nhan la m¢t qua trlnh lUang he va
tuan hoan.
Hi¢u qua cua qua trinh truyen thong con bi chi ph6i boi cae yeu t6 duqc
gQi la "nhicu". D6 la nhung yeu to a nguoi phat, nguoi trong
moi tflIang gay can tra d6i voj vi¢c truyen tin. Thong thuang, cac yeu t6
d6 baa gom:
- khac hi¢t ve' win hoa;
- Moi truong trl/yin th6ng kh6ng to't. Vi dl,l: tie'ng on qua lan, thai tiet qua
n6ng v,v;
24
· Y kh6ng r5 ,.illlg, qua trinh ma hoa hi Mi. Ching h<;tn, nglJeJi n6i su dl:mg
til ngu khong chrnh xac, dung til dia phlwng;
· Kinh truye'!z thong hogt d(J/lg khan/? hifU qua: Phat Am khong chu:1n, d¢
nh<;ty cam cua giac quan kern, tTl:IC ... ;
· Cae yill t6' tam Iy J ngltiti plUlt va nglfai. nh<in: Sl! khong U).p trung, Sl!
nang vQi, nhung djnh kien, thanh kien, tam tr<;tng khong t6t v.v.
Cho nen, trang giao tiep, chung ta d.n chu y den cac yeu t6 nhieu va tim
each lo<;ti be) h<;tn che anh hUCmg clla chung.
1-2. Hoan qua trinh truyen thong giUa cae ca nhan
Qua trinh truycn th6ng trong giao tiep c6 qua hay kh6ng tnrac het phI.J
thuQc VaG nguai phat va nguai Theo cae nhi giao tiep hqc, de nang cao
qua cua qua trlnh truyen thong, nguai phat va nguai can chu y den
sau van de, duqc the trong sau chii' huyen di9U: what (cui gl), why (t<:ti
sao), who (vai ai), when (bao gio), whcre (a dau) va how (bang cach nhu
the nao).
1.2.1. D6'i vOi nglIiri phat
Khi dua ra ban thong chimg bang 1ai noi, nguoi n6i can chu y:
- Cai gt' (1',,'hat), tuc lit n6i cai gl, n6i van de g17 Nhieu khi chung ta W lai,
noi ra dicu kh6ng nen n6i, 1a do tnrac khi nai, chung ta kh6ng C[ln nhac van
de nao nen noi, van de nao khong nen va van de nao kh6ng duqc n6i ra.
- Tgi sao (why), tuc 1a sao phai n6i ra dicu d6, noi dieu d6 nham ml,lc
dich gl?
· V(li ai (who), tuc lil can chu y tIm hi6u nguai nghe lit ai. Ai b day kh6ng
chi dan gian lit m¢t di ten, Iua tu6i, giai tinh, nghe dja vj xii h¢i hay
hqc van clla nguai nghe, rna con bao g6m cii cac di6m tAm 19 cua hq, nhu:
tam tr<:tng, tlnh cam, sa thich, nhu cau, quan diem, truong, tin nguang,
niem tin, th6i quen ... Trong giao tiep, chung ta phai tIm hie:u d6i wqng giao
tiep tu do co cUch giao tiep, ung xu phu hqp. Ve van de nay, bang each nay
va vai d6i w<;1ng nay b<:tn duqc hoan nghcnh, nhung v<'1i d6i tuqug khac kh6ng
c6 nghia cling se nhu
· Kilt" lido (when), tuc 1a dua ra bim th6ng di¢p van thai nao cho phu
h<;1p. MQt dieu can n6i, nhung noi ra khong dung 1uc thl trqng 1uqng cu.a lai
n6i cling giam sut, chi lam nguai nghc kh6 chiu. Ch:lng h<;tn, m¢t th6ng
25
tin kh6ng ph:ii la khftn cap lam ma gQi den bat) eho sep vao hic
23h dem thl sep se khong hiii long.
- 6 delll (where). Chu y den van de nay, nguO'i phat dn can nhilc xcm dua
ra bLln thong a dau, trong hoan canh nao d6 qua cao nhat.
chQn sai dja diem e(l thE lam giam hi¢u qua th(mg, th,}m chl hoan
kh6ng ml!c c1fch mong muon, Vi gop y cho m¢t nguoi de mong hQ
tien b(,!, nhung In)n l'-,li lam dieu d6 tn(t'1c mq.t nguai thu ba, vi the' nguai do
khong nhfrng eli} khClllg tiep lai g6p y eua b,,ul rna con ph an vng m¢t
cach gay gat.
- flllllg ('(leI! lIao (/um-'), tuc la phili can nhac xem truycn thong tin dut'1i
hlnh thvc nao, bang cach nao cho qui. Mot thong co the truy6n den
ngu0i nhi!-n bang nhicu each khac nhau, nhung qua thuong kh6ng giang
nhau. Vl v(ty, chung ta can bier lila chQn cach truyen th(>ng tin tai uu nhat. Vi
dlJ: chuan bi to chue Ie cuoi va can dua thi6p de moi bq.n be den dIJ, nhung
neu b1).n nhO' ngu(1i khac cilra h¢ thl hi¢u qldt thuang khong cao bang b1).n
tiep tam <-lieu d6.
Ngoili ra, khi truycn tin, nguai phat clIng can biet ",to tfun Iy thO£li
hu'ng a nguai d6ng thai thea d6i slf phan hoi d0 dieu chinh qua trlnh
truycn tin cho co qua.
1.2.2. Difi voi ngur'Ji nhiJ-n
86 tiep nhi!-n va gi:ii ma thong tll' nguoi ph at m¢t deh dfiy du, chinh
xac, nguai can chu y:
- Cvi gl (H'/Wt), tire Ia nguai n6i dang neli di gl, vfln de gl?
- T{Ji sao (why), tuc lu sao nguoi n6i de dicu d6?
- Ai (who): nguai n6i III ai (tu6i tac, gioi tinh, dja vj xu h¢i, hQc van, tam
tr;:tng, tlnh cam, sa thich, tb6i quen, quan diem, niem tin ... )?
- Khi /ulo (when): Nguai n6i n6i dieu d6 kbi nao, ngay sau khi dLrqc
thong tin hay da co sIJ dtn nhac, suy tfnh?
- d' ddll(where): NguO'i neli dua ra dieu do a dau, noi nao, trong tlnh
hu6ng nao?
- Bang cd eli IIdo(how): NgU'oi phat truycn ban thong di¢p di bang ca.ch
nao, duoi hlnh thuc
Cung nhu nguai phat thuong d;}t minh vao vi trf nguoi nhi!-n de hieu nguai
va tll' d6 dinh hucmg, dieu chinh qua trinh truyen tin, nguai cfin
26
minh vao vj tff nguo'i phal hieu duqc tam tu, tlnh cam, vqng eua
nguai phat, sao ngm'1i phal l<.ti dua fa van de do ... Ngoai fa, ngum nh;)n dn
g<.tt b6 nhiing dm, nhung lhanh kien (nell co) vc nguai phat, VI neu kh6ng,
chung lhuang lam eho nguai giai rna thong di¢p m¢t each sai l¢ch.
2. Truyen thong trong t6 chuc
2.1. Kh:H to chuc
Trong xu h(li, con nguai thui:mg phii litn ket h,li Ihanh nhiJ:ng t6 chuc de
ticn hanh ho,!-t d¢ng chung.
Td ('II/fe ta t<IP Il(fp ng/(()'i C() cO ('(I'll nillft d/nh. c/lllg tifl/ !ldnll mi)t hnlJt
d()lIg lido d() \'I'I(1i feli chung.
Nhu Yay de co quan nhu may Xl n"hiep conn ty van phon
n
deu Ia 16 chuc
. , , 'b .' 0' 0 .
2.2. Cae hlnh thue truyen thong trung tf) chuc
Trang mOt t6 chue, gifra cae thanh vicn Iuon ton t,!-i hai lo<;ti m6i quan h¢:
quan h¢ chfnh thue va quan h¢ khong ehinh thue (quan h¢ Him 19). Tuang (mg
vc1i hai quan h¢ nay Ii'!. hai hlnh thue truyen thong: truyen thong ehlnh thue
vi'! truycn thong khong ehinh thue.
2.2.1. Truye'n th()ng ehinh thue
l'rllyc'1l [lu)llg chfnh [11lrc lei ffllye'll [hong (fico hlnlz [Illre dU(lC quy djn/!,
hogc ball fhdll qua trlllh tmyihz [hong la mQt b() p/!(lll e/(a cOlIg vifC.
Vi dl,l: Giam Joe baa d.o tinh hlnh san xuat, kinh Joanh trong nam h9i
ngh! can b9, CClllg nh<1n vien toan e6ng ty; hai nhiln vj(>.n gfi, lrao d(Ji thong
tin voi nhau de ..::ung thVe hi¢n eong vi¢e rna giarn doe giao eho h9.
Nhfrng hlnh thue truyen thong ehinh thue ph6 bien trong tel ehue la han
cao, to trInh, thong bao, bien ban ...
Truyen thong chlnh thuc d6ng vai tro bi¢t quan trQng trong d¢ng
ella t6 ehue. Chfnh thong qua truycn thong ehinh thue rna cac chi thi rn¢nh
l¢:nh, yeu eau eua nguai Hinh d<).o duqe truycn xu6ng eho eap dH<Ji de thi hanh,
dong thai, nhfrng kien ngh!, de xuat eua eap Jucri duqe ehuyen len eho Hinh
d<,lo xem xet. VI v;}y, neu a tel ehue nao J6 truyen thong ehinh thue khong duqe
dam baa thl d¢ng eua tel ehue do eGng khong the e6 qua.
2.2.2. Truye'n thong khong ehinh thue
Truye'll thiJng khiJng cMllh flnrc hj qua frill" frao dlIi Ilu)ng lil1 frong giao
27
tie'p khong chillI! t!urc, IIguin phat di beln t/uing di¢p eln' viii ta each cd nhdn,
khong thay m(lt ai hay dgi di¢n clla ai mQt cach ehinl! thue.
ChAng h<;ln, thu truang tro rieng tu v6i m¢t nhan vien sau gia lam
hai nhan vien ngoi u6ng nuae va ban tan ve tin don rang, eong ty eua hq
chu<'in bi sat vao m¢t eang ty khae.
Truycn thong khong chfnh thuc khang nhltng tho a man nhu d,ll xa hQi cua
cUc thanh vien, rna con c6 tht giup feh cho hO<;lt d¢ng cua t6 chuc, VI dAy la
hloh thuc th6ng nhanh, c6 hi¢u qua, Nguai thu ky co kinh nghi¢m
khong hao gia coi lhuang tac dl,lng eua thong tin theo con duang kh6ng chfnh
thuc, nhat 13. nhung thong tin co tam quan trqng dl}.c bi¢t d6i vai nhan vien
trang t6 chuc va c6 kha nang lam cho 119 10 lang, Thong tin khong chfnh thuc
phan anh m6i quan tam ella nhan vien, m¢t thong tin cang duqe quan tam thl
toe dQ truyen thong dmg nhanh va dmg di xa, Nguoi thu ky can biet hJa ehqn
nhung thong tin rna nhan quan tam va truyen d<;lt len li'inh dc;to. Ngay cii
nhung tin don hoi'tn toan sai sv thl chung vsn co gia tri d6i vai nguoi lanh
vi chung cho hiet sv vi¢c dang duqc nhan vien quan Ulm.
2.3. Chieu truyen thong
Trang mOt t6 chuc, qua tdnh truyen thong giUa cac h¢ cac ca nhAn
dien ra then nhieu chieu: tu trcn xu6ng, tu duai len va theo ngang,
2.3,1. Truye'n thong tit tren xuo'ng
Truycn thong tir tren xuong bat dau tir nguai Hinh dc;to roi theo tung cap biilc
can bQ rna truyen xu6ng nhAn vien, bang cac hlnh thuc nhu thong bao,
l¢nh, danh gia, xet.,. Vi dl,l: nguai lanh th6ng baa cho cap duai biet
nhi¢rn Vl,l, chinh sach va che dQ cua t6 chuc; danh gia va xct cong tac cua
cap dudi,
Truyen thong tir tren xu6ng co khi chi la vi¢c nguai lanh d<;lo viet thu tham
hoi, d(mg vien m¢t nhan vien dang dall am, giai thich ch6 d9 nghi 6m cho nhan
VieD do,
2.3.2. Truye'n thong tit dam ten
Trong qua trlnh thvc thi nhi¢:m Vl,l duqc giao, cap duai phai bao cao len cap
tren tlnh hlnh thvc hi¢n nhi¢rn vl,l, nhung van de nay sinh, nhung de xuat eua
cap duai, tir d6 cAp tren co dua fa nhfrng bi¢n phap d.i tien c6ng hie, dong
thai duqc cach nhln cua cap dum doi vai cong tac cua hq. Trong m9t
t6 chuc, tfUyen thong til duoi len bat dau tir cap niiO la tu), thuge vao dl}.c
28
clla t6 chue do. Neu nguui Hinh d<;lo t<;1o ra dUQ'c m¢t moi truung dan chu, tin
va ton tn:mg Hin nhau tu tren xuong dUoi, co sJ.! tham gia r¢ng rai eua cac
cap vao xay dJ.!ng cac quyet sach, thl se co nhieu thong tin tu duai len.
Neu nguai lanh thea du6i phong each dQc doan, thi thong tin til dUai len
van co, nhung thuang chi la nhung thong tin 'ella can b¢ quan 19 baa cao len
rna thai.
Voi vai trb Iii. chiec d.u noi giiIa nguai Hinh dl.\o va philn con l<;li clla t6
chuc, truyen lhong til duai len va truycn thong til tren xuong thuang phUi qua
nguai thn k9 r6i mai den tanh d<.to va nhan vien.
2.3.3. Truye'n thong theo chie'u ngang
Truycn thong theo chieu ngang Hl qua tdnh trao d6i thong tin giUa nhfrng
nguai cling cap. Vi dl,l: Giam doc phl,l tnich kinh doanh va giclm doc phl,l tdch
nhan s1! trao d6i voi nhau ve van de tang cuang nhan l1!c cho b¢ kinh
doanh. Trang m¢t so twang hqp, trao d6i thong tin thea chieu ngang duqc
cap tren an dioh, con trang m¢t so twang h9P khac, no la hinh thuc truyen
thong khong chinh thuc.
Xet til goc d¢ quan 19, truyen thong thea chieu ngang vua eo 19i vua
co IQ'i clla n6 la co tiet ki¢m thai gian va ti¢n cho vi¢c
phoi hQ'p cong taco Trang qua tdnh tht!c thi nhi¢m v':l chung, neu twac van de
nay sinh naa, nhfrng b¢ nhfrng nguai dugc giao cling phai bao cao len
cap tren va cha y kien chi dl.\0 ella cap trcn thi tien dQ eong vi¢e sc va
khong phit huy dUQ'e tfnh sang t<).o ella cap duaL Tuy nhien, truyen thong theo
chieu ngang e6 the lam giam vai tro, lam suy yeu anh hUCmg clla Hinh
ehf tlnh huong "tanh bi qua Ching h<;1n, m¢t vai twang
phong trao d6i vai nhau va dua ra m¢t quyct sich nao d6 rna giam doc kh6ng
he hay biet, m¢t vai nhan vien tJ.! y dicu chlnh k€ th1!c thi nhi¢m
V1,l rna khong xin 9 kien ella lanh D6 la h<;li ella truyen thong thea
chieu ngang. N6 thuang bitu hi¢n m{lnh a nhung t6 ehue rna truyen thong
thea ehicu dQc (til tren xuong va til dU{ji len) bi ci'm tra.
2.4. truyen thong
Trong m¢t t6 chue, cae ehieu truycn thong ngang va dQC gifra cae thanh
vien t<;1o nen ffi':lng truyen thong ella t6 chue d6. truyen thong e6 anh
huang rat IOn den hi¢u qua d¢ng ella t6 ehuc vi n6 chlnh la mau"
ella t6 chue. Tu nhfrng nam 40 clla theky twac, cac nha khoa hQc da quan tam
nghien euu van de truyen thong trang t6 ehue va dua ra 5 truyen
thong thong dl,mg nhat. Neu gia thiet rn6i co 5 thaoh vieo thi rno hlnh
cua 5 nay co duqc nhu b hlnh 2.
dAy chit Y baoh xc vong tron
chuycn
hlnh sao
(dan cheo)
J-/inh 2: S{fd6 5 mc;ng truyell thong lhl'mg dl!flg
Nhlo vao so do tren chung ta thay:
- Mc;ng ddy ChUye'fl co kel cd'u d{)c viii Iliim cdp. a nay, thong tin
duqc truyen theo chieu dQc: tu du6i len va tu trcn xuong. Tu nguai Hinh
cao nhat den cap du6i thap nhat va, nguqc tu cap du6i thap nhat den cap
tren cao nhat, thong tin pha.i truyen qua ba cap trung gian. Vi vc nguyen
tac, nay dam bilo tinh chinh xac cao elm thong tin (vi qua nhieu hin kiem
tra), vai tro cua tung cap Hinh cling duqc hi¢n ro, tuy nhien no khong
ra nhieu moi quan h¢ va toc dQ truyen thong cung
-a mqmg chil Y, narn thanh vien duqc phAn ra thanh bon cap: mQt thanh
vien phl,l trach hai thanh vien khac, tren thanh vien nay con co hai cap nu-a.
Thong tin ciing chi duqc truyen thea chieu dqc, khong co trao d6i thong tin
thea chieu ngang. Do do, ve co ban, lfU va nhuqc diem eua nay
kh6ng khac day chuyen lit bao.
- MC;llg hanh xe co hai cap, bon thanh vien cap du6i khong co quan h¢
truyen thong v6i nhau, chi khong biet nhau. Tuy nay t<;l.o ra it moi
quan h¢, tfnh chinh xac cua thong tin khong cao (vi chua qua kiem tra), nhung
toc dQ truyen thong nhanh, va rat co dQng, linh hO<;l.t, han niia vai tro eua nguai
lanh duqc the hi¢n ro. Cho ncn m<;l.ng nay rat quen thuQc v6i cac cong ty
30
tac xi, tdng ly voi ca.c ly V.v. Ngoai ra, qua trlnh truyen thong can dam
bao tfnh bf Vi khong phai ngau nhien rna m<;lng nay thubng duqc ap
dl:mg a cac t6, nhom dnh bao dong trong long djch.
- Mqng vong trim cho phep moi thanh vien co quan truyen thOng tn!c
tiep vdi hai thanh vicn minh nhAt, vm cac thanh vien con thi phai gian
tiep qua hai nguai nay.Truyen thong thea vong tron co uu ta thong
lin chinh xac, toc dO truyen thong lUang doi cao, tuy nhien, vai tro cua nguoi
liinh d<;lo cao nhat kh6ng duqc hi¢n ro.
- 6 m(lIIg hlnh sao, m6i thanh vien deu co quan h¢ truyen thong tn!c tiep
vai tat d. cae thanh vien can nghia ta quan h¢ khong bj che, toc d¢
truyen thong nhanh, tuy nhien, vai tro cila ngubi lanh khong duqc hii;n
r6. Ngubi ta thuang so sanh nay vai m{jt h¢i dong rna trang do khong co
m¢t nguoi duQ'c b6 chlnh thuc t<).m thai giU V! td chi phoi, VI
kh6ng khi 0 day ia binh dang, dfm ehu va moi thanh vien ella no co t1.J do
phat bieu y kien.
M¢t truyen thong tot la m<).ng eo toe d¢ truyen thong nhanh, d¢
ehinh xac cao, duqc quyen ll!c cua ngum tanh d<).o va ra nhieu
moi quan de thoa man cae thanh vien. Nhu khong co truyen
thong nao ta. tot nhat doi vai mQi truong rna chi co toi lTU trang
lruang hqp nay nhung khong phu hqp trang twang hqp khac. Chinh vi
nay, a nhieu t6 chuc, nguai ta thuang ket hqp nhieu m'.lng truycn
thong. Ching ben vi¢c duy trl che do bao c3.0, nguai ta can thiet
nhung "duang day nong", nghia lil trong twang hqp can thiet, m¢t nhan vien
co tn!c tiep lien v6i ngum tanh d<;lo cao nhAt, kh6ng phai qua cac cap
quan ly trung gian.
II. TRue TRONG GIAO TIEP
Trang giao tiep chung ta can thuc, tim nguai khae va thuc
ban than (t1.J nM.n thuc), tue la xa.y d1.Jng nen hlnh fmh ve doi lUqng giao tiep
va ve ban than.
1. thuc dOi tlt<;lng giao tiep
thuc d6i lUqng giao tiep la qua tdnh chung ta tim d.c
clla d6i lUqng giao tiep, xay dl!ng nen hinh anh ve d6i tuqng giao tiep trang
dau oe chung tao
Hlnh <lnh ve doi ruqng giao tiep bao gem hlnh anh ben ngoai va hlnh anh
31
ben trong. Hlnh anh ben ngoai phan anh cac yeu t6 be ngoai cua doi tuqng giao
tiep, nhu: tuang m<).o, an mi.ic, n6i nang, ny. cuch, anh mat, net mi.it, tu the, tac
phong v.v. N6l.i ket qua cua qua tdnh tri giac ra khi chung ta go, trao
d6i v6'i d6i tuqng. Tren ca sa ket qua tri giac, chung ta phAn tich, danh gia va
dua ra nhltng xet ve cac diem ben trong cua d6i tuqng giao tiep, nhu:
d'!.o duc, t{nh each, nang ll;!e, d¢ng cO va cac pham chat nhan cach khac, tuc 1.1
xay dl!ng nen hlnh anh ben trong ve d6i wqng giao tiep. Nhu v<}y, hlnh anh ben
ngoai va hlnh anh ben trong co quan che vai nhau, hlnh anh ben trong
(tlIc ban chat cua con nguai) luon duqc xac lij.p thong qua hlnh anh ben ngoai.
Cho nen, trong giao tiep, chung ta khong nen coi thuang ve be ngoai cua mInh,
tir an m;}c, trang diem cho den di dung, n6i nang Va cac dI' chi, b¢ khac.
Nh<}n thuc ia m¢t qua tdnh. Qua tdnh nay bat dau ttl Ian tiep xue dau tien
va tic'p dit3n a nhting Ian go sau do. Tuy nhien, trong Ian dau tien
ra mQt tuqng c6 y nghia quan tr9ng khong chi doi vai xae
hlnh anh clh nguai nay trong con mat nguai kia, rna d. d6i v6i phat
trien m6i quan giUa h9, do Hi an tuqng ban dau. Trong phan dudi day, chung
ta se cling nhau tlm hieu ky han ve hi¢n tuqng nay.
1.1. Khai ni¢m an tuqng ban dau
All {[(fng ban ddu ta hill" dnh ve'd(/i tU{lIlg giao tiel) d[((fc hlnh tli/mil trang
i61l giJp g(f daH tien.
D6 la nhung danh gia, nh*n xct clla chung ta ve ctoi tuqng giao tiep trong
Ian dau tiep xuc. Vi dv, sau khi tiep m¢t khach hang mai, b<).n thot len: "Ba ta
an mai tan thai lam sao!", "Cach tro ella ba ta la hap
dan va d{ dam!".
1.2. Call true ella an tUQ1lg ban dau
Trong cau truc clla an tuqng ban dau, nguai ta thuang n6i den ba thanh
phan: thanh phan cam tinh, thanh phan ly tinh va thanh phan cam xuc.
1.2.1. Thanh phdn cam tinh
Thanh pban ca.m t[nh bao gam cac be ngoai eua d6i tuqng giao
tiep, nhu: an trang di6m, anh mat, n\l euai, dang v.v. Da.y Ill. thanh
phan ca ban, chiem uu the trong diu truc ella an tUQng ban dau.
Ve be ngoai ci'Ia m¢t nguai khong phai luon phan anh chan thvc ban chat
ella h9. Trong cUQc song, e6 nhltng nguai be ngoai thi cubi euai, noi nai, to ve
than nhung long l<;li chua nhltng muu mo, y do xau xa. Cho nen nhung
nguai c6ly tri va tlrng trai thuong khong an tuqng ban dau anh huang nhieu
den moi quan den hlmh dOng cua hQ.
1.2.2. Thanh phd"n Ij tinh
Thanh phan 19 tinh g6m nhii'ng danh gia, xet ban dau ve nhii'ng phdm
chat ben trong eua d6i tuqng giao tiep, nhu :' Hnh each, tinh cam, nang 11!c,
quan v.v. Chimg nhu: "Anh chang c6 ve nghiem tue.", "Co ta
trang hien lanh va d!u dang".
1.2..1. Thanh pha'n cam xue
Thanh phan dim xue g6m nhii'ng rung dOng nay sinh trong qua tdnh
ga, nhu: thi¢n cam hay ac cam, hai long, chiu hay kh6ng hili long, kh6
chiu. Thanh phan cam xuc anh huang nhieu den d¢ ben vung cua an tuqng
han dfiu. N6i chung, ca.m xuc eang thl hinh anh ve nguai d6i tho<;ti dmg
kh6 phai mi1.
Nhu fln tuqng ban d5.u la hlnh anh mang tinh tcing ve d6i tuqng
giao tiep, tuc duqc hinh thanh tit nhieu diem, nhieu net khac nhau. Tuy
nhien, thea ket qua nghien cuu eua Asch Sol6mon - nha tam Ii hQe My, thl
trong so chung luon e6 mOt net Ia trung tam, c6 y nghia nhat va quyet dinh an
tu(;mg ve nguai khac b trong chung tao (Chung ta thuang gQi la net "gay an
wqng"). Dieu nay chung ta c6 de dang thay tit kinh cua ban
than. C6 khi chi m¢t hin r6i sau d6 ehung ta nha miii m¢t cai nhIn, mOt nl).
cuai hay mOt ban tay am ap vai cai bat lay ella nguoi d6.
1.3. Vai tru ella an tuqng ban dati
An tuqng ban dau eo 9 nghia Ian trong giao tiep. Neu chung ta t<;to duqc an
wqng t6t b nguoi khac ngay trong l[ln dau tiep xuc, thl dieu do co nghla Ii hQ
co cam tlnh vai chung ta, hQ con muon chung la b nhfrng Hin sau. D6 chinh
180 dieu ki¢n Iqi de chung ta xc'ty dvng, phat tri€'n m6i quan h¢ t6t va
lau dai vai hQ. Nguqc l<;ti, neu ngay trong l[ln dAu gO' rna chung ta da co
nhung so suat va an tuqng khOng t6t, thi chung ta thuemg kh6 khan trong
nhii'ng Hin go sau do va phai mat khOng it c6ng suc mai co the xoa duqc
an tuqng d6. Kh6ng ngau nhien rna trong kinh doanh, nguoi ta VI an tuqng
ban dau nhu la phan von g6p eua gi6i doanh nhan.
104. Qua trlnh hlnh thilllh an tm;mg ban dliu
An tuqng ban dau co vai tro quan tr9ng nhu cho nen lam the nao
t'.to an tuqng t6t b nguai khac Ia van de chung ta quan tam. Tuy nhien, truck
33
khi tim van de nay, chung ta can nam m¢t 56 diem ve qua trlnh hlnh
thanh an tuqng ban dau.
1.4.1. Cac ye'u ({/ dnh hlliing de'n qua trinh hinh thanh an tUf/1lg ban diiu
Qua trlnh hinh thanh an tuqng ban dau la n1¢t qua trlnh phuc t<.tP, chiu anh
huang ella nhieu yeu t6. Duai day 1a mOt 56 yeu t6 Cd bAn.
- C ele ye'u tb' (I/lu)c J(ri tlt(mg giao liep
An ban dau la hlnh anh ve d6i tttqng giao tiep cho nen tmde het n6
phlJ thuQc clla d6i tttqng giao tiep, bi¢t III nhung
he ngoai, nhu:dau t6c, an anh m:!! nhin, net nlJ cuoi, ttt the, Clr chi,
bQ, n6i nang ... Chang h<.tn, Irong Ifin dau ticn, nguoi Anh chu
y nhieu phan lu c6 lri.): len (c6 ao, ca. the nao, dau toc, mui ra sao);
nhung tu dau lien rna nguoi d6 noi (la tu gl, c6 ttr xin 16i hay cam an kh6ng,
ph<it am co chu&n khong?); nhung buac di dau tien (buac di dui hay ngan,
nhanh hay tu the di, xach tay phai hay trai).
- Cae yell 16' 6 cllL/lIg la
Hinh {tnh ve doi tttqng giao tiep hinh thanh trang dau 6c chung ta kh6ng
nhO'ng phlJ thuQc vao doi tttqng do rna con phlJ. thu¢e cac diim ella chung
ta, trong d6 quan trt:mg 1a:
+ Tam Ir(lIlg, tinh cam
Khi chung ta a trang tam tH).ng thoiti mai, vui ve, thl canh cung nhu
nhung con nguai xung quanh duang nhu dt;:p hon, de men han, than gan
gui hem. Nguqc I<.ti, khi chung ta bUGn ba, cang lhang, d.u gat, thl canh co dt;:p,
co nh¢n nhjp cung tra nen Am d<;lm, nguai co tot, co lil t6 cung kh6ng de gay
an tttqng tot a chung tao Dung nhu Nguyen Du da tung duc ket trong truy¢n
Kieu: "Nguai bunn dnh e6 vui dau bao gia". Chfnh vi rna khi c6 cong
chuy¢n quan tn;mg vm m¢t nguai, nguai ta thuong chQn thai di6m rna nguai
d6 c6 tam tqng thoai mai tiep xuc, go, tranh nhiing thai de gay
dm xuc kh6 chiu, ha (chAng h<.tn, gia nghi tma dem da khuya).
Tinh cam vai m¢t nguOi cung chi phoi rn<.tnh hinh anh ve nguai do trang
chung tao Nhung tinh cam duong tinh thuang dua den nhung danh gia thien vi,
tuc Iii dien ra hi¢n tuqng t6 hong hlnh anh doi tuqng giao tiep. Nguqc I<.ti,
nhling tlnh cam am tfnh thuang lam tn'lm trQng them nhung khiem khuyet
ella doi wqng giao tiep. Nguai xua noi: "Ycu t6t, ghet nen xau" la. VI
+ NlllI cdu, sa thich, thi hiell
Nguai ta noi r..ang, con nguai thuang chi thay nhfrng cai rna nguai ta muon
34
thay. Han nua, dj hqp voi nhu cau, sa thich, thj hieu clla con nguai thl gay
an tuQ'ng tich e!Jc, nguqc raj tf<ii voi chung - an tuqng tieu qrc. Vf dl,l, m¢t
nguai danh gia cao nhung net d\fp truyen thong ella nguai phl,l nu Vi¢t Nam
thl c6 cam flnh v6i nhung phl,l nu de toe did, an do an trang, dung dan.
Dieu nay e6 nghIa la trong giao tiep ehung ta dn chu y tIm nhu cau, thi
hieu, so thich ... clla dai tUQ'ng giao tiep bier each an noi nang, ung xu
cho ph" hqp.
+ Tdm till va S/.( hiJlII dUllg vi d6'j fI((lng giao fiep
Tam the ella chung ta trang giao tiep 1a rai rna chung ta cha dQ'i cho
rang sc xiiy fa trang giao tiep. No, m¢t each va thue, hieu hi¢n nhu cau, mong
muon cua chung ta, d.i rna chung ta quan tam. Duai sl,f chi ph6i eua tam the
va nhicu yeu to khae, h'Jn kinh chung ta wong tuqng ra d6i
tuqng giao tiep - can nguai rna chung ta se co eu¢c tiep xue tien. Nhieu
eong trlnh nghicn cuu trong tam if hge eho thay rang, Him the va slf tu(1ng
wQ'ng clla chung ta ve mOt nguai tmae khi tiep xuc co anh huong khong nho
den danh gia, xet ella chung ta nguoi do. Ching nam 1982, nha
tam H h9C A. A.Bodolav dii cho hai nhom sinh vien xem anh cua mOt nguoi
dan ong. Voi nhom thil nhat, ong gi6i thi¢u nguoi trang anh hi m¢t nha khaa
h9C VI d1i co nhieu dong gop cha dat nuoe; voi nhom thil hai -la m¢t
nhan nguy hiem. Sau d6, ong yeu cAu moi nh6m mo ta va xet ve
nguai trong anh. Ket qua la, a nhom thu nhat, nguoi trang anh duqc li¢t ke
nhiing diem nhu: yang tran r¢ng, milt sang, anh mal sau th&m chung to m¢t
trl tuy¢t vai, d.i cam bieu hi¢n nghi ll,fc phi thuang .. . Nguqc 0
nhom th(r hai xet: anh mM sau chUng to can nguai xao nham
hitm, con cai d.m cho thay day lil can nguoi n lQ'm, lung ... R6 rang
la a day, nhung the khae nhau: "truoc mat mlnh Iii anh cila m¢t nha khaa
h9C VI va "truoc mat mlnh la anh ella mOt nhan bi¢t nguy hiem"
dJ nen nhung an wQ'ng khac nhau ve cung m¢t nguai.
- Tillil Iw{)'''g, lIoan cdnh giao tie'p
TInh huang, holm d.nh giaa tiep cGng anh huang den an tuqng vc nguoi
khac trang chung tao ChAng m¢t dong nghi¢p cua trong b¢ yay dai lap
lanh t<;ii bu6i Ie ky ni¢m 25 nam ngay thanh Cong ty trong m6i voi
lam sao! Nhung neu cung dong nghi¢p do trang bu6i lao d¢ng cong ich va van
vai b¢ yay HIp lanh do thl chac cling phai lac driu ngan ngam.
Ngoai nhung yeu to neu tren, con co m¢t s6 hi¢u (rng cGng chi phai qua
35
tdnh hlnh thanh an wqng ban dau, VI dl,l nhu: ung cai mai, ling
hao quang ...
1.4.2. Thili gian hlnh thdnh an tur;mg ban da"u
Thea cac nha tam Ii h9C My, trong giao qua tdnh hlnh thanh an tuqng
ban dau bat dau ngay tir khi nguoi ta co !)I! tiep xuc (nhln thay, nghe tha.'y) va
ra chu yeu 0 nhfrng giay phut dau tien cua cu¢c tiep xuc. Noi each khac,
nhung giay phut dau tien cua cu¢c go lil nhii'ng giay phut quyet dinh hinh
ilOh eua chung ta trong con mat nguoi khac.
1.4.3. Lam the'mio dl tt;lo dUf/C an tr,fllng tot?
Mu6n gay an wqng tot trang Ian dau tiep xuc, can chu y tuan thu cac
yC:u cau !)au:
- T(IO bdu kh6ng khi than m(a, 11Ilu nghf;
Ngay trong nhii'ng giay phut dau tien tiep xuc, chung ta phai t<).o duqc bau
kh6ng khi than gan giii, hUu nght. Trang ball kh6ng khi d6, nguoi d6i
se cam thay tl! tin, yen tam, tin wong, nghla 1a chung ta da nen m6ng
cho vi¢c x<1y dl!ng hlnh anh tich cvc ve mlnh. Muon trUac het chung ta
ca.n chu y den nhii'ng bieu hi¢n be ngoai cua minh, nhu: anh mat, net nl,l
cuoi, tu the, lbi n6i, chi ca ki€u bim ghe duqc dung va cach bo trf chung
trong cu¢c go, khoang cach giii'a chung ta va nguoi doi trang khi tiep
xuc ... Ching khi khach den, chung ta can nhanh nhyn dung mim
cum, tien nhanh chao hoi va chla tay ra cho khach, moi khach ngoi, con
ban than thi chu d¢ng ngoi b vi tri ngang tam, kh6ng qua xa ... Khi tro chuy¢n,
dn to ra tlnh, chan thanh, coi mb, kh6ng duqc lam cho bau kh6ng khf
tro nen ni:).ng ne, cang thing rna phai ra duqc sl! than am cung, vui ve.
- Bdt ddu bang each ding noi ve' nhilng win de' rna hoi ben ding quon tam;
Trang cu¢c song, c6 m¢t s6 nguoi. khi tiep xuc vai nguoi khac, chi quan
Him tai nhung de tai rna h9 cam thay hung thu, kh6ng de y den nhu cau cua
ngubi d6i Nhii'ng nguai nay thuang kh6 chiem duqc cam tlnh cua nguoi
khac vi thvc ra h9 kh6ng quan tam den nguai kh.lc. Nguqc ciing co nhii'ng
nguoi chi 10 thoa man nguai d6i b6 hung thu cua ca nhan mInh, do
d6 cling kh6ng th€ phat huy duqc 1JU the cua ban than. each tot nhM de rna dau
cu¢c go 1a ch9n va'n de rna ca hai ben cling quan tam. Nhung lam the
d€ xac dinh duqc van de rna nguai dai quan tarn trang Ian dAu tiep xuc
vai h9? 0 day phai si'r dl).ng thu co the ch9n nhii'ng cAu chuy¢n
dai thuang de "nem da do £luang", va khi da tIm duqc v:ln de an y nhau thi tiep
tlJc dua cAu di sau han mla.
- Ndm vihlg (fuji co va gidy phut qllyit dinh Clia CllQC tie'p xuc
Sau khi dii chQn duqc v:ln de hai ben cung quan tam, chung ta tiep wc
cau chuY9n thco huang do. Tuy nhien, do chi lit cAu dau nham t<;to
khong khf tiep xuc va tim hieu tam H nguai doi tho<;ti, chung ta kh6ng duqc de
cho cu¢c tiep xuc tr6i mJi thea huang do. Chung ta go nguoi doi tho<;ti
kh6ng chi de tro cho vui rna la vi cong nghia Hi chung ta phai biet
nam hfy nhilng giAy phut quyet ch9n thai diem thich hqp de neu van de
va giai quyet. Noi chung, nhung giay phut dau tien lit buoc khoi dau then chat,
thuang quyc't dinh thanh cong hay thar b<;ti eua ca. qua trinh tiep xuc sau d6.
Trang khoang thai gian ngan ngui nay, chung ta vua phai tIm hieu nguai doi
tho,!-i, t<,lo sl! san sang hqp tac a hQ, vua phiii biet chap thai ca de d<,lt ml,lc dich.
Dieu nay chung t6 nang We cua chung tao Trong tWang hqp nguqc l<,li, chung
la c6 the danh gia Hi "de men nhung thieu nang Il!c".
2. TI! thue trong giao tiep
Trang giao tiep, kh6ng nhung chung ta thuc nguai khac rna con
thuc, kham pha ban than minh (tl! thuc), tuc lit lI! xAy d\fng cho
mlnh hlnh illlh ve ban than. Chi qua giao tiep voi nguai khac rna chung ta
bier mlnh duqc danh gia, nhln nhu the nito, nghia la hlnh dung ra mlnh
trang can mftt cua nguoi khac, tu d6 chung ta co thi W' dieu chinh de hoan
ban th:1n.
Hinh <lnh ve ban thAn la yeu t6 quan trQng chi ph6i hanh vi, each
ung xu cua chung tao vr dlJ: Trang 11k nong gi*n, m¢t khach hang da to tieng
vai b<;tn, da co nhUng !Oi noi xuc ph<,lm b<,ln, b<,ln rAt tUc gi*n va mu6n het vao
khach hang d6: "Gng khong duqc hQc hanh gl hay sao ma n6i nang nhu
Tuy nhien, b<,ln da kIm ch€ duqc boi b<,ln nght [<lng, minh la thu ky cua
cong ty, mlnh khong the lam the de anh huang xau den bQ cua c6ng ty va
cua giam doc.
Nhu muon banh vi, ung xu mQt cach hqp ly, chung ta can nh*n thuc
dung ban than minb.
3. Tang eu'ang 51! hiiiu biet Ian nhau trong giao tiep
S\f hieu biet Ian nhau co y nghia quan tr<:mg trong giao tiep. N6 la ca sa de
cac chu the giao tiep niem tin vao nhau va xay dlfI1g moi quan hqp tac
t6t va dn dinh l:1u dai. Vi trang giao tie-p, chung ta can biet t<,lo dieu
t6t nhal cho sl.! hieu biet Ian nhau.
37
Nghien cuu ve vAn de nay, hai tac gia Joseph Luft va Harry Ingham dua ra
m¢t sa do c6 4 6, gqi 1& cila s6 giao tiep Joharry (Joharry 13. tir ghep tir ten cua
hai tac gia).
I II
Chung
Mil
III IV
Rieng Kh6ng (huc dW:;Jc
Hillh 3: C/ra sff giao titp lollarry
- 6 I, con gqi lit 6 "Chung", tuang Ung voi nhfrng gi. ve chung ta rna d.
chung ta va d6i wqng giao tiep dell bitt
- 6 II - 6 "Mu", wang ung voi nhfrng gi. chung ta kh6ng biet vc minh
nhung d6i tuqng giao tiep l<;li biet.
- 6 III - 6 "Ricng", wang ung vai nhfrng gi. chung ta biet ve minh nhung
d6i wqng giao tiep kh6ng hiet.
- 6 IV - 6 "Kh6ng thuc duqc", tuang ung vai nhfrng g1 ve chung ta
rna d. chung ta va cloi tuqng giao tiep deu kh6ng biet.
Nhu 6 chung biCu sl.! hi6u biet h1n nhau giiIa chung ta va d6i
wqng. Trong giao tiep, 6 chung cung nhu cac 6 con c6 the duqc noi r¢ng
ra thu dieu nay phy. thu¢c vao hai yeu to ca ban, d6 la sl.! coi rna
va phan hoi.
- Cd; mri la cilia se II/Jirng suy fIghT, tam tU, till It cam, nguYfll nll/rllg
II/ill hie! Clio mt'lIh WYi d6'i fl'f/Jlg giao th!'p.
N6i cach khac, cai rna If! tl.! yen buc man bi ella dai song n¢i tam cua
mi.nh, lam cho nguai khac c6 the hiell duqc chung tao
Trang giao tiep, neu mqi nguai deu coi rna v6i nhau thi. 6 "chung" se tra
nen r¢ng fa, 6 "rieng" bi thu nghia la lam cho con nguai hieu nhau han,
xfch l<;li gan nhau han.
Cai rna cGng Ia m¢t nhu d.ll. Khi chung ta c6 niem vui hay noi buon, khi
c6 nhfrng dieu tfan tro, chung ta thuong dm den nhfrng nguai thAn thiet, c6 the
tin wang de giai bay va duqc ehia se. Khi m¢t ai d6 th6 lQ vai chung ta nhfrng
nbi niem eua he;> thi. chung ta cung thuang cam tha'y vui vi. duqc tin wang. Tuy
nhien, cai rna cGng kh6ng phai la Nhieu khi c6 dicu muon n6i ca, nhung
b£!.n l<;li kh6ng dam Hi.m dieu d6 VI b£!.n ciim, sq bi che cuai, bi coi Hi "dot",
38
la "nga ng.1n", nghia Iii thieu long tin vao ban than mInh. ChAng
m¢t cu¢c hqp, co nhilng dieu nung nau, c6 nhiing y nght sang suot va
muon n6i ra, nhung e chan chir, tll baa minh: " h1n sau, IAn
sau" nhlffig rlSi ching baa gia b<;tn thllc duqc Ibi haa d6. Cho nen muon
cai rna, trudc het b<;tn can phai la mOt can nguai tll tin, dam chap mInh,
rna dch tot nhat ren long tin vao biin than, thea cac nha t:lm If h9C,
la hay lam nhfrng vi¢c rna mInh e khong dam lam.
Cling do cho nen, khi co nguai th6 10 vai b'.ln nhfrng noi niem clla h9,
chung ta dn the thai d¢ t6n tr9ng, quan tam, chu y lang nghe hq. Trong
truang hqp nguqc i<)i, chung ta sc ching baa gia duqc nguai do tin Wong nfra.
- Phein fuji h} Sl.' truy(!n thong tin ng[((fC In! I{Ji tir da'i 'Wing giao tie]) dell
cilllJlg fa, no clio clllfJlg fa bier nl1l7ng SIIY lighT, cdm II(Ong, danll giQ, IlhrJJI xet
Clia dOl fWtng giao fie'p ve' cluing tao
51! phan hoi lam thu hyp 6 "mu" va nai [(mg 6 "chung", nghta lil lam cho
chung ta va doi wqng giao tiep hieu bict nhieu han ve nhau.
Muc d¢ phan hoi kh6ng chi phI.) thu¢c vao vi¢c doi tuqng giao tiep co phai
lit nguai coi rna hay kh6ng. rna con ph1,l thu¢c vao ngh¢ giao tiep clla
chung ta, vao vi¢c chung ta co biet khuyen khich doi Wqng chia sc nhfrng suy
nght, cam wang clla h9 ve chung ta hay kh6ng. Trang cu¢c song, kh6ng it
nguai con chua biet lang nghe, thuang ngat Iai, chi t6 th,ii dO kh6 chiu
khi duqc nguai khic gop y. Cach ung xii nhu kh6ng nhung lam giam luqng
thong tin phan hoi tir nguai khac den v6i h9, rna con lam cho nguai khac, ke
ca nhung nguai c6 thi¢n chi, dan xa rai h9.
III. ANH HUONG TAc D()NG QUA LAI TRaNG GJAO TIEP
Trang giao tiep, con nguai kh6ng chi trao d6i th6ng tin vai nhau.
thuc, danh gia nhau, rna con anh huong, tac d¢ng Ian nhau. Day Iii mOt qua
trlnh phuc t'.lP, ket qua clla no phI.) thuOc vao nhieu yeu t6, trong d6 c6 ca
diem clla nguai tiep nh(ln tac dOng, chu kh6ng phai chi dan gian 1a " gAn ml!c
thi den, gan den thi sang". Truck nhfrng tac d¢ng xau, m¢t can nguai c6 tri tu¢,
co ban Hnh, co y chi van c6 the "gan bun rna chAng hOi tanh mui bun".
Sll anh huang tac d¢ng Ian nhau trang giao tiep duqc bi6u hi¢n du6i nhieu
hlnh thuc da d'.lng: lay Ian cam xuc, am thi, bat chuac, ap h.,rc nh6rn ...
1. Lay Ian cam xuc
Lay {an cdm .Hie Iii cliuyin tod trqng tluii cdm xuc tif ngubi niiy sang
ngu(Ji khac.
39
Vi dl,l: M(>t nh6m b<,tn ngoi chai, kh6ng khi dang tram Hing, m(>t nguai h6n
nhien, vui ve gia vao va kh6ng khf cila nh6m tra nen s6i n6i.
Chung ta thuang n6i "vui lay", "buon lay" la VI () ca.c tuqng nhu
sl.! cu6ng clla cac c6 dQng vien b6ng da tren khan diU, 51.! hoang clla
dam d6ng hay tam 10 bi.ng cua nguai dan truac can baa khung hoang tai
chinh dt!u co sl! chi phoi clla Ia.y Ian cam xuc.
Trong me)l t6 chuc, cam xuc, ta.m clla thanh vien nay ding c6 th€ lay
Ian sang thanh vien khac. Ch&ng khi mQt nhom nguoi chuiln hi thl.!c thi
m(>l nao do, chi can m(>l nguai kcu chan, noi ngang hay ngap, tho
'uai la c6 the lam nhUng nguai khac chan nan thea. van phong, m(>t nhan
vien c6 Ulm tr<;lng xau cGng c6 the lam cho kh6ng khi tam Ii clla ca. van phong
am d<,tm, nco Cho nen, trong giao tiep, chung ta can biet giu tam tr<;lng vui
ve, tho':H mai de minh anh huang xuu den tam tr<,tng ella nguo'i kh'ic.
2. Am thi
Am th! la d/lIlg /r'ji no;, vi¢c hIm, C/lcld, drJ vejl lac d(mg VtlO m(Jlngl(oi hay
m()t Il/u)m nglfiti, lam cho hq fitip nhijn thong tin thiti/f Sf/ kie'm tra, phe p/uin.
Trong giao tiep, khi thong tin tir nguoi doi chung ta lhuong
phan tfeh, kiem tra bang cach tl.! hoi: he.:> n6i cai gl, dieu d6 co dung kh6ng,
sao h9 noi? .. Tuy nhien, co.ng c6 twang hqp do tac d¢ng ella nguoi doi tho",i,
chung ta tie'p va niem tin thong tin d6 rna khong kiem tra. B6la
do chung ta bi am thj. Ch&ng h<;ln, b<,tn vao elra hi¢u mua m¢t mon hang da
djnt. Sau khi giii tien, mon hang, b<,tn djnh kiEm tra l<,ti mon hang do. Tuy
nhien, c6 nha.n vien ban hang bao vai " C6 yen tam di, hang clla chung
t6i rat dam bilO chat luqng". The Hi b<,tn cho hang vao tui, cam an nhan vien
ban hang roi ra ve rna kh6ng tra nUa.
Am thi Hi m(>t hi¢n tuqng ph6 bien trong doi song. Tac d(>ng clla quang
cao c(jng dl.!a tren ca ehe am thj. Nhung loi noi, nhung hlnh itnh duqc di,
nhie.u litn tren truyen hlnh se "nga.'m" dan van khan gia rna h9 thuang
khong hay biet.
Tinh bi am thi Ia m(>t diem chung clla can ngum, ai cling c6 the bi am
thi. nhung mue dO de, kh6 thl kh6ng giOng nhau. N6i chung, em de bi am
thi han nguai Ian; nguoi ca tin, thieu tlf tin de bi am thi han nguai co
bim linh, co truemg vung vang. Trang thai hoang mang, 10 Mng, thieu
thOng tin, chung ta cling tra nen de bj am thi. Ngoai ra, khft nang bi am thi clla
40
mot nguai con phI,! thuoc vao cua nguai tien hanh am thj, trang do
co uy tin cua h9. Mot nguai co uy tin thllai noi cua h9 ciing co "t[(;mg luqng",
nguai khac thuang de tin va Him thea lai h9 m¢t cach tl! giac, ft khi nghi nga
nhung thong tin rna h9 dua ra.
3. Ap lI!e nhom
Trang giao tiep nhom. khi mot nguai m¢t s6 nguai co y kien tnii voi
y kien clla da s6, thl nhfrng nguai nay thuang phai chju mot ap ll!c tam Ii, gQi
la ap h!c nh6m. Dudi ap h!c nay, nhung nguoi d6 c6 xu huang thay deli y kien
ctm mlnh va chap y kien cua da s6.
Vi dl,J: M()t d¢i san xuat tien hanh blnh bau ca nhan xuat sac trang n3m,
khi bieu quyet bau thanh vien A, thanh vien B trang tham Uim kh6ng tan thanh,
nhung nhln qllanh thay mQi nguai deu gio tay nen A cung til til gia tay.
M¢t trong nhung bieu hi¢n cua ap h!c nh6m Ia hi¢n tl1qng rna nguai ta
thuang g9i la a dua hay thea duai. C6 hai a dua:
- A dua hlnh thuc - be ngoai ca nhan t6 vi: chap y kien cua nhom
nhung ben trang thl chong doi, khang tan thanh;
- A dua ben trang - ca. nh<1n hoan toan bi y kien cua da so thu phy.c.
Ap Ilfc nlu)rn thuQc vao cac ye'll to' cd han sail:
- tam Ii cua ci nhan chju up h!c nh6m: Y chi, ban linh,
truong, thuc, giai tinh, lUa tUeli v.v ...
- cua nhom: quy rna, muc d¢ th6ng nhat trong nh6m v.v ...
- M6i quan h¢ gilra ca. nhan vai nh6m: Vi tri cua ca. nh<1.n trang nhom, Slf
trung thanh cua ca. nh3.n vai nhom. milc d¢ phl;l thll¢C nhau gilra ca.c thanh
vienv.v ...
- Hoan dnh: Tfnh chat cua nhi¢m vl;l, muc d¢ quan tam cua ca nh<1n den
nhi¢m Vl;l d6 v. v.
4. ehU'ae
Bdt chuGC fa rna plu5ng, igp Igi JUlnh vi, cach ung xu, cit c/d, di¢u b(}, cach
SIIY nghT clla ngLfili khac.
Trang giao tiep hang ngay, bat chuac Hl m¢t hi¢n tuqng ph6 bien. Nguai
khac dua tay ra de bat tay chung la, chung ta cung dua tay ra. Nguoi khac
dau chao chung ta, chung ta ciing dall chao l'.li. Nguoi khac mim cuoi vai
chung ta, chung ta cung mim cuoi vai h9. Trang ye'n ti¢c, nguoi khac dung
41
chuc rllqu, chung ta ciing d.n dung len. Nguai khac xe'p hang cha, chung ta
cGng nen xep phfa sau de chao Nguai khac ra cua kh<.kh, chung ta cang
nen di cling nguai d6 khach. Tom I<;li, trong nhicu tinh hu6ng giao tiep,
hanh vi cua nguai khac Iuon hap dan chung ta, anh huemg den chung ta giong
nhu mQt hon nam ChH.ffi. Neu chung ta kh6ng lam theo hQ thl co la thie'u
dQ khien hQ co an khong tot d6i voi chung tao
Cilu hoi
1. Ve mo hinh truyen thong giiJa cac ca nhan trong giao tiep va gia] thich cac yeu to
cua n6!
2. Nhieu la gi, cac nhieu, W day can hJu y gi t<1ng cuong hi$u qua cua
truyen thong?
3, £)e cuang qua cua qua trinh truyen thong, nguai ph at va nguai can
1L1U y nhii'ng van de gl?
4. hay dua ra m¢t tlnh huang ma cho rang, minh da sai lam trong giao tiep.
Dl,fa vao mo hinh truyen thOng giiJa cac ca nhfm va nhCtng van de can hJu y trong truyen
thong, ban hay phan Uch tinh hu6ng d6 de thay thieu s6t Cl,J the cua la gl?
5. Khai cau truc va vai tro cua an ban dau. can lam gl de
an t6t a nglIai khac?
6. Ve so do cUa s6 giao tiep Joharry va giai thich cac a cua n6. £)e t<1ng cuang sl,f hieu
biet nhau trong giao tiep, can lam gi?
7. Thea b.,m, b?n co phai \a nguai cai ma khong? Neu khong, b?n hay tim hieu xem
t?i sao?
8. Neu va phan tfch nhOng hinh thuc co ban cua sl,f anh huang va tac d¢ng qua IEm
nhau trong giao tiep.
9. Phan Uch cac hinh thuc truyen thong va chieu truyen thong trong to chuc.
10. Neu va ph an Uch nhii'ng L1U diem, diem cua cac truyen thong thLIang
dung trong to ch(tc.
Bai tinh huong
1. A - m9t thanh nien tLt nOng tMn ra thanh pho, hien lanh, [t n6i va hoi nhut nhat, can
B la can gal cua m¢t gia dlnh kM gi8 a thanh phO. H9 yeu nhau da lau va B muon dua A
ve nha gioi thi$u voi b6 Biet m{;} minh la nguai khat khe, kh6 tlnh, B chu d¢ng n61 truac
voi m{;}:
- M{;} ai, can c6 nguai b?n trai, chu nay can dinh dua anh ay ve choi de bo m{;}
xem m<:1t. Anh ay hien it n6i va hoi nhul nhat, m{;} dCtng cM anh ay nhe!
42
Nghe ml? B baa:
- Nay can! Gon trai ma hien, it noi, nhut nhat co phai la dan khong?
B vi?i dap:
- KhOng dau Anh ay rat de thtfong va thong minh.
8:
- Thai dUQc, can ell'dlJa VEl day de ml? xem!
Sau do, khi A, B cOng
- Anh oi, ml? em hoi khat khe va kho tfnh. Han niia, co ve kh6ng tfa anh. Anh
hay co len nhe!
Ghll B dua A ve nha chai. M9i vi/tlc diEm ra binh thudng. Tuy nhiEm, khi ngoi uang
nuoc a ban, A v6 y djch tay lam rai vB mi?t chiec chen. MI? B im Ii;l.ng khbng n6i g1.
Sau khi A ra VEl, ml? B 99i B l<,'li va baa:
- Thang nay dung la dan that can <,'I. Tu nay can kh6ng duc;1c quan vai no nO'a, nghe
chua.
1
T6i do, B tim den A. Trong Iuc tam S1/, A noi:
- MI? em dung 103 kh6 tinh va khat khe anh rat buon.
Hoi trong CU9C giao tiep noi tren, B da mac nhCtng sai lam nao? NhO'ng sai Ii.'im d6 anh
huang nhu the nao den qua trlnh va ket qua giao tiep?
2. Golan, m9t nhan vien vM phbng noi vai sep cua mlnh: " Thua anh, nhO'ng cu6c h9P
nhan vien vao sang thu 2 keo dai qua lau, thea em la lang phi thai gian". Ong sep nghe
lien phan (tng gay gat: "Y anh djnh n6i gi VEl nhO'ng CU9C hQp dola lang phi thdi gian?
T6i nghT la nhO'ng CU9C h9P do fat dn thiet, chUng ta da duy tri chung til lau va kh6ng ai
phEln nan gi ca. Anh kh6ng dn phai tam VEl chUng n[ca, nghe chtfa\".
Dl,!'a vao nhiJng biet clla b<,'ln ve 51,!' th(tc trong giao tiep, hay xet
VEl xii su cua 6ng sep trong tlnh huang giao tiep neu trEm.
3. M9t chu cua hang da nghT fa thu thuat sau day dE3 ban 16 Mng quan 130 e §m cLla
minh' 6ng huy d/?ng m¢t so nhan vien tCr cac b9 kh8c den xep hang trtfac cua hang
de' cha mua hang. NhO'ng nhan vi{m da mua duoc hang buac ra vai ve mat day phan khai.
Ngudi qua dUdng thay cOng dUng l<,'Ii, tt,J truac Clra hang cua ong luc m9t dong.
Nguai mua m/?t b/?, ngudi mua hai b9. Bang cach d6, chi trong m9t ngay, ong chi'! da ban
het 10 hang e am bay lau nay.
Hoi thu ma 6ng chu cUa hang da dung a tren biE3U hi/tln hinh thuc nao clla sl! tac
di?ng, anh huang qua trong giao tiep ? T<;Ii sao?
4. Thang truac, Hai dUQc vao lam b9 tiep thj thu/?c van phbng
di$n cua doan NEG. van pMng, ngoai Ong Jame 103 truang van phbng d<,'li a
mol b9 con co ngudi pht,J trach. Pht,J trach bi? tiep thlla Ong Butler. Gong clla Hai
la di chao ban cac san ph.§m clia NEG. M9t hom, co m/?t khach hang de nghj m/?t hgp dong
Ian nhung theo Halla hai hiem. Ngay hom sau, Hai v/?i vang len gi;l.p ong James, trinh
bay ve hQp dong do va xin y kien cua Ong tao 6ng James cham chu nghe Hai trinh bay
nhung khong dua ra '1 kien gl. Hom sau n[ca, ong Butler 99i Hai den va phe binh HaL
Thea ban, 6ng Butler phe binh Hai ve van de gl va hay binh ve xu 51! clla Hai?
43
5. Thai gian gan day, Ong T, giam doc XI Z, thay trang d9n9 cua XI
c6 nhUng bat on. M9t so vi trLlong phong da khong baa caa len cha ong biet nhUng
sl,l xay ra a b9 cua hQ dung ra hQ phai baa dlO, la nhUng de xuat
cua m9t so ky sLl, cong nhan nham nang cao hi$U qua san xuat klnh doanh. Ong T 10 Ia.ng,
neu khong sam phl)c, tinh nay se anh huang xau den d¢ng san xuat, kinh
doanh cua XI
Theo Ong T can phai lam gi?
6. Hal ngay trLlac, P- giam doc XI M6, tham dl,l m9t cu¢c hQp vai lanh tong
cong ty. cu¢c hQp d6, ngLlai ta dLla ra dl,ldinh sat m9t XI dang lam thua
10 vaa xi M6. Vi dang chi la dl,l dinh, nen P chLla trao dol thong tin nay voi ai,
ke ca nhong thanh vi en khac trong ban giam doc. Tuy nhien, khong hieu lay thOng tin tll'
dau ma m¢t vai ngLlal trong XI nghi$p ba.t dau ban tan. P 10 rang, neu tin nay Ian r¢ng
ra, cong nhan se khong yen tam san xua't, do do, suat se giam, phe ph§m se
Theo P dn lam gl de tlnh huang xau tren?
44
ChuCing 3
cAc PHVONC TIEN CIAO TIEP
MI:IC tieu
giao tiep voi nhau, con ngLloi phai str dl:Jng nhlmg phuong ti$n nhat dinh, 9<;1i la
phuong ti$n giao tiep, Cae phuong ti$n nay rat phong pM, da nhlfng c6 chia
chung ra thanh hai Im;!i: ngon ngCr va CaG phuong ti$n phi ngOn ngu. Chudng "Cae phucmg
ti$n giao tiep" se giCJi thi$u vai b
9
n y nghTa va each SLI dl,lng CaG phuong ti$n giao tiep cO
ban. Sau khi h9c xong chudng nay, b,;m c6 thE§:
- gia tr( biElu d
9
t ella moi phLfcrng giao tiap;
- HiElU va nam bat dU'Q'C n¢i dung, y nghTa cLJalai n6i, hanh d¢ng, cltchi...cua doi tugng
giao tiep;
- Sa dl,lng CaG phutmg ti$n giao tiap hi$u qua han;
- Chu y thoa dang den loi n6r. himh dgng, tll' the, va CaG biElu hi$n phi ngon
ngii khac eua ban than trong giao tiep.
Tom nQi dung
- Trang giaa tiep, can nguai SLI dl,lng ngon ngu va ca cac phuong phi ngon ngu.
- Ngon ngu Ifl qua trlnh mei ca nhan SLI dl,lng m¢t th([ tieng naa d6 de giaa tiep va tu
duy. N6 la phuong giaa tiep chu yeu a can ngLfCli. Trang giaa tiep chung ta din cM y
den tat ca cac yeu to clla ngon ngCt: n¢i dung, ngu phfip, phat am, gil;mg n6i, toc d¢ n6i,
ngu phang cach ngon ngu v.v.
- Cac phuong giaa tiep phi ngon ngu cr can ngLfCli baa gam; anh mat, net nl,l
cL/t'1i, trang phl,lc, Irang diem, trang SllC, vi tri, khaang cach, d¢ng tac, tuthe, qua v.v.
Nghfa la chung rat da phong pM. Cac phuong phi ngOn ngu thuang he Irq, bO
sung cha phuong ngon nglt. Tuy nhien, cOng khOng hiem khi chung giuvai tro chu d9-o.
- De giaa tiep tot, chung ta din ren ky SLI dl,lng cac phuong giaa tiep.
thu<:it giaa tiep chinh la a sl/ ket hqp nhuan hqp Iy tat ca cac phuong ti$n
giaa tiep, ke ca ngbn nglt va cac phuong Mn phi ngOn ngu.
I. NGON NGU
Ngon ngii fa qua lrinh con nguiti sifdl!llg m(Jl thu fieng nao d(l dl giao fiip
va tu duy.
N6i cl). han, ng6n ngO' chinh HI. lui n6i hay diu viet cua chung tao
45
Ng6n ngu Ia phuong giao tiep chu yeu cua can nguai. Bang
ng6n ngu, chung ta co the truyen di mQl c8.ch chinh xac bat ky mQt
thong tin nao, co the ta lam tlnh cam, mieu ta dQng hay sl!
Ngon ngu duQ'c Slr dy.ng trong giao tiep baa gam ngon ngu noi va ngon
ngu viet. De si'r dy.ng ngon ngu mQt cach co hi¢u qua, chung ta can luu y mQt
so van de sau day.
1. NQi dung eua ngon ngli
NQi dung clla ngon ngu Ia nghia clla tir ngil rna chCmg ta noi hay viet, y rna
chung ta mu6n chuyen den nguai nghc hay nguai dqc.
NQi dung cua ng6n ngu co hai khfa khach quan va chu quan. Khia
khach quan bieu hi¢n a ch(), tu luon co nghia xac khong phl,l thuQc
vao y muon clla chung tao Moi tir Cl)m tir dugc dong de chi mQt sl!
hi¢n tugng m()t sy.' tuqng nao do. Do do, chung ta kh6ng the
dung tir "tam If" de chi "can duang", "ngoi nha" de chi "cay c6i", "nguai thu
kf' de chi "giam doc". Nhu vi).y, mQt trong nhung dieu ki¢n thiet yeu clla sy.'
thong hieu lrang giao tiep la dung tir phiti chuan xac.
Cling can lUll y rang, mQt tir co the co vai nghia kh:k nhau, song trang moi
tlnh huong ClJ the, no thuang duqc dung voi mQt nghia xac djnh. Noi each
khuc, 6 m(Jt muc d¢ nao do, ngon ngu cua con nguai con mung trnh tlnh
huong. Cho ncn, neu khong nam duqc tlnh huang giao tiep, chung ta co the thE
hi6u sili Iai cua nguai khac.
Khia chu quan trang nOi dung ella ngon ngil duqc the 6 ch6,
ngon ngu duqc chung ta dung de truyen tM y clla chung ta, tue la y ca nhan.
Nhieu khi y nay khong trung voi "ngh1a clla tir, cua cau ma chung ta
dung. Ching nguai khach rna dang tiep cam thay nong bue, muon
qu<;tt len cho mat nhung noi: 'Thai tiet hom nay nong qua co nhi!". Han
nua, cung m¢t tir, m¢t cau co the gay ra nhfrng ph an ling, nhilng cam xue
kh6ng giong nhau a nhfrng nguai khac nhau. Vi dy.: tir "hang d6m" doi voi
khach hang chua mua phai 10{li hang nay se kh6ng gay ra nhfrng cam xue tieu
cl!c nhu b nguai da mua nham phai no. Trang giao tiep, duqc y c8. nhan
Ia ca sa cua sl! hieu biet Ian nhau, sl! dong cam giiia cae chu the.
2. Phiit am, giQng noi, toe dQ noi
Trang giuo tiep bang ngon ngil n6i, vi¢c ngum noi phat am c6 chuan hay
khong, c6 r6 rang hay kh6ng, gi9ng n6i clla h9 nhu the nao, toc d¢ nhanh hay
dieu nay cung co <lnh huang nhat djnh den qua clla qua ldnh giao tiep.
46
Tmoc het, phat am kh6ng chuan se gay kh6 khan cho ngubi nghe trong
vi¢c 9 nghia cua lai n6i, chi 13 hieu sai kh6ng hieu duqc,
trong truang hqp nguai noi va nguai nghe tiep xuc voi nhau Hi.n dau.
Gi<;mg n6i thuang phim anh m¢t each chan cam xuc, tlnh cam cua
nguai n6i, cho ncn no co suc truyen dm to km. Co nguai co gi9ng n6i
nhang, am ap, lam nguai nghe c,tm thay tho.fj ma\, de chiu. C6 nguai co giQng
n6i ro rang, dUt khoat, him nguOi nghe cam thfty uy h!c clla hQ, moi lai n6i clla
hQ nhu la m¢t m¢nh l¢nh phai tuan thu. L;l.i co nguai co giQng n6i the the, chat
chua, gay xuc cam tieu cvc 6 nguai nghe. Trong khi noi, toc d¢, nhip d¢ noi,
cach nhin gi9ng cOng co 9 nghia quan tr9ng. Nen noi nhanh hay con tuy
thu(?c van tlnh huong C\l the. Tuy nhien, noi nhanh qua sc lam nguai nghe kh6
theo dai, con noi ch0-m qua thI lam nguai nghe bu()n chan. Cling can phai
chti y den d. nhjp de) nai, ncn nai luc tram, lUc b6ng, co nhan thl moi hap
dan nguai nghe. Me)t bai nai duqc chufrn cong phu, co n¢i dung phong phu,
nhung dU<Jc tdnh bay b6i m¢t giQng deu deu, rai thl cung kh6ng the hap
dan, loi cuan nguai nghe, ching kh<ic nao m<,.)t buc tranh rna khi xem, nguai
xem khong co diem de dung mat.
Gi9ng noi, toc d¢, nhtp d¢ noi clla moi nguai bi chi phoi nhieu b6i nhfrng
d<}c diem ve gioi tinh, ciu thanh quan cua nguai do, m6i truang ng6n ngu
bao quanh hQ til khi con au tho, nhung s\! ren luy¢n cling co y nghia quan
trQng. Dcmocrit - nha dien thuyet vi thai Hy L;;tp c6 d<;l.i, tung rat xau h6
va lUng tung VI noi Hlp cua mInh. Luc buy gio, cha cua ong chet va de l<;l.i
cho ong m¢t thua Met v6i hy v9ng cu¢C song cua con trai se duqc dam bao. Tuy
nhien, phap Hy l;;tp hoi do quy dinh, de chung minh duqc quyen s6 hfru
thua dut, Democrit phai tranh cong khai va tat d_ mQi nguai khac
tranh chap voi ong. noi hip va sv xiu hci da lam ong that b;;ti, ket qua iii
ong bi mat mieng dat. Nhung cling tu do, Democdt khong ngung phan dffu
luy¢n giQng noi cua mInh va chinh ong da t<;l.o nen m¢t cao trao dien thuyet
chua tung co trong I1Ch su loai nguai. Trang lich SU, khong it nguai da noi
guang Democdt va dJ: thanh c6ng.
3. Phong cach ngon ngu
Phong cach ngon ngii duqc the hi¢n qua loi noi, loi viet, tuc la each dung
tu ngu de dien d<;l.t y trong giao tiep. C6 nhieu phong cach ngon ngu khac nhau,
tuy theo tlnh huong giao tiep rna chung ta Iva ch9n phong each ngon ngfr cho
phil hqp.
47
3.1. Loi noi thang
Loi n6i thAng (con g9i Iii loi n6i co giai) Iii n6i thing, thftng ra y nghi
cua minh, cai minh muon, minh can, cai minh bie't, kh6ng quanh co, vong YeO,
kh6ng in y.
Vi dl;l:
- Sao buon
- Dng n6i diii dong qua!
- Ve nay, toi kh6ng dOng y vai 6ng.
N6i thang c6 uu diem 13. tiet ki¢m duqc thai gian, doi wqng nhanh ch6ng
hieu duqc y cua chung ta, tuc la dam bao Hnh chinh xac cua th6ng tin. Tuy
nhien, trong nhieu tinh huong, n6i thAng thicu te nhj vii lam d6i tuqng kh6
chiu, kh6 chap thong tin rna chung ta dua ra, nhat IS. khi thong tin d6 Iii
dieu khong duqc mong dqi. N guoi ta rang, khi bac si kham cho s.
Freud - nha tam Ii h9C xuat, cha de cua phan tam h9c - n6i vai Freud rang,
Freud mac ung thu, thi Freud da het vao m(i.t vi bac si d6: "Ai cho 6ng
quyen n6i vai toi nhu
Lei n6i th&ng thuang duqc dung trang giao tiep gilta nhung nguoi than
trang gia dinh, be thAn trong tlnh huong d.n slJ r6 rang
sl! kien quyet, con trong giao chinh thuc, trang ca.c moi quan h¢ xa giao
thong thuang nguoi ta Slr dl!ng 16i n6i lich SI! va loi n6i in y.
3.2. Loi noi lich st.1
6 loi nei lich SI!, nguoi ta Slr dl!ng ngon tu tinh thai v6i cac d¢ng tu,
de tinh th,li (vI con g9i la lei n6i tlnh thai) lam cho cac cam nghi, thai d¢
duqc bieu Ii} m9t cach nha lich
Vi
- Rat tiec la trang dieu hi¢n nay chung Wi chua thli dap Ung nhung
yeu cau cua ong.
- Theo cho chung toi biet, tinh hinh khong hoan toan nhu
- Hy v9ng rang, quan h¢ giUa hai cong ty chung ta se ben han!
- B9 qUitn ao nay duqc d.t rat kheo, chi tiec la mau hai toi.
- Phien co chi giup phong giam doc a dAu duqc khong?
- Toi e Iii ong g9i nham s6 rai.
Qua nhung vi dl! tren, chung ta c6 the thay rang, 16i n6i ljch SI,f duqc dung
phd bien trong trtrang hqp thong tin c6 the gAy cam xuc tieu cl!C a nguoi
48
3.3. Lui noi fin y
Trong giao tiep, nhieu khi co nhfrng dieu muon noi nhung khOng ti¢n noi
ra va chung ta thuang phii dung lei noi an y, tue la noi mOt dieu khae ham
chua dieu muon noi lam nguai nghe nght den dieu do.
Vf dlJ: Dem ds. khuya, mOt vai dong nghi¢p van rl ram tro chuY9n, trang
khi eOng ngay mai eua h9 fflt ne. 10 lang nen len tieng: "COng
ngay mai nc}ng ne lam day cae b<;tn ,!-". Nhung nguai d6 hieu y b'!-n va dap:
yen tam, chung to di ngu ngay day".
Loi n6i an y la loi noi nht: nhang, te nhi, kheo leo, doi hoi m¢t SI! tinh te
a nguai n6i va nguai nghe. DOi khi, nguai nghe khOng duqc an y eua
nguai n6i. ho;}c hi6u nhung muon lang tranh ncn gia va khOng
3.4. Lui n6i mla mai, cham chQc
Trong eUQc song, co nhung nguai hay mia mai, cham ch9C nguai khac. HQ
dua chuy¢n vui, buon, ehuy¢n tot, xau, thieu sot, loi 13m,
chi cU nhung khuyet bAm sinh nhu di chan thQt, cai lung gu, d.i mar Ie eua
nguai khae fa dam tieu, che gieu v6i theli dQ thieu thi¢n chi. Ngay ca trang
thanh tfeh cua nguai khic, hQ cling nhln thay nhung dieu khuat uit, duang nhu
hQ ghen tt vai thanh tfeh d6. Cling co nguai khOng co y xau, chi muon "treu",
"chQc tuc" nguai khac m¢t ti cho vui, nhung h9 khOng biet fang "di vui" d6
lam xuc ph<;tm nguai khae, lam cho nguai khac bi tOn thuong, cam thay dau
d6n, bi¢t lIt vai nguai qua nh<;ty cam. Theo nguai Phap, khic nhau
duy nhat giUa mia mai va tat VaG nguai khac la tat thl keu nhung thuang
l<;ti khOng dau bang.
Mia mai, cham chQc nguai khae III m¢t th6i xau. No khOng dem lq.i eho
chung ta dieu gl tot rna chi dem den 51! thu, xa hlnh eua nguai xung
quanh. Neu trang so b<;tn be hay dong eua b<;tn co nguai hay mia mai,
cham ehQc nguai khae, b<;tn hay rieng nguai do de gop y chan tlnh. Neu
b<;tn bi mia mai, ehftm ehge, hay giang tra m¢t each thfch dang. Con b<;tn, dung
bao gia mia mai nguai khac, hay lam thea lai cua m¢t nha giao tiep
h9C rang: "Hay chOn viIi th6i mia mai trang m¢".
II. cAe PHUONG TIEN GIAO TIEP PHI NGON NGU
Trong giao tiep, ben e<;tnh ngOn ngu con c6 cae phuo'ng phi ngOn ngu,
hay con gQi lit ngOn ngu co' th€, ngOn ngu khOng co am thanh. Theo ket qua
nghien CUu cua cac nha ngOn ngu hQc, 20% ket qua giao tiep giua con nguai
49
4.GTKNGT·A
vai can nguoi Hi do ngon ngu co am thanh mang con 80% con la do
ngon ngil khong co am thanh dem den. Vi Vgy, muon nAng cao hi¢u qua
d¢ng giao tiep clla minh, chung ta can nam duqc nhung thoi quen, nhUng quy
(ac trang vi¢c Slr dc phuong (i9n giao tiep phi ngon ngu d€ khong chi
hi€u duqc y do clla nguai khac, rna con co th€ dien duqc y do clla mlnh
m¢t ca.ch da phong phu. Nguoi giao tiep gioi chinh la nguoi biet ket hqp
khco lCo, nhwln nhuycn ngon ngil co am thanh vai ngon ngu khong co am
thanh trang giao tiep.
1. Anh net va nl:l CLtdi
1.1. Anh mat
Anh mat dU0c xem la elra s6 cua tAm hon. A.nh mat phan anh uim
nhung xuc d.m, tlnh dm ella con nguai nhu VUl, buon, tuc s0 hai, 10 lang
hay yen tAm. A.nh mat cling co th€ cho ta biet mong muen, y nghi ella nguai
doi Anh mat khong chi bilc Iii tam hon clla con nguai rna con la con
duang chu yeu rna qua do cac thong tin cam tfnh tiI m6i truOng ngoai la
do mat cung cap. Vi trang giao tiep chung ta nhat thiet phai biet Slr
mat, biet giao tiep bang mat. Nhung Slr d1,lng mat nhu the nao thi day Hi m¢t
van khong may dan gian. Co cai nhin lam cam thay tl! lin, tho,U mai,
gan gili, nhung cung co cai nhin lam 10 lang, phan van. De Slr d1,lng mat
co qua, can 1 uu y milt s6 di€m sau dAy:
- Nhin t/uing VaG ngtliYi dOl' thogi.
Oli nhin tl! nhien, nhang nhu bao quat toan bQ con nguai h<;> chu khong
nhin vao m¢t nao do tren khuon m;)t cua h<;>. Co nguai, khi tiep xue vai
nguoi khac, nhat la khi n6i, thuang khong biet nhin vao dAu nen lung tung; co
nguai tim cach lang tranh anh mat cua nguai khac, nhin quanh, nhin len
nhin xu6ng. Thea cac nha tAm Ii h<;>c, khong nhin th&ng VaG nguai khac thuang
co nghia nhu sau: dung tmac anh, toi cam thay tl! ti, toi cam thay khong
bang anh, t6i s0 anh; anh mat limg tranh nguai khae co nghia Hi.: t6i co
khong muen de anh biet, toi s0 tiep xuc vai anh mat cua anh, vi nhu anh
sc nhin thay tat d.; con nhin thang vao nguN khac co nghia la: wi rat thanh
thl!c, han nua t6i rat quang minh, chinh t6i tin nhung loi noi clla t6i vai
anh la thanh kh6ng gia dei,
Nhu cai nhin lang tdnh hi¢n sl! gia doi, thieu thanh thieu tl!
tin, con nhin th&ng vao nguai khac hi¢n SI! thanh Sl! tt! tin, sl! quang
minh chfnh d{li clla chung tao
50
4.GTKNGT·B
- Khbng nhin cham chu vao ngum khac.
Nhln cham chu hay nhln cham cham cling li'I. mQt di nhln thuang
trong giao tiep. Ve cai nhln nay, cac nha Him 19 hQc My luu y chung ta hai
thu nhat, chung ta kh6ng nen nhin cham chu VaG con nguai; thu hai,
chung ta chi nhln cham chu vao nhung gt kh6ng phai 13 con nguoi. Chung ta
c6 thE nhin cham chu lAu vao m¢t b6ng hoa,. mQt film hinh, m¢t con
Nhung neu chung ta dua mth nhtn cham chu vao m¢t nguai nao do, thi nguoi
do se cam thay 10 lang, kho chiu, tlla nhu hq c6 milt sai s6t, milt diem gt d6
kh6ng blnh thuang va dang ngum khac soi moi.
- Khbng nhin nguai khae viti anh mJt coi (huang, gieu Cf;tt hoijc khbng
thern de' y.
Vai nhung nguoi c6 giao dl,lc, milt trong nhung quan tCQng clla
hq Iii co khong chI! duqc xuc cam, tinh cam clla minh, kh6ng de dang
cho nhfing xuc cam clla mlnh bQc 1¢ fa ben ngoai va anh huang den nhiIng
nguai xung quanh. Vi truac m¢t con nguOi sll rna chung ta
kh6ng ua thich, neu chung ta v¢i nhin hq bang "nua con mat", bang anh mat
tuc toi kh6ng them de y den, thi do chi ChUng to chung ta la con
nguai hoi, kh6ng duqc giao dl,lc tot. Cho nen, chung ta kh6ng nen
anh mat coi thuong, anh mat vai nhung cam xuc tieu qrc, ding kh6ng
nen luam hay nhin xeo.
- Klu}ng ddo mat hoge dua mti! lite nhl'n mQf each vlfng tr(3m.
Trong giao ti€p xii giao, dao mat, dua mat nhin m¢t cach v1,lng tr¢m thuang
duqc xem la bieu hi¢n trung ella nhiffig con ngum kh6ng duang hoang,
chi clla ke xao tri, tham dQe, ke gian hung. Vi khi dang tro
vai m¢t nguai rna muon di ehuyen mat nhln sang m¢t ngum khac m¢t
Sll khae, tht hay lam dieu do m¢t each tU tu, nhang, kh6ng dao mat
liee nhanh m¢t each vl,lng tr9m. Dieu d6 n6i len kh6ng chi SlJ quang minh
chfnh d;;ti rna ca. SV' tlJ tin clla nua.
- Khbng nlleo mat hoge nhJm cd hai mJt trUac mijt nguai kln1c.
Trang cac each nhIn, nheo mat (nham mqt mat) nham ca hai mat la
m¢t each nhtn co nhieu <; nghia. Truoc nhung nguoi kh6ng quen biet,
b,!-n kh6ng nen lam nhu the. d phuong Tay, twac m9t nguoi khac giai, neu
nham milt mat r6i nhay hai Ian thl d6la dqng tac gqi tlnh, ehll yeu la each dua
tin ella nam giai; con nham d. hai mat va euai thl de lam ngum khac lien
tuang den tlnh ai.
51
1.2. Net
Net thai dt), cam xuc eua con nguai. cae nha tam Ii h(,)C cho
rang, net 10 sau cam xuc: vui, buon, S9 hai, tUe gil,l.n va
ghe 1l1m. Nhung bieu cam khic nhau qua net Iii do nhiIng s,-! ke't hQ'p khac
nhau ve vj t6 eua mat, moi, mt mat va long may guy dinh. Leona dO' Vanh xi
n6i: "Khi ta kh6c, long may va m6m thay d6i khac nhau tuy theo nguyen nhan
khac", Net con cho ta it nhieu ve ca. tlnh con nglloi. Nguoi vo tv,
quan, yeo doi thI net thl1<Jng vui vi:; nguoi vat va, phai 10 nghi nhieu thi ve
m<;it thuang cang th5ng, tdm tv ... Khong phai ngau nhicn rna nguai ta xem
luang qua khuon Nguo'i xUa n6i: 'Nhln rna bat hloh dong" cung Iii
VI
Trong giaa tiep, cung vai m,l cuai. net III yeu t6 thuang duqc nguai
kh,k chu y quan sat, n6 g6p phan quan tn:mg van nCn hinh anh cua
chung ta trong con mat nguai khac.
1.3. Nil cUm
NI.). cuoi HI. m¢t phuang ti¢n giao tiep quan tn;mg chua d\£ng nhieu n9i dung
phong pho.. N1,l cuai kh6ng chi bitu hi¢n thai dQ, Hnh cam cua con nguai rna
ca. nhung net tfnh each nha"t d!nh clla h9 nua. Thvc te cho thay, m9t bQ tuai
cum luon duqc hoan nghcnh, d6 Ia VI nl.). cuai ching nhung dem cho ngum
khac cam giac thoai mai, t\£ tin, rna con lam cho hQ cam thay day la tin
clla sv tot lanh, clla tlnh hUu hao va long chan thanh. Khi chung ta tuai cuc)i
voi ngum khac, d6la chung ta "n6i" vai h9 dng: toi rat mung VI duqc anh,
toi san sang tiep anh, anh IS. ngl1ai duqc hoan nghenh 6 day. NhU
nl.). cuai bieu thai d¢ tich C\£C cua chung ta, la "lai" mai chao hUll
nhat, n6 c6 the giiti toa ca nhung y tuong doi 6 ngubi khac. Trong giao
tiep, c6 Ie kh6ng c6 gl do bang mQt b¢ call c6, him H, HlOg, kh6ng
biet mim cum. Nguai Trung Roa n6i rang: "Ai kh6ng biet mlm cuai thi ditng
nen rna Trong cllan "Dac nhan tam ", Hic gia Dale Carnegie chi ra
nhiing lqi fch sau day cua nl.). cubi:
- N1,l cubi ching t6n hao gi rna lqi nhieu;
- Nl.l cuoi kh6ng lam ngheo nguai phat n6, nhung lam gUm nguoi n6;
- N1,l cuoi chi c6 trong khoanh khac, nhung c6 khi lam ta nh6 suot dbi;
- Ke phu quy den nao rna kh6ng co no thi ding van con ngheo, con
ngheo hen tbi dau rna san sang co n6 thl van con d.i von vo
52
- NQ. cuai gay h,;lllh phuc trong gia dinh, n6 1a nguon gac nhung hao y
trong thuang va ia dau hi9U cua tinh be b"lll;
- N6 boi duong ke m¢t nh9c, no lil hinh anh binh minh cho ke nga long, Iii.
ming xU11n cho ke buon rau va 1.1 thu6c mAu nhi¢m nhat cua hoa chua
10 au;
- Nt} cuai khong the mua duqc, kh6ng xin duqc, khong muqn duqc, rna
cang kh6ng the an cap duQ'C. Neu ta khu khu gifr n6 thi n6 ching co gia tri gi,
nhung neu ta dung no mQt cUch rQng rai thi gia v6 cung.
Tuy nhien, co nhiCu cuai khac nhau va kh6ng phiii nl! cuai nao cung
telt. Nl:! cuai phai tq nhicn, chan thanh thl m6i c6 qua. Trang cac
cU<1i, mim cuai co Ie kieu cuai t6t nhat phu hqp v6i nhieu tlnh hu6ng giao tiep.
Can td.nh nhung cuai nhu: cuai h6 h6, cuai ha ha, cuai re len b nai c6ng
cQng, cuai mia mai, cuai cuai ling la, cuai ham ho, cuai va nghla.
" ,
2. An trang diem va trang SUe
2.1. An m:)c
chung ta an nhu the nao trong giao tiep kh6ng nhung
khieu tham my, van hoa giao tiep clla chung ta, rna con the hi¢n thai dQ clla
chung ta d6i v6i nguai khac va d6i vai cong T1;l-i cong sa, vi9c chung ta
an nghiem tuc, slJ cho mQi nguai thay rang chung ta 1a con nguai co
luang tam, co trach nhi9m nghe nghi¢p, coi tr9ng cang Vi dung
coi thuang vi¢c an m<}c clla minh.
Quan ao co nhieu chung nhieu dang, mall sac, co noi 1.1 muon
mau, mu6n ve. B<).n co tuy theo tung twang hqp, tuy theo mua, ttly thea sa
thich ca nhan, clla dia phuong va dAn t¢c d6 ch9n cach an m<1-c cho
phu hqp. Trang twang hqp xa giao, n6i chung, co hai each an m9t la Ie
pht,Ic, hai 1.1 thuang phl:lc. Trong nhung tWbng hqp long tf9ng, nghiem trang,
nghi chfnh thuc thlle phl:lC phu hqp con trong nhung truang hqp thong
thw'mg thi thuang phy.c. Tuy trong bat ky truang hqp nao, an
phai se, chinh te, phi) hqp v6i kh6 nguai, mau da, khuon kh6ng
chi ve kich thuac rna con ve mau sac, hoa van va dang. Vf dlJ.; Tren thi
m<1-c ao duqc may tu vai cao cap mau sam, duai th) quin vai thuang mau
sang, an m<1-c nhu thi khong the gQi 1.1 phu hqp. Trong chung ta, kh6ng it
nguai van quan m¢t each dan gian rang, "t6t gb han t6t nu6c san", tu d6
dan den vi¢c coi thuang chuY9n an nhieu khi an m*c m¢t cach tuy
cau thiL
53
Dung III t6t g6 han t6t nuae sem, n¢i
dung ben trong quan tr9ng hem hinh
thue ben ngoai, tuy nhien b:m dn lUll 9
rang, hinh anh ben trong cua duqc
xac qua hinh anh be ngoai, trong d6
an co vi tff quan tf9ng. B;;tn hay
hinh dung xem, trong m¢t cUQc mit tinh
quan tf9ng duqc t6 chuc de ky ni¢m
ngay thanh cong ty, mot nhiln vien
den dl! rna an cau tha: ao kh6ng be
trong quin, di dep Ie 10yt quyt. .. thi chac
chan m9i nguai xung quanh se nhIn
nh3.n vien d6 v6i anh mat kh6ng hai
long, thieu thi¢n cam, cho du van biet d6
la mQt con nguai tot. Ciing c6 nguai cho
fang, an can phai giim dj, khong
nen cau kY. Dieu nay ciing dung, nhung
dung nham Ian ghin di vOi xuenh xoang,
tuy ti¢n, ciu tha; gian dj nhung phai
nghiem tuc, chinh te, s;;teh se.
nay, muc song eua nhan da.n ta
dii cao han nhieu so v6i tmac day va vi¢e
4: An mgc ca'n phdi chinh te',
an s<)ch se, nghiem tuc, chinh te, phil hqp khong con Ut van de 160 d6i v6i
nhieu nguai. Tuy nhien, chung ta van bat kht"mg it nguOi v6i quan ao nhau
ban, mau loe 10yt, diem dua xuit duo-ng pho hay nai cong sO'.
Nguyen nha.n 6 day thuang kh6ng phai la do h9 thieu quan ao, rna Ut do ne nep
sinh ho'.lt. De dam bao quan ao luon ehinh te, s'.lch se, phil. hqp, b'.ln can luu 9
mot s6 sau:
- Kien quye't /O(li thdi nhiing b¢ do kh6ng con phu hqp vOi bt;m m?a;
C6 nguOi co nhilng b¢ quan ao khong con phil hqp v6i minh nila (mau sac,
kich ca, dang v.v.), nhung khong lo;;ti di, cu tier re Ut con moi, tien ...
nen thinh thoang mi;ic vao va di nhien lil khong phu hqp.
- Quan ao beln thay ra li1 phdi giij.t, phoi kilo r6i ui iii ngay vii din thij.r.
IreD vao tu.
S4
Hinh 5: Klujng an tn,,2c qua diu ky
ThJ!c dugc dieu nay thl ngay ca. trong truang hqp v¢i vang, chung ta
va.n co the an s<;lch se, chinh teo
Ngoai fa, la m¢t ngtIoi thtI ky trong tuang lai, b<,ln se thtIong xuyen xua"t
ben q.nh lanh d<;lO va trong an b<;ln con phiti chti y den thai d¢ ciing
nhu nhl1ng diem khac cua ngtIai Hinh M¢t co thu ky tre, an qua
«gqi cam" ben c<;lnh m¢t ong giam d6c da dung tuOi co the lam cho ong giam
doc kh6 xiI va de lam mly sinh nhl1ng lai dam tieu, dj nghj. Chac b<;ln vAn
khong quen tam tf<;lng cua nguai con trai khi di c<;lnh nguai yeu «ta.n thai" cua
minh trong tho Nguyen Bfnh:
"Hom qua em di (lnh ve'
Dqi em J m5i con de Jau tang
Kluin nhung, qudn linh rQn rang
Ao cai khuy b(i'm em lam kilo' toi"
55
2.2. Trang va trang sue
Ngoai an mi).c con co trang va
trang sue. N6i chung, day chu yeu lit
nhfrng van eM ella fiU gi6i, nam gi6i it
khi lrang con lrang sue thi nam
oi6i thuO'n
rr
chi mang d. vat va nhin
o to .'
nhung ohan (huang cling chi 13. ky
V(lt tfn chap (chang nhl! ohan
cuai) chu thuang kh6ng phli Hi do lrang
sue. Hi¢n nay, do lrang sue d?mh eha nG'
gi6i rat phong pho, da nhan, yang
c6, hoa tai, nhiIng thu dj tren t6e, yang
cleo lay v.v. Chi tlnh rieng nhAn dIng da
co den hang tram dang. Khi deo dO
lrang su:c, dn chtl y sao eha phil hqp
vai co the va d.ch an N6i chung,
kh6ng nen deo qua nhieu trang sue vi
nhl! the db gay an tuqng nc, khoc Hlnh 6: Kh611g lin 1n(lc Ctill flld
eoa. Khi tiep kh,ich, nO' gi6i nen trang
diem, chltng h'-.lll danh phan, to son, nhung kh6ng nen va loc 10yt qua, de
bj uanh gia Iii "an choi", thieu nghiem tue.
Tom trong giao tiep, trang phy.c, trang va trang suc Iii van de quan
tn;mg va tinh te rna chung ta khong xern thucmg.
3. TLI the vii di?ng tac
3.1. TLI the
Tu the c6 vai tro quan t[(;)Og trong giao tiep, c6 the xem n6 nhu cai khung
hay nen cho hlnh <lnh clla chung tao M¢t nguoi c6 vc be ngoai dyp, co the khoe
nhung tu the kh6ng duong hoang thl vi: d6 cGng kern phan gia trio
Trong giao tiep, e6 ba tu the chll yeu: di, dUng vil ngoi. Nguoi xua da thue
duqc tam quan tr9ng ella tu the va chu y giao dl}.c cho con d.i mlnh each ui,
dung, ngoi, lil nhfrng gia dinh quyen quy. H9 cho ding, da lil nguoi
quan ti'r thl ph<li: "di nhu giG, dung nhu cay thong va ngoi nhu chuong". D6
chinh lil s,! khai quat vc: dyp ella 1U the trong giao tiep.
3.1.1. Tu 1M di
Tu the oi dyp lil di nhanh va nhy nhang, dau ngang cao, ng,!c hoi lion ra
phia truoc rn¢t chut. Tu the di nhu v<)y khong nhfrng chung to d6 Ia con nguai
56
OJ tin, nang d¢ng, gUm We, dang huang den nhung cong quan tf9ng,
rna· con g6p phfin 1<:t0 nen nhung pham chM do. Do chfnh HI. tac d(mg tra cua
hanh vi d6i vai tam H.
C6 nguai di nhanh nhung dau cui xu6ng, nghta lit him lili di, d6 lit tu
the di cua nhung can nguoi tM vM va, kh6ng biet nhin xa, trong [(;'lng. Co
nguoi do dam di tung buac ngan, do lit can nguoi hay nghi thieu tlf tin.
L<:ti co nguoi rai ung dung thu thai tha chan tung buac m¢t, do lit con
nguai nhan roi, khong c6 gi quan tf9ng de giJ.i quyCt. Ngudi ta chi di nhu
v({y khi d:;to mat trong cong vien, trang phong lam khi dang suy nght
de: giii quyet mOt van de nao do.
Khi di, neu b<;ln xach thl hay dung tay trai, tay phai lu6n san sang
chta ra eho nguc1i khac.
3.1.2. Tit the' dltllg
Tu the d(fng la tu the dung thang nguo-i, ng£ing cao dfiu, vai kh6ng nh6
ra phfa truac, nglfc thAng, hai tay bu6ng xu6i tl! nhien, long ban tay huang vao
trong, ng6n tay giiIa hoi ch<:tm vao quan; nhIn m9t ben, tu mep tai cho den mat
d. chan phai Iii m9t duo-ng Tu the dung nhu sc lam cho nguai khae
dm thay chung ta lit m(:lt can nguai duang hoang, tv tin va phong khoang.
Kh6ng dung dut tay tui quan, khCmg chap tay fa sau lung khoi.wh tay, vi
d6 la dau hi¢u cila st! thieu cai rna, st! tt! man.
3.1.3. Tuthe'ngoi
Khi ngoi phai c6 tu the dung dan, thoai mai, tv nhien, thanh than. Trong
nhung quan giao tiep chfnh thuc, du lit ngoi ghe thuang hay tren ghe
d¢m sa l6ng, tot nMil kh6ng nen ngoi choan het cha, kh6ng nghieng ve m¢t
ben, lung va dau phai thUng de to ra b1).n la nguai co tinh than cao va dang san
sang tiep tuy nhien dung de nguai d6i cam thfiy lU the cua b<:tn
la cung nhae. Neu ngoi lau, cam thay b'!.n co tva lung, nhung kh6ng
duqc duoi chan ra thea kieu nu-a nam, mIa ngoi.
Khi ng6i, lay de len tay vjn cua ghe len dui, len bitn neu co ban
o phia truac; hai chan nen khep chi de ho mOt chut, nam gi6i co
bat cheo chan nhung kh6ng ghech chan qua cao, kh6ng rung chan; nu giai co
the gac ban chan Jen nhau nhung kh6ng duqc duoi ra phfa truac. Truac
khi ngoi, b'!.n can tra xem ghe co bj hay kh6ng. Khi bat dau ngoi
xuong, ca.n phAi nhang, chac chan va, ne'u lit nu gioi vay hay ao dai,
nen luu y dung vay, ao gap bj nhau. B<:tn nen nho rang, dll da
7
fa't chiii chuat, nhung chi m¢t d¢ng tac ng6i xuang
"Ghe' ng6i t6t s6 sang", Ma: Giam Sinh da: 1¢
r5 y la con nguai vo hqc va ng;:to m,!-n.
dai di¢n la m¢t nguai Ion tu6i, chqn
m¢t ch6 ng6i thap him m¢t chut, tu the ng6i kh6ng
nen qua thoiii mai va cling kh6ng nen bal cheo chan,
con dai Iii m¢t nguai bang vai bang lua
it tu6i hOn, thi tilt nhien lit. ban co thi bat cheo chan
va ng6i chb m¢t ca.ch thocH mai.
Nhu tu di, dung, ng6i clla rn"t ngubi
kh6ng chi don thuan la vc be ngoai, rna con
hii?n thai d¢ va nhung net tjnh cach nhat dinh clla
nguoi do.
fIinh 7: Kilu ng6i b&t clItio cluin
(1 mat ca chan cua nu gi(fj
3.2. D(>ng Ilie
D¢ng tac cling la m¢t IO,!-i ng6n
ngil kh6ng co am thanh trong giao
No bao g6m cac ci'l chi bang
dau, nhu dau, Hk dau; cac ci'f chi
bang lay, nhu dua lay ra minh
ho,!- khi noi, vay tay, chi tro va m¢t
s6 ci'f chi khac. Cac df chi nay lam
eho cau trb nen sinh d¢ng,
Mlp dan, 16i cuan han. Tuy nhien,
dQng tac cua chung ta phii hqp ly,
tI! nhien va can tranh cac d¢ng tac
duoi dfiy:
Dua ngon tay ra chi chi, tr6 tr6,
bi¢t 13. chi vao nguai khac;
- Gic dau g6i va chia mlii chan
vao phia nguai d6i tho<;li;
- N gap, vucm vai;
Hlnh 8: Kifu ngoi vat chan chudn
- oit rnong tay, ngmiy tai;
- DAm chAn, rung dui dung ngon tay go xu6ng ban;
- Xern dong h6;
- Vat tay sau c6;
- Khoanh tay truck ngl!c;
- Bo tay VaG tui quan;
- Huyt sao;
- Dy.i gai dau;
- Nha khoi thu6c VaG nguai khac;
- Khi noi hech hech d.rn dti chi nguai d6i tho'.li.
Cac d(mg tac tn:n deu hi¢n thai d¢ thieu ton tr9ng nguai d6i thO'.li va
van hoa giao tiep thap kern. bi¢t, dung tay chi chi, tro tro vao nguai
khac duqc xern EI. ClI chi rat vo Ie, hi¢n thai d¢ coi thuang. khinh rni¢t
nguai khac. Khi nguai ta co ClI chi do thi van de da tn1 nen rat nghiern tr9ng.
4. each, vi tri va ban ghe
4.1. Khoang cach
Trang giao tiep, khoang cach giua chung ta va nguai d6i tho<,li cung c6
nhung y nghlu nhat dinh. Chung ta tien den sat gan m¢t nguai b<,ln than tro
chuy¢n nhung dung l'.li a rn¢t khoang cach nha't khi d6 1a rn¢t nguai chua
quen biet. Theo nhieu nha giao tiep h9C (Erdward Hall. Allan Pease v.v.),
sl! tiep xuc giUa con nguai dien ra trong bon vung khoang cach sau day:
- Khodng cach cong c(Jng (public zone, khodng lren 3,5m)
Khoang each nay thich hqp vai cac cu¢c tiep xuc vOi dam dong tl;l
thanh tung nhorn. V[ dl;l: Khi n6i chuy¢n t<;li cu¢c mit tinh. dien thuyet
truac cong chung thi khoang cach lqi nhat Hr'noi b<,ln dUng den day ban
dau tien danh cho nguai nghe la tren 3,5m.
- Khodng cach xii h(Ji (social zone, lit khodng 1 ,2.,f!1- 3,5 m)
Day Iii vung khoimg cach thuang duqc chung ta duy lr'i khi tiep xuc vai
nhung nguai xa l'.l. V{ dl;l. khi chung ta hoi gib;· hoi dtremg v. v.
59
. .
. . ,1 1 . 1 . '\
vlmg' vlmg i Vllllg ,; vLmg
'. than 1 c<i I1h£m xii hOi cbng c6ng
__ ;:l
. ...... ...:.. •.. - ;;------- )
'-
- .
j
.
liinll 9: Cae vung khodng each trollg giao tiCp
- Khoring ctlcll e(l lilian (personal zone, flf khodng 0,45 m - 1,2 m)
Chung ta thuang dung each ngudi khac a khoang each nay khi cung h9
tham dlf cae bila khi giao ticp a C(1 quan hay khi be.
- KllOdng each than mgt (intimate zone, fuO m - 0,45 m)
Day Ii "khocl.ng trbi rieng" ella moi con nguoi. Chi nhling ai than
thiet, gall giii, chiem duqc cam ella chu nhan mai duqc buac vaa, vi dl,l
nhu: eha my, v<y chong, can d.i, anh em, h;:tn be than, nguoi yeu, ba con gan.
92 em
Hlnh 10: M(Jt CLUjC tie'p xlic a vung ca nITan
6 vung than co m¢t vung hyp, kholmg 15 em tinh lU co the, do HI.
vung bi¢t than Vung nay chi tai khi c6 SI! tiep xuc
Ve cae vung khoang each trong giao tiep duqc neU b tren, chung ta can
luu y m¢t s6 diem sau day:
60
- Till! nllt/f, ca.c VilOg khoang each giao tiep chiu anh hubng cua yeu to van
hoa, nhO'ng nguai den tir nhung nen van hoa khac nhau thuang co vlIng giao tiep
khac nhau. Ching nguai ta nhiil.11 thay dng nhicu nguoi chau .Au co vung than
miitt hem nguai My. Hem nua, vlIng than cua cu dan song 0' tht thanh cung
han vilflg than clla cu dan song 0' nong thon.
- Thl'( /wi, trong giao tiep, chung ta dn chu y ch9n khoang cach cho phu hqp
v6i tfnh chat clla moi quan h¢. Vi dl,l: den Mp mQt giam doc nhan slJ t<;1.i van
ph6ng xin vi¢c. Khoang cach hqp Iy giUa b<;1.n va vi giam doc do nam 0' vung
d. nhan hay xii hQi. Tuy nhien. sau nay. khi quan h¢ trb nen gan glii, than he111,
co thu dan khoang cach tir vung ca nhan den vlIng than m;}.t. cling co
dang nh(\11 thay sl! thay dot khoang d.ch thea tinh chat cua moi quan h¢ 0'
cac moi quan h¢ lUa doi: khi m6i lam qucn h9 dUng. ng6i xa nhau; khi trb nen
than thiet, khmlng each lrong m6i Jan go duqc thu h9P va khi da yeu nhau thi
h9 chuyen sang vung bi¢t than
Trong giao tiep, neu chung ta kh6ng tuan thu vimg khoang each, thi de lam
cho nguai khac kh6 chlU, de bi danh gia the nay the n9. Chang m6i Jam quen
v6i mQt phl,l nu ma da tien t6i sat gan, xam vling than cua nguai
phl,l nu d6 thl de bi cho la co y do tan tinh.
- Tille ba, tuy thea ml}-c dich giao tiep cua rna thay d6i khoang cach cho
phli hqp dieu Iqi cho ml,lc dfch.
VI dl,l: D!.ln tiep mQt kha.ch hang mai. Lin dau thea phep xa giao, b'.\11 can
giu khoang each 0' mQt muc dQ nao do de dam bao tinh nghiem tuc. lich SlJ. Tuy
nhien, b<:Ln l<:Li muon t<:LO khong khi gan gOi, than kh6ng xa cach, wa nhu
khkh hang do quen than v6i b'.ln, lam an v6i d1l. tir lau thi can chu d¢ng
thu khoang cacho
- TIlle l/{, trong qua trlnh giao tiep nell linh h0<;11 thay doi khoang each cho phu
hqp vai tlnh huang giao tiep.
Vi dl,l: Khi ng6i d6i di¢n hay c<.tnh nguai doi Idc thi b<:Ln ng6i thfing,
luc thi b<.tn hoi won hay nghieng nguai ve phia hQ (thu khoang cach) t<.t0
cam giac 1ft b<)n rat quan tam chd y lang nghe (xem phan ky nang Hlng nghe).
Hay a tren lOp, khoang each thich hqp giUa bl,lc giang nai gia.o vien dung va day
ban diu nai h9C sinh ngoi 18. khoang each thuQc vung xii hQi hay cong cqng,
nhung trong qua trlnh giang bai, de t<:Lo cam giac than gan gui, giao vien
thuang di l<.ti, rai bl,lc giang va di xu6ng lop roi l<.ti quay bl,lc giang.
Nhu vi¢c Slr dl,lng khoang each nhu la m¢t phuang giao tiep 1a mQt
vi¢c kh6ng dan gian. No d6i hoi slJ cam, tinh te.linh ho<)t cua chung ta trong
61
giao tiep va philn anh ngh¢ giao tiep cua chung tao
4.2. V, tri
SI! siip do\it ban va ch6 ng6i trong giao tiep cilng philn anh m6i quan giO'a
nhiing nguai giao tiep vai nhau. Neu co mOt ban va hai nguOi thi cung co nhieu each
de hQ ngoi vdi nhau. Sau day la m¢t s6 vt tci phd bien trang truemg hqp nay.
- Vi tri goc
Cach ngoi nay phu. hqp v6i nhiing cau t6 nht va nch SJ.!, n6 cho phep
hai nguai co the; nhin vao nhau va cfing co khong nhin vao nhau neu mu6n.
Goc ban co tac dl,lllg nhu m¢t chuang cho m6i ben, lam cho m6i ben cam
thay yen tAm, tJ.! tin, thoai mai hC1n, khong de khi noi chuy¢n, nhung cung
khong qua xa each. Cach ngoi nay ti¢n lqi cho nhiing nam nu co cam tinh v6'i
nhau nhung con co philn e de, nhihlg cu¢c cieng de; tu van, khuyen bac hay
thuyet
- Vi tr[ Ju;tp rae
tri hqp tac co hai cach ngoi:
+ C acll ng6i tlllr nhdr (vj trf hqp tae 1): Hai nguai ngoi ben cc;tnh nhau va cling
quay mQt huang, no khong cho phep hQ quan sat tat ca d.c dau phi ngon
ngu ella nhau. each ng6i nay cho thay, hQ da: do\it tin vao nhau, y kien ella
hQ da lUang d6i th6ng nhat. Day la tci thub'ng gij.p khi d<;li ella hai phai doan
h9P bao sau dam phan thanh congo
+ Cach ng6i fhlt hoi tci hqp tac 2): Hai nguOi ng6i d6i di¢n nhau, ban chi
co tac nhu ch6 de; giay to. Caeh ng6i nay cho th.ty y kien giUa hai nguoi, ve
Cel ban lil th6ng nhat va hQ cat th.1ng than voi nhau.
00 00
D D
Vi trf goe Vi tcf hqp tae! Vj tei hqp tae2
o o
D
D
Vi tei tranh 0
o
Vi tcf d¢e
Hlnh 11: Vi trf trong giao fiep
62
- Vi tri qmh franh
Hai nguai ng6i dai di¢n nhau, giiIa hQ la cai ban c6 tac dl;lng nhu m¢t
chuang ng<;li phong thu. Vj tri nay thuang khi hai nguai c6 vAn de can
tranh khi dn n6i chuy¢n thAng than vai nhau ching khi nguai Hinh
d<;lo phe binh, khie:n tnich dip duai. Ng6i nhu suc cua lai khie:n tnleh
se tang len.
- Vi tri d(Jc l¢p
Cach sap xcp nay khong phai d6i tho<.ti. Khi m¢t nguai chQn cach ng6i
nay c6 nghia Ia nguai d6 khong muon bat chuy¢n, kh6ng muon bi quay ray.
Oich be tri chb ngoi nhu the nay thuang thay trong thu vi¢n, hay trong ella
himg an uang giua nhung nguai kh6ng quen biet. Cho nen, khi b<.tn muon n6i
chuy¢n cai rna vai m¢t ai d6 thi kh6ng nen chQn vj tri nay.
4.3. Kiiu him ghe
Ngoih tri, tuc la each ke ban ghe, thl kie:u ban ghe (hinh dang, kich
thuac) cling c6 y nghia nhat dinh trong giao tiep.
- Kie'u ball
+ Ban hinh clu1 nhqt (hinh 12)
00
o
00
Hinh 12: Vi tri ngSi theo cap bq.c J ban chii: nhq.t
chil cho quyen Ille, ban dmg dai thi quyen h!e dmg Ian.
Trong cac vi tri quanh ban chil vi tri ngoi a m¢t dau ban (lung nguai ngoi
kh6ng quay ra cira) Ia tri co .lnh huang 160 nhffL D6 chinh Ia tri cua nguai
lanh d;:to cao nhat d6ng vai tro chu tri trong cae cu¢c hQp, h¢i ngh!, h¢i thao
v.v. Tiep den la cac vj tri khac, vi tri cang gan vj tri nguOi lanh d<.to cao nhAt
thi cang c6 lTU the, vj tri a ben phai lTU the han vi tri a ben trai.
63
+ 8im hinll tn'm (hlnh 13)
Ban tron bitu hi9n moi quan blnh ding, thoai mai, than nnh. N6 nit phil
hqp vai nhung cUQc trao dciL thao giua nhling nguai cling d!a vj va c6
thi¢n chi hqp tac vai nhau.Quanh ban tron, vi tri nao cling trung tam nhu nhau.
Khi mQt nguai lanh ch9n tron cho CUQC go d.c nhan vien duai
quyen cua mlnh thl d6 c6 nghia la ang muon kh6ng khf vui ve, thacH mai
cho cU9c g4P, ai trong s6 vien cung cam nhi;lll dW1C slf quan lam nhu nhau
tir ang. Tuy ngay d. trong dnh huong nay thl b<).n cling dn biet di.ng,
nguai ng6i gan nguai lanh d<;lo se co uu the hem.
HinII 13: Ban lIinll trem
o
o o
o
HIli" 14: Ban hillh vuong
64
+ Ban hinh vuong (hlnh 14)
Ban vu6ng moi tuemg quan d6i dau, phong thu, n6 thuimg duqc
nhiing nguai c6 dia vi ngang nhau Slr d\,lng cho nhiIng cUQc n6i kh6ng
keo dai, di vao vffn de. 0 bim vU6ng, vi tri mang tfnh hqp tac nhfft 13 cho
ngoi a ben tay phai chung ta, cho ngoi ben tay trai Hnh hqp tac thap hem,
can vi tri mang tinh d6i khang nhfft lit cho ngoi doi chung tao
- Kie'/l gill
Cung nhu ban, ghc co rat nhieu kieu dang khac nhau va kieu ghe cung
cung cap cho chung ta nhfrng th6ng tin nha:t ve chu nhiln cua no. Kich co
va chieu cao cua n6 cho quyen llfc: ghe' cang lOn, lung ghe cang cao
thi quyen llfc cang Ion. b;;tn da nhln thay ngai vang cu-a m¢t 6ng vua nao
d6, du Iii qua phim imh ch&ng h;;tn. N6 to lan, cao, cau ky, uy nghi qua phiii
kh6ng b,!-n? Kh6ng nhfrng the, n6 can duqc a vi tTi trung tam nhat va cao
hem d.c ghe khac nhieu N6 Ia tuqng cho quyen uy clla vua rna.
Ngoai ra, b;;tn cung can luu y rang, ghe c6 lung tlfa uu the han ghe kh6ng
c6lung tva, ghe co tay vin hay han ghekh6ng c6 tay vin, ghe xoay to fa quyen
the hem ghe co
5. Qua
Trong giao tiep, nguai ta hay dung nhieu do nhu buu anh, hoa, do trang
suc ... cho nhau. Nhfrng do nay thuang tra thanh vo gia d6i voi
nguai duqc qng boi chung chua dlfng nnh cam, mong muon cua nguOi
C6 nguai suot dai nang niu, tn1n trqng mQt chiec but, m¢t tam hlnh, m¢t cuon
s6 tay voi nhung dong luu ...
TI),ng qua la mQt trang nhfrng cach nhanh nhM d6 t;;tO tlnh cam va nhung ffn
tuqng tot dt;p a nguai khac ve chung tao La can nguai, ai cung thich duqc quan
tilm, vi rna ai cung thich duqc qua. Tudua tre val ba tu6i da thich duqc
nguai Ian cho banh, cho kyo, cho den nhfrng c\,l gia mai nang niu ehiec ao m6i
hay nhfrng vien thuoe b6 rna con cai va nguOi than bieu Vao dip Ie, tet,
ca.c cong ty cung thuang qua cho nhan vien va gia dlnh clla hq. Vao nhung
dip thich hqp, nguai ta cung thuang qua cho d6i tac lam an v6i mlnh: mQt
lang hoa kern thea buu thiep chue mung vao dip d6i tac khai truang cua hang
hay duqc de thang tien chdc chan se lam doi tac cam d¢ng.
Ngoai tlnh cam, qua con c6 tht chua dlfng nhfrng an y sau xa clla
nguai C6 co gai buong binh, chrmg trai quan tam den c6 tim cach thuyet
ph\,lc mai rna co xieu long, den ngay sinh chang trai c6 m¢t
con cua duqe lam ttt go ch;;tm tr6 nit tinh te, v6i y rang: "co ngang nhu eua".
c6 nguai con trai, nhan ngay sinh mang den co gai lam lai
clla minh m¢t b6 hoa c6 ba bong, y muon n6i: co ba hoa".
Cach qua cling lil dn lUll y. C6 ngum cho rang, qua kh6ng
bang each Thuang nhung nguai tre tu6i, ua hlnh thuc, ua n6i tan
thanh <; kicn nay. Khi con lU m¢t sinh vien, m(>t Hin l6i duqc mai den dl!
sinh clla m¢t c6 gai tre. Nguai yeu cua c6 gai a xa kh6ng den dl! duqc
nen d5 gui m()t m6n qua bay to mong muon mon qua d6 duqc mb ra
mirng sinh nhi).t truac sl! chung kien clla nhung nguai co C6 gai
da chicu <; cib nguai yeu, tfuaC mQi nguai, co tir tir mb g6i qua ca. M6n
qua duqc goi ghcm dn bang nhicu l6p giay mau rat C6 gai boc mai,
boc maio het lOp giay nay den lap giay khac, goi qua chi con nhu mQl mieng
xi'!. phong nhc nhung van can giay, chua biet d.i gi ben tTOng. MQi nguai nfn
hoi bQP, tran nu cho nhan him tam moi hoi. Cho den khi lap giay cu6i
cung duqc boc, m¢t cbiec h¢p nha 1¢ ra, ben tTOng hQp la mQt chiec dong ho
xinh xan, nha xiu, mQi nguai olen, can nu cho nh3.n thi mim cuai nht;: nhom.
Man qua duqc bQc boi 21 lap giay mau, dung bang so tu6i clla nu chll nhan.
Cach thi).t an ruqng! Tuy nhien, chac cung dong <; vai t6i rang, each
nhu v1Y kh6ng phili vai ai cung phil hqp.
Nhu vi).y, qua la mQt phuong hi¢n !lnh cam va thai dQ mot
d.ch tinh teo Ai cung thfch duqc qua nhung khong phai bat cu qua gi,
each nhu the nao, va khong phai ai cung biet qua. Lil mQt nguai thu
ky tTOng tuang lai, chac chfin se kh6ng it hill giup Hinh clla minh
chu<in bi qua de can bQ, nha.n vien, khach hang, d6i lac V.V ... van nhung
djp thfch hqp, va chic chan cung se khong it Ian duqc qua tir nguai
khac. De lam tot cong vi¢c nay, can luu y mQt so diem sau day:
- Khi qua can chu y den nhu cau, s6 thfch eua nguai duqc
- Qua phai phil hqp vai moi quan gifi'a cong ty clla
va ben duQ'c Qua cung can the duqc thai dQ nghicm tuc va chan
thanh. Co the SLr dl).ng san ph<im clla dja phuong clla eong ty b<;ln lam qua
Qua nhu kh6ng nhung the hi¢n duqc tlnh cam chan thanh, rna
con co y nghia quang d,o.
- Cach qua khong nen ca_u ky, pho truong, rna nen dan gian, the hi¢n
Sl! cha.n thanh va nghiem tuc clla
- Qua qng thuang duqc goi ghem dn Khi nhi).n qua b<;ln dn to thai
dQ vui ve va dung quen cam an ngubi Neu qua duqc glri qua dubng
buu qua nguai khac thi dn gQi di¢n glri thu de noi lbi cam
66
an. khong ncn md qua ngay xem rna hay cha sau khi khach ra ve, tru
truang hqp nguai t;}ng de nght lam dieu do. Trang twang hqp nay, nen
noi lai gl do th! cam xuc tich clJc cua m1nh d6i vai man qua, roi cam on
nguai litn nila. Vf dl,l: "Chicc nhan dyp qua! Tu lau em van thfeh mOt
chiec nhan nhu Cam on anh dt nhicu!".
Sau khi rna qua, neu tha'y man qua la "tren muc tlnh ca.m", kh6ng
nen tIm cach gui tra nguai kern thea lai ghii thfeh vai thai
dO on ton, vui ve. Neu duqc qua Hi m¢t bat ngO' va khong klP
chuan bi qua dap Ie, thl cGng kh6ng din phai vOi vimg. hay ehb va dap
vao mOt dip khac.
Nhu cac phuong ti9n giaa tiep phi ng6n ngil a con nguai rat phang
phu. Ngoai ca.e phuang neu tren con co nhilng phuong khae, ching
nhu mlli, deS v1t (tui xach, c;}p), ngay cii Sl.! im I<'j.ng trang nhieu truang hqp
cGng Iii phuong giao tiep. Ching phai chung ta van thuang noi: "1m
cGng Iii mOt e<t.ch tra lai", "Sl! im cGng biet noi" "L£ng nghe sl! im
do sao.
Moi phuang ti¢n giao tiep phi ngon ngil" deu co tac d.,mg nhat dinh, co 9
nghia nhAt dinh.Tuy nhien, trang giao tiep, chung thuang duqc su dl,mg ket

huang giaa tiep, nghia Iii vao thjj dO cila d6i tuqng giao tiep. VI mu6n
giao tiep c6 hi¢u qua, chung ta kh6ng chi can nam vfrng 9 nghia cila tung
phuang ren luy¢n ky nang Slr dvng tung phuong ti¢n, rna con ph<i.i biet ket
hqp su dVng chung mOt each nhuan hqp 19, biet phan tich va t6ng hqp
9 nghia cila chung trong m6i lien che vai llnh hu6ng giaa tiep. Chung
ta hiiy cling phan tfeh c.loh giaa tiep a hlnh 15.
Hinh 15: M(Jt cdnh giao tie'p
Trong d.nh nay, nguoi dan 6ng ben tfai va ngubi ph1,l nu ben phlti co VI
thfch nhau: h9 dang b¢ cua nhau, ng6i nhu dan van xa long
pha bay cd tay ve phfa nhau va nhin nhau. NguCti dan ang ng6i gifra cubi min
mai, to ve thfch thu nghe, nhtmg cac bitu hi¢n khac khong phil hqp: dau anI
ta hoi cui xu6ng cho thay 51! khang tan thanh, 16ng may nhfu hi¢n 51
gift, m,ll nhin xeo chang trai. Hon nG'a, tay va cha.n deu bat cheo cho
ang ta dang giG' the thU. N6i t6m l?i Ht bng ta khang hai long.
Cau hoi
1. Phan Uch khia khach quan va khia chu quan Irong n9i dung cua ngOr
ngii. TlI day dIn IW y gl khi n6! va viet?
2. Cach phat am, gi9ng n6i. toc d9 va nhip d9 n6i anh huang nhu the nao den
qua cila giao tiep bang ng6n ngii n6i?
3. Neu nhiJ'ng W va nhiJ'ng nhuqc cila loi n6i va loi n61ljch
giao tiep hang ngay cila b9-n, thuang dung loi n6i nao? T9-i sao?
4. se sii dl;Jng 161 noi nao trang moi tinh huang giao tiep duol day:
a. Tr6 voi bo minh.
b. Tr6 voi bo cila mQt nguai b,:m
c. go be than
d. Trao d6i voi khach hang
e. glao vlEm chu cua bl;m.
5. c6 phan U'ng khOng va neu c6 thi phan U'ng nhu the nilO khi bj nguoi khac mla
mai, cham ch9C?
6. Loi n6i nao dUQc SU dl:Jng Irong moi truong hqp sau day?
a. Tren m9t con duang Iran, lay 19i do mua nhieu ngay c6 hai nguoi dan 6ng di nguQc
chieu. Khong may, mQt nguai truqt chan nga, quan ao bun be Khi h9 nhau, ngubi
kia cuai to va n6i:
68
- Tu xa trong ong nhu m9t cay chual bi do
- Con ong - ngubl bi nga cung mim cuai va dap - ICt xa t61 cu ngo 6ng la mQI con nguai!
b. T<;Ii mQt nha may:
Khach - Theo cO, t6i mau nay trong c6 duqc khong?
Chu - Anh gay nhu que cui ay, mau nay xa'u mau kia kia.
c. toa
CQng lac ViEln - Sai ViEh cua 10i nao?
Bien vien - Bai cua anh n(li dung phong phu, nhieu so chi !lec la hai dai.
7. Neu y nghTa cua anh m;jt va nhlrng diem can IW y khi glao tiep mat.
B. Neu 'I nghia cua khoang cach va cac vung khoang cach trong giao tiep theo
Erdward Halt. Tu day anh (chi) can IL1U 'I gl trong giao tiep?
9. Neu 'I nghfa clla qua va nhctng can !L1U 'I khi qua.
10. Shakespeare n6i: " Qua cap h?U hi cOng Ira thanh toi tan khi nguoi bieu n6 16 ra
khOng lu le".B,::m cau noi do nhu the nao, ttl day bC:in IL1U 'I gl khi li;1ng qua?
11. Coy kien cho trong kinh doanh, Iha m91 co co trlnh d9 h9C van so dang
nhung c6 ny cUCli duyen can han m91 co crr nhan ma c6 b9 mi;11 19-nh nhu lien. 8C:in blnh
lu?n gl ve y k'len nay?
12. NguCli chau Au noi:" B9 130 kh6ng lam nen Ihay tu, nhung khong c6 b¢ ao. thay lu
khong phai la thay lu." BC:in cau n6i d6 nhu the nao, tlJ day bC:in can luu 'I gi?
13. Duoi day la m91 s6 cau ca dao duc kel kinh ella nhan dan ta Irong
xem nguCli qua 8C:in c6 y kien gi ve van de nay?
- Dan ba can mat la diim,
Long may fa lieu aimg triim quan tien.
- NgU'ifi khan can mat aen 51:
Ngut'!i can mat mfa chi mfa thau.
- Con Ir/n mat trang thi nuoi,
Nhung ngut'!i mat trang aanh hoai duo? ai.
- Nhung ngU'ifi Ii hi mlit lU'on,
Trai thi tr(Jm cU'ap, gai buon chong ngU'ifi.
Bai tinh huang
1. BC:in la thu ky vl:in ph6ng cua mqt cong lyTruoc mql cuqc IhL1Cmg luc;mg quan tr9ng
voi m9t doi tac mai, ben doi tac b9-n m9t man qua. B9-n S8 xu 1'1 nhu the nao?
2. Cong ty X c6 nhieu dl! an lam an tr€m d!a ban tlnh C. Trong dqt thay doi nhan sl!
vua qua, tlnh C c6 mQt vi. tan chu tich. Theo phep xa giao, cong ty X can chuc mung vi. tan
chu tich. Trong ban giam doc c6 hai y kien:
- Thlt nhal gUi thiEip chuc mung;
- Thlt haL gUi thiep chuc mCJllg va kem theo m¢t m6n qua.
Theo anh (chi), 'I kien nao tot han, t9-i sao?
3. H, 23 tUGi, mal dlJ(;:lC luyen vao lam thu ky van phOng ella cang ty Z. Trong m¢t Ian
xuong kiem tra m¢1 Co' so san xuat, giam doc H di cung. Lan dau xuat truoc cong
nhan, H ch9n b¢ trang phyc mot nhal cua minh va trang rat th?n. T9-i Co' so san
xua!, m9i anh mth deu d6 don vao H. Tuy nhien, nhctng anh mal d6 hlnh nhUlhieu than
Tu dau d6, H con nghe thay ICli ban tan: uTre, IC:ii!:in tan thCli the cha trach
giam doc nh?n lam thu kyH, "Chiec day chuyen Iren c6 co ta phai den may cay" ...
Anh (chi) co nh?n xel gi VB trang phyc, trang di€!m va trang sltc cua H trong linh huang
giao liep neu tren?
4. H la thu ky van phong cua m¢t cOng ty. H dL1c;:lc giam doc giao vy to chltc
69
cu¢c tMn m$1 cho loan 36 can b¢, cong vien Irong cong ty nhan dip dal
nam mbL H ch9n m¢t h¢i tnJong c6 chUa 100 nglfoi, ke 4 day ban theo m¢t hinh vuonl
c6 c'Slnh 3,5m. Trai vbi mong dQi cua H. khong khi bUeli c6 phan tram
kem than
Theo anh (chi), H da mac nhG'ng sai lam nao?
5. P la thlf ky van phOng cua cong ty Z. P can chucin bj phOng cho m¢t cu¢c IraQ de
thang thlin giiia phai doan cua cong ty Z. do giam doc cong ty dan dau. va phili doan cu.
m¢t ben doi tac, do giam doc cong ty doi lac dau.
Theo anh (ch!), P nen bo trf ban ghe nhlf the nao (gia dinh la lat ca m9i ban. gh
d.n thiet deu c6 dU)? T'Sli sao?
6. 0 lam d'Sli 11 cho cong ty bao AlA. D c6 cu¢c vbi m¢t khach hang tiem nan
t'Sli nha rieng cua khach hang d6. Sau khi chao hoi. tv gibi thi$u. D ngoi xuong chiec gh
doi di$n vbi khach hang va dlfa to dan gi6i thi$u ve san ph§m cua cong ty AlA. Khach han
cam lay to dan va cham chu d9C. 0 dLmg sang ngoi c'Slnh khach hang va
dau trinh bay, giai thich ve san cua AlA va nhiing lQi ich cua no.
B'Sln hay giai thich ve sv thay deli vi tri va khoang cach cua 0 !rong tinh huong neu tref
Gia djnh ca hai ben deu kh6ng c6 can Ira, Iheo b'Sln, 0 nen ngoi ben Irai hay ben ph,
khach hang? Hai b'Sln nh$p vai va dien l'Sli tinh huang nay.
7. B'Sln hay quan sa! nhiing phi ngon ngCt cua Ilmg nhfm trong mOl can
giao liep dlfbi day:
Hlnh 15: Bling Clf chi lay IIhlf flur
/UIY, IIgl(/I; ddll o/lg [rollg aI/II
II1UOII lIoi gt'?
70

."


,
,
\
I

\
Hlnh 16: TI( II"r IIg6i clia
IIgl(O'; ndy clio cllling fa
'hdy dit!'it gil
cu¢c g.,p m.,t than cho loan 36 can be), cOng nhan vilm trong cong ty nMn dip da
mai. H ch9n m¢t h¢i truO'ng co chua 100 nguO'i, ke 4 day bim thea m¢t hinh vuon
co tren 3,5m. Trai v6i mong d9"i cua H, khong khi bu6i g.,p m.,t co phan tram Ian!
kem than
Thea anh (chi), H da nhlrng sa; lam nao?
5. P la thu ky phong cua cong ty Z. P can bi ph6ng cho m¢t cu¢c trao de
thang giila phai doan cua cang ty Z, do giam doc cong ty dan dau, va phai doan cu
m¢t ben doi tac, do giam doc cong ty dol tac dan dau.
Thea anh (chi), P nen bo trf ban ghe nhLfthe nao (gia dinh la lat ca m9i ban, gh
can thie! deu co du)? sao?
6. D lam Iy cho cong ty baa hiE§m AlA. 0 c6 cu¢c voi m¢t khach hang tiem
tai nha rieng cua khach hang do. Sau khi chao hoi, tl! gi6i 0 ngoi xuong chiec gh
doi voi khach hang va dua to' dan giai ve san pham cua cong ty AlA. Khach han
cam lay to dan va chu d9C. 0 dUng chuyE§n sang ngoi khach hang va b.
dau trlnh bay, giai thich ve san ph§m cua AlA va nhlrng 19i fch cua n6.
hay giai thfch ve sl! thay deSi vi Irf va khoang cach cua 0 trong tinh huang neu trel
Gia djnh ca hai ben deu khong co can tra, thea b'iln, 0 nen ng6i ben tra·1 hay ben ph.
khach himg? Hai b,:m vai va tinh huang nay.
7. hay quan sat nhlrng hi$n phi ngon ngii cua tung nhan trong moi car
giao tiep duai day:
Hinh 15: Sling Cit eld tay nhu fJut
nay, ngl((Ji dem bllg trong dnh
mUG'1I }/(5i gl?
70
\
I
\
Hinh 16: Tu the' ng6i ciio
nguCri nay ellO chung to
tJui'y die'u gl?
Ihnh 17: Tu thi!' va nlll7'ng dr
chI ('[/({ Iwi ngu/fi dim ong nay
clio 11/((',1 /1(1 sap lam gl?
Hinll 18: B(in July nh(in xet
('l'r chi' e/la ctic lilian vi}t
trong ednll giao tie'p ndy?
Hlnh 18: B(Ul hay clio hie!
thai dr) cua ba n/ulfl V(lt
trong cal/II giao {iej) fitly?
71
Hlnh 20: Bt;n JUly pJuln (ich tU tht: cu' cJd clla
ba nglfiti dan ong trong aI/II de' ti1(Iy dU(fC thai d(j cua h{)?
8. Thu Hien bvoc vao van ph6ng d'.li doan T. £lay la Ian dau tiEm Thu Hien den
van ph6ng nay. Thu Hien win l'.li ban tiep tan. Thu Hien S8 suy nghfnhvthe nao VB nhung
hi$n phi ngon ngu cua c6 nhan vien tiep tan trong moi tinh huang dvoi day?
a. Nhan vien tiep tan dang noi dii)!n tho'.li, co ta chang dE! y gi den Thu Hien.
b. Nhan vien tiep tan dang n6i chuYi)!n di$n co ta chi dau qua quyt voi
Thu Hien rai tiep tl:lC CU9C di$n tho'.li.
c, Nhan vien tiep tan dang ngai trVoc may vi tfnh va thaD van ban. Co ta
ngang dau len: "Chao co, t6i co thE! giup gi cho co?", trong khi van tiep tl)C danh may.
d. Nhan vien tiep tan chao Thu Hien m9t cach lich slJ nhvng khong nhin vao mat
Thu Hien.
e. Nhan vien tiep tan chao Thu Hien m9t each Ijch sl! nhvng khong mim cVCli voi
Thu Hien.
g. Khi Thu Hien den, nhan vien tiep tan dang nga Ivng tren ghe, vat chan chu ngG,
dQc tranh. Tuy nhien, co ta cMo Thu Hien rat I\ch SI! va than thi$n.
72
Chu'dng 4
PHONG CACH GIAO TIEP
MI,lC tieu
Sau khi hQc xong chVdng nay, h9c sinh c6 the:
- Hieu dLfqc khai niem va trLfng cua phong each giao tiep;
- Thay dLfr;lC diem m<:lnh, diE§m yeu eua mOi phong each giao tiep va biet chQn phong
each giao tiep phu h<;Jp voi tlnh huang giao
T6m nQi dung
- Phong each giao tiep la h$ thong nhiing Idi n6j, ell chi, bQ, d(mg tac, each ling
xu tLfdng doi 6n d)nh cua con ng1l0i trong giao tiep.
- D;:!.c tntng cua phong each giao tiep 18 tfnh 6n d)nh, tfnh linh ho?t va Hnh chuan ml/c.
+ Tinh 6n d)nh cua phong each giao tiep bieu hi$n d cha, phong each giao tiep cua
Gon nguoi \03 tlldng doi nhlI nhau trong cae tinh huang glao tiep kh8c nhau. Tinh on d)nh
cua phong each giao tiep t<:1o nen net rieng cua mOi ngVdj trong giao tiep.
+ Tfnh linh hO<:J.t eua phong cach giao Uep 18 kha ntlng thay doi lof noi, cu chi, bQ,
dong tac, cach ltrJg xu cho phu hop voi tlnh hu6ng giao tiep cu the, No no! len SLf mem deo,
kheo leo cua can ngLfdi trong glao tiep. . .
+ Tfnh ml,fc cua phong cach giao tiep hi/iln a Sl,f phu hgp cua cac yeu to
trong phong cach giao tiep voi cac chu§n ml,fc xa h9i. Tfnh chuEin ml,fc 18 m9t trong nhLmg
doi hoi cO" ban nhat cua X8 hQi doi vOi h8nh vi giao tiep cua con ngLfdi.
- Co ba phong cach giao tiep co ban: phong cach dan chu, phong cach d9C do an
va phong cach tl,f do. Moi phong cach giao tiep deu c6 nhLmg diem diem yeu,
kh6ng c6 10<;li phong cach giao tiep nao la tOI LfU trong m9i tinh huong.
I. KHAI NIjJ;M PHONG eACH GIAO TIEP
1. Dinh ngh'a
Trong cu¢c song, a m6i can nglloi hay nh6m nguoi dan hlnh thanh ncn
nhiIng net ricng trong IN n6i, cli chi, b¢, hanh d¢ng. Chung t'!-o ncn phong
each giao tiep clla nguai d6 ho?c nh6m nguoi d6.
Phong cach giao litp la h¢ th6'ng nhii'ng len noi, eLf e/d, di¢u bt), d()ng [ae,
eelc [(fig .\'If' [1ft/JIg d(/i //n dill/[ Clia moi can ngudi hoqc m6i nlu5m lIgu//i trong
giao tie'p.
73
Vi dy: Trong d6n tiep khach, khi khach den, giam doc A luon buac nhanh
den don khach, chia ray ra cho khach, con gium doc B thi l<.ti thuang dung a
m¢t vj trf, cha khach den mai dua tay ra de bat tay va chao hoi khach. Hay khi
tro chuY9n vai khaeh, nguai thuang mC1 dau bang vi¢e quan tam hoi han
khaeh, sau do mai di cang trong giao tiep, nguai Vi¢t It sir dyng mat
va cae ell chi, di¢u b¢, con nguai phuong Tuy lr:ti thuang di th:1ng van cong
vi¢c, sLr dy.ng mat, ell chi, diqu hi) han.
2. trLtng ella phong each giao tiep
Phong each giao tiep co ba tning co him: tlnh 6n dinh, tinh chudn mLfc
va tfnh hoh ho<;t1.
2.1. Tinh (In d!nh
Tfnh 6n djnh cua phong each giao tiep bi6u hi¢n a cho, phong each giao
tiep clla rn()i con nguai, moi nh6m nguai Iii. wang d6i nhu nhau trong nhung
Ilnh hu6ng giao tiep khac nhau. Ch:1ng h<.tn, m¢t giao vi en c6 phong cach giiing
bili ch(tm rai, ung dung thu thai, thl khong chi tren by.c giang rna ngay d vai
dong nghi¢p hay nguai than trong gia dinh, nguai do cung thuang noi
rai, ung dung thu thai nhu
Tinh 6n dinh clla phong cach giao tiep duqc quy djnh boi yeu to,
trong d6 ca ban Iii.:
- D<1c dilm tId dUll cua ca IIhfm
Chilng h<;tn nhu chieu ti I¢ giua cac phan ella ca the: dau, minh, chan,
tay cung anh huong den dang di, dung.
- Nghe' nghifp
Trong hO'!t dQng nghe ella minh, m6i con nguai thuang tham gia
vilO nhfrng quan h¢ giao tiep 6n djnh, trong nhung dieu ki¢n, cimh cling
wang doi b djnh, chung t<.t0 nen nhung net rieng trong giao tiep clla nhung
nguai cung Til d6, phong each giao tiep clla nguai thly giao khac phong
each giao tiep cua nguai thay thuoc, phong ca.ch giao tiep ella nguai thu ky
khae phong d.eh giao tiep clla nha khoa h9C, phong cach giao tiep ella nguai
kinh doanh khae phong C;ach giao tiep clla nguai nong dan ...
- D<ic [rllng cua thoi dqi
hr:tn, phong dch giao tiep ella con nguai trong thai ky db! mai co
nhjp diqu nhanh, h6i ha, khcln truang han thai bao cap.
Tfnh 6n dinh cua phoug cach giao tiep t<.t0 nen net ricng ella moi con
nguai, moi nh6m nguai trong giao tiep.
74
2.2. Tinh chufin ml;lc
Giao tiep Ia mQt hanh vi xu hQi ph6 bien 0 can nguaL No duqc guy dinh
boi cac chuan mlfc xii h¢i, nhu dl;lO duc, van hoa, th.1m my, phap hai
phong we, quan, th6ng, Ie giao va cac nguyen uk khic duqc an dinh
trang giao tic'p. V( d"l: m{)t hQc sinh khi lra lai cau hoi clla thJ.y giao thl can
rna dau bang nhung tir: "Em thua thay .... "; m¢t nhan vien khi bao cao ket qua
c6ng vai giam d6c thl phiii: "Thua giam doc ... " "8<io cao giam
doc ... " hay khi m¢t nguai Ian tubi va mQt nguai tuei nhau thl nguai
tre tubi phai chao nguoi Ion tubi ...
Trang giao tiep, neu chung ta kh6ng tuan thu eac chuin mlfc, cac guy tac,
thl chung ta de danh gia 18. "thieu van hoa", "thieu giao dy.c", "hon lao"
nhang h(1fi Vi. "khong lich slf".
Moi co quan, moi e6ng ty thuting co nhung quy dinh rieng ve van de giao
tiep trang cO quan. trong eang ty d6, ehftng h<;in nhu vi¢c go giua nhan vien
va tanh h¢i hqp, tiep khach, nhung truyen thong, nhiIng chuan mlfc
kh6ng dUQc Hinh d,!-o quy dinh nhung duqe m9i nguoi chap hl;ln
nhu trang phy.c. La mt)t nguoi lhu ky, b'!-n dn am hi6u va ton trqng cae guy
dinh, cac chufrn mlfe nay. Moi cQng dong nguoi, moi dan l¢c deu co phong ty.e,
quan, giao, truyen thong rieng rna bl;ln can biet, bi9t trang thai d<;ii
nay, khi xu the hQi lien ket, hqp tae khu vl!c va toan cau dang la xu
the chfnh cua thai SI! thieu biet vc van hoa giao tiep clla cae dan t()C
tren the giai c6 gay bat Iqi cho sy.- clla bl;ln. Chang b<;in t6 chue
yen tige ehieu dui mQl doan khach quac te, trong d6 c6 ca nhung vi thea d<;lo
Hoi, rna trong thy.-e dan eoa b/!-n l<).i c6 m6n duqe ehc bien tl1 thit lqn, thl d6 13.
mQt thieu s6t kh6ng nho ella nhung V! khach do se cam thay bi xue phl;lm
va rat de roi ban
2.3. Tinh Iinh ho<:,t cua phong cach giao tiep
Trang phong each giao tiep eua m6i con nguai, ben nhung yeu to 6n
dinh, kh6 thay dcSi, con co nhung yeu t6 duqc thay d6i theo tlnh hu6ng giao
tiep, chung giup can nguai do co nhung lai n6i, eu chi, b¢ phu hqp vai
tlnh huong giao ticp C1,l the. Ching hl;ln, mQl giarn d6c khi giao tiep vai nhan
vicn cua minh se co nhung lai noi, Clr chi khac vcri khi giao tiep voi nguai than
a gia dlnh; loi noi, cu chi eua nguai thu ky khi tiep khaeh cung khac voi khi
giao tiep v6i be, dong Nhu tfnh linh cua phong each giao
tiep noi len s,! kheo leo, mem deo cua moi con nguai trong giao liep, ung xi'!
v6i nguai khic.
75
Trang cong tac cila minh, nguai thu ky thuang phai tiep xuc vai nhieu d6i
W9lIg khac nhau, trang nhung llnh huang khac nhau. Vi linh ho;:tt, mem
dec la m¢t trang nhung chat giao tiep dn thiet nhat clla nguai thu ky,
II. cAc LOA" PHONG CACH GIAO TIEP
Phong each giao tiep cua moi con nguai luon c6 nhung net rieng, kh6ng ai
gi6ng ai. N6i cach khac, phong dch giao tiep cua con nguai Ia da d;:tng, phong
phu. Tuy can cu vao nhung net noi tr¢i, hlnh, nhieu nha tam Ii hQc
phan bi¢t 3 lo;:ti phong dch giao tiep: phong cach dan chu, phong ca.ch d¢c
doan va phong cach tl! do.
1. Phong each giao liep dan chu
Phong cach giao tiep dan chil qua nhung net n6i sau day:
- Blnh dang, gd'n gl7i, thoai mai;
Nguai co phong cach dan chil co xu huang t<!-o khong khf blnh ding, than
m(lt, thoiti mai trong giao tiep, HQ c6 gang thu hyp khoang each vai d6i tuqng
giao tiep tai muc co th6, thong qua an mi,ic, di dUng, noi nflng, di¢u b{), elf chi
v.v. Ching h<!-n, m¢t nguai Hinh dan chil thl khi tiep khach, cho du do la
nhan vien duai quyen, h9 thuong niem nO-, vui ve chla tay ra cho khach, moi
khach ngai, chu d¢ng ngai gan khach, quan tam hoi tham suc khoe v.v ...
- TrJn tr(>l1g dOl tlf(mg giao tiep, dUI y dill d(ic die'm tam Ii ca nlldn Clla 119;
Trang giao tiep, nguoi co phong each dan chu thucmg chu y tIm d.c
tam Ii d. nhan ella d6i tuqng giao tiep nhu: sa thfch, th6i quen, nhu
cau, quan di6m v.v tu do co phuong phap tiep hqp IY. Chfnh VI vij.y rna
hq thuang duqc danh gia Ia gan, de thong cam, noi chuy¢n, khong quan
each v.v.
- Lang ng/le df/i {lfrjng giao fiep
Lang nghe Ia mOt trang nhung net n6i thuang thay a nguai co phong
each giao tiep dan chu. HQ diem tinh, kien trlIang nghe nguai khac va nhfing
y kicn xac dang clla nguoi khac Iuon duqc h9 quan tam dap ung kip thai
co lai giai thfch r6 rang.
Phong each giao tiep dan chil lam cho d6i tuqng giao tiep cam thay thoai
mai, yen tam, tl! tin, giup h9 phat huy duqc tfnh dQc chil dOng. sang t"!-o
trong cong Chinh VI rna nguai co phong cach giao tiep dan chil
thuong duqc nhicu nguai yeu men, kfnh tr9ng, tin WC1ng,
Tuy nhien, dan chu phai co nguyen tac, khong xoa nhoa m9i ranh giai giUa
76
nguai nay vai nguai khac trong giao tiep. Trang twang hqp nguqc l'.li se din
den tlnh "d. me me)t Wa", xue xoa, "dan chu qua tran". D<}.c trong

de) nao di chang nua, thl van c6 nhiing nguyen tile rna chung ta kh6ng duqc
be qua.
2. Phong cach giao tiep di;>c doan
Nguqc voi phong cach dan chu la phong d.ch de)c doan. Ngub'i c6 phong
cach giao tiep dOc doan thm'mg de cao nguyen tac, doi hoi ranh giai phai duqc
t6n tn;mg (anh 1ft nhan vien con toi la giam doc, dung bao gio- quen dieu d6).
He:> thuong hanh dOng mt)t cach cung ran, kicn quyet, danh gia va ung xu mang
tfnh dan phuong, m¢t chieu, cung nhac, xuat phit tu y cua mInh, ft chu y den
nguo-i khic, VI khong ft nguoi ng'.li tiep xuc voi hQ.
6 nhung t6 chuc rna nguai tanh d,!-o la nguai c6 phong ca.ch d¢c doan, ttnh
tich qrc, chu dt)ng, sang t'!-o cua nhan vien thuang kh6 duqc phat huy. Tuy
nhien, trang hoan ca.nh phuc khin cap, doi hoi mt)t con nguai quyct doan,
dam ch!u trach thl phong each giao tiep dt)c doan thuang phat huy duqc
tac dt,mg.
3. Phong cach giao tiep tl! do
Nguai c6 phong d.ch giao ticp tt! do thuang bieu nhung diem sau:
- Hdnh vi, lifi noi, leng xu, thai &} hi chi phai nhie'u hai tam tr(ll1g, cdm
xlle va tlnh hUb'ng. Do d6, cac nguyen tac, chufin mt!c nhieu khi bi coi nht::.
Vi dl,l: M¢t nguai lanh d'.lo dang be qua, khong xU 1y vi ph'.lm ky
eua nhan vien, ho<}.c nhan vien thich nghi sam thl cho nght ngay, kh6ng can
biet lJ do c6 thoa dang hay khang.
- M1.lC dfch, n{Ji dung va do'j tU(lng glao tie'p tlll/ifng de dang {hay ddi;
Vi dtJ: A dang di eung B thl g<}.p C, A dimg l,!-i tro voi C va quen
Iuon ea B dang dung eha va vi¢c rna A dang giup B.
- Quan hf! giao tie'p r¢ng nhung hoi hqr, khong sdu sac.
Phong each giao tiep 11.1 do co uu diem la lam cho d6i wqng giao tiep cam
th.fy thoM mai, duqc ton trQng, do do phat huy du,/c ttnh tich qrc cua hQ, d<}.e
Ii voi nhilng nguCri. co y thuc 11.1 giac cao. Song nguoi co phong each giao
tiep W do cling de bi nguoi klulc coi thuemg, de bj danh gii 1a thieu dung dftn
va thieu nghiem uk.
Nhu ba lo'.li phong cach giao tiep neU tren deu co nhung m<}.t yeu va
m<;lnh. Kh6ng co IO,!-i nao la t6i l!U cho mqi twang hqp. Dieu nay dbi hoi
77
chung ta ph{li biet k€t hgp ca ba phong cach giao tiep va tuy thu¢c vao tlnh
huang Cl.l the rna hi¢n phong each giao tiep tai uu nhat.
Cau hoi biJi tinh huang
1. Neu khai va nhCtng trLlng Cd ban cua phong cach giao
2. Tinh on dinh cua phong cach giao tiep la g1. sao phong cach giao tiep co tinh
on djnh? hay tl,f danh gia tfnh on djnh trong phong cach giao tiep cua mlnh?
3. Tfnh linh hO<;lt cua phong cach giao tiep bielu nhU the nao? Thea bc:m. phang
cach giao tiep cua b<;ln \a mem dEW hay cling nhik?
4. Tfnh chu§n ml,fc cua phong cach giao tiep bieu nhU the nao? Theo b<;ln, trang
giao tiep. ling xu voi nhiing ngLIoi xung quanh, b<;ln co chu.§n mt!c khong?
5. Neu nhCtng diem CO' ban cua moi \o<;li phong cach giao tiep. Thea b<;ln, thu(k
phong cach giao tiep nao?
6. NhCtng khang djnh sau day dung hay sai?
a. Phong cach giao tiep cua m¢t ngl101 cang on dinh thi cang de phan ngUoi do
voi nhO'ng ngUoi khac.
b. Du d muc d9 nao. phong cach giao tiep cua m¢t con nguoi lu6n vua c6 tfnh on dfnh,
tinh \inh hO<;lt va tfnh chu§n mt!c.
c. T(nh linh hO<;lt va tfnh mt!c cua phong cach giao tiep mau thuan voi nhau: m9t
can nguoi the tfnh linh hO<:J.t cang caD thl tfnh chu§n mt!c cang kem va nguQc
d. Trang phong cach giao tiep cua mol m¢t con ngUoi luon c6 nhCtng net cua phong
cach dan Chll, phong cach d¢c doan va phong cach tt! do.
7. B<;In hay xac dinh phong each giao tiep cua moi vi giam doc trong cac tinh huong sau.
a. van phong cong ty A:
- G£): T<;II sao co vao phbng ma khong g6 CLra?
- NV: thLIa anh, em g6 nhLlng ma anh kh6ng nghe thay <:J..
- GO: Khong nghe thay thi co phai g6 tiep va cho, baa gio toi nghe thay va cho vao
moi dLt9c vao, r6 chua?
- NV; em xin loi va rut kinh <:1.
b. T
9
; van phbng cOng ty B:
- NV; Em chao thu trLIdng.
- GO: A, chao anh Nam, ngol xuong di, khoe ch((? Anh ve tll baa glo?
- NV: em vua ve toi qua nen bay gio mal len baa cao tlnh hlnh voi anh dLtQc.
ThUa anh ..
- GO: Anh cu u6ng nLtDC di da rOi ta n61 Tol cOng dang c6 vicilc muon trao d6i
va; anh.
00
Chuang 5
_ V'"' "
CAC KY NANG GIAO TIEP CO BAN
Ml,Jc tieu
Giao liep vU'a 103 m9t khoa h9C vLJa 18 m9t ngh$ MUon thanh cong trang giao tiep,
ban kh6ng chi can viing nhCtng kien thLrc co ban trang Ifnh vlfc nay rna con phai biet
v$n dl,lng nhltng kien th(rc d6 VaG thl/C lien hO<;lt d9n9 giao tiep ella minh, tuc la nam VltnQ
ky va kh6ng nglIng trau dol, rEm de den mUe ngh$ thu$t. Chuang nay se gioi
thi$u va giup ren luy$n CaG ky giao tiep co ban. Sau khi h9C xong. c6 th€l:
- HM'u olf9c fam quan trr;mg cua cae kf nt1ng giao tiep co ban;
- Biel n6,; o$t cau hoi, thuye't ph,!c, nghe, 09C, vie'! va (mg xU' qua han trang
giao titfp.
Tom tat nQi dung
- Cae ky nang giao liep co ban 18: lang nghe, cau hoi, thuyet phl,lc, thuyet trinh,
viet, d9C va t6m tat van ban.
- nghe 113 t$p trung vao phan anh m¢t am thanh nao d6, cac am thanh
khac bo ra ngoai taL lang nghe c6 qua, ngoai cM y che anh huang cOa
cac yeu to can tro, chung ta con phai biet khong khi b]nh dang, than thoai mai:
biet gQi rna de nguoi doi trut bau tam sl,l; biet to ra quan tam va thong cam voi hQ,
biet phan hoi m¢t cach thich hQP,
- Trong giao tiep, cau hoi dUQc SLJ dl,mg vei nhieu ml,lC dfch khac nhau: thu thong
tin, kfch thich qua trlnh tu duy a nguoi doi theo hlIong nay hay hlIang khac, de xuat
y kien, ket thuc cu¢c ga hay chi don gian la the Sl,I quan tam nham t?O khong khf
tiep xuc. N6i cach khac la c6 nhieu lo?i cau hOi, moi lo?i cau hoi deu c6 nhltng ltU the nhat
djnh va chung ta can biet cau hoi sao cho phu hQp voi tinh huang Cl,l the de ml,lc
dfch giao tiep.
- Thuyet phl,lc la m¢t n6 khOng nhltng doi hoi sl,l chl;1t che, chUng
cll ro rang rna ca Sl,I kheo leo, cam, tinh te, Sl,I hung cOa chung tao Trong thuyet
phl,lc, chung ta cling can ItfU y den quy trinh gam bon bLJoc sau:
1. T?o khong khi binh dang;
2. Chu y nghe;
3. Bay to sl,l thong cam;
4. Giai toa nhltng phan van, io ng?i a doi tlJQng giao tiep.
79
- £)9c va tom tat van ban la m(>t c6ng quan tr9ng doi vai kh6ng it ngl1ai, bi$t
la voi m¢t nhan vien vt\n phong, mi?t ngl1ai thl1 ky trong nhiEj:m vl,l thu th$,p thong tin phl,lc
vl,llanh d9-0' d9C c6 hiEj:u qua, chung ta can:
+ Su dl,lng phl10ng phap "khao sat, ph an Uch va d9C voi t6c dQ thkh h9P" (SARAS),
tuc 113 khi tiep c$.n m9t van ban thi nen d9C ph an dau, phan cuoi va 111at qua bo cl,lc xac
d(nh xem c6 can thiet ph a; d9C vt\n ban do hay kh6ng, d9c phan nao va va; toc d9 nao:
+ Ch9n hinh thLfc d9c Uch cl/c:
+ Ren phl10ng phap d9c nhanh.
- T6m tat vt\n ban 113 trinh bay n¢i dung cua m¢t van ban goc, co 10<;1; be nhilng n¢i
dung khong can thiet. Vi$c tom tat van ban co thl/C hiEj:n theo ky thu$,t sau day:
+ Xac d\nh 56 d09-n vt\n co trong vt\n ban va chu de cua moi d09-n:
+ Oien d9-t chil de cua moi dO<;ln;
+ lien ket cac phan dien d9-t 19-; de co van ban t6m tat.
- Viet la m¢t trong nhiJng ky nang co ban nhat trong giao tiep. biEj:t, va; m9t nhan
vien vt\n phong, mi?t ngltai thl1 ky thi vi$c S09-n thao cac vt\n ban nhl1 bao cilD, bien ban,
to trinh, hay cac 109-i thl1 Un 19-\ la cOng vi$c mang tinh chuyen man, nghi$p vl,l. c6 m¢t
vt\n bim nhl1 y, trl10c het chung ta can xac d\nh ro chu de chung clla van ban, tiep den la
I$.p dan y va cu6; cung mol t;en hanh viet.
I. KY NANG LANG NGHE
1. Ich clla l;ing nghe
Lang nghc 13. mN ky nang quan trong trong giao tier. Theo Paul Tory
Rankin (1930), trong giao tiep bang ng6n ngli, con nguoi dung 42,1 % tOng so
thoi gian cho vi¢c nghe, 31,9% cho n6i, 15% cho doc va 11% cho
vi¢c viet. Nhu trang giao tiep bang ng6n ngu, lang nghe chiem gan Olra
tbng so thai gian.
Trong giao til!!), vife lang l1glle dem 19i Ilhilu !(li {ell:
- Thoa nuln n!lll Cdll etta nguiyi nrSi. Ai cilng muon duqc ton trong. Khi
chung ta chti y lang nghe nguoi d6i Iii chung ta tho a man nhu cau d6 clla
ho. Ia kh6 chiu khi n6i rna kh6ng ai them nghe. VI Hlng
nghc clIng giup chung ta duqc an ttrqng tot b nguoi doi
- Thu th¢p dU(fc nhie'u thong tin. Nguoi ta chi thich n6i voi nhung ai biet
lang nghe. Do d6, chu y lang nghe nguoi doi kh6ng nhung giup
chung ta hitu va nam bat dU<;1C nhung clieu ho noi, rna con k(Ch th{Ch hQ n6i
nhieu han, cung cap cho chung ta nhie:u thong tin han.
- H(J11 c/ut dl"lc nhilng sai Idm trong giao tiep. Khi chu y lang nghe
nguoi d6i tho<:li, se hiliu dU<;1c dieu hQ n6i, cii h9 mu6n, dong thai cling
80
c6 thai gian can nhac xem nen d6i dap the nao cho hqp ly, nghia la c6
tranh duqc nhling sai sot do hap U1P, v¢i vang.
- Tqo khrJng klli hie! lang nglle nhau trong giao tie'p. Khi nguai d6i
noi, chu y lang nghe thl den khi b;:tn len tieng, h9 eling se lang nghe b<;ln,
nghia El nen khong khi ton tf9ng, biet lang nghe nhau trong giao tiep.
- Chip gidi quye't dtr(lc nhif!'u win de'. Co nhicu Van de, nhieu mau thuftn
kh6ng giiii quyet duqc chi vI. cae ben khong chiu lang nghe nhau. Bang
thai de) t6n tr9ng, biet ltmg nghe nhau, moi ben se han vc quan di6m,
truang cua ben kia, xae djnh duqc nguyen nha.n gay mau thuan va tir do cung
dua ra giai phap de thoat kh6i xung d¢t.
Nhu lang nghe dem eho chung ta nhicu lqi i'ch. Khong phai ngau
nhien rna nhling nguai tung tnii, nguCri khan ngoan thuang la nhiIng nguai noi
it, nghe nhicu, hq chi len tieng khi sv d.n thiet.
2. Nhftng yeu to din tre, lang nghe co qua
Ling nghe co nhieu lqi ich nhu nhung, tren lhvc te, kh6ng nguai
biet ldng nghe. Theo D.Torrington, 75% cae thong bao mi¢ng kh6ng dugc chu
y den, bi sai bi lang quen nhanh chong, con kha nang nam bat duqc
nhling y nghi sau sac trong lai n6i cua nguOi khic thll<;li cang hiem. Dieu nay
eho thay, vi¢c lang nghe co hi¢u qua kh6ng hoan toan dan gian nhu m9t so
nguai van nght: muon Uing nghe thl chi can im
M¢t trang nhling nguyen nhan co ban cua tlnh tq.ng tren la co nhieu yeu
to can tra vi¢c lang nghe.
2.1. Toe d6 III duy
Toe 09 til duy cua con nguoi cao han nhieu toe d¢ noi. VI khi nghe
nguai khac, ehung ta thuang co du thai gian va chung ta thucmg dung thai gian
du thira nay d€ suy nghi mqt van de khac, nghia la tu lUang eua chung ta bi
phan tan. Cho nen, khi trinh bay m¢t van de nao do, ca.n di thing vao van
de va noi mOt caeh ngan g'fn, khong nen diU dong va cling kh6ng nen n6i qua
vira Bing phi thOi gian, vua lam nguOi nghe mat trung.
2.2. S\I phue cu. van de.
Twac m¢t van de philc khi van de do it lien quan den chung
ta, ehung ta thuang co xu huang chqn con duang nhat, d61a b6 fa ngoi'ti tai,
khOng chil y lAng nghe n(la.
81
2.3. SI! thieu duqc t*p
Lang nghc Iii mQt ky nang. "biet lang nghe", chung ta d.n duqc
Tuy nhien, tir khi con nha cho den khi truemg thanh, chung ta it duqc
va ren d.ch Ulng nghc. Chung ta danh nhieu thoi gian cho h9C
n6i, 119C d9C, h9C viet nhung h9C nghe thi rat it. Day la m¢t nghjch 19 vi, nhu
chung ta (Iii n6i, trong giao tiep thoi gian danh cho nghe nhieu han thoi
gian danh cho d9C, viet va noi.
2.4. Sl.t thicu kien nhan
Dt lang nghe co qua, chung ta can phiii biet kien nhan voi y kien clla
nguai khac. Tuy nhien, thl!c te thuemg kh6ng phiii nhu Trang cUQc
song, tuqng "cii hai cung n6i", "tranh nhau noi", ... kh6ng phai Iii it. Khi
nghe nguai khac noi, chung ta thuang bj kfch thfch, nghia la chung ta cung co
nhung y kicn dap l<:J.i va muon noi ngay ra 9 kien do. Neu kh6ng biet kim che,
kh6ng bier kien nhun nghe nguai kia thi Hlng nghe cua chung ta khong
the c6 hi¢u qua.
2.5. SI! thieu quan sat biing mM
o chuang lnroc chung ta da noi dng, trang giao tiep, 80% luqng thong tin
duqc truyen di qua dc phuong phi ngon ngu. Vi muon lang nghe co
qua, chung ta khong chi dung thinh ghk rna phll.i dung ca cac giac quan
khac, bi¢t la mat, de nam bilt tat ca cac thong tin rna nguoi d6i phat
di, cll. nhung thong tin bang IN va ca nhung thong tin khong bang loi. Tren co
sa phan tfch, danh gia mOt cach tclng hqp cac thong tin thu th:;tp duqc, chung
ta moi co the hieu chinh xac y cua nguai d6i Chac chua quen loi
trach cu cua nguoi can gai d6i v6i. nguai can trai:
"Sao rna anh ng6c tht'
Kh6ng nhin vao rniit em"
Kh6ng chi nhan nam trong hai cau tho noi tren rna da s6 chung ta deu
(t Slr dl,l.fig chua biet sir dl.l.fig mat lrong giao tiep.
2.6. Nhfrng thanh kien, dinh kien tieu c,!c
Nghe 13. mQt qua trlnh thue. Qua tdnh nghe va ket qua eua no khong
nhung phl,l thuQc vao thong tin Va nguai phat ra thong tin do, rna cit diem
tam Ii eua nguai nghe, bi¢t Ill. nhfrng thanh kien, djnh kien a h9. Khi chung
ta co thanh kien, dinh kien ve nguoi d6i van de rna nguoi d6i
trlnh bay, thi chung thuang fmh huang xau den theii d¢ va ket qua
82
6.GTKNGT...fi
nghe cila chung tao Ching h<).n, twoc m¢t nguai rna b<).n cho lit "hay ba hoa"
thl b<.tn thuang khong y den lai n6i cua hQ, ngay d. khi hQ nghiem tuc thi
b'l-n van de danh gia Iii khong nghiem tuc, khong dang luu Him.
2.7. Nhilng th6i quen xiiu khi lang nghe
Trang khi nghe nguO'i khac, chung ta thuang mac phai nhung th6i quen
xau, nhu: Juai suy nghi, cat ngang loi nguoi n6i, gia va chu y, doan twac y
nguoi n6i ... Nhfrng th6i quen nay lam giam hi¢u qua cua vi¢c lang nghe.
3. Cae mll"e di) nghe va ky nang nghe co qua
3.1. Cae mue dl) Iilng nghe
Khi nghe ngub'i khac, tuy theo tlnh huong rna chung ta hi¢n m¢t trong
d.c muc d¢ nghc sall day:
- La di, khOllg llghe gt cd: him, m¢t hQc sinh cham chu dQc truy¢n
trong luc giao vien giang bai, m¢t nhan vicn dam chicu nhin ra ngoai cira s6
va khong y gi den lai phit bieu cila giam doc.
- Gid va nghe: Trang trUong hQ'p nay, nguai nghe thuang dang suy nght
m¢t van de khac, nhll'ng l<.ti to vi:. chu y nghe ngll'oi doi an ili hQ, dong
thai de chc giau minh ching nghe gl ca.
- N ghe co ChQfl IQC: hIe la chi nghe nhfrng phan rna minh quan tam. each
nghe nay kho co hi¢u qua cao, boi vi ngll'ai nghe khong thea d6i lien t1,lC nen
khong n<lm duqc day dli va chfnh xac nhfrng thong tin rna ngum doi tho<.ti dua ra.
- Nghe c1uim chu: trung m9i sI! chu y VaG loi ngll'ai doi tho<).i va co'
gang hQ.
- N ghe thau cam: Trang twang hqp nay, nguoi nghe kh6ng nhfrng cham
chu nghe rna con minh Vao vi tri cua nguoi noi de nguoi noi c6 cam
nghi gl. Nhll' khi nghe thau cam, chung ta kh6ng nhfrng duqc loi n6i
cua ngum d6i tho<).i rna con hieu t<).i sao hQ n6i nhu v*y, hQ muon gl, co nhu
cau gl. Nghia la chung ta di sau vao n¢i tam cua hQ, Hing nghe kh6ng chi bang
tai rna bang d. trai tim, lang nghe ca nhfrng thong tin duqc noi thanh Iai va ca
nhfrng gi kh6ng duqc n6i thanh Ioi, Hing nghe ca nhfrng phut giay im
3.2. Ky nang Iilng nghe e6 qua
Hing nghe co hi¢u qua, chung ta phai nghe 0 muc dQ nghe cham chu va
bi¢t Ia nghc thAu cam. Muon lam duqc dieu do, chung ta can chu y ren
m¢t so' ky nang sau day:
83
- Ky nang [go khbng klli blnh dang, cdi ma;
De t<;to kh6ng khi binh dang, coi mo, can chu y den khoang cach giua
b<.lll va nguai d6i tho<:J.i, tri, tu the, cac d¢ng tac, ci'r chi clla minh. Cl! HI.:
+ Kho{lllg d.ch kh6ng qua xa (tuy theo m6i quan h¢ rna khoang each chi
nen 6 vung rieng tu than
+ Tu the ngang tam, d6i di¢n: Cung dung cung ngoi, huang VaG nhau,
dung ng6i ngang tam nhau (tranh nguai dung eho cao, nguai dung ch6
thap m¢t ghe cao va m¢t ghe thftp), kh6ng khoanh tay ho<}c dnt tay tui
quan VI nhfrng di¢u b¢. ct'f chi nay bi€;u hi¢n S,! khep kin, kh6ng mu6n tham gia.
- K.v nang h(jc /(i .'11/ quail [dm;
Cling qua tu thc. di¢u b¢, ci'l' chi, anh mat cua mInh, b<;tn the hi¢n Sl! quan
Utm cua minh dcn nguai d6i va lai nai clla hQ.
+ Tu the dan than: Nghieng nguai ve phia nguoi d6i
+ Tiep xuc bang mat: Mat nhin nguCri d6i tho<;ti m¢t Gach nhang, chan
thanh. nhung kh6ng t(lp trung vao m¢t diem d6 rna t,!a nhu baa qmtt toan
b¢ can nguai hQ;
+ Cac d¢ng tac, cif chi dap ling nhu: dau, d¢ng tac cua tay ... Din tranh
nhfrng d9ng tac bi6u 19 S,! kh6ng ehtl y Clla b<;tn, nhu: be tay, dung ngon tay
man me mot gl do, ching nhu chiec but ...
- Ky nang gQi ma;
Nghc 13. m¢t hanh d(lng tfeh cl!c. Mu6n nghe duqc nhicu, b<;tn d.n biet
khuyen khfeh ngubi doi lho<;ti trut bau tam Sl! b<lng m¢t so thu sau:
+ To ra am hitu van de, hieu va thong ca.m v6i ngu'ai doi Obi nai, anh
mat, nct nl! cuai, dau ... ). Ching h<,tn: "T6i "Toi t<.ti sao
anh nghi nhu
+ Chu y lang nghe Va phitn hoi m¢t each thich hqp bang lai va ca di¢u bQ,
ell' chi."
+ Thinh thoang cau hoi: "ROi sau do ra sa07", hie d6 anh
bi} ta Him?" ... Vi¢c dua fa nhung C;tU hoi nhu vira giup b<,tn hieu r6 han
van de, vua chUng to b<.tn fCIt quan t;tm den cau chuy¢n clla nguoi doi tho<;ti.
+ Giu s1,I im li;lng day ve quan tam. Trong qua tdnh nai, co nhGng luc nguai
doi tho<,ti dung l<;ti va im li;lng. Trang tinh hu6ng nay, neu b<;tn kh6ng len tieng
nhung van the hi¢n duqc rang b<.tn dang cha nghe tiep cau chuy¢n clla nguai
d6i thi ngul1i doi thuang phai Hip khoang tr6ng bang nhung 111i
84
giai thfch, b6 sung. Tuy nhien, ne'u nguai d6i thoC).i van khong len tieng va neu
muon cau ehuy¢n duqe tie'p ty.e thl bC).n can phai pha vB slf im qng d6.
Trang twang hqp nguqe IC).i, slf im keo dai (qua 30 gifty) de lam nguai doi
thoC).i xa rai chu de eua ea.u ehuy¢n.
- Ky ncing phdn an/} !«i.
Sau kbi nghc nguai d6i thof;li trinh bay m¢t van de nao d6, bC).n c6 thC dien
dC).t l<,l-i n9i dung do thea each cua hC).n. Ching hC).n nhu: "Theo toi hieu thl
y anh la ... c6 phai khong ?". ph an anh eua bC).n vua eho nguai d6i thoC).i
biet bC).n d5 hQ nhu the nao, c6 can giai thfch, b6 sung, dinh ehinh gl
khong, vua eho hQ thay la hQ dJ. duqc chu )' lang nghc.
II. KY NANG cAu HOI
Trong giao tiep, la giao tiep trlfc tiep, cau hoi c6 vi tri quan trQng.
C6 nhieu loc;ti diU hoi, tuy thco ml,lc dich va tinh hu6ng giao tiep rna bC).n che.>n
cach hoi cbo phu hqp.
1. Dung cau hoi dEl thu thong tin
Hang ngay, giai quyet cong chung ta thuang can co nhieu thong
tin. C6 nhung thong tin chung ta can 6 trong dau oc nguai khac. Co twang
hqp he.> tlJ nguy¢n cung cap thong tin cho chung la, nhlITlg trong da s6 truang
hqp chung ta phai khai thac chung bang nhfrng cau hoi khac nhau. Khi dung
cau hoi de thu thong tin, b<,l-n can lUll y mQt s6 diCm sau day:
1.1. Khai gqi hUng thii iJ ngum doi
Khoi gqi hung thtl a nguai doi tho<,l-i tuc lit lam cho cung cap thong tin
tra thanh niem vui cua hQ. Mu6n lam dugc dieu nay, bf;ln d.n the hi¢n thai d¢
nha Ijch SIJ va to ra biet an nguai doi tho<,l-i ve nhilng gl hQ cung cap, de
he.> cam thay vui VI dJ. la.m dugc mQt Ngoai ra bC).n cung can
dl,mg lang nghe nhu da noi a phan tren nguai d6i them phan
hung thu.
1.2. Nen bat dall bang mQt Call hoi de tra lbi
Thuemg thi ai cGng thfch tniloi dung, vi vi¢c b<,ln mo dau bang mqt
eftu hoi de tra Uri se lam nguoi d6i tho<,li cam thay thoai mai, l1J tin va mu6n
tra lai nhting cau hoi tiep theo eua b<,ln. cau hoi the nao la cau hoi de tfa
leli? Cau hoi de tra lai la cau hoi rna ngum duge hoi co san thong tin, co the
IlJa ehQn nhieu thong tin khae nhau cho cau tni lai cua minh. ca.u hoi de tra
0<
lai cGng la cau hoi khong dlJng den nhihlg va:n de te nhi, hay Hi "va:n de
kh6 n6i"- nhu chung ta thuong gqi.
1.3. Cac loai Call hoi
Sall khi d5 lam cho nguoi d6i cam th!1y thoiti mai, tlJ tin va san sang
cllng cap thong tin cho tiep thea clla la dua ra ca.c cau hoi de khai
thac thong tin. Tlly theo tlnh hu6ng rna chqn cau hoi cho phu hqp.
- Cdu hoi tqrc tiep va cdrl hoi gian tie'p
Chqn cau hoi tn!c tiep tuc la b<.tn hoi vao van de rna b<.tn quan tam.
VI dll:
+ Ai d5 lam nay?
+ Gng thich mall nao?
+ C6 phai truck day ba d§. tung lam an vai hq khong?
+ Gng thich tra hay ca phe?
+ T<).i sao anh lam d6? ..
Hoi tn!c tiep c6 uu dilim la thu thong tin nhanh, trang m9t s6 tlnh
hu6ng n6 lam d6i tuqng bj bat nga va ra cau tra loi trung thVc. Tuy nhien,
each hoi nay de 19 m\lc dfch clla b<).n va trang m¢t s6 twang hqp n6 thieu
t€ nhi, de lam nguoi d6i tho<.ti khong hai long, nghi ngo. De khac phlJc nhfrng
nhuqc diem nay, b<.tn c6 the dung cau hoi gian tiep.
cau hoi gian tiep la cau hoi ve m¢t van de khac, nhung qua cau tnt ioi clla
nguai d6i tho<.ti c6 the suy ra van de can biet. Vi dlJ: B<.tn muon biet A c6 thfch
ccng rna giao cho hay khcng, nhung nell b<.tn hoi "Anh c6 thich
ccng d6 khong?" thl A de ngo rang cho Hi A kh6ng thich va se tniloi
doi ph6. Neu hoi bang m¢t cau gian tiep, nhu: "Trang c6ng vi¢c
d6, dieu gllam anh thich thu nhat?" thl se t6t hem
- Cdu hoi gqi rno la cau hoi chi tai chtl khong gqi Y n¢i dung
cau tra lai. VI dlJ: "Anh nghi sao ve van de nay?", "Anh c6 cam wang gl ve
nhiing can nguoi d6?".
Cau hoi gqi rna thuang duqc dung a philn dau cu<?c go nham khuyen
khfch nguai doi lho<.ti VI day thuang la m¢t cAu hoi de, nguoi doi c6
tv quyet djnh nen n6i gl. Dung cau hoi gqi rna thuang thu dUQc nhieu
thong tin, VI n6 khuyen khich hq cung cap tat ca nhiIng gl hq c6 ve van de b<.tn
neu fa.
- CdLl hJi d6ng Ia caU hoi co san cac phuong an td. lai, nguai duqc hoi
chi d.n ch9n m<)t trong phuong an do. .
vr vai cau hoi: luon to thai d<) vui Vt\ Jich sl! khi tiep khach, cho
du khach In nguai rna b<;ln khong ua?", nguai hoi dua ra nhung phuong an tra
lai sau:
a. Dung b. Kho td. lai c. Kh6ng dung
Lo<;ti cAu hoi nay rat ph6 bien trang d.c phieu tra tham do nhu cau
thi truang, sa thich Clla khach hang ...
- Cd" hoi mr! la caU hoi nguCJc vai cau hoi d6ng, tuc Ia kh6ng co
cac phuong an td. lai dugc an djnh truac, nguai tra Iai co the mai tni Ib'i
theo y minh, do do thong lin thu dugc phang phu va da
- Cau hoi chuy6n tiep: La cau hoi duqc dung de chuytn sang m<)t van
de khac thea chil y cua nguai hoi. Vi "The con van de chuy6n thl
sao?", "The con van de them nhan vien thi sao?" ...
- Cau hoi tom lugc y: La Ia<.ti caU hoi dugc dung t6m tat l'.li nhung gi
chung ta hi6u ve nhung dieu nguai doi tho'.li noi. N6 thuang co d'.lng: "Thea
t6i hitu thi y anh la ... co phiii kh6ng?". Cau hoi nay giup chung ta kiem tra
xem mlnh co hieu dung y nguai d6i hay kh6ng. Neu kh6ng. h9 se dua
tiep nhfrng th6ng tin khac de drnh chinh, b6 sung.
2. Dung diu hoi voi cac m1:Jc dich khac
Trang giaa tiep, ngaai ml.}-c d(Ch thu th6ng tin, chung ta con dung cau
hoi vai ml.}-c d(Ch khac.
2.1. Dung Call hoi de kh6ng khl tiep xuc (Call hoi tiep xuc)
LO'.li caU hoi nay duqc dung khi mai bat dau g*p ga, thuang di kern v6i lai
chao (chao hoi) de kh6ng khi thmli mai, cai rna, tin wang Ian nhau cho
cu<)c tiep xuc.
vr dl,l:
- Chao Mcl Bac co khoe kh6ng, c6ng cua bac vAn tot chll?
- Chao anh! Anh ra tv baa gia the, lrang d6 co nong khong?
cau hoi nay rat ph6 bien, chung ta co thi nghe thay hang ngay va bat
ky dau.
2.2. Dung cau hoi kich thich va djnh hu6ng tit duy
Can nguai chi tv duy trang nhung tinh huang co van de. Vi v*y, khi muon
nguai d6i suy nghi ve m9t v:fn de nao d6, c6 the dung cAu hoi. ChAng
87
m¢t nha dien thuyet duqc mai den n6i cho sinh vien ve ehu de
tlnh yell dlI mb dau bai n6i eua mlnh nhu sau: "Chae nhicu nguai trong so cae
dil tung yeu, dang yell. nnh yeu Ii ky di¢ll phai kh6ng eac
Nhung da bao gia cac tI! hoi mlnh rang, s.ao con nguai yell nhall chua?
DlI bao gia C<l.c b<.tn ban khoan, sao c6 nhung m6i nnh khai dau rat dt:p
nhung ket el;lc kh6ng duqc nhu chua? Bai n6i eua t6i h6m nay
se giup cac giai dap m¢t phan nhung thac mac d6".
Call hoi nay thuang kh6ng dbi hoi nguai d6i tra lai rna chi nham
thll hut Sl! chu y cua hQ, bu¢c h9 suy nghT vc nhung van de rna b<.tn ra. No
{huang duqc cac dien gia, cac giao vien Slt dl;lng khi rna dUll bai dien thuyet
hoi).c bai giang.
2.3. Dung Call hoi dua ra m(>t de nghj
Trang truang hqp nay cau hoi eua thl!C chat la m¢t de xuat, m¢t y
kien nham tham do each thoat ra khoi m¢t tlnh hu6ng be uk nao d6. Vi dl,!:
dang eung m¢t d6i tac thao ve m¢t dieu khoan trong hqp dong rna
hai ben dl! dinh ky kef. Khong khf da kha eang thang, ca va doi tac deu
muon giG truang ella mlnh va b'.in biet rang neu tiep tl,!c thao dieu
khoan nay thl kh6ng khf eang cang han nua va hqp dong de d6 be. Vi
muon thay d6i kh6ng khi: "Thua 6ng, a day co quan ca phe nit
ndi tieng. sao chung ta kh6ng nghi m¢t ehut va thuang thue m¢t ly ca phe
vai d6 nhi?"
Citu hoi mang tlnh de nghi eung la m¢t thu tinh te de thue cp ngubi
khac dong y vai rna kh6ng to ra nghieng vc ben n;lO, vi b"tn kh6ng
can ll,r baa chua khi kh6ng co duqc SlJ nhat trf clla hQ. Vi dl,!: Nhan vien
A bi giam doc thai eho nghi de ban thanh tra tien hanh lam r6 vy.
sau khi c6 m¢t s6 dan thu to cao nhan vien nay co hanh vi gian vc
tai ehfnh. Sau khi tien hanh tra, ban thanh tra xac djnh nhung to cao lit
kh6ng c6 ea sa, tuy nhien giam doc van chua gQi nhAn vien A tra lam
muon thuc ep giam doc lam vi¢c d6, e6 the hoi: "Thua 6ng, bay gia d§
co ket eua ban thanh tra, chung ta e6 the gqi nhAn vien A tra Htm
khong?".
2.4. Dung Call hoi giam toc dQ noi cua nguai khac (diu hoi kim ham)
Trang nhung truang hqp khi nguai d6i tho<.ti cu thao thao bat b<.tn
co the lam giam toc d¢ n6i cua hq bang cach ra cho hq nhung cau hoi
nhat djnh.
2.5. Dung dm hoi ket thuc van de
Khi muon bit thuc eflU rna khong lam y nguai doi tho'!.i,
b'!.n c6 the dung diU ket thue van de.
Vi d1;l: Nhu Hi chung ta da thoa xong, phai kh6ng ong?
III. KY NANG THUYET PH1)C
1. Thuyet Iii gi?
D6 girti quye't t6t m()t cong vi9C nao d6, chung ta thuang can sl,I giup do,
sl,I hqp tac cua ngLrai khac. Diet.! nay d(\i hoi giua chung ta va h9 phai co sl,I
thong ohat vc quan diem, truong, vc each giai qUYCl cong Tuy nhien,
tren thl,lc te, chung ta thuang truemg hqp trong do nguai khae khong cung
chung y kicn, quan di6m voi chung tao Ching h,.l.I1, chung ta can mQt hqp d6ng
thue bang trong m¢t thai wong c10i dfti de yen tam dAu tu kinh doanh,
nhung gia chu l'!.i chi muon hqp dong tung nam mQt. Trong truemg h<Jp nay,
chung ta c6 duqc m\!c dfch hay khong ph\! thuQe kha nang thuyet
phl,lc ella chung tao
Till/yet la dua fa tll1h tiet, slf ki¢n. phdll {fell, gidi Odell fiim clio ngur'!i
khac rhay elting, thdy hay ma tin thea, lam thea.
2. Nhiing diiim ciln IU'U y khi thuyet ngltdi khac
Thuyet phl,lc nguai khae 1ft m¢t cong khong he dan gian boi mQt Ie
thuang tlnh la bat ky ai, khi da c6 y kicn ve m¢t van de nao d6, cling c6 niem
tin nhat dinh vao y kien cua minh va kh6ng muon tiep thu y kien cua nguai
khac. Han mia, khong phai ai clIng biet each thuyct pht;lc nguai khac. De
thuyet pht;lc co qua, can chti y mQt so diem sau day:
- T go kh6ng khi binh acing
Bau kh6ng khi blnh ding la dieu ki¢n dau tien de bC).n c6 th€ thanh cong
trang thuyet phl,lc, boi v1 n6 lam cho nguai d6i thoC).i cam thay thoai mai, duqe
ton tr9ng, lam giam Si! de phong, phan khang cua h9.
Co khong it ngtlbi van quan rang, thuyet phl,lc la phai dung tAt ca suc
m<;tnh ella m1nh, don nguai d6i tho'!.i vao the bi, khuat ph\le h9, bUQC hq phai
thay d6i 'Y. kien, quan diem, truong, til d6 dan den tranh cai quyet m¢t
thua m¢t thfing. Do Ut m¢t quan sai lam. Cach thuyet pht;lc nhtl se
kh6 khan rat Ian boi nguai d6i thoC).i se c6 het suc de phong thu, chong tra,
va neu h9 c6 thay d6i quan diem cua mlnh thl hq clIng luon cam thay am ue
89
vi bj bat bi, bj chen ep, do d6 ket qua se kh6ng lau ben.
- Ton fr{mg va lang nuhe ngu(1i d6'i thoC}i
Thong thuang, nguai d6i luon muon bao '1 ella minh, khong
muon thu y khae. Hun sao de hQ ehu '1 deny kifn eua b<;ln? Truoe
b<;ln d.n eho hQ co ca h¢i trlnh bay y kiC'n clla mInh, b<).n kh6ng duqe
ngat Iai rna phai kien nhan, blnh tinh lang nghc. Den m¢t lUe nao do se xuat
eh6 h6 trong quan diem eua nguai doi VI thieu th6ng tin, vi can nh,ic
chua thiu dao. Luc nay h9 se cam thay thieu tv tin va muon biet '1 kien ella
b<).n. Day chfnh la thoi diem b<;ln can bat dau cong
Khi trinh bay y kicn ella minh, can luu '1:
- Ly It dua ra pilai 1'6 rdng va c6 cO sif. Sv philn tich, ciln co nhung
diin chung Cl,I the de minh hO<;l. Chfing b<;tn muon thuyet phl,lc giam doc
clla minh ve lqi fch clla quang cao, b<;l-n khong nen chi noi chung chung rang
guang cao rat quan trqng, rat can thiet, rna phili dua ra duqc nhung dan chung
the, nhu: nam ngoai, cong ty A dau til 900 cho quang cao, ket qua Iii
doanh s6 ban hang clla hq dfi tang 1,5 lin; c6ng ty B chi 2 ty 300 doanh
thu tang 2 Hin ...
- Uri noi pllai ngall W?1l va c6 tr{mg tam, khong Hen dai d()1!g, fran Ian.
N gtJn llgL7 va each l¢p IU¢f! phdi plul IWp voi fr"fnlz d¢ l1h(lJI !litre Clla ngu(Ji
d6'i tho(li.
Khi thuyet ph\lc nguoi khac, co nguai muon chung to sl! vuqt tr¢i, uyen
bac clla minh bang cS.ch sir nhung tit hoa my, nhung ngu ehuyen
mon rna nguai doi tho<).i khong hi€u, nhung dan chung duqc lay tu nhung dtft
nu6c xa xoi rna nguoi doi tho<).i khong the kiem chung. Thvc chat la hq muon
pho truang, khoe kien thac han Ia thuyet nguai doi Cach thuyet
nhu di nhien, kh6ng thuyet ph\lc duqe ai.
- Lifi noi phdi nhii n/uj.ll, on t6n, /ich slf
B'.ln nen nh6 rang, khong ai mu6n thua la minh thua kern b<).n, cang
kh6ng ai muon bi phe phan, chi trich. Chfnh vi cin to thai d¢ binh
tinh, diem Ijch sv, nha can nM.c khi dung tu. Dung bao gib noi:
"Gng sai rOi", "T6i se chung minh eho cng thtfy la cng sai" ... Vi n6i nhu
chang khac nao bao rang, b'.ln Iii nguai thong minh con ong ta 1ft thang
dan. Cling dung bao gio len gi9ng chi trich, phe phan nguai khac, boi vi ai
eling co lUc sai Him. Han niia, phe phan, chi trich kh6ng bao gib dem l<;li ket
qua t6t dyp. Nha tam H h9C xuat, Hans Seyle, noi: "Chung ta khao khat
duqc tan thuang chung nao thi chung ta bi phe phan chung ay". Con Dale
Carnegie thi cho ding, phe pM.n gay thu va thl!C sl! co the ga.y nan long
nguai lam, b'!-n be, ba con trong gia dinh rna kh6ng cai thi¢n duqc tinh hinh.
Theo cng, nguyen tac dau tien trong giao ti€p 1a: "Kh6ng phe phan, kh6ng ket
t¢i, kh6ng than phien".
- Phdi bitlthua nluJn nhilng dilm c6 ly (rang y kien cua ngu'iTi do'i thoc;i,
bier thua nl/(jn cai sai !rong y kie'l cua mlJlh mit ngttifi do'i fllOqi da chi ra.
Thai d<) khach quan trong danh gia y kien ella minh va cua nguai doi
co y nghla 16n trong thuyet phl,lc. B<,\O se lam gi khi d nhung cai dung cUa b,!-n
cling bi phu chc bai? Chac chan b'!-n se co het suc de philn khang. Vi
trong thuyet phl!c hay tranh lu4n, b'!-n dln biet thua nhung diem dung cua
nguai khac, nhung cili sai cua minh. Lam nhu vil-Y chfnh la b,!-n Wac "vU khi"
cua nguai d6i va lam cho hlnh anh b<;tn trong con mat cua hQ tra nen dt;p
han, than thi¢n han, tUe hi y kien cua b,!-n cang de duqc tiep
- Call phdi tac d(Jng ddng thOi de'll cd nll(jn (hue, tinll cdm va y chi clla
ng[((ji d6'i I110{1i,
thue la dieu quan trqng de con' nguoi di d€n m¢t quyct dinh,
m¢t vi¢c lam nao do. Tuy nhien, chi co thue kh6ng thai thl chua duo
Trong cu¢c song, chung ta vAn thuang thay kh6ng hicm khi con nguai biel ro
phai, trai, nhung hq khong h1mh d¢ng thee Ie phai. VI a hq
mong muon lam thee cai dung chua du 100, y chi chua du de tu bo d.i
sai. Cho nen, trong thuyet phl,lc, ngoai vi¢c dua ra 19 Ie, pha.n tich, chung minh
cho ngubi d6i tho,!-i thay r6 dung sai, t6t xau, lqi con duong nen di, b<;tn
eon phai biet gqi len nhang tlnh ciim nhat dinh a ngU'oi doi d¢ng vien,
khfch l¢ h9. bi¢t, nguai Vi¢t Nam chung ta von eoi tr9ng tlnh cam, tinh
nghla, chi co 19 rna kh6ng co tlnh thi nguai Vi¢t Nam eling kho chap
Thuyet I. m<)t ngh¢ kMng phii eli eo 1y Ie Iii nguai khae se
nghe theo Ngoai Iy Ie virng chac, b<;ln con can ph3i dua 19 Ie cua minh
ra khi nao, the hi¢n ehung nhu the cho co qua. Muon phai
nghien cuu tam Ii cua nguai d6i nam duqc nhung mau thuan, nhUng dao
d¢ng a h9. Trong qua trinh thuyet phl,lc, lai Ie cua phai dii1 khoat, ttl tin,
dong thOi cling phlti hqp nhuan nhuyen vai cac phuang ti¢n bieu cam
phi ngon ngu (anh mat, net tac, V! trf, tu khoimg cach ... ) de vua
tang tac d¢ng ciia Iai noi, vua lam giam st{ doi dau, tang cuong xu huang hqp
tac a nguai doi ChAng nhu vi¢c Ch9n tri ngoi va khoang each
trong doi Trong truemg hqp sl! doi khong qua lan, khCng ding
thing, nen ehqn tri g6e ho<}e vj trl hqp tae, kh6ng nen ehqn trf d6i
di¢n vm nguai rna can thuyet phy.e. trong tiep xue, khi thAy dau
hi¢u chAp d.n kheo leo sang vi tri rnang tinh hqp tac han.
Trong nhGng truang hqp phue phiii biet di tUng buoe, chi lui
rn¢t buoe de roi tien toi rny.e dich.
3. Quy trinh thuyet
Til slJ pha.n tich tren, chung ta co dua ra quy trlnh thuyet phy.e bao g6rn
cae buae sau:
- khOng khi blnh ding;
- Lang nghe de hieu nguOi d6i (Him Ii ella hq, nguyen nhan lam hQ
10 tam, tu eh6i);
- Bay t6 SI! th6ng cam;
- quyet vAn de (giai toa 10 ng'.'-i, Urn, tu eh6i);
B'.'-n hay xern vi dy. rninh ho'.'- dum day.
Nam lit nhiin vien ella C6ng ty bito nhan thq Prudential. Nam den
rn¢t khaeh hang tiem nang. Sau khi nghe Narn gioi thi¢u ve nhiing Iqi feh ella
bito hitrn nh3.n thQ, khaeh hang tiern nang dap:
- Khaeh hang: To; ciing nit mUll'n mua baa hie'm eho con t6i, nhung dong
luang Clla f6i ,eo /U(P, han m1a fbi can nhilu khodn chi phi khac.
- Narn: Em hie'u hoim ednh eua anh (thong edm). Nhung thUa anh, mua
bda hie'm nhdn tllQ khong phdi fa hinh thue tieu fiin ma fa hlnh thue tiel ki¢m
lien. Han nlia, ding co nhiiu mue phi de' anh flfa eh{m eho phu hQP viTi diiu
ki¢n Clia minh, m(re fSi fhiiu chi c6 5000dlngdy. Em nghT, vi luang fa; Clla cluiu
va Clia anh, anh haan toim c6 lhl tim xe'p dUge phdi kh6ng? (gidi tod 10 ngr;ll'
eua kluich).
- Khaeh dau): (r, thi t6i nghe anh, c6' ehut nlia nhung toi mua
mue tal' thie'u th6i.
- Narn: Kh6ng sao, anh bat da'u h9P d6ng bda hie'm viTi mtre t61 thiiu, con
sau nay die'u ki¢n thay dbi, anh co thi tdng s6' tiin bda hiim len bd't CU lUe nao.
Trong ho'.'-t d¢ng ella rn¢t nhi1n vien van phong, m¢t nguoi thu ky, kh6ng
hiern khi hQ phiii thuyet phy.e nguoi khae, eh&ng h<;tn nhu thuyet phl;le Hinh
dong hay khach hang. h9 co kha nang thuyet phvc hay khOOg, c6
thong IInh duqc nghe thuat thuyet philC hay khOng c6 anh huimg kh6ng nha
den sl.! nghi¢p eua hQ.
00
Hinh 21; MQt vi trf ngdi tot clio
dieh thuyet ph,!-e
IV. KY NANG THUYET TRiNH
1. Thuyet trlnh III gl?
Thuyet trlnh, hay can g9i la dien tlluyet, la n6i clzuy¢n trude nhie'u ngudi
vc' m(Jt viln de' nao d6 m(Jt each c6 h¢ th6'ng,
Vi dl;t: Nguai thu ky thay ghim d6c tdnh bay de an rna r¢ng san xuat
trliac cac thanh vien chu ch6t trong c6ng ty,
Trong cong vi¢c cua minh, cung co khi nguai thu ky phai tflnh bay mot
van de naa d6 truac nhieu nguai, bi¢t h9 thuang phiii giup Hinh chunn
bi cac bai phat bi6u, bai n6i chuy¢n cac cu¢c h9P, h¢i nght. Vi nguoi
thu ky cung can nam duqc ky nang thuyet trinh,
2. Cac blfdC thuy;;t trlnh
2.1. Chuan bi tbuy€! trlnb
DUng truac nhieu nguai va n6i chuy¢:n v6i h9. kh6ng phai chi tOi, rna
ci cac nha dien thuyet chuyen nghi¢p cung co Wc lung tung, e cang
thang. De co the dUang hoang, tl! tin, chung ta va cii ca.c nha dien thuyet
chuyen nghi?p deu ph,U co s1$ chuin bi chu dao cho bu6i n6i chuy¢n cua minh,
2.1.1. Dtmh gia dung ban than
Khi duqc moi noi chuy¢n ve m¢t van de naa do, din can nhac hai van
de sau:
- Bgn co am hie'u vern de', c6 du thong tin dt trlnh bay hay khong?
93
- Con ngl(oi, C/frmg vi eua bgn co dU(jc ngum nghe chap nhtJ-1l hay kluJng?
6 day d.n luu y ding, tam quan tr9ng clla van de phai ngang tam voi nguai
thuyet, neu kh6ng, nguai nghe se thieu tin tuang. ChAng h'.ln, m¢t nha.n
vien tuyen bo ding tat d. nhan vien se duqc tang 15% luang tir thang tai thl
m9i nguai SI! kh6ng tin va doi hoi chung cu, nhung neu nhu giam doc tuyen
b6 (Eeu d6 thl kh6ng ai nghi nga gl ca.
Hinh 22: Tranh minh hog mQt canh till/yet trinh
Neu m¢t trong hai dieu tren kh6ng duqc dap ling thl b'.ln can tu ch6i
bu6i n6i
2.1.2. Tim hiiu nguOi nghe
Bai n6i phai duqc xay dl!ng xung quanh nguai nghe, lay nguai
nghe lam trung tam. Cung m¢t van de nhung n6i cho nhilng doi tuqng khac
nhau thl each xay dl!ng bai n6i cling phiH khac nhau. Ch5.ng h'.ln, cling la van
de thai SI! qu6c te nhung n6i cho sinh vien nghe khac vai n6i cho giao vien.Vi
the, b'.ln can tIm d6i tuQllg se nghe mlnh 13. ai, giai dnh, tu6i tac, nghe
tin ngu6ng, nhu cau, sa thfch, d¢ng ca ... clla h9 de chuAn bj bai n6i
chuy?n cho ph" hqp.
2.1.3. Xtic djnh m,!c dich va tieu cua bai noi
Truac khi chuftn bi n¢i dung bili n6i ciing din xac d!nh r6 ml,lc
dich cua n6. n6i chuy¢n vai ml,lc dfch cung ca'p th6ng tin cho nguai nghe,
94
thuyet nguai nghe hay de gop vui? Tren ca sa dich rna de ra
lieu. Ml}c tieu clla bai noi d.n phai Cl} the de co the danh gia dUQ'C mUc
de) thanh c6ng cua bii.i noi Ching sau bu6i lhuyet tdnh de an rna
r<,ng q uy m6 san xuat clla cong ty nham thuyet phl}c cac thanh vien trong hQi
d6ng quan trL b;:tn hy vqng rang se c6 90% so thanh vien hQi dong quan tr1 b6
phieu tan thanh de an clla ...
2.1.4. Chutin hi biii n6i
Bai noi chuy¢n can duQ'c chuftn bi rnQt ca.ch chu dao. co the thao san
bai noi ra giay, chi It cling phii rnQt de cuang chi tiet cac
y can phai tdnh bay va nhfrng dan chung, nhung so minh cho moi
y, kh6ng nen qua tin lUang van tri nha cua rnlnh VI nhieu khi tff nha se lam
Neu Ia Ian (hiu dien thuyet thl can phai duqt tmac. Sv chuin
bi tot Iuon lam cho tl! tin han trang qua tdnh noi
Moi bai noi chuy¢n thuang c6 ba phan: rna dau, khai trien (phan nQi dung)
va ket Chuan bi bai n6i chuy¢n cling co nghia Iii chuan bi ba philn nay.
- Chud'n hi phd" m(1 da'u
Phan rno dau ella bili noi ehuy¢n co nhi¢rn VI,I giai thi¢u chu de va thu hut
51! chu y clla nguai nghe. a dAy can luu y ding, theo quy a nhiJng
giay phut dau tien bao gia nguai nghe cung huang sl! chti y vila hq muon
biet la ai va se n6i ve van de gl. Sau d6, sl! ehu y thuang giarn xuong. VI
can biet 51! trung ehtl y cao 0 nhiing giay phtit dau tien
de dAn dllt nguai nghe vao bai n6i chuy¢n ella (dan C6 nhieu caeh
dan tuy thea tlnh huong rna eo ehQn rn¢t trong eae each
sau day khi rna dau bai noi ehuy¢n.
+ Dan nhq.p tnle tie'p: Neu thing chu de va rn1,lc dkh eua bili noi ehuy¢n,
cae van de ehfnh se duqe tdnh bay.
Vi "Kinh thua cae quy vi! Hom nay lai xin thay t6 xay dvng de an
bao cao vai quy'vi de an rna f¢ng san xuat, kinh doanh ella e6ng ty ehung tao
Baa eao bao gom ba phan: Thu nhat, sl! can thiet phai rna f¢ng quy rn6 san
xmlt, kinh doanh ella eong ty; Thu hai, n¢i dung ehi tiet eua de an; Thu ba,
nhung kho khan, lQ'i eua vi¢e thl!e hi¢n de an va trien vQng rna no dem
BAy gia, toi xin di vao phan thu nhtit: sl! can thiet phai rna quy rna
san xu:!t, kinh doanh eua c6ng ty ehung ta".
Uu eua loi dAn trve tiep 13. dan gian, hi¢u qua, tiet ki¢rn thai
95
gian, nguai nghe nhanh chong nam but duqc chu de va nhiIng van chfnh clla
bai noi chuy¢n. No thich hqp veri nhiIng buoi n6i mung tfnh c6ng
nghiem hie va quan tam den nQi dung clla bai noi
+ Dan nh(lp bang each cau hoi: bang each ra nhiIng cau hoi ngay a
phan rna dau de lam nguoi phai suy nghi den chu clla baj noi
Vi "Thua cac SI! song di¢n m9i noi tren td.i dut nay, tir nhfrng
sinh trong long dat den nhiIng loai chim tren bau trai, tir nhfrng day san ho,
nhung loai tao, loai d. trong long dl;ii dUC1ng den nhiIng rirng cay ngan voi
nhung d¢ng lrong do, tir nhung c<1y coi sum xue trang yUan nha
nhiIng dong hia tot lUai den nhung bl,li cay thap, nhieu gai nhung ran roi tren
sa kh6 din day cat. Sv song Ia di¢u phai kh6ng d.c b<,tn! Nhung
dii bao gio d.c b<;tn tv hoi ding sl! song bat dau tir dau; no xuat hi¢n nhu the
nao? Va dii ban gio b<.ln tv hoi dng gifra cac Ioai sinh da dC).ng tren treE dat
va chung ta, nhiIng con nguai, co gl chung? Phai chang, ta't d_ cac loai
sinh tren trai dilt deu co chung ngu6n gec? Bai noi chuy¢n cua l6i hom nay
ve van cle "nguon goc sl! song" se philn nao giup cac bC).n giai dap nhfrng cau
hoi cl6".
U u diem cua each dan nay la no kh6ng nhfrng thu hut cluqc sl! chu y
clla nguoi nghe rna can kich thlch hQ suy nght thea m¢t huang nhat clinh, t'!-o
Iqi cho tiep thu n¢i dung cua bai noi chuy¢n.
+ Dan thea loi ke chuy¢n: Nguai n6i til tu dun dua nguoi
nghe den vai chu de cua bai noi chuy¢n bang cach nhac l,!-i m¢t sv trong
qua khu co lien quan den chu de. Vi dl,l, noi ve Sl! phat trien cua c6ng ngh¢
thong tin trang thai dC).i ngay nay, mQt gia rna dau bai noi nhu sau:
" Thua cac b<;ln! Vao nhfrng narn 40 cua the ky tmac, chiec may tfnh dau tien
xuat a My. N6 nang 30 tifn, c6 IS.000 day chan khOng hlnh 6ng va
70.000 di¢n tra. Nam 1966, ngubi ta phai dung m9t ng6i nha 100 va ton kern
15 tri¢u USD de Hip m9t may tfnh. Can ngay nay, b<,tn chi c:1n be ra 10 USD Iii.
da co m¢t chip vi xu 19 nho xiu nhung nang Ivc tinh toan khong he kern nhfrng
co may tinh do s9 truac d6 ... "
Cach dAn nay tuy co hai mom ra ti chut, nhung hip dan 16i cuan,
kh6ng d9t ng9t rna til tir dua nguoi nghe caU chuy¢n m9t cach lI! nhien.
+ Dan wang phan: Nguai n6i chuy¢n bit dau bang vi¢c nhan m<.lnh
m¢t mau thu:ln nao do de gay sv chu y.
Vi dl,l: "Thua cac bC).n!
96
Chua bao gib dat nuac ta dung tmac co hQi phat tri€n to 16"0 nhu nay,
nhung ciing chua bao gib dAt nuac ta dung tmae nguy co tlJ.t so vai eac
nuoe tren the giai nhu hi¢n nay ... "
L6i dan mly thuang duqc sir dlJ.ng trang nhfrng tlnh huang co nhieu
thir thach va ngubi noi chuy¢n mu6n keu gQi ngubi nghe huy d¢ng suc
clla minh, doan ket, nhat tri dti vuqr qua thir t?,kh.
+ Dan btmg each trfch dan Ibi n6i clla danh nhan.
M¢t ciu trfeh dAn lhlCh hqp e6 the la m¢t each mb dau thtl vi.Vi dlJ.:
rnd dau bai n6i ve van de giao dlJ.c trang gia dlnh cho cac 6ng bo, ba my,
c6 n6i: "Thua d.c quy vi! Phu nhan clla t6ng thong My Abraham Linc6n
tung n6i: "Nu6i d'!-y m¢t dua con trai Hi. nu6i m¢t ngubi Hnh. Nu6i d<;ly m¢t
dua con gai la nu6i rn¢t gia dlnh". Lbi n6i d6 rat dang duqc cae quy vi suy
ngam trang vi¢c giao dlJ.c con cai rninh ... "
Ngoai nhilng each rno dau neu tren con e6 c6 c6 cach rna dau khac.
Tuy theo dnh huang, ditim ella nguOi nghe va sO thich ella rna chQn
m¢t each rna dau cho phu hqp. Tuy nhien, du rna dau theo each nao, b,m eiing
can hru y m¢t so sau:
+ Mo dau qua dai de lam giarn hung thtl eua nguoi nghe;
+ Tranh rna dau kh6ng an vai ehu de ella bai noi chuy¢n:
+ Tranh c8.ch rna dau thicu tt,r tin, bang nhilng Ibi bi¢n h¢ bang lai
xin loi.
- Chu(in ph(i'n khai triln
Trang phan khai tritn, phai dua fa duqc cae '9 chinh, ph<1n tich chung
rninh d6 lam r6 van de rna b,;m muon tdnh bay, qua d6 hi¢n duqe '9 luang
clla Khi chuan bi phan nay, b<;ln can lUll 9 rn¢t s6 van de sau day:
+ Cae '9 phcli duqc stip xep thea m¢t tdnh tl! hqp 19, dam bao Hnh logic clla
bili noi chuy¢n, nghia la cac y phai lien quan che voi nhau, 9 tmoc 1a tien
de clla y sau, kh6ng trung Trang tmemg hqp nguqc l<;li, bai n6i chuy¢n cua
sc rai r<;lc, loanh quanh, lu;in qu;in, co khi sau rn¢t h6i dai dien thuyet, b<;ln
l<;li quay l<;li '9 xuat phal. Nghe nhfrng bili noi nhu v<}.y, nguiJi nghe firl
b,!c rnlnh. Ngoai ra, b<;ln eiing dn ehu 9 khi ehuy6n tir 9 nay sang 9 khac
phai co nhfrng tir tir lien ket thich hqp dam bao tinh cua
bai n6i chuy¢n va lam ngum nghe kh6ng ciun thay d¢t ng"t.
+ D6 bai noi chuy¢n co suc thuyet phlJ.c, kh6ng nen n6i chung chung
thea ki6u "h6 hi¢u", rna phai dua ra duqc nhung VI dlJ., nhung soli¢u ClJ.
'!7
7,GTKNGT·A
the minh ho'). cho m6i y, moi diem cua minh. Ching h<,tn, khi n6i ring cac
cong ty trong Ollac ngay dmg quan tam nhieu han den quang ca.o, co
dlIa ra nhfrng nhu: nam 1992 d.c cong ty trong nuac mai chi chi khoang
100 ty dong cho quang cao, nam 1998 chi 500 ty, con nam 2001 con so do la
1000 ty. Tuy nhicn, bq.n cung khong ncn dua ra qua nhieu vi dl! vi de lam bai
noi chuy¢n trc'1 nen tan vai moi y b<,tn chi nen dua ra m¢t vi d\l binh
nhat de minh ho').. .
+ Tuy theo tfnh chat eila bu6i n6i b<,tn co the chuan bi them nhung
cau chuy¢n vui, kh6i hai de lam cho khong khi cila bU6i noi chuy¢n dB ding
thAng va duy trl sl! chu Y clla nguoi nghc. Tuy nhien, sv kh6i hai eung phai co
giai M(H bu6i noi v6i qua nhieu ticng cudi thi nhieu khi, sau khi
ket thuc, trong ngudi nghc chi d9ng l<,ti nhung tieng cudi, nhung cau noi d{
dam ella b<,tn rna thai.
- Chua'n bi phan kef
Theo quy cila sl! chu y thi 0 nhung giay phut cuai cung cua bU6i noi
chuy¢n, nguoi nghe l<;li m¢t Ian nua don mqi sv chu y vao b<;ln, k€ d. nhung
ngudi nay gio kh6ng nghe gi Ca. B<;ln can biet lqi dl!ng sv chu y nay de ch6t
l<,li trong ngudi nghe nhiIng diem then chot clla bai noi va tuy theo tinh
chat, ml,1c dich clla bu6i noi chuy¢n rna dua fa lbi chuc mung, lbi keu gqi
hoi.ic de ra nhi¢m VJ,I cho tUo'ng lai ... Va tAt nhien, b<;ln dung quen cam an
nguai nghe VI di'i chu y nghe b<,tn.
2.2. Tien hitnh thuyet trlnh
Khi tien n6i chuy¢n, b<,tn din chti y cac ditim sau:
- Nhu tnroc day chung ta dft noi, nhung giay phut dau tien tiep xuc la
nhung giay phut then chat trong d6 an tuqng ve b<,tn trong nglIdi nghc duqc
hinh thanh. De co the duqc an tuQ'Ilg tot, b<,tn dtn:
+ An nghiem tue, ltch sv va phu hqp vm tinh chat eua buOi dien thuyet;
+ Khi di len bJ,Ic d6 noi chuy¢n, dang di cua b<,tn phiti hi¢n duqc b<,tn HI.
con ngum duang hoang, tJ! tin; b<,tn khong clin phii v¢i vimg nhung ding dung
ch<;lp, ung dung, thong thit qua. Neu b<;ln tu ngoa.i buoc vao thi b<,tn can
tiep xuc bang mat voi nguai nghe, mim cudi vCri. hq. Neu nguoi nghe li¢t
va tay chao d6n b<,tn thi b<,tn nen dlmg l<,ti trong giay lit, mim cum chao hq roi
sau do moi buoc len b1,lc;
+ Dung tren bl,lc, b<,tn clin dung nguai voi tl1 the tv nhien, kh6ng b6
tay vao tui quan, mat nhin xu6ng ngubi nghe, anh mat nhe; t6n
98
7,GTKNGT·B
tf(;mg va quan tam;
+ Truac khi bat dau n6i b<;1n can tl! gi6i vc minh. Thuang thi
nguai chu ta<;1 SC gi6i b<;1n. Trang truang hqp nay, b<;1n c6 the b6 sung
them m¢t doi dieu. Tuy thea bu6i n6i chuy¢n rna b,!-n giai thi¢u chuc danh,
cuong vi cua minh. N6i chung, phan gi6i nen ngan g9n, khong nen ruam
ra, dai dong. .
+ N6i to va r6 rang, du cho nguai ng6i xa b'.ln nhat cling c6 the nghe thay;
+ Can thay d6i toc d¢, nhjp d¢ n6i: Khi len khi xuong, khi tram, khi b6ng,
khi nhanh khi khi luOt qua khi nhan m'.lnh tuy thea n¢i dung rna b<;1n
tdnh bay;
+ Trong qua tdnh trinh bay thuang xuyen dua mat nhin xu6ng nguai nghe,
bao qual tat ca nhfrng nguai co trang phong, dung de ai d6 co cam giac bi
ban "bo wi'"
. ,
+ Ngoai anh mat, b'.ln dn chu y Slr dl;lllg ca nhung phuong ti¢n phi ngon
ngfr khac nhu net Clr chi, d¢ng taco Tuy nhien, dn sir dl;lllg chung m¢t
d.ch tJ! nhien va hqp 19:
+ B<;1n c6 the di l'.li trang khi n6i song khong nen rai kh6i tam nhin
clla m¢t nh6m ngubi nghe nao do qua IAu. Ch&ng h<;1n, trong khi giang bai co
nhung giao vien di xu6ng cuoi lap va dung l'.li (j d6 trang m¢t khoang thai
gian. Trong truang hqp nay, nhung h9C sinh ng6i (j nhung day ban dau de ph3.n
tan chu 9 va se kh6 tiep thu bai giiing han.
2.3. K€! thue thuy€! trloh

tu "cu6i cung la ... " thi co nghia chi can vai phut nua thoi. Neu sau do b'.ln l<;1i
noi "m¢t diem nua ... " thl nguai nghe se rat bi tIC che. Sau khi tom tat nhfrng
y then ch6t clla bai n6i chuy¢n va tuy thea tfnh chat cua bai noi chuy¢n rna
dua ra lai keu g9i, 1m chuc mung, ... b'.ln nha dung quen d.m em thfnh giii da
chu y nghe b<;1n.
Trong truang hqp can thiet, b'.ln nen danh m¢t ft thai gian de giiii dap
nhfrng 9 kien, nhfrng cAu hoi clla ngubi nghe.
V. KY NANG DOC vA TOM TAT VAN BAN
D9C va t6m tat van ban la nhiing phuong thuc thu thong tin quan tr9ng
(j can nguai. bi¢t trong thai d<;1i hi¢n nay, theo cac nha khoa h9C ve thong
tin, cu sau 5 - 8 nam, luqng tri thuc cua nM.n lo<;t.i l<;1i tang len gap d6i, thi van

99
bien den nhung nguai lien quan tra thanh doi hoi cap thiet clla ca.c c6ng ty, t6
chilc. (} van phong, dQC va t6m tilt van ban cling 1.1 c6ng vi¢c thuang xuyen
cua m¢t ngubi thu ky, m¢t nhan vien van phong.
1. Ky nang dQc
DQc lit d¢ng thuc c6 tv lau dai, no xuat tv nhieu the ky
tcuac cong nguyen. Blnh thuang trang cu¢c dbi clla moi con nguai, tir 5-7 tu6i
tra di, con nguai da bat dAu hQc dQc va biet dQc. Va tv d6, dQc tra thanh hinh
thuc thu thong tin quan trQng nhat a nhieu ngubi.
DQc hi mQt ky nang. dQc c6 hi¢u qua, chung ta cAn duqc cach dQc
va kh6ng ngirng ren luy¢n nAng ky nang thitnh ky xao. Chfnh vi rna
xung quanh ta hiiu nhu ai dIng biet dQc, nhtrng hi¢u qua thi khong nhu nhau:
co nguai dQc nhanh nhung cling co ngubi dQc co nguai dQc xong rn¢t
van ban Iii c6 the trinh bay l'.li n¢i dung clla no nhung cling co ngubi dQc xong
ching nha gi, hieu gi. dQc co qui, b'.ln cAn chu y m¢t so khfa c'.lnh sau
dily clla ky nang dQc:
1.1. Su Hnh hoi khi doc
Khi dQc m¢t van bim, b'.ln phai duqc nhung th6ng tin chua dI!ng
trang d6. TIa 10n nhat cho sv llnh h¢i 1.1 khi dQc, b'.ln kh6ng duqc tiep xuc
trvc tiep vai nguai viet. Vi dieu cot yeu khi dQc ia b'.ln phii thvc hi¢n m¢t
cu<)c doi tho'.li trang wang wqng vai nguai viet, tuc ia phai trung w
wong cao dO, caU hoi, philn tfch va tt! tim lai gi3i dap cho nhung cilu hoi
do. D6 la dQc tfeh ct!c. Nguqc vai dQc tfeh ct!c ia dQc th1,l- d¢ng, tuc 1.1 dQC rna
khong suy nght, dQc chi de dQC, dQc m¢t each may moc, cha.ng h'.ln nhu: "Ran
1.1 rn¢t lO'.li bO ... sat kh6ng chAn".
C6 hai thll de dQC tfeh cVc:
+ Thu thu nhat - cau hoi: B'.ln hI ra nhung cAu hoi tcuac khi
dQc, trong qua trinh dQC va sau khi dQc. Ching h'.ln nhu: dQc van ban nay nham
ml.1c dich gi, vAn de nay 1.1 gi, bai viet co gia tr1 gi, co thi! ap dl.1ng nhung dieu
dQc duqc VaG cu¢c song va c6ng vi¢c cua b'.ln kh6ng?
Cac cAu hoi b'.ln ra khong nhung nharn phan tich, giai thfch nhiing
thong tin chua dVng trang van ban rna con giup b'.ln ghi nha chung.
+ Thu thil hai - dung ky ghi nha. C6 ba thu ghi nha chu
yeu khi dQc:
1, Xac dinh bo cl,lc cua van ban: Y chfnh, y phl.1, ket (b'.ln c6 thvc
hi¢n cac thao tac nay a trang dau oc minh voi sl! trq giup cua gian d6);
100
2, Dung cac ky hi¢u khac nhau nhu vong tron, duong dau sao
dt phfin cac y quan trQng khac nhau;
3, Tom lUQc van ban (xem ky nang tom tat van ban).
1.2. Toe d¢ dQc
cac ket q lla rrghicn CUll cho thay, toc d¢ dQc trung blnh vao khaang 250
tull phil!.
Thea toc d¢ oQc, cac nha nghicn CUll phfm ra ba dQc: oQc ky, dQc blnh
thuong va oQC Ilrat. Co nguoi quen dQc lu6t, bat ky van ban nao h9 cling dQc
!I.r{rt rAt nhanh. NguQc cling co nguai thea thoi quen eua minh luon dQc
ch1m, dQc ky, cho du van ban do co can thiet cho hQ hay khong. DQc nhu
se ft qui
Thea cae nha nghien CUll, bf quyet dQc qua la chQn toc d¢ dQc phu
hqp vai tai Khong nen dQc nhanh bat CU lai li¢ll naa va cling dung
tam dQc ky rnqi thu. Vai tai li¢u nay b'.ln dn oQc ky, nhung v6i tai khac
chi can lu6t qua.
De quyet o!nh co nen dQC rn¢t tai li¢u nao do hay khong, dQc phan
nao, vai toc d¢ nao, co th6 su d\lng phuong phap khao sat, pharr tfch va
dQc v6i toe d¢ thfch hQp - SARAS (survey, analysis and read at appropriate
speed). Khi khao sat, b'.ln chi can dQe ph:in diiu, phan cuoi va hr6t qua b6 cl;lc.
Dieu nay giup b<,!-n nam nhanh cau truc t6ng quat va nhfrng chfnh cua
van han. Tu 00 rna quyet dinh van ban co dang dQc hay kh6ng va dQC v6i toc
d¢ nao.
1.3. Ph lIang phiip doc nhanh
B<:tn dqc nhanh hay Neu co dQc thI b<:tn cling dung lflY lam
buon, boi vi b<'!-n co ca h¢i de sUa chua va tra thanh nguoi dQc nhanh, chi sQ
b<;ln kh6ng co duc Hnh kho va long kien tTl rna thoi. Thea cae nha nghien
cuu, di6m khac nhau giiia nguoi dQc nhanh va ngubi oQc khong phai 0
chCi mat ngubi dQc nhanh chuyen d¢ng nhanh han, rna Ii a ch6, cung m¢t lUc,
mat ngubi dQc nhanh nhIn thay m¢t s6 chii chu kh6ng phai Iii rn¢t chu nhu
ngubi dQc Tu day, cae nha nghien cuu dua ra phuang phap oQc
nhanh nhu sau:
+ Doc kh6ng phat thiinh am (dQc cam);
C6 ngubi co th6i quen vua dqc vua Him nhAm. Thoi quen nay can tra vi¢c
d9C nhanh. Neu b'.ln co th6i quen nay thl tmac het phai bo. D9c bang mat chu
kh6ng phai d9C bang
10J
+ Mat nhtn giiia tfang van bim va di chuyen tir tren xuong thea phuan,g
thang dung;
Nghia HI. b<;ln phai co gang nhin thay tat ca cac chu trang m¢t dong. Day
fa mQt kh6 boi vi n6 td.i vai th6i quen clla Thucmg thl tir nho, chung
ta duqc d;;ty each d9c thea dong, tirng chu m¢t tu tdi sang phai. Kh6 nhung
kh6ng phai la khong the. Luc mai b;;tn nen chqn nhung bai viet duqc chia
thanh cac cQt nho, sau d6, khi dii quen chuy€n sang dqc v6i nhung
trang viet binh thuang. hay kien tri, hay nha cau danh ngon clla Napoleon:
"Trang tir clla tai khang c6 tir khong the".
+ Chi dqc mQt litn cha du cau d6 phuc t'J.P, khong d9C lui
Chi sau khi d9C xang van ban va suy nghi nhung da dqc mai duqc
phep d9C Ii.)i, neu d.n thiet.
+ Co gang hieu nhung dieu doc duqc ngay trong fuc d9C, VI nhu
mai co the ghi nha tot;
+ Luy¢n dqc thuang xuyen de hoan thi9n ky nang d9C nhanh.
T6m I,!i, doc ia m¢t ky nang quan trqng trong giao tiep gian tiep. N6 giup
chung ta thu duqc nhieu thong tin c6 sau trang nhicu linh vlJc khac
nhau cua dcri song. M¢t ngum co kicn thuc uyen bac thl phai la nguai dqc
nhieu. La mQt nguai thu ky, m¢t nhan vien van phong trang lUang lai, d.n
phai dqc nhieu, phai narn duqc phuang phap dqc co qua, bi¢t lit trang
thai d;;ti bung n6 thOng tin nhu hi¢n nay.
2. Ky nang tom bim
2.1. Tom tat van ban lit gi?
Trang ho;;tt dQng ella minh, nguai thu ky khong nhUng ph3i d9C, nghien
cuu nhieu tai li¢u, van ban khac nhau, rna nhieu khi con phai t6m tat
chung. tom uit nay khong chi ghi nha rna con giup nguai lanh d;;ta;
nhung b¢ co lien quan trang t8 chuc narn duqc nhung thong tin can thiet
rna khong mat nhieu thai gian.
Tom tat win ban la trll1h bay 19i n¢i dung cua van ban, co logi b6 nllfing
thong tin khong ctln thie! theo m{IC dich da dinll.
Nhu van ban t6rn tat bao gia cung ngan han van bim goc. Trang t6m
tat van ban, vi¢c il!a chon thong tin nao de dua vao van ban t6m tat phl,l thu¢c
vao rnl,lc dich va yeu cau cua nguai tom tat. Vi d1J.: giarn doc dua cho b;;tn
m¢t lai va yeu d.u b;;tn d9C va tom luqc l;;ti nhung van de co lien quan
102
den linh vgc kinh doanh cua cong ty. Trong twang hQ'p nay chi nhfrng thong
tin lien quan den linh vgc ho,!-t dOng cua cong ty b,!-n mai c6 dl1CJc b'!-n
19a ch9n.
2.2. Nhfing yeu cau co ban trong t6m tat van ban
Khi t6m tat van han, b,!-n can wan {hu nhung yeu cau co ban sau:
- Gin h6 ttlt d nhfrng thong tin khong thiet doi voi ml,lc dfch tom tat;
- Dien ngtlll g9n, suc tich;
- Phan anh trung thlfc nQi dung cua van ban goc.
- Dien d<,lt nQi dung cua van ban goc theo thea cach cua minh, h<,ln che den
muc thap nhat Slr dl,!ng nguyen xi cac cau, cac dO<,ln cua van ban goc.
Noi chung, van ban tom tat diti bao nhieu lit phI,! thu9C vao van bim goc va
ml,!c dich tom tat clla b,!-n. Cling co nhung truang hQ'p cii m¢t van bi.l.n dai
duqc tom rat chi bang m¢t cftu. Vi dl,l, khi gioi b¢ Slr thi Ram<!yana cua
An D¢ thai c6 tac gia Cao Huy Dinh viet: "Ramayana chu yeu mo ta cu(lc
tlnh duyen trac tra va moi tlnh chnng thuy cua hoang tlr Rama va nang Xita".
2.3. Cae bmJc tien hanh tom hit van ban
Bq.n co lh6 th,-!c tom tat m¢t van bim thco ba buoc sau day:
Buite tlllr 111101: Me dinll so'dogn van ea trong van bdn grJC: va cllIJ (fC' CliO
m6i doan;
Thong thuang khi ket thuc m¢t do'!-n van, ca.c tac gin. Slt dl,lng dau cham
va xuong dong, vi b<;ln c6 the xac dinh so dO<;ln van co trong van
ban. Mtii dO<;ln van ciing thuang c6 m¢t cftu chua d,-!ng y chinh cua dO<;ln d6
(g0i la cau chu de). N6 thuang dung b d<'iu, cuoi gan cuoi dO<;ln van.
can tim dUQ'c cftu nay de xac djnh dung chu de cua dO<;ln van d6.
Bang m(Jt ho(ie m(Jt vai edu thieh hqp tom luqe y Clio m/Ji dO(ln;
D11IIg cae tif ngu thich hqp lien kef cac edu l{Ii viti nhau de' co win ban
t6m {/It.
C6 minh hO<;l cae buoc neu tren qua vi¢c t6m 1£t bai viet sau:
Doi vt'Ji con nguiYi, sau an lhi den m¢c JG Cal quan trQng. Na giup clIO con
nguiYi drJi' pho viti moi truang, viti cai nang, cai rit cua thOi tiet, klli hgu. NJuin
dan fa Hoi m(H each d(!fl gian: "Duqc blfng no con 10 dm cgt" (tlfc ngli). Vi
w:jy, eang nhu trong all, quan ni¢m ve' mqe eua nguiti V i¢t N am trude
lu?t iiJ m(Jt quail ni¢m rd't thiet lh{tc: "An Jay chac, m¢c Jay ben" (tlfc ngU), va
"Cam ba hat, aD ba manh, d6i khong xanh, rit khong chet" (llfC ngu).
103
Ti'f ml,le dfeh ban dau 10 d07 phD viii moi tn-lilng, m(ie dan dan lrif thanh
m(H nhu ea'u khong the'thieu dUQ'e trong mlf.e dieh trang dilm, lam ella can
nguai: "Nguiri vi Ilja, [ua tot vi phdn, chan tot vi hai, tai to't vi hoa" (tlf.C
ngi7:). MiJe giIlp ella can nguiri kluk plule nhiing nhu(jc diem Vt'?" e(f the' va luo'i
tac: "Cau gia kheo bo' thi non, Nf} d(Jng trang can han xUa (ca dao).
TluJm chi C{)n fum the' nua:
"Ga gid kheo U/lp [qi la,
Nf} d(Jng trang die'm, gai la rna'! chong.'''
KluJng chi dOl pho viii mN truong \'a lam dtiP, mge ci'm mang mq)t }' nghia
XQ IUli reft to lim: "Quen SQ' df}, lq SQ' 00" (tlfe nguJ. N(l eho fhay dja vj xii hQi,
ngld Ilghi¢p, que qtuin Clta chu nlu]n. Nguai to han kern nhall flhii'll klli vi no:
"Han nhau eoj cia manh quti'n, Thd ra ai ding boe lrti'll nlu(ai" (ea dao); va
nguiYi to klu] SO' nhie'u khi ciing vi no: "Cha dai eaj do raeh nay, M(tr cluing
ma't hqm vi may do ait" (co dao).
Mlji dan !Qe e6 each all miJe va (rang SI(e rib/g, vi vqiy, coj m{'ic dil fro
lilanh hi/II lU(1ng Clio van hod ddll t{}c. Cach an mgc, trang .\"l((' truy/n !110'l1g
ClIO nglfai Vi¢! Nam khong the' nao trQIl JJn viii each all miJe eila nguai Trung
QlIoe, In DQ, Nh¢t Ball, Trie'u Tien, Thdi LOll, V.V. M{Ji am mUu dong hoa sau
klli xam lang de'u bat ddu tIr virfc dong hOG edeh an mqlc. Cac [riiu dCJi pllong
kien Trung Qub'e diI tung xam Itrqe Vi¢t Nom - tIr nhd Han ella dtn Du(Ing.
T611g, Minh, Thanh - luon kien trl tim du mpi coch bu¢e ngIfCti Vi¢! Nam an
mgc theo kie'u phuong BJc, song h9 luon tha't bf}i.
(Tran Ngqc Them, Tim vi' bdn silc vall hod Vi¢! 110m)
C6 the dang thay rang, bili viet tren co 4 van wang ling voi
4 chu de b¢ sau:
- nham ling pho voi m6i twang;
- nham lam dyp;
- eo y nghia xa. h¢i;
- lil bieu tuqng van hoa cua dan t¢c.
Chung ta co the tom luqe n¢i dung cua moi nhu sau;
- Quan ni¢m eua nguoi Vi¢t Nam rat thiet thl!e: teuoc het phai
am va ben;
- con e6 m1;lc dfch trang diem, lam dyp.
- co y nghia xJ. h¢i to Ion.
\04
- Cach an truycn thong cua nguoi Vi¢t Nam c6 net rieng, khang the
bi dong hoa.
Tu day chung ta co the t6m tat toan b¢ bai viet tren nhu sau:
V bj nguoi Vi¢t N am, m(ie trubc hi't lit nham bdo v¢ can nguOi trube nhilng
tde d9f1g bd't lQ'i eua moi truong tl/ nhirll, vi' \'(ly, m(ic plldi dm va ben, sou do
mal de'n dfP. M{ic COil phdn onll dia vi xli 119i; nghe' nglli¢p, g6c gae eua can
nguifi. Ciing !lhu baa dan lQc klloe, IIgu(fi Vi¢t Nom e6 each all mge tr!lye'n
th611g rjeng eua minh, 110 lit nie'm lIf hito dUll ti)c. Trang heh su, khong it the'
I«e xam IUQ'e dli tt'm dil mQi each bui)c ngtf(fi Vi¢t Nom ttr bo each an m(ie
trl/Jill tho'ng ella minh, nllltng chung dd kluJllg thl
VI. KY NANG VIET (ky nang t1).o m¢t van ban)
Viet Ia m¢t trang nhfrng ky nang giao tiep ca ban nhat. Trang d¢ng
ella nguai thu ky, vi¢c thao cac van ban nhu bao cao, bien ban, to trinh;
cae thu tu nhu thu hang, thu trii loi d,c khieu thu chuc mung va
nhiell IOi.!i van ban khac Ia m¢t eang lhuang xu yen. Do d6, ren IUY9n ky
nang viet Ia m¢t trong nhfrng bi quyet tbanh cang cua nguoi thu kyo
Viet m¢t hai viet thea m¢t chu de nao d6 III m(>t vi¢c khang dan gian. N6
Ia ca m¢t qua trinh. C6 the chi a qua tflnh nay thanh hai giai giai
ehllan b! va giai do,!-n viet.
1. Giai chuan bi viet
Lam the nao de cac y wong trang m¢t van ban la giai c1l6i
cung. De c6 the m¢t van ban nhu y, can quan tam thfch dang den
qua trlnh chuan bi. N¢i dung cua giai chu<1n bi baa gam:
1.1. Xac dinh eho de chung eoa van ban
Xac dinh chu de chung cua van ban tuc la phai can nhac xem b1).n se
viet ve dj gi. Dieu nay rat quan tf(;mg d6i vai tinh thong nhat cua van ban, bOi
vi tat ca cac y duqc trlnh bay trong van ban phai phl!c Vl! cho chu de chung.
Noi each khac, chu de chung phai duqc th€ hi¢n xuyen suot toan b¢ van ban.
Chu de chung cua van ban c6 the c6 san, ching giam doc giao cho
nhi¢m Vl! viet bao cao ve tinh hlnh ho;:tt d¢ng kinh doanh cua cang ty trang sau
thang dau nam, nhung cung c6 khi n6 xuat hi¢n dan dan trang qua trinh
d¢ng cua vi dl;! nhu chu de m¢t bai bao ... Sau khi xac dinh van de can viet,
c6ng vi¢c tiep thea cua b;:tn la thu nghien cUu nhfrng tai li¢u can thiet.
105
1.2. Nghien coo cac tAi can thiet
phai nghien cUu cac tlli li¢u can thiet de thu thong tin, s6 li¢u.
M¢t van ban t6t III van ban chua dl!ng nhieu thong tin, s6 Ii¢u, vi d1,l C1,l
the de minh cho cac y cua Hun nua, cac vi d1,l nlly cang c6 tfnh
bitu thi ding t6t.
1.3. qp dan y cho van bin
dan y cho van ban III m¢t cong vi¢c quan trQng. Ve phuong di¢n nay
nguai ta thuang vi n6 nhu vi¢c ban thiet ke cho m¢t cong trinh. Cac y wang
cila c6 duqc tdnh bay day du can d6i, che, m<;lch I<.tc hay kh6ng, dieu
nay ph1,l lhu()c nhieu van vi¢c dan y cua
dan y bao gam cac buoc sau:
- MC djnh cae .y //tll;
Vi d1,l, chu de chung Ia xe a Ha N¢i thi cac y Ion co tht Iii:
+ Thl!c kt?t xe a Ha N¢i;
+ Nguyen nhUn gay xe;
+ Cae giiii phap khac
- AflC dinh cae y nJu; (rollg moi y lim;
Cae y nhc co nhi¢m C1,l the hoa, trien khai y Ion. Vi Y "Thvc tr1).ng
xe a Hll N¢i" neu tren co th6 duqe tritn khai boi cae y nhc sau:
+ K9t xc vao gia cao ditm;
+ K<;l xe 6 cae nut giao thong trQng diem;
+ xe truc1c c6ng cac truang hQc.
- Sap xe'p cae y
Nguyen tac chung cua sap xep y III lam sao dt nguai dQC de tiep thu
nhat va vi¢c trinh bay duqc tiet ki¢m nhat, khong trung y. Ngoai ra con
can lUll y hai nguyen tue sau day:
+ Thu nhat la nguyen thiet thvc: Khong sa dll cae y qua v1,ln
co m6i h¢ qua xa voi chu de chung;
+ Thu hai III nguyen tac ngang bang, tuc ht cac y cung cap d¢ (lon, nha)
phai co m6i quan h¢ ngang bang.
Vi d1,l, m¢t sinh vien d1:1ll Y cho bai viet ve chu de "Sinh vien vm vi¢c
J/(!e IIgogi ngfi:" nhu sau:
a. Tam quan trQng cua vi¢c h9C ngo<;ti ngfr d6i voi sinh
+ H9C ngo<;li ngu giup tim lam;
+ HQc ngo<;li ngu giup tim lam t6t;
+ Hqc ngu gop phan nang cao van hoa;
b. Thvc hqc ngu clla sinh vien:
+ ThI!c tqng hqc mon ngo<;li ngu clla sinh vien a cac truong d<;li hqc;
+ Thl!c tr<;lng hqc ngii cua sinh vien a cac trung tam ngo<;li ngu bu6i t6i.
+ M",t so ben nghi nham na.ng cao chat luqng hqc ngfr eua sinh vien.
Co the thay ngay m",t s616i clla dan y tren nhu sau:
- Thu nhat, a y "Tam quan trQng Clla hqc ngo<;li ngfr d6i vai sinh vi en",
hai y HQc ngogi ngfi: giup tIm vi¢c hIm va H{)c ngogi ngii giLlp tim vi¢c !tIm to't
trung y sau dii nam trang y tmac;
- Thu hai, (1 y ThI(c trq.ng hQc ngo{li ngt( eua sillh vih/, Y M(Jt so' kie'n nght
nizam flang cao cha't 'Wing hQc ngo{li Ilgtf CLIO sinh vien kh6ng cung dip vai
cac y con l<;ti, rna phii b c<lp cao hem.
Do dan y tren nen sua nhu sau:
a. Tam quan trqng clla hqc ngo<;ti ngfr doi v6'i sinh vien:
+ Hqc ngo<;li ngii giup tim 111m;
+ H9C ngo<).i ngii gop phan nang cao van hoa;
b. Thvc tr<;lng hqc ngo<;li ngfr cua sinh vien:
+ Thvc hQe man ngfr eua sinh vien 6 cae truong d<;li hqc;
+ Thvc tr<,lng hQc ngo<,li ngii clla sinh vien 6 cac trung tfun ngfr bu6i toi.
c. MQt so kien nghi nham nang cao chat luqng hQc ngo<,li ngii clla sinh vien.
2. Giai viet
Moi van ban thuang co ba pha.n: rna dau, khai va ket lu*n. Nhu v*y,
khi sO<,ln thao m(>t van bim, chung ta phai viet ba phan nay.
2.1. Viet pMn rna dilu
Nhieu khi chung ta loay hoay mai, nghi du cach nay cach khac rna vAn
khong co duqc phAn rna dau nhu y. Nguoi XUa thuang noi: "V<;ln sV khOi dau
nan" ding la VI Thvc ra, van de se tro nen dan gian han n€u chung ta hiliu
r6 nhi¢rn vI.! clla phan rna dau.
Ve ea ban, pha.n rna dau co hai nhi¢rn vI.).:
+ Gi/li thi¢lI ehu de' chung
Nghia Ht dQc phan nay, nguai dQc ph<li biet b'.ln viet ve van de gl, trong
ph<;lm vi nao. 6 day, neu co, nen cung cap m¢t 56 thong tin lam nen, lam
b6i dnh cho chu de chung.
+ Thu hut sl! cflu y cua nguiJi d{)c
thu hut slJ chu y cua nguai dQc, phan rna dau nen viet ngan g9n, r6
rang, ngon ngfr ch9n 19C. Ngoai ra, nhGng thong tin, 56 li9U c1,l lam nen
cling Jam tang tfnh hap da.n clla phan rna dau.
Vi d1,l, m¢t tac gia khi viet ve tac d1,lng cua giac ngu tcua da rna dau bai
viet cua minh nhu sau: "Ttf laIl, nguai to dii nghien cuu ve' tac dljng ciia giae
nXII fnta dOl vdi ,H(C klwe con nglfm. Ml}t dii!u fra mdi day eho thay, pha'n 11m
nguoi dan chall Au film vi¢c vao bud; tnfa va phdi cil gang chtfng l(li Cdn buon
ngll gp den ",(Huynh COng Hung, The'giai mai, .<668/1993),
2.2. Viet phan khai
Trong phan khai tritn, b'.ln Ian luqt dua ra va phat cac y thee dan y d1i
Phan khai tritn co the gam m¢t hay nhieu dO'.ln van dai ngan kh<.k nhau.Vi
dt viet phan khai trien, b'.ln phiti nfim duqc ky nang viet m9t dO'.ln van.
Do<,tn van thuang gam milt so cau gan ket vai nhau tren cO sa m¢t y nhitt
dinh va cling phit tritn y do theo dinh huang cua b'.ln.
Chilng h'.ln, chung ta hay cling xem dO'.ln van duai day:
Trong nhfing nam gan ddy, gia trj va dlnh hUdng gia trl tref thanh vd'n de'
cap bach, thu hllt sl! quan tam [6n cua xii h¢i va nhie'u "ha khoa h{)e. Tren
sach bao va cac phuong ti¢n thong tin d{}i cluing khac, t{}i cac cUQc hQi thdo
khoa 119c, ngtdJi to thuang noi nhie'u vi! giJo dlfC gia trj, gia trl truye'n tlitlng,
kIlling hoang gia Irj, dinh huang gia trj cua thi' hf tre V. v ... Kh6ng il cong trinh
khoa hr;c trong !if/II vl!C nay dWlc tilll hanh. Gici tri va dlnh hU6'n.g gia trj dWlc
nghierl Cl(U, ban lu¢n () hau het cac nUdc tren the' giOi, kl cd cac nUde phat
trie'n, cac nUlfc dang phat trie'n va cac nudc ch4m phat trie'n, nhu: My, Phap,
Hungari, Nh(ll, nhie'u nUdc thu(Jc Lien X6 cu, Singapor v.v. (Chu Van Duc,
Lu41l van th{}c sllam Ii hQc, Ha N¢i, 2002).
Do,,"n van tren gam b6n ca.u va cling phat y " gia tri va dinh huang gia
lri ia van de c6 tinh thai SlJ, dU<Jc nhieu nha khoa h9C quan "tam nghien CUll".
Tuy nhien, b'.ln cling can lUll y rang, co dO'.ln van chi gam m¢t ca.u.
108
Nhln chung, do<.tn van thuang duqc dinh vi trang m¢t kh6 viet, tuc la nam
gifra hai dau cham xu6ng dong. Ok cau trang moi do<.tn van duqc phan thanh
ha
Call cllLl df!
Call chu de c6 vl,l gidi chu de·se duqc de trang dor;tn van.
Day Ia. cAu quan tn;mg nhit clla van, no chi ra m¢t cach van tat van de
duqc tdi va n¢i dung chinh clla d. d0<.tn van. N6 quan trQng d6i vdi ca.
nguai viet va nguai dQc. Vai nguai viet, no giup xac dinh cac thong tin d.n
hay kh6ng can dua vao d0<.tn van; vai nguai dQc, no giup hQ nam duqc n¢i
dung chfnh clla van, hUdng phat trien clla no.
Cau chu de cAn mang tfnh khai quat nhung kh6ng nen qua kh;li quat, VI
nhu n6 kh6ng dinh huang cho nguai dQc ve van de cl,l the se Con
neu Call chu de qua chi tiet lhi se kho pMt y.
Call chu de thuang dung a duu dor;tn van, nhung n6 cling co the dung a m¢t
vi trl khac, chang dung b cll6i van.Trong Vl dl,l neu b phan tren, cau:
" Trang nhti'ng nam ga'n day, gia trf va dinh huang gia trl fro thanh va'n de' cap
bach, tl1U hut SI/ (juan tam Ibn cua xii Jz¢i va nhie'u nhd khoa lu?c. "Hi. Call chu
de, cau nay dung a dau do<.tn van. Con trong d0<.tn van dudi day, cau duqc gr;tch
chAn lit Call chu de, cau nay lr;ti dUng cll6i dor;tn van.
Nhfing ngoi nlu1 caa 16ng dang dU(fC hO(1I1 lhi¢n khiln lrurlng. Nluf:ng tii'm
biln si)c siJ tren duitng pho' qudng edo eho nhiing sdn pha'm eua cae cong ty
no'i lie'flg. N hling van phc)ng dgi di¢n dWlg chen nhau a cac duitng phi)' trung
tam. NJui'ng kluich du I/eh nguiti nuoc ngoai dUng nga ngae a cae ngti la, nga
ha ... DO la nllLf:nr; hinh dnh vi m(J/ Hii Noi nang dong, Ire' lrung th(ll ddi
m6'i. (Dao Duy Anh - Vi¢/ Nam win hod su clIang).
- Cdu kiwi lriln
Cac cau khai trien co nhi¢m Vl,l thuyet minh, gi<li cho diu chu de,
thuang Ia bang cach neu nguyen nhan, cho VI dl,l, dua ra cac con s6 thong kc,
trlch dan lien vdi thvc teo
Vi dl,l, trang do<;tn van tren, trlt cau duqc g<;tch chan, nhfrng Call con l<;ti deu
Hi cau khai trien.
- Cdu kef
Kh6ng ph<li do<;tn van cilng c6 cAu ket. Tuy nhien, neu co, no se rat huu
feh cho nguai dQc, bOi VI no:
109
+ Baa hi¢u sl! ket thue eua van;
+ Tom luqe l;:ti y quan tr9ng nhat eua do;:tn van;
Chung ta hay xem van sau:
Kill dao, hi ImJt khong co nghTa la che gi(i'li !il/lh(it, che giifu y dinh clla
minh, khong de' cllO ai hilt, ma kin doo, bi m(it ta khong de'l¢ thong tin m¢t
each khong can thiet, N6i cach khac, nguai kin dao la ngU(Jl biet Cal gi can
fUJi, cal gi khong con noi, J ddu, kht' fUIO. Do vi tri Clla minh, nguai thu ky fa
m¢t trong t1hung ngurJi nom dlf(1e nhie'll thong tin Ilhcit. Trang so' nay nhie'u
thong tin, ne'u de' /(J ra ngoai, se gay thi¢t hqi lim clIo drtn vi. Do do, nguai tlIu
ky phdi la nglfai kin dao, biet gitf bi mgt. Ran fa mot a1lf ky c6 lue
lai hay noi huyen fhuven ve' cau chuven nghe dU(fC tin' coni} viee ella ban
d cong tv se-lit han.
Trang d0<.tn van nay, cau duqc chan la cau ket.
2.3. Viet philn ket
Nhi¢m Vl}. cua philn ket la bao eha nguai dQc biet sl! ket thuc ella van
him va gqi len a ngum dQc nhfrng suy nghi tiep thea ve chu de cua van bim.
Ph:in ket thuang duqc viet thea m¢t trong hai eaeh sau;
- T6m fuqc It;Ii nhiing van de' ehinh dWlc tn'nh bay trong van bdn;
- Diln gidi fgi chit de' CllG vall ball.
Phan ket can gQn, suc tich va gay an tuqng de nguoi dQc kh6 quen
nhfrng n¢i dung chinh ella van ban.
Cau hoi
1. Neu nhUng Igi fch cua nghe. Lam the nao d€llang nghe c6 qua?
2. Cac cau hoi va lAJ di€lm, nhugc di€lm cua chung?
3. Muon thuyet phl,lc c6 qua, bl,ln can IlAJ y nhiIng gi?
4. Thuyet trinh la gl? Neu nhiIng diem can IlAJ y khi chuan bi n6i va trong Qua
trlnh tien hanh n6i
5. Neu phuong phap (fQc nhanh.
6.T6m tat vl1n ban la gl? Neu nhUng yeu cau co ban cua t6m tlit van ban.
sao phai dan y cho vl1n ban? Neu cac blIOC khi dan y cho vl1n ban.
8. Neu vl,l cua phan ma (fau va cach viet phan rna (fau cua van ban.
9. Neu cac be? ph;Jln cau thanh cua va cach viet mQt
10. Seneca n6i:" 1m la m¢t Ian lao clla cu¢c dam 89-n hay giai
thich cau n6i d6!
Bai tinh huang
1. hay dan y cho cac bai viet voi nhiIng chu de dLfoi day.
a. Ng09-i ngCr trong cong tac clla ngLfoi thLf kyo
b. thao dOi vai suc khoe.
C. NgLfai thU' ky vai vi!?c Mfp khach.
d. Tin hQC trong cong tac cua ngLfoi thLf kyo
2. Thl!C hanh ky nang lang nghe: tllng hai m¢t chuan bj va tien hanh trb
chuy$n vai nhau 'Ie mQt chll de tl/ chQn do giao 'lien dLfa ra thl!C hanh kY nang
lang nghe.
3. Thl!c hanh ky thuyet va ky diEm thuyet: mol bj m¢t bai
n6! chuy$n trong khoang thOi gian 5 - 7phOt 'Ie m¢t van de tl! chQn d€ trlnh bay tnJ'oc lop
thuyet cac trong lop.

bai bao khb d€ dQc theo phLfong phap dQc nhanh.
5. B<;3n hay cho moi 109-i C8U hoi 5 vi
6. B9-n hay viet m¢t bai viet (khoang 200 chCr) vOi chu de " K9 giao tiep trong cong
tac thLf ky phbng".
7. M¢t nhc'in 'lien len lanh d?10 cua mlnh trlnh bay m9t sang klen (hinh 23, 24,
25). B?1n hay quan sat canh a cac hinh 23; 24, 25 va xet 'Ie chung (sl! thay dbi vj tri,
khoang cach va nhiIng bi€u phi ng6n ngCr kMc)!
Hlnh 23: Dua tif trinh
111
flinh 24: Liinh dao
xem tel trinh
8. B<;m hay:
--
-
-
llinh 25: TJllIye't
pJIl!C
a. D9C bai viet sau day phuong pMp d9C nhanh;
b. Xac dinh chu de chung eua bai viet;
c. Xac dinh s6 van va chu de cua moi
d. T6m tat bai vi€t.
Ban ve phong each v.lin hoa .lin uong truyen thong
trong gia dinh Nam
Nhan djp Nguyen £Jan cd truyen,
chung t6i mu6n n6i '€Ii do; dMu ve' phong
cach vAn hoa An u6ng cua cha 6ng la. N6
co nhieu dieu h(1p If va df3p de ma ngay nay
chung la can duy Iri va phat huy sOi VI;
chfnh co phong cach An u6ng vAn hoa /jch
5V, If}' nhj lhi 51/ doan If! ca gia dinh t?i biJa
cOm d(lc bi(H Irong nhiJng ngay Tel ma; c6 j
nghTa. Th(Jc An ngon ma kh6ng khl gia dinh
11?
h{Ji /;;mh nh{Jt, cach d61 xU'lhieu It! nhj,
Ijell 51/ g/iJa cac thanh vien lhi 51/ c6 m(ll cua
cu ai l{Ji biJ'a cOm d61a 51/ Ira Ian.
Cha 6ng la co cfw: "Lai chao cao hOn
mam Cac c,! danh gia cao lai thAm hoi
than tinh, /jch Sf/, Ihi! 51/ quan lam tinh
cam cua ngl.lai than, b{Jn be hOn la biJa lin
Ihjnh 5o{Jn. Phong cach vAn hoa An u6ng
Iruyen th6ng doi hoi khi bat dau bOa An phai
co -101 ChilO, nghfa la 101 mo;, xln phep r61 mol
<'1n. Gha mal ong ba, con cal mal cha
ang ba truoc khl cam biH cam va dol
dOa gap thtJc <'1n. Ong ba, cha ngut'Jllm
cung tra fol cho phep con chau tin.
An cam xong, diJ'ng fen cOng phal xln
phep, bat dOa de' gpn gang, khang phal cO tv
y bo diJ'ng len trong khl mpl nguo; con dang
<'1n. Thuifng thi khi mpt thanh viim tin 11 xln
phep diJ'ng len thi mpl nguoi deu quan tam
hoi han If do vi sao <'1n It v, v ... £Jola the"
sl/ ch<'1m s6c cua t?P the'd67 va; moi ca nh<'1n.
Gac cl) l{Ji co cau: An {rang na% ng61
{rang huang': 11 trf ng61 cua mol thanh vlen
trong gia dinh cOng dang lutJ y Nguoi gia,
Ire em nho thuifng dU(1C quan tam tal cho
ng61 thu?n 1(1;' thanh nlen, nguifl Ian san
sang nhuong ch6. GOng co gia dlnh, ngUol
chu, nguifi gla truong, ngUifl cha co vi trf
ng61 utJ lien, co'd/nh.
Tain mam cam Nam, ca cam, ca
thOc <'1n dfiu de' chung, khong chia ttYng
phan rieng cho ttYng ngUol nhu l?p quan
chau Au nen tin uong phal co y ttl 'An
tr6ng thay n61 cam sap hel, can danh
cho nguai khac, dtYng co' <'1n them, chu
dpng til ch61 nhang. Truoc dAy, tht.J'iJng
nguol mf!, nguifl V(1 ng61 c{Jnh n61 cam, bi&?
r6 lU'(1ng cam con IfJi It, nhie'u ra sao, nen
chu d(mg tin 11 hay "xung phong" <'1n chay,
D¥Jc val tre em, can gi80 d'lc, nhdc nho
cac chau khong danh My cho mlnh nh{mg
mon <'1n ngon ma phai de' phan cha cha
anh em khac. Val mon i1n ngan, cha mf!
thu'img chu dpng gdp mifl ong ba va chia
cho cac con.
6ng cha ta cOng hay nhac rAng "An co
nha;, nol c6 nghr. An u6ng phai Ifch sv,
nhang, kh6ng khua dOa bat am 1, khong
nhal nhom nhoam, phung m6m, tr(1n mat;
kh6ng hup canh xi x'lp. Muc nUoc canh Vao
bat va kh6ng dung thla chung dt! hap nUac
canh. Bat nuac chc}m fa cua chung cho ca
mam nen phal chtJm co y tif, khang khutJy
dOa VaG bat nUac cham v. v.
Khi gdp th{fc tin, chu y de' th{fc <'1n vao
bat, <'1n ctJng cam, kh6ng dua thJng thOc <'1n
VaG mom, d.<'1c bl¢t fa mon rau dai fong
nhong l{Ji ngtJa m¥Jt ra cho vaG mo'rn, trang
th?t xau.
Bat dtJu <'1n cam kh6ng chan canh
ngay, vi bat cam dtJ'y ntroc, nom khong Ifch
Sl): phal tin val cam mai chan canh. Nguoi
Nam <'1n cam thuang khong dung kh<'1n
lau nen <'1n chu y kh6ng day bin
chung quanh mom mep, kh6ng de'val cam
ra ban v. v. Mpi nguai <'1n uang can gill gin v¢
sinh chung cho S{Jch se.
Val net vtln hoa tin uang n6i tain mol
nghe qua chung ta tutlng nhlf qua go b6,
hinh thtJc chiJ nghfa, khach sao, NhU'!1g khi
nhtl'ng dleu ay da trJ thanh mfp quen
tht.J'iJng ngily, mpt phong cach sinh hO{J1
blnh thu'iJng cua mpl ngUoi Irong biJa cam
chung Ihl phong cach do I{JI t{Jo nen SI/ de
chiu, thocii rna;' dam bao tin uong sach se,
tv, vul ve, dam Am vii bie"u hl#n dUt1C Sl/
quan lam ct1a mO; Cel nhAn d07 val nguifl
khac Irong sinh hOfJl chung cua gia dinh ...
Thi, T<;'lp chi Tam If hQc, s6 1/2003)
113
Chuang 6
CIAO TIEP TRVC TIEP
M ..... c tieu
Tiep xuc tn,tc tiep 18 m9t trong nhCi'ng 109-i hinh giao liep ph6 bien nhat trong dCli song
va d9n9 cua con nguCli n6i chung va trong c!"Jng lac van phong n6i rieng. Chuang
"Giao M'p trl!c tiep" gioi thi$u nhCi'ng nghi thuG, thong 1$ cOng nhu ky xu Iy m9t s6 tinh
huang trong tiep xuc tn,tc tiep. Sau khi h9c xong chuang nay, b,;m c6
- Hieu dL19C y nghTa cua CaG nghi thuG, thong 1$ trong giao tiep tn,tc tiep;
- Thl/C hi$n dung CaG nghi thuc, thong 1$ trong th3P xuc tn,tc tiep;
- Xu 1'1 c6 hi$u qua cae tinh huang giao tlep nhL1: khen, ph€! blnh, Ilr choi ..
T6m nQi dung
- Trang giao liep va (fnQ Xtl, bi$t 18 trong CaG quan h$ X8 giao, chao hoi, bat lay,
giai thi$u, Iraa danh thiep khong chi fa nhCtng nghi thue mang tfnh thu tl,lC rna chUng con
co y nghi"a nhat dinh va, kh6ng hiem khi, chung anh hLlang tll/C tiep den qua cua cu¢c
tiep xuc; con khen, phe blnh, tlt choi, ke ... 103. nhling ky nang thiet yeu cho nhling
ai muon thong ITnh giao tiep.
- Chao hoi vlfa the moi quan tot giCta chung ta va ngLloi khac, vlfa the
thai d¢ quan tam va san sang cua chung ta trang giao tiep. Trong chao hoi, chUng
ta can luu y:
+ Nam chao nct truCJc;
+ NgLlai [t tu6i chao ngLlai nhieu tudi;
+ Nhan vien chao thu truong.
- Sat tay khOng nhling the tjnh than hlru, thai d¢ chi ma cOn c6 the giup thu
khoang cach trong giao tiep. Cho nen, trong tiep xuc tn,tc tiep, chUng ta nen chia tay
ra cho ngLlai khac. Trong bl1t tay, ngLlai nCt, ngLlbi cao tuoi, ngLlai c6 er!a vi cao, chu nhan
la nhling ngLlai chu d¢ng dLta tay ra tn.roc. Ngoai ra, kh6ng nen bl1t tay qua long qua
tMi gian biflt tay thLlang thai gian chao hoi, khong nen giCt tay ngLlai khac qua
lau va chi bl1t tay khi va khi chia tay.
- Gioi de nhling ngLlai chLla quen biet giao tiep voi nhau. Khi gioi
chung ta can chu y: gioi ngLlai nam, ngLlai tre tuoi, ngLlbi co dia vi thap, ngLlbi
den sau voi ngLlai nct, ngLlai nhieu tu6i han, ngLlbi co dia vi cao, ngLlai den sau.
- Khen la to y tan thLlang m¢t lai noi, m¢t lam cua ngLlai khac. Lbi khen chfnh 103.
sl! thLra cua chung ta doi voi ngLlai khac, chinh vi ma ai cOng thich dLlqc khen.
Tuy nhien, lbi khen chi c6 qua khi lai khen d61a dung, chan thanh.
- Phe brnh la to thai d¢ kh6ng dong tlnh voi mlit IOj n6i, vifJI.c lam, cach (rng XlI cua nglldi
khac. Kh6ng ai thich bi phe brnh, vi khi muon phe binh mQt nglldi, chung ta can phai
c"'n nhac kyo Phe binh phai dung, c6 chi, loi Ie 6n ton, nhfi! nhang. Nen rieng
nglloi co sai ph<;lm, dau tiE'm de cao mqt vai net Uch cl!c a hQ, sau d6 chi ra saj ph<;lm va
cuoi cling la bay to niem tin rang hQ Sf! khac phl,lc, si'la chua va tien b¢.
- Trong giao tiep, khi tcr ch6i ai ve van de d6, chung ta can dlla ra 10i giai thich.
Kh6ng nen neu nhieu Iy do, chi can m¢t Iy do xac dang la duo Ngoai ra, tuy thul)c vao tinh
hu6ng, c6 the bay t6 thai d¢lay Jam Mc, hy v9ng vao mlit djp kMc trang tllang Jai V.V.
I. CHAo HOI, BAT TAY, GIOI THIl):u, TRAO DANH THIEP
1. Chao hoi
Trong giao tiep, tmac het phili hi6u ro tfnh chat clla moi quan giUa
nhung nguai giao tiep voi nhau, tu do mai co xung ho dung, tuc la tlf xung
m"inh va gQi nguai giao tiep v6i m"inh nhu the nao. N6i ca.ch khac, ta c6 duqc
cau chao chuan mllc va kern theo la hanh vi cu xu dung dan. D6i vai nguai
Narn, cau chao thuang kern thea la cau hoi tham suc khoe.
Vi dlf: Chau chao bac <.t, bac co khoe khong <.t?
Hi6u duqc cach xung hO dung clla dan t¢c rn"inh kh6ng phlti la don gian,
su d,!ng dung cach xung h6 va cau hoi tharn khi giao tiep voi nguai dan t¢c
khac l<.ti cang phuc t'.lP va te nhi. Trong giao tiep, xung hO, chao, hoi tham
hi¢n tinh 11' phep hay khong phep. tinh dung mve hay khong dung mVe.
tfnh co van hoa hay thieu van hoa ... cua chung tao Trang twang hqp Cl! nao
do no con quyel dinh sI! thanh cong hay that b'.li trong giao tiep.
Cach xung ho, chao hoi cling thay d6i theo thai gian. xung ho, chao
hoi va hanh vi giao tiep dung, phil hqp voi t'!c, th6i quen, la bi6u thai
d¢ t6n trQng, than glii ... Neu khong, co the gay ra hieu nham, gay ac
cam, thieu thi¢n chf trong giao tiep. Khi giao tiep dau, d6i tuqng giao tiep

giii dung nguyen tfic gia tuy t!,lc, dao giang tuy khuc".
2. lay
Trong giao tiep, bat tay la m¢t th6i quen co til lau, thuang duqc sir dl!ng
khi gioi Him quen, b'.ln be nen chao truac, sau do m6i bat
tay, han huyen than Khi la quan tham thiet roi thl vila bitt lay vita
hoi tham. Thong thuang lhi bat tay nhau co nguyen tac nhat dinh, chung ta nen
tuan theo.
- Nhllng nguai dua tay ra tmoc thuang la: Chu nhan, phl:l nfr, nguM Ian
tu6i, nguai co danh vi cao, cap tren ...
Thai gian bat tay khOng qua lau, qua ngan;
KhOng bat tay qua nhung cGng dung hoi hQ1;
Neu mang gang tay thI nam gioi phai cai gang;
Khi bat tay can nhIn tha.ng vaa nguai d6i va chao hoi;
Khi co dong thai nhieu nguoi, khOng dua tay ra cling m¢t hie.
Bat tay d6i Wqng giaa tiep nhi¢t tlnh, dung luc la nit d.n thiet, lam tang
tlnh cam than ai, thiet.
Bat tay ngoai vi¢c la m¢t nghi
thuc con la sv chuc mling,
cam an, thi sv khfch l¢ Ian nhau.
Khi m¢t nguai co tha.nh tfch, tien b¢
naa d6, duqc philn thuOng, huy
chuang, huan chuang ... sau lai ehue
mirng, e6 bat tay chia vui,
cam t<.t, d¢ng
3. Giai
M¢t xu huang phd bien trang
giao tiep la cac d6i tuqng luOn luOn
duqe rna r¢ng, him quen v6i m¢t doi
wqng moi do nguai thu ba gioi Hinh 26: Kie'u bat tay chudn
thi¢u, dOi khi chung ta cilng phai tl/
gioi thi¢u. C6 hie mlnh tra thanh nguai gi6i thi¢u. Khi gi6i thi¢u m¢t ai d6,
twoc het phai biet la hai c6 muon lam quen voi nhau khOng? Nen ph:ln
bi¢t tmoc sau nhu the' naa? Khi tl/ gi6'i thi¢u phai quan sat xem d6i tuqng e6
muon lam quen voi mlnh khOng? Sau d6 noi ve minh: ten h9, nghe nghi¢p, so
thfch chung chung ... (Neu co thi trao danh thiep cho d6i wqng). Bay to
quan rAt vui duqc lam quen voi d6i tuqng va gqi y h9 tv gioi thi¢u,
sau d6 tim m¢t chu de chung cung trao MiL
Khi duqc ngubi thu ba giai thi¢u, hay bay to tlnh ciun vui mung khi
duqc gioi thi¢u, c6 n6i (RAt han duqc lam quen v6i ... ChiI d¢ng
chao hoi ngubi duqc giai thi¢u (bat tay, dua danh thiep, tro chuy¢n).
116
Khi la nguai thu ba gioi thi¢u m¢t nguCti. v6i m¢t nguai khac nen chtl y:
- Vi¢c giOi thi¢u cGng phan bi¢t tmoc sau, tn!n duaL
Vi dl!: Giai thi¢u nguai nha tu6i, dja vi xii h¢I thap hem, nguai m6i den,
chu nhan, nam giOi. .. eho nguai kia tmac.
- Khi gioi thi9u m¢t ai d6 nen n6i r5 quan eua mlnh vai hq, eho
nguai mai quen hieu biet va tin nhau.
- Giai thi¢u nen noi r6: H9 ten, xuat than, nm lam vi¢e, ehue danh, sa
thfch ...
4. Trao danh thiep
4.1. Vai tro cua danh thiep
Danh thiep co th€ dung trang giao tiep eong v1,l hay giao tiep xa giao. Hi¢n
nay nguai ta ket hqp ea giao tiep cong vI,! va giao tiep xii giao tren m¢t danh
thiep, ehf nguai ta con ghi len danh thiep nhilng thong tin nhu sa do chi
din tim nha, nhilng djch vI,! san sang dap ung cua chu nhan.
Trong hO<;1t d¢ng xii h¢i cling nhu kinh doanh, danh thiep dong vai tro
quan trqng trong thiet eac m6i quan cong vl.l hay thuang vI,!
ca nhan. Tam danh thiep la chiec cau n6i va la phuang ti¢n giao tiep, co khi
con la hlnh thuc quang cao huu cho doanh nghi¢p, d. nh<1n.
Danh thiep vua th€ phong cach giao tiep slJ, vua co gia tri
chung tLI each cua chu nhan. khac, danh thiep con giup con nguai
do vfft va VI phili co nho hq ten, chue vI,!, dja chi, ea quan, cong tac, 56 di¢n
cua nhau. Ve sau, neu co nhu Call trao d6i c6ng tac, trao d6i thu tIn,
tho{ti ... se
4.2. Trao danh thiep
Thong thuang danh thiep duqc trao trl!c tiep d u. d6 HI. quan chinh thue
hay khong ehfnh thue. Theo thong I¢ ella nguai Phap, khaeh la nguai chu d¢ng
trong trao danh thiep, nguOi ehll danh thiep va dua l<;1i cho khach
danh thiep clla minh. 6 Anh thi co thong bi¢t, ngum chii d¢ng trao
danh thiep l{ti la nguai ehii, khach va trao danh thiep clla minh eho
ngu01 ehii. Co nuac quy uoc nguai chu d¢ng trao danh thiep la nguai 160
tu6i, nguai eo dja vi xu h¢i cao han ...
Khi tiep khach trang nuac hay nuae ngoai, Ian dau tien bat k€
trong twang hqp nao dell eo the trao danh thiep sau khi bat tay. Bat lay r6i tlJ
gioi toi Ia ....... va Ijch 51! trao danh thiep; khi dap l?i 1m chao clla khach:
"chao b?n, b{tn la ..... " hay lich sl! nhanh nhall trao danh thiep clla minh va nhy
nhang cui dau. Nell co nguai gioi thi¢u: "Da.y HI. b?n t6i ten la ......... ", nguai
dU<Jc giai se n6i "rat vui dU<Jc biet ong", khi do b<).n trao danh thiep Iii
thich hqp.
Neu den tham tu gia, rna nguai rna ccing khong phili HI. chu nhlln b<;ln mu6n
hay hoi chu nhan co nhit hay khong? Nguai do hoi "ong ten la gl, co
gl khong?" khi do b<).n trao danh thiep va trinh bay ngan gqn yeu c1iu. Neu
nguai mlnh dn Iil cl1p tren, be tren thl co the ghi: "xin dU<Jc hay "xin
dU<Jc ra
Neu den co' quan, b<}-n can Ianh d';lo phiii dang ky thoil vai
thu ky, khi do b'.ln trao danh thiep co ghi "xin dU<Jc Sau d6 danh thiep
duqe tai Hinh b<;ln co the dU<JC tiep. Neu nguai xin khong
muon tiep, b,!-n kh6ng nen h! dqng, guqng cp xong vao doi
Khi lil giao tiep cong v1,l, l'.li co thu giai thi¢u. B'.ln tdnh thu truac, khi gi,lp
hay trao danh thiep.
D6i vai nuae ta, Slr d1,lng danh thiep can mai me, chua co quy uac C1,l
the, chua co thong Nhieu nguai trao danh thiep nhu st,r ban philt cho nguai
khae, nhieu nguai kh:i hao phong trang trao danh thiep, nhieu nguai
danh thiep khong co sl! dap l<;1i can giili thich. Khi chung ta Slr d1,lng
danh thiep lam phuong giao djeh nen co dinh huang dE tra thanh thong
quy uac.
Danh thiep co hai 10<;1i: danh thiep chfnh thuc va danh thiep khong ehinh thue.
- Danh thiep chinh thue Iii 10'.li danh thiep duqc su d1,lng trang cae m6i
quan chinh thuc, trang thuo'ng m<:Li, trang eong Vl,l nham the hi¢n tlnh chat
sl!, trang tn;mg, can luan thea quy uac nhat khi su d1,lng no lam
phuong ti¢n giao tiep. N¢i dung ella danh thiep nay bao gom: Ten co quan hay
doanh ghi tren cung, a giUa, co c6 logo ben trai. H9 va ten, ghi ehu
to a giua danh thiep. Chuc danh ghi ehu nho a duai h9 ten (ghi chue Vl,l quan
tr9ng nhat). 0 duai eung goc ben phai. ghi r6 dia chi, rho'.li, fax ... clla co'
quan hay doanh Hlnh thue eua tl1m danh thiep nay thong thuang co
kich ca 9,3
em
x 6
em
x 0,1 em , bang giay thorn eung, co mau sang (nhu mim
trAng, sua, yang nh'.lt ... ). Danh thiep in tren m¢t bang tieng tdnh bay
bang ehu cha.n phuong.
- Danh thiep kh6ng chinh thue Ia 10'.li danh thiep duqe Slr d1,lng ehu yeu
trang truang hqp cae moi quan h¢ khong ehfnh thue, mang tfnh chat quan h¢
ca. nhan, kh6ng nhl1t thiet phai tutln thu de quy uae eua danh thiep ehinh thue.
N¢i dung bao gam: Hq va ten ghi a giua. Dia chi, di¢n di dqng, di¢n
tho<:Li, fax, nha rieng. HInh thue cila danh thiep lUang d6i tv do, mau sac tuy y,
118
ph6ng chft kh6ng nha! thiet phai in chan phuang, kh6ng nhat thiet phai trinh
bay hang ngang ...
4.3. MOt so luu Y khi sir dl.Ing danh
Danh tbiep dung giao dich chlnh thuc va kh6ng chinh thuc nhu mai
quan h¢. gili lai dm an, chuc mung nam mci"i, chuc mirng ngay h¢i, chuc mirng
qu6e kh<lnh, bay to SIf hai long, gi'ri lai chia buon, dap Ie ... va giay moi,
loi mb"i qua trung gian (van phong, buu ngu<ii ... ). Tuy vao ml,lc dich
m:\ ngU(\i t:\ dung but chi ghi vao goc tnt.i phfa du6i danh tbiep d.c ky noi
len nQi dung. m\IC dich cUa giii danh thiep. Cae ky viet tAt bang tieng
Philp nay dft tra thanh th6ng quac teo
- PP (pour presentation): Xin dugc gi6i thi¢u (trang twang hqp gi6i thi¢u
mlnh v6i ai do).
- PR (pour remercier): Xin cam (trong tru<:ing hgp de dap ai d6 v6i
mlnh).
- PF (pour felicitation): Xin chuc mUng ngay Ie (trang trHang hgp chuc
mLrng ai d6 nhftn ngay Ie).
P.EFN (pour fdicitation fete national): Xin chuc lTIimg ngay quac khanh.
P.EC (pour felicitation eonnaissance): Xin hilY te) SlJ long.
(pour felicitation Nouvel An): Xin ehue mirng nam m6i
PC (pour condoleances); Xin chia buon cung vui ai do. M(1t sau tam
danh thiep ghi 1"6 h9 va ten, dja chi hay ehue v\1 cua nguai nh'Jn.
- R.S.V.P (repondez s'il VOliS plait): Xin td lai (dung trUIJg IIU'ling hqp
mu6n mai ai d6 dl[ ghi rll ten thai gian, dja diem). Tren nguyen rac
cua phep nch s1f, nh4n duqc thicp mai nay sau 24 gia phai hoi am cho chi'!
nhan biet ta co de"n dvqc hay kh6ng.
D6i v6'i nguai Nam, c6 kh6ng nhat thi€t phai si'r dl)ng nhftng ky
nay rna thay btmg lieng Vi¢t chuftn, phd th6ng. D6i v6'i khach nuoc ngoai
co th6 si'r dl:lOg nhfrng ky tren thay cho tieng Danh thiep can lich sl!.
ehlnh xac, kh6ng qWl khoe khoang.
Khi dcn nha, de chao tn10c khi di c6ng tac xa, lau ngay, nc'u kh6ng
duqe nguai can hay d6 l';li danh thiep co ghi: "Xin t';lm bi¢t" cho nguai
nha eua h9.
- Khi chuc mung ai, ve g) rna b<;tn l';li a qua xa, kh6ng co ctieu ki¢n den
[rIfe tiep dltqc, co gi'ri danh thiep ghi "Chue mung tan gia" hay
119
"Chuc mung nam mai" hay "Chuc mung h<.tnh phuc" ... Khi chuc mung b<.tn be
tha.n thiet nen c6 gang den tn,rc tiep, Iy do bat khii khang mai giri danh
thiep chuc mung.
- Khi den nha van phong, ngubi dn kh6ng co nha, hay gui l<;li
danh thiep vai chu y la b<.tn di'i tung den rna ·kh6ng
- Sau khi qua cua nguai khac hay duqc nguai khac don tiep chu dao
trang chuyen di c6ng tac rna viet thu cam em ng<.ti phicn phuc, co to long cam
an bang cach giri danh thiep v6i dong chu: "Dll vui long hay "Olin an".
- Khi b<;l.n be, nguai tha.n dau om hay qua dai, nen den nai tham
hoi ho<}.c chi a buon. truang hqp bat khii khang, khong den tn,rc tiep dUQc
thi co gui danh thiep co ghi: "Thanh thl!c chi a buon" hay "Va cung
thuang liee".
4.4. Ki€u danh thiep
Danh thiep la m¢t hlnh thuc nghi co tu lau dai va b hau het d.c nu6c
trcn lhe gi6i. Khi xua, nguai ta khac ten h9 mlnh len the truc, mimh go hay
viet mt,rc tren da thU. Ngay nay, danh thiep dUQc in tren giay va rat da
Danh thiep dung ngon ngu tll' gian dl, su dl:lllg lqi va linh ho<.tt, kh6ng philn
bi¢t gia tre, nam nu, sang hen, cao thap, ai ciing co the in danh thiep d6 giao
tiep xii h¢i dUQc lqi.
Danh thiep duqc in mlit bang tieng Vi¢t ph6 thong. Trang twang hQp
d.n giao tiep v6i ngubi nu6c ngoai se in lO<;l.i khac, co 2 la ticng va
tieng nu6c ngoai.
N¢i dung tren danh thiep ph6 bien gam: ten ca quan, h9 ten, h9C vj, h9C
ham, chuc vy., dja chi va s6 di¢n tho<.ti ca quan, dja chi va s6 di¢n tho<.ti nha
rieng. Trang m¢t s6 truCmg hqp tren danh thiep con in ca nhung dich vy. rna
chi'! nhan ghi tren danh thiep cung cap.
II. KHEN. PHE BiNH, TU CHO!
1. Khen
Da Ia ngubi, tll' tre den gia deu thfch lai khen. Khen 18. to y tan thuang m¢t
hanh d¢ng, vi¢c lam, Ibi n6i hay d.i dyp nao d6 clla nguai khac. Chung ta deu
biet rang ban chat clla con nguOi la mu6n the hi¢n mInh, muon duqc
dinh bim than, VI the luon mong muon rn9i nguai xung quanh danh gia cao m9i
uu diem, sl.! co gang va tien b¢ clla mlnh. Dieu dang tiec la chung ta thuang
qua tiet ki¢m IN khen.
Khen chinh la thua nguai duqc khen. No co tac dl,lng khuyen khich
to 16n trang giao tiep va co the d.i thit;n m6i quan dl,lng lai khen
Iii rat can thier de t<;1O bau khong khi than hieu biet va ton tf9ng hin nhau.
Khi khen phai chu y: khen pha.i dung, Cl) the va khong chung chung lay
khen phai chan thanh. Neu kh6ng narn vung ba luu y tren, nhieu nguai cam
thay kh6ng thoai rnai khi duqc khen VI co th{ khi duqc khen sai nguai ta c6
cam giac la nhung 1m n!nh hot hay lai khen dua ra vai rnl,lc dich v1,l lqi. Khi
duqc khen trl!c tiep hoi qua, nguai duqc khcn thay lung tung, xan h6, ng<;ti
ngung khi tiep lai khen. Khi lai khen khong chinh xac, khen cai ta kh6ng
c6 t<;to cho ta cam giac Iii nguai khen kh6ng hieu biet vc ta, chi con co
cam giac do lU sl! nh<;to bang. Lai khen la m¢t cong cl,l cua giao tiep, nguai giao
tiep can biel su dy.ng c6ng cy. nay the nao cho hi¢u qua, kh6ng ha nhung
cung kh6ng lang phi.
2. Ph .. binh
Phe hlnh la to thai d¢ che wich, kh6ng dong tlnh vai hanh vi, sl! thai
d¢ clla nguai khac. Phe blnh la m¢t te nhi, rat de ch<;tm tl! ai, lam nguai
khac mech long, nen khi phe blnh phai tr9ng. Tuy nhien, chung ta l<;ti
thuang hao ph6ng khi phe blnh nguai khac. Lai phe blnh can chinh xac, phe
blnh hanh vi, SI! nao d6 chu kh6ng phai phe blnh phftrn chat cua moi ca.
nhan. Lai phe blnh phai duqc dua ra dung luc, neu de qua lau rna ta mai phe
blnh hay phe blnh sau khi ngum khac phe blnh ta thl do Ia 51! td dila. Bbi. phe
blnh nham giup d6i tac sua chua hanh vi, thai d¢ cho dung mai Hl cai dich,
my.c lieu cua no. Khi phe blnh sai, kh6ng trung thl!c thl d6 l<;ti la b6i nh9
nguoi khac chtl kh6ng phai lit phe blnh. Kh6ng nen pho blnh. g6p y cho d6i
tac khi h9 dang nong Phe blnh thl nen phe blnh tmac d6i wqng, dng
it ngum c6 cang tot, t6t nhfft la chi nen co hai nguai. Neu phe blnh yang
nguai ta se coi d6 la vi noi xau nen n¢i dung phe blnh se kh6ng duqc
d6i tuqng tiep thu va sua chua. Phe blnh v6i. thai d¢ chan thanh, lai Ie rnem
deo de nguai nghe de tiep thu.
3. Tlr choi
Kh6ng ph,h cu¢c giao tiep nao ta cling dong y dap ll"ng yeu cau cua nguai
doi tho<;1i, d6i khi cfing phiii ti'r ch6i. Nhung tu ch6i nhu the nita cilng kh6ng
phiii de. Trang nhieu truang hqp giao tiep co nhiing cliu nlt kh6 noi ra khi
muon phu djnh tir ch6i ffi¢t dieu gl d6. De dien y kh6ng tan thanh, ta
co the dien dc:j.t bang ngon ngu "irn hay co the chu d¢ng Iii sang rn¢t
van de khae ehu khong nen tho 16 to ve quyet tam muon Cl;r tuy¢t thAng thung.
Truae nhung doi hoi vo ly, khang khang eua d6i wqng giao tiep, doi khi ta
khong the bac b6 thing thung vi nhu the se de long h[ ai ella hQ va de
nhUng tn] vc sau. Trong twang hqp nay, truac tien ta cu thua
sau do kheo leo chi ra 5g vo 19 nhung dieu kh6ng the thgc hi¢n dugc.
Cling co the d.nh tinh d6i tac bang chi ra nhung dicu bat 19i, SI! nguy
hiem, neu doi Hie cu tiep tl,lc hanh d(mg hay doi hoi. Khi til choi, kh6ng nen
dung ngon ngil gay gat, tranh dung tu "kh6ng", nhung ngon tu ph iii co sUc
ella sl,f kien quyet.
III. TR(l CHUYi!:N. KE CHUYEN
1. Tr6
Tro ia m¢t hlnh thuc giao tiep ph6 bien, no dan xen vai cae hlnh
thue khae, la nen ella mQi cu¢c giao tiep. Hau het mQi nguai deu co nhu cau
ga, tiep xuc, tro chuy¢n vai nguai khac. Dieu quan trqng khi noi
Ja thai UQ clla doi wgng giao tiep. Trang cau chuy¢n hq thuang vui ve, ehil
dOng tham gia trii lai cau hoi ella mqi nguai tham dl!. Nhung cUQc tro chuy¢n
nhu thuang de dang va vui ve. NhlTng cGng co khi doi tuqng giao tiep
khong to ra dnh vui cau clla tao Co the hQ dang Hi.m den mOt
van de khac hay hq la nguai it cai mo, khong ua giao tiep. Trang truang hqp
nhu nen ton trqng doi tuqng giao tiep, khong nai ep hq. Dieu quan trQng
la xae dtnh dugc 1;\ h9 thl,fC 51! kh6ng muon noi chuY9n hay h9 e dc,
ngung, co 9 ngo vgc, chua biet ve nhau. Nhung nguai kh6ng muon tro
chuy¢n thuCrng co thai dQ nhu: it cuai, cai nhin 10 dang, bi?, tam
cang thAng, giQng noi tho trii Wi cl,lt ngun va kho khan, chi tra lai cau hoi
clla ngubi hoi rna khong co y djnh tro ehuY9n de keo dai cUQc giao tiep. Trang
twang hqp nay ta hay xem tha.i d¢ clla mlnh va eua doi tac, neu kh6ng can
thiet thl nen cham dlh cu¢c tro chuy¢n nay cang sam cang tot.
Bleu hi¢n cua nhung nguai muon tro ehuy¢n nhung can e de thuang co
thai dO: nl,l cubi va cl'f chi lung tung, e de, nhung cau wi. lai n6ng nhi¢t, co
nhung caU tra lai va gi6i ve ban than minh, co the cau hoi cho
doi wqng giao tiep cua hQ. Trang twang hqp nay, vi¢c lui cuon h9 vao cu<)c
tro chuy¢n Ia tuy thu¢c vao y chi ella tao Hay lam eho hQ dm thay thoili mai,
tin Wong han, hQ se eai mo rna tro ehuy¢n. Trang tro ehuy¢n khong chi nghe
va lra lai eau hoi rna con phai cau hoi, dua ra nhfrng thong tin va y kien
ella ca nhan mlnh. Khi nam bat duqc thong tin ve doi wqng giao tiep, ta de
122
dang duy trl cu¢c tro chuy¢n. Nhfrng thong tin trao d6i d.n mang Hnh tuang
duang voi nhau.
2. Kii
Ke chuy¢n kh6ng chi Hl giao rna can coi la m¢t ngh¢ cua
giao Chung ta co th6 nhGng ngum k6 chuy¢n rat hap dan. Hq loi cuan
nguoi nghc vao cau chuy¢n elIU minh. M¢t cau ke can chu 9: thong tin
phai r6 rang, m<,lch I<,lC, sap cau chuy¢n logic, d.ch kt phai til nhien, s6ng
d¢ng. Nguai ke chuy¢n trinh hay r6 d.c nhan xuat hi en trong tlnh huang
nao (thai gian, kh6ng gian, canh), chen VaG nhfrng lai blnh chinh
xae, hgp 19, c6 giqng ke truyen cam va phu hqp v6i bien n¢i dung cau
chuy¢n. Nguai biet chqn chu de, thai diem phil hqp voi d6i tuqng,
nam ch,k mai quan he gifra d.c tinh huang, the hi¢n d.c dO<,ln hc)i tho,!i neu
can thiet. Nguoi co kh{l nang va biet k6 hap dAn Et nguai co un the IOn
trong giao tiep, tiep xuc voi nguai khac, co the 16i cuan, chinh ph1,lc hq bang
nhiing cau chuy¢n cua mlnh.
IV. TI£P KHAcH, Y£N
1. Tiep khach
Nguai ta co nhieu tieu chi ph£l.lllo<,li khach, can Cll" VaG vi tri dia 19 ta co
khach gan, khach xa (no co 9 nghla tuang d6i); theo cap trong c6ng tac co
khach la cap tren, cfip du6i, d6ng 51!; theo muc d¢ quen than, ta co khach than,
khaeh sa (khach quen. khaeh I,!) ...
Khi c6 khach den van phong, h<,ln phiii bay to Sl! quan lam cham s6c nhu
the b<,ln dang tiep khach b nha Co nhieu cach the hi¢n 5l! quan tam nay
(chao hoi, thai d(>, ell chi. .. ). Trong qua trlnh tiep khach, chung ta can luu 9:
- Chuan bi san dia diem tiep khach. Nen chqn nai thoang mat, r¢ng rai de
tiep khach, ban ghe phai s<,lch se, gqn gang, ngan nap;
- Kh6ng M khach ph"i eM 1iiu. Neu kh6ng the tiep khach ngay duqc thl
phai xin loi khach va mai kh<kh dqc baa, uO'ng tra hay ca phe khi cha dqi.
- Khi khach van phong rna ao khoac, co the giup khach cai ao
khoac va treo len cay mac ao, kh6ng vat .10 cua khach ngang thanh ghe.
- De san g<,lt tan s<,leh se trong van phong khi khach hut thuec. ca quan
b<,ln quy dinh kh6ng hut thu6c trang van phong thl b<,ln nha treo chii "kh6ng
hut thuee" r6 rang, d6 tranh lam khach bO'i rei. d m¢t 56 thanh phO', chi
1?1
nhicu quoc gia du co van ban quy djnh kh6ng hut thu6c trong van phong.
- Neu la nglIai hut thUDC, co quan b<.tn khong cam hut thuoc trong van
phong, trlIac khi hut b<.tn phai nha xin phep kh,kh. Ngay nay, khi tiep khach,
t6t nhat la khong nen hut thuoc va dung mai khach hut thuac.
- Khi mai khach do uang nhu tra, d. ph/.\ 'nlIac hoa qua, nuac suoi thi nen
dung coc, chen bang su thuy tinh va phai lanh va Khong dung tach
giay, nhva hay cac chen ban va slit me,
- Hay danh toan b¢ thai gian cho khach. Dung di¢n hay
cu¢c noi chuy¢n bj gian (tru khi can thiet). Khi d6 khach ng6i cha
qua hai phut b<.tn phai xin 16i khach.
- Hay tiet ki9m thai gian, b<;ln nen han ngay van cong vi¢c sau nhung nghi
thuc giai thi¢u thong thlIang, dung nhi¢t tlnh chuy¢n rieng hay hoi khach
qua nhieu ve dai lU, tranh noi chuy¢n rong dai.
- Khi khach ng6i da qua lau, dung ket thuc cu¢c tiep xuc, hay to ra
kheo leo nhlIng clIong quyet (thong thuang khi het thong tin thi ket thuc cll¢e
tiep xuc, kh<kh thuang chu d¢ng ket thuc cu¢c giao tiep).
- Kh6ng nen de khach tt! y ra ve. phlti dUng de chao bi¢t va bat
tay m¢t cach chan Hnh, than tien kh5.ch ra khoi van phong mai quay
Khach a xa phii dlIqc tiep dui m¢t d.eh lich st,r va ehu dao, bi¢t VI
hQ kh6ng thong thl.lO thanh pho ella chung ta, phai hi¢n khach
thay duqc 5V d6n tiep nang Khi tiep khach d xa, ngoai vi¢c thi'! cae
nguyen uk nhu doi vai khaeh d gan, con nen ehu y them m¢t so nua
nhlI sau:
- Neu co the duqc nen d6n khach d bay, nha ga, ben xe khi khaeh
tai thanh pho.
- Khi khach den van phong phai lich 51! mm hQ sir d1,lng ban giay va di¢n
Khi khach cau, c6 mai hq sir dl]ng 'may tlnh, internet.
- Hay dua eho kh5.ch so di¢n tho<.ti nha rieng va van phong clla de
khach lien h¢ nell can. hay the hi¢n la luon san sang giup do kh5.ch khi hQ
co yell cau.
- Nen quan hoi xem khach co thich thanh pho nay kh6ng? Bll6i toi
h9 dinh di dAu? C6 dn ngum huang din khong?
- mai khach di xem hat, nha hang ... it nhat m¢t Ian.
- Den ngay ve ella khach, bl.ln hay to y muon kiem tra ehuyen bay, gia
tau xe giup khach va dlIa khaeh tm san bay.
,"
,

I

,
Khi tiep khach, chung ta dn hi¢n thai d¢ cua mlnh bang ca phuong
ti¢n ngon ngfr va phi ng6n ngu.

nghe. dung cach noi te C6 si'r cit each noi khac nhu gqi y, vi
von, triet IY. hi€n ng6n, ham ng6n. song kh6ng nen dung cach n6i mia mai,
cham ch9C.
Ngoai ngon ngu n6i, viet, can phai chu y ci'r chi, d¢ng tac, hanh d¢ng,
khoang cach, trang khung dnh t1! nhien, khung d.nh xli h¢i cua giao tiep.
2. Dili khach bling
DiH khach bang yen ti¢c khong phiti lii vi¢c lam no bQ.ng khach mbi rna d6
Hi SI! Win tr9ng, thi¢n nnh, quy men khach. Nghi thuc an uang la m¢t trong
nhung nghi thuc co c¢i sau xa nhit trong bit ky :Ka h¢i nao. An uang can
duqc nang ulm thanh m¢t cua van hoa, van hoa am thVc. Qua phong d.ch
an uang, nguoi ta co the danh gia sO b¢ m¢t ngubi c6 h9C vin va co giao dl.1c
hay kh6ng.
- Khan an duqc dung dung kieu Ei liy khan an ra khoi ban, rG nhy du6i
g3m ban va trai tren long mlnh. Khan an phai rna ra nua chung, nep gap ve
phfa long minh. Khi an xong, khan an dii xep hb ben trai dia.
- Dao dia khi dung thuong thee nguyen tac: dung tir ngoai van trong, tu
lrai qua phai, sau cung la phia tren cua dia. Nia thubng d<}t trai, dao thla
d<}t phai. Khi an xong, nia va dao song song nhau, cheo lrong long dia,
nia gAn long minh, can dao, nia b phai Neu thlfc khach tay trai nen
ngoi g6c ban trai.
- DGa duqc dung nhu sau: Cam a khoang giUa dua, chiec nay eh6ng len
ehiec kia. Chiee dua nam dum khong bao gib ehuyin d¢ng, dung ngon tay tro
dieu khi€n chiec nam tren. Khi dung dOa thl bat phai nhic khoi mam va ke vao
gan mi¢ng. Khi chuy€n thuc an, banh my, 19 tieu, muai luon chuyen ve phfa
ben phai.
- Khi rot nuae tu blnh co quai, nhic ca blnh va rna vai nhau, giU dia a duai
trong khi r6t nuae vao coe eua minh, rot xong ehuy€n sang ben phai.
- Cach an banh my dung kieu la d<}t mieng banh my vao dia. Be banh my
bang tay, xe ra miu banh nho vua dil an, phet ba van mieng banh de an.
- An sup dung ki€u each la dung mu6ng de xue. Kh6ng duqe cui xuang
bat, kh6ng bao gib be ca bat len hup xl xl,lp. Khi an sup xong, ta mu6ng
125
vao ben phai dia lot bat. Trong truemg hqp kh6ng co dia lot bat mm d<}.t muong
vao long bat.
- Salat duqc d9n ra tfUOC man chfnh, thuang duqc an truoc mon chinh va
phai an bang nla. Man salat co the co xu lach, rau dicp va hoa qua khac nua.
- Uong ruqu can chQn ly cho phil hqp. Ly u6ng ruqu do co chAn ngan, cam
ly bang cac ngon tay. Ly uang ruqu tra.ng thuemg IOn hem, co chAn cao han.
Cac 10<;ii fUqu khac nhau thl phli dung cac 10<;ii ly khac nhau. Trong bua
trang tf(;mg thuang co nhieu Iy cho m¢t nguai.
- Khi dung ell phe hay tra, kh6ng duqc th6i thuc uang con nong, kh6ng
duqc muc bang muong de hUp. Khi dung duang trong goi giay, lilY duemg xong
nen gap giay de duai dia, kh6ng duqc 00 V.10 g<;lt tan thuac.
- Cac mon chfnh Iuon an bang dao, nia, kt ca. mon ga ran hay suan nuOng.
Tnmg lu¢c c6 the an bang tay nhung nen an bang thla ca phe. Ca nguyen con,
hay de nguyen an het nua tren, gO' toan b¢ xucmg, an tiep nua duoi, kh6ng duqc
ca.
- Hoa qua co tht an bang tay, tao va Ie nen b6 til an tung mieng m¢t.
Neu b<;in da an toi, sau d6 nen an rau mui tAy. cu cai, ca chua, ca rot duqc an
bang tay. Nho kh6ng ngat tung qua rna phai ngat mOt nhanh nha.
- Kh6ng duqc xia rang ban, kh6ng nen hut thuoc trong khi an. Khi an
co gang kh6ng lam vai thuc an, dO u6ng ra ban. DUng u6ng khi con thuc
an. Dung ha mi¢ng trong khi nhai. Dung n6i hay cho them thuc an vao
khi chua nu6t xong. Kh6ng de: thla trong coc khi uong.
- cooktailla m¢t phuong each huu de giup cac nh6rn nguai den
voi nhau trong bau kh6ng khf thoai maio M1,lc dfch cua vi¢c tham dlf cooktail
Ia de hoa Thuc an trong ti¢c cooktail thuemg duqc an bang dia. Khach
dlf cooktail phiii tim dch n6i voi th*t nhieu nguai. cooktail
la hlnh thuc chieu dai phO bien trong kinh doanh, nhAt la trong h¢i nghi va
trong cac cu¢c hQP Ian.
Cftu hoi
1. Theo chao hoi trong giao tiep c6 y nghia gl?
2. NgLfai xUa c6 cau: "Lai chao cao hdn mflm B<;In cau n6i nay nhu the nao?
B<;In c6 dong y voj cau n6i d6 kh6ng?
126
3. y nghia ella bat tay? c6 thoi quen bat tay be, khach khlia khi ga
mtJt khong? . p
4. Neu y nghTa cua viec gi6i cae tile gitJi
5. La; khen c6 y nghTa gi trang giao tiep? N€:u nhUng can 1u'U y khi khen ngu'Oi
khac?
6. NgLJOi ta n6j ding, ai cOng thfch dl!Qc khen. co dong y val y kien d6 khOng? TLI
day rut ra ket gi eho ban than?
7. Manh Til n6i:"NgLtai khen ta d6 18 b,;m cua ta, ngLloi phe blnh ta 06 la thay eua ta,
ngLlbi thay ta sai rna van khen ta d61a ke thu cua la", cau n6i 06 nEI.O, tlt
day can ItfU y gl khi khen binh ngLtt':li khac?
8. Phe binh trang giao tiep c6 y nghfa gi? Neu nhling diE§m can 1U'U y khi pM binh nglIai
khac?
9. C6 ngLioi eho rang ph€! binh nguai kh6ng oem l<;ii gl tot vi mi?t trang
nhO'ng nguyen tac clla h9 trong giao tiep la chi khen chli kh6ng bao gid phe blnh. c6
dong y vai nhG'ng ngL10i nay kh6ng? sao?
Biti tinh huang
1. T ra pha va nhin thay L - m(H trong so hoi con hQc pho thong. T djnh cat tieng
nhlmg thay L v5n diem nhien, khong c6 bi€lu gi 113. siin sang chao I?; mlnh nen
thai. T nghT, no khOng chao minh thl thO;' gl mlnh phai chao n6.
B?n co xet gl ve ltng xu cua T trong tlnh huang neu tren? Neu cach ltng xu clla
b?n neu la T.
2. H dang di ph6, nhln tha'y m(>t ngL10i quen di ngL19C chieu, H tien djnh bih tay
va chao hoi nhlmg ngL10i do tang 10 nhL1 khong nhln thay H. H lung tUng khong biet nen
ling xu nhL1 the nao, hay cho H mQt 10; khuyen!
3. Tren pha, A va B C- m9t ngL1o; quen cua A. H9 dU'ng A tro vb; C
nhL1ng khong gioi B va C voi nhau. B cam tha'y kh6ng tl,l nhien va tham tTach A.
Neu 113. B trong tinh huang tren, se ung xu nhl! nao?
4. Trong khi gioi thi$u, ngL10i gibi chgt lung tung vi ten cua b?n can
pha; lam gl?
5. Sau day 180 m9t soloi khen, thich loi khen nao hdn, t?i sao? TCt day rut ra
ket gi?
Tinh huang a:
- Hom nay trOng chi xinh qua, to; khOng ra chi nlJa day!
- Chi b9 do nay trang dL1t;1c day!
- BQ do nay rat ht;lp voi nL10c da trang cua chi. trOng chi tre ra
- B9 do nay th<il.t ht;lp voi v6c ngL1di clla chi! Chi cat a nao day?
Tinh huang b:
127
3. Neu y nghTa cua bat tay? B<;In c6 th6i quen bat tay b<;ln be, khach khCta khi
khOng?
4. Neu y nghTa cua vi$c gidi cac nguyen tllc gidi thi$u?
5. Lai khen c6 y nghTa gi trong glao tiep? Neu nhCtng diE;m can hru y khi khen ngllai
khac?
6. Nglloi ta n6i rang, ai cOng thich dL1Qc khen. B<;In c6 dong y v(li y kien d6 khOng? TCt
day rut ra ket gl cho ban than?
7. M<;Inh Tlt n61:"NgL1ai khen ta d6 la b<;ln cua ta, ngL10i phe blnh ta d6 la thay cua ta,
ngL10i thay ta sai ma van khen ta d6 \a ke thu cua ta". B<;1n cflu n6! d6 nao, tCt
day b<;1n can \U\.J y gi khi khen phe blnh ngL10i khac?
8. Phe blnh trong giao tiep c6 y nghTa gi? Neu nhCfng can lL1u y khi phe binh ngL1ai
khac?
9. C6 ngL10i cho rang phe blnh ngL1O; khang dem l<;1i dieu gl tot dyp, vi mgt trong
nhiing nguyen tac cua hQ trong giao tiep la chi khen ch(r kh6ng bao gio pM binh. B<;1n c6
dong y vai nhCfng ngL1ai nay khang? T<;1i sao?
Bai tinh huang
1. T ra pho va nhln thay L - mgt trong so b<;ln hoi can hQc pho thong. T dinh cat tieng
chao, nhL1ng thay L van diem nhien, khong c6 bieu hifi!n gila sa:n sang chao l<;1i minh nen
li'li thOi. T nghT, n6 kh6ng chao mlnh thi thai, vi$c gl minh phai chao n6.
B<;1n c6 nh$n xet gl ve (tng xu cua T trong tinh huang neu tren? Neu cach (tng xu cua
ban neu b<;1n la T.
2. H dang di d<;1o pho, nhln thay mOt ngL10i quen di ngL1Qc chieu, H tien l<;Ii dinh bat tay
va chao hoi nhL1ng ngiJOi do tang 10 nhL1 kh6ng nhin thay H. H lung tung kh6ng biet nen
Ctng xu nhL1 the nEIO, b<;in hay cho H mOt '01 khuyen!
3. Tren ph 0, A va B C- mOt ngL10i quen cua A. HQ dung l<;1i, A tro chuy$n va; C
nhL1ng khang giai thifi!u B va C v(li nhau. B cam thay khOng tV nhien va tham tTach A.
Neu la B trong tinh huang tren, b<;1n S8 U'ng Xu nhL1 the nao?
4. Trong khi giai thi$u, ngL10i giai chgt lung tung vi quen ten cua b<;in, b<;in can
phai lam gl?
5. Sau day la mgt soloi khen, b<;1n thich 10; khen nao hdn, t<;1; sao? Tel day b<;in rut ra
ket gl?
Tinh hu6ng a:
- Hom nay trong chi xinh qua, tai khang ra chj nCta day!
- Chi bg do nay trong dL1QC day!
- B9 do nay rat hQp voi nL1ac da tri1ng cua chL trong chi tre ra nhieu!
- B9 do nay th$t hQp vai v6c ngL10i cua chi! Chj cat a hi$u nao day?
Tinh hu6ng b:
127
- giai quyet cong rat tot, mlnh rat hai long!
- Cau thvc cong do rat sang t<::lO, mlnh rat thich dieu d6!
- la mlnh tv hao vi c6 m9t dong nhu
- Nam nay, mlnh thay glal quyet cong con tot hem ca sep cua chung ta day!
6. Sau day la mQt s610i phe binh c6 trong m9t tinh huang Cl,l th!§. B<::In My chqn ra
[oi phe blnh tot nhat va lal phe binh do nhal va giai thich t<::li sao?
- Nam nay, t<::li sao 1<::11 lam dinh phil cong d6 cua 16
- Nam nay. minh biel la rat quan lam den cong cua 16 va lam dieu d6
cOng vi 16 thai. Nhung gia nhu trqng han mQt chut trao d6i truoc voi mlnh thl
chik chung ta da c6 th!§ tranh duqc qua d6.
7. C la mi?t nhan vien lai. thuong dua cua cong ty ra ban ngay ca
nhCi'ng noi cong c9n9 dong nguai, h<::ln nhU qUEln La mi?t dong cua C, b<::ln
hay g6p y d!§ C sua doi th6i quen khong lot do.
B. hay dUa ra [oi tU choi trong nhCi'ng linh huang sau:
a Mi?t nguai b<::ln moi b<::ln di xem phim van tOi thu bay:
b. Mi?l nguai ban hoi muqn lien cua
c. Mot khach hang xin tra l<:1i m6n hang mai mua hom qua nhung theo quy dinh cua
c6ng ty, hang da mua va dUa ra khoi cua hang roi thi kh6ng dUt;1C Ira 1<::Ii.
128
Ml,lc tieu
Chuang 7
THVONGLVONG
ThU'Ong ILlqng, hay dam pMn, la m¢t 10<;li hinh giao tiep phCtc tqp va c6 nhUng
trltng rieng, thuang dien ra dL1al hinh thuc tlap xuc tn!c nhltn9 cling khOng hiem khi
duai hinh thue tiap xuc gian tiep, chang 18. qua ChUang nay trinh bay nhCi'ng
klan thUc can thiet nhat ve thuong 1L1l;1ng va ky tien Mnh m¢t cu¢c thuang ILlc;mg. Sau
khi hqc xong chuang nay, b<;ln c6
- khai diem, ban chat eua thlfong luc;mg;
- Biet k€ hO<,'lch va tien hanh cU9C thU'Ong 1L1l;1ng qua han.
T6m tiit nqi dung
- ThLlong la qua trinh cae ben cling trao d6i, ban b<,'lc voi nhau dua ra 9i81
phap chung cho m9t van de nao d6,
- Nhling diem co ban eua thU'Ong ILlQng 18.:
+ Trang thuang ILlc;:lng, cae ben vCta thea du6i 19i fch ella minh, vua phai dieu chlnh Ic;:li
fch d6 xfch l<;3i gan nhau va cuoi cung en den y kien chung thong nhat;
+ ThU'Ong 1L!c;Jng sl/ thong nha't giLta haf hc;:lp t,fIe va xung d¢t. hc;:lp tac clla
thL!ong 1L1t:;mg a cho cac ben tham gia luan c61qi ich chung va mong muon hc;:lp
UIC voi nhau d<;3t dL!qc 19'1 ich chung. xung dOt dL!gc a ch6, ben C<;3nh 1c;:l1
ich chung, moi deu c6 Iqi fch rieng va mong muon d<;3t dL!qc toi da Iql ich d6;
+ ThL!ong lL!qng la qua trinh thoa man co gioi Iqi fch clla mor ben;
+ ThL!ong lL!qng phili dl,la tren co sa phap va thOng
+ ThL!ong IL!gng vcta m¢t khoa h9c vua la m¢t
Co ba thL!ong 1L!9'ng co bim: thU'Ong lL!gng c(fng, thL!Ong IL!gng mem va
thL!ong lL!qng nguyen
+ NgL!oi ch9n thL!ong 1L!9'ng cCJng dL!a ra trL!ong cCJng va tim m9i cach bu¢c
kia phili khuat phl,lc. H9 chu tr9ng den 19'i ich clla minh, it chu y den 19'i fch clla doi taco
NhLtt;lc clla thL!ong 1L!9'ng cCJng la ton nhieu thoi gian, kh6 tMnh cang va ngay ca
khi thanh cOng thl qua trinh thl,fC cOng kh6 suOn se vi Mn b! thua thllong khang
tl,f giac thl,fC thoa Han nua, thL!ong ll19'ng nay thl/Ong lam slit me m6i quan
giua cac ben.
+ trllong cua nglloi thllong IlIgng theo mem la coi tr9ng moi quan IQi fch
dLl9'C xu6ng hang thu yeu. Vi h9 san sang nhLl9'ng bl) de gilt quan tot
129
ThLfong ILf<;Jng mem thL10ng nhanh chong di den thoa song l<;Ii hay mang den
nhieu thua thi$t cho chu nhan cua n6, nha't 103 khi g<\\p doi tilC cling
+ Trang II10ng IL1Qng thea kieu nguyen tac, cac ben tOn trQng nhau, cai trQng IQi ich cua
minh nhtmg cOng chu y den IQi fch cua phia ben kia. Vi dam baa IQi fch cua mOi
ben, hQ xac dinh nhLmg nguyen lac khach Quan lam co Sd cho Qua trinh thL10ng IL1Qng va
luon ton trQng chung trong Qua Irinh trao doi, ban b<;lc. £lay la kieu thL10ng 1L1<;Jng c6 nhieu
L1u diem nhat, n6 khong nhlmg dam baa dL1<;JC IQi fch cua moi ma con g6p ph an
CL1crng moi quan h$ !,;ilta cac ben.
- Qua trlnh thL10ng lL10ng baa gam nhieu giai dO<;ln' chuan bi, tiep xuc, Mn hanh thL10ng
ILfQng va cuoi cling la di den thoa va giao ket hQp dong.
+ (; giai dO<;ln chuan bi, ngoai vi$c phai nghien Clru van de se dL1QC dlJ'a ra trao dOi,
ban b<;lc, nam vCmg cac quy dinh cua phap ve van de d6, moi ben con can danh
gia m<;lnh, m<\\t yeu cua minh va cua ben doi tac, W day hQ xac dinh muc yeu cau,
phL10ng phap, chien trong thL10ng IL1Qng.
+ Trong giai dO<;ln tiep xuc, VIi;!C t<;lO khong khi than gan gui, h'ielu biel va tin
Ian nhau c6 y nghTa quan trQng doi voi qua trinh ban b<;lc sau d6. £lay cOng la giai dO<;ln
cac ben chu y tim hieu thai d¢ thl,l'c cua nhau va to' day co the c6 nhCmg dieu chlnh nhat
dinh trong chien IhL10ng IL1Qng.
+ Giai dO<;ln cac ben lien trao dOi, ban b<;lc la giai dO<;ln quan trQng nhat elJa qua
trlnh IhL10ng 1L1<;Jng. Trong giai dO<;ln nay, moi ben se dL1a ra yeu cau cua minh, lang nghe,
phan tfch danh gia yeu cau cua dai taco (; day khong hiem khi xuat hi$n tinh huang
mau thuan, xung d¢t gay gal, de dO<;l thanh cong cua cu¢c thL10ng ILrQng. N61 chung, kel
qua cua thL10ng ILfQng chi c6 the dL1QC dam bao khi cac ben tham gia thL10ng IL1Qng the! hi$n
thi$n chi cua minh, nghTa la thl,l'c sl,l' mong muon hQp tac voi nhau, s.!!n sang cling nhau giai
quyet bat dong de di den thoa chung.
- Thoa chung ma cac ben d<;lt dL1Qc qua thL10ng IL1Qng thL10ng dL1<;JC the hi$n Qua
hQp dong. HQp dong can dL1Qc sO<;ln thao che, r6 rang, day du, bai n6 kh6ng chi ghi
nhl"mg thoa ma cac ben d<;lt dL1Qc, ma con 103 co sa de giai quyel nhiing van de
nay sinh khi thl,l'c hQp dong.
I. KHA.I NlJi;M THUdNG LUQNG
1. D!nh nghia thltdng Ilt<:lng
Thuang lm;mg la qua trlnh cae ben cung traa do"i, ban bgc viii nhau de'dua
ra m¢f gidi phap chung th6'ng nhat cha m¢t van de' nao d6.
Trong eu¢e song, dil muon hay kh6ng, b<:tn eGng phai tham gia VaG nhung
cu¢e thuang luqng. Tir nhung nhc nhu b<:tn d. v6'i nguai ban hang
khi di mua sam, hay thoa voi ngum ytu nen di dau vao ngay nghi euoi
eho den nhung van de h¢ tr9ng han nhu trao d6i voi d6i Hi.e ve dieu ki¢n
eua hQ'p dong, hay ca nhung van de mang tinh toan cau nhu cac nuoe dam phan
di den hi¢p c.rm ph6 bien vii khi h<J,t nhan - t.rt ca deu Hi thuang lUQ'ng.
Hlnh 27: Cdnh m9t cu9c thuang hWllg
La m¢t ngwJi thu ky, m¢t nhan vitn van phong trang lUang lai, kh6ng
hiem khi se. ph,H thay lanh tiep xuc, trao d6i, ghii quyet nhung
cong nhat dinh vai cac dong khtich hang, doi tac; kh6ng hiem khi
phiti chuan bi cho dc cu¢c thuang luqng cua Hinh va tham gia vao cae
cu¢c thuang luqng d6. Do phai c6 nhUng kien thuc nhat djnh ve
thuang luqng, phai nam duqc nhUng ky nang ca ban de dam bao cho cu¢c
thuang luqng thanh c6ng.
2. Nguyen nhim ella thLldng ILI';!ng
sao con ngueri phiii thuang luqng voi nhau? sao cac ben phai
ngoi voi nhau, trao d6i, ban de dua ra y kien chung thong nhat? Chac
se. tra leri ngay rang, do Ii do cac ben cling mong mu6n giai quyet m¢t van
de nao d6. Cau tra leri nhu chua cho thay ban chat clla thuang luqng.
Nguyen nhan sau xa clla thuang luqng la cac ben vua c6 lqi ich chung thong
nMit, vua co lqi ich rieng mau thuan nhau. Thieu m¢t trang hai yeu t6 nay
thuang luqng se kh6ng ra.
Vi dlJ., sao va ngueri ban hang ca voi nhau ve gia mon hang?
D6 truoc het la vi ca va nguoi ban deu mong muon hanh d¢ng mua ban
dien ra, ngum ban can ban duqc hang de thu lqi con thi ca.n mon
hang de phlJ.C vlJ. sinh clla minh. Nhung neu chi c6 thi chi can
ch9n m6n hang, hoi gia, tn1 tien rai cam hang ve, tuc la kh6ng phai m*c ca
(kh6ng co thuang luqng). 0 day, giUa va nguai ban con co diem mau
131
thuan: nguai ban muOn thu duqc lqi t6i da (ban duqc gia cao nhat), con
mu6n chi it tien nhat cho mon hang mlnh dn. Chinh VI rna b,!-n
phai ca v6i nguai ban (thuong luqng) de dua ra muc gia rna d. hai co the
chap nh*n.
3. Phan thlldng 11I9ng
C6 nhieu cach phAn 10,!-i thuong luqng.
- Can eli'thea s6' lu(;mg ehu the'tham gia, chung ta co cac iO,!-i thuong
luqng sau:
+ Thuang luqng song phuang la qua tdnh trao d6i, ban b';lc gii.1'a hai Mn.
Vi d1,l: B,!-n ca vai nguai ban hang, phai doan Nam dam phan vOi phai
doan Trung Quac ve duang bien giai tren bQ.
+ Thuong luqng da phuong la qua tdnh thuong luqng co til ba ben tham
gia lra len. Vi dl.l: D,!-i cua ba cong ty ng6i i,!-i vai nhau de thoa thu*n ve
sap ba cong ty lam m¢t.
- Can ClC thea plu;zm vi chu the', ngubi ta phAn thuang luqng thanh:
+ Thuong luqng nQi b¢ la sl! trao d6i giUa nhirng b¢ ph*n trong
cung mQt cO quan. Vi d1,l: BQ san xuat thuong luqng v6i b¢ ph*n thl,l
sim pham.
+ Thucmg luqng v6i d6i lac ben ngoai. Vi dl).: Nguai lhu ky thay llinh
trao dCi v6i khach hang ve nhung dieu gi,H quyet tranh chap.
- Can cu thea mue d¢ plllrc tt;zp eua van de'thi co thuong luqng don gian
va thuong luqng phuc t'!-p. SI! phAn IO,!-i n6i tren chi 1a tuang d6i.
II. DIJlM V A V AN vIi VANH GIA THUONG LUqNG
1. diiim cua thlldng 11I9ng
De r6 ban chat cua thuang luqng, bc;tn can nam vung nhung
co bim sau d<1y:
- Thu nhit"t, trong thuang luqng cac ben vila thea du6i lqi ich cua minh, vira
phiH dieu chinh lqi ich d6 de xich g<in nhau de di dfn Sl! nhat trio
N6i cach khac, thucmg luqng la qua tdnh dua ra yeu c<iu, nhuqng b¢ va di
den thoa Nfu nhu trong thuang luqng, moi ben cu khAng khang giu yeu
CAll cua minh, kh6ng chill nhuqng b¢ thi thuong luqng so that Chilng
b,!-n tni gia cho b¢ qu<in ao Ia 120 ngan dong nhung nguOi ban doi 200 ngan,
khCng chill tra them, ngum ban hang khCng lui thi vi¢c mlla ban khOng
132
thi ra. Cho trong thuang IUQTlg, khi dua ra yeu du, nen dl! tinh
muc yeu cau de con c6 nhuqng b¢.
- Thit hai, trong moi cu¢c lhuang IUQTlg luon c6 hai hqp tac va xung
d¢t, noi cach khac, thuang IUQTlg la sl! th6ng nhat giua "hqp tac" va "xung d¢l".
Nhu tren da n6i, trong thuang IUQTlg, cac ben colqi feh chung, mong mu6n
cling nhau d'.lt Iqi ich chung, do UI. khia q.nh hqp tac trong thuang IUQTlg.
Nhung trong thuang IUQTlg, cac con c6 lqi feh rieng mau nhau, mOi
ben deu mong mu6n d'.lt duqc t6i da lqi feh rieng cua minh, d6 la khia c'.lnh
xung d¢t trong thuang luqng.
Hi6u r6 thuang IUQTlg la sI! th6ng nh5t gilia hqp tac va xung d¢t HI. rat quan
trqng trong dua ra sach luqc cho cu¢c thuang luqng. Neu b'.ln nhan m'.lnh
hqp tac va coi xung d¢t, tuc Ia b'.ln coi trqng quan h¢ hfru hao, sq gay nen
xung d¢t thi b'.ln de bj thua thi¢t. Nguqc l'.li, neu b'.ln nhan m'.lnh xung d¢t, coi
thuang luqng nhu m¢t cu¢c chien m¢t mat m¢t con, tim mqi cach de b({p
kia thl thuang luqng kh6 thanh congo
- Tlll( ba, thuang luqng la sl! thoa man co giai h'.ln Iqi feh cua moi ben.
Trong thuang luqng, ai cilng huang den bao v¢ lqi feh cua minh va c6
gang duqc nhieu dieu khoan c61qi trong ph'.lm vi c6 thi. Tuy nhien, mu6n
thuang luqng thanh cong, bat ky m¢t nha thuang lUQTlg nao, dil doJa nha luang
luqng gi6i nhat, ciing phai thoa man m¢t phan lqi ich clla phia ben kia, a muc
rna h9 c6 chap duqc. Trong truang hqp nguqc l'.li, hq se rut lui kh6i
thuang luqng. Cho m¢t van de rat quan trqng trong thuang luqng 13. b'.ln
phai ben thuang luqng vai mInh, xac dtnh duqc muc Iqi fch rna hq c6
chap
Nhu thuang IUQTlg la m¢t sl! hqp lac doi cling c6 Iqi.
- Thit tL(, thuang luqng phai dga tren ca sa phap lay phap lam
chuAn.
Trong twang hqp thuang luqng thanh cong, cac ben di den thoa va
cong vi¢c tiep thee la trien khai thl!c hi¢n thoa d6. Trong qua trinh nay
khOng hiem khi xay ra tranh chap, va cO sa giai quyet cac tranh chap d6 la
cac quy djnh cua phap cac thOng I¢. Vi nha thuang luqng phai Ia
ngum am hiiu phap am hiliu cac thong l¢ lien quan den van de duqc thoa
Trong truemg hqp nguqc l'.li, hq de bi thi¢t khi phfa ben kia khOng
thgc hi¢n thgc hi¢n kh6ng nghiem tuc nhung di6u khoan dii thoa
- Thit nam, thuang IUQTlg vila la m¢t khoa h9c vila la rn¢t ngh¢
133
Thuang luqng la m¢t khoa hqc cho nen muon tra thanh m¢t nha thuang
luqng gioi, twac het phai nam duqc ban chat, cac nguyen uk clla thuang
luqng, phai nam vfrng van de: can trao deli, ban Tuy nhien, thuang luqng
con Iii mN ngh¢ kie'n thuc s<1u r\lng chua du dim bao cho S\1' thanh cong
clla cu¢c thucmg luqng. Ngoai kien thuc, s\1' am hieu van de, con phii Hnh
h¢i duqc ngh¢ thuang luqng, uk 13. phii linh nhanh kheo leo,
nh<).y cam, tinh te, cuang nhu hqp 1y, biet thuyet ph1,lc nguoi khac. Chfnh vi
khOng phai ai cung co the trO' thanh nha thuang luqng giei. C6 nhfrng van
de dcm gia.n nhung do st! thieu kheo leo clla rna xung d¢t them tnlm tn;mg.
Nguqc l<).i, co van de: ph tIc nhung c6 nguoi do tai n6i nang va s\1' kheo leo
cua minh l<;li duqc st! thoa m¢t cach nhanh ch6ng.
T6m l<).i, thuang luqng la m¢t qua trlnh phuc: tC:lp. N6 doi hoi khOng chi
kien thuc, st! am hieu van de rna d. st! kheo leo, linh hOl;lt, oc quan sat, Hti an
noi cua chung tao
2. Danh gia cUQc thU'dng IU'Qng
danh gia m¢t cu¢c thuang luqng lit thanh cong hay thit b<).i, chung ta
phai can cu vao nhiing tieu chi duai day:
- Tieu chi thlfc hifll ml:lc lieu: Tuc 13. m1,lc lieu de ra co dl;lt duqc hay khOng,
dl;lt duqc a muc d¢ nao. Di nhien, m¢t cu¢c thuang luqng khOng thanh cOng
neu ml)c tieu de ra kh6ng dl;lt duqc;
- Tieu chi gid thanh: Giti thinh clla cu¢c thuang Iw;mg phiii hqp lY. Gia
thanh cua thuang luqng bao gam:
+ Muc d¢ nhuqng b¢ de co thoa
+ Cac hao t6n ve nhan hEC, It!c, tri hEC, thai gian;
+ Chi phi ca h¢i: Khi chung ta 10 dam phan vai m¢t d6i tac nay thi chung
ta co be qua ca h¢i dam phan vai nhfrng doi tac kh<.k. Chinh vi khi co
nhieu d6i tac muon thuang thuyet vai chung ta, chung ta c;}n phai tim hieu de
IlEa ch9n duqc doi tac tot nhat, phil hqp nMit.
- Tieu chi quan h4: Tuc la CU9c thuang 1uqng co tac d1,lng tang cuemg, phat
trien moi quan h¢ gifra cac ben hay kh6ng. Tren thlfc te, khCng hiem khi sau
khi thoa va thlfC hi¢n thoa thi moi quan gifra cac ben cung bi
suy giam, chi d6 vO. Nhfrng cu¢c thuang luqng nhu kh6 c6 the nei
13. thanh congo

,

III. cAe KIEV THUONG LUONG
Can ell vao thai d¢, ml,lc dich va phuong phap ml,lc dich eua ngubi tien
hlmh thuang luqng, co chia thuang lugng ra thanh ba kiEu: thuang luqng
kitu mem, thuang luqng cung va thuang luqng dl!a tren nhung nguyen de
khach quan.
1. Thltdng IltC:1ng mem
Thuang 1I.r9'£1g kitiu mem co cae diem co ban sau:
- Thai d(j: Xem nguai thuang hrqng vai minh (d6i tac) nhu 13 be,
nguoi oha;
- diell: Ml!c dfch cao oh5t HI. gill gin, phit m6i quan t6t dyp
yaj d6i lac chu khong phai lit lqi feh kinh te;
- Phuong philp: San sang nhuqng b¢ de dqt thoa
Thuang luqng kieu mem co \Ill diem la d9-t duqc thoa toe dQ dam
phAll nhanh va duy trl duqc m6i quan h<; than thi¢n. Tuy nhien, trang cu()c
song cung nhl! trong kinh doanh, neu ch9ll thuang luqng mem thi
de phai chiu nhicu thua thi¢t, nhit la khi d6i tae eua bl.ln co truang cung
ran. Tren thl!c te, cac nha thuang thuyet ft khi chQn thuang memo
Thuang thl thuang luqng mem duqe ap dl;lng trong nhung tmung hqp rna
cac ben c6 moi quan h¢ di}c bi¢t tot, hoan toan tin IAn nhau, hoi}c trong
quan h¢ gia dlnh, dong hQ.
2. Thltdng IltC:1ng cltng
Nguqc v6i thuang luqng kieu mem, nguai ch9n thuang luqrJ.g cung
chu tnrang dua ra nhung dieu khmln cung nin va tIm cach bU9C ben d6i tac
phiti chap chung.
Thuang luqng kieu cung co nhilng di}c ca ban sau:
- Thai d¢: Xem d6i hie nhu djch thu can phai de
- MIfC dich: Danh phan thAng bang mQi ghi;
- Phuong phap: Uy hiep doi tac, d6i tac phlti chap nhfrng diell
khoan bat lqi.
Thuang luqng kiell cung co nhieu nhuqc
- Tlul nlutt. thuang luqng theo cUng dua nguai dam phan vao the cung
nhJ.c, thieu linh hol.lt.
ChQn thuang luqng theo ki6u cung nghia Ia bl.ln dua ra truang cung ran,
tim mQi cach baa v¢ n6, chUng minh n6 Ia dung, do do bl.ln kh6ng de gl dieu
135
chinh yeu cau clla minh, boi dieu do de lam ma't the di¢n clla Cilng chinh
VI co b6 qua nhung xua't hqp 19' clla d6i tac khi chung chua clap
ung hoan toan yeu cau clla B<,ln hay xem hai cUQc ca. gia du6i day:
T<,li m¢t quay hang ban quan ao, m¢t nguoi dan Ong dang xem m¢t chiec
ao sa mi. Dng ta co vi: nit thich chiec ao do.
- Chile ao nay gia bao nhieu hi! c6?
- H ai tram ligan bac g.
- Nhieu tht co a! Bao nhieu thi co ban?
- Dung gia dily hac g, rI day cluing ehau kh6ng noi thaeh dalt.
Ngu&i dan ong (sau mpt vai giay luang !If):
- Mr)t tram ndm mum' ngan e6 co han kh6ng?
- Bae co {I'd kbn mQt d6ng chau ding kh6ng ban, day !a gia chud'n cua
Cong ty r6i.
- Thoi vgy, chao co!
Ngu&i dim ong di ra va bt((!c VelO mQt qudy khac each day vai tram met. 6
day 611g !gi tim flufy mati GO tuong w:
- Chilc GO nay co ban bao nhieu? - Nguoi dim ong /qi lin tiellg hoi.
- M(j{ tram tam muoi ngim dong bac C}.
- Mi)t tram nam nu(oi ngan co co ban kh6ng?
- Cluiu khang noi tl/(ich nhie'u thldau bac g, neu bac mua thi' chall de' eha
bac mr)t tram bay mlfo'i ngim.
- Thai the' nay c6 nhe, t6i {rd c6 160.000d, cai nhlf chung ta ora doi phon
c1u!nh
- Bae lh(lt la khea mile ca .' ChGU mrl hang cho bac de'ldy may v(ly.
Va ngu(yi dan 6ng ra vi' viti chiec aa sau khi dd" trd elw chu himg 160.000d.
Trang vi tren, b<,ln co the thay chu quay hang thu nha't gift
truemg cung ran, khOng linh hO<,lt dieu chinh muc gia cho phil hqp. dil
nguai dan Ong da: dua ra m¢t de nghj tuang d6i hqp 19 (neu lay thoa
trang cu¢c thuang luqng sau lam chuan), nen da: b6 10 m¢t ca h¢i kiem loi.
Nhu twang cung ran co lam cho chung ta thieu sang suot trong
qua tdnh thuang luqng.
- Thil hai, thuang luqng theo Cll'ng thuang keo dai, t6n nhieu thai gian
va c6ng sUc.
136
Trong thuang luqng cung, dua ra nhiing yeu d.u co lqi nhat cho
b<:ln va tim mQi d.ch bao no, bam lay no, it chu y den lqi feh cua d6i
taco Trong qua trlnh thuang luqng, nhuqng b¢ tirng chut m¢t va neu d6i
tac cfing lam nhu thl cu¢c thuang luqng se keo dai, lam hao tOn suc h!c
rna kho di den m¢t thoa nao.
- Thu ba, thuang luqng thea cung lam t6n h<:li m6i quan gifra hai
ben, chi lam db va m6i quan
Khi thuang luqng thea cung, chi c61am sao ep d6i tac chap
nhung dicu khoan co lqi nhat cho khong dem xia den lqi feh cua d6i taco
Dieu nay luon lam d6i tac bat bInh, trang can mat cua hQ, b'.ln la m¢t d6i tac
"xau", tham lam, feh ky, va neu hQ co chap dieu cua b'.ln thi ciing
do tInh the, sau khi thoat khoi tInh the do hQ se san sang quen ngay Ngay
cii trang gia dinh, khong it twang hqp thuang luqng cung lam cho vq xa
chong, can xa b6, anh em chia na.
- TllLt til, thuang luqng thea cung thuang dua den nhiing kho khan
khi thl!c thoa
Trong thuang luqng thea kieu cung, do thoa d<:lt duqc chi vi IQ'i feh
cua m¢t phia, cho nen, cho dll nhiing yeu cau cua b'.ln dUQ'c ben d6i tac chap
thi hQ van luon co cam giac bat binh vi bi chen ep, bj thua thi¢t va hQ tim
cach phan khang khi thl!c hi¢n thoa da.y dua keo dai rhl!c hi¢n, thl!c
hi9n qua loa va cham dlit ngay thoa v6i khi co the.
Tom thuang luqug kieu cung Itt thuang luqng dl!a tren suc m<:lnh, tren
uu the cua m¢t ben de ap y chi chu quan cua mInh d6i vai ben khac. No vi
nghiem trQng nguyen rac doi ben cling co lQ'i trong kinh doanh va kh6ng
phu hqp v6i m¢t xIT h¢i dan chil, van minh.
3. Thudng lu<:,ng dva Iren nhiing nguyen khach quan
Kieu thuang luqng dl!a tren nhung nguyen uk khach quan do Trung tam
nghien cuu ve thuang IUQ'ng thu¢c hQc Harvard dua ca, cho nen con gQi la
thuang luqng Harvard. Kieu thuang lUQ'ng nay co nhung diem ca ban sau:
- Thu nhdr, ve thai d¢, cac ben xem nhau nhu la c¢ng sl!, cling hqp tac de
giai quyet van de.
De lam duqc dieu nay, cac nha nghien cuu chu truang tach con nguai ra
khoi v<in de, nghia III khong de nhiing dinh kien, nhung tinh cam nay sinh
trang qua trinh thuang luqng lam meo rna hinh anh ve nhau, tll' do nhin
137
van de cling sai Cac ben can phai bo nhihlg t6 d6, sat canh dmg
nhau tan c6ng van de chu kh6ng phai lan c6ng nhau.
- Thu hai, ve ml,lc dich, ml,lc dfch cua cac ben la tIm kiem. IQi ich chung,
tuc 18 giai quyet van de thea each d6i hen cling co IQi.
- Tlut ba, ve phuang phap, d.c ben thong nhat dua ra nhung tieu chuan
kbach quan va thoa d1,Ia tren nhung tieu chuan nay.
Trong nhung cu¢c thuang IUQng khong can suc, ben doi tac co tIm
each ep th1,Ic hi¢n nhLtng thoa co lQi cho h9, nghla la thea <; muon
chu quan cua h9. Bang d.ch doi hoi dua ra nhung tieu chuAn khach quan,
co chong tra suc ep do duqc thoa doi ben cung co lqi.
trao d6i vdi mOt 6ng chu ve gia d. cua mOt c6ng ldnh x<1y
dl,l'ng. Sau khi dua ra nhung yeu d.u ve ky ong ta ap di)t luon d. gia
cong trlnh cho La mOt nha x<1y dl!ng chuyen nghi¢p, rang vdi s6
tien do kh6ng xay dl!ng mOt cong tdnh vm nhiing doi hoi ve ky nhu
rna khong bj 10. Trang truang hqp nay, can dua ra nguyen Hie tfnh gia
thanh eua c6ng trInh, d6 Ii\: gia thanh = tien nguyen + cac chi phf
khac + tien congo
Ngoai ra, trong thuang luqng Harvard, d1,Ia tren nhung tieu chuAn khach
quan, moi ben con dua ra nhiing phuang an giai v<in de khac nhau II.ra
ch9n, thay dam bao thaa duqc Iii toi uu nhat.
IV. QuA TRiNH THUONG LUONG
Qua trInh thuang lUQng c6 duqc chia thanh ba giai dO<;ln: chuan bi,
xuc va hanh thuang luqng.
1. Giai chuii'n b!
Thuang luQng Ut m¢t ho';!t dOng phuc co thanh cong, dn
co 51,I chuin bi ky trudc rnoi cuOc thuang IUQng. Cong chuin bi baa g6m:
Danh giu bim than, danh gia d6i tac, t6 chuc nhorn thuang IUQng, xae djnh m1,lc
tieu, k€ va thuang luqng, thuang luqng thu.
1.1. Danb gia b3n than
Nguai xua noi rang, ngum ta tram tram lhang. Cho nen, vi¢c
dn tam dau tien Hi phai thuc dung ban than mInh, hoan canh, nhiing
diem yeu cua ban than. qua cua dauh gia ban than la b';!n
phai tra lai duqc nhung cau hoi ca ban sau:
- co am van de se duqc dua fa trao d6i, ban hay khong?
- m'!.nh. yeu cua la gl? Lim sao ch€, khac
you?
Ngoai fa, b'!.n cung phai ap nhiing philp dn thiet de chuAn
bi cho minh tam Iy tl! tin, san sang truoc cu¢c thuang lUQllg.
1.2. Tim doi hie
Khi tIm hi€u ve doi tac, can chu y den nhiing khfa qnh duoi day:
- Klld nang eua dOl tac: Kha nang tai chinh, nang ll!c san xual, kinh doanh,
muc d¢ trang bi ky ..
- Mile diell Clta doi 'ae: sao d6i tac muon thuang Iuqng voi b<;ln, h9
muon gl, y dinh ella hQ co chan thanh, nghiem tuc kh6ng va ngoai d6i tac
con dam phan voi ai khac niia khong?
- Ai hI ngud'i se- ,rife til'p tillrang lU(fllg viti h«n, dia vj, quyen h<;1n, so
thfeh, tfnh each, kinh nghi¢m ella h9? Trong tfUang hqp do an thuang luqng,
dn phai biet ai la nguai co vai tro quyet dinh, quan h¢ giiia ca.c thanh
vien trong doan.
1.3. T6 ehue dolm thltang IItQ1lg
Trang twang hqp thuang IUQllg dien fa giUa hai phai doan, vi¢c t6 chuc
doan thuang luqng c6 y nghia quan tf9ng. Thong thuang, co' cau cua doan dam
phan bao g6m:
- Tnrdng docm
Day 1a nguai gill vai tro quan tf9ng nhat trong doan. TruOng doan trinh bay
y kien, yeu cua doan ve titng ditm, tUng khia qmh; phan tich, xem xet y
kien cua d6i tac; co m¢t 10<;1t xet doaR cho nhu: dua fa thong tin, tai li¢u
moi khi nao, dap y kien clla d6i lac fa sao ... nhfrng quyet dtnh nay se trl!c
tiep chi ph6i tien tdnh va khong khf clla cu¢c thuang luqng.
- Chuyen gia thuong [U{lug: La nhfrng ngubi co chuc nang pharr tfeh va xu
19 timg khfa c<;lnh cua van de thu¢c Hnh vl!c rna chuyen gia do am
Chang h<;tn, khi thuang IUQllg ve van de gia c6ng san pham may, chuyen gia
ve van de nay se dUng fa phil.n rich, gilti thfeh nhiing khfa q.nh lien quan. Trong
RhOng cu¢c thuang IUQllg phuc thuang co nhieu chuyen gia, moi chuyen
gia dam m¢t khfa c<;lIlh, mlit c6ng nao d6 cua cu¢c thuang luqRg.
- Quan sat vien
VI,I cua quan sat vien 1ft quan sat, thea doi tien tflnh dam phan, m9i
l1Q
dQng thai cua d6i hie cfing nhu cua minh nha.m phat nhOng vitn
de nay sinh t1.li ban dam phan, tu do giup truang do[tn dit::u phoi h01.lt dQng cua
ca doan va qua tdnh thuang luqng. Quan sat kh6ng phiii tham gia van cac
cu¢c tranh db, ban t1.li ban dam phan, cho hQ it chtu tac d¢ng cam
xuc clla cu¢c thuang luqng va don mQi sl! chu <; vao quan sat. Chinh quan
sat 1;\ nguai co phat nhOng de rna nhieu khi truang doan hay
cac gia thuang luqng kh6ng nhin thiiy.
1.4. Xac dinh m,!c lieu, k€ thuang IW,mg
Mvc tieu la cai dich b1.ln huang tai, caj ban can d1.lt duqc trong cu¢c thuang
luqng. Khac vai ml,lc dieh, ml,lc tieu mang tinh cl,l han. Vi d1,l, ml,lC dieh
clla la tim nguoi gop von thanh Cong ty, con ml,l-c tieu clla cUQc
thuang luqng la thuyet phl;1c doi tac gop it nhat 25% tdng so von cAn thiel.
co linh h01.lt trang qua tdnh thuang luqng, b1.ln nen de ra ba muc
my.c
- Mlfc tieu cao nha! la cai dieh ly wang cua cu¢c thuang luqng. Thuang
luqng se d1.lt my.c lieu nay khi tat ca deu tot dc;p.
- tieu it muc trung blnh 13. muc ml,lc tieu rna b1.ln thuang co gang bam
dudi, chi trang trUang hqp bat dac di mai chill tll bo.
- M Ifc lieu tlui'p nhdt la cai dieh thap nhiit cua cu¢c thuang luqng, nell
khong dat dugc thi ben khOng chap nh4n mi)t ket qua nao kMc.
xac dinh my.c lieu m¢t cach hqp ly khong phai la dan gian. B1.ln
kh6ng the chI can Cll vao c1ii b1.ln muon, cai b1.ln dn rna trucrc het b1.ln dn thay
r5 m1.lnh, yeu cua mlnh va doi tac, hoan canh CI;1 tuang Iai cua
m6i quan thai gian ... Trong nhieu twang hqp, m1,lc tieu chua xac dinh
m¢t cach cl;1 the ngay til dau, ching h1.ln, khi dam phan ve nhfrng van de mai,
b1.ln chua co kinh nghi¢m, th6ng thuang b<)n gifr thai de;, lrqng, tham db,
tim roi mcri quyet dinh my.c
Sau khi xac dinh my.c lieu, b1.ln dn ke h01.lch thuang luqng. Trang ke
h01.lch thuang luqng, b1.ln can co dl! tinh cac giai d01.ln thuang luqng, mvc
chien clla lung giai d01.ln, thm gian, nhfrng tlnh huang c6 the xua't hi¢n
trang thuang luqng va cach xir ly v.v.
1.5. Thuang IW,mg thit
Trong nhfrng truang hqp phuc t<)p thieu kinh nghi¢m, eu¢c
thuang luqng co y nghia bi¢t 160, kh6ng eho phep mik m¢t sai Uim nao,
b,;m nen tien hanh thuang luqng thir, tue Ii t.6 chue hai nhom thuang luqng:
140
m¢t d6ng vai d6i Hie, voi quan truang cua d6i Hlc va m¢t - quan
diem, trUang cua de dugr.
Y nghia cua thuang luqng thu phy. thu¢c VaG sg nghiem tuc, sg
vai cua ca.c thanh vien trong hai nh6m thuang luqng, la nh6m dong
vai d6i taco
2. Giai dO'lln tiep xuc
M6i cu¢c thuang luqng ra trong m¢t khOng khi rieng: c6 cu¢c thi vui
ve, thoa.i mai, hiiu nghj, c6 cu¢c thi cang thang, ne, xung d¢t. .. KhOng
khi clla cUQc thuang luqng thuang thay d6i trang qua trlnh thuang luqng, tuy
nhien a moi CU9C deu c6 m¢t bau kh6ng khi chu n6 bao trum tir dau den
cu6i cu¢c thuang luqng.
Bau kh6ng khi ly Wang cho cu¢c thuang luqng la kh6ng khi thoai mai, hfru
nghL cai rna, tin IAn nhau. Truoc khi di VaG trao dOi, ban cac ben
mQt it thai gian n6i ve nhfrng van de kh6ng lien quan den thuang luqng,
nhu: thai tiet, sg thao, anh hay m9t cAu hili dti kh6ng
khi nhang, vui ve.
De bau kh6ng khi cai mb, tin IAn nhau, can phai lam cho d6i
tac cam thay la nguai dang tin Mu6n tmoc het can chu dao,
tinh voi d6i taco Nhieu khi chi VI m¢t lbi n6i thieu suy nghi, m¢t dQng tac,
cu chi kh6ng hqp nghi, m¢t Ian sap thieu chu dao ... cling c6 anh
huang xau den niem tin cua d6i tac d6i voi ding can thanh
y cua minh, tuc la thgc sl! mong mu6n thoa voi d6i tae de tIm kiem lqi
feh chung, ca. trong twang hqp d6 HI. d6i tac moi kh6ng qua
trQng, thai d¢ khep kin, tham do 19 boi neu nhu thi d6i tac
ding se lam tuang tg va hai ben cang kh6 xich gan nhau. Dt€ the thanh
y, c6 tht€ sir dl:Jllg m¢t dnh huang tiep xuc kh6ng chinh thue nao d6 kt cho
d6i tac nghe ve long thanh trang mQt giao truoc dAy, cling c6 the
t6 chuc m¢t so d¢ng nhu tham quan. xem ea kjch, ti¢c chieu diii nham
gay d'lng tlnh cam tot i'J d6i tac.
a day can luu y rang long tin duqc gay d'l"g qua vi¢c Him chii khong
phlti qua lbi n6i. can thgc hi¢n dung giao uoc, nhilng gi da hua thi phiii
thgc nhfrng gi kh6ng the lam duqc thi cling phiii n6i r6, kh6ng duqc hua
r6i My, khat lan, khat Iiln.
Ngoai t<,1o bau kh6ng khi phu hqp cho cu¢c thuang luqng. trang giai
tiep xuc, cac ben con thuang tha.m do nhau, tuc la tIm hitu xem
141
truong, thai d¢ thvc cua phia kia nao, co thvc sv mong muon hqp tac
hay kh6ng. Luc nay, nhiing loi noi, ci'l chi, hanh vi ella moi tro thanh d6i
tuqng quan sat, danh gia cua can Tuy cAn luu y lam
nay m¢t cach tr9ng va te nhi.
Ket qua eua vi¢c tham do co the dan nhiing sl! chinh nhat dinh
trong hO<;lch va thU1.it thuang luqng.
3. Giai do,!n tien himh thltdng Ilt<;mg
Sal! giai tiep xue, cac sang trao ddi, ban van de can
giilj quyet, tuc la thuang luqng. Giai nay co ehia ra lam ba
buoc: Dua ra yeu d.u, dieu ehinh yeu cau, thoa thu1.in va ky ket hqp dong.
3.1. Dua ra yeu Call
Bat dau cu¢c thuang luqng, ca.c dua ra yeu cau cua mlnh. Vi¢c dua ra
yeu e;lu hqp ly co y nghla quan tf9ng. Ching trong ban hang, chu cira
hang noi thach qua cao, khach hang de bo di vi cho PIng chu hang thieu thi¢n
chi. Cho nen ehu hang chi phat gia cao han gia ban m¢t chut Iii hqp IY.
M¢t khia khac 0 day la dua ra yeu d.u truoc hay dua ra yeu cau sau co
lqi han? nay, nhin chung, khOng quan trQng Him, tuy ph1,l thul/c vao
tUng tlnh huang rna no cilng co y nghla nhat dinh. dua fa yeu diu truac la
gill duqc the chu d¢ng va cau do se chi ph6i tolm b¢ qua trlnh thuang
luqng. Ching sau khi ngUoi ban phat gia thi vi¢e cit se xoay quanh gia
nay. Tuy nhien, nen kh6ng nam chac van tue la kh6ng s,! tin
ehae vao tinh lUang doi hqp ly trong yeu diu cua mlnh lhi co bi "hO".
Nguqe ben dua ra yeu ca.u sau cilng co Iqi the la co the ehinh yeu diu
eua mlnh eho phil hqp sau khi dii yeu cau ella ben kia.
3.2. Diell ch'inh yell dm
Yeu diu ella hai se co Sl! khac nhau. Th6ng thuong ai cilng mu6n bao
v¢ cAu clla minh. Tuy m6i b(:n chi duqc lqi ich khi cilng nhau
di den duqc y kien thong nhat. Vi hai ph,ii blm trao dOi de
chinh yell dll cho hqp 19.
Trong thuang lugng, mll6n bao duqc lqi ich cua mInh, phii hieu ro
yeu ca.u cua d6i tac, sao hQ dua ra yeu ca.u nhu giUa yeu du clla mlnh
va clla d6i tac nhfrng cho nao khac nhau va sao chung ton
6 day co ba tinh hu6ng co the:
- Thff nhdt. yeu diu Clla ca hai b(:n hqp ly va VI Sl! kh,ic nhau hi¢n
142
hUll cling hqp Iy. Trang twang hqp nay, nen phan tfeh, lam ro tlnh hu6ng
thl!c te nay, d¢ng moi ben deu co sl! nhuqng b¢ tuang ung de den sl!
nhat trL
- Thft !wi, yeu du cua doi tac Ia hqp Iy nhung yell cau cua hoi cao.
Trang twang hqp nay, nen can nhac truang clla minh, co nen gifr
nguyen hay kh6ng, bi¢t la khi d6i tac cling phat hi¢n th<fy diem bat hgp 19 do.
Khi nhuqng b<), can chu 9 m"t so diem sau day:
+ can cho d6i tac th<fy Sl! nhuqng b¢ cua Ia m¢t buac quan tn;mg
va do Ia do thanh 9 clla chu khong ph<li do hap t<fp, v<)i vang hay do sq suc
ep clla h9.
+ co the dl.mg nguyen tac gia tri tuang duong, tuc Ia b1J.n bang long
tu b6 Iqi feh (1 m¢t nao do de d6i lay Iqi fch wang duang a m¢t kh;k.
+ Lay nhuang bi) M dbi lay nhugng b¢ chu kh6ng nen nhuqng bi) dan
phuong. Nell sau khi da co m¢t sl! nhuqng b¢ quan trqng rna d6i tac kh6ng
co SI! nhuqng b¢ dap thi thong thuang khong the tiep ti.lc nhuqng b¢.
- Thft ha, yeu cau clla d6i tac co ch6 bat hqp 19 han yeu cau clla Trang
truang hgp nay, can chi ra cho d6i tac thay sl! bat hqp 19 clla hq v6i nhfrng
chung cu, 19 16 xac dang va thuyet ph\!c hq dieu chinh. Tat nhien, can lam
dicll nay m¢t cach kheo leo, mem mong, dung lam d6i tac mat the di¢n.
Trang twang hqp ton q.i cach bi¢t trong yeu cau clla hai ben va hai ben
kh6ng chiu nhuqng b¢ thi thlIang llIqng se di vao the be taco
4. Di den thoa va ky ke"t h<;,p dong
Sau khi hai ben dJ. co sl! nhuqng b¢ va di den y kien thong nhat, ca hai nen
tra m¢t hin nua nhihlg diem dii duqc nhat trL TIep do mai sO<;ln thao
hgp d6ng. Khi thao hqp dong, can chu y dung tu ngu chuan xac, n¢i
dung phiti r6 rang, C\! the. Nell co tir co nhieu nghia thi phai xac nghia
nao clla no dlIqc Slr d\!ng trong hqp dong. Hqp d6ng cang C1,l the, che thl
cang de h'.ln che duqc nhung tdn that khi co tranh chap, khieu ki¢n.
C;iu hoi
1. ThlIdng lUc;:mg 18 gl? Nguyen nhAn cua thUdng 111c;:mg?
2. Neu nhC'mg d
9
c ca bim cua thl1ang 111c;1ng. Tu day co rut ra nhi'tng kElt
luc:)n thl!C tien gl?
3. UThlIang IlIgng khOng phili la vim cO', khOng nen yeu cau m9t th§ng m¢t thua,
143
cling khOng phai la m¢t tr?in chien phai tieu doi phLldng vao the chet, ma
thutlng [Llc;lng van la m¢t CU9C hc;lP tac dOi ben cung c6 Ic;li" (Niereirnberg).
hay giai thich cau n6i tren.
4. Neu Llu di€lm va nhLl9c clla cac ki€lu thuang ILl9ng.
5. hay neu m¢t CU9C thLldng ILJc;Ing ma da tien hanh va xac dinh ki€lu thLlang
ILJc;Ing ma ds. ap dl:Jng.
6. Neu n¢i dung ca ban clla cac giai dO<;'l.n trong qua trinh thLldng ILl9ng.
Bai tinh huang
1. NgLJOi bo di lam ve mua cho hai anh em m¢t chiec banh, bao hai anh em lay dao
chia ra ma Nhllng hai anh em, dua nao cling dol cam dao bimh, khOng dCca nao
chiu nhLlong dCca nao. NgLloi b6 tha'y v?iy lien bao: "Nay, cac con, lam gl ma cai nhau am T
len the. Theo bo thi the nay: dCca nao cam dao thi nhLJOng cho dua kia lay phan trLlac,
c6 dLl9C khOng". Hai dLla tre l?p tUc tfng
B<;'I.n cO xet gl ve thudng ILlc;lng clla hai dCra tre trong trLlong hc;lP tren? T<;'I.i
sao de xuat clla ngLloi bol<;'l.i glai quyet dLlc;lc van de?
2. M¢t ngLloi dan Ong bLlClc vao mi)t glan hang do may a m9t trung tam thLlang
m<;'l.i 16'0 nhat nhl Ha N¢i. Nguoi dan Ong ch9n hai chiec ao sd mi c¢c tay roi tien den ch6
nhan vien ban hang.
- Hai chlec ao nay bao nhieu tien cO ai?
- Nhan vien ban hang (sau khi xem gi8):
- tram nam muai ngan anh <;'I..
- Nhieu tien the ca a! Bao nhieu thi co ban?
- Bung gia day anh <;'I.. Bay 18 hang COng ty em tn/c tiep tlt Hong COng, vai
to tam, rat mat l<;'I.i khong bj nhau.
- Van biet the nhtfng cO giam cho chut It, Mm tram ngan hal chiec cO nhe?
- KhOng dLlc;lc gia clla bQn em do COng ty quy dinh, han nLJa anh mua a day la
ra nha't day, neu ra ngoai anh se phai tra cao han bai hQ Ia'y hang clla bQn em.
Sau mi)t vai giay can nguoi dan Ong rut vi tra Vai hom sau, khi di tren ph6
Kim Lien, tlnh co nguoi dan Ong nhln thay trong m¢t glan hang trllng bay chiec ao y
10<;'l.i ao ma minh da mua.
- Chlec 030 nay a day cO ban bao nhieu?
- D<;'I., thua chu, mi)t nam mLlai ngan <;'I..
- CO n61 bao nhieu?
- D<;'I., m¢t tram mLldj nhtfng neu chu mua, chau chi lay m¢t b6n mLlai
ngan thai.
- Cam an cO, tOi hoi cho biet thai vi ma'y hOm truoc tOi da mua roi. Lan sau, neu can,
tOi se ra day mua cho cO.
144
N6i roi nguai dim ong buac ra khoi quay hang: UDung la mlnh bj lua, Ian sau khOng
bao gio den d6 mua gl nU'a".
c6 xet gl ve thuang IU"qng ma nhan vil!n ban hang b tlnh hu6ng dAu Mn
da ap dl,mg va nhuqc diem cua no?
3. hay dQC k9 tinh huang sau day, sau d6 xac djnh xem ngubi nao ap dl,lng ki§u
thU'O'ng IL1<;mg nao va t9-i sao anh Nam la nguoi
Chiec xe hai cua GD cOng ty Z (CTZ) bj xe tai mat phanh, cong ty xe
tai (CTXT), lao vao dan nat khi dang do a Ie duong. Vi loi hoan toan thu(k phfa CTXT
nen CTXT phai boi thuang cho CTZ, nhLIng 56 tien la bao nhieu thi ron phai thuang luc;mg.
Anh Nam - trq Iy giam doc cong ty Z duqc uy quyen len lam vO'i d9-i C6ng ty xe
lai(DOCTXT)
- £)DCTXT: ChUng tOi da xem xet Vl,J va quyet d!nh boi thuang cho cac 6ng. Cac
6ng duqc thanh toan 150
- A. Nam: Toi hieu, nhLIng cac 6ng tfnh the nao ra con so d6?
- DDCTXT: 06 la gia trt cua chitk xe theo c!nh cua chung tai.
- A Nam: TOi nhLIng cac 6ng can c(( VaG dau ma dinh gia xe nhu Cac
6ng c6 biet cho nao c6 the mua duqc Chiec xe nhu val gio3 do hay khang?
- DDCTXT: The Ong muon bao
- A Nam: T6i chi mu6n duqc dung muc ma cOng ty t6i co the duqc boi thubng.
TOi biet c6 m¢t chiec xe da qua sa dl,lng nhu xe cua chling tOi ngubi ta mal ban vai
gia 220 c¢ng voi thue va cac chi phi khac gla len den 235
- DDCTXT: NhO'ng 235 ca a, nhuthe la qua nhieul
- A Nam: TOi khOng muon dol 100 150 200 hay 300 ma chi la
khoan bOi thuang thoa dang thOi. ChUng toi phai duqc den bu s6 tien du de mua duqc
xe nhu xe cua chUng tOi chU, 6ng c6 nghi the khOng?
- DDCTXT: ThOi duqc, chung tOi sa boi thU'Ong cho cac Ong 180 tri(ju, d6 la mUc cao
nhat day.
- A Nam: Cac ong cho so tien nhu V?y la the nao?
- : D6 la so tien cao nh§t ma cOng ty chung tOi c6 b6i thU'Ong cho cac Ong,
hay kh6ng la tuy cac 6ng.
- A Nam: Toi cOng cha.ng biet 56 tif2in 180 la c6 hqp Iy hay khOng, nhLIng nau cac
Ong khOng dua ra nhO'ng can c(( de thlch tljli sao la 180 tri(ju thi c61e chUng tOi phai
dua v§n de nay ra nha toa an giai Tljli sao chung ta khOng xem xet 19-i v§n de
Ian niia roi hay thuang luqng? Chin gia sang thCt hai chung ta I{li nhau Ian nCta c6
cho Ong khong?
ThCt hal, hai 19-i nhau:
- DDCTXT: Nay Ong Nam, chung tOi c6 to quang CaD ban xe nhu xe cua cac Ong
vO'i gia 231 thue va phi truDc do bl!n ban chiu.
- A Nam: Quang cao n6i xe da bao nhieu?
- DDCTXT: 60 ngan cay 56.
145
10.GTKNGT·A
- A Nam: Xe cua chung t6i mai c6 35 ngan diy s6 thoi, vf).y thea cac 6ng thl xe
cua chung t6; ta.ng them baa
- DDCTXK: De tfnh xem nao ...... 5 tri(!u 600 ngt:lO.
- NhL1 vf).y neu lay gia chiec xe trong quang cao lam Cd sa thl xe cua chung t6i gia baa
nhieu thL1a 6ng?
- ODCTXT: 236 tri$u 600 ngan dong.
Va cuoi cung, hai ben thoa thuf).n CTXT phai boi thL1ang cho CTZ s6 tien la 236 tri$u
600 ngan dong.
4. hay d9C ky tlnh huang sau va xet ve nhilng de sau My:
- Qua trlnh chuan bj thL1dng lL1c;1ng cua hai ben;
- Kieu thL10ng lL1c;1ng ma hai ben ap dl,mg;
- Qua trlnh ban trao d5i giO'a hai ben;
- T<;ii sao Jones \<;ii thanh c6ng?
Manthy \a m9t doanh nghi(!p chuyen san xuo3:t thiet bj va.n phong. Jones la giam doc
phl,J trach thiet ke san pham, COn Saw Paker - giam d6c phl,l trach ban san pham. OBU
nhilng nam 80, dL1ai sl! chu trl clla Jones, bi? ph?n thiet ke dlla ra thiet b[ moi " Serie 500";
t6c d9 toi da la 1300 vong/1gio. Tuy nhien, Jones chU'a long va dang
tiep tl)C nghien cltu de na.ng toc d9 lem 2600 vong/gia. NhLlng tong giam doc khOng
muon keo dai sl! cM dQi va quyet djnh dL1a san 1300 vong/gia ra thj trL1ang. Jones
kh6ng dong y nhlfng cha.ng biet lam sao, bEm dong y chap Mnh m(!nh I(!nh voj dieu ki(!n
tien quyet \a thiet bi mai dlla ra thj trL1ang phai ghi ro "toc d9 toi da khOng VL1<;Jt qua
1300vong/gia". Y do clla Jones la de phbng Saw Paker chi chu tr9ng den so' h.lt;mg San
pham ban ra, con nhU'ng nMn to bat lc;Ji doi vai vi$c ban hang va qua gay ra doi vai
cac b9 khac thi khong he nghT
Qua nhien, khi san mai dL1c;Jc tung ra th[ trL1ang, Saw Paker khOng noi gl ve toc
d9 toi da cho pMp. ban hang dilln ra 1c;Ji. NhLlng khach hang khOng biet giai h.;lO
cho phep ve toc d9, cu cho may ch<:1Y th?t nhanh, VL1<;Jt ca toc d9 quy djnh va sl! c6lien tl,JC
xay ra.
Khi t5 chuc vi(!c Slta chlia nhilng thiet bi d6 Jones biet ro n9i tlnh, hieu dL1c;1C thi'J dO<:1n
cua Saw Paker. Jones rat gi?n vi cai tro ma manh cua Saw Paker da chon vui "Serie
500
H
, lam bang hO<;ii danh dl! clla b9 phf).n thiet kEf va sl! Cltu che t<:10 cua
ong ta (Jones). Do d6, Jones baa cao Sl! vi$c nay len t6ng giam doc.
Jones va Saw Paker la hai "ai clla tong giam doc, moi ngllai lanh trach
m9t b9 ph?n rat quan tr9ng, sl! tranh chap cua hai ngl!CJi nay se anh hL1ang den Ic;li ich clla
toan doanh nghi$p. Vi v?y, t5ng giam doc trinh tn;mg mal ca Jones va Saw Paker len gl;lp,
nhL1ng chi n6i vai hal ngL1ai m9t cau: "Ve van de nay sinh trong Mu thl,l "Serie 500
H
, toi de
nghj hai vl tl! giai quyet lay". Hai ngL1ai nhau trL1aC tong giam doc ra.ng m9t tuan
Ie sau se dam pMn vai nhau.
C6 m9t tUBn Ie de bi dam phan, trong thai g;an d6, thai d9 hai ngL1ai toan
khac nhau. Saw Paker la can ng\.llJi c6 ta.m tL1 va n6ng n5i, ong ta SllU t?P cho dtll;lc "can
bai thang: thL1 khen clla khach hang no; "Serie SaO" cho ch<;iy qua t6c d9 van t6t) Saw
Paker chuan bj dL1a nhG'ng 101 thL1 nay ra d8 danh I'ili Jones tren ban dam phan, khOng mi?t
146
10,GTKNGT_B
chUt khach khf. Con Jones Ja con ngutli tram tinh, Ong khOng v(>i lam rum beng sU'U
tam tal n6; ve cach chal xau cua dol phuang, rna chu trQng phan tich tam Iy clla Saw
Paker. Truac het, theo Jones, Saw Paker Ja m¢t con nguai kiflU ng?o khOng dau la
tlnh, dau la Iy; Ong ta khOng chi luan JuOn tlep xuc vai Jones va cac trq Iy clla Jones rna
,con to ra het suc to mo, thuang hoi ke dieu nay, dieu khac, khOng he cam thay hd
val ml,lc dich tim hieu cOng clla dol phuang; neu phat th(/ k9 nao c6 the lam
tang thanh Uch tjeu thl,l clla ang ta Ihi ong ta hoi .cho den cung. Ngoal fa, Saw Paker con
Ja m(>1 con nguai rat cau tien bi?, IUan luan mong muon dugc mqi nguai cang minh;
trong con ngubi anh ta co m¢t xung lI,tc m?nh, anh ta muon Jam cOng lieu thl,!
xuat sac, han nguai, de c6 nhieu thu khen va khen dan day trong phong lam
Cuol cung, cui?c tranh Ian nay hoan loan khong phai la do Saw Paker muon gay
st!, muon Jones, vi anh ta da nhieu Ian chii d¢ng mal Jones va cac cap dut:li ciia Jones
cung an cam hay bang cac hinh thuc gO" khac, cot tang cuang quan tinh cam
doi ben. Cho nen, nhCtng lam clla Saw Paker deu 103. vi Igi fch cua COng ty, dieu nay
hoan loan giong nhlI Jones.
Sau khi phan tfch nhU Jones thay rang cuoi cung phai ap dl:mg phap ton
trqng long tt! trqng clla dol phUang: phal ky dugc m¢t ban thoa vai Saw Paker, ban
Ihoa d6 khong chi c6 Igi cho m¢t b¢ ma con lam cho tcing giam doc tin rang
sl! thoa d6 c6 chLi y den Igi fch ngan h';ln va nhu du tang wang lau dai cua COng
ty. De co the dam phan va di den ky ket thoa mi?t cach 1I;:!i vai Saw Paker,
Jones bat tay Vao chuan b[ chu dao.
Truac het la chi dinh mOt tra thu tinh hlnh loan dien ve tieu thu, dieu tra r6 tlnh
hinh k9 clla hang, tim quan giLta Saw Paker va khac'h hang, thong ke
chi tiet ty phai slta chiia theo bao hanh. Tom I?i, phal nam !rong tay toan b¢ cac
"con bai de luan Juan lam chu tlnh the. Sau khi lam xong cOng ay, Jones
chuyen sang suy nghT ve sach IlIgc dam philn. eng ta quyet dinh giuang dong kfch !flY, dau
lien ra s(Jc nhan van de giai toc dQ toi da de Saw Paker khOng the thoal thac di
dau dugc, sau d6 c6 m9t vai nhl19'ng b¢ bang lai n6i de thlJ'a ca di tai ml,lc lieu clla minh.
Dung mOt tuan sau, Jones va Saw Paker cung cap duai cua minh den ban dam phan,
hQ ngoi doi va; nhau. Jones thuc ngt!a xOng truac: "Anh Saw Paker, tOi da dqc I?i
bien ban trao deii y kien truac khi dlIa "Serie 500" ra thi truang. 89 k9 cua chung
toi da noi ra rang toc d¢ cao nhat cua sfm nay khOng dugc vugt qua 1300
v6ng/gia, luc ay dan vi lieu thl,l cua cac anh khOng c6 y klen gi khac. NhU'ng nhltng dieu
cam ket dugc ghi trong bien bfm d6 khOng dlt9"c luan thu, c6 phai khOng?". Jones ngam
ngam bu6ng mol cau cua minh ra ma chimg ai hay blet (d6 la mOi cau).
Saw Paker cltt'1i, roj n6i: c6 biet n¢i dung clla bien ban d6. Chang phai la b9
ky cua cac anh v.§.n dang cai tien "Serie 500" d6 sao?" Theo tai blet, Jones, chang
phai la anh da tClng bay to rang chang bao lau niia, nang It!c cua thiet bf S8 dl19'c tang len
rat nhieu, phai khDngT.
Jones thay Saw Paker n6i ngay vao de do minh neu ra, !rong bl,lng bat giac
mCtng, nhan da d6 dLta anh ta vao m¢t ng6 Cl,lt: "Paker, anh n6i khOng c6 gi la khOng
dung. NhU'ng chung tai khang n6; den luc nao thi co the nang cao dUQc nang lI,tc cua thiet
b[. hi(!n nay 109 chung tOi khOng bao dam thief bl "Serie 500" c6 the d¢ng blnh
thuang vltgt qua toc d9 da quy d[nh. Nhltng cac vien cua anh buong tay de cho
khach hang duqc ch<llY qua toc dQ qu y d1nh ... H.
147
Saw Paker vQi vang 10;: "Don v( tillu thl,l chung toi khong buong tay cho khach
hang cho ch<;3y qua toc dQ, nhan vien cua tal da de nghi khach hang khi sl't dl,lng "Serie
500", toc d¢ toi da la
Jones tha'y Saw Paker da can mol diu, ben tUtU keo day cau Illn. Jones n6i: "Quy
djnh la quy d(nh, de nghi la de nghL neu khOng khong che toc d¢ cua "Serle 500" thi du c6
n6i gl dl nG'a, cOng chi la lam b¢ gia va khong biet ma thai".
"Lam b(l khong biet? Anh muon n6i nhan vien cua toi khOng n6i cho khach
hang blet san ph§m cua Cong ty? Jones, tot nhat la anh hay dua chling co ra day!". Saw
Paker khOng biet minh da trung vao mtru ke cua Jones, bu(lc doi phuong phai tho con
chu bai cua hq ra!
Jones thay Saw Paker kh6ng rang day la mLnJ ke cua minh, vi van de nay tranh
cal nhau mai rOi, chang ai chju ai, ben ttl tU khong che d(l", kh6ng cho CU9C ch<;3m
tran nay laa dUa nhi$t d(l lem d¢ n6ng bong. NghT Jones co y kh6ng dua ngay nhlJ'ng
tal Ii$u chltng c6, xac thlfc dang trong tay ra, del cho Paker c(r sot rU9t mal. RO'I Jones
cUdi, n6i tiep: "0, chling c6 thi c6 quan trqng'pl dau, nhLmg dem ban m(>t thCt thiet bj ma
trong khi sa dl;mg ra't c6 xay ra sl,l co, chang Ie anh kh6ng cam thay nguy hielm hay
sao? Anh Saw Paker, chang Ie anh khOng 10 lang cho uy tin cua vi$c tieu thl,l va cua Cong
ty hay sao?"
Den day, do c6 sl! chu§n b( tU truetc, Saw Paker d§y ra tru6c mql nguai m¢t
tai Ii$U day c¢p, rol n6i: "Jones, trong nay deu la thu cua khach hang, hI? deu n6j
"Serie 500" cho ch<;3y toc d¢ cao, can ban kh6ng c6 gl xay ra, anh xem ky ditto
Jones khong them y den tal li$u d6, chi n6i: "NhlJ'ng thu khen ay deu do khach
hang chu d9n9 c6 phai kh6ng?" Saw Paker dap l;;li ngay: "Anh n6i "chu d9ng" nghTa
18 gl? Duong nhien 18 to) c6 cll nguai den cac khach hang de ki£im tra tlnh hinh sa dl,lng
thist bi, nhLmg chUng tOi khOng ep kMch hang lam gl".
"Kh6ng ep". Jones cllai va cui xu6ng noi nho "Neu nhu t6i cho anh biet co
nhlJ'ng khach hang keu ca r.!Ing "Serie 500" khOng cho ch;;ly veti toc d¢ cao han,
anh phai glai thlch nhlf the nao?"
"Anh len sau ILmg chUng tOi thu tai li$u ve tieu thl,l san pha'm, nhll la pha
hO;;li quan tot dt;!p giCra don vi thLJ chung toi va khach hang. Neu toi noi khOng sai
thl anh da thu y klen bat blnh cua khach hang, anh da thu nhlJ'ng la thu nhU the,
phai kh6ngT. Saw Paker ma:t tlf the phan c6ng va dau 0 vao the thu.
Jones dau: "NhLmg anh phai theta b¢ mon ky c6 dtJt;lc
thll ba:t binh cua khach hang. Neu xet ve nay thl nhlJ'ng thCt trong tai nay
phong con y nghia gl nua? N6 chi chUng to anh da thu dll<;1C m¢t gia'y chi
'khen hay khen tot ma
Saw Paker ctJdi, 10 thai d¢ hoa giai: "ThOi dl1<;1C, tOi dong y vUt bo nhlmg la thll khen
nay di. NhLmg anh pha) xem nhlJ'ng cal c6 y nghTa 0 trong d6, v{ dl,l con so thong kll ve ti6u
thl,l, ke hO;;lch ban hang. Nen nM r<!lng, Jones, anh kh6ng lam gian dO<;3n ban hang
dang l<;1i cua chung tOi. T6'ng giam doc S8 khOng dong y nhu Saw Paker
dU'a ra con chu ba) cuoi cung cua minh.
Jones biet d6 la con at chu bai ma Saw Paker dl,l'a vao d6 de khoi bj thua lay.
Nay Paker da dU'a con bai nay ra chling to rAng den giai dO;;ln cuoi cua cu¢c dam phan,
Saw Paker chi c6n sCtc de chong dO chu khOng con suc tra dua nua, va day 18 thOi co
148
tot nhat d§ thl!c ke hO<;:lch nghi binh (cong khaj SUa sO<;:ln tien cOng huang nay, nhllllg
bf tri.Jng II,IC ILlqng lie'n cong hLlang khac, hLlang chu yeu). Jones n6i: "Toi khong c6
y lam do;::m ke hO<;lch hang dang Il;:Ii cua cac anh, huong chi ngLloi cua anh
cOng khang phai chi theo dUeli 19i fch trLloc mat. B9 cua toi phal trie;n san ph§m moi,
b9 cua anh ban nhlI'ng san ph§m ay, neu nhLl hai ben c6 the; b§t tay h9P tac voi nhau,
cOng clla hai ben S8 tot han biel bao". Va Jones da Ie tien len m9t bLloc nho trong
ml,lc lieu dil c!nh cua minh.
"Neu h9P tac voi cac anh ma anh hLlang den vi$c tieu thl,l cua chung tai, b6 chan bo
tay chung 16i, thi lam the nao ma hQp tac dLlqc?". Saw Paker hoi l<;:Ii m9t cach rat
Ir9ng.
"Hoan toan khong anh hLlang gj ca. TrLloc het, chung toi khOng tiep Wc h<;:ln che toc d9
nCia, kh6ng nhan m<;:lnh vai khach hang "3ng "Serie 500" c6 di.nh mCtc toe dq la bao nhieu
ni1a. Tai de nghi anh nen n6i cho khach hang biet t6c d9 1300/gioIa bao dam chat
lL1<;Jng dOi clla "Serie 500", nhllllg van c6 tiem nang de; tang toe dq. Lam chae
la khang bo tay bo chan ban hang eua anh chen", Jones noi theo mach nuUc cho
Saw Paker.
Saw Paker chu 'I den cach noi mo; me clla Jones "bao dam chat lUQng 0'6(,
nhLlng ngay Juc d6 kh6ng hie;u dL1Qc "'I l<;:1i ng6n ngO<;:li"Clla Jones.
Jones tiep Il,lC n6i: "To; mong rang anh cct n6i het m9; ehuY$n cho khach hang biet, va
n6i r6 cho khach hang hieu rang neu h9 hqp tac voi Gong ty Manthy, Gong ty S8 co gia L1U
dai, vi dl,l sil dljng "Serie 500" voi toc de? cao va thong baa tinh hinh SU dljng thiet bi a toc
dq cao d6 cho G6ng ty, GOng ty S8 chist khi'iu va hoan tra l<;:Ii cho khach hang. De ung he?
cang vi$c clla cac anh, 10; xin dam baa, tat ca cac khach hang clla G6ng ty Manthy deu
dLlQ'c nhanh chong deli l<;:Ii nhCtng linh hLl hong, de khach hang khong bj Sl! co gayanh
hl.1dng den cong taco NhLl phai va hinh trung da giup cae anh cai lhi$n quan h$
va; khach hang do sao? Guoi cling, va la dieu quan tr9ng nhi'il, vai Iro ella Gong ty Manthy
co pha; la dLlqc nang cao len hay kh6ng?". Noi xong, Jones nhin Saw Paker. Saw lang
xu6ng me?t luc roi noi: "T6i thCta S8 co nhlI'ng fch Iqi ma anh dil nOi. Nhung anh dlI'ng
giau giem cai lqi fch ma ban lhan anh dL/qc hLlang! TrLloe het, anh khOng nhLlqng be? ThCt
hai, nhan vien lieu thl,l cua toi phim anh tinh hinh ma h9 nam dLlqc cho anh, t<;:lo cho dan
vi cac anh nam dL/9'C quyen cnu d9n9 trong nghien eLtu che 1<;:10 san pham mal. Ngoai
ra, anh S8 nhanh ch6ng nam dLlQ'c tin t((c thl,le Ie tlt tuysn m9t".
Xem ra, Saw Paker dau pha! hi$n ra rang Jones tuy be ngoai noi the nhllllg 'I do
ben trong thi khac. Nhllllg Jones van cCJ cl4§m nhlen, khOng de 19 bat cU dau g1, ong
tin rang nhCing kien nghi clla minh la cong bang h9P 1'1, nhat dinh Saw Paker S8 tiep thu.
Qua nhien, euoi cung Saw Paker noi: "Thai dLlqc, tOi dong 'I h9P taco.
(Thea "Nghe 16ng giam don
Chuang 8
GIAO TIEP QUA THOAI
M,:!c tieu
Gqi va tra loi thO<;1i 18 m¢t trong nhO'ng cong quan trqng va thUbng xuyen ella
m¢t nhan vien van phong, m9t nguai thu kyo Tuy nhien, do chua dll'c;1c dao tot, kh6ng [t
nhan vien van phbng v§n con kh6 khan khi xu Iy cae tinh huang trong glao tiep qua
thoi,ii, vi$c 99i va tra Idj di$n chua d9-t hi$u qua mong muon. ChUang nay khOng
nhO'ng 9io; voi b;;m tam quan trQng va nhO'ng l1U the ella di$n thoi,'li, ma cOn giup b,:m
fen ky nang giao tiep qua di$n tho<;li. Sau khi hQc xong chudng nay, b;,m c6 the:
- Thay dUc;1C val tro, nhCtng l1U the cOng nhll' nhO'ng hi,'ln che ella giao tiep qua di$n thoi,ii:
- GQi va tra loi di$n hi$u qua han.
T6m nQi dung
- Di(:n tho:;!i Ii:! m¢t trong nhiing phuong ti$n truyen thOng ti$n l<;1i va pho bien nhat
nay, no la thiet b( kMng the thieu doi voi bat Cll phong nao. Vi V?y, su dl,lng
m¢t cach co qua va c6 hoa tro thanh m¢t d61 hoi d6i Vdi m9i nhan phOng.
- Su dl,mg di¢n tho<,'li bao gam hal khau: 99; va nhc;in thO<;Ii. Ngllai 99i la
nguai chu d¢ng trong giao tiep qua di$n tho<;Ii. Truoc khi quay so, nguai 99i din xac djnh
ro n¢i dung can trao do; d€ tnlnh quen noi nhUng <lieu kh6ng can th;et. noj TO
rang va 99n. Noi chung, vdi nhUng van de ph(rc t<,'lP, nhieu n¢i dung, can nhieu thai
gian,ngllai ta it khi dung di¢n rna thUang ga tn!c tisp dung thll Un. Nguai 991
di¢n cOng la nguoi chu d¢ng ket thuc cu/?c tro chuy¢n va gac may trudc.
- NgUai nh?n di$n la nguai bj d/?ng hdn. Tuy nhien, ke ca khi dang bc;in r9n, cOng can
nhac may len, Xl!ng danh va neu khong th€ tiep ngay VaG luc d6 thl nhang xin
10i, lien l<;Ii vao thai gian hdn.
- Du la ngllai 99i hay nguai nh?n thi cOng phai tuan thu nhUng nguyen nhUng nghi
thuc cila hoa giao Hep: nhang, ljch thi$p, t6n tT9n9 nglldi, chao hoi, xUng danh dau
cU9c va cam dn, chao ti,'lm khi ket thuc.
- Trong giao tiep qua di¢n th0
9
i, gi9n9 noi va nl,l cuoi c6 y nghi'a bi$t. Nguai ta
thllang vi nl,l cllai trong giao qua di$n tho<;Ii nhU cal btlt tay tron9 ga tn,rc tiep. Cho
nen, gi9n9 n6i eila b
9
n can nhang, quan tam, on t6n, ngay caluc khong vui. Them
nO'a, b
9
n hay mTm cllai vOi nguai dam thoi,'li va; bi,'ln.
150
1. TAM QUAN TRQNG eVA mj):N TROM
Hi¢n d<,li hoa, c6ng hoa lit xu huang phit tfiell tat yeu. Cu¢c ca.ch
m'.lng khoa h9C cong ngh¢ dang dien ra nhtr vU baa trong cae Iinh vl!c dbi song
xii h¢i n6i chung, trong llnh vl!c van phong noi rieng cu¢c each m'.lng mai
cling drr n6 fa. May tho<;li dang duqc d.i .fien, ngay dng xuat nhieu
chung IO'.li v(Ji nhung tfnh nang l!U Cung vai may vi tfnh, di¢n tho'.li dang
tham gia tat ca m9i cong ella van phong, til thu xu ly, truyen tiii cho
den tra va lUll tru thong tin.
dugc str d1,lng f¢ng rai kh6ng nhung trong cong lac Vall phong,
rna con duqc si'r d1,lng trong cUQc song va trang sinh hO<,lt hang ngay eua mhi
ca nhan, gia dlnh. Sv ti¢n lqi eua phuong ti¢n giao tiep nay kh6ng ai co phu
trang nhieu twang hqp tho'.li 1il. phuong ti¢n kh6ng the thay the
duqc. Di¢n co Him quan trQng, do la dieu mQi nguai deu lhira van
hoa di¢n ngay dmg dUQc chu y va nang cao. Y thuc dUQc dieu do, nhieu
chuang tdnh dao t'!-o da co han m¢t chuang, m¢t bili, m¢t modul de gioi thic;u
cac d.ch ung xU khi giao tiep bang di¢n tho,!-i. Nhieu cong ty, t6 chuc xa h¢i,
cO quan da dao t<,1o nhan vien van phong cua minh ve van hoa di¢n Dau
tu ngay tir dau nhu v<!y tranh dUQc vi¢c bi) 16' nhung ca h¢i trl'ng tuang lai chi
VI nhan vien van phong thieu van hoa di¢n tho,!-i. Trong van ph6ng hi¢n d,!-i,
thoC).i cung voi may vi tinh dUQc vf nhu nguai trQ thu dic IIfC ella lanh
va quan ly. thO<;li la phuong ti¢n thong tin lQi nhat rna hang ngay
nguai lanh nguai quan 1)1, cac c¢ng slf luon phai sir d1,lng de dieu hanh,
chi huy, bao cao cong vi¢c. Tci chuc t6t vi¢c th6ng tin bang di¢n tho,!-i se tiet
ki¢m dUQc nhieu thai gian va tien b'.lc, nhat lit tiet kic;m thOi gian cho lanh
Su dl,mg di¢n tho<;li d{lt hi¢u qua nhu the nao con ph1,l thu¢c cach t6 chuc
va nguai sir dl,lng co y thuc hay khong?
Giao tiep qua di¢n tho<;li III hinh thuc giao tiep gian tiep: nguai gqi va nguai
nghe kh6ng nhin thay net ctl chi, thai d¢, trang ph1,lC, trang diem eua
nhau. Tfft ca nhung thong di¢p can trao d6i chi la gi9ng noi rna b<;lfl ghi
duC,'1c. Cac doi tuQng ella giao tiep ngay tuc nghe dUQc giqng noi clla nhau,
nhung IC).i kh6ng the quan sat dUQC nhau. Vi tat ca cac yeu to clla giao
tiep kh6ng lai co y nghia rat Ian trang giao tiep trl!C tiep, trong truang h<;1P nay
deu kh6ng co tac d1,lng.
Giao tiep bang di¢n tho<;li rut ngan dUQc khong gian va thai gian m¢t each
dang Cach thuc tot nhat cho vic;c truyen tin 13. phai chuan bi Jai, gi9ng de
d6i thO'.li, phit am ngan gqn, r6 dmg. Giao tiep bang di¢n tho<;li thi thu
lSI
truang thuong kh6ng tra duqc. Quan qua kh6ng co van
ban, nguoi doi phai tra 1m ngay, c6 tien hi'mh bi'm
II. SU D1)NG
1. GQi
Nguoi gyi duqc coi 1a nguai chu d9ng ve thai gian, n9i dung va
thai luqng cua cu9c n6i co cu9c giao tiep qua di(:n tho<.ti m¢t each
qua, nguai gyi can lUll y cac buac quan tfyng sau:
1.1. Chmin bi gQi th0l:\i
Gqi cho ai? N¢i dung gl? Thm nao? ..
- Gyi cho ai thi kiem tra thong tin ve nguoi d6 nhu: HQ va ten day
du, chuc V1,l, s6 (chinh, ph1,l, di d9ng), co quan ...
- Chutln bj n9i dung CU9C n6i Can chuttn hi n¢i dung ngan gyn,
thea m9t logic de nguai nghe khong mat nhieu thi gio, khong nghe nham,
khong hieu nham. Neu c6 nhieu nQi dung dn trao deli thi nen ghi fa giay de
tranh s6t n9i dung khi n6i
- Chyn thai diem gQi tho'.li: Hay chQn thai diem Iqi nhat cho
cu¢c gyi rho'.li. Kh6ng nen gyi dau gio sang hay chieu bai c6 dau
day kia chua c6 nguoi tho'.li. Khong nen gyi van cuoi gia sang hay
chicu qua mu¢n, co the hQ da hay hoan thanh n6t cong cua hy.
Cang khong nen gyl di¢n tho'.li vao gio nghi trua, cu¢c gyi do thuong kh6ng
co qua.
- Chuttn giyng n6i: Phai g'!.t be nhfrng uu tu, buon blJc twoc khi gyi
tho'.li, trjnh Sl! hieu lam ve thai d¢ cua b'.ln d6i voi nguai
- Chufrn hj giay but de sib sang ghi l'.li nhfrng thOng tin Giin thiel va kh6
nho nhu ngay gio, hy ten, cae 56 li¢u khac.
1.2. Khi g9i
- Phai co 56 dn gQi va ten hQ nguai dn twac quay bam s6
dUt khoat de khoi nham so hay nhay 56. Khi nghe tin tut tut ngan
va lien t1,lc Ill. dau day dang kia may may kenh, may hong. Khi nghe tin
hi¢u rut tut dai ngar quang thi hay chao Khi dii nghe It nhat la tam hoi
chuong, co nghia la dau day kia kh6ng co ngum, b'.ln c6 the may. cha sau
m¢t thai gian mai nen gQi l'.li.
- Khi co nguai nh5c may, b'.ln phai xung danh ngay va noi r5 nguai dn
neu gyl nham may b'.ln hay nhanh chong xin lOi m¢t each Iich 51!. Bat dau
152
CUQC tro chuy¢n can chao hoi nha: than va luan gim mQt n1,l cuai tren
mOi, no dUQ'c cam ro a dau day kia.
- Trong khi n6i b'.ln phiii co gi9ng noi gay duqc cam cho
nguai nghe. ncn n6i ro rang, khong qua nha hay qua to, qua giqng n6i b'.ln
duqc dau day ben kia cam va danh gia tdnh d¢ van hoa di¢n thO'.li cua
b'.ln. Nhfrng thong tin quan tr9ng nen n6i ra va neu d.n thl yeu cau
nguoi nghe nhac l;;ti, tdnh vi¢c nghe sai va hieu lam. Du ngum nghe co thai
d¢ nhu the nao thi b'.ln van cu hi¢n I1Ch sl!, than thi¢n.
1.3. Ket thuc cuC)c gQi
Khi het thong tin, b'.ln nen chu dOng ket thuc cu¢c gqi. Trudc khi kel thuc
cUQc g9i b'.ln dn chutln cho nguoi nghe, d6 hq khong cam thay dQt ngQt.
Nen cam on nguoi nghe ve hq da: cho ta thOng tin, hq da: chuyen giup ta
thong tin. Cu6i cung Ia chao t'.lm bi¢t va hyn l;;ti, co the hua hyn sll gilt
vung lien l<;lc va may twac nhang.
2.
- N gUC1i di¢n tho'.li duqc coi Iii ngubi bi d¢ng tTOng cu¢c di¢n tho'.li,
nen tren ban tho;;ti phiii co san giAy, but, s6 di¢n tho'.li, mAu nhan tin. Can
nhanh chong nhac may khi nghe thay tieng chuang di¢n tho;;ti, nhat la
sau hoi chuang thu ba, lUll y nhac may khi chuang reo.
- Khi nhac may di¢n tho'.li nen chu d¢ng chao hoi va xung danh (hq ten,
chuc v1,l, ten be) hay cO quan). Neu nham may do nguoi gqi, d.n nhanh
ch6ng thOng bao cho h9 biet v6i theE d¢ Itch SI! va may.
- Chunt [U phi' I biet lang ngbe khi di¢n tho;;ti de tranh nham Jan. Hay
chu y nghe nguoi 0 driu day ben kia ldnh bay, yeu cau nhiing gi d6i v6i b<}.n.
Khi nghe g(lp cau llt nao kh6 hieu, blnh t'inh ghi i'.li giay, dung vQi va cal
lai hQ. Dung yeu cau hQ nhac di nhac nhieu qua. HQ c6 the hieu lam la
chung ta khong chu y bing nghe hay tdnh dQ tdnh bay cua hQ qua kern, dt dan
den mar Gnh d.m d¢t nge)t. C6 the nguai gQi khong co ky nang dien n¢i
dung l¢n x¢n thl b;;tn cling dung n6ng v¢i. B;;tn co gang g;;tn 19c ngon ngu cua
hQ de tlm ra n¢i dung dfch thllc, neu can b;;tn nhac l;;ti hq xac Dung
bao gio n6i voi hq rang "kho nghe, kh6 hieu". B'.ln c6 the yeu cau kia n6i
to han neu b;;tn nghe nhc qua, han neu b'.ln nghe nhanh qua. Khi xung
quanh c6 nhieu tieng on, b'.ln co the ra hi¢u cho mqi nguai gifr yen ch6
quat mang, gat gong d6i voi nhil'ng nguOi xung quanh. Neu phiti b6 6ng nghe
d611,lc tim tu Ii¢u khi noi chuy¢n di¢n tho<;li, b'.ln phiii de nght nguoi a diu day
153
kia dung may va chb m¢t bIt. TIm mai chua thay tai dau rna da qua
m¢t phut, ph,li xin loi va baa se gQi di¢n l<;li sau khi d8: tim thay tai li¢u.
Dieu quan tr9ng Hl b<;ln phai gQi l<;li, dirng that hua. Neu b<;ln phai hoi ai
trong ph6ng c6 thong tin, bl;ln n6i "mong ong (ba) eho cho mQt leit"
va bit 6ng n6i noi chuy¢n voi dong thai gian dJng kh6ng duqc
qui 60 giay.
- Khi nguoi gQi can n6i chuy¢n voi dong nghi¢p, b<;ln c6 noi "xin chb,
toi di gQi ngay" va bit 6ng n6i, gQi dong nghi¢p den di¢n Truong hqp
dong nghi¢p di vang, ch6 noi "anh ta kh6ng c6 day" va may. Nen thong
baa cha ngubi g9i va hoi xem co c§.n nhan gi kh6ng voi n¢i dung phieu nhan
can co: h9 ten nguoi g9i, ten ca quan, s6 tho<;li (ca chinh, phl,l, gQi cho ai,
nhan n¢i dung gi, gQi cho ngum g9i vao khi nao, s6 may bao nhieu hQ
se g9i lue nao ... Sau do phieu nhan len ban dong neu khong
tn,rc tiep.
- Ket thuc cu¢c g9i nen danh quyen cho nguoi gQi. Nen cam an nguoi gQi
da gQi tho<;li cho Chao t<;lm va hua hyn.
3. Nhiing dieu can chii y khi sir dl!ng
- Lu6n ljell si!, IIluJ nh{in
SU dl}-ng loi n6i nhy nhang di'l nghe. Kh6ng n6i qua to nhat Iii n6i chuy¢n
duong dai thuong sq dau day ben kia kh6ng nghe r6. Kh6ng nen noi qua nho
dau nghe kh6ng dut;1c r6, phai hoi nhieu hin. Khi noi chuy¢n di¢n tho<;li
nen c6 n1;l cubi tren m6i, d6i tuqng tuy khong nhln thay nhung h9 cam
duqc. Kh6ng nen vua noi chuy¢n vua lam vi¢c rieng nhu dQC, viet tai li¢u khac
hay hut thuoc.
- TJUj.ll tn,mg, kh6ng de'sai sot
Khi noi chuy¢n nen co giay but t<;li ban, khi HI. nguoi ghi nhung y
chinh: ngay gio, cac s6li¢u, h9 ten, don vi hay nguoi gQi, s6 di¢n thoC).i ... neu
cAn phii tra nhung tir nuoc ngoai cAn yeu cau nguoi gQi danh van dt
ghi Khi la ngubi gQi phiii co n¢i dung tom tat vao to giay dt tranh truong
hqp sot thong tin khi noi chuy¢n.
- R6 rang
N6i r6 y, y truoc Ia chu de chinh, y sau phiii logic y truoc. Phit am r6 am
tiet, kh6ng nen n6i qua nhanh, kh6ng nen su dl}-ng tieng dia phuong, kh6ng
nen dung tir da nghia khi kh6ng can thiet. Kh6ng n6i dfnh chi!. CAn duqc
yeu cau nghe r6, noi r6, ghi r6.
- Da'y dil, holm chlnh
Khi noi nen noi cilu du chu ngfr va vi ngfr, khong nen noi tM, n6i ca.u rut
gQn tninh nguai nghe suy dien, co hieu sai y mInh truyen Khong
nen Slr qua nhieu til d¢m, tranh n6i lap. Khi nghe de ghi phieu nhan
ph,H ghi dii rnQi chi tiet, neu nguai nhan n6i r6 ta phai hoi C6 dieu
nao chua phlm anh duqc thong tin xung quanh thI ta phai hoi
- Ngan g(,m
Thong tin het thI nen ket thuc cU9c gQi, neu la ngum nghe thi nhuang
quyen ket thuc cU9c gQi cho nguai gQi. Khi noi chuy¢n khong nen ke Ie dai
dong, phai di ngay van n9i dung cu9c g91. Kh6ng VI ngan gQn rna t[(1 thanh
c9c 16c, d.n, mat lich S1,l". Thai gian noi chung 13.. vang, thai gian cu9c gQi
la tien.
Cau hoi
1. Neu vai tro clla trong d9n9 clIa phong.
2. co nhU'ng ich gl trong doi s6ng clla
3. Neu nhU'ng yeu cau co ban khi 99; va khl tra loi
4. la m9t khau quan tn?ng clla c6ng tac dich VI) khach hang. hay neu
nhling t6 c6 anh huang den chat IUQng clla khau nay va phi3n chung.
5. Trong CU9C song, da co the co nhU'ng cli thoai (99i nh?n) ma b,;m
cho la kh6ng lich st,t. Neu co the, b,;m hay neu vai cli trong so do va giai thfch sao
cho la khOng lich st,t.
Bfli tinh huang
1. Sau day la m9t so 10; n6i chua t6t qua hay sua cho dung!
- A16, ai day? Nham may roil
- A16, t6i nghe! Anh can ai?
- Anh Nam chua den, muon thl sau 30 phlit nlta 99i nhe.
- Bac 99i gl ma 111m the, chilu da bao ngay mai S8 co nguoi den t?n nM sUa chLra cho
bac cO ma.
- Anh hay 991 sang ph?n khac, do khOng thu¢c trach clla bQ ph?n
chung t6i.
- Anh muon biet a, 99i sang ph?n dich v1,l khach hfmg fiy.
155
- Bac n6i to Il}n xem nao, chau nghe thay gl cal
- Glam doc cua chUng tal vita ra pho 991 dau, khoang hal nlia bac 991 nhe!
- Anh muon noi voi toi thl bo cai gi9n9 ay di nhe, tOi co phai la nhan vien cua
anh dau.
- Chi cO biet g10 nay la g10 gl khOng? 30 phut nlia 99i
- Ch] Quyen nao, Quyen den hay Quyen tra'ng?
- Thua chi, giam doc dang thao vai m(lt doi tac nguoi 30 phut nita ch] gql
nhe.
2. M, thu ky giam doc cong ty SM\C, dang ngoi lam ph6ng cOng ty thi co
991 den. M nhang nhac ong nghe cua may
- M: Ala, cOng ty SMIC xin nghe.
- Kllacll: Cllao co. Toi la P, tlJ cong ty VDC. Co lam an cllo toi giam doc!
- M: Xin loi ong P, giam doc cua chung tOi dang tiep mi)t doi tac nguoi Duc, kllOng
tile; Ong luc nay dut;1c. Xin ong vui 16ng 99i l<,=li vao cuoi bu6i lam vi$c, dut;1c kllOng Ong?
- Kllach: TOi c6 gap can trao d61 voi giam doc cua co. Co c6 tll€ bao d€ Ong ay
tiep tOi luc nay dut;1c kllong?
- M: Xin loi ong P, CU9C vai doi tac nguoi Duc la m9t cui)c rat quan tr9ng, giam
doc yeu cau khOng d13 al quay ray. xin ong vui 16ng 99i vao cuo] buoi lam
- KMcll: TIlOi dut;1c, toi se 99i sau Chao cO!
- M: Yang, xin chao Ong!
Anll (ch]) Ilay xet ve thai d9 cua thu ky M va clll ra nllli'ng tllieu s6t cua M trong
CU9C n6i qua di$n neu tren!
3. Tlluy Loan 103. nllan vien phong cua cOng ty X. COng vi$c cua cO 103. cac
cui)c 99i tll khacllllang va chuyen cac cU9c gqi den nllli'ng nguoi ma kllach hang yeu cau,
tra 101 chUng neu c6 thEL Tlluy L0an thuong xuyen tiep xuc vai kMch hang qua
nhung chua bao gio hq.
COng ty X muan nang cao chat lut;1ng phl,!c vI,! khach hang de cuong hlc
tranh. Theo cOng viec cua Thuy Loan c6 anh huang quan tr9ng nhu the nao den
ml,lc tieu cua cOng ty X?
4. Mai Linh, nhan vien phong cua cong ty MD, dang ngoi lam ph6ng
cong ty thl di$n reng. Mai Linh nhac may. Ben kia dau giay la m(>t khach hang. Kha.ch
hang nay muon dut;1c cung cap thOng tin ve chuang trlnh khuyen rna; cua cOng ty MD. Theo
Mal Linh nen xu sl,l nhll the nao trong m6i tlnh huang duai day:
a. Mai Linh c6 the tra loi dllt;1C du d6 khOng phai la trach nhi$m cua co.
b. Mai Linh c6 the tra loi dut;1c nhl1llg !uc d6 cO rat
c. Mai Linh khong biet cau tra 10j nhl1llg co Tuyet Mai co the tra loj va co chuy4n
may cho Tuyet Mal.
d. Mai Linh khong cau tra loi va luc d6 Mai khOng c6 a d6.

,

I

Chuang 9
GIAO TIEP QUA THV TIN
Ml,lc tieu
Trang thai ngay nay, du c6 nhieu phuong tli;ln truyen thong d;;ii giup con
ngUoi traQ d6i thong tin voi nhau m¢t each nhanh ch6ng va ti$n l<;Ii, song thtrtfn, vaj nhiing
U'U the ella n6, van dU<;lC Slr dl,lng m¢t each pho bien ca trong CU9C s6ng thuong
Ian trong kinh doanh. Do vf}.y, rEm IUY(ln ky nang giao dich qua thu tin 18 m¢t sl,l bi
thiet tht!C cho hO<;lt d¢ng nghe cua m¢t nhan vien vl:fln phong, m9t ngLIai thu kyo
Chuang "Giao tiep qua thu tin" dl1c;lC dUa vao cuon sach nay kh6ng ngoai ml;lc dfch d6. Sau
khi h9C xong chuang nay, b,;m c6
- khai ni8m, L1U the, nguyen cua thu tin;
- Xac djnh each viet phu h<;lp voj moi IO<;li thu tin;
- hanh CaG giao djch qua thu Un qua han.
Tom nQi dung
- ThLJ Un 18 IO<;ii vl:fln ban khOng mang tfnh chinh thlrc, dlf<;jC vai HI cach ca nhan,
dU<;jc dung trao d6i thOng tin gilla cac ca nhan, t6 chuc,
- So vai cac lot;:li hlnh truyen thong kMc, ht;:ln nhlf thot;:li, thlf tin v£in co
nhll'ng L1U th€ nhat djnh, Nhfrng L1U d6la:
+ Th6ng thLtOng viet thu tiet kiiflm hem 99i diifln;
+ Nglfoi c6 the d9C vao thoi gian thu?n
+ Bieu tfim quan tr9ng han thot;:li;
+ ThlI tin dam bao dU<;jc tfnh bi thlIong dU'<;lc d9c fieng va nghjen cUu ky han;
+ C6 the chi m¢t Ian nhllng gU'l cho nhieu doi tl1t;lng;
+ NglIoi viet c6 thOi gian suy ngam va trlnh bay sao cho c6 qua nhat;
+ C6 trlnh bay ca nhfrng ma thOng thlfong ngttOi ta kh6 n6i qua thot;:li
hay khi go tfllc tiep,
- Thutrn c6 lot;:li va dl1t;lc viet yai nhll'ng phong cach kh8.c nhau, Tuy nhilln, chung
v£in c6 cau chung va cac y trong thlI dLl'<;jc trlnh bay theo 16i dien giai theo
loi quy nt;:lp, Cach viet theo loi dien giai ('1 chfnh dlI<;jC dLla ra ngay a dau thu, sau d6 mai
loi gia'i thlch) thuong dU<;1c ap dl;mg trong lot;:li thu mang fin yui, lot;:li thu lam
cho nglIoi nh?n quan tam, du kh6ng gay ph an cmg vui buon ra Con cach theo
16i quy nt;:lp ('1 chinh chi dU<;jc dUa ra sau khi da c6 loi giai thlch) thuong dlI<;jC ap dl,lng trong
trlIong h<;jp thOng tin 0 trong thu c6 the gay phan O'ng lieu cl,l'c a nguoi (tin buon, loi
ttr choi v. v),
157
- Du la thLl vjet theo each nao thi cung din tu8.n thu nhlrng nguyen tllc sau:
+ Dj th;!ing 'lao van de;
+ R6 rang;
+ Day du:
+ Chinh xac;
+ Nhat quan;
+ trQng;
+ Lich SI,!.
1. KHAI PHAN LOAI V A KET eKu eVA THV TiN
1. Kh<ii thu tin
Thu tin fa m(Jt loqi win bdn khong mang tinh chinh thuc, duqc vie't vm tu
each cd nhan, dItr;c dung ditrao do'i thong tin giiia cdc ca nhan, to' chuc.
M*e du. nay, c6ng ngh¢ truyen thOng phat rat nhanh,
phuang truycn tin va ti¢n xuat hi¢n, song thu tin - phuang
thuc truyen tin e6 tu IAu dai - van c6 vi tri quan tr9ng. Thea kel qua m¢t cu¢c
khao sat My 'lao nhung nam eu6i the ky XX, han 80% s6 nguOi duge hoi
eho n\ng nhfrng eli nhfrng eong thu du. dugc dang ky s6 t6t den
dau van e6 bi lang quen nhanh ch6ng, nhung nhilng thu tir giao dich ea
nhan hi¢n m6i quan h¢ lien nhan eaeh duge quan tAm ehli y han
So vai eae phuang ti¢n trao dbi th6ng tin kh,lc, chAng nhu
thu tin e6 nhfrng Uti the ea ban sau:
- Th6ng thuang viet thu tiet ki¢m han gQi
- NguOi c6 thi dQe van thoi gian
- hi¢n dm quan trQng han di¢n
- Thu tin dam bao duge tfnh bi thuang duge dQe rieng va nghien cUu
ky han;
- C6 the ehi viet rn¢t tan nhung giri den eho d6i tuqng;
- NguCri viet e6 thOi gian de suy nga.m va tdnh bay sao eho e6 hi¢u qua nhat;
- C6 tr'inh bay ca nhfrng rna thong thuang nguai ta kh6 n6i qua
di¢n hay khi go tn,rc tiep.
Trang thuang thu tin la phuang ti¢n trao dbi th6ng tin ph6 bien va
duqe dung trang tlnh hu6ng da tir ehilc mUng, tharn hoi, hyn
158

,

I

cho den trao d6i y kien nham thong nhat cac dieu khoan di den ky ket
hqp d6ng.
Giao dich bang thu tin la m¢t trong nhung ky nang quan rna nguai
thu ky can linh h¢i.
2. PMn thll tin
Thu tIn giao djch hang ngay giua cac ca nhan, t6 chuc rat da tuy
nhien co phan chung fa thanh cac sau:
- thu mang den tin vui lam cho nguoi quan tam, dil
khbng gay duqc phan ung vui, buon f6
Vf d1,l: lhu hang, thu de nghi cung cAp th6ng tin ve m¢t hang hoa,
dich V1,l nao do.
- thu til ch6i;
Vi d':l: Thu tu ch6i dan hang.
- LoC).i Thu thuyet ph':lC;
Vi d\l: Thu ban hang.
- LO<;li thu xa giao,
Vi d':l: Thu chuc mung, thu tham hoi.
3. Ket eau ella thll tin
Thu tin la van ban khong mang tinh chfnh thuc, duqc viet vai tu cach
ca nhan, vi hinh thuc, ket cau cung nhu n¢i dung cua thu tin mang tfnh
cao va tuy thu9C vao nguoi viet. Song nhin chung, thu lhuang
duqc viet kh6 giay A4 va bao gam cac phAn duqc trinh bay nhu sau:
1. Ten t6 chuc (c6ng ty, co quan".), dia chi, di¢n fax.." Phan nay
duqc 0 goc phfa tren, ben tnii cua to giay. Trang tcuang hQ'p t6 chuc gi'ri thu
co bi€u tugng rieng va duqc in san giay viet thu thi phan nay nam ngay
du6i bitu tuqng clla t6 chuc.
2. Dia danh, ngay thang nam: PhAn nay nam cr phfa hoi ve ben
phiii to giay.
3, Kfnh gui + ho ten, chuc vl,l, dja chi ngubi
4. Lbi chao dAU thu: Tuy theo m6i quan va n¢i dung cua la thu rna chon
Ibi chao dfiu thu cho phil hqp . Vi Thua 6ng (ba), Chu T kfnh men ...
5. N¢i dung 1<i thu: DAy la phan quan tTong nhat cua hi thu. Phan nay can
trlnh bay T6 rang, hap dan.
159
-
't
J
6. Lai chao eu6i thu: Gi6ng nhu lai chao rna dau, lai chao eu6i thu mang
tfnh phong tvc, hi¢n phep lich SI! va dong thai ket thuc hi thu. Lai chao
cu6i thu can phai phil hqp vai hoan canh, Ibi chao dau thu va tfnh chAt cua
Ii thu.
Bi€u tuqng cua t6 chuc (neu c6)
Ten t6 chuc
Dia chi
Di¢n
Fax
Thu s6
Dja dallh, ngay .. fhilllg ... lIam ...
Kinh glri: Gng (hi) .....
Dia chi:
Thua bng,
Lbi chao cu6i thu
Chuc chO" ky, h9 ten.
7. Chuc vl,l. chii ky va hq ten clla nguai gui
Ngoai ra, tuy tung truang hqp, Ii thu can co co them phan ghi chu: neu
phlJ IlJC kern thea m(:lt vai dieu nhan gui them (tai but).
II. NGUYEN TAC VA CACH vlih THVTIN
1. Nguyen viel Ihlt lin
viet duqc la thu tot, dn nam vCIng cac nguyen tac co' ban sau dAy:
- Di thdng VGO Vlj'n de'
Trang eUQc song r¢n hi¢n nay, thOi. gian la vang, vi khOng nen
quanh co, vong veo lam ton thai gian ella nguai dqc rna nen di th&ng vao van
de can trao dcii, thao neu nhung net chinh eoa vAn de, nhung yeu d.u
can dap ung ...
- R6 rang
Cac y rna b;;tn noi trang thu can phai r6 ding. nguai co ghH
quyet eOng vi¢c v6i nhung thOng tin d6. Ching viet thu hang rna b;;tn
dung clJm tu: "Chung tOi muon mua ... " thi nguoi thu rAt co the se phai
tim each lien l;;te v6i lam ra van de. tue la da gAy ra eho ben ban
sl! phien ha khOng dang co.
- Dung, chfnh XQC
Cac sl! vi¢c, cae tlnh tiet neu trong thu nhu: ngay, gio, dia diem giao hang,
160
gia d ... ph3.i dung, chfnh xae. Cho nen sau khi viet xong la thu, can ki6m
lra l'!i nhUng nay.
- Day du
Nghia la trong thu phai neu du nhUng dieu can thiet d6 giai quyet
c6ng Vf dl.l, thu hang ph3.i nell du d.c yeu cau nhu: ten hang, chung
IO,!i, so luqng, m1lU sac, van de chuy6n, dia di6m va thai gian giao hang,
phuang thuc thanh toan ... Thu viet kh6ng thoa man nguyen rae nay de lam eho
nguai btJc mlnh.
- N hilt qucin
Cac y trang thu phai thong nhat, kh6ng mau thuan vai nhau.Vi dl.l, b philn
dau thu b •. m viet la " ... dij.t mua ... " nhung a phan cuoi I,!i la " ... con eha quyet
dinh cua thu truang ... " thl nhu la chua nhat quan.
- TluJn tr9ng
Tuc Ia cac thong tin, so dua VaG trong thu phiii qua tra, kh6ng
dua vaa thu nhUng thong tin rna nguai viet cling chua tin chaco
- Lieh
La thu kh6ng nhung the nang ItJe, stJ am van de, rna con
van hoa giao tiep, van haa ling xU cua Han nua, giao dich bAng thu tfn chi
co qua khi hai ben t6n tr9ng, biet Ian nhau. VI v<}y, lai Ie trang thu
cua b<.tn dn phiii nhit lich stJ, Y tu, ngay ca trong nhung dnh huang mau
thuan, xung dt)t.
Ngoai nhung nguyen de neU tren, khi viet thu b,!n cling can luu y m¢t s6
ditm sau:
- MC dinh r5 mlf.c dieh viit tlzu;
- Can nh&e nhilng n¢i dung cd'n viit va s&p xip chung thea trinh tl! h(lp
Iy nhat;
- C 6' gdng /uimg truile phdn ,mg cua nguiti nhtjn khi dre thu;
- Li/i viet t6t nhat ld /t:{i viit II! nhiin, phu h(lp voi hoan cdnh;
- Til ngil va each /q.p /uq.n phdi phil h(lp viii trinh d¢ nhq.n thue eua
nguai nhi).n;
- Trong nhiing tinh hu6ng phuc tt;Jp, e6 nhie'u n¢i dung can trinh bay thi'
nhl /i).p dan y tru(Yc khi viet de'tranh bJ sot hoiJe trung liJp y.
tuan thu nhung nguyen tae neu tren se tang cuang qua giao d1Ch
thu tfn cua b<.tn. Tuy nhien, cling co b'.ln, bi¢t Hi nhUng thuang
161
viet thu theo cam hung, cho rang nhung nguyen tac do lum cho hi thu e6 ph<1n
"khO khan", "cung nhac", "kho viet". Dieu nay chu yeu III do hO chua thl!e sl!
n!lm duqc ky nang viet thu m¢t e<l.ch khoa hoc, chua thuc duqc day du
uim quan trqng eua vi¢c giao djch bang thu tin. La m¢t nguai thu ky van phong
trang lUang iai, b'!.n can nha d.ng trang nhung 15 thu mang tfnh cOng vi¢c, tfnh
IH.:ip ly duqc uiJt len hang dau chu khOng phii Ht tlnh cam.
2. each viet thutin
Ng6n ngir (noi viel) mang trnh ehu thtL Moi nguai co m¢t phong cach
I1g0n ngu rieng, khtmg ai gi6ng ai. Vi cach viet thu eua nhUng nguai
khac nhau cung kh6ng hoan toan gi6ng nhau. Tuy nhien, xet tu goc d¢
thi e6 hai cach viet thu: viet thea 16i dien giJj va viet thea 16i quy n<;lp.
Trang thu viet lheo 16i dien giai, y chfnh duqc dua len dau, sall do mai dua
ra loi gi,}j thfch.
L6i viet nay c6 nhung lIU sau:
- rna dau 1.1 thu;
- Y ehfnh mb dan c6 tac dl,lOg cuon hut nguoi doc;
- Nguai nam ngay duqc n¢i dung chinh ella la thu va c6 doc luat
phan sau tiet ki9m thai gian;
- Trang truang hqp thu mang den tin vui thl ngay tu dau uJ. duqc tam
If vui ve, thaiti mai a nguai va lam hq de chap nhung chi tiet duqc
dua fa sau do.
L6i viet dien giai thuang duqc ap dl,lllg cho thu mang den tin vui, nhu:
thu hang, thu chuc mung; JO<;li thu duqc nguai quan tam m*c du
kh6ng gay phil.ll ung vui buon r6 nhu m(:lt so thu khieu thu yeu cau
cung cap thOng tin ...
Tnii vai thu viet thea 16i dien giai, trang thu viet thea loi quy m,J.p, y ehfnh
khOng duqc dij.t a dau thu rna d*t a m¢t thfch hqp trang la thu, sau khi da:
dua ra Jai giai thich.
Cach viet thea loi quy n<;lp thuang duqc ap eho cae lo<:ti thu gay phan
ung tieu clfc b nguai ch£ng h<),n, thu tu ch6i - lo<}i thu rna trang d6 ngum
viet phai n6i tu "kh6ng".
Thu viet thea 16i quy n<;lp c6 nhUng lIU sau:
- Cha phep nguai tiep tl,lC dqc het Ii thu, n(:li dung va ly Ie trlnh
bay trang thu rna khOng bi hang ngay tu dau, tdnh duqc nhung hanh d¢ng
162
mang tinh kfch d¢ng nhu xe vl,ln hi thu, nem thu vao bep khi chua d9c het no;
Li thu co y nhan lai gild thfch do chb trlnh bay Iy Ie truck r6i moi
den lai tir ch6i;
Lai giai thfch mb duang dAn dan cho Uri tir ch6i, do do kh6ng gay soc
cho ngum
III. VIET MOT sCi LOAI THU CI) THE
1. Cae thLl vii hang
1.1. ThlI hang
D6i voi nha kinh doanh, kh6ng co vui nao IOn han niem vui
duqc dan hang. VI b lO<;li thu nay, cac y duqc trlnh bay thea 16i
dien giii:
Ngay cau rna dau r5 y chinh: Xin 6ng giri ngay cho ... , De nghi ong
giri ngay cho ... , Chung (6i mua ....
- Tiep lheo ghi r5 hoa, s6 luqng, gia ca ...
- Thong bao phuang thuc thanh tmin;
- Cu6i thu bay to hy v9ng duqc hang dung ke hO<;lch.
Vi dl}.:
Kinll gifi: 6. Dqi Thanh, GD. Cong ty DVTM Ha Tiell
Xin ong clio chuyln din va ldp dcJt tqi tTl; sa cong ly chllng t6i 05 chile
may die'u hoa nhi¢t d¢ nh5n hi¢u LG, ky hi¢u 0185RMBT. ThiTi gian tlllu;'in ti¢n
dl tiep nhqn va ldp dtlt so'may nay la hai ngay 10 va 11 thang 6 nam 2003.
Gia tri cua /6 IUlng se- dU(fc chung toi thanh loan mQt Mn bang tit'n mtlt ngay
sau klli so'may duqc Idp dtlt xong.
Xin cdm em va gUi ong hIi chao tran trQng.
GD C6ng ty cong ngh¢ tin h9C MD
1.2. ThlI Ira 1m IhlI hang
Sau khi duqc thu hang, b,.l.ll co the gUi thu phiic dap. Thu nay bao
gam nhOng y chfnh sau day:
- Bay t6 niem vui khi duqc dan hang;
- Co the gi6i thi¢u them m¢t viii net ve hang duqc h,ra ch9n;
- Xac nhan dan hang dang duqc dap ling khan truang;
163
-cam an ve sl,l tin va bay t6 hy vQng co dan hang maio
Vidl.}-:
Kinh glli: O. BIli - GD rO/lg ty cong ngh¢ tin 11(}r MD
Thua Dng,
Cluing t6i rdt vui mung khi nluJ-n dlirJC fila di}t hang eua ong de' ngay 24
tIlting 5 nam 2003 de'mua 05 may die'u hoa nhi¢t d(j nhiin hi¢u W, ky hi¢u
0185 RMBT. dii co m(Jt Sl! f/fa ChQl1 tuy?t vai boi day fa lor;ti may Vlii nhie'u
tinh f1(lllg vU(lt tr()i. be'n, tiil ki¢1l1 di¢n va hi¢1l dang dlif/e ua ehu(mg t1"l?n thi
trt(ang. '
Hi¢1l nay, so'milY dii dli(lc chua'1l bi va vao 81130' sang ngdy 10 thang 6
niim 2003, nhfing nhan vit?n C() kinh nghitfm eua chung toi se- chuye'n din va
tJp di;if tq.i trtf sa c6ng ty thea yeu cau eua 6ng.
Xifl cdm an tin nhi¢m eua cJng va quy cong ty, hy vQng rang trong tUdng
fai chung foi fqi c6 dip dli(1e phVe ong.
Tran trQng
GD. eong ty Hd Tien
1.3, Thl1 til ch6i thl1 hang
Cling co trubng hqp duqe dan hang nhung vi mQt ly do nao
do, kh6ng th6 dap ang dUQc, d.n vitt thu tit ch6i.
Cac y eua thu tu ch6i thu hang dUQC sap xtp theo tdnh t1,l sau:
- Bay t6 niem vui khi duqe dcm thu hang;
- Dua fa 1:9 do va sau d6 Ia Ibi tit eh6i;
- Co giai cho khach hang m9t dia chi c6 hang khach can;
- Bay t6 hy vQng dUQc phl.}-c vl.}- khach trong m\>t dip khac.
d da.y d.n lUll y ding, n6i chung, kh6ng nen dua ra qua nhieu 19 do,
chi can m9t ly do xac dang de gUii thich eho led tu choi Ia duo
Vi
Kinh gUi: Dng Hoang Minh, s6'5 La Thanh, Hd NQi.
ThuD 6ng,
Chung toi rat vui mUng khi nh{in dlif!c thli d(it himg cua ong de' ngay 5
thang 6 de'muQ 02 xe mdy Honda nMn hi¢u Dream /l. Nhlfng vi cong ty
Honda chi Vl;l khach hang th6ng qua cac dl,li ly, vi v{iy chung toi khong
the'trlfc titp dap ling tllli dl}t hang cua 6ng dU(lc.
164
-
'C
J
-
Ong c6 till!' liell v(li cae dgi Iy d s(f J 5 duallg Xudn Thuy, .w;' 9 duang
Cdll Cictv I/Odc bi/t c{( m(H dai Iv new ('Ita CcJng tv Honda fai lld Noi, Jd6lu6n
_. .. - ."
("() s/in lidllg clap 1(lIg .vell cdu clla rJllf.;.
Chuc ong tlulnh cong.
TM. C6ng ty Honda Nom
GD kinh doanh
Hoang Hling
2. Thlt khieu
- Khieu eua khaeh hang luon duqe doc doanh lam an nghiem
tuc quan ta.m, boi vi dieu nay giup giu uy tin cho chfnh hQ. Thu khieu n<;l-i eilng
co dli(,1C viet thea 16i dien giai:
+ Ngay dau thu neu f6 yeu cau;
+ Dua fa Iy do;
+ Bay tc') hy vQng khieu nqi sam duqc dap ung.
Ai cung: c6 ILic nham I<ln, VI khi viet thu khieu n1;li, b,.tn khong nen the
hi¢n :-'l! "n6ng hang nhung lai ngJ., ne. Ncu b1;ln muon
khie"u nai cua b1;ln co ke"t qua, thu khieu nen vic't dUai d1;lng "de nghj"
"yell cau" lich sl!, nha nh:)n. Nguai co trrich se xem xet vii. giup dB b1;ln.
VI ell,]: M¢t d¢i thq dJ. khong Hip dung lo<).i thung chua nuac 3m 1 nhtr
yeu cau cua b1;ln, rna l<;ti lap d:)t 1,5 m' khong phu hqp cho m¢t van phong
dong nguoi. B1;ln viet thu khieu n1;li ve van de nay.
Killh g/fi: 6nl-: K, giam do'c cong ty xay d/fng s{/3.
Thlfa Ollg.
Xin ong \'IIi tong clio thay 10(li thllng nlfoc 1,5m
3
ma d(Ji thq Clla 6ng
\,Ila tap d41t sang hom qua t(li villi phong cluing f(ji hang 10(li lhl'tng 3 m
J
, vi' vall
plu)ng cilltng foi dong ng/f(jj va trong hqp dong dii ghi reT cd'n tap d<it logi 3 m.l.
CII/tng l/}i eflo rang, day eM to m(Jt Sl/ nllam ftin va Ily v91lg Sl/ nhdm liIn
I/(iy S{i S(lm dlf<IC die'u chlllll.
Gifi ong h'yi chao tran tn;mg
Thu khieu cung co duqc viet thea 16i quy Ching cung
trong tfUang hqp neU tfen, Ii thu co duqc trlnh bay nhu sau:
Kill" 'gIN: 6. K, giom doc cong ty xay S(J' 3
Tillra Of/g,
165

,

1

1
• ,
Ngay 2 thang 6, chllng tbi do ky kef WA quy cong ty hq'p si'ra chlia tql
sJ win va Idp diJt tilting chua mlitc. Ngay sau do, cong vi¢e do duq'c
trie'n kIwi nllanh chang, dLlng titll d(J va ngay hom qlla vi¢c cuo'i ding 10 ltip
dqt (hung chli:a nll(IC do dU(1c drJi tlU; lwan rat. Tuy nllien, thay vi hip dqit logi
rhung 3 m
3
nhll do ghi trong Itr!p d(jng, d(Ji thq' 19i lclp d(it logi 1,5 m
3
khong
ti¢n cllO mrJt vall phong ca dong nhall vien n!1I1 van p/u}ng c6ng ty chung ((h.
C/lllllg tVi hy "911g vife th61lg baa lIay se- gi/JP qu." cong ty hi¢u chfnh sf!
nhdm hln fn(Jt each IIhanh chong.
- Tra lai thu khieu
Sau khi dUQ"c thtr khieu co the: viet thu tnt la-i. Dung quen
rang, khach hang 1a thuQ'ng de eua Lai Ie trong thu can nha Itch sl!,
cho dil chang he mong JQ'i khieu cua khach hang. Thu tra lai thtr khieu
n9-i gam cac y chinh sau day:
+ Khi'ing dinh van de khieu n9-i dang dUQ'c giai quyet khan lrl!Ong;
+ Giaj thich nguyen nhan dan den nham Hin;
+ Cam an vi dft kip thai neU van de.
hay xem vi dl,l sau:
Thua Ong,
C/uIng toi d(l nh«11 dllqc tllll clla ong de' nga)'. ... thang ... ve' 1/i¢c l&p d(it
tIlling chua write tgi van phong cong ty X. Ngay l{lp ttf(', clUing tbi dii ello kie'm
tra va pl/(1t hi¢n nhd'm lOn dang rite nay Ii1 do nhan vien Wln phong sO su(ft
kili ghi philu xU(i't hang. Ngay ngay mai, d¢i tl1q' eua ehting toi se dap Lrng yell
cdu eua (In,;.
Kin cam an ong do kip thai neu van de' de' clUing toi 0) the' tlWe
day du traeh nhi¢1n eua mt'nh va thanh thqt xin Loi ong 1/([ llllom !On dang
rite nay.
3. Cae Ihlf III xii giao
3.1. Thu rnai
Gui ong [lii chao tran trqng.
- TIm m(n la thtr bay to mong mu6n ai den dl! nao do
(Ie ky bua ti¢c, cu¢c h¢i thaa ... ). Thu mai nen viet ngan g9n nhung phai
day du nhfrng n¢i dung d.n thiet: thai gian (boit dau va ket nhii'ng
d(mg bi¢t (neu co ke dia v. v.
166
Vi du:
Kinh glfi: O. ThiAnh - Ciam do(· H(JC vifln T.
TII1(a Of/g,
Trail tr(mg kinll moi ong tai dt! Ie ky tliflm ! 5 nom ng/ty thimh lqp cong ty
MD, dtrr;tc td ("111((" vdo hoi 16 11 ngay 20 thallg 10 t{li trtf sri c6ng fy MD, s(/9
JJodng Ql/(j(. Vift, Hd N(Ji.
Clll((lng {rinli Ie k:v ni¢m bao giSm:
- 16 II: Mit tiflli ky ngdy fhtlnh f(ip ("611g ty:
- 16h30 ': Xe citra ClU)' kluich thom quan nha may X3 CLIO cong fy;
- 17h30·: Ti¢c dlCllg chiell deli quy kluich l«i nllJ hang /Jodng Han Tilll.
51/ oj m<1t uta rJng fJ nie'rn JUln hqnh kill def; vai [Oall fluf call b(J, lilian vihl
("(311g t)' MD.
Clam do'( cOl1g ty MD
d m(lt s6 cong ty co in san mau thu mai, chi can dien d.c thong s6 CL.I
the: ae co m(lt thu mai holm chinh. cling c6 mua thiep mai in san 0 d.c
ella hang v[m ph6ng tuy nhien m¢t hi thu mai rieng clla cong ty vai can
da'u va cher ky clla nguai lanh d'Jo van co tac dOng tam 19 hUn clen ngu<ji
c1uqc m()i.
- Trd hli fiJI( moi
Sau khi duqc thu mai, cha tiep don khach, ncn viet thu
td iai. Trang truemg hqp tu choi, b<.1n phM dua ra c1uqc mOt ly do chfnh dang.
Hay xem vi dl,l duai day:
Kil1h gu'i (311g Phon TlIll - Ciam do'c cong Iy MD
Tllua Ollg,
Toi rd't vIIi mung khi nht;lI du(Yc Iliu moi Uii te kj ni¢m 15 110m ngay
tJulnll l(ip c()ng Iy MD. Nhung toi ra't hiy tam tiec rang (rong thoi gian do, toi
ClIIlX v(ii m(Jt pluii doan etta chinh plut co chuyen cong lac d nuac ngoai, khong
the'dell dl/ dU{IC. Thoy m{it loan Ihe' can bQ, nhan vien H9C vi¢n T va nhan
danh CQ lilian, t6i xin gili toi ong va toan the' can bQ, nhan vien cong ty MD
loi cl1IIC mlmg (0'( dfP nhal.
Hy vqng chung ta se co dip g{ip nhau trong luang lai ga'n.
Kinll tlllt
GD. H{)c viflll T
3.2. Thu ehUe mung
Trong quan h¢ xii giao, khi hay tin be, d6ng nghi¢p, d6i tac co tin vui:
duqc de giu dlnh, khai truang ctra hang, t6 chuc ky ni¢m ...• neu
kh6ng den dl!, go tn!c tiep dUQc thi m<?t hi thtl chuc mUng lit rat can thiet.
NQi dung thu chuc mung bac gom nhung y chinh sau:
- Nhan danh ai, thay ai;
- Chuc mung ai, nhan dip gi;
- Bay t6 mong muon gi.
Vi dl.l:
Kinh gui: 6. Trail D(1i - Gieim doc cong ty IT
Tlura Ong,
Thay mr;it ban giam doc cong ty NT wlllhdn danh ca nhan, tbi xin gUt de'n
()ng nhfi'ng fai chue mung tot df/p nhd't nhdn dip 6ng dWJC de' b(lt gi ii' chue giam
d(te cong ty IT.
Trong 111(7i gion qua, quan h¢ lu!p tac gii?a hai cong ty chung to d5 khong
ngitng phdt trilll va dem It;li nhiing l(li fell thilt thlfc cITo cd hai ben. fly v9ng
rang, tren o(ang vj miti, ong se co nhiing fib life de' thue ddy mo'i quan h¢ do
len m9t tam cao mc/i.
Trdn tr9ng
Giam do'c cong ty NT
Thu chile mung can viet nglin gQn, r6 rang, hi¢n tlnh cam chan thanh,
kh6ng nen dung nhung tir my mieu, sao rong.
3.3. Thu tham hoi
Thu tham hoi la thu bay to sl! quan tam, mong muon chia se, d¢ng
vien be, dOng nghi¢p, d6i tac, khach hang khi co nhung chuy¢n kh6ng vui
xay ra v6i hQ.
Thu tham hoi kh6ng nen viet qua dui, y thu can r6 rang, Hnh cam chan thanh.
Vi dt;l:
Kinh gill: Ong eht! rfeh tinh H
Thua Ong.
Thay m{it lanh dqlO va nhan dan tinh T, t6i xin giti den ong cung dong baa
tlnl! nha 1m tham hoi an ea'n nha'! khi nhij.n duqc tin dia phuang nha bi nang hgn
keo dai, mua mang thai bat ldm cha dili song cua dong hao giJp nhie'u kh6 khan.
'C
J
-
1
• ,
Dl gop phdn khdc p/UfC nhiing thi¢t hgi do hgn hem gay ra, toi xin gili toi
ddng bao tlnh nha 100 tri¢ll dong cung 50 chilc may bom mdtc phlfc VIf cho
vi¢c cung cap nt(ric sinh hogt a nhiing lwi kh6 khiin llhat.
Hy V(JlIg rang v(ji s/f ho Irq cua cd nUoe eung voi sIf no IIfc cua dong bao
tInh nlla, h<iu qud cua hgn Juin se sam duqc khac phlfC, eUQe Sbfzg eua dong
hao .wim In) /(Ii bi'nh lhuifng.
Tran tr9ng
ella Ifeh VBND tlnh T
3.4. Thu chia buon
Thu chia buon dung bay to tinh cam thuang tiec, mong muon ehia se
khi co nhung mat mat ve con nguoi xay ra voi be, dOng doi tac,
khaeh v6i than nhan eua hQ.
Thu buon nen viet ngay sau khi biet tin, thu nen ngan gQn, tlnh cam
chan thanh.
NQi dung thu chi a buon bao gom nhung y chinh sau:
- Ai nhan danh ai, thay ai gui tai ai 1m chia buon;
- cam ella nguoi gi'ri loi chia buon khi biet tin buon.
Vi dl,l:
Thu ehia buon ella ong giam doc nha may Z gui den phu nhan giam doc
eong ty MD khi biet tin ong giam doc qua doi.
Kinh glri: Bd T, phu nJuln giam doc eong ty MD
Thua Ba,
Tb; vo eung xuc d¢ng klli duqc lin ong nha d¢1 ng¢t qua difi do m(>t din
b¢nh hii'm nglleo. eho phep tbi lhay mi;it lOan the' can bi/, cong nhan nlla may
Z gih foi Ba cung gia dinh liJi chia buon sau sac nlla!.
Tal cd nhilng ai tUng Mm vi¢e lau nam ben C{mll ong nha de'u bier rang,
cJng nhit khong nht7ng fa m¢t giam doc tai ba, hli long vi cbng vi¢c, ma con la
nguifi luon quan tam den diJi song eua tung can bQ, cong nhan trong eong ty
n6i chung va Ilha may Z n6i riling. Vi vgy, sIf ra di dQf ngQt cua ong nha dii
gay ra elw chung tbi nMm (hu(Jng tiee vo hgn.
Tbi dmg toan the' can bQ, cbng nhan nha may Z xin ba nhcJfl lloi day tam
lOng thimh kfnh, fhiet tha.
Thanh tllgt cilia buon!
1m
3.5. Thu cam an
Trang quan xii giao, roN khi b<;ln duqc qua, duqc m¢t an
sau khi d\1' m¢t bfra nen vi€'t thu cam dn.
Thu cam dn Iii m¢t ella sl! quan tam, sl,f danh gia eua b<).n doi voi
sl,l' tiep dai, Hnh cam ella gia chu. Gia chtl sc rat hili long khi duqc thu
cam cn ella b<).n.
Trlnh n! cac Y ella thu cam em thuang nhu sau:
- Mo dau l3. IN cam em.
- Sau d6 Ill. IDQt viti danh gia, nh(tn xet eua b<,to (ve qua bfra ti¢c,
chuyen tham quan ... ) va cam tuemg cua b,;w (vi dl,l, mlnh van thuang rnd uac
IDQt chuyen tham quan nhu
- Cu6i cung lit lai cam an va lai chue suc khoe.
Vi dl,l:
Kin" gifi: ang T - Gium d&: kluich sq.n TlIl;ii Binh
Tinea Ollg,
Cam (/11 6ng rat nhie'u ve' Sl,C tie'p dOll nhi¢1 tr'nh, ph(/c V(t 1(i1l ttty 1110 ang
\'(/ cae cqllg Sl/ da diU/h cho cluing t6i trong nhang ngay VIla qllo.
Nlllfng ngay nghi vua qua dO'i viti cluIng f/}i tlu!t fd flly¢t vai: khach S{1f!
Jdy [f,t li¢l1 nghi, nhdn vien plll.1C vlf t(In tlnh, bai bie'n vel tho m(hlg, J{./c
hi¢t fa flitting mon an do ddu blp kluich S«II c!1t!'bie'n!l( hdi san tum' .wfllg /11(11
fd kJuJ quen. Da ftC fdLl, anh em frong Joan cI/ling f6i vtln I/(lllg Inong mw/n m(it
ky nghi' nlll( v{iy.
Hy v(mg rang se- duqc gqp 19i ong trong ky ngJd he flam sou.
M9f fan ntia xin edm on ong vel ell/Ie 6ng dt1i dao SI(C khm!.
Troll trQng
3.6. ThlI gi6i thieu
Thu gioi nham t<}o duqc sl! dang hOn trang thiet nhung
m6i quan xli giao trang thuang trui'mg. Tuy chi nen viet thu gi6i
cho m¢t nguai rna b<}n biet nlt r6. trong nhung truang hqp thu gioi
khong rnang tlnh cong Khong ai c6 the ep bU9C b<}n nay, n6
hoi'm toan do s,! W nguy¢n cua va b<}n phai het suc can khi cam but.
Thu gioi Hi. bang chung ve m6i quan thiet giUa va nguai duqc
gioi nguai thu it nhieu phai lam vui long nguai rna gui
VI b<}n din can nhtlc muc de) than tlnh gifra b<}n va nguoi thu.
V, du:
170
Clul Phan kinh metl!
XiII gim thiifu viti dill, bac TIm la giam doc cong ty IUfi chau Jam vi¢c. TUtln
titi, bac dy sf! bay vao TF. J-hJ Chi Minh de'tim hie'u thi tn/dug va tlm klhn ca
h¢i dall tL(. Bac Thu IiI con ngui'!i eua cong vi¢c, rat fUing d¢ng nhUllg vui vi
va fila vi.
Chdu nghTrang c!til se-ra't vui klli grJp gobdc Thu viI eUl)c gqp go se-hiiu ieh.
Kinh ehiIo chil
Chdu dia Chll
Hoang Lan
Va khi t6'i TP. He Chi Minh, bng Thu se g9i di¢n gui hi thlI gi6i thi¢u
kern thea hi thu ngan sau:
Kinh g/(/: Dllg Phan
Thua Ong,
Chdu Hoang Lan dii gifi toi ld thl( girli thi¢u vm 6ng. Toi se d Iqi khacll
Sr;tll Rex, plu)ng 103 foi tlllr bay (ngay 25 tlUlllg 10).
T6i Ily V{Jllg sf! hall IUff/h dU(1c grJp 6ng.
Kinh chao Dug
Sau d6, ong Thu se eha bng Phan hoi am. Trang truang hqp bng Phan
kh6ng e6 thai gian de 6ng Thu, nhal thict phai viet thv tnt lai.
T6rn giao tiep qua thv tin e6 nhiIng uu the nhat d!nh. N6 dlIqe sir
v6i nhieu dIeh, til dm em, tham hoi trang quan h¢ xii giao eha den nhung
v.tn de nghiern tue hem trang e6ng vi¢e nhu hang, khieu .. LInh h¢i ky
nang giao dieh qua thu tin la. yeu eau khbng thieu d6i v6'i m¢t nhan vien
van ph6ng hi¢n
Cau hoi va bai tinh huang
1. ThLl tin la gi? rn¢t so cach phan 10Cili thv tin rna bCiln biet.
2. ThLl tin c6 nhling L1U the gi so v6'i cac phlIdng trao d6i thOng tin khac?
3. Theo bCiln, thLl tin c6 nhUng hCiln che gi?
4. Neu ket cau eua thLl tfn. c6 xet gl ve ket eau khi doi chieu vdi nhUng
thlI tin rna da c6 dip tiep xuc sOCiln thao trang ky thvc
5. Neu va phan tich eac nguyen tik viet thLl Un?
6. Neu nhUng L1U cua cach viet thLl theo loi di!§n giai. Cach viet thlIOng
ap dl,Jng cho nhUng thlI nao?
7. nhUng L1U cua cach viet thlI theo IOi quy Cach viet nay thlIong
ap dl,mg cho thLl nao?
8. Dlfaj day la m¢t so la thlf cy the. B;;m hay dQC ky va Ian Ilf¢ xet ve L1U
nhlfc;1c diem (nt3U c6) cua tUng la thlf.
a. Thlf hang
Kinh gut: Ong lling giam doc Gong Iy DVTM Ha Tien
Thlla Ong, .
T6i la Tra"n Nam, giam doc khach s{1n Ngpc Nam. NtJm nay, loi quye? dinh dall 11.1 nang
cap khach s{1n, vi can m(J1 so'trang thief bi mai trong do co giurmg. Toi can mua
30 tam Kim Dan /o{1i 160 x 200 x 10 va 16 tcfm IO{1i 120 x 200 x10 dd lrang bj cho cac
phOng cua khe]ch s{1n. Se rat /(Ji cho t6i neu 16 hang dU'(Jc chuyen den khach s{1n vao
sang th{/2, ngay 28 thang 6.
Gia tr! cua 16 hang se dlllJC thanh toan day du bAng lien m$t thea gia ma G6ng ty tmg
dil quang cao trim baa ngay sau khi to; r.fU'.oc du hang.
b. Thu W ch6i
Klnh gUt 6ng Tran Nam - GD. khach s{1n Ng9c Nam
Thlla Ong,
K/nh chao ang!
GD.KS. Ng9c Nam
Ghung toi rat lify lam tit/c phai bao de 6ng biet rAng, chung lai kh6ng the'dap tJng dl.l(Jc
dan r.!.At hang cua ong thea dung thai h{1n ma ong mong mu6'n.
Dtjm Kim Dan fa san pham chat IlI(Jng cao, co uy tin tren thi tru'Ong trong va ngoai
nwc. NAm qua, Gong ty Kim Dan da kf h(Jp d6ng xua? khau m(Jt II.I(Jng hang IOn sang cac
nuac MY, Ghau Au va Gong ty dang i.IU tien thl,lr cac hjtjn h(Jp dong nay. Do
cong sua! sim XUa! cua nha may Kim Dan chlla di./.oc nang /en, cho nen Gong ty bu(Jc pha;
gMm IlI(Jng san pham dlfa ra thi trlJifng trong nllac. NAm to;, m(Jt day chuyen ma; se di./.OC
dlla VaG hO{1t d(Jng va chac chr1n Iinh hinh se di./.OC cal thifm.
M(Jt Ian n!ia mong 6ng th6ng cam v; chung t6i dil kh6ng the'dap tJng dlAJC don r.!.tJt
hang cua ong. Hy V9ng rang lrong tU'Ong fa;' chung tal se co dip phl,lc VI,l ang chu dao hon.
c. Thu khieu
K/nh gtJi ang T.M - Giam d6c Gong ty D{1i Ha
Thua Ong,
K/nh chao ang.
GD. G6ng ty DVTM Ha Tien.
Ngay 15 thang 5, t6i d$t mua t{1i Gong ty 6ng 40 b(J ban ghe'nhBn Xuan Hoa, kieu
RX 301 va dB tra truac 30% gja tri ct.ia f6 Mmg. H6m nay, sau m(Jt tuan, taj dlf.oc 40
b(J ban ghe' nhung khong phai kie"u RX 301 dB r.!.tJt, 'ma la kle''u RX 502. LO{1; ban nay r(Jng
han, chiem cho nhie"u han, do d6 khang ph,) h(Jp VO; nha hang cua t6':
T6i yeu cail 6ng cho thu h6lf{1i so' ban ghe' nay va nhanh ch6ng chuyen den s6' ban
ghe'ma chung toi dil r.!.tJt mua.
Tai cho rr1ng day chlla m(J1 sl/nham lan, tuy nh;en n6 se gay h?i va cling fan cho
10; neu phal lui ngay kha; trllong nha hang va, !rong tru'Ong htJP nay, ang pha; hoan loan
chiu trach
Ghaoong.
172
ChuCing 10
GIAO TIEP V AN PHONG
Ml,lC tieu
Moi tnrong phong ngay nay, nhlt m¢t xa h(>i thu nho, m(>t moi trlfong hQp tac va
tranh. Ngoai h,rc chuyem mon, kinh moi can b(,>, nhan vien con phai c6
kha hoa vai m9i ngltoi m¢t each t6t nhat. Moi cil nhan trong phOng pha; biet
giao tiep, (rng xl! dung dan voi nguoi khac thea dia vi cua minh, chi nhu hQ mai thanh
cong tren CLIQng vi cua minh va c6 kha ph at Trang van phbng co nhieu quan
tiep XUC, nhLt: tiep xuc val cap tren, cap dl!6'i, ngang cap, khach hang, nguCli cung (fng
v.v. ChLJO'ng nay se trang bj cho nhun9 klein thue can thiet ve CaG quan giao tiep ct,J
the t<;:li van phong. Sau khi hQc xong chuang nay. se c6 kha nMg:
- Hieu va tM'y dL19'C quan tr9ng eua cae m6i quan giao tiep cl,l the t?i phong;
- Biet cach giao tiep va Cmg xu qua han trong cong tac van phong.
Tom tiit n9i dung
- Trong moi tnJemg phong ton t?i nhieu moi quan h$: quan h$ v6i cap tren, quan
h$ voi cap dL1Oi, quan vcri dong quan h$ v6'i doi tac, khach hang v.v. Cac moi
quan h$ nay khong chi la quan h$ cOng vi$c, xa giao, ma con mang tfnh tam If, than
- Giao tiep trong moi trL10ng v1:!n phong khOng chi phong phU ve so lL1qng ma con da
d?ng ve ngi dung va tfnh chat. Du la m¢t nhan vh3n hay m¢t can b¢ lanh cua m¢t van
phong nao d6, cOng can n<1m dL1Q'c nhiing diem, nhiing yeu C8U cua m6i hinh
giao M'p trong van phong de c6 the th8nh d?t trong sl/ nghifi!p cua minh.
I. cAe LO,<)J HiNH GIAO TIllp VAN PHONG
1. Giao liep vai cap Ir,m
Bat ky van phong nao cling co ngubi Hinh day Ia ngubi ra quytt dinh
va quan ly, ra cac chuAn m1!c. Nhln chung, tat ca nM,n deu phiii va
thiia hQ.
Giao tie'p v6'i cap tren co nhGng sau:
- Cap duili thwmg noi theo phong each cua cap tren. Cap du6'i thuemg
quan sat cap tren an nei nang, di dung, t6 chllc cu¢c h9P dt bat chu6'e.
Cap tren Ia mau hlnh eua t6 ChIlC, hQ mu6n mQi ngubi trong t6 chllc noi thea
phong cach ella hq. Hq it khi mu6n nhfrng gl khac cua nhan vien.
173
Vf Nguai Wnh d<;to an ljch slJ va chu y den each an se khang
bao gia hai long neu nhan vien eua mlnh an IUQm thuQm, toe qua dai ...
- Cdp dU(li phdi bier CIt xU kheo teo khi giao tiep v6i cap fren. Cip duai
khong dUQc lam mat cap tren hay che bai hq sau lung. Cha n6i sau hmg
h9 nhung dieu rna truac hq ta khong n6i .. Neu khang hi6u hay khong
dong tlnh eung khong nen phan doi. Dimg bao gia Ia mlnh gi6i han
lanh Nen nha CflP tren luon dung.
- lilly ql/"y tr(!lIg thai gial/. Thai gian noi chung Ia tien rna thai gian
ella lanh dl;lO ci"ln quy han tien b<;1c. Neu da xong thi tot nhat nen xin
phep vc cho lam vi¢c cua mlnh. Dung vlliinh d<;to quy mlnh hay co ehung sa
thfch rna cu ngoi cap tren mien cuong phai giao tiep vai b<;tn.
h<;t.n, sau khi bao cao xang, khong nen ngoi uang nuac va tan
ve thai trang, nguai mftu vai cap tren.
bao cao vai lanh d<;to ncn co lich thea ngay hay tuan, chu khong phii
choc lat vaa baa cao lanh d<;1a, lam mat thai gian cua hq. Phai biet chu d(>ng,
sang t<;1o trong eang vi¢e eua mlnh ehu khang nen quay nly Hinh Nhung
nguai nhieu cang khong muon bi ngum khac lam mat thl gia cua hq.
- Cap dum phdi bdo cao thut'Yng Xl/yen. Phii baa cao cap tren nam duqc
tien do cang vi¢c, vqng cua c6ng vi¢c Va nhung phat sinh co co trang
wang lai. Tot han ca, ngay ghi lC).i dk cang vi¢c phai lam, dlJ kien
huang xu ly, nhung phat sinh, t6m tat tlnh hlnh thea tung ffilJC de trlnh bay

cua eip tren va dimg bao gia lam anh huang tai thai gian bieu cua hq.
- Hay ton tr(mg cap b(lC trong td cllIrc (van phimg). Cap trang t6 chuc
ton t<;1i la c6 ly do eua no va m9i nguai dn ton tI9ng. kh6ng duqc baa cao
vuqt cap, bai nhung gl noi vai cap cao duqc ve cho cap tIen trlJc
tiep xu lY. Khi d6 se rac roi Ian. B<;1n d1i mot hlnh anh bat lqi a Hi.nh
d<;1a tIlJC tiep clla mlnh. Co hoi thang tien clla eo se khang con.
- cap dUai nen fiep l!ttl bi'nh eua cap (ren m¢f each va fU. Neu Hinh
dC).o de ngh! thay doi ffi¢t quy trinh, mot ke ella nhan vien thl each tot
nholt la tuan thll mot cach tieh ClJC. Utnh phe blnh dung thl tiep thu va
sUa chua, Uinh phe blnh sai thi nen nghe de rut kinh nghi¢m. to fa chin
chan va thanh trong c6ng vi¢c.
- nhin s/f vi¢c vm con melt cua ngui'li lanh dr;lO. Hay suy nghi ve cang
vi¢c va moi quan h¢ eua cang vi¢c d6 tIong h¢ thong eang vi¢e clla t6 chuc.
Nguoi Uinh thuang xem xct cang vi¢c trtn toan clJC chu kh6ng quan tam
174
toi tung diem nho. Hay h9c Hinh cach nhln xa trang r¢ng.
Vi dt.l: Khi danh ca phai nhin toan ct.lc ban ca, chu kh6ng phai chi nhin vao
mOt nuoc di clla con xe hay con rna.
C6 the h<}.n khong dong y voi m9i nguyen tac, duang loi cua ctfp da
v<;tch ra, b<;tn nen nha rang khong the thay d6i dlIqc d.c nguyen uie do, hay
dl,lng nhung nguyen d6 m¢t each t6t nhat cho cong cua minh.
18. nguai phiH biEt chf(p chai chu dung g6p y co dieu nay, dieu
kia va 11'.
B<;tn se thay ddi duqc cac nguyen tac, khi chi khi b<).n da tra thanh Hinh
d<;to cua to chue d6.
2. Giao tiep Vdi cap dUdi
Khi b<.tn da tro thanh Ianh d<).o trang t6 chuc, cung vai sv thang tien ngay
cang cao, h<).n cimg phai quan I)' ngay cang nhieu nhan vien duoi quyen. La
ngu0i lanh d<).o b,!-n phai biet wo duQ'c bau khang khi hieu biet va tin Ian
nhau. t').o duqc bau khong khf hai long va hang hai trong nhiIng nguai du6i
quyen de c6 vO cap du6i het long VI cong Thanh tich cua b').n phl,l thuOc
vao nhan vitn du6i quyen b<).n.
- Khi giao titp vbi cap dabi /len sLft1lfng nl1l7flg flg"i [hlrc l/ch slj, don gidn.
B<).n Iuan c6 thE n6i v6i h9 Ia h rat vui long", "cam an" va mim CIIIJ'i. Chil dOng
chao khi h9 de'n cling nhu luc h9 fa ve.
- Bfln hay nghiem tuc tllllc hi4n cac nguyen tdc, chua'n mifc cua t6' cluk.
B<;tn muon nhan vien di lam dung gia, kh6ng sir dl;mg thie't bi. may moc, ching
xc C9, tho<;ii eang vao rieng thl b<).n phiH thvc cac nguyen
tac d6 tmoe va nghiem ehinh. Nhan vien thuang hge Hinh d<).o ve
phong cacho
- Khi giao liep vai cdp dudi, bqn kh6ng dU{fc dung liJi II lh616 hay boi bac.
D6 la m¢t th6i quen de lay lan, nhung ngum khac thuang tt! d¢ng bat chu6c,
roi thanh th6i quen. ma'y ch6c, m9i nguOi trong t6 ehuc n6i nang th6
16, chi ca. voi ea'p tren va khaeh hang. N6i nang tho 16 khang giup gl cho
nang suat lao dQng va tinh thAn lam rna no chi lam xau hlnh anh eua b<).n
trang giao tiep va co mat di nhieu khach hang.
- Hay de' cho cap dum biet nhiing thong tin XGC dang khi giao vi¢c cho hQ.
Cap duoi d.n biet t<).i sao l<.ti tien hanh cang nhu the nay, cong eua hq
iinh huang toi chung nhu the nao. d6i khang ph6 bien
cua dan vi mlnh cho nhan vien eua dan vi khac.
17S
- Lang nghe y kien d/mg gop eua dip dum ello ke' hO(1cll Clia ta' clare. Dip
duai Ia nguoi tn!c tiep thl!c ke hQ c6 nhieu kinh thvc tien
va sang trong cong vi¢c. Khi b<,tn c6 duqc m¢t thanh tich hay luan nha dii
c6 nhieu cap duai dong gop van thanh tfch do.
- Dfcng tiet ki¢m foi khen va cha hdo phong 'foi phe binll. Ban bao cao dugc

duai, sc duqc hQ danh cho tlnh cam VI da hieu hQ. Khi phe blnh c[(p
duoi, kh6ng nen dtS nguoi thu ba co chi phe blnh ve cang chu khong
dugc danh gia nhan cach clla ho.
- Hay tin tUang van cap duai. Giao cang cho hQ cang nhieu dmg tot.
Hay tIm cd h¢i cat nhac hQ khi hQ c6 nhieu thanh tich. Luan phai giam sat
cang vi¢c dll giao cho c[(p duaL Phai blnh dfmg vai mQi nguoi, cha thien V!.
Khong thAn qua muc d6i vai cap duai. Nghiem tuc va ljch sl! khi giao
tiep vai nu va nguoi tre tu6i. Co the qua, moi cap duai an twa khi
c6 dieu kien.
3. Giao tiep voi dong
Trong van phong, quan h¢ vai dong khong chi la quan mang tfnh
qnh tranh rna con HI. moi quan h¢ phoi hqp, hqp tac trong cong vi¢c. D6 la
moi quan h¢ va cling quan trQng d6i vai sl! thanh d<,tt clla moi nguoi. 6 trong
t6 chuc, khong co cong nao khong d.n hqp tac vai nguai khac. Cac quan
nay ton qi trong nhieu nam, lam phong phil von song va lam chb dt,ra cho
N6 qo dieu ki?n, cung co m6i quan h¢ clla b<,tn a noi lam vi¢c. Trang quan
vai dong nghi¢p, can luu y nhfrng diem sau:
- LuiJn 1l9c hdj 6 d6ng nghi¢p
Bat ky ca nhAn nao cung c6 nhung diem tot cho moi nguoi khac hQc
Chung ta hQC a dong nhung hai hQc thanh cong, ke cii nhung bai hQc
that cila hQ. Chung ta c6 thanh chi khi chung ta luon co y thuc hQc
hoi dieu hay Ie phai va quyet tAm sua chua nhihlg sai lam. Khi hoc kinh
a d6ng can chqn Iqc M tiep thu. chtl khOng phili khuOn may
m6c. Nhieu kinh doi vai hQ la hay, trang dieu ki¢n cua hq la tot, con
doi vai chung ta co chac nhu khong?
- Lubn cilia se' thong tin v6i d6ng I1ghi¢p
Hay vui ve, chan hoa vai dong chia se thong tin cling dong
Chia se thong tin khong c6 nghia lit gi noi ay. 19 ca nhfrng thong tin bao
KhOng nen s6ng qua kbep kin. khOng giao tiep tra thanh nguai bi
176
hiem, di. Nt'u xa lanh m9i nguoi thl cling bi mQi nguoi xa lanh va
se thieu thong tin trong nghe eu¢c song.
- Tieh elle giup diJ cae ddng nghi¢p
Hay giup do dong va tu trong dieu ki¢n e6 th6, t';lo duqc an tuqng
tot tu dong to ra la. nguai dang tin hlnh thanh duqe niem tin, tiI d6
b';ln hlnh thanh uy tin trong be dong Gitip do cac dong
kh6ng e6 nghla El. Him thay h9, che gi:iu khuyet ditm ella hQ.
- Khong dU{le dt'ta e{lt nlllfflg nluf(1c die'm ella do'ng nghi¢p
Kh6ng hlY nhuqe di6m hay dj clla dong gieu cQ't, bang.
Boi ai ciJng c6 dj nhuqe diem va khong muon nguai khac d¢ng den.
Dung lilY noi dau ella nguai khac lam tro dua clla mInh.
- Hay ton trQng ca tillh, rieng fU eua dong nghi¢p
Kh6ng the ap quan diem, Ie song ella mlnh doi vai nguai kh,ic. Hay
t6n tr9ng de gia tfi clla nguai khac, du d.c gia lri d6 kh6ng dung vai
Dling can sAu vao ritng clla dong nghi¢p, khong nen hoi thing
thung hay don th6i ve chuy¢n rieng ella hQ.
4. Giao tiep vai khiich hang
Chung ta da biet ding: "Khaeh hang 13. thuqng de" va "Y kien kh,kh hang
luon dung". Theo quy cung cau trong nen kinh tethi truang thl 0 dau co
Call thl b d6 co cung. Co khach hang thl mai co t6 chuc dap ling nhu cau clla
hq. Cac cu(jc giao tit'p voi khaeh hang thuang ngan, ntn an tuqng, phong each
clla phai g6p phan cung co niem tin 0 h9.
- B{pl phdi co trach nhi¢m dbl" viti khach himg
can ton trqng hqp dong, 1m. hua vai khcich hang t';lO fa uy tin rieng
clla b<;ln va uy tin chung eua t6 van phong. Hay nha rang mQi khach hang (qua
khu, hi¢n t<;li, wong lai) deu quan trqng. Hq can duqc doi xu An can, Iich SI.! va
co teach nhi¢m.
- Giao tiep viti khach hang phdi dung hfn
TluJ'i gian Iii viing. Dieu nay khong chi dung vai b';ln ma ca v6i khach hang
clla b<;ln niJ'a. Cho ntn, khong nen trong giao tit'p nei chung va vOi
khach hang noi rieng. Khi cong vi¢c ket thue, het thong tin, dUi khoat ket
thuc cu¢c gl;ip, khong ntn ng6i nan l<;li n6i chuy¢n Ian man.
- Hay fe' nil! kheo lio viti khach hang
Luon ton tr9ng khach hang. Khuyen khfch khach hang phim h6i thong tin
177
12.GTKNGT-A
ve san phfim cua co dieu cai tien san pham do tot hem. Khang
qua tie't lai "cam an", "xin loi".
- Hay lrJ ra than thf¢n 1/(;-1 khach hang, III11tng dilng trJ ra qua thun mgt d{/i
vdi izq. Hay lUll lru h6 sa cua khach hang, gam nhung thong tin ca ban nhu
sau: HQ ten; ctia vi hay chuc danh; ca.nh gia dlnh; Nai cang tac; Sa thfch;
.
- lh/llg 11(1111 phdf 1"(/ soat Igi danh YQch kIJaeh hang dt biet nhung ngu6n
khaeh nao kh6ng dem lqi nhu<!-n, nhung khach nao da khong mua san phim?
Neu co. can tIm hieu sao. VI thai d9 phl,!c vI,! khi giao tiep voi khach hi'l.llg
hay VI san pham kh6ng dap ung duqc nhu cau cua hQ? Hay lien voi hQ de
biet nguyen nhan thao vOi hQ nham khac phy.c tlnh hlnh do.
5. Giao tiep vcli ngltdi cung ltng
D6i voi cac uha cung C<lP duu VaG cho cac t6 chuc san xuat, kinh doanh,
chung ta can duy trl mQt quan ciJng cOlqi. Nhieu ngu0i chi coi trqng khach
hang, rna coi thuang cae nha cung ling. Giao tiep voi ca.c nha eung ling cling
rat dn sl.r dung ml!c.
- Biet qUJ" trQflg fluff gian, dung bat nhd eung /lllg cluj d{ff qua !du. ikiy
IIlumh cfllmg fiCI) h() IIO¢e trd hli di¢1l thoCli.
- CUll tr)n rrqng nha cling [lng
Dung d6i xU voi nha cung ling voi tv cach la hq can mInh, mlnh co doi hoi
nay n9 bUQc hq phai vi ne chap Dirng nghi rang hq phiii thuang xuyen
ITIai mlnh oi an tma. Dung yeu call nha cung ling qua cho mlnh hay "hoa
h(1ng". Trong nhling dieu ki¢n nhilt dinh, co qua luu ni¢m ella nha
cung ling. Nhling mon qua co gia tri nha nhu: lich, but, sach va ... kh6ng lum
cho b<;ln 1¢ thu9C, nhuqng b9 trong dam phein. Hay can trQng neu nh;).n nhling
mon qua co gia tr! 16n boi no duqc tfnh vao gia thanh san rna mua
ban. Th1!c chat, mon qua do thu9C ve t6 chlic, chli khong phai cua B,!-n
nen bao cao cho lanh va giao mon qua do.
- Th()ng tin eho nglfai cung {(fig m¢t each day dtl
Khi van phong eua co nhung thay d6i ngan sach, hqp dong, lich lam
chuang tdnh khuyen mai... hay thong tin day du cho nguai cung ling.
Hay noi r6 d.c yeu cliu cua minh voi nha cnng ling, t6t nhtlt la bang van ban,
cang ti mi, e1;l cang t61. Hay st! hai long cua d6i voi nhling
thuang duqc hoan thanh t6t. Kh6ng nen diy nha cung ling vao tlnh
178
12.GTKNGT-B
kh6 xu. Hay yeu ca.u nha cung ung eung cap thong tin trang nganh e6 lien
quan den t6 ehue ella
- LUG" thaI/II roan dung lu!n rho nlu] cung ling.
S!! thanh toan clla anh huang tai ke tai ehinh cua nha cung ung.
Dirng hQ lam rang Cong ty clla dang bi kh6 khan vc tai chinh.
Dung de h9 xep ra ngoui danh sach khach himg uu tien ella hQ.
II. NGUYEN T Ac GIAO TlEP V AN PRONG
Trang m¢t van phong, cae giao tiep dan xcn da khong c6 m¢t khuon
mau c1,l the: cho tung cu¢c giao tiep. Moi cu¢c giao tiep ph1,l thu¢c vao rat
nhieu yeu to. Cae yeu to do bien d6i khong ngirng. d day chi dua ra vai
nguyen de cO bim nMit, mang tinh ph6 bien chung eho mQi vi tri giao tiep
trang t6 chuc. Nhung nguyen tac nay xuAt phat tir 2 tien de mQi nguai deu biet
til lau, do la:
Tien de' 1: "Hay doi xu veti mQi nguai giong nhu muon h9 doi dai mlnh
nhu v*y".
Tdn de' 2: "Moi nguai deu quan tr9ng ca".
1. Luon nghiem tile trong giao tiep
Du giao tiep veti ai? Trang dieu nhu the' nao? han b<;lc ve van de gi?
o dau? ... luon phai trung vao eong m1,lc dich clla eu¢c giaa tiep.
Khi da hua hqp d6ng thi phai trung mQi nang l!!c co the thl!C
dung nhfrng lai hua, nhfrng thoa Phai gill gin Va phat nhung moi
quan dii c6 trong moi truang Hlm lien quan den nghe nghi¢p. Hay giup
do d6ng nghi¢p trong t6 ehue neu co thi.
2. Hay trc;>ng trong giao tiep
Phiti phan dtnh cac m6i quan h¢ giao tiep roi trang t6 chue, giao tiep
cong v1,l va giao tiep be. khong nen xung ho: may-tao, ong-
roi, ... v6i cAp tren clla minh nm eong so du cap tren Hl b,;m than ella
nen tiet lQ dOi tu eua minh qua nhieu trong t6 ehuc. N6 khong giup
cho nang suat lao dQng rna c6 luc lam h<}i sl! thanh d",t ella minh. khong
dm;1e tiet l¢ dai tu ella nguOi khac, nguOi ta de cho b!.tn Hl moi moe, t9c
gay bat lqi eho
3. Ciln biet tiet thili gian
luon nho "thai gian 13.. tien b!.tc". Khong nen tum 5 tlJm 3 ban lan
nhiIng va bel. Khi can trao d6i eong vi¢c thi nhau, xong nen
179
ket thuc va ve vi tff Clla minh de lam vi¢c. Hay thbi gian dti lam vi¢c
va giao tiep c6 hi¢u qua cao. Neu m6i nguai moi ngay lang phI vai phut,
thi thbi gian lang phi cila toan t6 chuc (hang chl,lc, hang tram nguai) m6i ngay
la mQt con s6 kh6ng nho.
4. xay dl,lng cho minh Ii. nglldi co uy tin
Uy tin duqc the qua giao tiep, la ngubi c6 chuyen m6n, c6 tu cach
va dang tin cc}y. Day ia m¢t pham chat quan tn;mg giup thanh d<;it trong sl!
clla minh.
5. Luon an phu h<;lp
Khi chon trang din ra cac cau hoi sau: sAp tiep ai, nhan
dip gi, tinh chat clla cu¢c giao tiep d6? ... Boi trang phl,lC cila nam gi6i khac xa
trang Clla nu gioi; trang phl,lc di lam khac trang phl,lc dV h¢i ngh!; trang
phl,lc cila ngubi beo khac trang ph\lC cua ngubi gay; trang ngay thUbng
khac voi phl,lc; trang mua dOng khac vOi trang phl,lc mna he ... Tom
tuy tung ca.nh, ca. nha.n rna chon trang ph\lc cho phu hqp voi minh,
vOi d6i luqng giao tiep.
Cau hoi
1. Khi giao tiep voi cap tr€m can chu y gl?
2. Nhftng dleu can quan tam khi giao tiep vOi cap dlfOi?
3. Trinh bay giao tiep voi cac dong nghi$p trong t6 chCtc?
4. Giao tiap voi khach hang phai IlfU y gi?
5. Phai c6 tac gi khi giao tiep voi nglfoi cung Ctng?
6. Cac nguyen chung giao tiep trong t6 chCtc 103 gl?
Bai tinh huang
1. 103 nit nhan vl1n phOng. CLm vl1n phbng 103 cera krnh trang, xoay dlfCJC 2 chi!§u
(vao trong, ra ngoai). veta di toi gan clla. Ben trong sep cua bf;ln cung di ra den gtin
cLta. B6n nhin nhau qua CLm. xu Sl/ nhlf the nao cho dung.
2. M9t hOm, bf;ln di an tn.fa va thay c6 thlf ky ngoi kh6c trong v.an phbng. xu Sl/
nhlf the nao?
3. Khi sap n6i vbi 25/3 nay n9P bao cao ke hOf;lCh slm xucft, vi do
20/3 sep da dbi bao cao. £)Lldng nhien 103 chLta c6. Sap 103 da 19/3
n9P bao cao ma 20/3 chLta c6. B<;ln Ctng xl! ra sao?
180
Chuang 11
V AN HoA GIAO TIEP CVA NGVClI VIET NAM
V A NGVClI Nvac NGoAI
MI,JC lieu
Moi d@m t¢c deu c6 nhO'ng net tnmg rieng trang vl1n hoa giao tiep, U'ng xu. Muon
giao tiep tot, cln phai dLft;'c nhCtng net rieng nay khOng chI ella dan t¢c minh, dat
nt/oe minh, rna ca cua cae dan t¢c khac, dM nt/de khac, trong thai nay,
khi xu hiJOng hqp tac, h¢i khu vLfC va toan cau dang dien ra m9nh me. Sau khi h9c
xong chudng nay, ban co
- dl/r;:Ic nhrtng net trung trong vM hoa giao tlap ella dan t¢c ta cOng nhLf cae
dan tqc khac tren the git'Ji;
- Xac dinh thai d¢ dung do; voj cae gia tr! vl1n hoa n6i chung va vl1n hoa giao tiep no',
rieng eua dan t¢c ta cOng nhu cua cae dan t¢c kMc tren the gioi;
- Thiet I?p va tien hanh cae quan giao Uep vai nguoi nLJoe ngoai mqt each
qua hdn.
T6m nQi dung
- Nam la dat m/cc c6 nhieu dan t(lc, c6 nen van hoa lau doi; phong tl,lC, quan
cua nglfoi da d;,mg, phong phu. Tuy nhien, trong van hoa giao tiap cua nguoi van
c6 nhling net chung, d6 lit ngwJi Vi$t thich va col tr<;mg giao tiep, coi tn;mg cac moi quan
nguoi de cao danh dl,l', cao tlnh cam, thLtOng Jay tinh cam Jam nguyen tac Ctng
xu; ngl/bi lfa sl,l' Y W, te nh!, thich quan tam den nglfCli khac; xLmg he trong giao tiap
cua ngl/Oi rat phCtc va co xu huang gla dinh hoe. Tat ca nhling net trLmg nay
deu co moi lien che val tinh c9ng dong lang xa, vbi nen van hoa gec nOng
cua nglfCli
- Moi dan tqc, moi delt nlfactren the giCti deu c6 nhling phong tl,lC, quan rieng.
du ngay nay, cac phllClng thOng tin, chuyt§n da lam cho cac nlfac gan nhau
hem, xu hllO'ng hqi lien ket khu vt!c va qu6c Ie khOng chi dit§n ra tren cac ITnh vl!c klnh
te, chfnh tr" ma ca tren ITnh Vl/c van hoa nfta. Tuy nhi€m, nhling phong tl,lc, qUEm, nhftng
net rieng trong van hoa giao tiep clla mol nlfbc, mOi dan t(lc khOng mat di ma dlf<;Jc gin gift,
duy tri, pMt huy, g6p phan nen ban van hoa cua nLtac d6, dan t(lc do.
1. V AN HoA GIAO TIEP eVA NGVOI VIJ;:T NAM
Dat nlf6c ta tuy kh6ng T¢ng Ian nhlf nhieu nlf6c khac tren the gio"i, nhl1ng
tnH dfii M.ng ngfin cay s6 tit Bik t6i Nam v6i han nam ml10i dan tc)c sinh
181

song. Phong tl,lc, quan, truyen thong cua m6i dAn tqc, m6i vung cang nit
khac nhau; tam 19, phong each giao tiep, ling xu ella cu dAn a nhiIng vung khac
nhau cang co nhiIng khac bi¢t. Vi kh6ng de gi chi ra nhiIng net chung
trong van hoa giao tiep clla nguai Vi¢t Nam. Tuy nhien, qua m¢t so c6ng tdnh
nghien CUll clla d.c tic gii trong va ngoai nuac, co the nell len m¢t so net co'
ban :-.au day:
- TIIII nha't, nguai Vi¢t Nam thich giao tiep, coi tr9ng giao tiep.
Do tam 1;' c¢ng dong lang xii, nguai song flIt quay quan, hay ga,
thlim vieng nhau. Do 0 mien Bac hay Nam, ° clong bang hay mien mE,
nguai Vi¢t deu quan rang song dng nhau thi phai yeu thuang, dum b9C,
vlli buon cung chia se. Chinh VI dnh la.ng, nghla xom trong moi nguai Vi¢t
rat sau nl'l-ng, h9 lhuang xllyen tham vieng nhau, hoi han, quan tarn den nhau.
bi¢t VaG nhung ngay Ie, ngay tet, b<.tn co thay tren nhung chllyen tim
xe nguoi nguai hoi hi, tat ve que de co nhung phut giay gia dinh, b<.tn be
doan tl,l, ga sau m¢t thai gian dai 10 lam an nai xa. C6 Ie cling vi rna
ft co m¢t nai nao tren the giai nhu ° Nam l<.ti nhieu Ie hqi nhu va tet
am l<.ti keo dai ba, bon ngay, chi tmac day hi gan ca thang.
Tinh thich giao tiep, coi tr9ng giao tiep clla nguoi con duqc hi¢n
a SI! hieu kluich clla nguoi Vi¢t.
Nguai rat hieu khach, tran tr9ng khach. d bat cu gia dinh nao, du do
1& gia dinh kha gia hay con tung thieu, phong khach luon 1.1 phong duqc quan
tam nhieu han ca, do thuang la nai dt:p, tholing nhat, duqc bay bi¢n nhiIng do
dyp nhat, sang tr9ng nhat. Khi khach den, cho du do 1.1 nguai ru¢t h9
hang hay hang xom, dil la nguai thAn thu¢c da lau hay mai quen biet, gia chu
cang Iuon niem nO, chu dao vai khach, danh u(t ca. nhiIng gi tot nhat cho
khach. Ngay ngay xUa, khi dieu ki¢n kinh te con nhieu kh6 khan thi khach
khua van iuon duqc tiep diU m¢t c8.ch tot nhat, VI rna nguoi xua co Call
mi¢ng dai khach". B<.tn be nhieu, kh:ich khua thuang xuyen vicng tham
duqc xem nhu 1.1 gia chll co "l¢c", co "phuc" va 1.1 bieu hi¢n clla 10i :-.ong va
each cu xu t6t dung mvc, co truac co sau clla gia chilo
TllLl hui, trong giao tiep nguoi Vi¢t con fl,It re, khi h9 a lrong
moi truong giao tiep khong quen thu¢c.
Nguai Vi¢t th(Ch giao tier nhung h9 chi d.m thAy n,I nhien, tholli mai
trong c¢ng dong quen thu9C, con khi twac h9 1.1 ngubi 1<.t ho;)c chua
quen biet, h9 I<;li thubng ai ng<.ti, rlJt re, tuc Ia h9 ng<.ti tiep xuc, go v6"i
nguoi 1<.t, ng<.ti b¢c 19 mlnh truac nguai chua quen biet. Kh6ng hiem khi dieu
182
[lay ngan can nguoi bat nhung co h<)i ticp x.uc, thiet nhung m6i
quan moi.
- Till" ha, trong giao tiep, ung xiI, ngltoi Vi¢t coi tn;mg tlnh dim, thU/Jng
lilY tlnh cam Hl.m chuin ml,Tc ung xiI.
Do phai (lau tranh voi thicn nhien khic v{ji ngoC!-i xam trong
nhicu the ky vi s\! sinh ton, ngltoi Vi¢t c6 truyen thong do an ket, gan bo, yeu
thltong, gil1p dB Hin nhau. VI: nguoi Vi¢t rat tf9ng cae quan nnh cam,
xcm t'inh cam la co sa de hi9n thai de) va ung xli'. C6 rat nhieu cau ca dao
n6i len nay, chiing nhu:
J-linlz 28: Thtim hoi 6ng biz, cha nu; vaa nhibzg ngay te - m¢t net
trang van hod giaa !ie'p eua llguai Vi¢! Nam (Tranh - Dinlz The)
183

"Yeu nhau cau sou b6 ba
Glib nhau ('au sau b6 ra him muili"
"Yeu nhau tram sl! chJng ne'
Dou tram clIb /¢ch cling' kt cho vl'ra".
Tat nhien, nguai Vi¢t mu6n ling xu vua co tlnh vua co 19, song khi ph,H
can nhAc giua tlnh va ly thl khong hiem khi tlnh dugc coi trQng han: "MOt tram
c,ii ly kh6ng btmg m¢t ty cai dnh".
- TlUl fl(, nguai thich tim quan sat, danh gia doi tugng giao tiep.
Khac vai nguai phuang Ta.y thuang tranh n6i den nhung va'n de rieng, khi
tiep XllC, ga, tro chuy¢n vai m¢t nguai nao do, ngubi thuang quan tam
hoi han, tim hoan canh cua hQ, nhu que quan, nghe nghi¢p, gia
dlnh, bo con cai. .. tfnh nay ding xuat phat tit tam 19 c¢ng dong lang
xu rna ra. Nguai cam thay co trach nhi¢m quan tam den ngubi doi thO<;li,
rna muon quan tam thl twac het phai hieu fO hoan d.nh cua hQ. COng do
tfnh nay rna ngubi Vi¢t hay dE 9 den nhau, den nhung ngubi c<;lnh minh, hay
ban tan chuy¢n cua ngubi khac va khang it khi dAn den dnh tq.ng nhu nguai
xua n6i: "Trong nha chua to, ngoai ngo da tuang".
- Thu nam, ngubi Vi¢t ua 51! te nhi, y tu va coi trQng SI! hoa
Do coi trQng sl! hoa va quan "51! mat long" cho nen trong
giao tiep, nguai Vi¢t thuang rift y tu, te nhi, can nhac ky tung lbi, tUng y, It khi
hQ noi thAng vao van de, bi';t Hl nhUng van de "te nhi". Ngubi XUa d<,l.y:
Va:
"Lili n6i chJng ma't tie'n mua
L¥a Jili ma no; cho \lua lOng nlwu".
"Nguili khan In no; mia chUng
Dl clio ngum dfJi mia mUng mia 10".
Net trung nay die r6 han a ngum mien Bac, ngubi mien Trung va
ngubi mien Nam an n6i thoM mai han, thang than han.
- ThCt SQU, cach xung h6 cua nguai phong phil, phuc t<,lP va co xu
huang gia dinh hmi.
Khi tro chuy¢n voi ngubi khac, ngubi Vi¢t co the dung nhieu tu khac nhau
de chi ban than: tai, ta, minh, tao, bac, chu, co, dl, chi, anh ... va cilng co the
dung nhieu tit khac nhau de chi ngum d6i tho<,l.i: may. anh, chi. bac, chil,
184
cO ... Xung hO, chao hoi cua ngum Vi¢t ph\1- thu¢c vao thai d¢. quan tlnh cam,
muc de) quen biet, tu6i hie, CUo'ng vj xfi h¢i va quan h¢ h9 hang chi ph6i
cach xung ho rat mc.mh. M9t thieu nft va.n c6 duqc m¢t ngum dan ong dUng
tu6i g9i la "ba" (ba t[l!) thea ngOi thu trong quan h¢ hq hang. Ngoai ra, xu hmmg
gia dlnh hoa cling hi¢n rat r5 trong xung hO, chao hoi cua ngum Vi¢t. a
ngoai pho, trong quan ruqu hay co quan, bat ky dau cling co nghe
nguo'i ta xung hO voi nhau Ia chu - chilu, bac - chau, anh Hai, anh Ba, chf
la bo - con, du gifra hq khOng c6 quan hq hang huyet thong.
Da co nhung y kien cho rang, nen thay d6i cach xung h6 cua ngum Vi¢t
cOng sa, VI cach xung hO mang tfnh gia dInh nhu kh6ng giup nguai ta
y thuc dugc trach nhi¢m ca nhan cua mlnh va di! dAn den s\f ca khi giai
quyet cOng vi¢c. Tuy nhien, dieu nay kh6ng di!, n6 doi hoi ph;H co thm gian.
Con hi¢n m9t nhan vien tre tu6i xung "16i" khi giao tiep voi thli truang clla
mInh, chi chi Iii m9t d6ng nghi¢p han tu6i ciing de bi xem la "bat kinh".
II. V AN HoA GIAO TIEP eVA NGui)J Nude NGoAI
1. Van hoa giao tiep ella ngUOi ehiiu Au va ngUOi My
1.1. Nguili Anh
CU9C cach m{lng tu san 0 Anh khong tri¢t che d¢ phong kien van con
duqc gifr m9t phan nen phong ca.ch giao tiep clla ngum Anh chiu anh huang
ne boi cac quan, t\1-c l¢ c6 xua xuat phat tu tang lop quy t9C. Ngay
nay, nhieu nguai Anh van con y den gia pha clla nhau va d\f doan g6c gac
clla nguoi nq, nguai kia qua giqng noi cua hq.
Nguai Anh chu y nhieu den phal am, phat am phai chuAn xac, am di¢u
thich hqp voi tung cau, khOng vung tay lam hi¢u phl,l cau n6i co
lam thi cung rat him che, tranh nhfrng y ph\lC co mau sa, kh6ng
dung nuoc hoa co mui thorn ngat,
Nguai Anh it n6i ve ban than mlnh. Ngay d. cau chao: "Anh co khoe
kh6ng" (Hou do you do?) thl ngubi duqc hoi clIng co dap lUang 11;. Ket
qua lit khong ai biet ai the nao ca. Khi hai ngubi ng6i tro chuy¢n voi nhau, hq
thuang n6i ve nhitng de tai khOng lien quan den ai, nhu: thai tiet, thao, di¢n
anh, cac 10ai hoa v. v. Khi gi6i thi¢u nhau, nguoi Anh co y bo het d.c chuc
tuoc, chi gioi thi¢u ten hq ten rieng cua nhau. Vi d\l: "Day Ia 6ng David",
"Xin gioi thi¢u ba Smith, ngai John". Khi gi6i thi¢u xong, mqi nguai chi kbe
nghieng nguai chilO nhau 13 du, kh6i can tay.
185
Nguai Anh thich hai hudc, nhung tninh gieu cqt nguai khac rna hay
gieu cqt chinh ban than mlnh. Khi tiep khach, h9 co gang n6i chuy¢n deu vai
tat ca m9i ngum trong ban va, trang qua tdnh tro nhit thiet kh6ng ton
mlnh len lam vi¢c gl d6 d€ mlnh n6i han nguai khac.
Nguai Anh thich cac man ga quay, ca ran, nuang, cac man che bien tu
oc, cua. Mon di€m tfun cua hQ thuang Hi ca phe, sua, bi¢t man tra rat duqc
ua chu¢ng.
1.2. N guili Ph. p
Nguai Phap thuang rat vui ve, di dam, lich sl,l", kheo leo trang giao tiep. HQ
cho trQng nhieu den hlnh thuc ben ngoai va cho rang cach an noi nang,
b¢, ci'l chi clla m¢t nguai philO anh trlnh d¢ van hoa va giao dl:lc cua nguai
do. Tuy nhicn, trong bua an, khac vai phI.}. nu Anh, nu chtl nhan 0 Phap thuang
an gian di, nha it pho truang d€ tr¢i han khach maio Nha <; cua hQ
13. uu tien cho khach thong cam voi nhfrng nguai khong co dieu ki¢n
d6 sang tr9ng.
b Phap, nhung nguai than khong phan hi¢t chuc vj thuang g<)i nhau bang
anh, chi tcn rieng. Trang cong so, m¢t so nguoi cling gQi nhau nhu the'.
Nhung khi dii g9i ai m¢t c3.ch trtnh trQng ba.ng 6ng, bit thl phili kern thea ten
hq. Vi dl,l: "Ong Margin, phien ong chuy€n giup toi t(lp ho sa nay sang phong
nhan SI,l"". Rieng vai phI) nu, da so muon nguai khac gQi mlnh bang tCn hq, v(
dl): "Co Margin", "Ba Margin".
Nguai Phap khong thich de den chuY9n ricng tu trang gia dlnh va
nhung bi trong kinh doanh. Hq cling quan tam den qua khu va thuang
ke hO<;lch lam an lau dui dl,l"a vao nhfrng dieu da xiiy ra truoc do.
1.3. Nguili Due
Neu n6i nguai Duc chu¢ng hu danh cling khong phai 13. sai, VI nguai nao
cGng muon duqc g9i Ia "bac sl" 51" (Doctor). Muon n6i vOi bat ky
m¢t vien chuc nao, nguoi ta bat dau bang cau "Thua bac 51 ... ", du biet nguai
d6 chang co quan h¢ gi voi nganh y. Gqi nham tang bOc nhu se lam
nguai ta vui long, con khong g9i nhu se la "vo Blnh thuang, tcn nguai
luon phii di doi voi tu "ong", "ba", "ngai". V{ dl,l: "Ngai giao su Wolf'. Ph\l
nu ngoai 20 tu6i duqc gqi btlOg "bit" du chua co ch6ng. Tuy nhien, trong giai
tre giiia nhung nguai cung cap, vi¢c gqi nhau m¢t cach than nhu to
- cung hi chuy¢n blnh thuang.
Khi chao nhau, neu lil nguai thAn, mqi ngum hoi nghieng ve ph{a trudc va
186
bat tay nhau. Nguoi Duc khong am han nhau de to sl! vui mung khi
nhu nguai Phap.
Nguai Duc gian di khi di lam, nhUng khi di xem hat, tai tham
b<;ln be thi hQ do dt;p va trang trQng han. Neu duqc moi den dl! ti¢c chieu
(Eli clla b<;ln be, nguai Duc bao gio ding mang qua tai gia chu: m¢t h¢p
banh, mm, cbai ruqu, be hoa ...
Nguui Duc rat nghiem tuc ve gio giac, ro rang trong quan h¢ va chi tieu
rat can nhac, it khi hQ phung phi tien Neu vao m¢t quan an clla nguai Duc,
se thay cac mon an duqc gQi deu duqc khach an het rat se, boi m9i
nguoi (Jeu can nhac an bao nhieu la vua du, khong gQi thua.
Nguai Duc thfeh ti¢c tung, nhung bila ti?c thuang duqc t6 chuc mu¢n, sau
khi m9i nguai dii an toi, vi bila ti¢c m9i nguoi thuang chi uang. Khac
vai nguoi Phap chi thfch n6i vui t<).i ban nguoi Due thich n6i
chuy¢n va thao ke ca nhilng van de phuc t<;lP t;;ti bua ti¢c, khong hiem
khi hQ d;;t.t duqc thoa lam an t;;t.i ban ti?c.
1.4. Nguui My
Nguai My huu nhu da vm be duqe C<ii vo bQC de kin dao ben ngoai,
hQ luon muon chia se cung nguai khac mQi thtl vui ella cu¢c song. Bbi he;>
rat cai rna, thanh vui ve, de chan hoa va ding mong muon me;>i nguoi d6i
xiI vai mlnh nhu the. Phong each tJ! nhien khicn cho moi nguai m¢t ve, tuy
thuQc vao trinh dQ van hoa, giao d1,lc va nguon goc t6 tien. each an cling
ai muon the nao cling duqc, sao ti¢n d1,lng va thmli maio Tuy t;;t.i
cac cong so, nguai My cling mu6n gifr cho mlnh vi: be ngoai nghiem chinh:
phl;! nu thuang yay mau sam, dan ong comle.
Nguai My rat nang d(>ng va cau tien. Tir rna sang cho toi dem khuya, nguai
ta luon ngoai dubng nhilng buoc di vQi vang nhung tv tin clla nhung
nguai dan ong va ph1,l nu. Hq d¢ng lien tl;!c nhu khong nghi. Bua tam
bu6i sang, ai cling an V9i yang va an khoe, va ngay a day nguai ta co the trao
d6i v6i nhau ve cong vi¢c.
Nguai My de cao cae gia tri nhu tv do, thanh tfeh ca nhan, tinh d9C va
sang Hq khong muon bi rang bu¢c, bi chi huy. VI muon lam quen voi
nguoi My, bC).n dung len chi huy hQ.
Nguai My de cao phl;! nil, phl;! nu hoan toan blnh dang vaj nam giai,
chi phap co philn uu tien ph1,l nO' hem. Nguai ta noi rang, trong gia dlnh
My, dung a vi tTf s6 m(>t la phl;! nO', tiep den la cac con nu6i trong nha, sau
187
do moi den d:ing may rau. T6'i My, d.n phai coi chung, dung qua vui rna
16' ch9C, bong dua v6'i phl,l nil, rat de bj khicu va cai gia phai
tra Iii m¢t m6n tien boi thuang khong nho.
Hillh 27: Kie'u ngo'i wit chan cua nguiJi My
1.5. Nguoi Nga
NglIai Nga tha, thing than. de gan, r¢ng llIqng va cha.n thanh trong
quan h¢.
Khi khaeh quy clen tham, thuong co Ie banh ml va mu6i de to nnh cam
chan thanh, rna. Kh<kh kh6ng ncn ttr ch6i rna hay be m¢l mau banh, cham
vao dla muoi roi nham nhap.
Cae mon an dlIqc nguai Nga Ua thfch Iii. cae mon quay, thit bam vien. th1t
ham nhu. Tru6'c khi an cae mon ehlnh. hQ an sup, sup thuong co rau khoai
tay Ian thit, mon chao sUa cung duqc nguoi Nga Ua chu¢ng. Nguoi Nga thleh
uang bia voi d. hun kh6i, con ruqu thi h9 thkh cac IO<;ii yang va Vodka.
6 Nga, phl;! nil va nguoi giu luon duqc kfnh trQng. Ra duong, neu thay
phl,l nil hay nguoi gia mang xach nen ngo lai giup clo. Tren tau xe,
nglIai tre lu6n nhuong eho ng6i cho phl,l nll va nguOi gia, con neu kh6ng
lam nhu v4Y, m9i nguoi xung quanh se nhIn v6i anh mat thieu dim.
18R
2. NgUdi chau A
2.1. Nguoi
Nguoi danh phan IOn thOi gian cho cong nghe nen hQ
chAng can duqc ranh rOi bao nhieu a gia dinh. Vi¢c tiep xuc voi nguai chua
quen biet rlit it khi duqc t6 chuc a nha rieng. H9 thuang dung cac cau l<}c bQ
thu gHin va tiep khach, bfm cong Khach duqc moi toi cau ll;lC
bQ khCng nen tit choi, VI nhu the se lam nguai mai y. Nhung caU chuy¢n
trao d6i do dang nai van phong se duqc tiep tl,lc. a day voi mQt ly ruqu pha
nuoc su6i.
Nguai rat kin dao, diem nnh, tOn trQng thu va de cao y thuc
thi. cac cUQc thuang luqng voi nguai thuang mat nhieu thai gian boi VI
phai qua nhieu cap va hiem khi h9 di thing VaG van de. Thuang thl cu¢c
go diu tien duqc uu tien cho vi¢c tim d6i tac. Trong qua tdnh thuang
luqng, h9 khOng bao gia noi to, kh6ng to y s6t ruQt, khOng ai thuc ep ai. Neu
b<;in thuang luqng vai nguoi b<).n can phai kien nhArr ban quanh co mOt
chul. Va khi m9i vi¢c dii duqc thoa thl b<).n dUng ng<).c nhien la hQ'p dong
chua duqc ky ket bai h9 can cha )' ki€n cua m¢t ca'p tren cao tu6i nao do.
Nguai danh gia cao sI! Ie phep, no dubng nhu tra thanh m¢t nghi Ie
trang cu¢c s6ng cua h9. H9 luOn san sang noi IN cam an vai m9i nguai xung
quanh. Khi chao theo kieu h9 cui dliu va nguai xu6ng, it khi ngubi
tay va Om nhau ngoai duang pho.
o nguai gia rift duqc kfnh trQng, nen khi chao nhieu nguOi, nguai ta
chao nguai cao tu6i truoc. Trong cac cu¢c thuang luqng, ngubi tre ban b<).c,
trao deli y kien va dt nguai cao tu6i han ket Khi trao deli, bftn nguoi
Nh{U tranh noi tit "khCng', boi VI no co nghla Ia tit ch6i. Nguai ta thuang dung
nhung tit nhu "sOdemi" "sodeka", d<}i y la "the day", "vi).y day", tuc lil
kh6ng co nghia tit ch6i rna cling kh6ng co nghia chap
Phl,l nu thuang chi lam cCng hanh chfnh, ft nguai co trang
cac nganh chuyen mCn. Con duemg cCng danh cua h9 cling kho khan va
han nam gim. Da s6 chap cOng nQi trq sau khi lay chOng. Ngubi 1<).
khi tiep xuc voi phl,l nu can phii trQng han phl,l nu chau Au.
2.2. NglIlri Trung Qu6e
Trung Qu6e lit mCt Mt mr6e rQng 160, dan s6 dMg nMt the gim, giap
lien voi nuac ta, vi 1uqng nguOi Trung Qu6c qua nuac ta du lich, lam an,
buM ban dt 160, nMt lit trong nhilng nam giln day, khi n€n kinh to' eua Vi¢t
Nam va Trung Qu6c tang twang v6i toc d¢ cao nhAt the gi6i. Trong van hmi
giao tiep cua ngubi Trung Qu6c co nhieu net s&c .
• CUng giong nhu nglIoi Vi¢t, nglIoi Trung Quoe thleh giao tiep, thieh Mp
go. Khi nhau thuang chi clin mim cubi, dau chao nhau la dil, tuy nhien,
189
eiIng eo the ehia tay ra bat tay. d thanh thi. thoi quen M.t tay da trO' nen
ph6 bien.
- Nguai Trung Quoe eai tr<;mg ehue VlJ. va bang eap. Khi giai d.'n
gioi d. ehue VlJ. va bang eA"p, neu khong, se 13. m¢t thieu s6t cua Tren
danh thiep cua nguai Trung Quoe thuang ghi qay du chuc vlJ. va bang cap bang
hai thu tieng: Trung Quoc va Anh.
- Cling gi6ng nguCri Vi¢t, hQ ten cua nguai Trung Quoc thuang co ba tu to:
hQ, hQ d¢m va ten. Nhung khac vai nguai Vi¢t, nguai Trung Quoc thuang gQi
nhau bang hQ kern thea chuc VlJ.. Vi dlJ.: Bi thu Chu, D¢i truang Ma (Chu va
Mii lit h9).
- Khi tiep xuc vai nguoi Trung Quoc, c6 de nhung vA"n de r:it rieng
tu, nhu vq chong, can cai, nghe nghi¢p, que quan, thu v. v ... Day duqc
xem lil slJ.' quan tam chu khong phai la to mo, th6c mach.
- Trang giao tiep, nguai Trung Quoc khong quen dlJ.ng nhu om hon,
cam tay, khoac tay v.v ... Tuy nhien, hi¢n nay, nhfrng d¢ng tac nay ngay cang
tra ncn ph6 bien a lap nguOi. tre tu6i thi thanh.
- Nguai Trung Quae tham thuy, tu duy phan tkh tot, thich kinh doanh va
kinh doanh gi6i. Trang quan h¢, nguai Trung Quae thuang rat thlJ.'c tc, lqi ich
kinh te duqc len hang dau.
- Nguai Trung Quac c6 linh c¢ng dong Gao. Hoa kicu 6 cac nuac thuang
song tlJ. thea tung vung, thanh nhung khu pha rieng, hQ doan ket, cung giup
dO' nhau lam an va co y thuc giG gin ban sae van hoa dan t¢c: an thoi
quen sinh ngon ngu v.v.
- Van hoa am thlJ.'c cua Nguai Trung Quae n6i tieng the giai. Trang che
bien thue an, hQ thuang Slr dlJ.ng cae vj thu6c bac, thao m¢c, giai guy t¢c ngay
xua thich nhung mon an cau ky, che bien phuc cong phu. Bua an thuang
co nhieu mon, cac mon an Hin luqt: duqe dua ra ban an dan dan trang qua tdnh
an, chu kh6ng duqc bay ra tal d. cung m¢t lue nhu a nguai Vi¢t. Song
nay, xu huang chung cua nguai Trung Quoc 13. an uang dan gian, tiet
2.3. N gum An DI)
An D¢ Hl m¢t dat nuoc r¢ng lon, dan s6 dong thu nhi the giai (sau Trung
Quac), An D¢ co nen van hoa lau dai va nen van hoa nay c6 anh huang Ion
den nuoc ta, bi¢t la cac dnh phia Nam.
Phong t\le, quan An D¢ gin lien voi SI! phan chia ding cap va Ie nghi
t6n giao. Moi dl' chi, hanh vi cua con nguoi trang giao tiep duqc quy dinh ffi¢t
190
each che, ti mi. 6 An D(>, hai nguoi khac cap khong hao gio ngoi
chung m(>t ban, lam chung m(>t vi¢c. NhiIng nguoi thu(>c dang cap cao nhat,
Balamon, nIt it khi d1;lOg ch1.lm v6i nguoi thu(>c da.ng cap thap han. H9 cling
ng1.li si't d\lOg do da VI cho rang d6 1a da d(>ng hj gie't.
Nguoi An D(> thuong chao nhau bang each ch<ip hai tay a trU6c ng,!c hay
ngang tnl.n dE 51! kinh tr9ng doi v6i be Con thong thuong, nhiIng
nguoi quen hiet ngang hang nhau chao nhau bang cach mim cuoi va lac dau.
bar tay chi ph6 bien a gi6i thuqng luu, tuy nhien nguoi ta rat it khi chao
ph"" nu bang cach bat tay.
Nguoi An Do rat men khach. HQ thuang don tice khach va chieu d1ii khach
mOt cach nang nhi¢t. Khi an, thoi quen clla nguoi An lit dung tay phai hoc,
b6c thue an phai g9n, tnlnh lam rai vai, con tay trai coc uong nu6e,
khi uang nu6c thl d6 thing nuac til coc VaG mi¢ng chu khong lay cae roi
nghicng cac u6ng nhu nguai Vi¢t. Mon an cua nguai An D(> thuang cay va co
nhicu gia khac. Khi tien khach, chu bao gia cling nhuang khach di tW(Jc va
tninh quay lung l<;li v6i khach.
2.4. N gum Singapore
Singapore ia mOt dat nuoc nho be, di¢n tich chi 16n han dao Phu Quoc clla
nu6e ta mOt chuL Tuy nhien, nen kinh t6 Singapore la m¢t trong nhung nen
kinh te phat nhat the giai. Khi tiep xuc v6i nguoi Singapore, b1.ln can luu
y m¢t so diem sau:
- Khi g<)p go va khi t<?-m bi¢t, nguai Singapore thuong bat tay thea
phuong Hy;
- Nguai Singapore Ua dung danh thiep va danh thiep duqc dU<;1c trao bang
cit hai tay m¢t cach trinh tr9ng;
- Nguoi Singapore ua tac phong c6ng nghi¢p: di nhanh, noi khc, dung gio;
- Trong quan h¢, nguoi Singapore hifm khi qua. N6i chung, vi¢c t<)ng
qua kh6ng thanh thoi quen, quan cua nguoi Singapore;
- Nguoi Singapore ua sl! s{lch se, ehu y den vi¢e bao v¢ m6i trttong. H9 it
hut thuDe, hanh vi vUt rae, vfrt lan thuoe ra duang bj xu ph{lt n11 cao
su kh6ng duqc phep ban tren thj twang;
- Ph"" nudu<;1c t6n tr9ng, duqc doi xu ngang v6i nam gi6i tren thuang truang;
- Chu de Ua thich cua nguoi Singapore 1;\ sl! s1.lch se, trong lanh, SlJ phon
eua dat nuac Singapore; ehu de nen tranh de Hi di¢n tich nho,
clla dat nU6c Singapore.
191
Cau hoi vii bid
1. Neu va phan tich nhling net tn.mg trong va.n hoa giao clla ngl10i Nam.
co xet gi ve nhling net nay? Theo b,;m, con co net trl1ng nao chl1a dL!l;lC
noi toi?
2. Neu nhling net trl1ng trong va.n hoa giao tiep clla ngu'Oi Anh, ngl10i Phap, ngu'Oi
Bltc, ngl1ai My va ngl10i
3. B;;m c6 xet gi khi so sanh nhling net tntng trong va.n hoa giao tiep clla
ngl1ai phl1cmg Tay (lay Anh, My, Phap. Duc lam va ngl10i phl10ng Bong (lay
Nam lam diE;!n)?
4. da bao gio ra nl10c ngoai hay tiep xuc voi m9t ngl1ai nl10c ngoai nao chLJa?
c6, b,;m hay cho mQt vai nh$n xet VEl phong cach giao tiep clla hQ!
5. Hii;!n nay trong xa h(li, a lap tre, co xu hl1ang chutlc loi song, phong
cach giao tiep clla ngl10i phl10ng Tay. chang trong a.n trang quan hE;!, Ctng
xli v.v .... y kien clla ve vAn de nay the nao?
6. Nhling c;:)u tho, ca dao, dan ca dl10i day anh net tntng nao trong va.n hoa
giao tiep clla ngU'Oi ViE;!t?
192
- Em thay anh cling muon ket dOi
59' vang may tren troi mau tan.
(Him da d6ng rong - Ca dao)
• Bay gio to dOi ta
Biet dau rOi nlla chang 103 chiem bao.
Nguyen Du)
• An phai nhai, n6i phai nghi.
- Loi chao cao hdn mam co
. Loi noi chang mat tien mua
lI!a loi ma n6i cho Vl/a long nhau
- Chim khan keu tieng rimh rang
NgLJOi khOn n6i tiang dju dang de nghe.
- M9t dieu nhjn, chfn lanh.
- Chang Vl1dng quen mt;lt ra chao,
Hai Kieu e nep vao dutli hoa.
(Thanh ngD')
(Ca dao)
(Ca dao)
(TMnh ngiJ)
Kieu- Nguyen Du)
Phu lue 1
GIAO nEP TRONG
TRA LOI PHC)NG V AN CHON
Hi¢n nay, d.c c6ng ty, xi nghi¢p, co quan, t6 chue, khi muon tuyen nhan
vien, thucmg su dl;lng hlnh thue ph6ng van tuyen ch9n. Day thl!c chat dlng Iii
ffi¢t lo<.ti hlnh giao tiep. De co the vung yang va ttl tin hem trong cUQc phong
van, d.n tIm hieu trude vc lOl;li hlnh giao tiep nay.
I. CAC HiNH THUC PHONG V AN
Co nhieu hlnh thue ph6ng van. Thong thuang, ngubi tien htmh ph6ng van
can ell vaa yeu d.u eua ch9fi nhan vien quyet dinh hlnh thue
ph6ng van.
1. Phong van thea blmg C3U hoi co va phong van t1! do
- Phollg win theo bang cau hoi cd san
6 hlnh thue ph6ng van nay, ngubi ta bi san ffi¢t s6 cau hoi va thuang
d. "dap an" nfra. Nguoi phong van chi vi¢c Hin luqt dua fa nhfrng cau hoi do
cho ung vien va can ell vaa "dap an" de danh gia. Hinh thue phong van nay
dam bao duqe tinh kh<kh quan trong twemg hqp eo nhieu nguai phong van,
nhieu ban phong van.
- Plu;ng van {If do
a hlnh thue phong van tv do, kh6ng eo san bang cAu hoi, ra eAu hoi gi
va thea tdnh tl! nao lU do ngubi phong van. Th6ng thuemg, cAu hoi sau duqc
dua ra dl!a tren cAu tra Ibi trude do cua ung vien. Hinh thue phong van nay phit
huy duqc tinh linh ho<.tt, sang t<.to, cua nguOi ph6ng Van.
Tren thvc te, ngubi ta co the ket hqp hai hinh thue ph6ng vAn nay, tuc Hi
mOt so cau hoi duqc quy dinh twdc va mOt 56 khk do ngubi ph6ng van tv
dua ra.
193
13.GTKNGT
2. Phong van nhom
(} hlnh thuc phong van nhorn, m¢t nhorn ngum hay rn¢t h¢i dong cung tien
hanh phong vAn mOt ung vien, do do no dam bao duqc tinh khach quan trong
danh gia ung vien. Tuy nhien, nhieu ling vien, nhung ung vien dau
tham dl! va nhfrng ung vitn co than kinh Y.ell, thuemg de mat blnh tlnh va
thieu HI tin tmac hlnh thuc phong van nay.
3. Phong van chi
Trong' phong van thi¢n chi, nguai ta m9i dicll ung vien co thi
tra lai rn¢t each tot nhat, nghla la lam cho ung vien boc 10 tai da kha nang cila
mlnh. Chang h<.tn, nguai ta co gang t<;l.o bau kh6ng khf blnh dang, thoai mai;
quan tam khfch bat dau bang mOt cau hoi de tra. lai ...
4. Phong van cang
(} twang hq-p nay, nguai phong vAn co tlnh t<;1o sl! cang thftng, tuc iil t<.to
m¢t suc cp lam If len ung vien nham kiim tra xem ung vitn co du ban llnh
giai quyet van de trong dnh huang phai chiu suc ep hay kh6ng. Trong qua trlnh
phong van, sl! cang th!ng co the duqc gia tang. phong van nay thuang
dUQc sl't dl:mg b nhung nghe thuang phai chiu ap Il!c tam H, 51! cang thang,
xung dOt. nhu cong an, thAm phan, quan dOi ...
5. Phong van tinh huong
Trong hlnh phong van nay, nguai ta dua ra nhung tlnh huang, thuang
la giong vm nhting tlnh huang thl!c te rna ung vien phai giai quyet neu trung
nham tra nang ll!c giai quyet tlnh huang cua ling vien.
Tren day la nhting lo<.ti hlnh phong van phe bien. Tuy theo ml;1c dfch, yeu
cau eua tuyen chQn, nguai ta co ket hQp nhieu hlnh thuc phong vAn
trong m¢t cu¢e phong van tuyen chQn.
II. TRA LCII PHONG V AN TUYEN CHON
co the trung tuyin va vao lam t6t, ngoili nhfrng doi hoi ve tdnh dO
chuyen mon, ngo<;li ngfr, b<;ln can phai co nhieu phAm chat khac, chang h<;l.n nhu
ttnh chu dOng, sang t<;l.o, linh hO<;1t, long nhi¢t tlnh, yeu cong ky nang giao
tiep v. v. Trong phong van ch9n, nguai phong van rat chu y den nhfrng
pha.m chat nay. VI b<;l.n phai the hi¢n dUQc chung khi tra lai phong van, neu
b<;l.n thl!c sl! muon trung tuyen.
194
1. Chua'n b! Ira lei phong van
Trl Idi ph6ng van 1ft mOt c6ng quan tT9ng boi no djnh cong an
vi¢c Hun eua Hem mIa, no 13. cong khong don gian. VI b'.lll
dn co sl/ chuan bi t6t nhal cho cu¢c tra loi pho'ng van.
1.1. Chuan ho SCJ
HC) s(1 eua dn phii day du giay to can thiet thea yell d.u. Oie giay to
phai SC, kh6ng nat, kh6ng do ban, chii viet can nan n6t, kh6ng
ngo<;l.c, ciu tha.
1.2. Chufrn ve an
T'.li cu¢c ph6ng van ch9ll, b,;m kh6ng duqc an cau thi rna phiii
an mOt each chinh te, s'.lch se, l!ch sl!, VI nhu the se the hi¢n duqc 51! dung
ml!c va thai d¢ nghiem tue eua B'.lll khong nen an qua tnrng di¢n, pho
truong, qua tan thai, tn! khi d6 la cu¢c thi nguoi df;P hay nguai mau cho
nhung cUQc bieu dien thai trang. B;:tn cling trang nell 13 nu, song
dung qua Call ky, loe de cam giac la con nguoi an chai, thieu
uk.
1.3, Chm'in bi ve thbi gian
B9.n nen co nai phong van 5 - 10 phUl truac khi cu¢c phong van
bal dall. Kh6ng nen den qua sam VI sl.! chb dQi de gay ra cho nhung cang
thing, h6i h¢p, 10 lang kh6ng dn thiet, va khi buac vao phong phong van
thl da moi m¢t vi cho dQL cilng dung den se V9i vang, de sa su.!t.
1.4. Chuiln b! phu(]f1g an Idlm cho m(>1 s6 ciiu hoi
Cac cau hoi moi cu¢c phong v.!n luytn chqn thuang dUQc gill bi va
kh6ng biet truac dUQc. Tuy nhien, cilng c6 nhUng caU hoi rat ph6 bien a
cae cU9c phong van tuyen chqn. nen chuAn bi san phuang an tra lai cho
nhung cau hoi nay. Sau day la m¢t s6 gQi y cho
- Hay cho chung toi biet d6i dieu ve ban than
V6i yeu cau nay. nen tra 1m m¢t cach ngtin gqn, khai quat nhfrng net
chinh du de phac chan dung cua dUng sa da VaG litu tiet VI thai gian
dimh cho mlli !lng vicn I. khOng nhieu. Chling "Em 1. Chu Thuy Qui'Oh.
21 tuoi. Em sinh fa a Ha N¢i, trong m9t gia dinh c6ng chilc. E6 em lam cong
tac van phong, co Ie VI rna em yeu nghe van phong. Sau khi t6t nghi¢p pho
thong, em thi vaG Truong ESTIH, nganh Tin hqc van phong. Hai thang truac,
195
em t6t twang nay voj 10<,li l!U va hi¢n nay, nhu anh thiy diy, em dang
tlm vi¢c. Trong cong em thich slJ nghiem hic, chu dio, linh Con
ngoai doi, em th{Ch nau an, am s8ch bao, thich go b'.ln be".
Neu nguCii phung van quay sang hoi nhung yeu cua b'.ln, b'.ln ncn neu
m¢t vai diem yeu clla han than, nhung phai loi sao d6 hQ thay rang b<,ln
<; thue dUQc nhu'ng yeu d6 va dang no IlJc khac phlJ.c.
- Tl;li sao bl;ln mu('/n lilm cho cong ty chiing toi?
Tni 16'i celu hoi nay, nen nhin m<:lnh hai
+ Thu nhat, cong vi¢c phil hqp voi nganh nghe rna dUQc dao
+ Thli hai, eong phil hQp voi nang IJ.!c, sO thich clla b<,ln.
- Bl;ln del bilt nhicng gl vi cong ty chung toi?
SlJ biet ella b<,ln ve eong ty rna b<,ln dang muon xin vao lam vi¢c
SlJ quan tam va thai d¢ nghiem tue clla Cho ncn voi diu hoi nay, b<,ln
dung tdt }oi: "Thu thJ.!c, em chua biet gl ve cong ty nay". B'.ln can tIm
tIUOC vc cong ty, to chuc rna muon xin vao lam Trong tWang hgp
"khan cap". b'.ln nen nh6 rang ten g9i clla eong ty, t6 chuc cling chua dJ.!ng
nhung thong tin nhat d!nh ve cong ty hay t6 chuc d6.
- Bc.zn Cll thi lam dUt!c nhftng cong vi¢c gi trong cong ty chung toi?
Khi tra Ioi diU hoi nay, truac het b<}.n d.n xuat phat tu ehuyen nganh dao
t<.t0 cua minh. Vi dy., b<!-n tot nghi¢p nganh Tin hQc van phong thl c6 the dam
cac cong van phong nhu: s0<iln thao van bim, in an tai li¢u, tiep
khach, tTlJe di¢n tho<).i V.v. Ngoai ra, b<).n co neU m¢t so eong vi¢e khac rna
cling dll dugc dao t'.lo, dau kh6ng ehuyen sau, nhung vi¢c rna
dll tung dam Tuy nhien, b<,ln dung tham lam chung to mlnh la mOt
con nguoi "v'.ln nang", ngubi ta de cho fang b<,ln huenh hoang, khoac hie.
- Ntu dUt!c vao lilm virc u cong ty chung toi, bc.zn co dE! dfnh gi cho
tuang loi?
M¢t con ngubi kh6ng suy nghi, kh6ng c6 ke' ho<).ch cho wang lai thi do
la con nguoi thieu nghiem tuc va con ngubi nhu kh6ng the phat trien
dugc vi kh6ng co d¢ng IJ.!c. Vi tca lbi cuu hoi nay, b<,ln khong duge dung
tu "khong". B<,ln nen n6i ve dV djnh truoc mat va dlJ dinh Iau dai. h<,ln:
"Twoc het, em phai co gang lam vi¢c t6t, hoan thanh nhi¢m vlJ. dugc giao.
Sau d6, em mong muon duqc h9C them, nang cao tflnh d¢ de phlJ.C v\l cong
ty t6t han" ...
196
14 GTKNGT-B
N6i t6m l<;li, b<;ln dn co gang tra Ibi mQi d.u hoi ma ngubi phong van
fa cho b<;ln m¢t dch tot nhat, tfanh kieu tra lbi qlt ngun bang m¢t hai tit nhu:
"Dung", "Khong dung" ...
2. ling Xlt Irong khi Ira Iili phong van
Trong khi td Ibi phong van d.n chli y khong chi ngon ngO" ma ca.
nhO"ng bieu phi ngon ngO" cua minh.
- Khi buac vao phong phong van, de the SI! tl! tin, b<;!.n dn di nhanh
nhung khong hap tap, v¢i vang; mat nhin ngubi phong van va mim cubi vai hQ.
- Ngoi thang ngubi, tay de len ban tay vin cua ghe, mat nhin vao mat
ngubi phong van, anh mat nhang, W nhien; kh6ng nhin cham cham

ngubi phong van c6 the la s,! gqi y cho cAu tnllbi cua b<;l.n.
- N6i r5 rang, am luqng ph8.i du de ngubi phong van co the nghe thay.
- B<;in phai biet chu y lang nghe ngubi phong van, neu nghe kh6ng f5 Call
hoi, b<.tn dung ng<;li de nghi hQ nhac cau hoi. S,! thing than cua b<}.n se duqc
danh gia cao.
Khi ket thuc cu¢c phong van, b<:tn nha noi lbi d.m o'n va chao truac khi
dung len di ra khoi phong.
197
Phu luc 2
. .
TRAC NCHIt:M NHD CAD CIAO TIEP
1. Yeu cau va nqi dung cua
Nhu du giao tiep Iii nhu cau xu h¢i quan tn;mg ella con nguai, ia. d¢ng life
thue day con nguoi trang ho,,!-t dqng giao tiep, tue Ii d¢ng thi€t
ha.nh ca.c rn6i quan ngum - ngU<Ji, Ia dieu ki¢n eila sl! ton t<,li va phit trien
ella con nguoi nhu III m¢t thanh vien ella xii hQi.
Nhu du giao tiep ella a mue d¢ De tea loi cau hoi nay xin b<,lfl
hay d9C ky tung dinh duai day, neu djnh dung vai ban than thi
danh diiu (+ J. kh6ng dung thi danh dau (-) 6 c¢t tuang ling.
T1' d!nh
Dung
KhOng
dung
I T6i hai long khi dU<;1c tham gia vao d.c ngay hQi, ngay Ie.
2 T6i c6 the kim che kh6ng neu y eua mInh, neu n6 mau
thufin voi y kien ella b<j.n.
3 T6i thich noi cho nguai kMc fO sl! cam tloh ella toi d6i v6i hQ_
4 Trang giao ti€p. toi chu y den vi¢c gay anh huang han 1a
tlnh b<;ln.
5 Khi biet duqc thanh dch cua b<.tn, kh6ng hieu vi sao t6i kern vuL
6 Trong quan h¢ v6i b<.tn, t6i c6 hanh han la tnich nhi¢rn.
7 Lam duqc t6t, t6i cam thay phA'n kh6i.
8 Nhfrng 10 ling se bien mat khi t6i tam sl! duqc voi cac b<.tn cua
mlnh.
9 T6i chan ngan ve tlnh b<.tn.
10
Khi lam vi¢c gl quan trQng t6i rnu6n c6 sl! chUng ki€n cua mQi
ngub'L
]]
Trong khi tranh neu bj dl1a vao tlnh the bi, tOi khOng phl}.c
thi¢n va cai buong.
12
Trong tlnh huang kh6 khiln tOi chi nghi ve minh.
198
13 Ul.m b<j.n PM-t y, wi dau khO den nbi c6 om.
14 Toi thfch giLip da nguai khac ngay ca khi do gay cho toi
nhung kh6 khan Ian.
IS Vi (dn trQng oguai khac, toi e6 d6ng y vai y kien Clla hQ.
16 T6i thfch nhfrng cau chuy¢n ltru, hon ia
tloh cam can ngubi.
17 Nhung canh bi dat, cuemg bue tren man anh lam toi kinh tam.
18 Khi a m9t minh, t6i thuang 10 tang, cang thAng han khi toi a
giua mQi nguoi.
19 T6i eho ni€m vui co ban trong dbi song la ni6m vui giao
tiep.
20 Nhfrng can v6 gia cu (cho, mea) lam toi thuang
21 T6i thfch co it nhung toan la than.
22 T6i thich song giua mQi nguai.
23 'rai thubng xuc d¢ng kha 11'tu sau khi c1ii eQ vai ngubi th1l.n.
24 T6i ehAe ding, toi co thAn han cae eua t6i.
25 Toi thfch thanh dch thuge ve minh nhi6u han thu9c ve
26 T6i tin y kien nMn xet eua minh m(>t nguai nao do co chilt
ltrqng han y kien ngLrbi kh<:ic.
27 Slf giau co va co y nghla han so veri niem vui dUQc giao
tiep veri nhfrng nguai ma minh yeu thieh.
28 T6i thong cam veri nhfrng ai kh6ng co b<j.o thAn.
29 Toi Iuon ngh} Ia nhfrng ngubi khk thuang va an d6i vai taL
30 T6i thfch nhfrng cau chuy¢n ve tinh bq.n, tlnh yeu kh6ng v\lIQi.
J I Vi b<j.o, t6i co the hy sinh nhCmg hUng thu rieng eua minh.
32 Neu toi la m¢( nhi} van thi toi se viet ve slre mq.nh clla llnh yeu.
2. xi't Iy so
Xu Iy bang cach cho nhu sau:
- Cho cae cAu sau day moi cau 1 neu tra loi "dung" (+): I, 2, 7, 8,
10,11,13,14,17,18.19.20,21,22,23,24,26,28,30,31,32.
- Cho cae cAu sau dAy, moi diu 1 diem neu tra IN "kh6ng dung" (-): 3, 4,
5,6,9, 12. 15, 16,25,27,29.
- Tfnh tdng
199
- Thang diem cua tlmg mdc dQ nhu cau giao tiep:
Tbap Trung blnb tbap Trung blnb
Trung blnb
Cao
CHO
Nam 2 - 20 21 - 22 23 - 24 25 -57 28 - 32
Nu 3 - 22 23 - 25 26 - 27 28 - 29 30 - 32
200
Phu lue 3
.; ,,' ? 17
TRAC NGHII;:M TINH cal Ma CUA
cA NHAN TRONG GIAO TIEP
1. Yeu cau va nQi dung trac
lu nguai coi mo hay khep kIn? tra Ioi c;'1u hoi nay, meri bzm d9C ky
nhung cau hoi dU{1j day then thu tl! til tren xuong, roi danh dau (-I-) vao 6 ben
c',mh phil h0P vai y kien ella b<;ln(m6i c;'1u hoi chi Chqfl ffi¢t Y kicn). Mue d¢
tin ella ket qua trac phl,l thu9C vao mue d¢ trung thl,lc eua b<;tn.
Trung bloh
TT CUll hoi
Dung D6i khi Khong dung
Khi co nhiing Clll/C hyn thong thuang hay d€
I.
giai quyet cong vi¢c thl sl! eho dqi cu¢c gi).p
go d6 thuang lam eho dao l¢n De n€p
sinh ho<;tc bloh thuang?
2.
thuang tfl hoan di kMm eho
den khi kh6ng chiu dvng duqc nua?
Duqc giao nhi¢m VI,! baa cao hay phat
1. trang cUQc h9P thl dieu nay lam eho 10
lAng, hOi roi?
N guai ta cif di cong tac den m¢t thanh
4. ph6 ho!lO toan xa 1<;\. B<).n se c6 gAng tim mQi
each tninh dqt di do?
5.
D<.tn lhwmg thfch chia se n6i bu6n hay
vui eua minh v6i ai do?
201
B;:tn co dm thay kho chiu khi co nguai l;:t
6. tren duang phD xin chi duOng. hOi gib
de nghi tnllbi mqt van de gl d6?
tin rang, luon co van de xung dqt giua
7. cha va can va can ngubi a cac che d¢ khac
nhau rat kho c6 hi€u biet nhau dU<;1c?
c khi phai nhic nguai quen tra
8. 10.000 d6ng rna d1i cho vay each
day may thang?
Trong nhil an the hay a cua hang an
9.
uong, nguOi ta dem d€n bim cho dia
thuc an bi 6i. B<:ln chi dJy chi€c d'ia do ra
xa rna kh6ng noi nang gi d?
Khi chi co mQt minh ng6i d6i di¢n vai
10.
m¢t nguai l<;t, b<;tn kh6ng noi gl vai hQ va
cam thay rat ni).ng ne nell nguai do khang
bilt dliu noi chuy¢n truac vai
B'.I-ll dinh mua ve xem phim (hay kich hoi!.c
mqt mon hang gl d6 ... ) nhung nhin
Ii.
tMy mQi ngubi xep hang dai tmae cua ban
ve. B<;tll thuang tir bo y dinh cua minh vi
khang muon dUng cu6i bang va kh6 si'1 VI
phai eha d<;1i?
12.
B(!.n thuang ng<;ti tham gia vao m¢t ban hoa
giai nhlmg bat d6ng giUa mQi nguoi?
B<:ln co tieu chua"n rieng khi danh giii eac
tac phJm van hQC ngh¢ k€ cii cae y
11. kien nao d6, nhlffig rot Cll¢C be kh6ng
[hCra chung. Dil thuang xay fa nhu

Khi nghe duqc iJ dilu do (ngoai hanh lang
chilng nhlmg cau chuy¢n the
14.
cach nhin sl! m¢t each sai lAm rna
b;:tll da: biet r6 rang. Tuy nhien, b<;ln vAn im
rna khong tham gia vao cu¢c tranh
do?
202
15.
B':Io thuang bI!c mlnh v6 nhfrng du
gitip do eua ai d6 sinh hay h9C
thleh trioh bay y kit!n, quan sl!
16. danh gia eua mlnh bAng hloh thue viet han
iii. n6i?
2. xi! 19' ket qua
Xu ly bang d.ch cham diem: Moi cau tra lai "dung" duqc 2 diem, tniloi
"d6i khi" duqc 1 diem va tIii lai "kh6ng" duqc 0 diem. hay tioh 16ng diem
eua minh, sau d6 d6i chieu 16ng diem vai cae mue d¢ du6i day de c6 mQt s6
thong tin ve ban than.
Mire do I (tiT 30 - 32 di€m)
B'.lll Iii. nguai kh6ng thich giao ti€p. Dieu d6 Ht bat h<;lnh VI b<;ill phai
tl! ffiioh chiu d1Jng tat d. N gui1i khac kh6ng db gl gan b<;io. B<;io kh6 khan
trong cong vi¢c doi hoi 51! hqp tac, giup sue elIU ngm':1i khac. B<,to hay xcm i'.li
mlnh va hay co gang cai rna han v6i nhiIng nguoi xung quanh.
Mire dq II (tiT 25 - 29
I3<,to ia nguoi kin thich co don va vl 0 b<,tn co it b<,tn be. Khi co vi¢c
do phai tiep xuc voi oguai moi, b<,tn thuang 10 sq, mat bloh tloh. B<;to biet duqc
ohu9'e diem nay eua mlnh va thuang kh6ng bang long ve ban than. Bong
nhicn, co lilc nao do, b'.ln thich tiep xuc nhieu nhung thuang la chi bOt phien
mu¢n rna th6i.
Mire dq III (tiT 19 - 24 diem)
B<,tn la nguoi coi mo va trong hoan d.nh kh6ng quen biet b'.ln v<in dm thay
yen tam. B<,tn kh6ng dm thay bi de do<,t boi nhung van de moi. B<,tn k€t b<,tn co
c[m nhac va kh6ng thich tham gia van nhi'i'ng cu¢c tranh kh6ng dn thiet.
Tuy nhien, trong nhung c<1u chuy¢n cua b<,tn thuang du thua nhi'i'ng cau cham
biem ve bat ky linh vl!c nao. Day la m¢t thieu s6t rna b'.ln d.n lUll y sua chua.
Mire d¢ IV (tiT 14 - 18 di.!m)
Muc d¢ giao tiep, tinh cbi mo 0 b<,tn la vua phiL B<,tn Ia nguai ham
biet, tJ.! nguy¢n lang nghe nguCri khac, th<1n trong giao tiep va san sang rut
lui quan cua m'inh rna kh6ng cau gat. B<,tn kh6ng Hlm nguai khac kh6
chiu trong nhfrng Cll¢C tiep xuc d:iu tien, cGng kh6ng thich nhfrng nhom nguai
on ao va rai bo nhung nguoi nhicu lai hay gay ra nhi'i'ng kich d¢ng d6i voi b'.ln.
203
Mile d(> V (tit 9 - 13
Iii ngubi rat cai rna, hieu ky va to mo. thfch tro thleh tht
hi¢n nhung van de khac nhau va thuang gAy fa kfch thich d6i v6i nhung nguai
xung quanh, thieh lam quen v6i nhung nguoi m6i thich tra thanh trung
tam chu y cua ffi9i nguai, kh6ng fir ch6i yeu call eua bat ky ai, dil kh6ng
phai ban gio b,!-n cOng thl!c hi¢n duqc cae yeu d.ll d6. thuang n6i n6ng
nhung l';ii ngu(Ji ngay. co nhuqc sau: tfnh dnh de "boc" nhung cGng
de "Xyp", thicu kien nhan. Tuy nhien, khi muon, c6 kh6ng lui buac.
Mire d(i VI (tll 4 - 8
C6 Ie b';in lit con nguai thang ru¢t ngl!a, tfoh coi rna nhu Iii ban trnh ella
thuang co a ffi9i cong 'thfch tham gia vaa cae cUQc tranh
du nhung van de nghiem tuc co lam bC).n dati d<iu, chi
buon chan.
thuang hf giu lai hua ve bat Cll vi¢c gI, ngay ca va'n de co 9
dua cqt. thuang tim d.ch giG' lay cOng boi vi b<;ln kh6ng yen Hlm khi
nguai khac thlfc hi¢n n6, nhung chinh b<;ln l<;li thuang khOng thlfc hi¢n no
den cung. Vi lanh va thti thuang tr9ng khi giao eho b'.ln.
B<;ln can suy nght nghicm tue ve thl!c te nay.
MU'e d(i VII (tll 0 - 3
Tinh ua tiep xuc clla h<;ln mang Hnh 19. B<;ln lu nguai n6i nhicu, lam
loi, gay can lra cho ca. nhung cOng kh6ng lien quan gi den b<;ln. B<;ln
thuang vo la'y mQi d€ phan doan, chi ca nhung van de rna b<;ln chAng
co ty biet nao. Vo tinh hay huu y, thuang 1.1 nguyen nhan gay ra cae
cuQc xung d¢t cho nhung nguai xung quanh. B<;ln hay phat khung, dfr m¢t
each vO ca. B<;ln khong co dUQc cOng vi¢C m¢t each nghiem tUc. M9i nguai
cam thay kh6 ch!u ve b<;ln 0 gia dlnh, nai lam vi¢c hay ba't Cll nai dau. Vang,
dung the do, vi b<;ln can phai hf ren mInh, rna truac het 180 tfnh diem
Hnh, t6n trqng, biet lang nghe nguai xung quanh.
204
Phu Iuc 4
:;::' 7"", ,,"
HuaNG DAN GIAI BAI TAP TINH HUONG
Dttai day 13. m¢t s6 ggi y giup b'.lfl giili ciie bai tlnh huang. Neu tra lai
eua b'.lfl kh6ng gi6ng voi nhung gqi y nay thl cling kh6ng nen 10 hing, vi day
chi HI. nhung ggi y mang tfnh huang dan.
Bai tinh huang Chltdng 1
1. Ok hi9ll tuqng b, d, e, f va g Hi giao tiep;
2. Chue nang d¢ng vien khich ella giao tiep;
3. Giao tiep tfl!C tiep: a, c, d, c; giao tiep chinh thue: a, e; giao tiep gifra
d.C ca nhan: b, d; giao tiep giiia d.C nhan va ohorn: a; giao tiep nhom: c; giao
tiep gifra cae ohom: e,
4. 6ng thay wang da tac dqng den H, giup H lay l<;li can bang d.m XllC,
sue m'.lnh eua H dUQ'c kho'i va dUQ'c th6 hi¢n.
Bai tinh huang chltdng 2
1. B da vo noh fa tam the kh6ng lqi a d. va nguai yeu cua
minh twac cu¢c gO' dau tien giiIa hq. Tam the nay lam eho A them cang
thbng, con B thl ding dt y xet net A.
2. Xu sl! cua cng sep nhu dl cat luang thOng tin phan hoi tir phia cong
nhan, nht:l.n vien tai Ong ta, va neu dieu do khong s6m duqc sua chua thi gifra
Ong sep va nhan vien cua ang ta chi Hi Sl! khong hitu biet Hin nhau.
3. Am thi va co thti la cit SI! a dua, hit chuac.
4. Hai da khOng tuan thu tl! truyen thong va cling la til thu
trong va.n phong.
5. Dieu ang T can phlii lam co la:
- Thiet duong day "nong" gifra Ong vai cang nhan, ky su trong xi
- Yeu cau cac twang phong phlti nghiem chinh thl!C ch€ d¢ bolo colo;
205
-Ve lau dai, 6ng T co phai ki¢n d¢i ngu d.n b¢ quan 19 trong
xi
6. p can ngay nhung cong nhan biet chuy¢n va dang bim tan, giai thfch
cho hq thay tac cua Ian truyen thong tin d6, yeu d.u hq cham dUt vi¢e
bim tan va co phiti dlIa ra nhung phap ran de du yeu cAu cua
P dllqe tuan thu.
Bai tinh huong ChLtdng 3
1. co xu sl! nhll sau:
- Vui ve va cam an ben doi tac;
- Neu thay m6n qua Iii "tren mue tlnh cam" thl tim each gUi cang sOm
cang tot, kern thea lai giiii thich vai thai d¢ on t6n, vui ve.
2. Y kicn thu nhat tot han, VI:
- Theo th6ng l¢ xu giao, nglIai ta chi gui thiep di¢n chue mung trong
tfllang hqp nay;
- Gui qua trang twang hlfP nay gtly sl! hi€u nham lam nglIm
kh6 xit;
- Neu muon qua thl khong thieu gi djp khae thich hqr han.
3. Trang phJ.}.e, trang va trang sue eila H khong phu hqr vai tlnh
huong: H xuong co sa lam ehu khong phiU 1a di d,! hay dt.t h¢i.
4. H mac hai sai lam:
- Chqn h¢i truang qua r¢ng;
- Khoang ca.eh giUa hui day bfm doi nhlI ViJ.y Hi qua xa (thu¢c vung
eong c(mg), khong phu. hlfp vai m¢t ell¢e ga mang tfnh chat than
5. P e6 th€ bo tri ban, ghe nhlI sau:
- Ban ehO" r¢ng tren 1.2m;
- Kc hai day ghe doi nhau, moi phai doan ng6i m¢t day, hai twang
doan ng6i a giUa, doi di¢n nhau.
6. D ngoi d6i di¢n nhu 111 t<;1o thanh vi trf tranh; khich hang cam
ta dan va cham ehu dqe - d6 Iii dau hi¢u eua s,! chap nen D nhanh chong
chuy€n sang vi tr1 "hlfp tic" nhttm lang tae u('lng thuyet phJ.}.e.
7. HInh15: Toi rat thanh thl!c!
HInh 16: T6i Ia ong chi'! a day!
Hinh 17: Chuan bi danh nhall.
206
Hlnh 18: Nguai dan 6ng bi eho ra ria - kh6ng hai long; nguai dan 6ng
ngoi gifra dang rat quan Him den nguai phl,l nil nhung van canh chung da bi
cho ra ria.
Hinh 19: HQ dang lam "duyen" voi nhau.
Hinh 20: Kh6ng khi n*ng nc, kh6ng ha·j long.
8. C6 tht Thu Hien se nghl nhu sau:
a. Minh ching Ul gi d6i voi c6 tao
b. Nguai tren di¢n quan trQng han minh.
c. Van b,l.n rna c6 ta dang danh quan trqng hem m!nh.
d. C6 ta dang blJc b¢i ho*c kh6ng trung thlJc.
e. C6 cai gi d6 lam c6 ta kh6ng Ua minh, thil djch vai minh.
f. C6 ta tr6ng the thai nhung hoa ra than thi¢n va nhi¢t tloh.
Bai tinh huang chU'dng 4
7a. Phong cach d9C doan;
7b. Phong each dan chu.
Bai tinh huang chU'dng 5
7. Hinh 23: nhan vien dua ta trinh, ta trinh duqc d*t b khoang gifra b1m;
Hlnh 24: Hinh cam lay ta trinh, dua ve phfa minh va cham chu dqc - dau
hi¢u cua SlJ chap
Hinh 25: nh<'ln vien chuyen sang vj tri "hqp tac" va dau giai thich,
thuy€t
Bai tinh huang chU'dng 6
1. Tat nhien, nhin thay cu tir hoi hqc ph6 th6ng rna nguai d6 cll diem
nhien nhu khong quen biet thi khong de chiu chut nao. Tuy nhien, T cung
kh6ng nen ban khoan nhieu ve dieu d6. Ciing co the thai gian da lam cho L
kh6ng con ra T, trong truang hqp nay T nen chu d¢ng tien chao hoi
va chac chan kh6ng kh6 khan lam L cu; cung c6 the la dung
hie L qua nen kh6ng mu6n mat thai gian vao chuy¢n chao hoi, trang
truang hqp nay T chi can nhin L, mim cuai, dau III duo
2. Ciing c6 the 1a nguai d6 qua vQi nen kh6ng mu6n mat thai gian chao hoi
ho*c vi mQt 19 do te nhi khac, cho nen H ding nen tang 10 nhu khong nhin thay
nguoi do.
207
3. Trong tlnh hu6ng nay ding co Ja A khong muon B phai ton thai gian
cau chuy¢n v6 b6 nen da kh6ng giai thi¢u B va C vai nhau. B co the buac
lui ra phfa sau mQt buac dli A va C tro chuy¢n.
4. Dung buac ra phfa twac m¢t buac, vui ve tV giai thi¢u mlnh.
Bai tinh huang chlfdng 7
1. Thuang luQ'ng kieu cUng. Dc xuat do rhvc chat la mQt nguyen tite dam
bao duqc lQ'i feh cua d. hai anh em, VI chung chap
2. Thuang luqng kieu cung, no gay t6n cho moi quan h¢ ngum ban -
khach hang.
3. Anh Nam: thuang luqng kieu nguye'n tac, di¢n crXT: thuang luqng
cung nhung trong hin sau thi phai chap nguyen tac rna anh Nam
dua ra, tuc chuyen sang nguyen taco Anh Nam thang bbi anh da ch9n
thuang luQ'ng dung va anh ciing rat bier thuang luqng.
Bai tinh huang chlfdng 8
2. Thai dQ ella M t6t, nhi¢t tlnh. Song M da co nhung thieu sot ca ban
nhu sau:
- De lQ th6ng tin mQt each kh6ng can thiet:
- Cach hyn gia chua t6t, chua chuyen nghi¢p;
- Caeh giiH thfch 1y do vai 6ng P kh6ng tot, neu kh6ng noi la db.
3. Anh huang rAt quan tr9ng vl Thuy Loan la nguai trvc tiep phl.lC Vl,l khach
hang, thvc hi¢n dtch vlJ cham soc khach hlmg.
4.a. Tru khi co ly do chfnh dang tu choi tra Jai, Mai Linh nen tra lai va
ncn n6 Ivc thoa man khach hang.
b. Khach hang phai dUQ'c Uti tien, vl phai co mQt ly do chfnh dang
kh6ng tra laL Trong twang hqp nay, Mai Linh nen: xin 16i; ghi l;::ti ten va
56 di¢n tho<).i clla khach; hyn gQi l<).i cho khach; gifr dung hyn.
c. Khi chuyen may cho Tuyet Mai, Mai Linh nen: noi v6i khach la c6 se
may va chuylin cho ai, cho Tuyet Mai biet ten khach hang va nQi dung
cau hoi twac khi may.
d. Noi cho khach hang biet 1a Tuyet Mai co the tra lai hQ; dam bao chac
chan rang Tuyet Mai se trii lai; ghi l<).i so di¢n tho<).i va cae chi tiet khac cua
khach hang; chiu trich nhi¢m dam bao Tuyet Mai se g9i nhu da hua.
208
Bai tinh huang chUdng 9
1. Thl! hang: thu [6 rang, diiy du, song ncn viet thea lei dien giai;
2. Thl! tu ch6i: Nhuqc chinh Ii viet theo 16i dien gilti va nhan
lbi tu ch6i.
3. Thl! khieu Ibi Ie kh6ng thi}t 6n ton ..
Bai tinh huang chUdng 10
1. Mb etta ve phia minh, mlm cuai nhuang 16i cho sep di qua truae;
2. Quan tam tham hoi, d<)ng vien;
3. Neu sep nang qua kh6ng giai thfch thl dqi lUe sep thoiii mai
ti¢n h),i giii thfch eho scpo
209
" ,
TAl LIEU THAM KHAO
1. Tdm li h(JC ltng xu, Le Thi Bung, Nxb. Gino 2000.
2. NgJz¢ thlUJt giao (iep, Dale Carnegie, Nxb. Thanh Nicn, 2001.
3. thm}l giao till' va (huang illqng trong qudn va kinh doanh,
Thai Tri Dung, Nxb. Thong ke, 1997.
4. Ngh¢ tlW(lt giao tilp t!zwYng ngdy, Sabine Dcnuel,
Nxh. Tp. H6 Chi Minh, 1998.
5. Tam Ii hQc xli hqi v6i qudn [f, Vil Dung, Nxb. Chinh quae gia, 1995.
6. Nghi¢p thu ky van phong va to' ehifc, Hqc vi¢n Chfnh trj Qu6c giu,
HA N{)i, 2002.
210
7. Nhfi'ng trae nghi¢m tam if (ttJ,p 1), Ng6 C6ng Hoao (Chu bien),
Nxb. h9c Su pham, 2004.
8. Nghi¢p v¥ lhll kj van phong, Duong Van Nguyen Huu Thai,
Tran Hoang, Nxb. Chlnh trl Quae gia, 2000.
9. Nhcjp mon khoa hfJc giao tie'p, Nguyen Van Le, 1999.
10. Hilu nhau qua anh milt va eli chi - ngon ngft than the', Allan Pease,
Nxb. Tp. H6 Chi Minh, 2002.
1J. Cdm nang huang dan du Ifeh, Nguyen Bich San,
Nxh. Van hoa Th6ng tin, Ha N¢i, 2000.
12. Ngh¢ thut!-l dam phan kinh doanh, Dinh Van Tien,
Nxb. Chfnh trj Qu6c gia, 1998.
13. Nghi tdng giam do'c, LUll Tuang Vii, Trucmg Dong Toan,
Ly Thing Quan, Tan, Nxb. Chinh tri Qu6c gia, 2001.
Lai gi6i lhi¢u
LCri noi da'u
Biti rna ddu
M1)C L1)C
Chwng 1. KHAI QUAT CHUNG VE GlAD TIEP
I. Khai giao tiep
II. Chfrc nang ella giao tiep
III. Phuo IO<;li giao tiep
Chuung 2. CAU TRUC CllA GlAD TlEP
I. Truycn thong tTOng giao tiep
IT. thue trong giao tiep
III. Anh huang lac d¢ng qua trong giao tiep
Chwng 3. cAc PHOONG Tli)N GlAD TlEP
I. Ng6n ngil
II. C<ic phuong tii;.D giao tiep phi ng6n ngii
Chwng 4. PHDNG CACH GlAD TIEP
I. Khai phong each giao tiep
II. Cae phong each giao tiep
Chuung 5. cAc KY NANG GlAD TlEP CO BAN
I. K Y nang lAng nghe
II. Ky nang can hoi
III. Ky nang thuyet
IV. Ky nang thuyet tdoh
V. Ky Dang dQC va tom uit van ban
VI. Ky nang viet (ky nang m¢t van ban)
Chuung 6. GlAD TIEP TRl):: TlEP
1. Chao hoi, bal tay, giro thit;.ll. trao danh tbi€p
II. Khen, pho blnh, tit chOi
III. Tro chuyt;.n,
IV. Tiep khach, yen ti¢c
3
5
7
13
15
17
23
31
39
45
49
73
76
80
85
89
93
99
105
115
121
122
124
211
Chllung 7. THUONG LUQNG
1. Khai nit?ffi vc lhucmg lUQllg
II. D;}.c diem va van de danh gia thuang luqng
III. Cae kieu thuc1ng hrqng
IV. Qua tri.nh thuang luqng
Chllung 8. GIAO TIEP QUA THOAI
I. Tam quan tfqng ella
II. SU dl,mg di?n
Chllung 9. GIAO TIEP QUA THUTiN
1. Khai ni¢m, pharr lo<,ti va ket cau ella thl! tin
II. Nguyen lac va each viet thu tin
III. Viet ffi¢t so' thu C1,l the
Chllung 10. GIAO TIEP V AN PHONG
I. Cae IO<;li hloh giao tiep van phong
n. Nguyen lac giao tiep van phbng
Chuung II. vAN lloA GIAO TI!':P CVA NGUl'JI NAM
vA NGUdI NUdc NGoAI
I. Van hoa giao tiep ella nguai Vi¢t Nam
II. Van hoa giao tiep ella ngm'1i nuac ngoai
PHl) Ll)C
Tdi li¢u tham khdo
212
130
132
135
138
151
152
158
160
163
173
179
181
185
193
210
B9 GIAO TRINH XUilT BAN NAM 2005
KHOI TRUONG TRUNG H9C KINH T€ KY THU';"T TIN H9C
1. THU,;,T ToAN vA KY THUAT LAp TRiNH PASCAL
2. DANH MAy VI TINH
3. SOAN THAo vA DANH MAy VAN BAN
4. Vu THU KY
5. MAy
6. MARKETING
7. NGON NGO LAp TRiNH C
8. LAp TRINH HUONG D61 TUONG VOl (CH)
9. BANG TINH DI;N Til (EXCEL)
10. VISUAL BASIC
11 . cAu TRUC MAy TiNH
12. GIAO
13. ACCESS
14. MANG MAy TiNH
15. THIET WEB
16. BAo TRI PC
17. H; HANH
18. CO SO DO LI;U
19. PHAN TlcH TH6NG
20. KY THU,;,T s6
21 . PHOTOS HOP
22. CAD/CAM
;;. '";lIh l} '''''' . :" ,. !I "I'
I // llllIJ1W 11//11 WJWlll//
275( \ ' 0
Gill: 27.500d

sa CIAO Due v A DAO TAO HA NOI . . .
ThS. CHU V AN Dlic (Chu bien)

,

~

....

..

A

~

GIAOTRINH

,

KY NANG GlAD TlEP
(D"ng trong cac truiJngTHCN)

NHA XUAT BAN HA NOr - 2005

...

,,'?

,,,

NHA XUAT BAN HA NO! 4 - TONG DUY TAN, QUAN HoAN Kl~M, HA NOl
~.---------------'---'-------

,

""

?

,

"-

DT: (04) 8252916, 8257063 - FAX: (04) 8257063 GlAoTRiNH

KY NANG GlAD TlEP
MIA XUAT BAN

HA NOI - 200S

Chu bien ThS. CHU V AN D(JC Tham gia bien sOl,ln TS. THAI TRi DUNG TS. LUONG MINH Vli;.T

Chiu tnich

nhi~m

xuat bim

NGUYEN KHAe oANH Bien
t~p

PHAM Quae TUAN
Bia

TRANQUANG

Ky thu~t vi tfnh
LUU NGoe TRAM

Si'ra b,ln in
PIIAM Quae TUAN

Mil s6:

373 - 7.373 8/ 7/ 5 lIN _ 05 10 40 0

In 1050 euan, kh6 17 x 24cm, ~i Nha in Ha NQi. Gi&y phep xu&t ban s6: 108GT/407 CXB ngay 29/3/2005 In Kong va n¢p hru chieu thang 7 nam 2005.

Lui gidi

thi~u

itric ta dang hUGe VaG thm ky cong nghi¢p h60, hi¢n dCJi hoa nham dua Vift Nam lrif thdnh nUde cang nghiifp van minh, hi¢f1 dc;li. Trang 51( nghi¢p each m(;mg to Ibn d6, ding tac dew {flO nhan life Juan giu vai lro quan fn;mg. B(w cao Chinh trj cua Ban Chap hdnh Trung uong Dang C¢ng san Vi¢t Nom lCJi Dqi hr)i Ddng loan qu6c" Mil tlIu IX dd chi r5: "Phit tri~n giaa dl,lc va daD t~o El ffi(>t trang nhung d¢ng h!c quan tf9ng thue day SlJ nghi¢p cong nghi¢p h60, hi¢n dt;zi h60, 18. di~u ki¢n dE phat trien ngu6n IlJc con nguai - yeu to co ban d€ phat tri€n xa h¢i, tang truong kinh te nhanh va ben vung". Quan tri¢! chu truong, Nghi quyet eua Dang va Nhd nuitc va nh¢n thue dung dan vi tam (juan tr(mg cua chuong trinh, giao Irinll do'i v6i vi¢c nang eao chat IUf/lJg dao '«0, {keo de" nghj eua So Giao dlfe va Dao t(}O Ha N9i, ngay 231912003, Uyban nhdn dan thanh ph6' Ha N9i dii ra Quyet dinh so' 56201QD-UB eha phip Sa Giaa dllC va Daa tqa tl1t!C hi¢n di! an bien so(}n ehuO'ng trinh, giaa trinh trang cae truang Trung hge chuyen nghi¢p (THCN) Ha N9i. Quye't dinh nay the' hi¢n slf quan tam sau sac cua Thanh tty, UBND thanh phd' rrong vi¢c nang coo eha't IU9'11g dao tflO va phat trii'n ngu6n nhan i'le Thu do. Tren C(f sa chuO'ng trinh khung eua B9 Giaa dl}c va Dao tflo ban hanh va nhling kinh nghi¢m rut ra tif thlfc te'dao t«a, Sa Giao dLjc va Dao t(}a dd chi d<;lo cae truOng THCN t6 ehue bien so(}n ehu(mg trinh, giao trinh m¢t each khaa hge, he

N

3

giao trinh. cac chuyin gia ddu ngonh. V~l Gilto d1. Hqi ddng thd'm dinh va H(}i dong nghi¢m thu cac chucrng trInh.twJnR vd crJp nh(lt nhii/lR kiC'n thuc thl!c tien phil hfJp vm dOl fU{lng IlQc sinh THCN Hd N(ji.0 .o H d N t)i to"' ch((c bien sO(jn chudng trlnh. cae gidng vien.. giao trinh. dung gt5p y kiell. cae So'.nghi¢p V~l va d(Jng dao bq. Day fa Mn ddu fien Sri Giao d~lC va Duo tq. nganh Clla Thanh ph(). giao Trinh nay fa tn(Jt Il"Ong nlliell hoq. dqy light>'.. cae nha doanh nghifp dil tgo difiu ki¢n gittp do. B(} giao tn'nh nay fa tai li¢u gdng dgy va h9C tl/ip trang cac t!"llilng THCN rI Hd N(Ji. Dt't dil her s[rc ccJ' gang nhung chde chan khi'mg tronh khdi thie't/ sot. tham gia H¢i d61lg phdn hiifn. bd't c¢p.lc elwyen nghi¢p B(j Giao d~te va Dao (<<0. Chung toi mong nh¢n duqc liMing y kien d6ng R6p eua b(ln d()c de' lL'tng butic hoem thi¢n hq giao trt'nh trong cae ldn tai ban sau. d/)ng th/Ji la tai liifu tham khdo hii'u fell cho uk frw'mg cd dao tq. SJGido dljc va Dao (10 Hd N¢i chan thanh cdm (/fI Thanh dy. cae nha khoa hqe. cae nlu1 qudn iy.t d(Jl1g {hiFt {hlfe Clla nganh .ioo d~tc va dao t90 Tlnl dd de' ky nifm "50 narn giJi ph6ng TlUI da". "50 nam thallh /(ip nganh" va huting ttii ky ni¢m "JOOO nam Thiing Long .o cae nganh ky thwjJ . UBND. GIAM Doe s6 GJAO Due vA DAo T. Vi¢c t6' ehu·c hien SO(PI br) cluWIIR trinh.n dqc quan tam dC'n Vall de' huemg nghi¢p. t J • • .Ha N(Ji". han.

b(lIl d{)c va d(J'ng nghi¢p.) 'rd rhdnh tldi fuji C(i[) Ihiet Clla flliie'll nghl. cdn thilt cho 111¢1 nil all vieJl van plu'mg.IC. Giao tie'p V/f(J bie'u hi¢1l will hoa ella moi COil nguiti. {(Ie giclo d~IC ra Ciao fn'nh dl({te phan c()fIg bien sognl1l11( sau: TS. trang sinh hog! diri tJlI(itng Ctillf. giao tie'p. Ban gi6m hi¢u Truong ESTIH da tgo die'u ki¢1l de bien SO(lII CU/JII s(Ich. sa cAc TAc GIA 5 . Bai rna dall va phdll ph{/ II. ddllg tlU!l liming dan tJwe fUlnll. etim (11/ GS. C/lng )'(1i Sl/ plu]! tl'iln eua xd h(Ji. ren luy¢n nhirng ky nilng giao tiep c(f hdn. Nfulm (hlp l(llg nllll diu h()(" '('1' Clia hec sinh cac tn(/tng Tnmg h(Je cllllyen nghifp vd etia cdc h(lll d<)c kht/c. dWtc slj'qllan ram Clia tallli d~w SdCiclo d1. cfulng t/Ji t//ng h(Jp nhirllg I. rren n1()i 111111 V/fC ('ria cu(k so'ng. (.{jllg ((Ie ghio d~IC va dilO 1{1O. 8 va 10.lia fUlIl kif/II le'luing hod. Chu Vall D/(c: cfll((fJlg J. TS. luJu hpc wln"hli Ultl d{IY ella ngl(()i x/(a fIr idll del 'rd Ihimll m(Jllrollg nhi7'ng nguyen tde Cl/a ((illg d I1U}i thr!'i d{li.ie!) Clla ("(lc t(IC gid trollg WI ngodi !Il(/ic fron!!. 3. va dao '(10 d fIl(/le ta. Ll:llg XLI gh(a con ngu(li va COil ngu(n dill1 fa lien fl.IC va DilO tgo Ha N(>i vi nhiing nhcJll xer quy ball gitip Cllllllg {(}i Iwan thanll vi¢c bien SO(l11 cuifn saciz.n InJrc d(J win Inillll cua x{i JUli.: nlll( 1WIIg c()ng vi¢c. 5. LI((fIlg Minh \li¢t: chuong 6.Loi noi dSu mQi xii ju)i.lC Cllling toi xin ('11(111 thiinh cam (/1/ lanh d(. "Tien hQc te. PGS. ITlIl! h(Ji ky II(IlIg giao tit'. 9. flu!i giul1 Rli'11 d(I)'. Thai 'i'ri DUllg & ThS. I'IIS. Diw Tizj Oallh. le} die"/I kifll Clia Sl/ '//(11111 dgt {tong nlu{lIg tfllII vi/e nay.lC Dew t<w Hd N(Ji Ball Riam hi¢u 'i'rJ(itng 1i'lll1g hqc Ball cOllg Ky thlf</r Tin hQc Ha N~)i (E5iTlfJ). TS.~· 111(111 v/ giuo . (/"OlIg dl) ('() kinh dOlfI/II wi WIll pli()lIg. Ltin dtill tien ra mdt. m¢t ngI((Ji tlu( ky van pllong hi¢n d(li. 7. Chu Vall DIrc: chuong 2. 1'S. Le Thanli HJ((fIlg dlllg cac thiinll vien kllac [rong H¢i dong nglli¢m tl1U chuang trinh giao trlnll Clia S(f Cicio d1. ellfnh vi v~y. giao fiep. Trong ("Ill/n s(Ich nay.11. TS. chac chan cU(Yn sach kl1(5ng tranh kfuJi nlu(l1g thie'll sot.W Ciao dl.lC vii Diw 1(10 Hti N(Ji. 4. cllLing flJi bien SO{lIl va giut" tllifll CIIOII gido trillh "Ky nilng giao tiel)". D(5 Long. {(Ilg Xtf hi m(Jt m(it CO' bdn nla (. Cllling t(}i mOllg nhcJll dlf{YC slf gop y chan thdnh Clio cae em hec sinh. '<'Ira bi(1I hi~.

MUC TIEU vA YEU cAu CVA MON HOC 1.v. Trang qua trinh h9C.V(i kic'n thire: Trang bi eho hge sinh nhung kien thue ea ban nhit ve giao tiep va (rng xu thea truyen th6ng dan tQe va theo th6ng I¢ qu6e te. . Vi trj va tinh chat eua mon hQc Mon h9c ky nang giao tiep thu9c nhorn cae m6n h9c co sa chuycn nganh trong chuang trlnh dao t<:t0 eua nganh nghi~p VI. gi~li 7 . cung co cae m6i quan h¢ d.. thl( ky van phong". VU<1 Ii mon hqc thl!c hanh. h9C sinh duqc trang b~ nhung kien thue C(1 ban ve giao tiep.J van phong. phil hqp vai slf phat tri~n kinh te . phit tridn.c phuang ti¢n phi ng6n ngu..Biii mC! diiu I. TjNH CHAT. d~c bi~t Ii! m6n "Nghi¢:p vy.tt dOng giao tiep eua m)nh~ + Ky nang su dyng tei + + Uti + Ky nang ph an tieh. tren cac phuang ti¢n giao tiep.tn dyng kien thuc cua mon h9C vao eong tae van phong.Jc tiim cua mon hqc .lng giao tiep vita la mon h9c Iy thuyet. a Ky n.l thv ky van phong b~c trung h9c chuycn nghi¢p. Mon h9c nay (hrqc b6 tff sau cae mon ca sa nhu: chinh trj hQc. ung xu.tn hi¢n nay. danh gia cac quan h¢ giao tiep mOt cach hqp Iy.Vc' ky nlil1g: Hinh thanh a h9C sinh eae kg nang ea ca ban sau: sa do h9C sinh eo th~ hoan thi¢n ho.lc vl) dae ltfc eho cae mon hqc chuyen nganh cUa nganh nghi~p VL..xiI h¢i trong giai do. V! TRi.!-t dOng nghe nghi~p trong wang lai. d6ng thai thqe hanh d~ ren luy¢n ky nrlng v(m d~mg kien thuc mon h9C VllO eae tInh huang giao tiep hang ngay cling nhu trang hO<-~t dQng nghe nghi¢p sau nay. No cung Til huu ich d6i v6i h9C sinh theo hQc nhi~u chuycn nganh khac ch~tng h~n nhu quito tr! boh doanh. 2. MI. nang thief I~p. du l!ch v. Ky Ky nang v.n thiet [rong eu()e song cung nhu lrong ho. Vi¢c nghien cuu mon h9C Ky nang giao tiep se phl. bao gom phuang ti~n ng6n ngu va d. phap lu~t hqc dtJ-i cliang va tt\m If hQC.

chu d¢ng trong hQc t~p.V.Nam duqc nhfrng nguyen tac. (mg xu hi¢n dqi~ . nhfrng ly lu~n co ban ve giao tiep trgc tiep. d~c diem cua giao tiep trang cong tac van phong. hQi ngh!. trang d{) cllll y{u la cae qua (rinh troo d6i thong tin.:le pham chat gino tiep nghe a nghi¢p cua mQt nhan vien van phong..v. rn6n h9C ky nang giao tiep giup rnoi 8 . . PHUONG PHA. .lc.Tfch cgc.Hi¢u qua va nhilng yeu t6' anll IUfong din hi¢u qua CLla qua frlnlI giaa tiep. DOl TUONG VA.lng gino tiep. m9t nguai thu kyo 3. d~c bi¢t Hl trong gia hQe thgc h~lflh de hlnh thanh cae ky nang giao tiep. to ch(rc cUQc hQp.c khfa cq. dong thai kh6ng ngung trau doi. cdm xLic va elnll Illfong hie dQng qua I(li Ian nllal{ gifia cae cllu the' giao tiep. tiep khach. gqi va tra Iai di~n tho. . .li V.P NGHIEN CUu M()N HOC 1. hQc sinh dn: .Ban cll(ll.nh cun qua {dnh gino tiep: truycl1 thong. kJ xaa giao tiep.sng nghien cUu cua man hqc giao tiep Mon Ky nang giao tiep nghien cuu nhfrng vdn de co ban sau day: .Nitm duqc ban chflt.ti. giao ti6p qua thu tfn.Cae hi¢n tiffing tam Ii va [{1m Ii . nghia Ia thong lTnh ngh~ thu~t giao tiep.:ll1h hui:mg rae d(mg qua I~i trong giao tiep. II. .Nam dUQc nhung nct rieng. Gilip hqc sinh thay duqc tam quan trQng clla vi¢c tra thanh m(H ngu'(:ii giao tiep gi6i. . dijc die'm ella qua Irinlt giao tiep.xii h¢i diln ra {rang giaa tiep.C{ic IO(li hlnlt giao tie'p va d(zc tnrng eua chung. mQt nguai thu ky.Cae kJ nang. d. ren luy~n chung cii trong dai song thuang nh~t d~ nang chung len thanh ky X~lO. Yeu diu cua man hQc H9c t'JP.quyct tot cong vi9c cua mQt nhoin vien van phong.. qp quan Clla dan t9c cung nhu nhfrng nguyen tae.V c'flt6i d('. Ooi tLrc. nhu: viet thu tin. nh~n thuc va . Tren co so lam r6 nhfrng van de nay. nhfrng thong l¢ quoc te trong giao tiep. nlujn thue. tham gia thuang luqng v. di¢n thol. I1hung phong tl.. nghien cuu mon h9C ky n. tren ca s6 d6 hlnh thanh cac em thai dQ dung dan d6i v6i mon hqc cung nhu v6i vi~c ren luy¢n c. .

ml.>c De: hqc t(lp lot mon Ky nilng giao tiep. 2. . rna con Ia viln de rat phuc t~p.chung ta nang cao van hoa giao tiep.ty kh6ng dUQ'c tach roi.r tac d¢ng.rc. rna tfrm H thlJC chat Ja hi~n thlJC cua cu¢c song duqc con nguai phitn anh vao trang dau oc clla mInh.ta trona. thuqng de hay m¢t the lIfC sicu tlJ nhien nao khac sinh ra. Phuong phap duy v~t bi~n chUng Phuong phap nay doi hoi chung ta hIll m(ll hanh vi giao tier CI. kh6ng co the ll{C siell tt! nhien nao rna ehinh Iii hi~n thl!C xa hoi. Phlfong phap nghien Cll'U mon hc. h9C t:. VI v~y.v.TIllr IIhdl. chi phoi clla nhieu yeu to khac nhau. quan h9 kinh te quyet dinh hanh vi giao tiep ella con nguoi.lm vi giao trinh nay. tilrn If. tloh hu6ng. thiet tht.mg nhieu phlwng phap khac nhau. (Jng xu kh6ng chi 1a van de hup dan. . moi hanh vi giao tiep chju st. t~p quan. trang slJ . hQc sinh can suu tam. xu 2. co rflt nhicu cong trlnh nghien cuu ve giao tiep dIT duqc cong bo. h9C sinh co th~ Slr dl. I-tanh vi giao tiep c. cae quan h9 xii hoi. Dieu nay cho thily. ti~n de cho st.tp hanh vi giao tier rna rh~i. Chinh VI v~y.kh ho. in an thanh s. duqc nhieu nguai quan tam.ti vc giao tiep.i d. ve quan h¢ nguai .}c duqc pho bien tren nhO'ng phuong ti¢n thong tin d~i chung khac.r thanh dat ella chuno. Oie yeu to tam If nhu nhu cau. 2.1.lla con nguai chju SlJ tac d¢ng eua nhieu yeu t6. phong t~IC.3. nhu: hoan ci'mh. c6 l:.lnh huang tac d¢ng qua l~i vai cac yeu t6 do mai co th~ ly giiii no m¢t each chinh xac va day duo 2. Trang phi. Phuong phap quan sat nang giao tiep til mon hQc ve cu¢c song dai thuang dang di~n ra h~tng ngay. hang gia xung quanh chung ta.sl1 nghiep .l lhe: y hai van de khi ph[lO tich.euae sonn cuno nhu trona. Duai day ta mot s6 phuang phap ca ban.tp mon ky nang giao tiep kh6ng 9 Ky .nguai. tham khao them cac tai Ji¢u khac d~ hO~ill thi¢n han nua von hieu biet eua rnInh. dong co.TllIr hai. truyen thong v.}t no trang moi quan h~ ch~t che.00 0 . cac tac gia khong the trlnh bay tat cil tri thuc clla nharr lo<. ung xu. Nhung chung kh6ng phiii do than linh. t'rng ella ban thftn va la. • t> 0. Phuong phap nghien cuu tai Ii~u Hi¢n nay. VI v:. ve ung xU giUa can nguai veti can nguai.2. giao tiep. ly giiH .lc dieh cua cac chu th~ giao tiep quy dinh hanh vi giao tiep cua hQ.

dong thai giup eung co kien Ih(rc va ren luy¢n k9 nang. . Ph an nay bao g6m eac chttcmg: 1.'t. .Chuang 7: Thuang Iw. Dc giup hC)c sinh danh gia kct qua h9C qp clla minh. . .n thiet. . 9 va 10. g6m cac chttang: 6. NHUNG N(lI DUNG eo BAN eVA MON Hqe Co the chi a nhfrng n¢i dung co ban ella mon hge ky nang giao tiep thanh hai phan: ph an chung va phan rieng. giao tiep qua di¢n tho~i. mOi ehttang cDng c6 hai ph. eaeh ung eaeh an m~c . cau true ella giao tiep. Nghia la chung ta phai chu y quan sat loi n6i. xu.Chttang 8: Giao tiep qua di¢n tho~i. ca ban de chung ta c6 lh~ nhanh chong tien bO va Ihanh cong trong giao tiep.Chuang 6: Giao tiep tqrc tiep.Chttcmg 11: Van hoa giao tiep clla nguoi Vi¢t Nam va nguoi nttoc ngoai.Chuang 3: Cac phttcmg ti~n giao tiep. . nhO"ng nguyen tac. di¢u b(). . Day cung chlnh la mot trong nhfrng dieu ki~n. hanh vi.~n nhtt giao tiep trt!c tiep. di vao tim hi~u tirng 10i. cae phttang ti~n giao tiep v. vai tro. . 6 da so ehttang.2. phan tfeh. thai d().ch giao tiep.5 va 11. eua nhfrng ngttoi xung quanh va d. nhfrng d~c diem chung lam ea eho phein ky nang. Ph an chung gi6i thi¢u nhfrng kien thuc chung vc giao tiep. Ph an rieng. thtt tin v. nhfrng nQi dung cO ban clla mon hqe K9 nang giao tie·p nhtt sau: sa .ChHong 10: Giao tiep van phong. ella ban than (It! quan sat). chue nang. 7. III. so sanh chung v6i nhfrng gl tiep thu dttqe qua sach va va It! rut ra cho mlnh nhfrng ket lu~n d. nhtt: khai ni¢m.~i hinh giao tiep ClJ the.Chuang 5: Cae ky nang giao tiep ca ban.4.. Con ph an ky nang gieJi thi~u quy trinh. 8. danh gia..v.in: phan Iy lu~n va phan ky nang. thong qua cUQc song.ChHang 4: Phong ccl. adau moi chttong deu co neu mlJc lieu va 10 . phttang phap de! t6 chuc va lien hanh m0t eU9c tiep xuc co hi¢u lJUi.3.mg. .Chuang 2: Cau Ink clla giao tiep. eaeh thue..v.chi la h9C t~p qua sach vo rna con phai h9C t~p trong eUQc song.Chuang 9: Giao tiep qua thu tfn. chang h. . ClJ the.Chttang 1: Khai quat chung ve giao tiep. ci'r chi. Ph an Iy lu~n tdnh bay nhfrng Iy thuyet.

cuai giao trlnh con co ph:in ph1. De cac bili t~p nnh huang phM huy duqc hi~u qua t6i da. d cuai moi chuang co ph:in cau hoi vil bili t~p tlnh huang d~ thl!c himh.n¢i dung tom tat cua chuang. moi tlnh hl!6ng deu co the co nhicu phuong an giai quyet. trong do huang dan giai ho~c dua ra dap an bili t~p tlnh huang vil giai thi~u m¢t so tdc nghi~m giao tiep.l 11. Hon nita.lc. h9C sinh chi nen xem ph<in huang dAn 6 cuai cuon sach sau khi da thit giii nhfrng bili t~p nay. 11 . Ngoili ra. philn huang dan chi neu phuong an rna kinh nghi¢m cho thay lil tai uu nhat.

G'lao tiep dU'Q"c pMn ra thanh nhieu 109-i: + Theo tfnh chat cua tiep xuc. khich 1$. .f hinh thanh. giao Hep dl. phat tritin tam If. chuc nang dQng vien.1<. giao tiep gilia cac ca nhan trong nh6m va giao tiep gilia cac nh6m. .mg.'lc kh<'. giao tiep dl. phoi hgp hanh d9n9. . v. m9t nhan vi en van phong. d6 la: chuc nMg thong lin. hoc sinh c6 th!§: .Xac dinh dude m¢! hi$n hIgng c6 phai 1<':1 giao tiep hay kh6ng. nhan each cua ca nhan. ca nhan va trang cong lac v~n ph6ng: + Doi voi xa h¢i: Giao liep 113 dieu ki$n ton t9i va ph a! trien cua x§ hQi.:. chuc nang dieu khitin.Chttclng 1 KHAI QUAT CHUNG VB GIAO nEP Myc tieu Sau khi h9C xong chuang nay. nhan cacho . + Trang cong lac thl1 ky v~n ph6ng: Giao ti~p gioi la dieu ki~n thanh cong cua m9t ngLJai thl.Jng ngl. chuc n~ng cua giao tiep. chuc nang phe binh va tl.1gc phan ra thanh giao !iep tn.HiElu dU't. ph a! trien tam If.n hanh cae moi quan h$ 9i[(a con ngLibi voi con ngLfCli nham thoa man nhLmg nhu cau nhat dinh.tc tiep va giao tiep gian liep: + Theo quy cach. Tom tat nc?i dung .1 phe binh. giao tiep dl.ii ni$m giao tiep.Thay dL1qc Uim quan trt.Giao tiep 1. giao tiep a the can + Theo 56 II.1gc phan ra thanh giao tiep chinh thuc va giao tiep kh6ng chinh thuc: + Theo vj the. nhieu nhu cau cila ca nhan chi dl1qc thoa man lrong giao flep.Giao tiep c6 nhieu chuc nMg Xc3 h9i va tam If quan tn. chuc nang can bang cam xuc va chuc nang hinh thanh. chuc nang thiet I~p.9 h09t d¢ng xac I~p.mg cua vi$c Ira thanh m¢! nguoi giao flep gioi.1oi tham gia. ph at tritin va cling co cac moi quan he.1 ky. chuc nang t& chuc.Giao tiep c6 vai lr6 quan trQng doi vai xa hqi. 12 .:1C phan ra thanh giao tiep giLi'a hai ca nhan. giao tiep dlfgc phan ra thanh giao th~p bang va giao tia'p the yeu.lnh. + 06i voj ca nhan: Giao liep 1<':1 dieu kien cua sl. .1c. giao liep girJa ca nhan va nh6m. a b tha' m<.

phat trien trong qua tdnh chung ta song vii hO'. Trong cae m6i quan h~ d6 thl chi m¢t so it la c6 san ngay tir khi chung ta cat tieng chao doi (chAng h'. kh6ng c6licn h¢ gl voi nhung ngtrai xung quanh? D6 kh6ng phai Ia xii h¢i rna chi Hi rn¢t t~p h91> rai f'.l.1t d¢ng trong c¢ng dong xii h¢i.li trong d6 khong c6 quan h¢ gi v6i nhau.. thong qua cac hloh thuc tiep xuc. can da so dc quan h¢ can l<. Xa h¢i Iii rn¢t t~p h91> ngtrai co rn6i quan h¢ qua l'.cong vi¢c nhu: thtl twang . lien l~c da d'. Kh6ng ai co the song. t~i . khong quan tam.li vai nhau. v . dia phuong. . ca 2.n be. trubng phong tro chuy~n vai nhan vicn. moi nguai chi biet rninh rna khong biet. 6ng ba .nhan vicn. quan h¢ hanh chfnh .1. oharr vien . giao tiep Iii gl? Giao tie'p ta hogt d()ng xae Jtjp..:~i va phal tri~n ella moi con nguai luon gan lien vai sIf ton t~i va phil trien ella nhung c¢ng dong xa h¢i ohM djnh.t tri~n. • I . ac cam v.ng: "Ai co the song m¢t ffilnh thi nguai do ho~c Iii thaoh nhan. ho'). huyet thong nhu eha my .chill chat.t d¢ng ngoai gia dlnh. Vai tre eua giao tiep Giao tiep c6 vai tro d~c bi~t quan tr9ng trong dbi song xii h¢i. giao tiep Iii dieu ki¢n eua sl! ton t'. Moi quan h~ ch~t che giO'a con ngubi vai can nguai trong xii h¢i can la dieu ki¢n d~ xii hqi phll.i. Trong qua tdnh song va hO<:1t d(>ng.. Vi dl.lng voi nguai khac rna chung ta thuemg gqi lit giao tiep. dan tQc.. thi¢n cam.li va phat tfi~o xii h¢i.lC nhung ca nhAn dan Ie.nharr vicn. t~p the. g.I.1n. KHAI NI)::M GIAO nEP 1. D6 co the Ii quan h¢ dong h9. anh em.con d. quy su".1i chu yeu duqc hloh thanh. tue Iii ngoai xii h¢i. ho~c HI. nen san xuat hang hoa phat trH~n dtrqc la nha c6 rnoi lien h~ ch~t che gifra 13 . Vi)y. Giao tiep la gi? SI! ton t. h9 hang. giUa chung ta vai nguai khac Iuon ton nhieu moi quan h¢.}p go. quan h¢ tam If nhu: hC). bC). NgU<li La Tinh nni fli. h9 hang).l: Giarn doc g~p go doi tac. trong dbi song cila rnoi con nguai va trong cong tac thu ky van phong. 2. quan h~ huyet thong. Vai tro ella giao tiep trong dbi song xa h(>i Doi vai xa h¢i. b~n be thu tir cho nhau . wIn himh cae m/Ji quan hf giifa v/ri can nguiri nhdm thod man nhilng nhu diu 1Ilui[ d[nh. COli nguoi Vi d'-.n be. Chung ta hay thi! hlnh dung xern xa hqi se nhtr the nao neu rnqi nguN ton t'.

cai gi d~p. con nguai la tbng hoa cac m6i quan h~ xa h<)i. cii gi khong duqc lam va tu do rna th~ hi~n th. cai gi xau. chu y. . thuang lam thay chung nhihlg vi¢c rna dung ra 13.2.u duqc nhfrng nguai xung quanh quan tam. Chung ta se cam thay nhu the nao neu tt! giam mlnh dil chi m¢t ngay trong phang. nhu cau duqc hoa nh~p vao nhihlg nhom xii h¢i nhit dinh . chieu chiu.Giao riip la die'u·ki¢n de'tam Ii.nha san xuat va nguai lieu dung: nguai san xuat nam duqc nhu cau cua nguai tieu dung. lUC la nhfrng nguyen tac ung xu: chung ta biet duqc cai gi t6t. c<ii gi kh6ng d~p. phan anh cac quan h~ xii hQi. tiep xuc voi ai. s6ng voi d¢ng v~t da cho thay rang. dai hoi vuqt gioi h~n cho phep. d(ic bift /d eae phei'm cheft de. khong lien h¢ voi ai qua di~n tho~. vai tra cua giao tiep duqc bi~u hi~n a nhfrng di~m co ban sau day: .Giao tie'p thod man nhie'u nhu cau cua con nguOi.!-o duc. kinh nghi~m xii h¢i va chuy~n chung lhanh tai san rieng cua minh. nhung tam If va hanh vi cua cac em khong phai la cua con nguai. nghia la duqc nguai lieu dung chap nh~n va dieu nay thuc diy san xual phat tri~n. tir do se co nhfrng hanh vi. Trang qui tdnh tiep xuc voi nhfrng nguOi xung quanh. chung phai lam va co the Utm duqc. doi hoi cua minh. dAn den vi~c chung kh6ng nh~n thuc duqc gioi h~n can phai dUng l~i trang cac yeu cau. Ngubi xua noi: "Con hu t~i m~. nhie'u plui'm clId't cua can ngui'ti. nhu d. 14 .. "hon lao". lac Nhfrng nhu cau cua chung ta nhu: nhu cau thong tin.H d¢ va hanh d¢ng cho phu hqp.lO dlre.Trang giao fiip. di gl can lam. chi duqc thoa man trong giao tiep. Ve ban chat. m~c du nhfrng dua tre nay vAn co hlnh hai cua can nguai.lc d. Nhfrng truang hqp tn~ em bi that I~c vao lrong rung.. 2. Vai tro ella giao tiep d6i v6i ca nhfm Trong dai s6ng cua rnoi con nguai.. y thuc nghia VlJ.. Nha co giao tiep rna rn6i con nguai co th~ tharn gia VaG dc m6i quan h~ xa h<)i. dap ling m¢t each thieu nguyen nhfrng doi hoi cua chung. . phat tri~n trong giao tiep. nhan eaeh ca nhdn phat trie'n hinh thuemg. nhu cau duqc thira nh~n. l~ phep hay hon hio. t6n trQng hay khong ton tr9ng nguai khac . cai gi nen lam. chiu hu t~i bi)" cling la vi m~ va ba hay chieu can. san xuat fa nhfrng lo~i h~mg hoa dap ung nhihlg nhu du do. chu yeu duqc hlnh thanh. phap lu~t ton t~i trong xii hQi. Wc ia "hu". gia nh~p vao cQng dong. thArn my. Nhiing phim chit nhu khiem t6n hay tv phlJ. duqc hinh thanh va pilat trie'n. chung ta nh~n thuc duqc cac chuftn ml. kh6ng g~p ga.

t6 chuc h¢i nght va cac cu¢c hQP.li ket qua clla bu6i la. m¢t nguai thu ky gi6i twac het phai la m¢t nguai giao tiep gioi. xi nghi~p. cong ty . CHilc NANG CVA GIAO TIEP Giao tiep c6 vai tro to Ian nhu v~y bai vi n6 thgc hi¢n nhi6u chuc nang quan trQng. Ia hO<. nhieu nguN cung thgc hi¢n. chung fa can nghicn cuu khoa hQc giao tiep.lt trang tiep xuc vai nguai Ian giai do~n au tho se d~ l~i nhung da'u an tieu cvc trang tam If. nam vfrng cac ky nang giao tiep va thuang xuyen ren luy¢n nhung ky nang nay d€ thong llnh ngh¢ thu~t giao tiep. chuan bi cac lo~i van ban. ChIle nang t6 ehue.l.. Chinh vi v~y. n~ng ne. ben q. muon tfa thanh m¢t thu ky gioi. phDi hgp hanh d(mg Trong m¢t t6 chuc. kh6ng xem ti vi? Chac chan do sf: la m¢t ngay dai l~ the.u giao tiep clla chung ta kh6ng duqc thoa man. Thea cac nha tam If hQc philt tfi~n. m¢t ccng vi¢c thuang do nhieu b¢ ph~n. hO<. khoang 2 . nghi¢p vl.lt d¢ng giao tiep.i clla t6 chuc (co quan. giaffi doc dua ra nhung yeu cau chi thi mai doi vai nguN thu kY.m vi~c vai m¢t doi tac thea uy quyen clla giam doc. dua tre d1t co nhung nhu cau nhu nhu cau duqc thuang yeu. nhan each clm can nguai twang thanh sau nay.3. trong cu¢c do'i clla m6i can nguai. nhUng b¢ 15 . a 2. deu la nhung 10<. D~ co th~ holm thanh c6ng vi¢c m¢t cach t6t d~p.2. Ngay tir khi duqc sinh ra. truac het va Chll yeu.it d¢ng clla nguai thu k)'.o vai b¢ ph~n con l<'). 1. Vai tro elm giao tiep trong eong tac thu ky van phung Vai vai tr6 Ia cau noi giua Hinh di:). con nguN trao dOi cho nhau nhiing thong tin nha't dinh. Vi dl.. nhu du giao tiep xuat hi~n fat sam. II. ). Cic cong vi¢c cua nguai thuky nhu tiep khach. gQi va tca lai di~n tho~i... Chue nang thong tin Chuc nang th6ng tin duqc bi€u hi~n khia c<). nhu c~u duqc an toan.li hinh giao tiep khac nhau. a 1. Cho nen. C6 the chia cac chuc nang nay thanh hai nhom: nhom chuc nang xa h¢i va nh6m chuc nang tam If. thu tin . Nhltng thieu hl.1.3 thang tUeli dua lre da biet "tro chuy~n" vai nguai 100. D6 la VI nhu d.nh vi¢c nam vfrng kien thuc chuyen mon.l: nguai thu ky bao cao l<.nh truyen thong (trao deli' thong tin) clla giao tiep: qua giao tiep.kh6ng dQc. Nh6m chLrC nang xli hi?i 1.

cac chien si keo phao d5 "ho do" de phoi hgp hanh d¢ng. 2. moi con nguai la m¢t "chiec guong".4. Chue nang d(Jng vien. Tu d6 chung ta lhay dUQc nhung uu diem. tlnh cam nhat dinh. Chuc nang dien khien Chuc nang dieu khien duqc the hi~n (1 khfa c~nh anh huang tac d¢ng qua J~i cila giao tiep.ch thong nh.lp.2.1. Tiep XllC. each thuc thvc hi~n cong vi~c va trang qua trlnh thvc hi~n cGng phJ. M¢t lbi khen chan tlnh duqc dua fa kip thai. am thj. 2. biel "tim phlJ. chung ta <lnh huang. khi chuc1n bt cho chien dich Di~n Bien Phu. khich l~ cua giao tiep lien quan den linh vvc dm xuc trang dai s6ng tam If can nguai.c 16ng ngLIai".i co nhung "tin hi~u" de mqi nguai hanh d¢ng m¢t ea. hoan thi¢n him than. m<)t Si. Nh6m ch((c nang lam Ii 2.c nha ngon ngu hqc. Muon v~y. a 1. tac d¢ng den nguai khac va. ban b~c. Chue nang thiet If.da xuat hi~n. chihh nhu cau th6ng nhat.k tv tin. pho bien guy trinh. Chuc nang phe b'inh va t~r phe b'inh Trang xu h¢i . cung co cac moi quan h¢ Giao tiep khong chi 13. phit trien va cung c6 cac moi quan h¢ d5 c6.d6 III khai dau cua cac m6i quan h~. rna con 13. Theo ca. nguqc I~i. hat chuck. tung nguai. nhung cac m6i quan h~ nay c6 tiep tt. con nguai con khui d~y nhau nhiIng xuc cam. ph an cong nhi~m Vl. Trang giao tiep. phoi hqp hanh d¢ng trong vi~c san hat thu cila nguai nguyen thuy rna ngon ngu phuong ti¢n giao tiep co ban con ngnai . phat trien. M¢t nguai c6 kha nang 1anh d~o chfnh 1a nguai c6 kha nang (lnh huang den nguai khac. g~p go nhau . UtC d¢ug den chung ta bang nhieu hlnh thuc khac nhau. lai n6i cua nguai d6 c6 "trqng luqng" doi vai nguai khac. chung kich thich hanh d¢ng cua hq. Day Ia melt chuc nang rat quan trqng cila giao tiep.! quan tam dugc the hi~n dung luc c6 the lam cho nguai kh. khkh I¢ Chuc nang d¢ng vien. nhiIng thieu sot cua mlnh va tv sua chua. ph~n. 1. cam thay phai co gang lam vi~c t6t han. Giao tiep vai hq chinh la chung ta soi mlnh trong chiec glI<1ng d6.3.lc phat 16 a . Truoc day. cach thuc d6 con nguai thiet l~p cac moi quan h~ mai.lt. ngut1i khac cGng anh huang. Trong giao tiep. hq phai tiep xuc voi nhau d~ trao d6i. nhu: thuyet phl:lc. tuc la phoi hgp vai nhau m¢t each nhip nh~mg. hlnh thuc bieu hi¢n m6i quan h~ giua con nguai vai can nguai.l cho tung b¢ ph~n.nhung con nguai nay ph iii thong nhat voi nhau.

c quan h¢ giao tiep co ban kh6ng thl!c hic. g~p go vai nhau. g~p go m¢t vai Ia:n roi sau d6 Sl! tiep xuc bj ngat quang trong m¢t thai gian dai. D<1y la lo~i hlnh giao tiep ph6 bien nMit trong dai song con nguoi. MlJc dich clla d. Chuc nang h'inh thanh.4. Vi d~: tro chuy¢n trl!c tiep. sung suang hay dau kh6. . it lien h¢ vai nhau thl m6i quan h¢ cling kern phan nong am. 17 + Ben c~nh . himg nam.n dugc day du cac chuc nang nay thl dicu do kh6ng nhiing se anh huang tieu cl!C den cuQc s6ng va ho~t dQng. khi d. net m~t. Neu chi tier xuc.cong ty. nhin cach cua moi chung tao III. rna can d€ l~i nhling dau an tieu cl!c trong sl! ph it tri~n tam II. trao d6i vai nhau. rna can nham that ch~t han niia m6i quan h~ kh<ich himg .ll vai rro cua giao tier) Nhu v~y.rc ticp va giao tiep gian tiep. 2.mg. dieu nay ph~ thu¢c nhieu vao qua trlnh giao tiep sau d6. cam thong va ghii toa duqc xuc cam clla mlnh. cae cong ty 16n thuang t6 chuc "h¢i nghi kh<kh hang". nhieu khi chung ta c6 nhling xuc cam ca:n duqc b¢c lQ. chung ta mai tim duqc 5t.ng d. khong chi d€ cong ty tim hi~u Him til. c6 tra nen ben ch~t hay kh6ng. chung ta muon duqc nguoi khac cling chi a se.r dong cam. an m~c. 1.lc quan hay bi quan. ). Trong cuQc song cua moi chung ta. Ngay nay. lrang di~m . thi m6i quan h¢ cling kh6 duy trL Ngay ca anh em ru¢t thit trong mQt nha rna it tiep xuc. Chi c6 lrong giao tiep. thao lu~n.3.c cuQc hQi nghi nay kh6ng chi de khach hang trao d6i kinh nghi9m. uguy¢n v9ng cua khach hang.. da deng han. PHAN LOA! GlAO TI~P Co nhieu cach ph:1n lo~i giao tiep.. 2. do dolu911g thong tin trao d6i trong giao tiep thuang phong pM.tri€n hay khong. Phim lo~i giao liep Iheo linh chal cila liep xiic ~o~~Ocb~~~m~d~~anru~~~:~t~ trt. dam phan .Ciao tie'p trI/e tie'p Iii lo~i giao tiep trong d6 cac chu th~ trl!c tiep g~p go. giao tiep c6 nhieu chuc nang quan t[(. Lo~i giao tiep nay co nhfrng uu di€m ca ban sau: ngon ngii can co th€ si'r d1J. Nhiing niem vui hay noi buon.c phuong ti¢n phi ngon ngii (anh mat. l<. nhan cach (xem rha.. Chuc nang can bang cam XllC Trong cuQc song.. ph at trien tam Ii.

Cling chrnh vI. + C6 th~ dicu ehinh qua tdnh giao tiep m¢t each kip thiJi de u<. lo~i hinh giao tiep tflfC tiep bi h.Giao till' chinh thuc Iii lo. . Giao tiep gian tiep it h~ h'Jn ch€ v~ m~t kh6ng gian. gi. nhfrng suy nghi eua mlnh rna kh6ng e ng. cai rna va hi~u biet 1<ln nhau (VI v~y rna co nguoi con gQi lo.:ti dieu gl. th6ng tin cung uuqc cac ehu thi can nhac twoc..+ C6 th~ nhanh ch6ng bi~t duqe y kien ella nguai doi tho<.:ti.n. trong thoi gian l~ . khong phai ng.l-t m1.Ciao tie]} git111 tie]} 11'1 lo. nhung nguiJi 0 xa nhau van c6 the giuo tiep duqc voi nhau va cling m()t lue c6 th~ tiep xuc voi m¢t so Juqng Ion J6i tLIqng.l.l-i canh. tro chuy~n voi nhau. mit tinh. Tuy nhien. vi v4y thong tin thuang c6 tinh chfnh d. 2. khong biet h9 dang hIm gl. va tuyen truyen hinh.:ti giao tiep mang tinh chat d.tt ket qua. v~y rna. nguai thu ky can biet si'r dl)ng ket hqp eft giao tiep chinh thuc va giao tiep kh6ng ehinh thue d~ t~o kh6ng khi than m~t. giao tiep duqe phan ra thanh giao tiep chinh thuc va giuo liep kh6ng ehlOh thuc. dang (f trong hoan dnh nao.I-n be g~p gB. eoi md.. quy d. ban b~c thuang Juqc xac dinh truac.lng nhicu phuong ti~n phi ngon ngiI khac. Phcin la~i giao tiEfp thea quy eaeh ella giao tiep Theo quy each. dam philn . cung khong the si'r d1. Tuy v~y.ln g:ili va hie'u biet Ian nhau. thea chuc trach.l-i. chu yeu dtfa tren Sl! hi~).n vien.l biet ve nhau giUa cae chil tht Vi d1.l. Vi d1.:ti giao tiep nay Ia giao tiep than m~t)'va ehung ta co th~ th61¢ nhU'ng nbi ni~m.lc voi nhau qua cac phuong ti¢n nhu di¢n tho.l-o tro chuy~n rieng tu vai nha. van de can trao dOi.:ti giao tiep trong d6 cae chu the tiep XI.l: B<. Trang c6ng lac clla nguai thu ky. 10<. " U u di~m chfnh eua giao tiep khong chinh thue la kh6ng khf than Hnh.lt dOng clla minh. kh6ng eau n¢ vao th~ thuc.. Trong hO<. . t~o dieu ki¢n thu~n lqi eho giao tiep chfnh thuc d<. thu tu ho~c qua nguai th(r ba.c cao.nh.:ti giao tiep mang tinh chat cong V1. nha..0 che ve m~t kh6ng gian.lu nhien. chung ta thuang kh6ng th'-ly dU<Jc vc m~t ella nguai doi tho<. trong giao tiep gian ti~p. . nguai Hinh d<. th~ che. hem nua khi tiep xue tn!e tiep chung ta d~ bi chi phoi hoi yeu t6 ngo<.lc dieh.l: h¢i h9P. Trang giao tiep chfnh thuc.Giao tie]) kh6ng chinh t/JJk la lo.l-i giao tiep nay chiem Ii l~ kh6ng nho Va c6 anh huang 16'0 den hO<~l d¢ng ella nguai thl( kY. c6 th~ ttf do trao d6i nhfrng van de rna chung ta muon.l-i.

h9i nghj, dam phan, ky ket hqp dong, nhieu co quan t6 chuc cho khach di tham quan, xem van ngh¢, dlf ti~c, tat c3. nhung-Io'!.i hlnh giao tiep th~n m~t nay dell nham la.m cho cac cutlc tiep xuc chlnh thlic dicn ra mQt cach thll~n lqi.
3, Phan lo~i giao tiep theo

vi the

Vj thebieu hi~n moi lUang quan gilia nhung nguai giao tiep vai nhall, no noi len ai m,:\nh han ai, ai dn ai, ai ph~1 thu9c vao ai trang giao tiep. Theo vj the, giao ticp duqc phan ra thanh: giao ti{p a the m<.tnh, giao tiep C1 the can bang va giao tiep the yell.

a

Vi the cua m9t ngu0i so vdi ngudi khac chi ph6i hanh vi, ling xu ella hQ trang giao tiep. ChAng hl;\n, twae m~t b,-~n be, lui noi, cu chi, di¢u b9, til the' cua chung ta thucmg khac vai khi twac m?t chung ta 1a cap tren cua chung tao VI v~y, trong giao tiep, chung ta can danh gia dung vj the cua mlnh va cUa nguai d6i tho~j d~ ling xu va the hi~n thai d¢ m()t cach hgp lY. Khi danh gia vi the eua mlnb va cua ngudj kh5c, chung ta can can nhac nhiell khia c<.tnh khac nhau, boi VI giua chung ta va nguoi khac thuang ton t,-~i nhicu m6i quan h~. Hcm nlia, nhieu khi chung ta m<.tnh han nguai khic m~t nay nhung l'!.i kern hQ 0 m~t khac.

a

4. Ph~m lo~i giao tiep theo so hrqng ngU'di tham gia giao tiep va tinh chat cua moi quan hi?: gilra hQ

Thea s6luqng ngudj tham gia giao ticp va tfnh chat eua moi quan h¢ gifra hQ, chung ta co d.c lo~i giao tiep sall day: - Giao tiep gifra hai ca. nh~n, vi dl!: hai ngum b<;tn tro chuy~n v6i nhau, giam d6c trao deli voi nguoi thu ky cua mlnh; - Giao tiep gifra ca. nhAn voj nhom, VI d~: thay giao giang bai trcn 16p, gi,im doc noi ehuy¢n t<.ti hQi nght khach hang; - Giao tiep giUa cac ca nh<ln trang nhorn, vi d~: san xuat h9P d~ blnh xet thi dua cu6i' narn; - Giao tiep gifra cac nhorn, vi dl!: CllQC dam phan gilia hai hay nhicu phai doan (dam phan song phuong, da phuong),

ta

Cau hoi

ky van

1. Giao tiep la gl? Vai tro cua giao tiep trong !fbi song can ngUbi va trong c6ng tac thu phOng.

19

2. Neu va gi8i thich cac chuc n~ng cua giao tiep? 4. Neu cac 10;;li hinh giao tiep co ban? 5. Co nguai cho rang, trong ITnh vlJc chuyen man kh6ng din ren luyen ky n:ing giao tiep. B;;ln nghT gl ve y klen nay? 6. Nguai y co cau: "Ai kh6ng co san tien trong tui thi can co san m~1 ng91 a mi(mgn, con 6ng cha ta thi noi: " Mom mi~ng dO- chan lay". B~n c6 suy nghT gi ve van de nay? 7. NhG'ng kh;\lmg d\nh sau day dung hay sai? a. Nhiing nguai nhieu lalla nhG'ng ngUoi kh6ng dang lin c~y? b. Noi nhieu kh6ng nghTa la giao tiep gioi? c. Chi co nhG'ng nglloi giao M'p gioi mol kinh doanh gioi? d. Con nguai kh6ng thti Ion khan neu kh6ng h9c hoi kinh nghi$m cua nglloi khac?

Bai t~p tinh huang
1. Trong so cac hi$n tLf<;mg dL1gc neu ra dll6i day, hi$n M;mg nao la giao tiep? a. M¢ll dua tre dang "tro chuY$n" voi mqt con bup be. b. Nguai thL1 ky dang so~n thao mqt 103 thu di$n ti'r dti glri den d. Vg chong nhB. hang x6m dang cai Iqn vai nhau. e. Hal dua tre dang chai dua voi nhau.
f. Hal ngL1ai b~n nhin nhau 1m I~ng.

c. Mqt nglloi dltng tu6i dang dao mal trong cang vien cung vai

mqt doi tac a nL10c ngoai. mqt con cho.

g. B9 trllang ngo~i giao cua cac nuac ASEAN g~p nhau dti thong nhat ve cuqc g~p thu<;lng dinh giCra cac nguyen thu cua cac nL1aC trong kh6i. 2. M va H biet nhau tlt khi can ngoi tn~n gh€ nha trllong, hi~n nay h9 I~i cung lam vi~c t~i m¢lt v:in phong, vi vay tinh cam giiia h9 cang gan b6. M dllgc giam doc g<;li y giao mqt nhi¢m vl,l mal n~ng ne nen dang phan van nh~n hay kh6ng. Biet v~y va biet M la ngL10i c6 ni"i.ng iI,tc, H lim den g~p M. - M - Minh dL1<;1C giam doc g<;li y giao mqt nhi~m vl,l mol, nhllng minh dang b~n kho~n c6 nen nh$n hay khang. H - Vi¢c gi v$y, co th~ cho mlnh biel khang? M - Phl,l trach cang tac nhan sl,J' cua cang ty . H - D6 103 mqt tr9ng trach phuc t;;lP. NhL1ng b:~ln la ngllai c6 ban ITnh, c6 n~ng Il,J'c, mlnh tin 103 b~n se thl,J'C hi$n t6t cong vi~c d6. Han nCra, d6 113 m9t co h9i thang lien rna kh6ng phai ai cOng c6. M - Minh cOng biet v$y, nhllng ... H - Con nhLfng gi niia, b:~m nh$n ben
c~nh b~n!

en, c6 gi mlnh se giup dB. Hay lin r~ng, luan c6 minh

M - Th$t ch(r? Nha day nM, cam an b~n! Thea b~n, CU9c giao tiep neu Iren gilra M va H th~ hi$n chLtc n:ing nao cua giao tiep?

20

3. NhCtng trL10ng hr;1p sau day thu¢c lo~i hlnh glao tiep nao (giao tiep tn,tc tiep, glao tiep gian tiep; giao tiep chinh thuc, giao tiep kh6ng chinh thuc; giao tiep giLra cac ca nhan, giao tiep gilta ca nhan va nh6m, giao tiep nhom; giao tiep the m~nh, the yeu, hay the can bang)?

a

a. Nguoi thu trL10ng chu trl cu(?c h9P glao ban cuoi tuan; b. NgL10i thu trL10ng viet thL1 tham hoi, d9ng vi€m m¢t nhan vi€m dang nam vi$n; c. Can bQ, cong nhan vi€m cong ty X cung nhau di tiflm bien d. $au gio lam vi$c, giam doc g~p ga, trao d6i rieng voi H; e.

a Cua La;

Le an hoi cua C va L.

4. H, 30 tu6i. la m¢t doanh nhan. Do lam an thua 10, nr;1 nan chong cjlat ma cam thay doi kh6ng con gi nlta. M¢t hom, H di ra pho, VEl m~t day tuY$t v9n9. H dinh tim m¢t ng6i nha cao tang de ket thuc cu¢c doi va the la thoat khoi nr;1 nan. goc pho, m¢t thay tL10ng nhin thay H va cat tieng 99i: "Nay, anh kia, l<:Ii day ta xem cho m¢t que nao!". H tham nghT, boi to an phong c6 ich gl va tiep h:IC bL1ac. NhL1r1g ong thay tuang l<:Ii goi tiep: " Nay, anh kia, I~i day ta xem cho m¢t que, ta khong lay tien cua anh dau!". " U, xem thi xem, mit~n phi ma"- H nghr va bL1ac l<:Il gan ong thay tL1ang. Ong thay tL1ang cham chu nhin H roj xuc d¢ng noi:" Ta dang nhln thay m¢t gL1dng m~t than bf. Ngai chfnh 18 vua Quang Trung tai the". H tL10ng minh nghe nham: " Ong noi giT. "Ngai dung la vua Quang Trung giang tran. Hay nhln kia, tran cua ngai, mat cua ngai...". H cOng cam thay buon CL1oi. khong tin, l<:Ii tiep tl,lC di. NhLIng roj H nghf, phai chang minh giong Quang Trung th~t? NhL1r1g ma Quang Trung co tt! tll' dau? Va roi H thay d6i '1 dinh.

a

Gan chuc nam sau, H tro thanh m¢t trong nhCtng doanh nhan thanh d<:It nhat nLIac. Ban hay thll' 1'1 giai t~i sao?

21

Chuong 2 CAU TRUC CUA CIAO TIEP
MUG lieu
Giao tiep baa gam ba m~t c6 quan he ch;:l.t che va; nhau: truyen thong, nh~n thue va anh huang lac d9n9 qua I~i Ian nhau. Chuong"Cau true cua giao tiep"se trinh bay ban chat, d~c diem eua mOl m~t cOng nhl1 nhiing qua trlnh dien ra Iren mOl m~t d6, W do chi ra each de l.1ng GUang hi¢u qua ella giao tiep. Sau khi h9c xong chuang nay, b;~m c6 the:
A~ ~

7.

'"

- Hieu duac ban chat, d~c diem cua cae qua Irinh: truyen thong, nh~n thue va anh huang lac d9n9 qua la; trang giao tiep;
- Trao d6; thong tin chinh xac va day du han; t~o an tuqng t6t ve ban than ngay trang Ian dau tiep xuc; Uing CLIdng 51! hh~u biet Ian nhau va nang cao hi¢u qua cua slf anh hlIong va lac dong qua 1 ; va; nguoi khac lrong giao tiep. 9

Tom tM n9i dung
- Truyen thong trang giao tiep la qua trinil trao doi thong tin giO'a nhOng ngudi giao tiep voi nhau. Qua trlnh nay dien ra hai cap d9: ca nhan va 16 chuc.

a

+ Truyen thong giO'a cac ca nhan la mot qua trinh tUdng ho, tUi3n hoan va khong ddn giEln. De truyen thong chinh xac, ngoai vi¢e h9-n che yeu t6 nhieu, cac ca nhfm con phai hieu tam If, vtln hoa ella dol tugng truyen thong, xac d!nh dung muc dfch, thdi gian, dja diem va phuong phap truyen thong toi t.ru.
+ Truyen thong trong 16 ehuc co the la truyen Ihong chfnh Ihue ho~e khong chinh thue. Chung dien ra da d9-ng va nhieu chleu, t~o thanh m~ng truyen thong trong to chuc. Hi$u

qua hoat d9n9 ella m9t to chuc phV thu9c nhieu vao hi$u qua ella m~ng truyen thong trang 16 chuc do. M9t m~ng truyen thong 1'1' tLfong 113 m9-ng co toc d9 Iruyen thong eao, ehinh xae, the hi$n r6 vai tro cua ngudi lanh d~o va t~o ra rihieu moi quan h$ giO'a cac thanh vien trang to ehue. - Nh*n thuc trong giao til~p la qua trinh cac Chll the giao tiep tim hieu d~c diem cua nhau va clla chfnh bEln thEm minh. Ke! qua cua qua trlnh nay la hinh anh ve dol tLfgng giao tiep va ve ban than, 1<'3 nhOnQ danh gia, nh~n xet ve nhau dl1Qc rut ra thong qua giao tiep. Trong qua trlnh nay, an tl1gng ban dau co vai tr6 n6i b*t. - Trong giao liep, cac ehu the giao tiep con anh huang tac d9n9 qua 19i IEIn nhau. SV anh huang tae d9n9 qua 19i nay dien ra duai nhieu hinh thuc, trong do ph6 bien 113 lay Ian lam If, thuyet phvc, bat chuoe, ap hlC nhom va am th!.

22

tam tr~mg. ngw\i nh. M0t y co the duqc ma hoa bang nhicu each. A va B dang H'() chuY0n '/6i nhau: lue rhl A n6i..ti. moi quan h¢ git"fa ngm?1i phat va nguoi nh~n.1. ). rna con phy.r rna hoa kh6ng nhfrng ph\! thu9c vao tlnlI huang c\! th~. ho. con ngum trao d6i thong tin veri nhau. ell chL .~r. m()t nguo-i muon chuy~n m(H y nghT 1110 d0 den m¢t ngtroi J. . ky hi¢u. Kcnh t tL_______ Nhleu _ _ _ _ _ _ __ Hlnh J: Sa do" tru. ng6n ngu viet.~c nhi1ng danh gia. nghla b n&Li'(~i phat va nguai nh. trong giao tiep. A nghc. chu viel hay cae dau hi¢u.1.Y1!"n thtJn. Juc thl chfnh hqlqi if! nguoi nh~n.)n va nhicu yell to khac. nhD:ng n6i niem. 't' nghl -> Mil h(la Th6ng di¢p Tiep nh~}n --~ gi~li rna f-----+Ngudi phat ---.:.ua qua lrlnh truycn thong phI) thu()c V.m(Jl phLfdng di¢Il nao do.c b~nh truycn thong (ng6n ngu n6i.t di btmg d. M() hlnh truyen thfmg Vi:.~O thanh (Y nghl drr dlHJC rna hoa) va sau do duqe phcl.1' vi~c n~lo do. y nghl eto. iiil. net m~t.-'1. ) d~ den vai nguoi nh~n... B nghe..lO nguoi phat.. 1.lt )' nghl lh~mh loi noi. rhCmg tin ctU(/C trao dOi trong giao tiep c6 the: IA nhfrng thong bilt) ye m(lt . Mft hoa .I.. Qua trinh truyen thong gii:ta hai eft nhfm a 1. x~t ve chung . ilk thl nglfq'c h. B n6i. TRUyllN THONG TRONG GIAO TIJlp Khfa c<.. thu¢c va~ d~c di€rn eua nguoi phat.~n thuang xuycn deli vai cho nhau: iuc thl ngtfl'Jj nay 1:1 ngtrdi phat. nhan va C[lp ct¢ t6 chue. nhieu phuong ti¢n (b¢ rna) 23 . Kct qua eua qua tdnh nay Ja thong di¢p dl1qc ti.\ qua tdnh bitu d'. C6 the tht hi9n qua tdnh lruyen thong trang giao titYp giiJ:a cae ca nhan bang SO' d6 sau day: Thong tin ph{m hOci______-----. co th0 xcm gino tiep lit qua trlnh phal va nh~n thllng tin gllrd nhCtng nguai giao tiep v6i nhau.Vf dl. cac phuong ti¢n phi ngon ngu khac (anh mat.tnh truyen th6ng eua giao tiep duqc bitu hi¢n cho.hac thl phiii bat dau tu vi9C rna ho8. Tfi¢u qua . Dfty Ii) m()t qua tdnh hai chieu.:: gil/a lUll Cel nhClII So d6 tr0n cho thay. Sl. Qua t[lnh nay dien fa trcn hai dip u(): cap do c:5.

tn. Hi¢u qua cua qua trinh truyen thong con bi chi ph6i boi cae yeu t6 duqc gQi la "nhicu".l: tie'ng on qua lan. Tren co sa d6. a 24 . . cac yeu t6 d6 baa gom: . B<. Tgi sao eh{mg fa khang dung Iqi nghi' ngoi va [u"/ng m(!t ("llllt gl d6 nld? va.tn. trai nang n6ng. Ching h<. Minh m¢t va klui( IIUde qua! C/lllng fa'ditng lqi ngJzl ngai. nhi9t d¢ c6 the len den 40 .S~( khac hi¢t ve' win hoa. Ching h<.Moi truong trl/yin th6ng kh6ng to't. nguai phat c6 the dieu chinh ha~e chuyen tiep nhting thong di¢p dn thiet khac. M¢t khau quan trQng trong m. Nhu v~y.tn n6i: "Hom nay trai nang n6ng qua nhi!" va nguai ciIng di g~t dilu dap l~i: "u. hom nay n6ng bi. truyen thong gifra cae ca. Vi dl. Cha nen. nguoi nh~n ho~c trong moi tflIang gay can tra d6i voj vi¢c truyen tin. tuc la phan tich de hieu duqc YClla nguai noi (n¢i dung cua thong di¢p). Quan gidi kluit nay ro't tldi tie'ng.ta va b<.nh vi¢c giai rna.. thai tiet qua n6ng v. u6ng ok fll(de gidi klulf di! 2. Lllc nay rna co m(!t ("O'C chanh d6 thi tJl(jt la tuy¢t! 5. Thong thuang. D6 la nhung yeu to nguoi phat. tieng Anh ha~c m¢t thu tieng khac.tn cung m¢t nguai dang di d<. khong phii baa gia nguai nh~n cung hieu dung y nglIai phal. Day Ia. khi dung lai n6i thi cling c6 nhieu each n6i: n6i thfing ra YClla minh ho~c n6i b6ng gi6.khac nhau: nguai phat c6 the Slr dl:mg tieng Vi¢t. di¢u b¢.m! Hom qua.tn c6 th~ chuyen y muon cua mlnh den nguai d6 bang m¢t trang nhfrng thong di¢p sau: 1. uong nuac. con nhieu cach n6i khac nfra.ti nght ngoi. 8(JIl co mUO!l uo'ng nUde va nghi' ngai m9t ehut khlJng? 3. c6 the Slr dl:mg lai n6i ha~c Clr chi. m¢l qua ldnh phuc t<. nguai nh~n phai tien ha. neu b<. N6 baa eho nglIoi phat biet thong di¢p dff duqc tiep nh~n va. nhan la m¢t qua trlnh lUang he va tuan hoan. sau khi tiep nh~n thong di~p.v.tn mu6n. tren truyen hinh nguai ta dt! baa Ia. duqe hieu nhu the nao.P. thl trang twang hqp nay nglIai do da khong thong hi~u dieu b<. b<. 116m nay troj nang n6ng qua nld! 4. . trang VI dl.J.l neu tren. tue la nglIoi nh~n phal tin hi¢u tra lai nguoi da truyen di ban thong di¢p.tn muon dung l<. Ngay d. am chi.4111 C co day!".!-ch truyen thong III sl! ph an hoi.

tuc lil can chu y tIm h<.O.. m¢t th6ng 25 . trang giao tiep. nhu the nao).p trung. rna con bao g6m cii cac d~c di6m tAm 19 cua hq. MQt dieu can n6i. bang each nay va vai d6i w<.illlg.. nhung v<'1i d6i tuqug khac kh6ng c6 nghia cling se nhu v~y. Theo cae nhi giao tiep hqc.tn che anh hUCmg clla chung. qua trinh ma hoa hi Mi... nhung djnh kien. dung til dia phlwng. nhung noi ra khong dung 1uc thl trqng 1uqng cu.a lai n6i cling giam sut. quan diem. l~p truong. 1. d¢ nh<. . who (vai ai). de nang cao hi~u qua cua qua trlnh truyen thong. Ve van de nay. Ai b day kh6ng chi dan gian lit m¢t di ten. chung ta d. dja vj xii h¢i hay hqc van clla nguai nghe. chung ta kh6ng C[ln nhac van de nao nen noi. chung ta phai tIm hie:u d6i wqng giao tiep d~ tu do co cUch giao tiep. n6i van de g17 Nhieu khi chung ta W lai. thanh kien. Sl! nang vQi. noi ra dicu kh6ng nen n6i.tng khong t6t v. when (bao gio). th6i quen .lc dich gl? hi6u nguai nghe lit ai. Hoan thi~n qua trinh truyen thong giUa cae ca nhan Qua trinh truycn th6ng trong giao tiep c6 hi~u qua hay kh6ng tnrac het phI. nguoi n6i can chu y: . nhu cau. 1-2. th~m chi lam nguai nghc kh6 chiu. chimg h~n bang 1ai noi. ung xu phu hqp. tuc lit n6i cai gl. · Cae yill t6' tam Iy J ngltiti plUlt va nglfai. tin nguang. nguai phat va nguai nh~n can chu y den sau van de. · Kinh truye'!z thong hogt d(J/lg khan/? hifU qua: Phat Am khong chu:1n.1. tlnh cam. D6'i vOi nglIiri phat Khi dua ra ban thong di~p.2.1ng nay b<:tn duqc hoan nghcnh.1p.. van de nao khong nen va van de nao kh6ng duqc n6i ra. niem tin. · Kilt" lido (when).n chu y den cac yeu t6 nhieu va tim each lo<. tuc 1a t~i sao phai n6i ra dicu d6.ty cam cua giac quan kern. why (t<:ti sao). duqc the hi~n trong sau chii' huyen di9U: what (cui gl).tn. 1a do tnrac khi nai.J thuQc VaG nguai phat va nguai nh~n. nh<in: Sl! khong U). nhu: tam tr<:tng.tn. Iua tu6i. tuc 1a dua ra bim th6ng di¢p van thai di~m nao cho phu · V(li ai (who). Cho nen.Tgi sao (why).ti be) ho~c h<.. . sa thich.· Y kh6ng r5 . giai tinh. Ch:lng h<.Cai gt' (1'. tam tr<.v. Ching h<. Trong giao tiep. whcre (a dau) va how (bang cach n~l. nghe nghi~p. di~n tho~i tTl:IC tr~c . nglJeJi n6i su dl:mg til ngu khong chrnh xac. noi dieu d6 nham ml.'hat).

~n gop y cho m¢t nguoi de mong hQ tien b(. nguai nh~n can chu y: .. Ngoili ra.~i sao nguoi n6i h~i de c~p dicu d6? .ul rna con ph an vng I~i m¢t cach gay gat. vi the' nguai do khong nhfrng eli} khClllg tiep nh.tin kh6ng ph:ii la khftn cap lam ma b~n I~i gQi di~n den bat) eho sep vao hic 23h dem thl sep se khong hiii long. tire Ia nguai n6i dang neli di gl. chung ta can bier lila chQn cach truyen th(>ng tin tai uu nhat. quan diem. tuc lu t. .2.flllllg ('(leI! lIao (/um-'). nguO'i phat dn can nhilc xcm dua ra bLln thong di~r dau. nguai nh~n cfin d~t 26 . Mot thong di~p co the truy6n den ngu0i nhi!-n bang nhicu each khac nhau.ch n~lO? Cung nhu nguai phat thuong d.~n lai g6p y eua b. vfln de gl? .d' ddll(where): hu6ng nao? nao.Khi /ulo (when): Nguai n6i n6i dieu d6 kbi nao. sa thich. trong hoan canh nao d6 d~t hi~u qua cao nhat. 1. tlnh cam. hQc van. niem tin . duoi hlnh thuc a dau. chinh xac. Vi dlJ: b~n chuan bi to chue Ie cuoi va can dua thi6p de moi bq. Chu y den van de nay. )? NguO'i neli dua ra dieu do III ai (tu6i tac. d6ng thai thea d6i slf phan hoi d0 dieu chinh qua trlnh truycn tin cho co hi~u qua.n be den dIJ. h~lO hu'ng a nguai nh~n. bang cach nao cho hi~u qui. tb6i quen.n lr~rc tiep tam <-lieu d6.li lam dieu d6 tn(t'1c mq. th. nhung hi~u qua thuong kh6ng giang nhau. khi truycn tin. ngay sau khi nh~n dLrqc thong tin hay da co sIJ dtn nhac.6 delll (where). nhung In)n l'-.t nguai thu ba. trong tlnh .:tng. nguai phat clIng can biet ". tuc la phili can nhac xem truycn thong tin dut'1i a hlnh thvc nao. dieu chinh qua trinh truyen tin. noi nao. dja vj xu h¢i.to tfun Iy thO£li m~\i..Bang cd eli IIdo(how): NgU'oi phat truycn ban thong di¢p di bang ca.. Vl v(ty. gioi tinh.T{Ji sao (why).}t minh vao vi trf nguoi nhi!-n de hieu nguai nh~n va tll' d6 dinh hucmg.Cvi gl (H'/Wt). . suy tfnh? .}m chl hoan to~tn kh6ng d~t ml!c c1fch mong muon. Vi d~l.Ai (who): nguai n6i tr. nhung neu b1).n nhO' ngu(1i khac cilra h¢ thl hi¢u qldt thuang khong cao bang vi~c b1). tam . Difi voi ngur'Ji nhiJ-n 86 tiep nhi!-n va gi:ii ma thong di~p tll' nguoi ph at m¢t deh dfiy du. h.2. Vi~c chQn sai dja diem e(l thE lam giam hi¢u qua truy~n th(mg.!.

Truye'n th()ng ehinh thue l'rllyc'1l [lu)llg chfnh [11lrc lei ffllye'll [hong (fico hlnlz [Illre dU(lC quy djn/!.lo xem xet. Cae hlnh thue truyen thong trung tf) chuc Trang mOt t6 chue. con nguai thui:mg phii litn ket h. Truye'n thong khong ehinh thue Truye'll thiJng khiJng cMllh flnrc hj qua frill" frao dlIi Ilu)ng lil1 frong giao 27 .ti m6i quan h¢: quan h¢ chfnh thue va quan h¢ khong ehinh thue (quan h¢ Him 19). c/lllg tifl/ !ldnll mi)t hnlJt d()lIg lido d() \'I'I(1i feli chung. kinh Joanh trong nam t~i h9i ngh! can b9.minh vao vj tff nguo'i phal d~ hieu duqc tam tu. . neu atel ehue nao J6 truyen thong ehinh thue khong duqe dam baa thl ho~t d¢ng eua tel ehue do eGng khong the e6 hi~u qua. Td ('II/fe ta t<IP Il(fp ng/(()'i C() cO ('(I'll nillft d/nh. 2.. nhfrng kien ngh!.o tinh hlnh san xuat.li Ihanh nhiJ:ng t6 chuc de ticn hanh ho. n Nhu Yay. nhu may'Xl n"hiep' conn ty van phon 0 deu Ia 16 chuc . dong thai. hai nhiln vj(>. de co quan .2. lrao d(Ji thong tin voi nhau de . Tuang (mg vc1i hai lo<~i quan h¢ nay Ii'!. b . CClllg nh<1n vien toan e6ng ty. Truyen thong trong 2. chung lhuang lam eho nguai nh~n giai rna thong di¢p m¢t each sai l¢ch. 0' 2. 2..!-t d¢ng chung.)n dn g<.2. nhung lhanh kien (nell co) vc nguai phat. to trInh.o duqe truycn xu6ng eho eap dH<Ji de thi hanh. hai hlnh thue truyen thong: truyen thong ehlnh thue vi'! truycn thong khong ehinh thue.1.n g~p gfi.l: Giam Joe baa d. Nhfrng hlnh thue truyen thong ehinh thue ph6 bien trong cao.2. 2. yeu eau eua nguai Hinh d<). tlnh cam. VI neu kh6ng. ngum nh.}y.. Vi dl.2.tt b6 nhiing m~c dm. t~i sao ngm'1i phal l<. tel ehue la han Truyen thong chlnh thuc d6ng vai tro d~e bi¢t quan trQng trong ho~t d¢ng ella t6 ehue. hogc ball fhdll qua trlllh tmyihz [hong la mQt b() p/!(lll e/(a cOlIg vifC.!-i hai lo<. thong bao. Ngoai fa. de xuat eua eap Jucri duqe ehuyen len eho Hinh d<..1.ti dua fa van de do . Chfnh thong qua truycn thong ehinh thue rna cac chi thi rn¢nh l¢:nh.::ung thVe hi¢n eong vi¢e rna giarn doe giao eho h9. nguy~n vqng eua nguai phat.. Kh:H ni~m t6 chuc to chuc Trong xu h(li. VI v. gifra cae thanh vicn Iuon ton t. bien ban .

.l duqc giao. danh gia. ChAng h<. Vi dl. nhat 13.3. chinh sach va che dQ cua t6 chuc.l. tfUyen thong til duoi len bat dau tir cap niiO la tu). nhung de xuat eua cap duai.ll xa hQi cua cUc thanh vien. IIguin phat di beln t/uing di¢p eln' viii ta each cd nhdn.i tien c6ng hie. danh gia va nh~n xct cong tac cua cap dudi. Truycn thong khong chfnh thuc khang nhltng tho a man nhu d. 2.to roi theo tung cap biilc can bQ rna truyen xu6ng nhAn vien.l. d(mg vien m¢t nhan vien dang dall am. thu truang tro ehuy~n rieng tu v6i m¢t nhan vien sau gia lam vi~c. c6 hi¢u qua.ln. m¢t thong tin cang duqe quan tam thl toe dQ truyen thong dmg nhanh va dmg di xa. Ngay cii nhung tin don hoi'tn toan sai sv th~t thl chung vsn co gia tri d6i vai nguoi lanh d~o. Nguoi thu ky can biet hJa ehqn nhung thong tin rna nhan vi~n quan tam va truyen d<. khong thay m(lt ai hay dgi di¢n clla ai mQt cach ehinl! thue. VI dAy la hloh thuc truy~n th6ng nhanh. 2.. nhung thong tin co tam quan trqng dl}.l: nguai lanh d~o th6ng baa cho cap duai biet nhi¢rn Vl.3. cac ca nhAn dien ra then nhieu chieu: tu trcn xu6ng. 2. nhung van de nay sinh.lt d¢ng cua t6 chuc. bang cac hlnh thuc nhu thong bao.tie'p khong chillI! t!urc. Truye'n thong tit tren xuo'ng Truycn thong tir tren xuong bat dau tir nguai Hinh dc. Thong tin khong chfnh thuc phan anh m6i quan tam ella nhan vien.1. vi chung cho hiet sv vi¢c dang duqc nhan vien quan Ulm. Chieu truyen thong Trang mOt t6 chuc. tir d6 cAp tren co th~ dua fa nhfrng bi¢n phap d. thuge vao dl}. rna con c6 tht giup feh cho hO<. tu duai len va theo chi~u ngang.c di~m 28 . dong thai hi~u duqc cach nhln nh~n cua cap dum doi vai cong tac cua hq. hai nhan vien ngoi u6ng nuae va ban tan ve tin don rang.2. rn~nh l¢nh.lt len li'inh dc. nh~n xet. Trong m9t t6 chuc.lo viet thu tham hoi.lng eua thong tin theo con duang kh6ng chfnh thuc.to. qua tdnh truyen thong giUa cac h¢ ph~n. giai thich ch6 d9 nghi 6m cho nhan VieD do. cap duai phai bao cao len cap tren tlnh hlnh thvc hi¢n nhi¢rn vl.c bi¢t d6i vai nhan vien trang t6 chuc va c6 kha nang lam cho 119 10 lang. Truyen thong tir tren xu6ng co khi chi la vi¢c nguai lanh d<.3. eong ty eua hq chu<'in bi sat nh~p vao m¢t eang ty khae. Nguai thu ky co kinh nghi¢m khong hao gia coi lhuang tac dl. Truye'n thong tit dam ten Trong qua trlnh thvc thi nhi¢:m Vl.

1o nen ffi':lng truyen thong ella t6 chue d6.li ella truyen thong thea chieu ngang. Truye'n thong theo chie'u ngang Truycn thong theo chieu ngang Hl qua tdnh trao d6i thong tin giUa nhfrng nguai cling cap.1n.!ng cac quyet sach. M~t IQ'i clla n6 la co th~ tiet ki¢m thai gian va thu~n ti¢n cho vi¢c phoi hQ'p cong taco Trang qua tdnh tht!c thi nhi¢m v':l chung. cac nha khoa hQc da quan tam nghien euu van de truyen thong trang t6 ehue va dua ra 5 lo~i m~ng truyen . thi thong tin til dUai len van co.4. N6 thuang bitu hi¢n m{lnh a nhung t6 ehue rna vi~c truyen thong thea ehicu dQc (til tren xuong va til dU{ji len) bi ci'm tra.l tnich kinh doanh va giclm doc phl.l: Giam doc phl. co sJ. neu twac van de nay sinh naa. cae ehieu truycn thong ngang va dQC gifra cae thanh vien t<. thl se co nhieu thong tin tu duai len.! y dicu chlnh k€ ho~eh th1!c thi nhi¢m V1. th~m ehf t~o tlnh huong "tanh d~o bi qua m~t".u noi giiIa nguai Hinh dl. nhung thuang chi la nhung thong tin 'ella can b¢ quan 19 baa cao len rna thai. Trang m¢t so twang hqp.l rna khong xin 9 kien ella lanh d~o. 2.1o ra dUQ'c m¢t moi truung dan chu. m¢t vai twang phong trao d6i vai nhau va dua ra m¢t quyct sich nao d6 rna giam doc kh6ng he hay biet. vi~c trao d6i thong tin thea chieu ngang duqc cap tren an dioh. nhfrng nguai dugc giao cling phai bao cao len cap tren va cha y kien chi dl. Vi dl.lo t<. nhfrng b¢ ph~n.l tdch nhan s1! trao d6i voi nhau ve van de tang cuang nhan l1!c cho b¢ ph~n kinh doanh. ho~e m¢t vai nhan vien tJ.o ella cap duaL Tuy nhien. truyen thong thea chieu ngang vua eo m~t 2.3. 19i vua co m~t h~i. Ching h<. tin c~y va ton tn:mg Hin nhau tu tren xuong dUoi. Xet til goc d¢ quan 19.\0 ella cap trcn thi tien dQ eong vi¢e sc ch~m va khong phit huy dUQ'e tfnh sang t<). M~ng truyen thong Trong m¢t t6 chue.\o va philn con l<. Voi vai trb Iii. D6 la m~t h<. truyen lhong til duai len va truycn thong til tren xuong thuang phUi qua nguai thn k9 r6i mai den tanh d<.li clla t6 chuc.! tham gia r¢ng rai eua cac cap vao vi~c xay dJ. Tu nhfrng nam 40 clla theky twac. con trang m¢t so twang h9P khac.clla t6 chue do.to va nhan vien. lam suy yeu anh hUCmg clla Hinh d~o. no la hinh thuc truyen thong khong chinh thuc. chiec d. Neu nguai lanh d.~o thea du6i phong each dQc doan. M~ng truyen thong e6 anh huang rat IOn den hi¢u qua ho~t d¢ng ella t6 ehuc vi n6 chlnh la "m~eh mau" ella t6 chue.3. truyen thong theo chieu ngang e6 the lam giam vai tro. Neu nguui Hinh d<.

nhung toc dQ truyen thong nhanh.l.thong thong dl. vc nguyen tac.llg hanh xe co hai cap. tfnh chinh xac cua thong tin khong cao (vi chua qua kiem tra). Do do.Mc. lfU dh~m va nhuqc diem eua m~ng nay kh6ng khac m~ng day chuyen lit bao. nguqc l~j.t. tren thanh vien nay con co hai cap nu-a. va rat co dQng.ng nay rat quen thuQc v6i cac cong ty a -a 30 . Tu nguai Hinh d~o cao nhat den cap du6i thap nhat va. Neu gia thiet rn6i rn~ng co 5 thaoh vieo thi rno hlnh cua 5 lo~i rn~ng nay co th~ duqc th~ hi~n nhu b hlnh 2. ve co ban. m~ng nay. tuy nhien no khong t~o ra nhieu moi quan h¢ va toc dQ truyen thong cung ch~m.l. Vi v~y. bon thanh vien cap du6i khong co quan h¢ truyen thong v6i nhau. vai tro cua tung cap Hinh d~o cling duqc th~ hi¢n ro. han niia vai tro eua nguai lanh d~o duqc the hi¢n ro.o ra it moi quan h¢. narn thanh vien duqc phAn ra thanh bon cap: mQt thanh vien phl. th~m chi khong biet nhau. thong tin duqc truyen theo chieu dQc: tu du6i len va tu trcn xuong.ng ddy ChUye'fl co kel cd'u d{)c viii Iliim cdp. .ng truyell thong lhl'mg dl!flg hlnh sao (dan cheo) Nhlo vao so do tren chung ta thay: . Tuy m~ng nay t<. thong tin pha. tu cap du6i thap nhat den cap tren cao nhat. M~ng dAy M~ng chit Y M~og baoh xc M~og vong tron M~ng chuycn J-/inh 2: S{fd6 5 mc. Cho ncn m<. Thong tin ciing chi duqc truyen thea chieu dqc.i truyen qua ba cap trung gian. linh hO<.l trach hai thanh vien khac. mqmg chil Y. khong co trao d6i thong tin thea chieu ngang.MC. m~ng nay dam bilo tinh chinh xac cao elm thong tin (vi qua nhieu hin kiem tra).l.mg nhat.

.v. VI v~y kh6ng khi 0 day ia binh dang. qua trlnh truyen thong can dam bao tfnh bf m~t.0.6 m(lIIg hlnh sao.n thuc). Chinh vi v~y.J do phat bieu y kien. NR~N TRue TRONG GIAO TIEP Trang giao tiep chung ta can nh~n thuc. Nhu v~y.n r6.ng eo toe d¢ truyen thong nhanh.Truyen thong thea m~l). nguai ta can thiet l~p nhung "duang day nong". M¢t m~ng truyen thong tot la m<). cae thanh vien can i~i. a II.lng giao tiep Nh~n thuc d6i lUqng giao tiep la qua tdnh chung ta tim hi~u d.c d~c di~m clla d6i lUqng giao tiep. tim hi~u nguai khae va nh~n thuc ban than (t1. khong co m~ng truyen thong nao ta. tuy nhien. rna chi co m~ng toi lTU trang lruang hqp nay nhung khong phu hqp trang twang hqp khac. Nh~n thuc dOi tlt<.y d1. th~ hi~n duqc quyen ll!c cua ngum tanh d<).Mqng vong trim cho phep moi thanh vien co quan h~ truyen thOng tn!c tiep vdi hai thanh vicn g~ minh nhAt. kh6ng phai qua cac cap quan ly trung gian.m thai giU V! td chi phoi. tot nhat doi vai mQi truong h~1p.lo cao nhAt. d¢ ehinh xac cao.lo cao nhat kh6ng duqc th~ hi¢n ro.tac xi.lng nay thubng duqc ap dl:mg cac t6. vai tro cila ngubi lanh d~o khong duqc th~ hii. tuy nhien. Ngubi ta thuang so sanh m~ng nay vai m{jt h¢i dong rna trang do khong co m¢t nguoi duQ'c b6 nhi~m chlnh thuc ho~e t<). nghia lil trong twang hqp can thiet. nhieu t6 chuc. ben c~nh vi¢c duy trl che do bao c3.Jng nen hlnh fmh ve doi lUqng giao tiep va ve ban than. hi~n nay.c d~j ly V.lng truycn thong.o va t~o ra nhieu moi quan h~ de thoa man cae thanh vien. Ching h~n. nghia ta quan h¢ khong bj h~n che. tdng d~i ly voi ca. toc d¢ truyen thong nhanh. vai tro cua nguoi liinh d<. a . dfm ehu va moi thanh vien ella no co th~ t1. m6i thanh vien deu co quan h¢ truyen thong tn!c tiep vai tat d. 1. nguai ta thuang ket hqp nhieu lo~i m'. khong phai ngau nhien rna m<. nhom dnh bao ho~t dong trong long djch.J nM. xay dl!ng nen hinh anh ve d6i tuqng giao tiep trang dau oe chung tao Hlnh <lnh ve doi ruqng giao tiep bao gem hlnh anh ben ngoai va hlnh anh 31 .g vong tron co uu di~m ta thong lin chinh xac. toc dO truyen thong lUang doi cao. m¢t nhan vien co th~ tn!c tiep lien l~c v6i ngum tanh d<. tue la xa. Vi v~y. vm cac thanh vien con l~i thi phai gian tiep qua hai nguai nay. Ngoai ra.

tuc 1.p thong qua hlnh anh ben ngoai. an mi. N6l.m t[nh bao gam cac d~c di~m be ngoai eua d6i tuqng giao tiep.li ~n chua nhltng muu mo. sau khi tiep m¢t khach hang mai. Cho nen.!e.o duc. n6i nang. tir an m. anh mat. trang diem cho den di dung.v. t{nh each. Da. noi nai. d6i v6i vi~c phat trien m6i quan h~ giUa h9.y Ill.ben trong. Qua tdnh nay bat dau ttl Ian tiep xue dau tien va tic'p dit3n nhting Ian g~p go sau do. Call true ella an tUQ1lg ban dau Trong cau truc clla an tuqng ban dau.n thot len: "Ba ta an m~c mai tan thai lam sao!". d¢ng cO va cac pham chat nhan cach khac. Trong phan dudi day. trang di6m. to ve than thi~n. trong Ian g~p dau tien di~n ra mQt hi~n tuqng c6 y nghia d~c bi~t quan tr9ng khong chi doi vai vi~e xae l~p hlnh anh clh nguai nay trong con mat nguai kia. n6i nang Va cac dI' chi. nhu: tuang m<). 1. Tren ca sa ket qua tri giac. dang di~u v. Trong cUQc song. tu the. n\l euai. nguai ta thuang n6i den ba thanh phan: thanh phan cam tinh. chung ta phAn tich. tac phong v.1. chung ta khong nen coi thuang ve be ngoai cua mInh. net mi. nang ll. b<). thanh phan ly tinh va thanh phan cam xuc. di~u b¢ khac. nhung long l<. Nhu v<}y. ho~c: "Cach tro chuy~n ella ba ta th~t la hap dan va d{ dam!". rna d. D6 la nhung danh gia. ny. nhu: d'!.}c.i ket qua cua qua tdnh tri giac di~n ra khi chung ta g~p go. e6 nhltng nguai be ngoai thi cubi euai.it. cuch. trao d6i v6'i d6i tuqng. danh gia va dua ra nhltng nh~n xet ve cac d~c diem ben trong cua d6i tuqng giao tiep. chung ta se cling nhau tlm hieu ky han ve hi¢n tuqng nay. thanh phan ca ban. Thanh phdn cam tinh Thanh pban ca.2. nhu: an m~c. Ve be ngoai ci'Ia m¢t nguai khong phai luon phan anh chan thvc ban chat ella h9. Cho nen nhung .2.1 xay dl!ng nen hlnh anh ben trong ve d6i wqng giao tiep. Hlnh anh ben ngoai phan anh cac yeu t6 be ngoai cua doi tuqng giao tiep. Nh<}n thuc ia m¢t qua tdnh. 1. Khai ni¢m an tuqng ban dau All {[(fng ban ddu ta hill" dnh ve'd(/i tU{lIlg giao tiel) d[((fc hlnh tli/mil trang i61l giJp g(f daH tien. nh*n xct clla chung ta ve ctoi tuqng giao tiep trong Ian dau tiep xuc. anh mat. a 1. hlnh anh ben ngoai va hlnh anh ben trong co quan h~ ch~t che vai nhau. chiem uu the trong diu truc ella an tUQng ban dau. Vi dv. Tuy nhien. y do xau xa.ic. hlnh anh ben trong (tlIc ban chat cua con nguai) luon duqc xac lij.1.v.o. trong giao tiep. do Hi an tuqng ban dau.

Tuy nhien. Thanh phd"n Ij tinh Thanh phan 19 tinh g6m nhii'ng danh gia. nhu :' Hnh each. den hlmh dOng cua hQ. N6i chung. thea ket qua nghien cuu eua Asch Sol6mon . cuai hay mOt ban tay am ap vai cai bat lay ch~t ella nguoi d6. Tuy nhien. tuc duqc hinh thanh tit nhieu d~c diem. Thanh pha'n cam xue Thanh phan dim xue g6m nhii'ng rung dOng nay sinh trong qua tdnh g~p ga.v. phat tri€'n m6i quan h¢ t6t d~p va lau dai vai hQ.". ho~c "Co ta trang hien lanh va d!u dang". mOt nl).nguai c6ly tri va tlrng trai thuong khong d~ an tuqng ban dau anh huang nhieu den moi quan h~. Vai tru ella an tuqng ban dati An tuqng ban dau eo 9 nghia Ian trong giao tiep. Thanh phan cam xuc anh huang nhieu den d¢ ben vung cua an tuqng han dfiu.mg ban dliu An tuqng ban dau co vai tro quan tr9ng nhu v~y cho nen lam the nao d~ t'.nha tam Ii hQe My..2.ti.1.to an tuqng t6t b nguai khac Ia van de chung ta quan tam. C6 khi chi m¢t hin g~p r6i sau d6 ehung ta nha miii m¢t cai nhIn.3. kh6 chiu. thl trong so chung luon e6 mOt net Ia trung tam. 1. fln tuqng ban d5. nh~n xet ban dau ve nhii'ng phdm chat ben trong eua d6i tuqng giao tiep. quan di~m v. c6 y nghia nhat va quyet dinh an tu(. d~ chiu hay kh6ng hili long. 104. Nguqc l<. tinh cam. hai long.ti dmg kh6 phai mi1. neu ngay trong l[ln dAu g~p gO' rna chung ta da co nhung so suat va dtll~i an tuqng khOng t6t.2. truck 33 . thl dieu do co nghla Ii hQ co cam tlnh vai chung ta. nang 11!c. 1. 1. nguoi ta VI an tuqng ban dau nhu la phan von g6p eua gi6i doanh nhan. Dieu nay chung ta c6 th~ de dang nh~n thay tit kinh nghi~m cua ban than. Qua trlnh hlnh thilllh an tm. thi chung ta thuemg kh6 khan trong nhii'ng Hin g~p go sau do va phai mat khOng it c6ng suc mai co the xoa duqc an tuqng d6. D6 chinh 180 dieu ki¢n thu~n Iqi de chung ta xc'ty dvng. hQ con muon g~p chung la b nhfrng Hin sau.m xuc eang m~nh thl hinh anh ve nguai d6i tho<. ca. Nhu v~y.u la hlnh anh mang tinh tcing th~ ve d6i tuqng giao tiep. Chimg h~n nhu: "Anh chang c6 ve nghiem tue.to duqc an wqng t6t b nguoi khac ngay trong l[ln dau tiep xuc. nhu: thi¢n cam hay ac cam.mg ve nguai khac b trong chung tao (Chung ta thuang gQi la net "gay an wqng"). Neu chung ta t<. nhieu net khac nhau. Kh6ng ph~ti ngau nhien rna trong kinh doanh.2.

cang lhang. g~p go.ti. thl canh v~t cung nhu nhung con nguai xung quanh duang nhu dt. Duai day 1a mOt 56 yeu t6 Cd bAn. Chfnh vi v~y rna khi c6 cong chuy¢n quan tn. phit~n ha (chAng h<.1. xach c~p tay phai hay trai). d~e bi¢t III nhung d~c di~m he ngoai.ng thoiti mai.ti. co lil t6 cung kh6ng de gay an tttqng tot chung tao Dung nhu Nguyen Du da tung duc ket trong truy¢n Kieu: "Nguai bunn dnh e6 vui dau bao gia". gan gui hem.lm. dau toc.u gat. vui ve.tn. thu¢e cac d~e diim ella chung ta. d.4. VI v~y. tinh cam Khi chung ta a trang tam tH).. de men han. nguoi Anh d~c bi~t chu y nhieu phan lu c6 lri.mg vm m¢t nguai. tuc Iii dien ra hi¢n tuqng t6 hong hlnh anh doi tuqng giao tiep.C ele ye'u tb' (I/lu)c J(ri tlt(mg giao liep An ttt~1ng ban dau la hlnh anh ve d6i tttqng giao tiep cho nen tmde het n6 phlJ thuQc va~ d~c di~m clla d6i tttqng giao tiep. net m~l. trong d6 quan trt:mg 1a: + Tam Ir(lIlg. chung ta can nam m¢t 56 d~c diem ve qua trlnh hlnh thanh an tuqng ban dau. . Chang h<.Cae yell 16' 6 cllL/lIg la Hinh {tnh ve doi tttqng giao tiep hinh thanh trang dau 6c chung ta kh6ng nhO'ng phlJ thuQc vao doi tttqng do rna con phlJ. nhung tu dau lien rna nguoi d6 noi (la tu gl. thl canh co dt. Nguai xua noi: "Ycu n~n t6t. nhu:dau t6c. nhling tlnh cam am tfnh l~i thuang lam tn'lm trQng them nhung khiem khuyet ella doi wqng giao tiep. gia nghi tma ho~c dem da khuya). co nh¢n nhjp cung tra nen Am d<.. an m~e. m~t mui ra sao). Irong Ifin g~p dau ticn.:p. tranh nhiing thai di~rn de gay dm xuc kh6 chiu.): len (c6 ao.:p hon.. thi hiell Nguai ta noi r.khi tim hi~u van de nay. ttt the. 1.tnh hinh anh ve nguai do trang chung tao Nhung tinh cam duong tinh thuang dua den nhung danh gia thien vi. than thi~n. ph<it am co chu&n khong?).ang.tP. khi chung ta bUGn ba. chiu anh huang ella nhieu yeu t6. nhung buac di dau tien (buac di dui hay ngan. di~u bQ. + NlllI cdu. con nguai thuang chi thay nhfrng cai rna nguai ta muon a 34 . tu the di. nguai ta thuong chQn thai di6m rna nguai d6 c6 tam tqng thoai mai d~ tiep xuc. nlJ cuoi. Cac ye'u ({/ dnh hlliing de'n qua trinh hinh thanh an tUf/1lg ban diiu Qua trlnh hinh thanh an tuqng ban dau la n1¢t qua trlnh phuc t<. ca. . nhanh hay ch~m. c6 ttr xin 16i hay cam an kh6ng. Clr chi.tn. Tinh cam vai m¢t nguOi cung chi phoi rn<. Nguqc I<. anh m:!! nhin. Nguqc I<. ghet nen xau" la. v~t the nao. nguai co tot. n6i nang . sa thich.

( hiJlII dUllg vi d6'j fI((lng giao fiep Tam the ella chung ta trang giao tiep 1a rai rna chung ta cha dQ'i ho~e cho rang sc xiiy fa trang giao tiep. ch~ng h'Jn kinh nghi~m. noi nang. l~nh lung . . d1i co nhieu dong gop cha dat nuoe. chung ta wong tuqng ra d6i tuqng giao tiep . m¢t each va thue. a nhom thu nhat. dung dan.i rna chung ta quan tam. Dieu nay e6 nghIa la trong giao tiep ehung ta dn chu y tIm hi~u nhu cau. Sau d6. voi nhom thil hai -la m¢t ph~m nhan d~c bi~t nguy hiem.nh giaa tiep cGng anh huang den an tuqng vc nguoi khac trang chung tao ChAng h~n.l.an tuqng tieu qrc.. holm d. nguqc I~i. Nhieu eong trlnh nghicn cuu trong tam if hge eho thay rang.Tillil Iw{)'''g. nguoi trang anh duqc li¢t ke nhiing d~e diem nhu: yang tran r¢ng. ong gi6i thi¢u nguoi trang anh hi m¢t nha khaa h9C VI d~i. thj hieu clla con nguai thl d~ gay an tuQ'ng tich e!Jc.l nu de toe did.thay..ii bu6i Ie ky ni¢m 25 nam ngay thanh l~p Cong ty trong m6i tuy~t voi lam sao! Nhung neu cung dong nghi¢p do trang bu6i lao d¢ng cong ich va van vai b¢ yay HIp lanh do thl chac b~n cling phai lac driu ngan ngam. milt sang. d.Bodolav dii cho hai nhom sinh vien xem anh cua mOt nguoi dan ong.. . clla dai tUQ'ng giao tiep d~ bier each an m~c. nha tam H h9C A. con co m¢t s6 hi¢u (rng cGng chi phai qua 35 . ong yeu cAu moi nh6m mo ta va nh~n xet ve nguai trong anh. m¢t nguai danh gia cao nhung net d\fp truyen thong ella nguai phl.i cam b~nh bieu hi¢n nghi ll. + Tdm till va S/. nh~n xet ella chung ta v~ nguoi do. nam 1982. dj hqp voi nhu cau. raj tf<ii voi chung . hieu hi¢n nhu cau. anh mal sau th&m chung to m¢t trl tu~ tuy¢t vai.. m¢t dong nghi¢p cua b~n trong b¢ yay dai lap lanh t<. Ching h~n. A. Vf dl.. sa thich. nham hitm. Ket qua la.f chi ph6i eua tam the va nhicu yeu to khae. Ngoai nhung yeu to neu tren. Duai sl. mong muon cua chung ta.Nguqc l~i. 0 nhom th(r hai l~i nh~n xet: anh mM sau chUng to can nguai xao quy~t. Han nua.l nu Vi¢t Nam thl d~ c6 cam flnh v6i nhung phl. nhung t~m the khae nhau: "truoc mat mlnh Iii anh cila m¢t nha khaa h9C VI d~i" va "truoc mat mlnh la anh ella mOt ph~m nhan d~e bi¢t nguy hiem" dJ t~lO nen nhung an wQ'ng khac nhau ve cung m¢t nguai. so thich . R6 rang la a day. Voi nhom thil nhat.m b~nh cho thay day lil can nguoi n lQ'm. ung xu cho ph" hqp. d. Him the va slf tu(1ng wQ'ng clla chung ta ve mOt nguai tmae khi tiep xuc co anh huong khong nho den danh gia.fc phi thuang .can nguai rna chung ta se co eu¢c tiep xue d~u tien. thi hieu. con cai d. an m~c do an trang. No. lIoan cdnh giao tie'p TInh huang.

chung ta can nhanh nhyn dung d~y..mg ban da"u Thea cac nha tam Ii h9C My. ciing co nhii'ng nguoi chi 10 thoa man nguai d6i tho~i. kh6ng qua xa . 11Ilu nghf. ca .. hi~u ung cai mai.o duqc bau kh6ng khi than m~t. net m~t. trong giao ti~p. kh6ng duqc lam cho bau kh6ng khf tro nen ni:). g~t b6 hung thu cua ca nhan mInh. Trang ball kh6ng khi d6. Nhii'ng nguai nay thuang kh6 chiem duqc cam tlnh cua nguoi khac vi thvc ra h9 kh6ng quan tam den nguai kh.T(IO bdu kh6ng khi than m(a. tin wong. Nhung lam the n~lO d€ xac dinh duqc van de rna nguai dai tho~i quan tarn trang Ian dAu tiep xuc vai h9? 0 day b~n phai si'r dl).'y) va di~n ra chu yeu 0 nhfrng giay phut dau tien cua cu¢c tiep xuc. Muon v~y. am cung. khoang cach giii'a chung ta va nguoi doi tho~i trang khi tiep xuc . nhu: anh mat.4.n chu y den nhii'ng bieu hi¢n be ngoai cua minh. Thili gian hlnh thdnh an tur. Lam the'mio dl tt.ng ne. chung ta phai t<).3. nghe tha. gan giii. moi khach ngoi. lbi n6i. Noi each khac.ng thu thu~t.2. Trang cu¢c song. chi quan Him tai nhung de tai rna h9 cam thay hung thu.Bdt ddu bang each ding noi ve' nhilng win de' rna hoi ben ding quon tam. qua tdnh hlnh thanh an tuqng ban dau bat dau ngay tir khi nguoi ta co !)I! tiep xuc (nhln thay. chan thanh. nghla 1a chung ta da <.. kh6ng de y den nhu cau cua ngubi d6i tho~i.. mim cum. trUac het chung ta ca. VI dl..l nhu: hao quang . th~m chi ki€u bim ghe duqc dung va cach bo trf chung trong cu¢c g~p go.lc.lo dUf/C tr. c6 m¢t s6 nguoi.tdnh hlnh thanh an wqng ban dau. con ban than thi chu d¢ng ngoi b vi tri ngang tam.4. Ching h~n. Nguqc l~i. B~n co the ch9n nhii'ng cAu chuy¢n . dn to ra nhi~t tlnh. hUu nght. tien nhanh l~i chao hoi va chla tay ra cho khach. each tot nhM de rna dau cu¢c g~p go 1a ch9n va'n de rna ca hai ben cling quan tam.fllng tot? Mu6n gay an wqng tot trang Ian dau tiep xuc. nguoi d6i tho~i se cam thay tl! tin.1~t nen m6ng cho vi¢c x<1y dl!ng hlnh anh tich cvc ve mlnh. cang thing rna phai t~o ra duqc sl! than m~t.. yen tam. vui ve. do d6 cling kh6ng th€ phat huy duqc 1JU the cua ban than.l cuoi. b~n can chu yC:u cau !)au: . an y tuan thu cac Ngay trong nhii'ng giay phut dau tien tiep xuc. 1. tu the. coi mb. hi~u ling 1. nhung giay phut dau tien cua cu¢c g~p go lil nhii'ng giay phut quyet dinh hinh ilOh eua chung ta trong con mat nguoi khac. nl. khi khach den. Khi tro chuy¢n. khi tiep xuc vai nguoi khac.

ln rAt tUc gi*n va mu6n het vao m~t khach hang d6: "Gng khong duqc hQc hanh gl hay sao ma n6i nang nhu v~y?".dai thuang de "nem da do £luang". 3.Ndm vihlg (fuji co va gidy phut qllyit dinh Clia CllQC tie'p xuc Sau khi dii chQn duqc v:ln de hai ben cung quan tam. a 2. 37 . nghia la hlnh dung ra mlnh trang can mftt cua nguoi khac. do chi lit cAu chuy~n d~o dau nham t<. ch9n thai diem thich hqp de neu van de va giai quyet. b<. tuc lit lI! xAy d\fng cho mlnh hlnh illlh ve ban than. tu d6 chung ta co thi W' dieu chinh de hoan thi~n ban th:1n. t<. Chung ta g~p go nguoi doi tho<. chung ta kh6ng duqc de cho cu¢c tiep xuc tr6i mJi thea huang do. chung ta can nh*n thuc dung ban than minb. Noi chung.! hieu biet Ian nhau. b<. kham pha ban than minh (tl! nh~n thuc).to khong khf tiep xuc va tim hieu tam H nguai doi tho<. N6 la ca sa de cac chu the giao tiep d~t niem tin vao nhau va xay dlfI1g moi quan h~ hqp tac t6t d~p va dn dinh l:1u dai. ung xu mQt cach hqp ly. Nhu v~y. minh la thu ky cua cong ty. nhung giay phut dau tien lit buoc khoi dau then chat. Vi v~y.!-i.ln da kIm ch€ duqc boi b<.ti. .lo sl! san sang hqp tac hQ. chung ta tiep wc d~y cau chuY9n thco huang do. muon banh vi. Tuy nhien.ln nght [<lng. chung ta can biet t<. Tuy nhien. Dieu nay chung t6 nang We cua chung tao Trong tWang hqp nguqc l<. vua phiii biet chap thai ca de d<.ti kh6ng chi de tro chuy~n cho vui rna la vi cong vi~c.ti eua ca. mlnh khong the lam the de anh huang xau den bQ m~t cua c6ng ty va cua giam doc. trang giao tie-p. each ung xu cua chung tao vr dlJ: Trang 11k nong gi*n.lm b<.lc dich. Chi qua giao tiep voi nguai khac rna chung ta bier mlnh duqc danh gia.tn.lt ml. TI! nh~n thue trong giao tiep Trang giao tiep. Tang eu'ang 51! hiiiu biet Ian nhau trong giao tiep S\f hieu biet Ian nhau co y nghia quan tr<:mg trong giao tiep. Trang khoang thai gian ngan ngui nay. qua trinh tiep xuc sau d6.ln. da co nhUng !Oi noi xuc ph<. nghia Hi chung ta phai biet nam hfy nhilng giAy phut quyet d~nh. nhln nh~n nhu the nito. m¢t khach hang da to tieng vai b<. kh6ng nhung chung ta nh~n thuc nguai khac rna con nh~n thuc. chung la c6 the b~ danh gia Hi "de men nhung thieu nang Il!c". thuang quyc't dinh thanh cong hay thar b<. Hinh <lnh ve ban thAn la yeu t6 d~c bi~t quan trQng chi ph6i hanh vi.lo dieu ki~n t6t nhal cho sl. chung ta vua phai tIm hieu nguai doi tho.li. va khi da tIm duqc v:ln de an y nhau thi tiep tlJc dua cAu chuy~n di sau han mla.

c6 the tin wang de giai bay va duqc ehia se. nguYfll V~)f)g. bi coi Hi "dot". chung ta va cloi tuqng giao tiep deu kh6ng biet. duqc tin wang.6 I. N6i cach khac.ll. ve chung ta rna d. till It cam. Nhieu khi c6 dicu muon n6i ca.! coi rna va phan hoi.6 "Kh6ng nh~n thuc duqc". 6 "rieng" bi thu h~p. wang ung vai nhfrng gi. khi c6 nhfrng dieu tfan tro. 6 chung cung nhu cac 6 con l~i c6 the duqc noi r¢ng ra ho~c thu h~p l~i. nhung b£!.6 "Mu". lam cho nguai khac c6 the hiell duqc chung tao Trang giao tiep. dieu nay phy. gqi 1& cila s6 giao tiep Joharry (Joharry 13.n l<. Khi m¢t ai d6 th6 lQ vai chung ta nhfrng nbi niem eua he. III . tir ghep tir ten cua hai tac gia). chung ta va d6i wqng giao tiep dell bitt II . cai rna If! tl. neu mqi nguai deu coi rna v6i nhau thi.! yen buc man bi ~n ella dai song n¢i tam cua mi. thu¢c vao hai yeu to ca ban.> thi. sq bi che cuai. Tuy nhien.li kh6ng dam Hi. xfch l<. tuang ung vai nhfrng g1 ve chung ta rna d.m dieu d6 VI b£!.Jc Hillh 3: C/ra sff giao titp lollarry . wang ung voi nhfrng gi. mri la cilia se II/Jirng suy fIghT.li gan nhau han. I Chung III Rieng II Mil IV Kh6ng nh~n (huc dW:. Trong giao tiep.6 "Ricng". Nhu v~y.li biet. .n m~e ciim. IV . hai tac gia Joseph Luft va Harry Ingham dua ra m¢t sa do c6 4 6. nll/rllg -6 -6 -6 II/ill hie! Clio mt'lIh WYi d6'i fl'f/Jlg giao th!'p.nh. 38 .Cd. chung ta thuong dm den nhfrng nguai thAn thiet. 6 chung biCu hi~n sl.Nghien cuu ve vAn de nay. Cai rna cGng Ia m¢t nhu d. nghia la lam cho con nguai hieu nhau han. Khi chung ta c6 niem vui hay noi buon. cai rna cGng kh6ng phai la d~. chung ta cung thuang cam tha'y vui vi. chung ta biet ve minh nhung d6i wqng giao tiep l~i kh6ng hiet.! hi6u biet h1n nhau giiIa chung ta va d6i wqng. tuang Ung voi nhfrng gi. 6 "chung" se tra nen r¢ng fa. tam tU. chung ta kh6ng biet vc minh nhung d6i tuqng giao tiep l<. d6 la sl. con gqi lit 6 "Chung".

rna con ph1. danh gia nhau. bat chuac. tll baa minh: " h1n sau.lng: lay Ian cam xuc. thea cac nha t:lm If h9C. nh~n thuc.. Trong truang hqp nguqc i<)i. co y chi van c6 the "gan bun rna chAng hOi tanh mui bun". quan tam.) thu¢c vao vi¢c doi tuqng giao tiep co phai lit nguai coi rna hay kh6ng. la hay lam nhfrng vi¢c rna mInh e ng~i. b~n co nhilng dieu nung nau. IlhrJJI xet Clia dOl fWtng giao fie'p ve' cluing tao 51! phan hoi lam thu hyp 6 "mu" va nai [(mg 6 "chung". gan den thi sang".tn can phai la mOt can nguai tll tin.Hie Iii S~( cliuyin tod trqng tluii cdm xuc tif ngubi niiy sang 39 . .la "nga ng. ket qua clla no phI.. m¢t can nguai c6 tri tu¢. IAn sau" nhlffig rlSi ching baa gia b<. chung ta sc ching baa gia duqc nguai do tin Wong nfra. dam chap nh~n mInh. chung ta dn the hi~n thai d¢ t6n tr9ng.1n". ANH HUONG TAc D()NG QUA LAI TRaNG GJAO TIEP Trang giao tiep. danll giQ. con nguai kh6ng chi trao d6i th6ng tin vai nhau.l thu¢c vao ngh¢ thu~t giao tiep clla chung ta. th~m chi t6 th.' truy(!n thong tin ng[((fC In! I{Ji tir da'i 'Wing giao tie]) dell cilllJlg fa. rna con lam cho nguai khac. am thi. b~n chan chir. nghia Iii b~n thieu long tin vao ban than mInh. vao vi¢c chung ta co biet khuyen khich doi Wqng chia sc nhfrng suy nght. thuang ngat Iai. khong dam lam. trudc het b<. Lay Ian cam xuc Lay {an cdm ngu(Ji khac.ln nhfrng noi niem clla h9. tac d¢ng Ian nhau. chu y lang nghe hq. nghta lil lam cho chung ta va doi wqng giao tiep hieu bict nhieu han ve nhau. no clio clllfJlg fa bier nl1l7ng SIIY lighT. rna dch tot nhat d~ ren luy~n long tin vao biin than. ke ca nhung nguai c6 thi¢n chi. t~i m¢t cu¢c hqp. khi co nguai th6 10 vai b'. dan xa rai h9. nhung b~n l~i e ng~i. Cach ung xii nhu v~y kh6ng nhung lam giam luqng thong tin phan hoi tir nguai khac den v6i h9. kh6ng it nguai con chua biet lang nghe. chu kh6ng phai chi dan gian 1a " gAn ml!c thi den. co ban Hnh. Trang cu¢c song. .) thuOc vao nhieu yeu t6.lP. Cho nen muon cai rna. 1. ChAng h~n. rna con anh huong. c6 nhiing y nght sang suot va b~n muon n6i ra.tn thllc hi~n duqc Ibi haa d6. trong d6 c6 ca d~c diem clla nguai tiep nh(ln tac dOng.ii dO kh6 chiu khi duqc nguai khic gop y.Phein fuji h} Sl. Cling do v~y cho nen.. Sll anh huang tac d¢ng Ian nhau trang giao tiep duqc bi6u hi¢n du6i nhieu hlnh thuc da d'.rc nh6rn . Truck nhfrng tac d¢ng xau. ap h. Day Iii mOt qua trlnh phuc t'. III. cam wang clla h9 ve chung ta hay kh6ng. cdm II(Ong. Muc d¢ phan hoi kh6ng chi phI.

Trong me)l t6 chuc..! cu6ng nhi~t clla cac c6 dQng vien b6ng da tren khan diU. thieu tlf tin de bi am thi han nguai co bim linh. co l~p truemg vung vang.ng c6 twang hqp do tac d¢ng ella nguoi doi tho". vi¢c hIm. Ch&ng h~n. 2.i.tm. b<. nguoi nh~ d~. chi can m(>l nguai kcu chan. nh~n mon hang. nhung mue dO de.tn cho hang vao tui.l: M(>t nh6m b<.ng cua nguai dan truac can baa khung hoang tai chinh dt!u co sl! chi phoi clla Ia. vui ve gia nh~p vao va kh6ng khf cila nh6m tra nen s6i n6i. lam cho hq fitip nhijn thong tin thiti/f Sf/ kie'm tra.c hi~n tuqng nhu sl. Ch&ng h<. Am thi Hi m(>t hi¢n tuqng ph6 bien trong doi song. Trang tr~ng thai hoang mang. Nhung loi noi. "buon lay" la VI v~y.! hoi: he.u litn tren truyen hlnh se "nga. 51. co.tn vao elra hi¢u mua m¢t mon hang da djnt. phe p/uin.!a tren ca ehe am thj. nhung hlnh itnh duqc l~p di.tn ngoi chai. t~i sao h9 noi? . T~i van phong. kh6 thl kh6ng giOng nhau.'m" dan van khan gia rna h9 thuang khong hay biet.! hoang lo~n clla dam d6ng hay tam tr~ng 10 bi.tng ella nguo'i kh'ic. dieu d6 co dung kh6ng. kh6ng khi dang tram Hing.!c thi m(>l nhi~m v~ nao do. Tac d(>ng clla quang cao c(jng dl. tho':H mai de minh anh huang xuu den tam tr<. m(>t nguai h6n nhien. chung ta lhuong phan tfeh. tho 'uai la c6 the lam nhUng nguai khac chan nan thea.m tr~lfig clla thanh vien nay ding c6 th€ lay Ian sang thanh vien khac. Tuy nhien.lng vui ve. noi ngang hay ngap. chung ta can biet giu tam tr<. khi mQt nhom nguoi chuiln hi thl.ti mon hang do. Tinh bi am thi Ia m(>t d~c diem chung clla can ngum. b<. cam xuc.tn djnh kiEm tra l<.y Ian cam xuc. () ca.n vien ban hang bao vai b~n: " C6 yen tam di.. The Hi b<. ca tin. tn~ em de bi am thi han nguai Ian. chung ta tie'p nh~n va d~t niem tin v~lO thong tin d6 rna khong kiem tra. Trong giao tiep. Sau khi giii tien. Am thi Am th! la d/lIlg /r'ji no.ln. N6i chung. cam an nhan vien ban hang roi ra ve rna kh6ng ki~m tra nUa. l~p l~i nhie. van phong am d<. ta. 10 Mng. B6la do chung ta bi am thj. m(>t nhan vien c6 Ulm tr<. ai cling c6 the bi am thi. Tuy nhien. Ngoai ra. hang clla chung t6i rat dam bilO chat luqng".Vi dl.:> n6i cai gl. kiem tra bang cach tl. drJ vejl lac d(mg VtlO m(Jlngl(oi hay m()t Il/u)m nglfiti. khft nang bi am thi clla 40 . Chung ta thuang n6i "vui lay". c6 nha. trong giao tiep. thieu thOng tin. C/lcld. n~ng nco Cho nen.lng xau cGng c6 the lam cho kh6ng khi tam Ii clla ca. khi nh~n thong tin tir nguoi doi tho~i. chung ta cling tra nen de bj am thi.

Vi dl.l thll¢C nhau gilra ca. nh<1n hoan toan bi nh~n y kien cua nhom y kien cua da so thu phy. gQi la ap h!c nh6m. nhan vai nh6m: Vi tri cua ca.l d6 v.li. cit c/d.n trang nhom. bat chuac Hl m¢t hi¢n tuqng ph6 bien. Mot nguai co uy tin thllai noi cua h9 ciing co "t[(. l~p Ap Ilfc nlu)rn ph~l thuQc vao cac ye'll to' cd han sail: . . Trang ye'n ti¢c. . nh<1. nhung nguoi d6 c6 xu huang thay deli y kien ctm mlnh va chap nh~n y kien cua da s6. ft khi nghi nga nhung thong tin rna h9 dua ra.M6i quan h¢ gilra ca.mot nguai con phI. M¢t trong nhung bieu hi¢n cua ap h!c nh6m Ia hi¢n tl1qng rna nguai ta thuang g9i la a dua hay thea duai. thanh vien B trang tham Uim kh6ng tan thanh. Nguoi khac g~t dau chao chung ta.A dua hlnh thuc . nh~n thuc. B~t ehU'ae Bdt chuGC fa rna plu5ng. igp Igi JUlnh vi.n vai nhom. cach SIIY nghT clla ngLfili khac.ca.v .. chung ta cung dua tay ra. thl nhfrng nguai nay thuang phai chju mot ap ll!c tam Ii. trang do co uy tin cua h9. Nguai khac dua tay ra de bat tay chung la.v .be ngoai ca nhan t6 vi: chap nhung ben trang thl chong doi. cach ung xu. giai tinh. di¢u b(}. khang tan thanh. muc d¢ quan tam cua ca nh<1n den nhi¢m Vl. lUa tUeli v. ban linh.Hoan dnh: Tfnh chat cua nhi¢m vl.c thanh vienv. Ap lI!e nhom Trang giao tiep nhom. chung ta cung mim cuoi vai h9. muc d¢ th6ng nhat trong nh6m v. chung ta ciing g~t dall chao l'. v. 4.. nguai khac thuang de tin va Him thea lai h9 m¢t cach tl! giac. milc d¢ phl. nh3.mg luqng". Slf trung thanh cua ca. Y chi..! thuoc vao d~c di~m cua nguai tien hanh am thj. . Trang giao tiep hang ngay. C6 hai lo~i a dua: .J: M()t d¢i san xuat tien hanh blnh bau ca nhan xuat sac trang n3m..l.D~c di~m tam Ii cua ci nhan chju up h!c nh6m: truong.D~c di~m cua nhom: quy rna. nguoi khac dung d~y . khi mot nguai ho~c m¢t s6 nguai co y kien tnii voi y kien clla da s6. Nguoi khac mim cuoi vai chung ta.v . 3.A dua ben trang . khi bieu quyet bau thanh vien A. Dudi ap h!c nay. .c... nhung nhln qllanh thay mQi nguai deu gio tay nen A cung til til gia tay.

10. Tom I<. hanh vi cua nguai khac Iuon hap dan chung ta. H9 yeu nhau da lau va B muon dua A ve nha gioi thi$u voi b6 m~. Nhieu la gi. Anh ay hien ~nh.f anh huang va tac d¢ng qua I~i IEm nhau trong giao tiep. nhu~c diem cua cac m~ng truyen thong thLIang dung trong to ch(tc. b?n co phai \a nguai cai ma khong? Neu khong. anh huemg den chung ta giong nhu mQt hon nam ChH. Ve mo hinh truyen thong giiJa cac ca nhan trong giao tiep va gia] thich cac yeu to cua n6! 2. Biet m{. Bai t~p tinh huong 1.ffi. b?n hay tim hieu xem t?i sao? 8. A . 9. minh da sai lam trong giao tiep.} minh la nguai khat khe. m{. Nguai khac xe'p hang cha. B~n hay dua ra m¢t tlnh huang ma b~n cho rang.M{.chuc rllqu. W day b~n can hJu y gi d~ t<1ng cuong hi$u qua cua truyen thong? 3.m. B~n can lam gl de t~o du~c an tu~ng t6t a nglIai khac? 6. chung ta ciing d.m9t thanh nien tLt nOng tMn ra thanh pho.J the cua b~n la gl? 5.} xem m<:1t. Khai ni~m. chu nh~t nay can dinh dua anh ay ve choi de bo m{.kh. can B la can gal cua m¢t gia dlnh kM gi8 thanh phO. can c6 nguai b?n trai. Thea b. nguai ph at va nguai nh~n can 1L1U y nhii'ng van de gl? 4.} ai.}: . ban hay phan Uch tinh hu6ng d6 de thay du~c thieu s6t Cl. [t n6i va hoi nhut nhat. b~n can lam gi? £)e £)e 7.f hieu biet I~m nhau trong giao tiep. chung ta cang nen di cling nguai d6 ti~n khach. cac lo~i nhieu. t~ng cuang hi~u qua cua qua trinh truyen thong. it n6i va hoi nhul nhat. Neu va ph an Uch nhii'ng L1U diem. Phan Uch cac hinh thuc truyen thong va chieu truyen thong trong to chuc. t<1ng cuang sl. Neu va phan tfch nhOng hinh thuc co ban cua sl. kh6 tlnh. hien lanh.li. B chu d¢ng n61 truac voi m{..n dung len. cau truc va vai tro cua an tu~ng ban dau. trong nhicu tinh hu6ng giao tiep.fa vao mo hinh truyen thOng giiJa cac ca nhfm va nhCtng van de can hJu y trong truyen thong. Neu chung ta kh6ng lam theo hQ thl co th~ la thie'u l~ dQ ho~c khien hQ co an tU~1ng khong tot d6i voi chung tao Cilu hoi 1. Dl. Ve so do cUa s6 giao tiep Joharry va giai thich cac a cua n6. chung ta cGng nen xep phfa sau de chao Nguai khac ra t~n cua tH~n kh<.} dCtng cM anh ay nhe! a 42 .

ong Butler 99i Hai den g~p va phe binh HaL Thea ban. Ngay hom sau.'ln ve 51. Hoi trong CU9C giao tiep noi tren. ong chi'! da ban het 10 hang am bay lau nay. khi ngoi uang nuoc a ban. Hom sau n[ca. nghe chtfa\". ml? B 99i B l<. Golan. NhO'ng nhan vi{m da mua duoc hang buac ra vai ve mat day phan khai. Thang truac. m~ co ve kh6ng th~t tfa anh. Hai v/?i vang len gi. M~ 8: .Nghe v~y. Ong sep nghe v~y lien phan (tng gay gat: "Y anh djnh n6i gi VEl nhO'ng CU9C hQp dola lang phi thdi gian? T6i nghT la nhO'ng CU9C h9P do fat dn thiet.'Ii. Bang cach d6. Ngudi qua dUdng thay v~y cOng dUng l<.'li va baa: .'I. a mol b9 ph~n con co ngudi pht. chi trong m9t ngay. B dua A ve nha chai.Thai dUQc. 6ng Butler phe binh Hai ve van de gl va hay binh lu~n ve xu 51! clla Hai? . B cOng d~n: de ml? xem! . 3. Dl.Thang nay dung la dan that can <. khi g~p A.J trach bi? tiep thlla Ong Butler. b:~m hay nh~n xet VEl xii su cua 6ng sep trong tlnh huang giao tiep neu trEm.J trach. Anh kh6ng dn phai b~n tam VEl chUng n[ca. Trong Iuc tam S1/.p ong James. it noi. anh huang qua I~i trong giao tiep ? T<. trinh bay ve hQp dong do va xin y kien cua Ong tao 6ng James cham chu nghe Hai trinh bay nhung khong dua ra '1 kien gl. tt. Pht.MI? em dung 103 kh6 tinh va khat khe th~t. Hai dUQc nh~n vao lam vi~c ~i b9 ph~n tiep thj thu/?c van phbng d~i di$n cua t~p doan NEG. nhut nhat 1i~u co phai la dan khong? B vi?i dap: . anh rat buon. B da mac nhCtng sai lam nao? NhO'ng sai Ii. A noi: . e Hoi thu thu~t ma 6ng chu cUa hang da dung a tren biE3U hi/tln hinh thuc nao clla sl! tac di?ng.ng khbng n6i g1. MI? B im Ii.1c quan h~ vai no nO'a. T~i van pMng. M9t chu cua hang da nghT fa thu thuat sau day dE3 ban 16 Mng quan 130 e §m cLla minh' 6ng huy d/?ng m¢t so nhan vien tCr cac b9 ph~n kh8c den xep hang trtfac cua hang de' cha mua hang. Anh ay rat de thtfong va thong minh. ml? B baa: .J t~p truac Clra hang cua ong ~oi luc m9t dong. ml? em hoi khat khe va kho tfnh. m9t nhan vien vM phbng noi vai sep cua mlnh: " Thua anh.!' nh~n th(tc trong giao tiep. thea em la lang phi thai gian". Tu nay can kh6ng duc. Anh hay co len nhe! Ghll nh~t. Nguai mua m/?t b/?.Nay can! Gon trai ma hien.'li di~n. nghe chua. B tim den g~p A.!'a vao nhiJng hi~u biet clla b<. Tuy nhiEm. Han niia. A v6 y djch tay lam rai vB mi?t chiec chen.Ii sao? 4. Gong vi~c clla Hai la di chao ban cac san ph.l.Anh oi. nhO'ng cu6c h9P nhan vien vao sang thu 2 keo dai qua lau.'im d6 anh huang nhu the nao den qua trlnh va ket qua giao tiep? 2.l.KhOng dau m~ ~. M9i vi/tlc diEm ra binh thudng. co m/?t khach hang de nghj m/?t hgp dong Ian nhung theo Halla hai m~o hiem.1 T6i do.§m clia NEG. ngoai Ong Jame 103 truang van phbng d<. Sau khi A ra VEl. can ell'dlJa VEl day Sau do. ngudi mua hai b9. M9t hom. chUng ta da duy tri chung til lau va kh6ng ai phEln nan gi ca.

ke ca nhong thanh vi en khac trong ban giam doc. tham dl. cong nhan nham nang cao hi$U qua san xuat klnh doanh.l dinh. nh~n thay trang ha~t d9n9 cua XI nghi~p c6 nhUng bat on. Ong T 10 Ia. T~i cu¢c hQp d6. M9t so vi trLlong phong da khong baa caa len cha ong biet nhUng sl.ng. Thai gian gan day. Hal ngay trLlac. kinh doanh cua XI nghi~p.ldinh sat nh~p m9t XI nghi~p dang lam ~n thua 10 n~ng vaa xi nghi~p M6. neu khong sam kh~k phl)c. do do. tinh tr~ng nay se anh huang xau den ho~t d¢ng san xuat. n~ng suat se giam. cong nhan se khong yen tam san xua't. Ong T.t dau ban tan. P 10 ng~i rang.5. nen P chLla trao dol thong tin nay voi ai. d~c bi~t la nhUng de xuat cua m9t so ky sLl. Theo b~n. P dn lam gl de ng~n ch~n tlnh huang xau n~u tren? a 44 . Vi dang chi la dl. neu tin nay Ian r¢ng ra.l vi~c xay ra b9 ph~n cua hQ m~ dung ra hQ phai baa dlO. Ong T can phai lam gi? 6. khong hieu lay thOng tin tll' dau ma m¢t vai ngLlal trong XI nghi$p ba.l m9t cu¢c hQp vai lanh d~o tong cong ty. phe ph§m se t~ng. ngLlai ta dLla ra dl. Theo b~n. Tuy nhien.giam doc XI nghi~p M6. P. giam doc XI nghi~p Z.

Cac phuong ti~n giaa tiep phi ngon ngu cr can ngLfCli baa gam. a . 9<. nl. b.lng m¢t th([ tieng naa d6 de giaa tiep va tu duy. . net m~t.Trang giaa tiep.!i: ngon ngCr va CaG phuong ti$n phi ngOn ngu. tuthe. d¢ng tac. .Ngon ngu Ifl qua trlnh mei ca nhan SLI dl. ngu phfip. y nghTa cLJalai n6i. Sau khi h9c xong chudng nay. NGON NGU va Ngon ngii fa qua lrinh con nguiti sifdl!llg m(Jl thu fieng nao d(l dl giao fiip tu duy. N6i cl). phat am. phang cach ngon ngu v. giao tiep.. trang phl. trang SllC. Nghfa la chung rat da d~ng. nhlfng c6 th~ chia chung ra thanh hai Im. Cae phuong ti$n nay rat phong pM. Tom t~t nQi dung . bO sung cha phuong ti~n ngon nglt.v.lng cac phuong ti~n giaa tiep.HiElU va nam bat dU'Q'C n¢i dung. himh dgng. .l cL/t'1i. .Chu y thoa dang den loi n6r. tll' the.lng ngon ngu va ca cac phuong ti~n phi ngon ngu.1i la phuong ti$n giao tiep.De giaa tiep tot. Chudng "Cae phucmg ti$n giao tiep" se giCJi thi$u vai b 9 n y nghTa va each SLI dl. th~ han. phong pM. khaang cach. ke ngbn nglt va cac phuong Mn phi ngOn ngu.lng CaG phutmg ti$n giao tiap hi$u qua han. da d~ng.cua doi tugng . Irang diem. cltchi. cOng khOng hiem khi chung giuvai tro chu d9-o.lng CaG phuong ti$n giao tiep cO ban. lui n6i hay diu viet cua chung tao 45 .m c6 thE§: .ChuCing 3 cAc PHVONC TIEN CIAO TIEP MI:IC tieu £)~ giao tiep voi nhau. vi tri. ca a I. Trang giaa tiep chung ta din cM y den tat ca cac yeu to clla ngon ngCt: n¢i dung. hqp Iy tat ca cac phuong ti$n giaa tiep. hanh d¢ng. anh mat.mg n6i.Hi~u gia tr( biElu d 9 t ella moi phLfcrng ti~n giao tiap. can nguai SLI dl. con ngLloi phai str dl:Jng nhlmg phuong ti$n nhat dinh. ngu di~u.v. ~n m~c va CaG biElu hi$n phi ngon ngii khac eua ban than trong giao tiep. qua t~ng v. ng6n ngO' chinh HI.Sa dl.. gil. Tuy nhien. toc d¢ n6i. N6 la phuong ti~n giaa tiep chu yeu can ngLfCli.lc. Cac phuong li~n phi ngOn ngu thuang he Irq. chung ta din ren luy~n ky n~ng SLI dl. Ngh~ thu<:it giaa tiep chinh la sl/ ket hqp nhuan nhuy~n..

l thuQc vao y muon clla chung tao Moi tir ho~c Cl)m tir dugc dong de chi mQt sl! v~t. a Cling can lUll y rang. 6 m(Jt muc d¢ nao do. cua cau ma chung ta dung. chung ta can luu y mQt so van de sau day. c6 r6 rang hay kh6ng. nhilng cam xue kh6ng giong nhau a nhfrng nguai khac nhau.ng ngon ngu mQt cach co hi¢u qua. nguai khach rna b~n dang tiep cam thay nong bue. khong phl. Nhieu khi y nay khong trung voi "ngh1a th~t" clla tir.ch chinh xac bat ky mQt lo~i thong tin nao. mQt tir co the co vai nghia kh:k nhau. m¢t cau co the gay ra nhfrng ph an ling. NQi dung cua ng6n ngu co hai khfa c~nh: khach quan va chu quan. mQt trong nhung dieu ki¢n thiet yeu clla sy. nhan Ia ca sa cua sl! hieu biet Ian nhau. chung ta kh6ng the dung tir "tam If" de chi "can duang". giQng noi. y rna chung ta mu6n chuyen den nguai nghc hay nguai dqc. 1. "ngoi nha" de chi "cay c6i". tu luon co nghia xac d~nh. De si'r dy.ng trong giao tiep baa gam ngon ngu noi va ngon ngu viet. ngon ngu duqc chung ta dung de truyen tM y clla chung ta. NQi dung eua ngon ngli NQi dung clla ngon ngu Ia nghia clla tir ngil rna chCmg ta noi hay viet. toe dQ noi Trang giuo tiep bang ngon ngil n6i. Vi dy. tue la y ca nhan. Nhu vi). Han nua. hi¢n tugng ho~c m()t lo~i sy. "nguai thu kf' de chi "giam doc". Khia c~nh khach quan bieu hi¢n ch(). Khia c~nh chu quan trang nOi dung ella ngon ngil duqc the hi~n 6 ch6. chung ta co the truyen di mQl c8.Ng6n ngu Ia lo~i phuong ti~n giao tiep chu yeu cua can nguai.' v~t. Noi each khuc. mieu ta h~mh dQng hay sl! v~t. 46 . cung m¢t tir. ngon ngu cua con nguai con mung trnh tlnh huong. Ngon ngu duQ'c Slr dy.: tir "hang d6m" doi voi khach hang chua mua phai 10{li hang nay se kh6ng gay ra nhfrng cam xue tieu cl!c nhu b nguai da mua nham phai no. tlnh cam. hi~u duqc y c8.y. vi¢c ngum noi phat am c6 chuan hay khong. sl! dong cam giiia cae chu the. Phiit am. Ching h~n. Bang ng6n ngu.' thong hieu lrang giao tiep la dung tir phiti chuan xac. chung ta co the thE hi6u sili Iai cua nguai khac. muon b~n b~t qu<. neu khong nam duqc tlnh huang giao tiep. co the di~n ta lam tr~ng. song trang moi tlnh huong ClJ the.tt len cho mat nhung l~i noi: 'Thai tiet hom nay nong qua co nhi!". no thuang duqc dung voi mQt nghia xac djnh. toc d¢ nhanh hay ch~m. 2. Trang giao tiep. gi9ng n6i clla h9 nhu the nao. dieu nay cung co <lnh huang nhat djnh den hi~u qua clla qua ldnh giao tiep. hi~n tuqng nao do. Do do. Cho ncn.

toc d¢. am ap. khong it nguai da noi guang Democdt va dJ: thanh c6ng. cach nhin gi9ng cOng co 9 nghia quan tr9ng. gay xuc cam tieu cvc 6 nguai nghe. dUt khoat.l. de chung minh duqc quyen s6 hfru thua dut.l.tm thay tho.o nen m¢t cao trao dien thuyet chua tung co trong I1Ch su loai nguai. Trong khi noi. him nguOi nghe cam thfty uy h!c clla hQ. loi cuan nguai nghe. C6 nhieu phong cach ngon ngu khac nhau. Democrit phai tranh lu~n cong khai va th~ng tat d_ mQi nguai khac tranh chap voi ong. C6 nguai co giQng n6i ro rang.Tmoc het.n dau. 3. Me)t bai nai duqc chufrn b~ cong phu. co dj~m nhan thl moi hap dan nguai nghe.)t buc tranh rna khi xem.. Phong cach ngon ngu Phong cach ngon ngii duqc the hi¢n qua loi noi.. tuy theo tlnh huong giao tiep rna chung ta Iva ch9n phong each ngon ngfr cho phil hqp. ciu t~o thanh quan cua nguai do.l. nhtp d¢ noi clla moi nguai bi chi phoi nhieu b6i nhfrng d<}c diem ve gioi tinh. Trang lich SU.i.tp c6 d<.nha dien thuyet vi d~i thai Hy L. L. m6i truang ng6n ngu bao quanh hQ til khi con au tho. Nen noi nhanh hay ch~m con tuy thu(?c van tlnh huong C\l the.t y trong giao tiep. phap lu~t Hy l. toc d¢. nhung s\! ren luy¢n cling co y nghia quan trQng. ket qua iii ong bi mat mieng dat.. T~t noi hip va sv xiu hci da lam ong that b. Co nguai co gi9ng n6i nh~ nhang. cho ncn no co suc truyen dm to km. tung rat xau h6 va lUng tung VI t~t noi Hlp cua mInh.l. cha cua ong chet va de l<. tlnh cam cua nguai n6i. Gi<.mg n6i thuang phim anh m¢t each chan th~t cam xuc. nhung dU<Jc tdnh bay b6i m¢t giQng deu deu. Tuy nhien. ncn nai luc tram. Dcmocrit . tuc la each dung tu ngu de dien d<. chat chua. loi viet.fj ma\.i co nguai co giQng n6i the the.i cho ong m¢t thua Met v6i hy v9ng cu¢C song cua con trai se duqc dam bao. Gi9ng noi. phat am kh6ng chuan se gay kh6 khan cho ngubi nghe trong vi¢c hi~u 9 nghia cua lai n6i. moi lai n6i clla hQ nhu la m¢t m¢nh l¢nh phai tuan thu. nhip d¢ noi. th~m chi 13 hieu sai ho~c kh6ng hieu duqc. 47 . lam nguai nghe c. Luc buy gio.l. ching kh<ic nao m<. nhjp de) nai. de chiu. Cling can phai chti y den d.tp hoi do quy dinh.. con noi ch0-m qua thI d~ lam nguai nghe bu()n chan. noi nhanh qua sc lam nguai nghe kh6 theo dai. nguai xem khong co diem de dung mat. co n¢i dung phong phu. d~c bi~t trong truang hqp nguai noi va nguai nghe tiep xuc voi nhau Hi. Democdt khong ngung phan dffu luy¢n giQng noi cua mInh va chinh ong da t<. Tuy nhien. Nhung cling tu do.ti. lUc b6ng. ch~m rai thl cung kh6ng the hap dan.

B9 qUitn ao nay duqc d. trong tlnh huong d.n slJ r6 rang ho~c th~ hi~n sl! kien quyet. .li (vI v~y con g9i la lei n6i tlnh thai) lam cho cac cam nghi. Freud . kh6ng in y. khi thong tin d6 Iii dieu khong duqc mong dqi.n6i vai Freud rang. trong nhieu tinh huong.1. vong YeO. chi tiec la mau hai toi. Loi noi thang Loi n6i thAng (con g9i Iii loi n6i co giai) Iii n6i thing. thai d¢ duqc bieu Ii} m9t cach nha nh~n. Lei n6i th&ng thuang duqc dung trang giao tiep gilta nhung nguoi than trang gia dinh. .l: . toi kh6ng dOng y vai 6ng. N6i thang c6 uu diem 13. n6i thAng thicu te nhj vii lam d6i tuqng kh6 chiu.2. 3. tinh hinh khong hoan toan nhu v~y. . Vi dl. cai minh bie't. doi wqng nhanh ch6ng hieu duqc y cua chung ta. Loi noi lich st.c moi quan h¢ xa giao thong thuang nguoi ta Slr dl!ng 16i n6i lich SI! va loi n6i in y.Rat tiec la trang dieu ki~n hi¢n nay chung Wi chua thli dap Ung nhung yeu cau cua ong. 16i n6i ljch SI. Freud mac b~nh ung thu. nhat IS. chung ta c6 the thay rang. tuc la dam bao Hnh chinh xac cua th6ng tin.Hy v9ng rang.Sao b~n buon v~y? .Ve di~m nay. Qua nhung vi dl! tren. m~nh de tinh th. vi~t thftng ra y nghi cua minh.Dng n6i diii dong qua! . cai minh muon. adAu duqc khong? 48 . trang ca. lich thi~p.f duqc dung phd bien trong trtrang hqp thong tin c6 the gAy cam xuc tieu cl!C a nguoi nh~n.Phien co chi giup phong giam doc .Theo cho chung toi biet.3.Toi e Iii ong g9i nham s6 rai. 6 Vi d~: . khi bac si kham b~nh cho s.t vi bac si d6: "Ai cho 6ng quyen n6i vai toi nhu v~y!".nha tam Ii h9C ki~t xuat. b~n be thAn m~t. kh6 chap nh~n thong tin rna chung ta dua ra. thi Freud da het vao m(i. kh6ng quanh co. N guoi ta k~ rang. quan h¢ giUa hai cong ty chung ta se ben ch~t han! . con trong giao ti~p chinh thuc. Tuy nhien.t rat kheo. nguoi ta Slr dl!ng ngon tu tinh thai v6i cac d¢ng tu. cha de cua phan tam h9c . minh can.1 loi nei lich SI!. tiet ki¢m duqc thai gian.

Lui n6i mla mai. HQ dua chuy¢n vui. thieu sot. che gieu v6i theli dQ thieu thi¢n chi. loi 13m. chi muon "treu". cham chQc Trong eUQc song. di~m khic nhau duy nhat giUa mia mai va tat VaG m~t nguai khac la tat thl keu nhung thuang l<. d~e bi¢t lIt vai nguai qua nh<.i mar Ie eua nguai khae fa d~ dam tieu.4. Neu trang so b<. nhung h9 khOng biet fang "di vui" d6 lam xuc ph<.tn.tm nguai khae. Mia mai. Lui noi fin y Trong giao tiep. Neu b<. ehftm ehge.3. Ngay ca trang thanh tfeh cua nguai khic. Con b<. hay con gQi lit ngOn ngu co' th€. khuya. d.!-". hay giang tra m¢t each thfch dang.3. 20% ket qua giao tiep giua con nguai 49 4. Nhung nguai d6 hieu y b'!-n va dap: "C~u yen tam.}c hi6u nhung muon lang tranh ncn gia va khOng hi~u. kheo leo. cam thay dau d6n.i eho chung ta dieu gl tot d~p rna chi dem den 51! h~n thu. chuy~n buon. te nhi. cai lung gu. cAe PHUONG TIEN GIAO TIEP PHI NGON NGU Trong giao tiep. cham chQc nguai khae III m¢t th6i xau. "chQc tuc" nguai khac m¢t ti cho vui.tn co nguai hay mia mai. Theo ket qua nghien CUu cua cac nha ngOn ngu hQc. xa hlnh eua nguai xung quanh. ehuy¢n tot. trang khi eOng vi~e ngay mai eua h9 fflt n~ng ne. nhieu khi co nhfrng dieu muon noi nhung khOng ti¢n noi ra va chung ta thuang phii dung lei noi an y. 3. ho. Theo nguai Phap. lam cho nguai khac bi tOn thuong. ben e<. b<. nguai nghe khOng hi~u duqc an y eua nguai n6i. DOi khi. duang nhu hQ ghen tt vai thanh tfeh d6.ty cam.tn . a Loi n6i an y la loi noi nht: nhang. No khOng dem lq. doi hoi m¢t SI! tinh te nguai n6i va nguai nghe. th~m chi cU nhung khuyet t~t bAm sinh nhu di chan thQt. cham ehQc nguai khae. tue la noi mOt dieu khae ham chua dieu muon noi d~ lam nguai nghe nght den dieu do.tn bi mia mai. mOt vai dong nghi¢p van rl ram tro chuY9n.ti khOng dau bang.tnh ngOn ngu con c6 cae phuo'ng ti~n phi ngOn ngu. cham ch9C nguai khac. hQ cling nhln thay nhung dieu khuat uit.GTKNGT·A . hay lam thea lai khuy~n cua m¢t nha giao tiep h9C rang: "Hay chOn viIi th6i mia mai trang m¢". B~R 10 lang nen len tieng: "COng vi~e ngay mai nc}ng ne lam day cae b<.tn be hay dong nghi~p eua b<. dung bao gia mia mai nguai khac. chuy~n xau.tn hay g~p rieng nguai do de gop y chan tlnh. II. ngOn ngu khOng co am thanh. Cling co nguai khOng co y xau. Vf dlJ: Dem ds. co nhung nguai hay mia mai. chung to di ngu ngay day".

co nguai tim cach lang tranh anh mat cua nguai khac. thuang khong biet nhin vao dAu nen lung tung.nh mat cling co th€ cho ta biet mong muen.1. phan van. Nhung Slr d1. net m~t va nl:l CLtdi 1.U mai. thieu tl! tin. phong phu. 1.. vi nhu v~y anh sc nhin thay tat d. han nua t6i rat quang minh.con 80% con l~i la do ngon ngil khong co am thanh dem den. khi tiep xue vai nguoi khac.nh mat phan anh uim tr~ng. 10 lang hay yen tAm. Anh m~t. vai can nguoi Hi do ngon ngu co am thanh mang l~i. toi cam thay tl! ti. toi s0 tiep xuc vai anh mat cua anh. cai nhin lang tdnh bi~u hi¢n sl! gia doi. khong nhin th&ng VaG nguai khac thuang co nghia nhu sau: dung tmac m~t anh. Co nguai.> chu khong nhin vao m¢t di~m nao do tren khuon m. s0 hai. nhung cung co cai nhin lam b~n 10 lang. Nhu v~y.)t cua h<. sl! quang minh chfnh d{li clla chung tao 50 4.Nhin t/uing VaG ngtliYi dOl' thogi.>. Vi v~y.lng mat nhu the nao thi day l~i Hi m¢t van d~ khong may dan gian. t6i tin nhung loi noi clla t6i vai anh la thanh th~t. Co cai nhin lam b~n cam thay tl! lin. nhin len ho~c nhin xu6ng. tuc gi~n. Nguoi giao tiep gioi chinh la nguoi biet ket hqp khco lCo. thieu thanh th~t. Thea cac nha tAm Ii h<. y nghi ella nguai doi tho~i. gan gili. tlnh dm ella con nguai nhu VUl. t6i s0 anh. chinh d~i. Oli nhin tl! nhien. De Slr d1.lng mat co hi~u qua. toi cam thay khong bang anh. nhung xuc d. Anh mat Anh mat dU0c xem la elra s6 cua tAm hon.GTKNGT·B . con nhin thang vao nguN khac co nghia la: wi rat thanh thl!c. A. Anh mat khong chi bilc Iii tam hon clla con nguai rna con la con duang chu yeu rna qua do cac thong tin cam tfnh tiI m6i truOng b~n ngoai la do mat cung cap. b~n can 1uu y milt s6 di€m sau dAy: . tho. nhwln nhuycn ngon ngil co am thanh vai ngon ngu khong co am thanh trang giao tiep. chung ta can nam duqc nhung thoi quen.: t6i co di~u khong muen de anh biet. nhUng quy (ac trang vi¢c Slr d~ng dc phuong (i9n giao tiep phi ngon ngu d€ khong chi hi€u duqc y do clla nguai khac. nhin quanh. Vi Vgy.m. rna con co th€ dien d~t duqc y do clla mlnh m¢t ca. nh~ nhang nhu bao quat toan bQ con nguai h<.ch da d~ng.>c. buon. kh6ng gia dei. biet giao tiep bang mat. con nhin th&ng vao nguai khac bi~u hi¢n SI! thanh th~t. trang giao tiep chung ta nhat thiet phai biet Slr d~ng mat. A. nhat la khi n6i. anh mat limg tranh nguai khae co nghia Hi. muon nAng cao hi¢u qua ho~t d¢ng giao tiep clla minh. Sl! tt! tin.

neu chung ta v¢i nhin hq bang "nua con mat"..tt hoijc khbng thern de' y. Vi v~y.ti rna ca. Vi v~y. . . hai mat va euai thl de lam ngum khac lien tuang den ehuy~n tlnh ai. neu nham milt mat r6i nhay hai Ian thl d6la dqng tac gqi tlnh. chung ta kh6ng nen nhin cham chu VaG con nguai. cac nha Him 19 hQc My luu y chung ta hai di~m: thu nhat. kh6ng dao mat ho~e liee nhanh m¢t each vl. thi nguoi do se cam thay 10 lang. Nhung neu chung ta dua mth nhtn cham chu vao m¢t nguai nao do. Nhln cham chu hay nhln cham cham cling li'I. ehll yeu la each dua tin hi~u ella nam giai. con nham d. milt diem gt d6 kh6ng blnh thuang va dang b~ ngum khac soi moi. nheo mat (nham mqt mat) ho~c nham hai mat la m¢t each nhtn co nhieu <.lc tot. m¢t con v~t. khi dang tro ehuy~n vai m¢t nguai rna muon di ehuyen mat nhln sang m¢t ngum khac ho~c m¢t Sll v~t khae. kh6ng duqc giao dl. twac m~t m9t nguoi khac giai. Trong giao ti€p xii giao. truac m¢t con nguOi ho~c sll vi~c rna chung ta kh6ng ua thich. SV' tlJ tin clla b~n nua. Vai nhung nguoi c6 giao dl. mQt di nhln thuang g~p trong giao tiep.. dua mat nhin m¢t cach v1. Cho nen. thu hai.Khbng nhin nguai khae viti anh mJt coi (huang.Klu}ng ddo mat hoge dua mti! lite nhl'n mQf each vlfng tr(3m. Dieu d6 n6i len kh6ng chi SlJ quang minh chfnh d. chung ta chi nhln cham chu vao nhung gt kh6ng phai 13 con nguoi. Ve cai nhln nay.Khbng nlleo mat hoge nhJm cd hai mJt trUac mijt nguai kln1c. milt trong nhung bi~u hi~n quan tCQng clla hq Iii co th~ khong chI! duqc xuc cam. anh mat vai nhung cam xuc tieu qrc.lc. tinh cam clla minh. thi dit~u do chi ChUng to chung ta la con nguai h~p hoi. mQt film hinh. chung ta kh6ng nen 1. ding kh6ng nen luam hay nhin xeo. d phuong Tay. gieu Cf. Trang cac each nhIn.lng tr9m. ca 51 . bang anh mat tuc toi ho~c kh6ng them de y den. th~m chi clla ke xao tri. dao mat.lng tr¢m thuang duqc xem la bieu hi¢n d~c trung ella nhiffig con ngum kh6ng duang hoang. tham dQe. Truoc m~t nhung nguoi kh6ng th~t quen biet..~m d~ng anh mat coi thuong. kh6ng de dang d~ cho nhfing xuc cam clla mlnh bQc 1¢ fa ben ngoai va anh huang den nhiIng nguai xung quanh. Chung ta c6 thE nhin cham chu th~t lAu vao m¢t b6ng hoa.!-n kh6ng nen lam nhu the. tht b~n hay lam dieu do m¢t each tU tu. nghia. kho chiu. tlla nhu hq c6 milt sai s6t. b.Khbng nhin cham chu vao ngum khac. ke gian hung. . nh~ nhang.

d6la chung ta "n6i" vai h9 dng: toi rat mung VI duqc g~p anh.-! ke't hQ'p khac nhau ve vj t6 eua mat. kl~ . cung vai m.Nl.N1. tdm tv . cuai bieu hi~n thai d¢ tich C\£C cua chung ta. 1. ng~c nhi~n..2. net m~t bi~u 10 sau cam xuc: vui. Hnh cam cua con nguai rna ca.. m9t bQ m~t tuai cum luon duqc hoan nghcnh. nhung lam gUm nguoi nh~n n6.it thuang cang th5ng.1. nl. n6 c6 the giiti toa ca nhung y tuong doi d~ch 6 ngubi khac. Nil cUm NI. moi. Nguoi vo tv. Khong phai ngau nhicn rna nguai ta xem luang qua khuon m~t. kh6ng biet mim cum. Net m~t Net m~t bi~u hi~n thai dt).l cuoi chi c6 trong khoanh khac. con ngheo hen tbi dau rna san sang co n6 thl van con d.k chu y quan sat. cam xuc eua con nguai. Trong giaa tiep. cuoi HI. rna con lam cho hQ cam thay day la tin hi~u clla tot lanh.N1. Leona dO' Vanh xi n6i: "Khi ta kh6c. la "lai" mai chao hUll hi~ll nhat.).l cuoi kh6ng lam ngheo nguai phat n6. long may va m6m thay d6i khac nhau tuy theo nguyen nhan khac". cubi: sv . mt mat va long may guy dinh.).). Hic gia Dale Carnegie chi ra nhiing lqi fch sau day cua nl. ngl1ai duqc hoan nghenh 6 day. net m~t III yeu t6 thuang duqc nguai kh. Nhung bieu cam khic nhau qua net m~t Iii do nhiIng s. .l. tlnh con nglloi.mg chua d\£ng nhieu n9i dung phong pho. cae nha tam Ii h(.)C cho rang. Nguo'i xUa n6i: 'Nhln m~t rna bat hloh dong" cung Iii VI v~y. d6 Ia VI nl. Thvc te cho thay. clla tlnh hUu hao va long chan thanh. Nguai Trung Roa n6i rang: "Ai kh6ng biet mlm cuai thi ditng nen rna ti~m". nhung c6 khi lam ta nh6 suot dbi.n va ghe 1l1m. n6 g6p phan quan tn:mg van vi~c t~o nCn hinh anh cua chung ta trong con mat nguai khac. phai 10 nghi nhieu thi ve m<.).Ke phu quy den b~c nao rna kh6ng co no thi ding van con ngheo. m¢t phuang ti¢n giao tiep quan tn. N1. Trong giao tiep. nguoi vat va.i von vo t~n.. buon. 52 .l cuai. . Trong cllan "Dac nhan tam ". Net m~l con cho ta bi~t it nhieu ve ca. him H. yeo doi thI net m~t thl1<Jng vui vi:. l~nh HlOg. c6 Ie kh6ng c6 gl do bang mQt b¢ m~t call c6. NhU v~y. nhung net tfnh each nha"t d!nh clla h9 nua. anh IS. cuai ching nhung dem l~i cho ngum khac cam giac thoai mai. l~c quan. toi san sang tiep chuy~n anh. tUe gil.l cubi ching t6n hao gi rna lqi th~t nhieu.3. Khi chung ta tuai cuc)i voi ngum khac.l cuai kh6ng chi bitu hi¢n thai dQ. S9 hai. t\£ tin.

An m:)c chung ta an m~c nhu the nao trong giao tiep kh6ng nhung th~ hi~n khieu tham my. phi) hqp v6i kh6 nguai. ming xU11n cho ke buon rau va 1. kh6ng th~ xin duqc. co hai each an m~c: m9t la Ie pht. mall sac. chinh te.. n6i chung.c.. khuon m~t. Neu ta khu khu gifr n6 thi n6 ching co gia tri gi. rna cang kh6ng the an cap duQ'C. n6 1a nguon gac nhung hao y trong thuang nghi~p va ia dau hi9U cua tinh be b"lll. Quan ao co nhieu chung lo~i. hai 1. 2. cuai re len b nai c6ng cQng. Trang cac ki~u cU<1i.N6 boi duong ke m¢t nh9c.1 thuang phl:lc. coi tr9ng cang vi~c. van hoa giao tiep clla chung ta. cuai ling la. tu d6 dan den vi¢c coi thuang chuY9n an m~c. sa. rna con the hi¢n thai dQ clla chung ta d6i v6i nguai khac va d6i vai cong vi~c. Trong chung ta. trang diem va trang SUe 2. cau thiL sa 53 . co trach nhi9m nghe nghi¢p. mu6n ve. Can td.n co th~ tuy theo tung twang hqp. cuai nh~t.Ic. cuai ham ho. l~ch slJ cho mQi nguai thay rang chung ta 1a con nguai co luang tam.Nt} cuai khong the mua duqc. an m<1-c nhu v~y thi khong the gQi 1. hoa van va ki~u dang.1. . Tuy nhien. nhung neu ta dung no mQt cUch rQng rai thi gia tr~ v6 cung. B<). khong muqn duqc. no lil hinh anh binh minh cho ke nga long. cuai mia mai. kh6ng chi ve kich thuac rna con ve mau sac.NQ. . Nl:! cuai phai tq nhicn..lllh phuc trong gia dinh. tuy theo mua. nghiem trang.1 thu6c mAu nhi¢m nhat cua t~o hoa d~ chua 10 au. cuai gay h. Tren thi m<1-c ao duqc may tu vai cao cap mau sam. Tuy nhh~n.1 muon mau.l-i cong vi9c chung ta an m~c nghiem tuc. Vf dlJ. an m~c d~u phai s~ch se. co th~ noi 1.1 phu hqp. b~n dung coi thuang vi¢c an m<}c clla minh. An Vi~c " m~e. ttly thea thich ca nhan. nhieu ki~u dang.nh nhung ki~u cuai nhu: cuai h6 h6. chan thanh thl m6i c6 hi~u qua. Trong nhung tWbng hqp long tf9ng. cuai ha ha. . Trang twang hqp xa giao. nhieu khi an m*c m¢t cach tuy ti~n. Vi v~y. T1. nghi l~ chfnh thuc thlle phl:lC phu hqp han~ con trong nhung truang hqp thong thw'mg thi m~c thuang phy. cuai va nghla. mim cuai co Ie kieu cuai t6t nhat phu hqp v6i nhieu tlnh hu6ng giao tiep. d~c di~m clla dia phuong va dAn t¢c d6 ch9n cach an m<1-c cho phu hqp. trong bat ky truang hqp nao. kh6ng it nguai van quan ni~m m¢t each dan gian rang. mau da. Iii. duai th) m~c quin vai thuang mau sang. co nhiCu n~l cuai khac nhau va kh6ng phiii nl! cuai nao cung telt. "t6t gb han t6t nu6c san".

chinh te. trong d6 an m~e co vi tff quan tf9ng.ic vao va di nhien lil khong phu hqp. C6 nguOi co nhilng b¢ quan ao khong con phil hqp v6i minh nila (mau sac. b'. hqp. s'..lch se.m m?a. trong m¢t cUQc mit tinh quan tf9ng duqc t6 chuc de ky ni¢m ngay thanh l~p cong ty.ln can luu 9 mot s6 di~m sau: . tuy nhien b:m dn lUll 9 rang. thieu thi¢n cam. . phil. nay. nhung khong lo. De dam bao quan ao luon ehinh te. phil hqp khong con Ut van de 160 d6i v6i nhieu nguai. Dieu nay ciing dung.n vien d6 v6i anh mat kh6ng hai long. Tuy nhien. Hi~n !fln~l 4: An mgc ca'n phdi chinh te'. gian dj nhung phai nghiem tuc. nen thinh thoang l~i mi.Dung III t6t g6 han t6t nuae sem. cho du van biet d6 la mQt con nguai tot. IreD vao tu. mot nhiln vien den dl! rna an m~c cau tha: ao kh6ng be trong quin. n¢i dung ben trong quan tr9ng hem hinh thue ben ngoai. rna Ut do ne nep sinh ho'. khong nen cau kY. Nguyen nha. s. . d~t tien . mau s~c loe 10yt. S4 .Kien quye't /O(li thdi nhiing b¢ do kh6ng con phu hqp vOi bt. nghiem tuc. kich ca. nhung dung nham Ian ghin di vOi xuenh xoang.. tuy ti¢n.tn hay hinh dung xem.v. diem dua xuit hi~n tr~n duo-ng pho hay nai cong sO'. ciu tha. an m~c can phai giim dj. thi chac chan m9i nguai xung quanh se nhIn nh3. chinh te. muc song eua nhan da.lt. Ciing c6 nguai cho fang. kh~u dang v.teh se. di dep Ie 10yt quyt.. cu tier re Ut con moi.n ta dii cao han nhieu so v6i tmac day va vi¢e an m~c s<)ch se.ti di.Quan ao beln thay ra li1 phdi giij. B.. hinh anh ben trong cua b~n duqc xac I~p qua hinh anh be ngoai.t.r..).n 6 day thuang kh6ng phai la do h9 thieu quan ao.. chung ta van bat g~p kht"mg it nguOi v6i quan ao nhau ban. phoi kilo r6i ui iii ngay vii din thij.

chinh teo ky ca. dj nghj. qudn linh rQn rang Ao cai khuy b(i'm em lam kilo' toi" 55 . b<..lng cua nguai con trai khi di c<.lO va trong an m~c b<.n co the an m~c s<.lch se.n thai" cua minh trong tho Nguyen Bfnh: "Hom qua em di (lnh ve' Dqi em J m5i con de Jau tang Kluin nhung.ln con phiti chti y den thai d¢ ciing nhu nhl1ng d~c diem khac cua ngtIai Hinh d~o. M¢t co thu ky tre. la m¢t ngtIoi thtI ky trong tuang lai.lnh nguai yeu «ta.Hinh 5: Klujng an tn.2c qua diu ThJ!c hi~n dugc dieu nay thl ngay va.lnh m¢t ong giam d6c da dung tuOi co the lam cho ong giam doc kh6 xiI va de lam mly sinh nhl1ng lai dam tieu.ln se thtIong xuyen xua"t hi~n ben q. chung ta Ngoai fa.ln vAn khong quen tam tf<.nh lanh d<. an m~c qua «gqi cam" ben c<. trong truang hqp v¢i vang. Chac b<.

Tu the di nhu v<)y khong nhfrng chung d6 Ia con nguai to 56 .ich. to son. N6i chung. nhung kh6ng nen d~m va loc 10yt qua.2. V(lt tfn chap (chang h~n nhl! ohan lrang su:c. kh6ng nen deo qua nhieu trang sue vi nhl! the db gay an tuqng n~ng nc. Tom l~i. Khi tiep kh. yang cleo lay v. dn chtl y sao eha phil hqp vai co the va d. H9 cho ding. nO' gi6i nen trang diem. v~t ky sue. Trang di~m va trang sue Ngoai an mi). Nguoi xua da nh~n thue duqc tam quan tr9ng ella tu the va chu y giao dl}.c. ng. khoc Hlnh 6: Kh611g lin 1n(lc Ctill flld eoa.)Og trong giao tiep.1.c con co trang di~m va trang sue. thieu nghiem tue. de bj uanh gia Iii "an choi". dau ngang cao. ngoi. vat va nhin o . day chu yeu lit nhfrng van eM ella fiU gi6i. trang di~m va trang suc Iii van de quan tn.2. trang phy.1. Chi tlnh rieng nhAn dIng da co den hang tram ki~u dang. con lrang sue thi nam rr oi6i thuO'n to chi mang d. c6 the xem n6 nhu cai khung hay nen cho hlnh <lnh clla chung tao M¢t nguoi c6 vc be ngoai dyp. trong giao tiep. D6 chinh lil s.lll danh phan. yang c6. 3. Khi deo dO cuai) chu thuang kh6ng phli Hi do lrang ni~m. dung. ' nhung ohan (huang cling chi 13. dUng vil ngoi. 3. d~c bi~t lil nhfrng gia dinh quyen quy.c cho con d. hoa tai.v. da lil nguoi quan ti'r thl ph<li: "di nhu giG. dung nhu cay thong va ngoi nhu chuong". TLI the Tu the c6 vai tro quan t[(. e6 ba tu the chll yeu: di. N6i chung. nhiIng thu dj tren t6e. da d~ng: nhan.i mlnh each ui. Hi¢n nay. co the khoe rn~nh nhung tu the kh6ng duong hoang thl vi: d~p d6 cGng kern phan gia trio Trong giao tiep. TLI the vii di?ng tac 3.mg va tinh te rna chung ta khong th~ xern thucmg. chltng h'-. do lrang sue d?mh eha nG' gi6i rat phong pho. nam gi6i it khi lrang di~m. Tu 1M di Tu the oi dyp lil di nhanh va nhy nhang.!c hoi lion ra phia truoc rn¢t chut.ch an m~c.! khai quat vc: dyp ella 1U the trong giao tiep.1.

thl hay dung tay trai. tuy nhien dung de nguai d6i tho~i cam thfiy lU the cua b<:tn la cung nhae. kh6ng nghieng ve m¢t ben. Do chfnh HI. nghta lit him lili di. thanh than. tv nhien. ca. nhIn m9t ben.n can ki~m tra xem ghe co bj b~n hay kh6ng. thoai mai. lay de len tay vjn cua ghe ho~c len dui. Khi di. dang huang den nhung cong vi~c quan tf9ng. Trong nhung quan h~ giao tiep chfnh thuc. gUm ngh~ We. ho~c len bitn neu co ban o phia truac. tu mep tai cho den mat d.OJ tin. khong c6 vi~c gi quan tf9ng de giJ. mIa ngoi. B<:tn nen nho rang. st! tt! man. ao b~ gap ho~c bj nhau. cam thay m~t. rna· con g6p phfin 1<:t0 nen nhung pham chM do. L<:ti co nguoi ch~m rai ung dung thu thai tha chan tung buac m¢t. 3. C6 nguai di nhanh nhung dau l~i cui xu6ng. Tu the dung nhu v~y sc lam cho nguai khae dm thay chung ta lit m(:lt can nguai duang hoang. nam gi6i co th~ bat cheo chan nhung kh6ng ghech chan qua cao. Kh6ng dung dut tay tui quan. Co nguoi do dam di tung buac ngan. Truac khi ngoi. Tuthe'ngoi Khi ngoi phai c6 tu the dung dan. ng£ing cao dfiu. du lit ngoi tn~n ghe thuang hay tren ghe d¢m sa l6ng. tot nMil kh6ng nen ngoi choan het cha. vM va.n co th~ tva lung. tv tin va phong khoang. b'!.n phAi nh~ nhang. nang d¢ng. trong [(. m~c dll da . kh6ng rung chan.'lng.3. neu b<. vi d6 la dau hi¢u cila st! thieu cai rna. Neu ngoi lau. hai tay bu6ng xu6i tl! nhien. d6 lit tu the di cua nhung can nguoi tM b~t.1. Ngudi ta chi di nhu v({y khi d:. Tit the' dltllg Tu the d(fng d~p la tu the dung thang nguo-i. chan phai Iii m9t duo-ng th~ng. ng6n tay giiIa hoi ch<:tm vao quan.ln xach c~p. b'!. tac d(mg tra l~i cua hanh vi d6i vai tam H. ne'u lit nu gioi m~c vay hay ao dai. lung va dau phai thUng de to ra b1). chac chan va.i quyCt.n la nguai co tinh than cao va dang san sang tiep chuy~n. thieu tlf tin. Khi ng6i.1. khCmg chap tay fa sau lung ho~c khoi. hai chan nen khep l~i ho~c chi de ho mOt chut. nen luu y dung d~ vay. ho~c trang phong lam vi~c. khi dang suy nght de: giii quyet mOt van de nao do.to mat trong cong vien. nu giai co the gac ban chan Jen nhau nhung kh6ng duqc duoi th~ng ra phfa truac. nhung kh6ng duqc duoi chan ra thea kieu nu-a nam. do lit can nguoi hay nghi ng~i. kh6ng biet nhin xa.wh tay.2. do lit con nguai nhan roi. Khi bat dau ngoi xuong. d~ tay phai lu6n san sang chta ra eho nguc1i khac. long ban tay huang vao trong. 3. nglfc thAng. vai kh6ng nh6 ra phfa truac.

N gap.!. Ma: Giam Sinh da: 1¢ r5 y la con nguai vo hqc va ng. rna con bi~u hii?n thai d¢ va nhung net tjnh cach nhat dinh clla nguoi do.:to m. nhung chi m¢t d¢ng tac ng6i xuang gh~: "Ghe' tr~n ng6i t6t s6 sang". ban co thi bat cheo chan va ng6i h~t chb m¢t ca. thi tilt nhien lit. . tu th~ di. ng6i clla rn"t ngubi kh6ng chi don thuan la vc d~p be ngoai. Tuy nhien. vay tay. dQng tac cua chung ta phii hqp ly.Gic dau g6i va chia mlii chan vao phia nguai d6i tho<. nhu dua lay ra d~ minh ho. b~n n~n chqn m¢t ch6 ng6i thap him m¢t chut. Hk dau.ch thocH mai.2. Cac df chi nay lam eho cau ehuy~n trb nen sinh d¢ng.khi noi. N~u dai di¢n la m¢t nguai Ion tu6i. tu the ng6i kh6ng nen qua thoiii mai va cling kh6ng nen bal cheo chan. 16i cuan han.fa't chiii chuat. tr6 tr6. dung. .li. chi vao m~t nguai khac. vucm vai. cac ci'f chi bang lay. No bao g6m cac ci'l chi bang dau. chi tro va m¢t s6 ci'f chi khac.!-i ng6n ngil kh6ng co am thanh trong giao ti~p. tI! nhien va can tranh cac d¢ng tac duoi dfiy: ~ Dua ngon tay ra chi chi. Nhu v~y. con n~u dai di~n Iii m¢t nguai bang vai bang lua ho~c it tu6i hOn. Mlp dan. fIinh 7: Kilu ng6i b&t clItio cluin (1 mat ca chan cua nu gi(fj 3. nhu g~t dau. D(>ng Ilie D¢ng tac cling la m¢t IO.!-n. Hlnh 8: Kifu ngoi vat chan chudn . d~c bi¢t 13.

Khodng cach xii h(Ji (social zone.rn dti chi nguai d6i tho'.Nha khoi thu6c VaG nguai khac. ngmiy tai.li cu¢c mit tinh.ln dUng den day ban dau tien danh cho nguai nghe la tren 3.Bo tay VaG tui quan. Kho~mg each.. Khi nguai ta co ClI chi do thi van de da tn1 nen rat nghiern tr9ng. . khi chung ta hoi gib.DAm chAn. .li va van hoa giao tiep thap kern.oit rnong tay.ln than d~ tro chuy¢n nhung dung l'. Chung ta tien den sat gan m¢t nguai b<. .).Khi noi hech hech d. .5m. . ..li. tro tro vao m~t nguai khac duqc xern EI.Khoanh tay truck ngl!c. 4. dien thuyet truac cong chung thi khoang cach thu~n lqi nhat Hr'noi b<.Huyt sao.l. khinh rni¢t nguai khac. ho~c dung ngon tay go xu6ng ban.Dy. V[ dl.l t~p l~i thanh tung nhorn.· hoi dtremg v.2. Cac d(mg tac tn:n deu th~ hi¢n thai d¢ thieu ton tr9ng nguai d6i thO'.5 m) Day Iii vung khoimg cach thuang duqc chung ta duy lr'i khi tiep xuc vai nhung nguai xa l'. bi~u hi¢n thai d¢ coi thuang.i rn~h. sl! tiep xuc giUa con nguai dien ra trong bon vung khoang cach sau day: . . rung dui .1. khoang cach giua chung ta va nguai d6i tho<. khodng lren 3.Xern dong h6. Khoang cach Trang giao tiep.l: Khi b~n n6i chuy¢n t<. Theo nhieu nha giao tiep h9C (Erdward Hall. dung tay chi chi. .Khodng cach cong c(Jng (public zone. gai dau.f!1. V{ dl.Vat tay sau c6. Allan Pease v.3. vi tri va ki~u ban ghe 4. 59 .5m) Khoang each nay thich hqp vai cac cu¢c tiep xuc vOi dam dong tl. v. lit khodng 1 .li arn¢t khoang cach nha't d~nh khi d6 1a rn¢t nguai chua th~t quen biet.l. D~c bi¢t.v. . ClI chi rat vo Ie.li cung c6 nhung y nghlu nhat dinh.

fuO m . chung ta can luu y m¢t s6 diem sau day: 60 .:tn be than..:. vi dl.. 1 vlmg c<i I1h£m .2 m) Chung ta thuang dung each ngudi khac khoang each nay khi cung h9 tham dlf cae bila ti~c. can d. -'- .-_~--'~ -:):..------- ~J.1 . chiem duqc thi~n cam ella chu nhan mai duqc buac vaa.:l liinll 9: Cae vung khodng each trollg giao tiCp ..~ . Chi nhling ai th~t than thiet. khi giao ticp C(1 quan hay khi g~p m~t b~n be.1. than 1 i 1 ... do HI. khodng 0. a a .. 6 Ve cae vung khoang each trong giao tiep duqc neU b tren. ba con gan. '\ j .45 m .l nhu: eha my.. 92 em Hlnh 10: M(Jt CLUjC tie'p xlic avung ca nITan vung than m~t. .ng trbi rieng" ella moi con nguoi.KllOdng each than mgt (intimate zone.~_). vLmg cbng c6ng .. anh em. v<y chong. ~~~ .'-'. kholmg 15 em tinh lU co the. -"""T'c~---- --'~---'-"~'-.~- ..0. h. .i. flf .. gall giii. co m¢t vung hyp. vung d~c bi¢t than m~t.Khoring ctlcll e(l lilian (personal zone. Vung nay chi ch~m tai khi c6 SI! tiep xuc th~n th~..45 m) Day Ii "khocl. Vllllg xii hOi vlmg' '. nguoi yeu.. . •..

gan gui.l: B~n den Mp mQt giam doc nhan slJ t<. khoang each thuQc vung xii hQi hay cong cqng.11 thay dng nhicu nguoi chau .lc dfch.ti. Tuy nhien. wa nhu khkh hang do quen than v6i b'.Till! nllt/f. luc thi b<. No d6i hoi slJ nh~y cam.o vien dung va day ban diu nai h9C sinh ngoi 18. thi de lam cho nguai khac kh6 chlU. B~n cling co Ih~ d~ dang nh(\11 thay sl! thay dot khoang d.i van ph6ng d~ xin vi¢c. Chang h~n.Thl'( /wi.tnh nguai doi tho~i. trong qua trlnh giao tiep nell linh h0<. nguai ta nhiil.l: Khi ng6i d6i di¢n hay c<.Tille ba.}.lc giang. giao vien thuang di l<. Khoang cach hqp Iy giUa b<. Hem nua.ln.lc giang nai gia. khi trb nen than thiet.TIlle l/{.l: D!.1. Ching h~n. . a Nhu v~y.l nu ma b~n da tien t6i sat gan. chung ta dn chu y ch9n khoang cach cho phu hqp v6i tfnh chat clla moi quan h¢. Lin dau g~p. vlIng than m~t cua cu dan song 0' tht thanh cung h~p han vilflg than m~t clla cu dan song 0' nong thon. b<:Ln l<:Li muon t<:LO khong khi gan gOi. trong giao tiep.c VilOg khoang each giao tiep chiu anh hubng cua yeu to van hoa. khi quan h¢ trb nen gan glii. tuy thea ml}-c dich giao tiep cua b~n rna thay d6i khoang cach cho phli hqp d~ t~o dieu ki~n thu~n Iqi cho vi~c d~t ml.Au co vung than miitt h~p hem nguai My. de bi danh gia the nay the n9. nhung trong qua trlnh giang bai. Hay tren lOp. than m~t.t.n va vi giam doc do nam 0' vung d. nhO'ng nguai den tir nhung nen van hoa khac nhau thuang co vlIng giao tiep khac nhau. sau nay. kh6ng xa cach. co th~ thu h~p dan khoang cach tir vung ca nhan den vlIng than m. lam an v6i b~n d1l. Vi dl. de t<:Lo cam giac than m~t.11 thay doi khoang each cho phu hqp vai tlnh huang giao tiep.. . ng6i xa nhau. than m~t he111.t0 cam giac 1ft b<)n rat quan tam chd y lang nghe (xem phan ky nang Hlng nghe). thea phep xa giao. Tuy nhien. Trong giao tiep. nhan hay xii hQi. rai bl. xam ph~m vling than m~t cua nguai phl. khoang each thich hqp giUa bl. Vi dl.l nu d6 thl de bi cho la co y do tan tinh.ch thea tinh chat cua moi quan h¢ 0' cac moi quan h¢ lUa doi: khi m6i lam qucn h9 dUng.ch hang mai.ti quay I~i bl. VI dl. tir lau thi b~n can chu d¢ng thu h~p khoang cacho . tinh te. lich SlJ.\11 can giu khoang each 0' mQt muc dQ nao do de dam bao tinh nghiem tuc. m6i Jam quen v6i mQt phl. Idc thi b<:Ln ng6i thfing.1.lng khoang each nhu la m¢t phuang ti~n giao tiep 1a mQt vi¢c kh6ng dan gian.lc giang va di xu6ng lop roi l<. ca. vi¢c Slr dl. khmlng each lrong m6i Jan g~p go duqc thu h9P va khi da yeu nhau thi h9 chuyen sang vung d~c bi¢t than m~t.linh ho<)t cua chung ta trong 61 .tn hoi won hay nghieng nguai ve phia hQ (thu h~p khoang cach) d~ t<. b'.ln tiep mQt kha. neu chung ta kh6ng tuan thu vimg khoang each.

giao tiep va philn anh ngh¢ thu~t giao tiep cua chung tao 4.Vi tri goc Cach ngoi nay phu.2. y kien ella hQ da lUang d6i th6ng nhat. thoai mai hC1n. Cach ngoi nay ti¢n lqi cho nhiing nam nu co cam tinh v6'i nhau nhung con co philn e de. Caeh ng6i nay cho th.Vi v~ tr[ Ju.p khi d<. . nhung cung khong qua xa each. Sau day la m¢t s6 vt tci phd bien trang truemg hqp nay. nhihlg cu¢c g~p cieng de. lam cho m6i ben cam thay yen tAm.c dau hi~u phi ngon ngu ella nhau. each ng6i nay cho thay. khong de d~t khi noi chuy¢n. .lllg nhu m¢t chuang ng~i v~t cho m6i ben. 00 Vi trf goe Vi tcf hqp tae! 00 Vj tei hqp tae2 D D o o Vi tei e~nh tranh D 0 Hlnh 11: D o Vi trf trong giao fiep Vi tcf d¢e I~p 62 . hQ da: do\it ni~m tin vao nhau.1ng than voi nhau. no khong cho phep hQ quan sat tat ca d. Day la v~ tci thub'ng gij. tri SI! siip do\it ban va ch6 ng6i trong giao tiep cilng philn anh m6i quan h~ giO'a nhiing nguai giao tiep vai nhau. tu van.li di~n ella hai phai doan h9P bao sau dam phan thanh congo + Cach ng6i fhlt hoi (v~ tci hqp tac 2): Hai nguOi ng6i d6i di¢n nhau.ty y kien giUa hai nguoi.tp rae tri hqp tac co hai cach ngoi: + C acll ng6i tlllr nhdr (vj trf hqp tae 1): Hai nguai ngoi ben cc. khuyen bac hay thuyet ph~c. n6 cho phep hai nguai co the. Goc ban co tac dl. giay to. Neu co mOt ban va hai nguOi thi cung co nhieu each de hQ ngoi vdi nhau. ban chi co tac d~ng nhu ch6 de.! tin. tJ. nhin vao nhau va cfing co th~ khong nhin vao nhau neu mu6n.!. hqp v6i nhiing cau chUy~n t6 nht va nch SJ. ve Cel ban lil th6ng nhat va hQ cat th. V.tnh nhau va cling quay v~ mQt huang.

tuc la each ke ban ghe. kich thuac) cling c6 y nghia nhat dinh trong giao tiep.Vi tri d(Jc l¢p Cach sap xcp nay khong phai d~ d6i tho<. Tiep den la cac vj tri khac.Vi tri qmh franh Hai nguai ng6i dai di¢n nhau. vi tri ngoi a m¢t dau ban (lung nguai ngoi kh6ng quay ra cira) Ia v~ tri co .v.lng nhu m¢t chuang ng<.lnh huang 160 nhffL D6 chinh Ia v~ tri cua nguai lanh d. khi dn n6i chuy¢n thAng than vai nhau ching h~n.c J ban chii: nhq. Khi m¢t nguai chQn cach ng6i nay c6 nghia Ia nguai d6 khong muon bat chuy¢n. vj tri ben phai lTU the han vi tri ben trai. giiIa hQ la cai ban c6 tac dl.tn muon n6i chuy¢n cai rna vai m¢t ai d6 thi kh6ng nen chQn vj tri nay. Ng6i nhu v~y suc m~nh cua lai khie:n tnleh se tang len.3. h¢i ngh!.to cao nhAt thi cang c6 lTU the. . Trong cac vi tri quanh ban chil nh~t. khi nguai Hinh d<.:to cao nhat d6ng vai tro chu tri trong cae cu¢c hQp.li phong thu. vi tri cang gan vj tri nguOi lanh d<. . ban dmg dai thi quyen h!e dmg Ian. Oich be tri chb ngoi nhu the nay thuang thay trong thu vi¢n. 4. khi b<. Vj tri nay thuang g~p khi hai nguai c6 vAn de can tranh lu~n. Cho nen. a a 63 .ti.t B~lll chil nh~t bi~u hi~n cho quyen Ille. khie:n tnich dip duai.Kie'u ball + Ban hinh clu1 nhqt (hinh 12) 00 o 00 Hinh 12: Vi tri ngSi theo cap bq..lo phe binh. hay trong ella himg an uang giua nhung nguai kh6ng quen biet. Kiiu him ghe Ngoih v~ tri. kh6ng muon bi quay ray. thl kie:u ban ghe (hinh dang. h¢i thao v.

vi tri nao cling trung tam nhu nhau. than nnh. N6 nit phil hqp vai nhung cUQc trao dciL thao lu~n giua nhling nguai cling d!a vj va c6 thi¢n chi hqp tac vai nhau.+ 8im hinll tn'm (hlnh 13) Ban tron bitu hi9n moi quan h~ blnh ding. Khi mQt nguai lanh d~o ch9n b~tn tron cho CUQC g~p go d. Tuy y~y. thacH mai cho cU9c g4P.c nhan vien duai quyen cua mlnh thl d6 c6 nghia la ang muon t~o kh6ng khf vui ve.ng. ngay d. ai trong s6 nh~tn vien cung nhi.Quanh ban tron.n cling dn biet di. nguai ng6i gan nguai lanh d<.lll dW1C slf quan lam nhu nhau tir ang. cam HinII 13: Ban lIinll trem o o o 64 o HIli" 14: Ban hillh vuong . thoai mai. trong dnh huong nay thl b<).lo se co uu the hem.

. cao.. a . cau ky. n6 can duqc d~t a vi tTi trung tam nhat va cao hem d. do trang suc . ghe xoay to fa quyen the hem ghe co d~nh. tet. hoa.c ghe khac nhieu b~c. nguai ta cung thuang t~ng qua cho d6i tac lam an v6i mlnh: mQt lang hoa kern thea buu thiep chue mung vao dip d6i tac khai truang cua hang hay duqc de b~t. can vi tri mang tinh d6i khang nhfft lit cho ngoi doi di~n chung tao . ghe co tay vin hay han ghekh6ng c6 tay vin. N6 Ia bi~u tuqng cho quyen uy clla vua rna.tn da nhln thay ngai vang cu-a m¢t 6ng vua nao d6. Nhfrng do v~t nay thuang tra thanh vo gia d6i voi nguai duqc qng boi chung chua dlfng nnh cam. C6 co gai buong binh.tn cung can luu y rang. chrmg trai quan tam den c6 tim cach thuyet ph\.lc mai rna co ch~ng xieu long. mong muon cua nguOi t~ng.Kie'/l gill Cung nhu ban. tn1n trqng mQt chiec but. 5.. vi v~y rna ai cung thich duqc nh~n qua.lng cho nhiIng cUQc n6i chuy~n kh6ng keo dai.tO tlnh cam va nhung ffn tuqng tot dt. ghe c6 lung tlfa uu the han ghe kh6ng c6lung tva.. Ngoai tlnh cam. v6i y rang: "co ngang nhu eua". n6 thuimg duqc nhiing nguai c6 dia vi ngang nhau Slr d\. 0 bim vU6ng. chang trai t~ng c6 m¢t con cua duqe lam ttt go ch. nguai ta hay dung nhieu do v~t nhu buu anh. cho den nhfrng c\. ai cung thich duqc quan tilm. m¢t cuon s6 tay voi nhung dong luu ni~m . lung ghe cang cao thi quyen llfc cang Ion.l gia mai nang niu ehiec ao m6i hay nhfrng vien thuoe b6 rna con cai va nguOi than bieu t~ng. ghc co rat nhieu kieu dang khac nhau va kieu ghe cung cung cap cho chung ta nhfrng th6ng tin nha:t d~nh ve chu nhiln cua no. Qua t~ng Trong giao tiep.. N6 to lan.. cho ngoi ben tay trai Hnh hqp tac thap hem. Kich co va chieu cao cua n6 bi~u hi~n cho quyen llfc: ghe' cang lOn. d~ t~ng cho nhau. qua t~ng con c6 tht chua dlfng nhfrng an y sau xa clla nguai t~ng. vi tri mang tfnh hqp tac nhfft 13 cho ngoi aben tay phai c~nh chung ta. uy nghi qua phiii kh6ng b.tn. du Iii qua phim imh ch&ng h.tm tr6 nit tinh te.!-n? Kh6ng nhfrng the.ng qua la mQt trang nhfrng cach nhanh nhM d6 t. di th~ng vao vffn de. thang tien chdc chan se lam doi tac cam d¢ng. Vao dip Ie. cho kyo. Tudua tre val ba tu6i da thich duqc nguai Ian cho banh. den ngay sinh nh~t. phong thu.p nguai khac ve chung tao La can nguai.. TI). ca.. m¢t tam hlnh. Vao nhung dip thich hqp..c cong ty cung thuang t~ng qua cho nhan vien va gia dlnh clla hq. b. H~n b.+ Ban hinh vuong (hlnh 14) Ban vu6ng bi~u hi~n moi tuemg quan d6i dau. Ngoai ra. C6 nguai suot dai nang niu.

nhan ngay sinh nh~t. C6 ngum cho rang. tfuaC m~t mQi nguai. Nhu vi).ng san ph<im clla dja phuong ho~c clla eong ty b<.t truac sl! chung kien clla nhung nguai co m~t. rna nen dan gian. C6 gai da chicu <. qua t~ng kh6ng bang each t~ng. Khi nhi). b~n can luu y mQt so diem sau day: khac.. ua n6i b~t tan thanh <.n thanh va nghiem tuc clla b~n. nha xiu. nha.t an ruqng! Tuy nhien. chua biet d. cib nguai yeu.c6 nguai con trai. Nguai yeu cua c6 gai xa kh6ng den dl! duqc nen d5 gui t~ng m()t m6n qua V~l bay to mong muon mon qua d6 duqc mb ra t. Thuang nhung nguai tre tu6i. Cach t~ng qua cling lil di~m dn lUll y.n qua b<.ch tinh teo Ai cung thfch duqc nh~n qua nhung khong phai bat cu qua gi. each t~ng nhu v1Y kh6ng phili vai ai cung phil hqp. rna con co y nghia quang d. C6 gai boc mai. va chic chan b~n cung se khong it Ian duqc nh~n qua tir nguai lam tot cong vi¢c nay. the hi¢n Sl! cha. chac b~n cung dong <. M6n qua duqc goi ghcm dn th~n bang nhicu l6p giay mau rat d~p. Cach t~ng thi). Cho den khi lap giay cu6i cung duqc boc. Neu qua t~ng duqc glri qua dubng buu di~n ho~c qua nguai khac thi b~n dn gQi di¢n ho~c glri thu de noi lbi cam 66 . mQi nguai olen. s6 thfch eua nguai duqc t~ng. m¢t cbiec h¢p nha 1¢ ra. .Qua t~ng phai phil hqp vai moi quan h~ gifi'a b~n (ho~c cong ty clla b~n) va ben duQ'c t~ng. ua hlnh thuc. d6i lac V. qua t~ng la mQt phuong ti~n bi~u hi¢n !lnh cam va thai dQ mot d. boc maio het lOp giay nay den lap giay khac.ln lam qua t~ng. .n thi mim cuai nht. MQi nguai nfn l~ng..n vien. Co the SLr dl). mang den t~ng co b~n gai lam lai clla minh m¢t b6 hoa c6 ba bong. phong nhc nhung van can giay.V . ben tTOng hQp la mQt chiec dong ho xinh xan. can nu cho nh3. hoi bQP.: nhom. Lil mQt nguai thu ky tTOng tuang lai. van nhung djp thfch hqp.y. kicn nay.o.ln dn to thai dQ vui ve va dung quen cam an ngubi t~ng. m(>t Hin l6i duqc mai den dl! ti~c sinh nh~t clla m¢t c6 gai tre. pho truong. goi qua chi con l~i nhu mQl mieng xi'!. chac chfin b~n se kh6ng it hill giup Hinh d~o clla minh chu<in bi qua de t~ng can bQ.Khi t~ng qua can chu y den nhu cau. each t~ng nhu the nao. khach hang. Khi con lU m¢t sinh vien. Qua t~ng cung can the hi~n duqc thai dQ nghicm tuc va chan thanh. y muon n6i: "T~ng co ba hoa". co tir tir mb g6i qua ca. dung bang so tu6i clla nu chll nhan. . L~i a De . Man qua duqc bQc boi 21 lap giay mau.Cach t~ng qua khong nen ca_u ky. vai t6i rang. tran nu cho nhan him tam moi hoi.:~i ti~c mirng sinh nhi). Qua t~ng nhu v~y kh6ng nhung the hi¢n duqc tlnh cam chan thanh.Qua qng thuang duqc goi ghem dn th~n. va khong phai ai cung biet nh~n qua.i gi ben tTOng.

Cam on anh dt nhicu!".loh giaa tiep hlnh 15. biet phan tich va t6ng hqp 9 nghia cila chung trong m6i lien h~ ch~t che vai llnh hu6ng giaa tiep.! im I<'j. Chung ta hiiy cling phan tfeh c. ching h~n nhu mlli.mg ket ~. rna con ph<i.}ng de nght b~n lam dieu do. b~n nen noi lai gl do bi~u th! cam xuc tich clJc cua m1nh d6i vai man qua. Moi phuang ti¢n giao tiep phi ngon ngil" deu co tac d. trang giao tiep.ng trang nhieu truang hqp cGng Iii phuong li~n giao tiep.ch tra lai". ngay cii Sl. thl cGng kh6ng din phai vOi vimg. Neu vi~c nh~n duqc qua Hi m¢t bat ngO' va b~n khong klP chuan bi qua dap Ie.m". chung ta kh6ng chi can nam vfrng 9 nghia cila tung phuang ti~n. chung thuang duqc su dl.Tuy nhien. mu6n giao tiep c6 hi¢u qua. nghia Iii vao thjj dO cila d6i tuqng giao tiep. B~n hay ehb va dap h~ vao mOt dip khac.~c~u~n~~~~~~~th~~fuh huang giaa tiep. Sau khi rna qua.~_. a Hinh 15: M(Jt cdnh giao tie'p . roi cam on nguai t~ng litn nila. deS v1t (tui xach. b~n nen tIm cach gui tra I~i nguai t~ng kern thea lai ghii thfeh vai thai dO on ton. ren luy¢n ky nang Slr dvng tung phuong ti¢n. Vf dl. B~n khong ncn md qua ngay d~ xem rna hay cha sau khi khach ra ve. Nhu v~y.mg nhat dinh. vui ve.i biet ket hqp su dVng chung mOt each nhuan nhuy~n. neu tha'y man qua la "tren muc tlnh ca.an. hqp 19. "Sl! im l~ng cGng biet noi" ho~c "L£ng nghe sl! im l~ng" do sao.l: "Chicc nhan dyp qua! Tu lau em van thfeh mOt chiec nhan nhu v~y. kh6ng ti~n nh~n. cac phuong ti9n giaa tiep phi ng6n ngil a con nguai rat phang phu. Trang twang hqp nay.}p). tru truang hqp nguai t. co 9 nghia nhAt dinh..e phuang ti~n neu tren con co nhilng phuong ti~n khae. Ching phai chung ta van thuang noi: "1m l~ng cGng Iii mOt e<t. c. VI v~y. Ngoai ca.

mQt nguai truqt chan nga. nhtmg cac bitu hi¢n khac khong phil hqp: dau anI ta hoi cui xu6ng cho thay 51! khang tan thanh. m. Neu y nghTa cua anh m. Tron~ giao tiep hang ngay cila b9-n.ll nhin xeo chang trai. m~c mau nay xa'u I~m. 7. gi9ng n6i. quan ao bun be b~t. t6i m~c mau nay trong c6 duqc khong? Chu . ngubi kia cuai to va n6i: . c.ICt xa t61 cu ngo 6ng la mQI con nguai! b. lay 19i do mua nhieu ngay c6 hai nguoi dan 6ng di nguQc chieu. nguoi dan 6ng ben tfai va ngubi ph1. G~p glao vlEm chu nhi~m cua bl. m~c mau kia kia. ng6i nhu dan ch~t van xa long pha bay cd tay ve phfa nhau va nhin nhau. toc d9 va nhip d9 n6i anh huang nhu the nao den hi~l qua cila giao tiep bang ng6n ngii n6i? 3. Cau hoi 1. 68 . Loi n6i nao dUQc SU dl:Jng Irong moi truong hqp sau day? a. 16ng may nhfu l~i th~ hi¢n 51 gi~n gift. TlI day b~n dIn IW y gl khi n6! va viet? 2.Con ong . NguCti dan ang ng6i gifra cubi min mai.ngubl bi nga cung mim cuai va dap . b~n thuang dung loi n6i nao? T9-i sao? 4. T~l toa so~n: CQng lac ViEln . Hon nG'a.nh nay. Neu nhiJ'ng W di~m va nhiJ'ng nhuqc di~m cila loi n6i th~ng va loi n61ljch s~. nhieu so Ii~u.Bai cua anh n(li dung phong phu. 5.Anh gay nhu que cui ay.Sai ViEh cua 10i th~ nao? Bien t~p vien . Trao d6i voi khach hang e. tay va cha. Tr6 chuy~n voi bo m~ cila mQt nguai b. Phan Uch khia c~nh khach quan va khia c~nh chu quan Irong n9i dung cua ngOr ngii. Khong may. to ve thfch thu nghe.jt va nhlrng diem can IW y khi glao tiep b~ng mat. B~n se sii dl.l nu ben phlti co VI thfch nhau: h9 dang l~p l~i di~u b¢ cua nhau. G~p go b~n be than d. T<. Tren m9t con duang Iran.m.Theo cO. S~n c6 phan U'ng khOng va neu c6 thi phan U'ng nhu the nilO khi bj nguoi khac mla mai. cham ch9C? 6.Tu xa trong ong nhu m9t cay chual bi do v~y! .Jng 161 noi nao trang moi tinh huang giao tiep duol day: a. Tr6 chuy~n voi bo m~ minh.:m c. b.Trong d. chi !lec la hai dai. Khi h9 g~p nhau.Ii mQt nha may: Khach .n deu bat cheo cho tha~ ang ta dang giG' the thU. Cach phat am. N6i t6m l?i Ht bng ta khang hai long.

Duoi day la m91 s6 cau ca dao duc kel kinh nghi~m ella nhan dan ta Irong vi~c xem nguCli qua m~t. 8C:in c6 y kien gi ve van de nay? . Bai t~p tinh huang 1.. Coy kien cho r~ng. Neu 'I nghia cua khoang cach va cac vung khoang cach trong giao tiep theo Erdward Halt." BC:in hi~u cau n6i d6 nhu the nao. Iha tuy~n m91 co co trlnh d9 h9C van so dang nhung c6 ny cUCli duyen can han m91 co crr nhan ma c6 b9 mi. Lan dau xuat hi~m truoc cong nhan. Trai thi tr(Jm cU'ap. Nhung ngut'!i mat trang aanh hoai duo? ai. mal dlJ(.. d~p.NgU'ifi khan can mat aen 51: Ngut'!i d~i can mat mfa chi mfa thau.::m hi~u cau noi do nhu the nao. tlnh C c6 mQt vi. tlJ day bC:in can luu 'I gi? 13. Anh (chi) co nh?n xel gi VB trang phyc. giam doc d~ H di cung. ttl day bC:in d~n IL1U 'I gl khi li. nhctng anh mal d6 hlnh nhUlhieu than thi~n.B. . .Thlt haL gUi thiep chuc mCJllg va kem theo m¢t m6n qua. IC:ii!:in m~c tan thCli the cha trach giam doc nh?n lam thu kyH. trong kinh doanh. ben doi tac t~ng b9-n m9t man qua.:lc giam doc giao nhj~m vy to chltc 69 .B. T9-i Co' so san xua!. nhung khong c6 b¢ ao. H dL1c.:lC luyen vao lam thu ky van phOng ella cang ty Z. H. tan chu tich. Tuy nhien. t9-i sao? 3. Trong ban giam doc c6 hai y kien: . gai buon chong ngU'ifi. tan chu tich. H la thu ky van phong cua m¢t cOng ty. 10. thay lu khong phai la thay lu. BC:in la thu ky vl:in ph6ng cua mqt cong lyTruoc mql cuqc IhL1Cmg luc. Tu day anh (chi) can IL1U 'I gl trong giao tiep? 9. Trong dqt thay doi nhan sl! vua qua.mg quan tr9ng voi m9t doi tac mai. .Con Ir/n mat trang thi nuoi.11 19-nh nhu lien. 'I kien nao tot han. m9i anh mth deu d6 don vao H. 8C:in blnh lu?n gl ve y k'len nay? 12.Nhung ngU'ifi Ii hi mlit lU'on. "Chiec day chuyen Iren c6 co ta phai den may cay" . Theo phep xa giao. B9-n S8 1'1 nhu the nao? xu 2. Long may fa lieu aimg triim quan tien. Theo anh (chi). 23 tUGi. H ch9n b¢ trang phyc mot nhal cua minh va trang di~m rat c~n th?n. Trong m¢t Ian xuong kiem tra m¢1 Co' so san xuat. Neu 'I nghfa clla qua t~ng va nhctng di~m can !L1U 'I khi t~ng qua. Tu dau d6.Dan ba can mat la diim.1ng qua? 11. H con nghe thay ICli ban tan: uTre. cong ty X can chuc mung vi.Thlt nhal gUi thiEip chuc mung. NguCli chau Au noi:" B9 130 kh6ng lam nen Ihay tu. trang di€!m va trang sltc cua H trong linh huang giao liep neu tren? 4. Shakespeare n6i: " Qua cap h?U hi cOng Ira thanh toi tan khi nguoi bieu n6 16 ra khOng lu le". Cong ty X c6 nhieu dl! an lam an tr€m d!a ban tlnh C. .

Sau khi chao hoi. ca 7. D c6 cu¢c h~n vbi m¢t khach hang tiem nan t'Sli nha rieng cua khach hang d6. tv gibi thi$u. H da mac nhG'ng sai lam nao? 5. m¢t ben doi tac. ndy clio cllling fa dit!'it gil 'hdy 70 . . Khach han cam lay to dan va cham chu d9C. khach hang? Hai b'Sln nh$p vai va dien l'Sli tinh huang nay. Theo anh (ch!). do giam doc cong ty doi lac d~1n dau. ddll o/lg [rollg aI/II II1UOII lIoi gt'? ~'- .n thiet deu c6 dU)? T'Sli sao? ca m9i ki~u ban. do giam doc cong ty dan dau. Iheo b'Sln. giai thich ve san ph~m cua AlA va nhiing lQi ich cua no. gh 6. IIgl(/I. P nen bo trf ban ghe nhlf the nao (gia dinh la lat d.cu¢c g~p m~1 tMn m$1 cho loan Ih~ 36 can b¢. 0 nen ngoi ben Irai hay ben ph. Theo anh (chi).5m. P can chucin bj phOng cho m¢t cu¢c IraQ de thang thlin giiia phai doan cua cong ty Z. Trai vbi mong dQi cua H. chuy~n sang ngoi c'Slnh khach hang va b~ dau trinh bay. va phili doan cu. P la thlf ky van phOng cua cong ty Z. \ I ~\ ~ \ Hlnh 16: TI( II"r IIg6i clia IIgl(O'. 0 lam d'Sli 11 cho cong ty bao hi~m AlA. D ngoi xuong chiec gh doi di$n vbi khach hang va dlfa to dan gi6i thi$u ve san ph§m cua cong ty AlA. cong nh~m vien Irong cong ty nhan dip dal nam mbL H ch9n m¢t h¢i tnJong c6 th~ chUa 100 nglfoi. khong khi bUeli g~p m~t c6 phan tram l~n~ kem than m~t." . B'Sln hay quan sa! nhiing bi~u hi~n phi ngon ngCt cua Ilmg nhfm v~t trong mOl can giao liep dlfbi day: ~ Hlnh 15: Bling Clf chi lay IIhlf flur /UIY. ke 4 day ban theo m¢t hinh vuonl c6 c'Slnh tn~n 3. 0 dLmg d~y. B'Sln hay giai thich ve sv thay deli vi tri va khoang cach cua 0 !rong tinh huong neu tref Gia djnh hai ben deu kh6ng c6 can Ira.

H ch9n m¢t h¢i truO'ng co th~ chua 100 nguO'i. gh can thie! deu co du)? T~i sao? 6. H da m~c nhlrng sa.5m. 7. lam nao? 5.. 0 c6 cu¢c h~n voi m¢t khach hang tiem n~n tai nha rieng cua khach hang do. tl! gi6i thi~u. giai thich ve san ph§m cua AlA va nhlrng 19i fch cua n6. P nen bo trf ban ghe nhLfthe nao (gia dinh la lat ca m9i ki~u ban.p m. do giam doc cong ty dan dau. 0 dUng d~y. D lam d~i Iy cho cong ty baa hiE§m AlA. dau trlnh bay. khong khi bu6i g. 0 nen ng6i ben tra·1 hay ben ph.t than m~t cho loan th~ 36 can be). ngl((Ji dem bllg trong dnh mUG'1I }/(5i gl? \ I \ Hinh 16: Tu the' ng6i ciio nguCri nay ellO chung to tJui'y die'u gl? 70 .. B~n hay giai thfch ve sl! thay deSi vi Irf va khoang cach cua 0 trong tinh huang neu trel Gia djnh ca hai ben deu khong co can tra.:m nh~p vai va di~n !~i tinh huang nay. Khach han cam lay to dan va ch~m chu d9C. va phai doan cu m¢t ben doi tac.. Trai v6i mong d9"i cua H. Thea anh (chi). do giam doc cong ty dol tac dan dau. 0 ngoi xuong chiec gh doi di~n voi khach hang va dua to' dan giai thi~u ve san pham cua cong ty AlA. Sau khi chao hoi. B~n hay quan sat nhlrng bi~u hi$n phi ngon ngii cua tung nhan v~t trong moi car giao tiep duai day: Hinh 15: Sling Cit eld tay nhu fJut nay. khach himg? Hai b.cu¢c g. P can chu~n bi ph6ng cho m¢t cu¢c trao de thang th~n giila phai doan cua cang ty Z. Thea anh (chi). chuyE§n sang ngoi c~nh khach hang va b. cOng nhan vilm trong cong ty nMn dip da n~m mai. thea b'iln..t co phan tram Ian! kem than m~t. ke 4 day bim thea m¢t hinh vuon co c~nh tren 3.p m. P la thu ky v~n phong cua cong ty Z.

Ihnh 17: Tu thi!' va nlll7'ng dr chI ('[/({ Iwi ngu/fi dim ong nay clio 11/(('.1 /1(1 sap lam gl? Hlnh 18: B(Ul hay clio hie! thai dr) cua ba n/ulfl V(lt trong cal/II giao {iej) fitly? Hinll 18: B(in July nh(in xet ('l'r chi' e/la ctic lilian vi}t trong ednll giao tie'p ndy? 71 .

li. vat chan chu ngG.li di~n t~p doan T. Thu Hien win l'. t6i co thE! giup gi cho co?". c. Thu Hien S8 suy nghfnhvthe nao VB nhung bi~u hi$n phi ngon ngu cua c6 nhan vien tiep tan trong moi tinh huang dvoi day? a. £lay la Ian dau tiEm Thu Hien den van ph6ng nay. 72 . dQc truy~n tranh. Tuy nhien. nhan vien tiep tan dang nga Ivng tren ghe. Thu Hien bvoc vao van ph6ng d'. Nhan vien tiep tan chao Thu Hien m9t cach lich slJ nhvng khong nhin vao mat Thu Hien.li. Nhan vien tiep tan dang noi chuy~n dii)!n tho'. b. co ta chi g~t dau qua quyt voi Thu Hien rai tiep tl:lC CU9C di$n tho'. d. e.Hlnh 20: Bt. g. co ta chang dE! y gi den Thu Hien. Nhan vien tiep tan chao Thu Hien m9t each Ijch sl! nhvng khong mim cVCli voi Thu Hien. Co ta ngang dau len: "Chao co. trong khi van tiep tl)C danh may.n JUly pJuln (ich tU tht: cu' cJd clla ba nglfiti dan ong trong aI/II de' ti1(Iy dU(fC thai d(j cua h{)? 8. co ta cMo Thu Hien rat I\ch SI! va than thi$n. Khi Thu Hien den. Nhan vien tiep tan dang n6i chuYi)!n di$n tho~i. Nhan vien tiep tan dang ngai trVoc may vi tfnh va so~n thaD van ban.li ban tiep tan.

Phong cach giao litp la h¢ th6'ng nhii'ng len noi. tfnh linh ho?t va Hnh chuan ml/c.t eua phong cach giao Uep 18 kha ntlng thay doi lof noi. . di~u b¢. hanh d¢ng.c tntng cua phong each giao tiep 18 tfnh 6n d)nh. 73 . cu chi. . phong cach d9C do an va phong cach tl. each ling 6n d)nh cua con ng1l0i trong giao tiep. di~u bQ. phong each giao tiep cua Gon nguoi \03 tlldng doi nhlI nhau trong cae tinh huang glao tiep kh8c nhau.lC tieu Sau khi hQc xong chVdng nay.fc cua phong cach giao tiep bi~u hi/iln Sl. a I.Co ba lo~i phong cach giao tiep co ban: phong cach dan chu.Thay dLfr.:!. diem yeu. + Tfnh chu~n ml.\'If' [1ft/JIg d(/i //n dill/[ Clia moi can ngudi hoqc m6i nlu5m lIgu//i trong giao tie'p. . No no! len SLf mem deo.M PHONG eACH GIAO TIEP 1.lC diem m<:lnh. + Tinh 6n d)nh cua phong each giao tiep bieu hi$n d cha. a m6i can nglloi hay nh6m nguoi dan hlnh thanh ncn nhiIng net ricng trong IN n6i. d()ng [ae.D. . eLf e/d. . Tfnh chuEin ml. di¢u bt). eelc [(fig .f do. T6m t~t nQi dung xu tLfdng doi . h9c sinh c6 the: . Chung t'!-o ncn phong each giao tiep clla nguai d6 ho?c nh6m nguoi d6. Dinh ngh'a Trong cu¢c song. + Tfnh linh hO<:J. KHAI NIjJ. di~u bQ. diE§m yeu eua mOi phong each giao tiep va biet chQn phong each giao tiep phu h<. Moi lo~i phong cach giao tiep deu c6 nhLmg diem m~nh. kh6ng c6 10<. dong tac.fc 18 m9t trong nhLmg doi hoi cO" ban nhat cua X8 hQi doi vOi h8nh vi giao tiep cua con ngLfdi. Tinh on d)nh cua phong each giao tiep t<:1o nen net rieng cua mOi ngVdj trong giao tiep.f phu hgp cua cac yeu to trong phong cach giao tiep voi cac chu§n ml.Jp voi tlnh huang giao til~p.Hieu dLfqc khai niem va d~c trLfng cua phong each giao tiep. kheo leo cua can ngLfdi trong glao tiep.fc xa h9i.li phong cach giao tiep nao la tOI LfU trong m9i tinh huong. ell chi.Phong each giao tiep la h$ thong nhiing Idi n6j. d(mg tac.Chu'dng 4 PHONG CACH GIAO TIEP MI. cach ltrJg xu cho phu hop voi tlnh hu6ng giao tiep cu the. cli chi.

[)~e trLtng ella phong each giao tiep a Phong each giao tiep co ba d~c tning co him: tlnh 6n dinh. trong nhung dieu ki¢n. Til d6. giam doc A luon buac nhanh den don khach. di¢u b¢. phong ca. chung t<.ti thuang dung m¢t vj trf. m¢t giao vi en c6 phong cach giiing bili ch(tm rai.ach giao tiep clla nguai nong dan . trong d6 ca ban Iii. nguai do cung thuang noi ch~m rai. phong each giao tiep clla rn()i con nguai. Tfnh 6n dinh cua phoug cach giao tiep t<.D<ic [rllng cua thoi dqi Ch~ng hr:tn. diqu hi) nhi~u han.Vi dy: Trong d6n tiep khach.t1. moi nh6m nguai Iii. chan. Hay khi tro chuY9n vai khaeh. phong each giao tiep clla nguai thly giao khac phong each giao tiep cua nguai thay thuoc. ung dung thu thai. chia ray ra cho khach. Tinh (In d!nh Tfnh 6n djnh cua phong each giao tiep bi6u hi¢n cho. m6i con nguai thuang tham gia vilO nhfrng quan h¢ giao tiep 6n djnh.ng mat. trong giao tiep.t0 nen nhung net rieng trong giao tiep clla nhung nguai cung ngh~. ho~m cimh cling wang doi b djnh.t0 nen net ricng ella moi con nguai. con nguai phuong Tuy lr:ti thuang di th:1ng van cong vi¢c. nguai Vi~t thuang mC1 dau bang vi¢e quan tam hoi han khaeh..: a . 2. sau do mai di V~lO cang vi~c. . thl khong chi tren by. ell chi. tay cung anh huong nhi~u den dang di. wang d6i nhu nhau trong nhung Ilnh hu6ng giao tiep khac nhau. phong cach giao tiep ella nguai kinh doanh khae phong C.tn nhu chieu ca~. 2. 74 .eh giao tiep clla nha khoa h9C. cha khach den mai dua tay ra de bat tay va chao hoi khach. khcln truang han thai bao cap. moi nh6m nguai trong giao tiep. dung. con gium doc B thi l<. ung dung thu thai nhu v~y.. Ch:1ng h<.D<1c dilm tId dUll cua ca IIhfm Chilng h<. . khi khach den. h6i ha.1.Nghe' nghifp Trong hO'!t dQng nghe nghi~p ella minh.c giang rna ngay d vai dong nghi¢p hay nguai than trong gia dinh. sLr dy. tinh chudn mLfc va tfnh hoh ho<. nguai Vi¢t It sir dyng mat va cae ell chi.tn. ti I¢ giua cac phan ella ca the: dau. phong dch giao tiep ella con nguai trong thai ky db! mai co nhjp diqu nhanh. minh.ch giao tiep ella nguai thu ky khae phong d. Tinh 6n dinh clla phong cach giao tiep duqc quy djnh boi nhi~u yeu to.

lO duc. moi e6ng ty thuting co nhung quy dinh rieng ve van de giao tiep trang cO quan.-e dan eoa b/!-n l<).e.lc Giao tiep Ia mQt hanh vi xu hQi ph6 bien 0 can nguaL No duqc guy dinh boi cac chuan mlfc xii h¢i. t~p quan.y giao thl can rna dau bang nhung tir: "Em thua thay .nghi~p clla bl. cu chi eua nguai thu ky khi tiep khaeh cung khac voi khi giao tiep v6i hi. "khong lich slf".ii hi~n nay. chung giup can nguai do co nhung lai n6i.2. t~p quan. thl chung ta de b~ danh gia 18.c". mQl giarn d6c khi giao tiep vai nhan vicn cua minh se co nhung lai noi.. eh~ng hl.ln. "hon lao" ho~c nh~ nhang h(1fi Vi. eu chi.c. d~c bi9t trang thai d<. a 75 . mem deo cua moi con nguai trong giao liep. di~u b¢ phu hqp vai tlnh huong giao ticp C1. loi noi. m¢t nhan vien khi bao cao ket qua c6ng vi~c vai giam d6c thl phiii: "Thua giam doc . Nhu v~y. Ie giao va cac nguyen uk khic duqc an dinh trang giao tic'p.. truyen thong rieng rna bl. dong nghi~p. Moi co quan. " ho~c "8<io cao giam doc . neu chung ta kh6ng tuan thu eac chuin mlfc. con co nhung yeu t6 duqc thay d6i theo tlnh hu6ng giao tiep. cac guy tac. khi xu the hQi nh~lp. Ching hl. trong d6 c6 ca nhung vi thea d<. " hay khi m¢t nguai Ian tubi va mQt nguai ln~ tuei g~p nhau thl nguai tre tubi phai chao nguoi Ion tubi .3. rna trong thy.1m my.in nhu vi¢c g~p go giua nhan vien va tanh d~o. trong eang ty d6.ln nhu trang phy.in t6 chue yen tige ehieu dui mQl doan khach quac te. h~ giao. tiep khach. b'!-n dn am hi6u va ton trqng cae guy dinh. mQt thieu s6t kh6ng nho ella b~n.~n be. La mt)t nguoi lhu ky.i c6 m6n duqe ehc bien tl1 thit lqn. Trang giao tiep. "thieu giao dy.. "thieu van hoa".. truy~n th6ng. nhiIng chuan mlfc kh6ng dUQc Hinh d. cac chufrn mlfe nay. ung xi'! v6i nguai khic. tfnh linh ho~t cua phong each giao tiep noi len s. moi dan l¢c deu co phong ty. ehftng h<.. ben e~nh nhung yeu to 6n dinh..ln. phap Iu~t. h¢i hqp. b<. hai phong we. V( d"l: m{)t hQc sinh khi lra lai cau hoi clla thJ. ".. ho~c nhung truyen thong. van hoa. SI! thieu hi~u biet vc van hoa giao tiep clla cae dan t()C tren the giai c6 th~ gay bat Iqi cho sy. Chang h~n. nhu dl.l the. Tinh Iinh ho<:.. Tinh chufin ml. kh6 thay dcSi. Clr chi khac vcri khi giao tiep voi nguai than gia dlnh.! kheo leo.2. nhung V! khach do se cam thay bi xue phl.ln can biet. thl d6 13. th.lo Hoi..lm va rat de roi ban ti~c.!-o quy dinh nhung duqe m9i nguoi chap nh~n. 2.t cua phong cach giao tiep Trang phong each giao tiep eua m6i con nguai. hqp tae khu vl!c va toan cau dang la xu the chfnh cua thai d~i.. lien ket. Moi cQng dong nguoi.

chil dOng. vui ve chla tay ra cho khach. Chinh VI v~y rna nguai co phong cach giao tiep dan chil thuong duqc nhicu nguai yeu men. de thong cam.:tng. kien trlIang nghe nguai khac va nhfing y kicn xac dang clla nguoi khac Iuon duqc h9 quan tam dap ung kip thai ho~c co lai giai thfch r6 rang. HQ c6 gang thu hyp khoang each vai d6i tuqng giao tiep tai muc co th6. kh6ng ai gi6ng ai.ch d¢c doan va phong cach tl! do. . nhieu nha tam Ii hQc phan bi¢t 3 lo. phong dch giao tiep cua con nguai Ia da d. phong phu. tin WC1ng.Blnh dang. mem dec la m¢t trang nhung ph~m chat giao tiep dn thiet nhat clla nguai thu ky. . Ching h<!-n. nguoi co phong each dan chu thucmg chu y tIm hi~u d. sang t"!-o trong cong vi~c. thoai mai.v. th6i quen. Nguai co phong cach dan chil co xu huang t<!-o khong khf blnh ding. noi nflng.ic. linh ho. dan chu phai co nguyen tac. Vi v~y.y rna hq thuang duqc danh gia Ia d~ gan. di¢u b{).c d~c di~m tam Ii d.TrJn tr(>l1g dOl tlf(mg giao tiep. d~ noi chuy¢n. h9 thuong niem nO-. tl! tin.Lang ng/le df/i {lfrjng giao fiep tu Lang nghe Ia mOt trang nhung net n6i b~t thuang thay a nguai co phong each giao tiep dan chu. dUI y dill d(ic die'm tam Ii ca nlldn Clla 119. khong quan each v. thoiti mai trong giao tiep. Tuy nhien. than m(lt. nhu cau. di~n hlnh. chu d¢ng ngai gan khach. Trang giao tiep. quan di6m v. thong qua an mi. 1. Chfnh VI vij. nhan ella d6i tuqng giao tiep nhu: sa thfch. khong xoa nhoa m9i ranh giai giUa 76 . giup h9 phat huy duqc tfnh dQc I~p. nguai thu ky thuang phai tiep xuc vai nhieu d6i W9lIg khac nhau.. cAc LOA" PHONG CACH GIAO TIEP Phong each giao tiep cua moi con nguai luon c6 nhung net rieng.:tt. HQ diem tinh. phong ca. di dUng.v. kfnh tr9ng. can cu vao nhung net noi tr¢i. m¢t nguai Hinh d~o dan chil thl khi tiep khach. cho du do la nhan vien duai quyen. II. elf chi v. N6i cach khac..v d~ do co phuong phap tiep c~n hqp IY. quan tam hoi tham suc khoe v. trang nhung llnh huang khac nhau. gd'n gl7i.:ti phong dch giao tiep: phong cach dan chu.v .Trang cong tac cila minh. Tuy v~y. Phong each giao liep dan chu Phong cach giao tiep dan chil bi~u hi~n qua nhung net n6i b~t sau day: . yen tam. Phong each giao tiep dan chil lam cho d6i tuqng giao tiep cam thay thoai mai. moi khach ngai.

ch de)c doan. de bj danh gii 1a thieu dung dftn va thieu nghiem uk. dam ch!u trach nhi~m thl phong each giao tiep dt)c doan thuang phat huy duqc tac dt. m¢t chieu.1 do co uu diem la lam cho d6i wqng giao tiep cam th. Phong cach giao tiep di. Dieu nay dbi hoi 77 . khong xU 1y vi ph'.c bi~t. VI V~lY khong ft nguoi ng'.mg. chu dt)ng. khin cap. D<}. Do d6.nguai nay vai nguai khac trong giao tiep.ch d¢c doan. cung nhac. d<}. xue xoa. Kh6ng co IO. Tuy nhien.!-i tro chuy~n voi C va quen Iuon ea B dang dung eha va vi¢c rna A dang giup B.li tiep xuc voi hQ.t yeu va m~t m<. 6 nhung t6 chuc rna nguai tanh d.lm ky lu~t eua nhan vien. chufin mt!c nhieu khi bi coi nht::.1 giac cao.e hi~t Ii voi nhilng nguCri. danh gia va ung xu mang tfnh dan phuong.lC dfch. leng xu. Nhu v~y. thl van c6 nhiing nguyen tile rna chung ta kh6ng duqc be qua. Trang twang hqp nguqc l'. n{Ji dung va do'j tU(lng glao tie'p tlll/ifng de dang {hay ddi. Phong each giao tiep 11.Quan hf! giao tie'p r¢ng nhung hoi hqr. doi hoi mt)t con nguai quyct doan. ba lo'. He:> thuong hanh dOng mt)t cach cung ran. trang hoan ca. A dimg l. 3.fy thoM mai. xuat phit tu y cua mInh. trong giw~~~~~~~~d~~~~c6~~~~ de) nao di chang nua./c ttnh tich qrc cua hQ.c nhan vien thich nghi sam thl cho nght ngay. do do phat huy du. doi hoi ranh giai phai duqc t6n tn.l: M¢t nguai lanh d'.ch giao ticp tt! do thuang bieu hi~n nhung d~c diem sau: . "dan chu qua tran".mg (anh 1ft nhan vien con toi la giam doc.nh phuc t~p.>c doan Nguqc voi phong cach dan chu la phong d. lifi noi. .li se din den tlnh tr~ng "d. cac nguyen tac.lo d~ dang be qua. ttnh tich qrc.Hdnh vi. ft chu y den nguo-i khic.!-o la nguai c6 phong ca. Ngub'i c6 phong cach giao tiep dOc doan thm'mg de cao nguyen tac.p C.lnh. kh6ng can biet lJ do c6 thoa dang hay khang.li phong cach giao tiep neU tren deu co nhung m<}. thai &} hi chi phai nhie'u hai tam tr(ll1g. ho<}.quen dieu d6). Vi dtJ: A dang di eung B thl g<}. co y thuc 11. cdm xlle va tlnh hUb'ng. Song nguoi co phong each giao tiep W do cling de bi nguoi klulc coi thuemg. Vi dl. khong sdu sac. kicn quyet. duqc ton trQng. 2. Phong cach giao tiep tl! do Nguai c6 phong d. dung bao gio. .!-i nao la t6i l!U cho mqi twang hqp. sang t'!-o cua nhan vien thuang kh6 duqc phat huy. me me)t Wa".M1.

c. ThUa anh .NV. Tfnh chu§n ml.GO: Khong nghe thay thi co phai g6 tiep va cho. d. baa gio toi nghe thay va cho vao moi dLt9c vao. Em chao thu trLIdng. .GO: Anh cu u6ng nLtDC di da rOi ta n61 chuy~n. b. Trang phong cach giao tiep cua mol m¢t con ngUoi luon c6 nhCtng net cua phong cach dan Chll. anh. ngol xuong di.II sao co vao phbng ma khong g6 CLra? . a. 2. ling xu voi nhiing ngLIoi xung quanh.ln. trang giao tiep. NhCtng khang djnh sau day dung hay sai? a. B<.§n mt!c khong? 5. Cau hoi biJi t~p tinh huang 1. Tfnh linh hO<.. r6 chua? . Tinh on dinh cua phong cach giao tiep la g1. b~n thu(k \o~i phong cach giao tiep nao? 6.lt cua phong cach giao tiep bielu hi~n nhU the nao? Thea bc:m. Thea b<. em g6 nhLlng ma anh kh6ng nghe thay <:J.In hay xac dinh phong each giao tiep cua moi vi giam doc trong cac tinh huong sau.t cang caD thl tfnh chu§n mt!c cang kem va nguQc I~i. Neu khai ni~m va nhCtng d~c trLlng Cd ban cua phong cach giao til~p.f danh gia tfnh on djnh trong phong cach giao tiep cua mlnh? 3.ln \a mem dEW hay cling nhik? 4.G£): T<. D~.ln co chu. 00 . 7.l the rna th~ hi¢n phong each giao tiep tai uu nhat. Phong cach giao tiep cua m¢t ngl101 cang on dinh thi cang de phan bi~t ngUoi do voi nhO'ng ngUoi khac.GO: A. Tol cOng dang c6 vicilc muon trao d6i va. t~i sao phong cach giao tiep I~i co tinh on djnh? B~n hay tl. T~i van phong cong ty A: . T 9.fc cua phong cach giao tiep bieu hi~n nhU the nao? Theo b<. b<. khoe ch((? Anh ve tll baa glo? .ln. phong cach d¢c doan va phong cach tt! do. Neu nhCtng d~c diem CO' ban cua moi \o<. van phbng cOng ty B: . Du d muc d9 nao. T(nh linh hO<..li phong cach giao tiep. phang cach giao tiep cua b<.lt va tfnh chu§n mt!c.NV.chung ta ph{li biet k€t hgp ca ba lo~i phong cach giao tiep va tuy thu¢c vao tlnh huang Cl. chao anh Nam.lt va tfnh chu~n mt!c cua phong cach giao tiep mau thuan voi nhau: m9t can nguoi the hi~n tfnh linh hO<:J. em xin nh~n loi va rut kinh nghi~m <:1.NV: D~. phong cach giao tiep cua m¢t con nguoi lu6n vua c6 tfnh on dfnh._ em vua ve toi qua nen bay gio mal len baa cao tlnh hlnh voi anh dLtQc. . tinh \inh hO<. . b.NV: D~ thLIa anh.

b~n c6 th€l: . thoai mai: biet gQi rna de nguoi doi tho~i trut bau tam sl. nh~y cam. rEm luy~n de d~t den mUe ngh$ thu$t. 09C. biet to ra quan tam va thong cam voi hQ. Bay to sl.Jc tieu Giao liep vU'a 103 m9t khoa h9C vLJa 18 m9t ngh$ thu~t.Biel n6. ban kh6ng chi can n~m viing nhCtng kien thLrc co ban trang Ifnh vlfc nay rna con phai biet v$n dl.Chuang 5 CAC KY NANG GIAO TIEP CO BAN ~ _ V'"' " Ml. 2.l thong cam.lc dfch giao tiep. vie'! va (mg xU' hi~u qua han trang giao titfp.mg cua cae kf nt1ng giao tiep co ban. cau hoi dUQc SLJ dl. chung ta con phai biet t~o khong khi b]nh dang.lc.l. Sau khi h9C xong. ket thuc cu¢c g~p ga hay chi don gian la the hi~n Sl. Giai toa nhltng phan van. . thuyet phl.Thuyet phl. de xuat y kien.HM'u olf9c fam quan trr. Tom tat nQi dung . biet phan hoi m¢t cach thich hQP.1t che. moi lo?i cau hoi deu c6 nhltng ltU the nhat djnh va chung ta can biet d~t cau hoi sao cho phu hQp voi tinh huang Cl.Cae ky nang giao liep co ban 18: lang nghe. o$t cau hoi. tuc la nam VltnQ ky n~ng va kh6ng nglIng trau dol. T?o khong khi binh dang.I kheo leo.Trong giao tiep. ngoai vi~c cM y h~n che anh huang cOa cac yeu to can tro. nghe. N6i cach khac la c6 nhieu lo?i cau hOi. . 4.l the de d~t ml. MUon thanh cong trang giao tiep. io ng?i adoi tlJQng giao tiep. . d~t cau hoi. chUng cll ro rang rna Sl. a .I hung bi~n cOa chung tao Trong thuyet phl.!c. tinh te. 3.L~ng nghe 113 t$p trung vao vi~c phan anh m¢t lo~i am thanh nao d6.lt d9n9 giao tiep ella minh. viet. 79 .l I~p lu~n chl.lc.lng nhltng kien th(rc d6 VaG thl/C lien hO<. thuyet trinh.lc la m¢t ngh~ thu~t. Sl. cac am thanh khac bo ra ngoai taL E)~ lang nghe c6 hi~u qua. kfch thich qua trlnh tu duy nguoi doi tho~i theo hlIong nay hay hlIang khac.lC dfch khac nhau: thu th~p thong tin. chung ta cling can ItfU y den quy trinh gam bon bLJoc sau: ca 1. d9C va t6m tat van ban. Chu y I~ng nghe..mg vei nhieu ml.I quan tam nham t?O khong khf tiep xuc. thuye't ph. n6 khOng nhltng doi hoi sl. than m~t. Chuang nay se gioi thi$u va giup b~n ren luy$n CaG ky n~ng giao tiep co ban.

phan cuoi va 111at qua bo cl. L~i Ich clla vi~c l.p thong tin phl. Vi$c tom tat van ban co th~ thl/C hiEj:n theo ky thu$. I. + lien ket cac phan dien d9-t 19-. tiep den la I$. . 31. d~c bi$t la voi m¢t nhan vien vt\n phong. b~n se hiliu dU<.Viet la m¢t trong nhiJng ky nang co ban nhat trong giao tiep. Do d6.ing nghe Lang nghc 13. Ai cilng muon duqc ton trong. d9c phan nao va va. Theo Paul Tory Rankin (1930). VI v~y.llanh d9-0' £)~ d9C c6 hiEj:u qua. trl10c het chung ta can xac d\nh ro chu de chung clla van ban. KY NANG LANG NGHE 1. dong thai b~n cling . Trong giao til!!).l thu th$. trong giao tiep bang ng6n ngli. cung cap cho chung ta nhie:u thong tin han. mi?t ngl1ai thl1 ky trong nhiEj:m vl. con nguoi dung 42. 15% cho vi~c doc va 11% cho vi¢c viet.1C nhung clieu ho noi.l. nghi$p vl. . trang giao tiep bang ng6n ngu. o~ c6 m¢t vt\n bim nhl1 y. co 10<. O~c biEj:t. be nhilng n¢i dung khong can thiet.Thoa nuln n!lll Cdll etta nguiyi nrSi. Nguoi ta chi thich n6i voi nhung ai biet lang nghe. d9C vt\n ban do hay kh6ng. Khi b~n chu y lang 80 . Th~t Ia kh6 chiu khi b~n n6i rna kh6ng ai them nghe. vi~c Hlng nghc clIng giup chung ta t~o duqc an ttrqng tot b nguoi doi tho~i.lng phl10ng phap "khao sat.T6m tat vt\n ban 113 trinh bay I~i n¢i dung cua m¢t van ban goc. de co van ban t6m tat.en hanh viet. lang nghe chiem gan Olra tbng so thai gian.n m9t van ban thi nen d9C ph an dau. bien ban. vi~c chu y lang nghe nguoi doi tho~i kh6ng nhung giup chung ta hitu va nam bat dU<. va.£)9c va tom tat van ban la m(>t c6ng vi~c quan tr9ng doi vai kh6ng it ngl1ai. ph an Uch va d9C voi t6c dQ thkh h9P" (SARAS). toc d9 nao: + Ch9n hinh thLfc d9c Uch cl/c: + Ren luy~n phl10ng phap d9c nhanh.ln.t sau day: + Xac d\nh 56 d09-n vt\n co trong vt\n ban va chu de cua moi d09-n: + Oien d9-t I~i chil de cua moi dO<. to trinh.9% cho vi~c n6i. Nhu v~y. rna con k(Ch th{Ch hQ n6i nhieu han. Khi chung ta chti y lang nghe nguoi d6i tho~i Iii chung ta tho a man nhu cau d6 clla ho. mN ky nang quan trong trong giao tier. mi?t ngltai thl1 ky thi vi$c S09-n thao cac vt\n ban nhl1 bao cilD. tuc 113 khi tiep c$.lc d~ xac d(nh xem c6 can thiet ph a.. m9t nhan vien vt\n phong. hay cac 109-i thl1 Un 19-\ la cOng vi$c mang tinh chuyen man.lc vl. cii h9 mu6n.p dan y va cu6. nghe nguoi d6i tho<:li.Thu th¢p dU(fc nhie'u thong tin. vife lang l1glle dem 19i Ilhilu !(li {ell: . .1 % tOng so thoi gian cho vi¢c nghe.H(J11 c/ut dl"lc nhilng sai Idm trong giao tiep.1c dieu hQ n6i. cung mol t. chung ta can: + Su dl.1.

biet lang nghe nhau trong giao tiep. Co nhicu Van de. vira Bing phi thOi gian. biet ltmg nghe nhau. Dieu nay eho thay. M¢t trang nhling nguyen nhan co ban cua tlnh tq. ehung ta thuang co xu huang chqn con duang d~ nhat. l~p truang cua ben kia.ln. nhieu mau thuftn kh6ng giiii quyet duqc chi vI. Theo D. nghia la c6 th~ tranh duqc nhling sai sot do hap U1P. khi trinh bay m¢t van de nao do. Twac m¢t van de philc t~p.1. Bang thai de) t6n tr9ng. lang nghe dem l~i eho chung ta nhicu lqi i'ch. moi ben se hi~u han vc quan di6m. 75% cae thong bao mi¢ng kh6ng dugc chu y den. 2. ehung ta thuang co du thai gian va chung ta thucmg dung thai gian du thira nay d€ suy nghi mqt van de khac. nghe nhicu. Toe d6 III duy Toe 09 til duy cua con nguoi cao han nhieu toe d¢ noi. khong nen diU dong va cling kh6ng nen n6i qua ch~m. Khong phai ngau nhien rna nhling nguai tung tnii. b~n chu y lang nghe thl den khi b. 81 .Chip gidi quye't dtr(lc nhif!'u win de'.Torrington. Khi nguai d6i tho~i noi. d61a b6 fa ngoi'ti tai. Nhu v~y.ng tren la co nhieu yeu to can tra vi¢c lang nghe. tren lhvc te. S\I phue I~p cu. khi nghe nguai khac.Tqo khrJng klli hie! lang nglle nhau trong giao tie'p. vi~c lang nghe co hi~u qua Ling nghe co nhieu lqi ich nhu v~y nhung. v¢i vang.n gay mau thuan va tir do cung dua ra giai phap de thoat kh6i xung d¢t. hq chi len tieng khi th~t sv d.c6 thai gian lt~ can nhac xem nen d6i dap the nao cho hqp ly. bi hi~u sai ho~c bi lang quen nhanh chong. VI v~y. xae djnh duqc nguyen nha. h9 eling se lang nghe b<. .:tn len tieng. Nhftng yeu to din tre. con kha nang nam bat duqc nhling y nghi sau sac trong lai n6i cua nguOi khic thll<. vua d~ lam nguOi nghe mat t~p trung.li cang hiem. b~n ca. nguCri khan ngoan thuang la nhiIng nguai noi it. d~c bi~t khi van de do it lien quan den chung ta. khOng chil y lAng nghe n(la. van de.n thiet. Cho nen. cae ben khong chiu lang nghe d~ hi~u nhau. kh6ng nhit~u nguai biet ldng nghe. 2. . vi¢c lang nghe co hi¢u qua kh6ng hoan toan dan gian nhu m9t so nguai van nght: muon Uing nghe thl chi can im l~ng. nghia la tu lUang eua chung ta bi phan tan. 2.2.n di thing vao van de va noi mOt caeh ngan g'fn. nghia El t~o nen khong khi ton tf9ng.

h9C viet nhung h9C nghe thi rat it. . nghia la chung ta cung co nhung y kicn dap l<:J.l. nhu chung ta (Iii n6i. 2. Trang cUQc song. nguai can trai: sa "Sao rna anh ng6c tht' Kh6ng nhin vao rniit em" Kh6ng chi nhan v~t nam trong hai cau tho noi tren rna da s6 chung ta deu (t Slr dl. nhung thong tin bang IN va ca nhung thong tin khong bang loi. SI! thieu quan sat biing mM ochuang lnroc chung ta da noi dng. Tuy nhien. Tuy nhien.4. Vi v~y muon lang nghe co hi~u qua.5. chung ta can phiii biet kien nhan voi y kien clla nguai khac.!c Nghe 13. hi~n tuqng "cii hai cung n6i"..tp duqc. Khi chung ta co thanh kien. viet va noi. de nam bilt tat cac thong tin rna nguoi d6i tho~i phat di. chung ta thuang bj kfch thfch. thi chung thuang fmh huang xau den theii d¢ va ket qua l~ng a 82 6.i va muon noi ngay ra 9 kien do. chung ta d. kh6ng bier kien nhun nghe nguai kia thi vi~c Hlng nghe cua chung ta khong the c6 hi¢u qua. Qua tdnh nghe va ket qua eua no khong nhung phl. d~c bi¢t la mat. Chac b~n chua quen loi trach cu cua nguoi can gai d6i v6i. chung ta it duqc d~y va ren luy~n d. rna cit d~e diem tam Ii eua nguai nghe.. 2. Neu kh6ng biet kim che. "tranh nhau noi". SI! thieu duqc t*p luy~n Lang nghc Iii mQt ky nang. D~ "biet lang nghe". mQt qua trlnh nh~n thue. chung ta moi co the hieu chinh xac y cua nguai d6i tho~i. Chung ta danh nhieu thoi gian cho vi~c h9C n6i. djnh kien h9. 119C d9C. d~c bi¢t Ill. trang giao tiep. chung ta khong chi dung thinh ghk rna phll.l. trong giao tiep thoi gian danh cho vi~c nghe nhieu han thoi gian danh cho d9C.fig mat lrong giao tiep.t thicu kien nhan Dt lang nghe co hi~u qua. 2. Tren co phan tfch. 80% luqng thong tin ca ca duqc truyen di qua dc phuong ti~n phi ngon ngu. Day la m¢t nghjch 19 vi.GTKNGT. Nhfrng thanh kien. danh gia mOt cach tclng hqp cac thong tin thu th:.. nhfrng thanh kien. Sl. Khi nghe nguai khac noi.3.ch Ulng nghc. kh6ng phai Iii it. cll.i dung cac giac quan khac. dinh kien ve nguoi d6i tho~i ho~e v~ van de rna nguoi d6i tho~i trlnh bay.6.fi . dinh kien tieu c. tir khi con nha cho den khi truemg thanh.l thuQc vao thong tin Va nguai phat ra thong tin do.2.fig ho~c chua biet sir dl.n duqc t~p luy~n. thl!c te l~i thuemg kh6ng phiii nhu v~y..

lang nghe ca nhfrng thong tin duqc noi thanh Iai va ca nhfrng gi kh6ng duqc n6i thanh Ioi.N ghe co ChQfl IQC: hIe la chi nghe nhfrng phan rna minh quan tam.n.c muc d¢ nghc sall day: . chu y nghe ngll'oi doi tho~i d~ an ili hQ. Muon lam duqc dieu do. nguoi nghe kh6ng nhfrng cham chu nghe rna con d~t minh Vao vi tri cua nguoi noi de hi~u nguoi noi c6 cam nghi gl.ti to vi:. twoc m¢t nguai rna b<). cat ngang loi nguoi n6i. 3. Hing nghe ca nhfrng phut giay im l~ng. . gia va chu y. . Nhilng th6i quen xiiu khi lang nghe Trang khi nghe nguO'i khac.2. chung ta kh6ng nhfrng hi~u duqc loi n6i cua ngum d6i tho<). Hing nghe kh6ng chi bang tai rna bang d. co nhu cau gl. Cae mll"e di) I~ng nghe va ky nang I~ng nghe co hi~u qua 3. khi hQ nghiem tuc thi b'l-n van de danh gia Iii khong nghiem tuc. m¢t hQc sinh cham chu dQc truy¢n trong luc giao vien giang bai.1. nhu: Juai suy nghi. doan twac y nguoi n6i . tuy theo tlnh huong rna chung ta th~ hi¢n m¢t trong d. T~p trung m9i sI! chu y VaG loi ngll'ai doi tho<).Nghe c1uim chu: gang hi~u hQ. Nghia la chung ta di sau vao n¢i tam cua hQ. 3. chung ta phai nghe 0 muc dQ nghe cham chu va bi¢t Ia nghc thAu cam. nhll'ng l<. 2. trai tim. Nhfrng th6i quen nay lam giam hi¢u qua cua vi¢c lang nghe. chung ta thuang mac phai nhung th6i quen xau. nguai nghe thuang dang suy nght m¢t van de khac.7. chung ta can chu luy~n m¢t so' ky nang sau day: 83 .i va co' .i rna con hieu t<). boi vi ngll'ai nghe khong thea d6i lien t1. each nghe nay kho co hi¢u qua cao. khi nghe thau cam. khong dang luu Him. d~c Ky nang Iilng nghe e6 hi~u qua y ren D~ Hing nghe co hi¢u qua. Cae mue dl) Iilng nghe Khi nghe ngub'i khac.La di.i sao hQ n6i nhu v*y. khOllg llghe gt cd: Ch~ng him..Gid va nghe: Trang trUong hQ'p nay. ngay d. hQ muon gl. m¢t nhan vicn dam chicu nhin ra ngoai cira s6 va khong d~ y gi den lai phit bieu cila giam doc.N ghe thau cam: Trang twang hqp nay..n cho lit "hay ba hoa" thl b<.nghe cila chung tao Ching h<). Nhll' v~y.tn thuang khong d~ y den lai n6i cua hQ.ti dua ra. dong thai de chc giau vi~c minh ching nghe gl ca.lC nen khong n<lm duqc day dli va chfnh xac nhfrng thong tin rna ngum doi tho<. .

nhu: be tay. tu the. Trong qua tdnh nai.tn d. Cl! th~ HI. hieu va thong ca. Din tranh nhfrng d9ng tac bi6u 19 S.. ci'l' chi.tn the hi¢n Sl! quan Utm cua minh dcn nguai d6i thO~li va lai nai clla hQ. kh6ng mu6n tham gia.'11/ quail [dm.: + Kho{lllg d. d6i di¢n: Cung dung ho~c cung ngoi.lng day ve quan tam.! kh6ng ehtl y Clla b<. Nghc 13...I im li. + Giu s1.ti. co nhGng luc nguai doi tho<. b<. ell' chi.tm den cau chuy¢n clla nguoi doi tho<.. Cling qua tu thc. + Chu y lang nghe Va phitn hoi m¢t each thich hqp bang lai va ca di¢u bQ.. thi ngul1i doi tho~i thuang phai Hip d~y khoang tr6ng bang nhung 111i ve 84 . d¢ng tac cua tay . + Tu the ngang tam. "Ch~c hie d6 anh gi~n bi} ta Him?" .to kh6ng khi binh dang. dung ngon tay man me mot v~t gl do..n biet khuyen khfeh ngubi doi lho<. + Tiep xuc bang mat: Mat nhin nguCri d6i tho<.tn dang cha nghe tiep cau chuy¢n clla nguai d6i tho~i.Ky nang gQi ma.tn fCIt quan t.lll va nguai d6i tho<:J. Trang tinh hu6ng nay. b<. anh mat. .!a nhu baa qmtt toan b¢ can nguai hQ.! khep kin.Ky nang [go khbng klli blnh dang. + Tu the dan than: Nghieng nguai phia nguoi d6i tho~i. v~ tri. cac d¢ng tac. nguai dung ch6 thap ho~c m¢t ghe cao va m¢t ghe thftp). )..ti dung l<. ci'r chi clla minh. Vi¢c dua fa nhung C. nl! cuai. di¢u b¢.lng. cdi ma.ti va im li. + Cac d¢ng tac. m¢t hanh d(lng tfeh cl!c. . vua chUng to b<.. g~t dau ." + Thinh thoang d~t cau hoi: "ROi sau do ra sa07".ti m¢t Gach nh~ nhang.tn hieu r6 han van de. "Toi hi~u t<.ti trut bau tam Sl! b<lng m¢t so thu thu~t sau: + To ra am hitu van de.tn: "T6i hh~u". nct m~t.m v6i ngu'ai doi tho~i Obi nai.K. coi mo.u hi¢n S.i. huang VaG nhau. cif chi dap ling nhu: G~t dau. nhung kh6ng t(lp trung vao m¢t diem na~ d6 rna t. De t<.tn kh6ng len tieng nhung van the hi¢n duqc rang b<. ching h~n nhu chiec but .tU hoi nhu v~y vira giup b<.ti sao anh nghi nhu v~y". anh mat cua mInh. ct'f chi nay bi€. b~n can chu y den khoang cach giua b<.v nang h(jc /(i . Mu6n nghe duqc nhicu. dung ho~c ng6i ngang tam nhau (tranh nguai dung eho cao. neu b<..ch kh6ng qua xa (tuy theo m6i quan h¢ rna khoang each chi nen 6 vung rieng tu ho~c than m~t).tn. Ching h<. chan thanh. kh6ng khoanh tay ho<}c dnt tay tui quan VI nhfrng di¢u b¢.

li cam thay thoai mai. Khi dung cau hoi de thu th~p thong tin.n the hi¢n thai d¢ nha nh~n.ti diU hoi.l-i ve nhilng gl hQ cung cap. d~e bi~t la giao tiep trlfc tiep. d~ giai quyet cong vi~c.l-n can lUll y mQt s6 diCm sau day: 1. bC). II. l1J tin va mu6n tra lai nhting cau hoi tiep theo eua b<..i biet bC).giai thfch. cau hoi c6 vi tri quan trQng.1.Ky ncing phdn an/} !«i.e thl bC).n c6 thC dien dC). Ijch SIJ va to ra biet an nguai doi tho<. Trang twang hqp nguqe IC). tuy thco ml. ne'u nguai d6i thoC). Vi~c ph an anh l~i eua bC). .i. Mu6n lam dugc dieu nay. ca. KY NANG D~T cAu HOI Trong giao tiep. c6 can giai thfch. bf.ln. slf im l~ng keo dai (qua 30 gifty) de lam nguai doi thoC).u hoi de tra .> tlJ nguy¢n cung cap thong tin cho chung la.n d5 hj~u hQ nhu the nao. Nen bat dall bang mQt Call hoi de tra lbi Thuemg thi ai cGng thfch tniloi dung.i van khong len tieng va neu b~n muon cau ehuy¢n duqe tie'p ty.li trinh bay m¢t van de nao d6. 1.lc dich va tinh hu6ng giao tiep rna bC). Co twang hqp he. Tuy nhien. c6 phai khong ?". de he.n.n nhu: "Theo toi hieu thl y anh la .m dugc mQt vi~c thi~n.l-i tuc lit lam cho vi~c cung cap thong tin tra thanh niem vui cua hQ.ln d.ln mo dau bang mqt eftu hoi de tra Uri se lam nguoi d6i tho<.2.n can phai pha vB slf im qng d6.>n cach hoi cbo phu hqp. vi v~y vi¢c b<. b<.n vua eho nguai d6i thoC). Dung cau hoi dEl thu th~p thong tin Hang ngay..t l<.l-i n9i dung do thea each hi~u cua hC). a 1. duqc chu )' lang nghc.n cung can v~n dl.mg thu~t lang nghe nhu da noi a phan tren d~ nguai d6i tho~i them phan hung thu. co the IlJa ehQn nhieu thong tin khae nhau cho cau tni lai cua minh. la. Ngoai ra bC).n che. V~y cau hoi the nao la cau hoi de tfa leli? Cau hoi de tra lai la cau hoi rna ngum duge hoi co san thong tin.u ehuy¢n. vua eho hQ thay la hQ dJ.i xa rai chu de eua ea. Khai gqi hUng thii iJ ngum doi tho~i Khoi gqi hung thtl nguai doi tho<.> cam thay vui VI dJ. Ching hC). nhlITlg trong da s6 truang hqp chung ta phai khai thac chung bang nhfrng cau hoi khac nhau. b6 sung. Sau kbi nghc nguai d6i thof. C6 nhung thong tin chung ta can l~i 6 trong dau oc nguai khac. chung ta thuang can co nhieu thong tin. C6 nhieu loc. dinh ehinh gl khong. b6 sung.

hay Hi "va:n de kh6 n6i". nhung nell b<. b<. VI dll: + Ai d5 lam vi~c nay? + Gng thich mall nao? + C6 phai truck day ba d§. ch~ng h~n nhu: "Trang c6ng vi¢c d6. Cac loai Call hoi Sall khi d5 lam cho nguoi d6i tho~i cam th!1y thoiti mai. Tlly theo tlnh hu6ng rna b~n chqn lo~i cau hoi cho phu hqp.Cdu hoi tqrc tiep va cdrl hoi gian tie'p Chqn cau hoi tn!c tiep tuc la b<. . VI n6 khuyen khich hq cung cap tat ca nhiIng gl hq c6 ve van de b<. vi~c tiep thea clla b~n la dua ra ca.tn neu fa.n va trang m¢t s6 twang hqp n6 thieu khac phlJc nhfrng t€ nhi..tn quan tam.Cdu hoi gqi rno la lo~i cau hoi chi n~u d~ tai chtl khong h~ gqi Yn¢i dung cau tra lai. tung lam an vai hq khong? + Gng thich tra hay ca phe? + T<). Dung cau hoi gqi rna thuang thu th~p dUQc nhieu thong tin. nguoi doi tho~i c6 th~ tv quyet djnh nen n6i gl. Cau hoi gqi rna thuang duqc dung a philn dau cu<?c g~p go nham khuyen khfch nguai doi lho<. . tlJ tin va san sang cllng cap thong tin cho b~n. Vi dlJ: B<. trang m9t s6 tlnh hu6ng n6 lam d6i tuqng bj bat nga va b~t ra cau tra loi trung thVc. de lam nguoi d6i tho<. VI dlJ: "Anh nghi sao ve van de nay?".ti c6 the suy ra van de can biet. "Anh c6 cam wang gl ve nhiing can nguoi d6?". De cau hoi gian tiep la cau hoi ve m¢t van de khac.c cau hoi de khai thac thong tin. Tuy nhien.tn c6 the dung cau hoi gian tiep.nhu chung ta thuong gqi. 1.ti VI day thuang la m¢t cAu hoi de. Neu b~n hoi bang m¢t cau gian tiep.tn muon biet A c6 thfch ccng vi~c rna b~n giao cho hay khcng. nhuqc diem nay.lai cGng la cau hoi khong dlJng ch~m den nhihlg va:n de te nhi.tn hoi th~ng: "Anh c6 thich ccng vi~c d6 khong?" thl A de ngo rang b~n cho Hi A kh6ng thich va se tniloi doi ph6. nhung qua cau tnt ioi clla nguai d6i tho<. nghi ngo. Hoi tn!c tiep c6 uu dilim la thu th~p thong tin nhanh.i sao anh lam vi~c d6? .ti khong hai long.3. each hoi nay de d~ 19 m\lc dfch clla b<). dieu gllam anh thich thu nhat?" thl se t6t hem nhi~u.tn hoi th~ng vao van de rna b<. .

tuc Ia kh6ng co cac phuong an td.Chao anh! Anh ra tv baa gia the. .li caU hoi nay duqc dung khi mai bat dau g*p ga. 2.li nhung gi chung ta hi6u ve nhung dieu nguai doi tho'. b~n c6 the dung cAu hoi.. do do thong lin thu th~p dugc phang phu va da d~ng. h9 se dua tiep nhfrng th6ng tin khac de drnh chinh.CdLl hJi d6ng Ia lo~i caU hoi co san cac phuong an td.lng: "Thea t6i hitu thi y anh la . . N6 thuang co d'.}-c d(Ch thu hoi vai nhi~u ml.. th~p th6ng tin. chung ta co thi nghe thay hang ngay va bat ky dau.n ch9n m<)t trong c~c phuong an do. thuang di kern v6i lai chao (chao hoi) de t~o kh6ng khi thmli mai.Cau hoi tom lugc y: La Ia<. vai cau hoi: "B~n luon to thai d<) vui Vt\ Jich sl! khi tiep khach... c6ng vi~c cua bac vAn tot chll? .2. cai rna.. lai dugc an djnh truac. lai.1. b6 sung. vr d~.l: . Dung diu hoi voi cac m1:Jc dich khac Trang giaa tiep.Chao Mcl Bac co khoe kh6ng. nguai tra Iai co the tho~ii mai tni Ib'i theo y minh. Kho td. cho du khach In nguai rna b<. Cau hoi nay giup chung ta kiem tra xem mlnh co hieu dung y nguai d6i tho~i hay kh6ng. ngaai ml.ln khong ua?".c phieu di~u tra d~ tham do nhu cau thi truang. nguai hoi dua ra nhung phuong an tra lai sau: a.Cau hoi chuy6n tiep: La la~i cau hoi duqc dung de chuytn sang m<)t van de khac thea chil y cua nguai hoi. Dung cau hoi kich thich va djnh hu6ng tit duy Can nguai chi tv duy trang nhung tinh huang co van de. .li noi. Kh6ng dung Lo<. Dung b. "The con van de tuy~n them nhan vien thi sao?" . Vi d~: "The con van de v~n chuy6n thl sao?".}-c d(Ch khac. co phiii kh6ng?". ChAng 87 de .ti cAu hoi nay rat ph6 bien trang d. sa thich Clla khach hang . khi muon nguai d6i tho~i suy nghi ve m9t v:fn de nao d6. lrang d6 co nong l~m khong? Lo~i cau hoi nay rat ph6 bien. vr dl.Cd" hoi mr! la la~i caU hoi nguCJc I~i vai cau hoi d6ng. 2. Vi v*y.. Dung Call hoi t~o kh6ng khl tiep xuc (Call hoi tiep xuc) LO'. lai c. chung ta con dung cau 2.. nguai duqc hoi chi d. . tin wang Ian nhau cho cu<)c tiep xuc.ti caU hoi dugc dung d~ t6m tat l'. Neu kh6ng.

t~i sao c6 nhung m6i nnh khai dau rat dt:p nhung ket el.!: Nhan vien A bi giam doc t~m thai eho nghi vi~c de ban thanh tra tien hanh lam r6 vy.m¢t nha dien thuyet duqc mai den n6i chuy~n cho sinh vien ve ehu de tlnh yell dlI mb dau bai n6i eua mlnh nhu sau: "Chae nhicu nguai trong so cae b~n dil tung yeu. b~n e6 the hoi: "Thua 6ng.c bai giang. c~nh day co quan ca phe nit ndi tieng. t~i s. v~y chung ta e6 the gqi nhAn vien A tra l~i Htm vi~e khong?".4. hoi d~ dua ra m(>t de nghj Trang truang hqp nay cau hoi eua b~n thl!C chat la m¢t de xuat. a sa. vi~e sau khi c6 m¢t s6 dan thu to cao nhan vien nay co hanh vi gian l~n vc tai ehfnh. Dung Call h~n. ca b~n va doi tac deu muon giG l~p truang ella mlnh va b'.lng khi rna dUll bai dien thuyet hoi). Sau khi tien hanh ki~m tra. .c b<.tn co the lam giam toc d¢ n6i cua hq bang cach d~t ra cho hq nhung cau hoi nhat djnh.lO. No {huang duqc cac dien gia.in biet rang neu tiep tl. b~n muon thay d6i kh6ng khi: "Thua 6ng. Khong khf da kha eang thang.3. cac giao vien Slt dl. Call hoi lo~i nay thuang kh6ng dbi hoi nguai d6i tho~i tra lai rna chi nham thll hut Sl! chu y cua hQ. vi v~y b"tn kh6ng can ph~ii ll.lc l~i kh6ng duqc nhu v~y chua? Bai n6i chuy~n eua t6i h6m nay se giup cac b~n giai dap m¢t phan nhung thac mac d6". Vi dl.!c thao lll~n dieu khoan nay thl kh6ng khf eang cang th~ng han nua va hqp dong de d6 be. dang yell. Vi dl. m¢t y kien nham tham do each thoat ra khoi m¢t tlnh hu6ng be uk nao d6. muon thuc ep giam doc lam vi¢c d6. 2.tn d~t ra. 2.r baa chua khi kh6ng co duqc SlJ nhat trf clla hQ.ao con nguai yell nhall chua? DlI bao gia C<l. bay gia d§ co ket lu~n eua ban thanh tra. Dung Call hoi d~ giam toc dQ noi cua nguai khac (diu hoi kim ham) Trang nhung truang hqp khi nguai d6i tho<.tn ban khoan.!: B~n dang eung m¢t d6i tac thao lu~n ve m¢t dieu khoan trong hqp dong rna hai ben dl! dinh ky kef.ti cu thao thao bat t~n. ban thanh tra xac djnh nhung to cao lit kh6ng c6 ea tuy nhien giam doc van chua gQi nhAn vien A tra I~i lam vi~c. nnh yeu th~t Ii ky di¢ll phai kh6ng eac b~n? Nhung da bao gia cac b~n tI! hoi mlnh rang. b<. Vi v~y. bu¢c h9 suy nghT vc nhung van de rna b<. T~i sao chung ta kh6ng nghi m¢t ehut va thuang thue m¢t ly ca phe tuy~t vai d6 nhi?" Citu hoi mang tlnh de nghi eung la m¢t thu thu~t tinh te de thue cp ngubi khac dong y vai b~n rna kh6ng to ra nghieng vc ben n.

khuat ph\le h9.lc co hi~u qua.i vao the bi. quan diem. chong tra. sl.tnh ella m1nh. De thuyet pht.lc. boi v1 n6 lam cho nguai d6i thoC). Tuy nhien.. Vi d1.I giup do.n c6 the dung diU ket thue van de. cling c6 niem tin nhat dinh vao y kien cua minh va kh6ng muon tiep thu y kien cua nguai khac. I~p truong. gidi Odell fiim clio ngur'!i khac rhay elting. Co khong it ngtlbi van quan ni~m rang. Thuyet ph~c Iii gi? D6 girti quye't t6t m()t cong vi9C nao d6. thdy hay ma tin thea.! nay d(\i hoi giua chung ta va h9 phai co sl. nhung gia chu l'!. va neu h9 c6 thay d6i quan diem cua mlnh thl hq clIng luon cam thay am ue 89 . bUQC hq phai thay d6i 'Y.2. KY NANG THUYET PH1)C 1.lc te. lam giam Si! de phong. phai kh6ng ong? III.I hqp tac cua ngLrai khac. m¢t thua m¢t thfing.n c6 th€ thanh cong trang thuyet phl.i. thuyet phl. slf ki¢n.I thong ohat vc quan diem. khi da c6 y kicn ve m¢t van de nao d6. duqe ton tr9ng.lc nguai khae 1ft m¢t cong vi~c khong he dan gian boi mQt Ie thuang tlnh la bat ky ai. kien. chung ta thuang g~p truemg hqp trong do nguai khae khong cung chung y kicn. quan di6m voi chung tao Ching h. Dung dm hoi d~ ket thuc van de Khi b~n muon bit thuc eflU chuy~n rna khong lam b'!. vi~e chung ta c6 d~t duqc m\!c dfch hay khong ph\! thuQe va~ kha nang thuyet phl. phan khang cua h9. lam thea. phdll {fell.l. khong phai ai clIng biet each thuyct pht. Han mia.lc la phai dung tAt ca suc m<.l: Nhu v~y ph~t y nguai doi tho'!.T go kh6ng khi binh acing Bau kh6ng khi blnh ding la dieu ki¢n dau tien de bC).5.lc ella chung tao Till/yet ph~(c la dua fa tll1h tiet. Do Ut m¢t quan ni~m sai lam. don nguai d6i tho'!. b~n can chti y mQt so diem sau day: . vc each giai qUYCl cong vi~c. Hi chung ta da thoa thu~n xong. tren thl. til d6 dan den tranh cai quyet li~t. Nhiing diiim ciln IU'U y khi thuyet ph~c ngltdi khac Thuyet phl. chung ta thuang can sl.lc nguai khac.i chi muon hqp dong tung nam mQt. Trong truemg h<Jp nay. Cach thuyet pht.i se c6 het suc de phong thu.I1. l~p truong. Diet.i cam thay thoai mai.lc nhtl v~y se g~p kh6 khan rat Ian boi nguai d6i thoC). 2. chung ta can mQt hqp d6ng thue m~t bang trong m¢t thai h~n wong c10i dfti de yen tam dAu tu kinh doanh.

li ket qua t6t dyp.n. bj chen ep..vi bj bat bi. b~n cin to thai d¢ binh tinh.Uri noi pllai ngall W?1l va c6 tr{mg tam.ic chua thiu dao.c khi dung tu.n kh6ng duqe ngat Iai rna phai kien nhan.Ly It dua ra pilai 1'6 rdng va c6 cO sif. b~n can luu '1: . N gtJn llgL7 va each l¢p IU¢f! phdi plul IWp voi fr"fnlz d¢ l1h(lJI !litre Clla ngu(Ji d6'i tho(li.i khong hi€u. Chfing h~n. /ich slf B'.i khong the kiem chung. Ijch sv. . khoe kien thac han Ia thuyet ph~c nguai doi tho~i... nha nh~n. fran Ian. Han niia. Cling dung bao gio len gi9ng chi trich.n d~ eho hQ co ca h¢i trlnh bay y kiC'n clla mInh. diem d~m. b<.Lifi noi phdi nhii n/uj.. khong ai mu6n thua nh~n la minh thua kern b<).l-n khong nen chi noi chung chung rang guang cao rat quan trqng. V~y Hun sao de hQ ehu '1 deny kifn eua b<.lc giam doc clla minh ve lqi fch clla quang cao. di nhien. ho~c "T6i se chung minh eho cng thtfy la cng sai" .ln can bat dau cong vi~e. Hans Seyle. chi trich.ln Iii nguai thong minh con ong ta 1ft thang dan. . noi: "Chung ta khao khat . rat can thiet.ln d. doanh thu tang 2 Hin . Dung bao gib noi: "Gng sai rOi". Khi trinh bay y kicn ella minh. chi trich kh6ng bao gib dem l<. Khi thuyet ph\lc nguoi khac. Thvc chat la hq muon pho truang.ln nen nh6 rang. Day chfnh la thoi diem b<. nhung dan chung duqc lay tu nhung dtft nu6c xa xoi rna nguoi doi tho<). khong Hen dai d()1!g. khong muon ti~p thu y ki~n khae. c6ng ty B chi 2 ty 300 tri~u.ll. on t6n. Chfnh vi v~y. cong ty A dau til 900 tri~u cho quang cao. b<. nhu: nam ngoai. boi vi ai eling co lUc sai Him. can e~n nM. co nguai muon chung to sl! vuqt tr¢i. phe phan nguai khac.5 lin. ket qua Iii doanh s6 ban hang clla hq dfi tang 1. Den m¢t lUe nao do se xuat hi~n eh6 h6 trong quan diem eua nguai doi tho~i VI thieu th6ng tin. Sv philn tich. kh6ng thuyet ph\lc duqe ai. rna phili dua ra duqc nhung dan chung c~ the. l~p lu~n ciln co nhung diin chung Cl.l. phe phan. b'.ln? Truoe h~t. do d6 ket qua thuy~t ph~e se kh6ng lau ben.ch sir d~ng nhung tit hoa my. Luc nay h9 se cam thay thieu tv tin va muon biet '1 kien ella b<).Ton fr{mg va lang nuhe ngu(1i d6'i thoC}i Thong thuang. . vi can nh. nhung thu~t ngu ehuyen mon rna nguai doi tho<).I the de minh hO<. b<. uyen bac clla minh bang cS.n.tn muon thuyet phl. Vi n6i nhu v~y chang khac nao bao rang. b<). nguai d6i tho~i luon muon bao v~ '1 ki~n ella minh. blnh tinh lang nghc. Cach thuyet ph~c nhu v~y. cang kh6ng ai muon bi phe phan. Nha tam H h9C ki~t xuat.

Lam nhu vil-Y chfnh la b.. nhung hq khong h1mh d¢ng thee Ie phai. khfch l¢ h9. kMng phii eli eo 1y Ie Iii nguai khae se nghe theo b~n. m¢t vi¢c lam nao do.!-i thay r6 dung sai. net m~t. chc bai? Chac chan b'!-n se co het suc de philn khang. b'!-n dln biet thua nh~n nhung diem dung cua nguai khac. kh6ng ket t¢i. nhUng dao d¢ng h9. b~n phai nghien cuu tam Ii cua nguai d6i tho~i. ba con trong gia dinh rna kh6ng cai thi¢n duqc tinh hinh.\O se lam gi khi d nhung cai dung cUa b. b'!-n be. tang cuong xu huang hqp tac nguai doi tho~i. dong thOi cling phlti bi~t k~t hqp nhuan nhuyen vai cac phuang ti¢n bieu cam phi ngon ngu (anh mat. Theo cng.. the hi¢n ehung nhu the n~iO cho co hi~u qua. Ngoai Iy Ie virng chac.Phdi bitlthua nluJn nhilng dilm c6 ly (rang y kien cua ngu'iTi do'i thoc. Thai d<) khach quan trong danh gia y kien ella minh va cua nguai doi lho~i co y nghla 16n trong thuyet phl. ngoai vi¢c dua ra 19 Ie. nguai Vi¢t Nam chung ta von eoi tr9ng tlnh cam. Trong qua trinh thuyet phl. nll(jn (hue. tu th~. d~ng tac. chung minh cho ngubi d6i tho. y chi chua du m~nh de tu bo d. a a Thuyet ph~c I.duqc tan thuang chung nao thi chung ta ng~i bi phe phan chung ay". d¢ng vien.lc. Muon v~y. . T~i ~ao v~y? T~i VI hq mong muon lam thee cai dung chua du 100. V! trf. Vi v~y.lc. trong thuyet phl.!-n cang de duqc tiep nh~n ha~. tinh nghla. chung ta vAn thuang thay kh6ng hicm khi con nguai biel ro phai. lai Ie cua b~n phai dii1 khoat. trai.y nan long nguai lam. b<.i. phe pM. trong thuyet phl!c hay tranh lu4n. B<. Cho nen.ln con can ph3i bi~t dua 19 Ie cua minh ra khi nao. m<)t ngh¢ thu~t. kh6ng than phien". vua lam giam st{ doi dau.n tich. chi co nh~n thue kh6ng thai thl chua duo Trong cu¢c song. ttl tin.lc.tn eon phai biet gqi len nhang tlnh ciim nhat dinh ngU'oi doi tho~i. khoimg cach . D~c bi¢t. b<. t6t xau. ChAng h~n nhu vi¢c Ch9n v~ tri ngoi va khoang each trong doi tho~i.Call phdi tac d(Jng ddng thOi de'll cd ng[((ji d6'i I110{1i. chi co 19 rna kh6ng co tlnh thi nguai Vi¢t Nam eling kho chap nh~n. tinll cdm va y chi clla Nh~n thue la dieu ki~n quan trqng de con' nguoi di d€n m¢t quyct dinh.!-n cling bi phu nh~n.!-n Wac "vU khi" cua nguai d6i tho~i va lam cho hlnh anh b<.p han. tUe hi y kien cua b. Tuy nhien. Trong truemg hqp sl! doi l~p khong qua lan. lqi h~i. ) de vua tang tac d¢ng ciia Iai noi. bier thua nl/(jn cai sai !rong y kie'l cua mlJlh mit ngttifi do'i fllOqi da chi ra. . nguyen tac dau tien trong giao ti€p 1a: "Kh6ng phe phan. con duong nen di.i sai. khCng th~t ding a a . nhung cili sai cua minh. Con Dale Carnegie thi cho ding. nam duqc nhung mau thuan.tn trong con mat cua hQ tra nen dt. pha.n gay h~n thu va thl!C sl! co the ga. than thi¢n han.

Quy trinh thuyet ph~c Til slJ pha. 3.Narn: Em hie'u hoim ednh eua anh (thong edm). Sau khi nghe Narn gioi thi¢u ve nhiing Iqi feh ella bito hitrn nh3. thi t6i nghe anh.Khaeh hang: To. nguyen nhan lam hQ 10 ng~i. Ho~e trong tiep xue. Em nghT. b~n nen ehqn v~ tri g6e ho<}e vj trl hqp tae. c6 thong IInh duqc nghe thuat thuyet philC hay khOng c6 anh huimg kh6ng nha den sl.Khaeh hang(g~t dau): (r.ll' eua kluich). .eo /U(P. nhung toi mua mue tal' thie'u th6i.dum day. Trong nhGng truang hqp phue t~p. kh6ng nen ehqn v~ trf d6i di¢n vm nguai rna b~n can thuyet phy.T~o khOng khi blnh ding. Han nlia. con sau nay die'u ki¢n thay dbi. .n kheo leo ehuy~n sang vi tri rnang tinh hqp tac han. mua bda hie'm nhdn tllQ khong phdi fa hinh thue tieu fiin ma fa hlnh thue tiel ki¢m lien. dong nghi~p hay khach hang.tn nhu thuyet phl.Narn: Kh6ng sao. khi nh~n thAy dau hi¢u chAp thu~n.e bao g6rn cae buae sau: .'-i. Vi~c h9 co kha nang thuyet phvc hay khOOg.'-t d¢ng ella rn¢t nhi1n vien van phong.'-n hay xern vi dy. b~n phiii biet di d~n tUng buoe. b~n Urn. . Trong ho'. . rninh ho'. kh6ng hiern khi hQ phiii thuyet phy. nhung dong luang Clla f6i . tu eh6i). ciing nit mUll'n mua baa hie'm eho con t6i. m(re fSi fhiiu chi c6 5000dlngdy. Nam lit nhiin vien ella C6ng ty bito hi~m nhan thq Prudential. c6' ehut nlia v~y. chung ta co th~ dua ra quy trlnh thuyet phy. ding co nhiiu mue phi de' anh flfa eh{m eho phu hQP viTi diiu ki¢n Clia minh. khaeh hang tiern nang dap: . th~m chi lui rn¢t buoe de roi tien toi rny. vi luang fa. B'.e dich. anh bat da'u h9P d6ng bda hie'm viTi mtre t61 thiiu.Gi~i quyet vAn de (giai toa 10 ng'. anh co thi tdng s6' tiin bda hiim len bd't CU lUe nao. Nhung thUa anh.! nghi¢p eua hQ. tu eh6i).thing. eh&ng h<. . Nam den g~p rn¢t khaeh hang tiem nang.'. anh haan toim c6 lhl tim xe'p dUge phdi kh6ng? (gidi tod s~( 10 ngr.e nguoi khae.le Hinh d~o. b~n tam. 00 . m¢t nguoi thu ky.n thQ. . Clla cluiu va Clia anh. b~n d. han m1a fbi can nhilu khodn chi phi khac.Lang nghe de hieu nguOi d6i [ho~i (Him Ii ella hq.Bay t6 SI! th6ng cam.e.n tich tren.

Hinh 21. MQt vi trf ngdi tot clio m~{c dieh thuyet ph. Vi v~y. e ng~i. Cac blfdC thuy. rna ci cac nha dien thuyet chuyen nghi¢p cung co Wc lung tung.t: Nguai thu ky thay m~t ghim d6c tdnh bay de an rna r¢ng san xuat trliac cac thanh vien chu ch6t trong c6ng ty. la n6i clzuy¢n trude nhie'u ngudi vc' m(Jt viln de' nao d6 m(Jt each c6 h¢ th6'ng. d~c bi¢t h9 thuang phiii giup Hinh d~a chunn bi cac bai phat bi6u.t trlnh 2.1.U co s1$ chuin bi chu dao cho bu6i n6i chuy¢n cua minh. cang thang. KY NANG THUYET TRiNH 1. cung co khi nguai thu ky phai tflnh bay mot van de naa d6 truac nhieu nguai.1. Thuyet trlnh III gl? Thuyet trlnh.c nha dien thuyet chuyen nghi?p deu ph. bai n6i chuy¢n t~i cac cu¢c h9P. Vi dl.1. hay can g9i la dien tlluyet.Bgn co am hie'u vern de'.. 2. Trong cong vi¢c cua minh. h¢i nght. kh6ng phai chi b~n.!-e IV. Chuan bi tbuy€! trlnb DUng truac nhieu nguai va n6i chuy¢:n v6i h9. b~n din can nhac hai van de sau: . tOi. De co the dUang hoang. c6 du thong tin dt trlnh bay hay khong? 93 . chung ta va cii ca. Dtmh gia dung ban than Khi duqc moi noi chuy¢n ve m¢t van de naa do. nguoi thu ky cung can nam duqc ky nang thuyet trinh. 2. tl! tin.

1.ln can tu ch6i 2. Xtic djnh m.lc dfch cung ca'p th6ng tin cho nguai nghe. tam quan tr9ng clla van de phai ngang tam voi nguai thuyet. di~n Hinh 22: Tranh minh hog mQt canh till/yet trinh Neu m¢t trong hai dieu bu6i n6i chuy~n. tin ngu6ng.ln can tIm hit~u d6i tuQllg se nghe mlnh 13. nhung neu nhu giam doc tuyen b6 (Eeu d6 thl kh6ng ai nghi nga gl ca. b'. nguai nghe se thieu tin tuang.6 .ng h'.ln. d¢ng ca . ChAng h'. ki~n tren kh6ng duqc dap ling thl b'.lc dich cua n6.n luu y ding. m¢t nha. 94 ..Con ngl(oi. sa thfch.1. nhan vien se duqc tang 15% luang tir thang tai thl m9i nguai SI! kh6ng tin va doi hoi chung cu. cling la van de thai SI! qu6c te nhung n6i cho sinh vien nghe khac vai n6i cho giao vien.n vien tuyen bo ding tat d. Tim hiiu nguOi nghe Bai n6i chuy~n phai duqc xay dl!ng xung quanh nguai nghe.!c dich va m~c tieu cua bai noi chuy~n Truac khi chuftn bi n¢i dung bili n6i chuy~n.Vi the.3. nghe nghi~p.ln. lay nguai nghe lam trung tam. ai. tu6i tac. nhu cau. 2. Ch5.2. C/frmg vi eua bgn co dU(jc ngum nghe chap nhtJ-1l hay kluJng? day b~n d. giai dnh.. B~n n6i chuy¢n vai ml. clla h9 de chuAn bj bai n6i chuy?n cho ph" hqp. neu kh6ng. b~n ciing din xac d!nh r6 ml. Cung m¢t van de nhung n6i cho nhilng doi tuqng khac nhau thl each xay dl!ng bai n6i cling phiH khac nhau.

Chutin hi biii n6i chuy~n Bai noi chuy¢n can duQ'c chuftn bi rnQt ca. hq muon biet b~n la ai va se n6i ve van de gl. B~n co the thao san bai noi chuy~n ra giay.lc dkh eua bili noi ehuy¢n. VI v~y. Ching h~n. nhung so li~u d~ minh ho~ cho moi y. sau bu6i lhuyet tdnh de an rna r<.. khai trien (phan nQi dung) va ket Iu~n. theo quy lu~t.I giai thi¢u chu de va thu hut 51! chu y clla nguai nghe. Sau d6. Sv chuin bi tot Iuon lam cho b~n tl! tin han trang qua tdnh noi chuy~n. hi¢u qua.p tnle tie'p: Neu thing chu de va rn1.:tn hy vqng rang se c6 90% so thanh vien hQi dong quan tr1 b6 phieu tan thanh de an clla b~n . nhung kho khan.. Uu di~rn eua loi dAn nh~p trve tiep 13.n phai Cl} the de co the danh gia dUQ'C mUc de) thanh c6ng cua bii. n¢i dung ehi tiet eua de an. Ml}c tieu clla bai noi chuy~n d. sl! can thiet phai rna f¢ng quy rn6 san xmlt. Thu hai.ng q uy m6 san xuat clla cong ty nham thuyet phl}c cac thanh vien trong hQi d6ng quan trL b. thu~n lQ'i eua vi¢e thl!e hi¢n de an va trien vQng rna no dem l~i. Chuan bi bai n6i chuy¢n cling co nghia Iii chuan bi ba philn nay. a + Dan nhq. BAy gia. Vi d~: "Kinh thua cae quy vi! Hom nay lai xin thay rn~t t6 xay dvng de an bao cao vai quy'vi de an rna f¢ng san xuat. a dAy b~n can luu y ding.thuyet ph~c nguai nghe hay de gop vui? Tren ca sa rn~c dich rna de ra m~c lieu. cae van de ehfnh se duqe tdnh bay. Thu ba. kh6ng nen qua tin lUang van tri nha cua rnlnh VI nhieu khi tff nha se lam h~i b~n. 2. C6 nhieu caeh dan nh~p.i noi chuy~n. Moi bai noi chuy¢n thuang c6 ba phan: rna dau. dan gian. kinh doanh eua c6ng ty ehung ta".1.ch chu dao. . tuy thea tlnh huong e~ th~ rna b~n eo th~ ehQn rn¢t trong eae each sau day khi rna dau bai noi ehuy¢n. nhiJng giay phut dau tien bao gia nguai nghe cung huang sl! chti y vila b~n. kinh doanh ella e6ng ty ehung tao Baa eao bao gom ba phan: Thu nhat.Chud'n hi phd" m(1 da'u Phan rno dau ella bili noi ehuy¢n co nhi¢rn VI. ho~c chi It b~n cling phii l~p rnQt de cuang chi tiet cac y can phai tdnh bay va nhfrng dan chung. kinh doanh ella eong ty. b~n can biet t~n d~ng 51! t~p trung ehtl y cao 0 nhiing giay phtit dau tien de dAn dllt nguai nghe vao bai n6i chuy¢n ella b~n (dan nh~p).4. tiet ki¢rn thai 95 . Neu Ia Ian (hiu b~n dien thuyet thl can phai t~p duqt tmac. sl! ehu y thuang giarn xuong. toi xin di vao phan thu nhtit: sl! can thiet phai rna f~ng quy rna san xu:!t.

+ Dan nh~p thea loi ke chuy¢n: Nguai n6i chuy~n til tu dun dua nguoi nghe den vai chu de cua bai noi chuy¢n bang cach nhac l.l: "Thua cac bC).i ngay nay. tir nhfrng sinh v~t trong long dat den nhiIng loai chim tren bau trai. t'!-o thu~n Iqi cho vi~c tiep thu n¢i dung cua bai noi chuy¢n.i dut nay.tn tv hoi ding sl! song bat dau tir dau. ta't d_ cac loai sinh v~t tren trai dilt deu co chung ngu6n gec? Bai noi chuy¢n cua l6i hom nay ve van cle "nguon goc sl! song" se philn nao giup cac bC). Sv song th~t Ia tuy~t di¢u phai kh6ng d. tir nhfrng day san ho. + Dan nh(lp bang each d~t cau hoi: bang each d~t ra nhiIng cau hoi ngay phan rna dau de lam nguoi phai suy nghi den chu d~ clla baj noi chuy~n. no xuat hi¢n nhu the nao? Va dii ban gio b<.n giai dap nhfrng cau hoi cl6".gian. chiec may tfnh dau tien xuat hi~n My. No thich hqp veri nhiIng buoi n6i chuy~n mung tfnh c6ng vi~c nghiem hie va quan tam den nQi dung clla bai noi chuy~n. kh6ng d9t ng9t rna til tir dua nguoi nghe va~ caU chuy¢n m9t cach lI! nhien.ln tv hoi dng gifra cac Ioai sinh v~t da dC). tir nhung c<1y coi sum xue trang yUan nha b~n.000 di¢n tra.!-i m¢t sv ki~n trong qua khu co lien quan den chu de. a Vi d~: "Thua cac b~n! SI! song hi~n di¢n m9i noi tren td. loai d.n! 96 .ln! Vao nhfrng narn 40 cua the ky tmac. nhiIng con nguai. c6 IS. nhiIng dong hia tot lUai den nhung bl. nguai nghe nhanh chong nam but duqc chu de va nhiIng van d~ chfnh clla bai noi chuy¢n. nhung loai tao.l. U u diem cua each dan nh~p nay la no kh6ng nhfrng thu hut cluqc sl! chu y clla nguoi nghe rna can kich thlch hQ suy nght thea m¢t huang nhat clinh. nhung hip dan 16i cuan. trong long dl.. ngubi ta phai dung m9t ng6i nha 100 va ton kern 15 tri¢u USD de Hip m9t may tfnh.ii dUC1ng den nhiIng rirng cay b~t ngan voi nhung lo~i d¢ng v~t lrong do.c b<. nhieu gai nhung ran roi tren sa m~c kh6 din day cat. Vi dl. Vi dl.000 day chan khOng hlnh 6ng va 70.li cay thap. co di~m gl chung? Phai chang. mQt di~n gia rna dau bai noi chuy~n nhu sau: " Thua cac b<.c b<. da co m¢t chip vi xu 19 nho xiu nhung nang Ivc tinh toan khong he kern nhfrng co may tinh do s9 truac d6 .. b<. + Dan nh~p wang phan: Nguai n6i chuy¢n bit dau bang vi¢c nhan m<. Nam 1966.tn chi c:1n be ra 10 USD Iii.ng tren treE dat va chung ta.lnh m¢t mau thu:ln nao do de gay sv chu y. Can ngay nay. noi ve Sl! phat trien cua c6ng ngh¢ thong tin trang thai dC). N6 nang 30 tifn.tn! Nhung dii bao gio d. " a Cach dAn nh~p nay tuy co hai mom ra ti chut.

ly m¢t dua con gai la nu6i d~y rn¢t gia dlnh". b.m eiing can hru y m¢t so di~m sau: + Mo dau qua dai de lam giarn hung thtl eua nguoi nghe. d~c ditim ella nguOi nghe va sO thich ella b~n rna chQn m¢t each rna dau cho phu hqp. dam bao Hnh logic clla bili noi chuy¢n. b<. " L6i dan nh~p mly thuang duqc sir dlJ..y. + Dan nh~p btmg each trfch dan Ibi n6i clla danh nhan.li quay l<.. nhung soli¢u ClJ. '!7 7. M¢t ciu trfeh dAn lhlCh hqp e6 the la m¢t each mb dau thtl vi. Tuy nhien. b~n kh6ng nen n6i chung chung thea ki6u "h6 kh~u hi¢u".: D~ rnd dau bai n6i ve van de giao dlJ. " Ngoai nhilng each rno dau neu tren con e6 c6 th~ c6 cach rna dau khac. Khi chuan bi phan nay.. nhat tri dti vuqr qua thir t?. + Tranh rna dau kh6ng an nh~p vai ehu de ella bai noi chuy¢n: + Tranh c8.c trang gia dlnh cho cac 6ng bo. + D6 bai noi chuy¢n co suc thuyet phlJ. kh6ng trung l~p. nguiJi nghe firl d~ b. b~n phai dua fa duqc cae '9 chinh.Chua bao gib dat nuac ta dung tmac co hQi phat tri€n to 16"0 nhu hi~n nay. 9 tmoc 1a tien de clla y sau.li.ln can lUll 9 rn¢t s6 van de sau day: + Cae '9 phcli duqc stip xep thea m¢t tdnh tl! hqp 19.lc. co khi sau rn¢t h6i dai dien thuyet.ng trang nhfrng tlnh huang co nhieu thir thach va ngubi noi chuy¢n mu6n keu gQi ngubi nghe huy d¢ng suc rn~nh clla minh. qua d6 th~ hi¢n duqe '9 luang clla b~n. Trang tmemg hqp nguqc l<. loanh quanh.GTKNGT·A .t h~u so vai eac nuoe tren the giai nhu hi¢n nay .!c rnlnh. b<.ln eiing dn ehu 9 khi ehuy6n tir 9 nay sang 9 khac phai co nhfrng tir ho~e c~rn tir lien ket thich hqp d~ dam bao tinh m~ch l~c cua bai n6i chuy¢n va lam ngum nghe kh6ng ciun thay d¢t ng"t. ba my.ln sc rai r<.r tin. nhung ciing chua bao gib dAt nuac ta dung tmae nguy co tlJ. b~n c6 th~ n6i: "Thua d. . Ngoai ra.. b<. lu. ph<1n tich chung rninh d6 lam r6 van de rna b.. bai n6i chuy¢n cua ~<. Nu6i d<.Chu(in b~ ph(i'n khai triln Trang phan khai tritn. doan ket.in. nu6i d~y m¢t ngubi Hnh.c. bang nhilng Ibi bi¢n h¢ ho~c bang lai xin loi. rna phai dua ra duqc nhung VI dlJ.in qu. Nghe nhfrng bili noi chuy~n nhu v<}.Vi dlJ.c quy vi! Phu nhan clla t6ng thong My Abraham Linc6n tung n6i: "Nu6i d'!-y m¢t dua con trai Hi..kh.ch rna dau thicu tt.c con cai rninh .m muon tdnh bay. nghia la cac y phai lien quan ch~t che voi nhau. Lbi n6i d6 rat dang duqc cae quy vi suy ngam trang vi¢c giao dlJ. Tuy theo dnh huang. du rna dau theo each nao.ln l<.li '9 xuat phal.

anh mat nhe. hq. t6n 98 7..li m¢t Ian nua don mqi sv chu y vao b<.n cung khong ncn dua ra qua nhieu vi dl! vi de lam bai noi chuy¢n trc'1 nen tan m. nhung giay phut dau tien tiep xuc la nhung giay phut then chat trong d6 an tuqng ve b<.ti nhung tieng cudi.li trong ngudi nghe nhiIng diem then chot clla bai noi chuy~n va tuy theo tinh chat. b<.Nhu tnroc day chung ta dft noi. nhat de minh ho').the minh ho').tn din chti y cac ditim sau: .tn HI. kh6ng b6 tay vao tui quan.tn khong clin phii v¢i vimg nhung ding dung ch~m ch<. moi lu~n diem cua minh. thong thit qua. dang di cua b<.ic de ra nhi¢m VJ.Chua'n bi phan kef Theo quy lu~t cila sl! chu y thi 0 nhung giay phut cuai cung cua bU6i noi chuy¢n.tn.tn clin dung th~ng nguai voi tl1 the tv nhien. + Tuy theo tfnh chat eila bu6i n6i chuy~n.. Tuy nhicn. nh~mg. b<. nam 1998 chi 500 ty.lc.ln dung quen cam an nguai nghe VI di'i chu y nghe b<. + Dung tren bl.lp. De co the l~O duqc an tuQ'Ilg tot. b<.tn phiti th~ hi¢n duqc b<.. b<. ung dung. b1~.tn thi b<. tJ! tin.tn dtn: + An m~c nghiem tue. ml. Tien hitnh thuyet trlnh Khi tien h~mh n6i chuy¢n.tn co the chuan bi them nhung cau chuy¢n vui. M(H bu6i noi chuy~n v6i qua nhieu ticng cudi thi nhieu khi.tn nen dlmg l<. b<.lc. bq. b<.ln tu ngoa. con nam 2001 con so do la 1000 ty. Ching h<. cho m6i y. Neu nguoi nghe nhi~t li¢t va tay chao d6n b<.tn trong nglIdi nghc duqc hinh thanh. mat nhin th~ng xu6ng ngubi nghe. 2.n co th~ dlIa ra nhfrng soli~u nhu: nam 1992 d.tn. vai moi y b<. k€ d. trong ngudi nghc chi d9ng l<. ltch sv va phu hqp vm tinh chat eua buOi dien thuyet.GTKNGT·B . nhung cau noi d{ dam ella b<.o.tn can tiep xuc bang mat voi nguai nghe. Neu b<.ti trong giay lit.i buoc vao thi b<. Va tAt nhien.tn chi nen dua ra m¢t vi d\l di~n binh . nhung ngudi nay gio kh6ng nghe gi Ca. sau khi ket thuc. B<.tn rna thai.I cho tUo'ng lai .ln. con ngum duang hoang. khi n6i ring cac cong ty trong Ollac ngay dmg quan tam nhieu han den quang ca. mim cudi vCri. .ln can biet lqi dl!ng sv chu y nay de ch6t l<. kh6i hai de lam cho khong khi cila bU6i noi chuy¢n dB ding thAng va duy trl sl! chu Yclla nguoi nghc. nguoi nghe l<. lbi keu gqi hoi.2. + Khi di len bJ.Ic d6 noi chuy¢n.1c dich clla bu6i noi chuy¢n rna b~n dua fa lbi chuc mung. Tuy nhien.c cong ty trong nuac mai chi chi khoang 100 ty dong cho quang cao. mim cum chao hq roi sau do moi buoc len b1.~n. sv kh6i hai eung phai co giai h~tn.

. Trong truang hqp nay.3.ln nhat cling c6 the nghe thay. song khong nen rai kh6i tam nhin clla m¢t nh6m ngubi nghe nao do qua IAu. b<. b'.1i hi¢n nay. cu sau 5 .n tan chu 9 va se kh6 tiep thu bai giiing han.t. nhjp d¢ n6i: Khi len khi xuong. khong nen ruam ra. dai dong. Neu sau do b'. b'.~~~~qw~c~a~_~~~d~ 99 . phan gi6i thi~u nen ngan g9n..8 nam.ln dn chu y Slr dl.ln l<. Trang truang hqp nay. Tuy thea bu6i n6i chuy¢n rna b.~~~~qdeum tu "cu6i cung la ..lllg chung m¢t d. d¢ng taco Tuy nhien. " thi co nghia chi can vai phut nua thoi. nhung h9C sinh ng6i (j nhung day ban dau de ph3.li (j d6 trang m¢t khoang thai gian. . KY NANG DOC vA TOM TAT VAN BAN D9C va t6m tat van ban la nhiing phuong thuc thu th~p thong tin quan tr9ng can nguai..1i tang len gap d6i. K€! thue thuy€! trloh ~~~~~c~~~~~qldc. khi tram. Trong truang hqp can thiet.m em thfnh giii da chu y nghe b<. Sau khi tom tat nhfrng y then ch6t clla bai n6i chuy¢n va tuy thea tfnh chat cua bai noi chuy¢n rna dua ra lai keu g9i.lnh tuy thea n¢i dung rna b<. " thl nguai nghe se rat bi tIC che. bao qual tat ca nhfrng nguai co m~t trang phong. khi b6ng.ln nha dung quen d.!-n giai thi¢u chuc danh. thi van (j ~b~~. 1m chuc mung.1n. + N6i to va r6 rang. luqng tri thuc cua nM.ch tJ! nhien va hqp 19: + B<. 2.1 SC gi6i thi~u b<. Thuang thi nguai chu ta<. V.1n. D~c bi¢t trong thai d<.1n c6 the b6 sung them m¢t doi dieu.mg va quan tam.. Ch&ng h<. N6i chung. b<. dung de ai d6 co cam giac bi ban "bo wi'" . + Ngoai anh mat.lllg ca nhung phuong ti¢n phi ngon ngfr khac nhu net m~t.ln nen danh m¢t ft thai gian de giiii dap nhfrng 9 kien.i l<. theo cac nha khoa h9C ve thong tin. . dn sir dl. nhfrng cAu hoi clla ngubi nghe. + Can thay d6i toc d¢.1n c6 the di l'...1n. trong khi giang bai co nhung giao vien di xu6ng cuoi lap va dung l'. + Truac khi bat dau n6i chuy~n.n lo<. b'.li trang khi n6i chuy~n. Clr chi.1n can tl! gi6i thi~u vc minh. + Trong qua tdnh trinh bay thuang xuyen dua mat nhin xu6ng nguai nghe.1i noi "m¢t diem nua .tf(. khi nhanh khi ch~m. cuong vi cua minh.1n tdnh bay. khi luOt qua khi nhan m'. du cho nguai ng6i xa b'.

ln ghi nha chung. Ky nang dQc DQc lit ho~t d¢ng nh~n thuc c6 tv lau dai. dQc tra thanh hinh thuc thu th~p thong tin quan trQng nhat nhieu ngubi.li bO .1 khi dQc. D6 la dQc tfeh ct!c.1 gi. 1. b'. bai viet co gia tr1 gi.dung ky thu~t ghi nha.ln hI d~t ra nhung cAu hoi tcuac khi dQc. chung ta cAn duqc d~y cach dQc va kh6ng ngirng ren luy¢n d~ nAng ky nang thitnh ky xao.bien den nhung nguai lien quan tra thanh doi hoi cap thiet clla ca. dieu cot yeu khi dQc ia b'. Su Hnh hoi khi doc Khi dQc m¢t van bim..ln kh6ng? Cac cAu hoi b'. ket lu~n (b'. b'. con nguai da bat dAu hQc dQc va biet dQc.ln nhu: dQc van ban nay nham ml. giai thfch nhiing thong tin chua dVng trang van ban rna con giup b'. D~ dQc co hi~u qui. Blnh thuang trang cu¢c dbi clla moi con nguai. dQc chi de dQC.ln d~t ra khong nhung nharn phan tich.d~t cau hoi: B'. dQc m¢t each may moc. vAn de nay 1. sat kh6ng chAn".c c6ng ty.li n¢i dung clla no nhung cling co ngubi dQc xong ching nha gi. philn tfch va tt! tim lai gi3i dap cho nhung cilu hoi do.1 rn¢t lO'.ng h'.ln phii thvc hi¢n m¢t cu<)c doi tho'. Ching h'.lnh sau dily clla ky nang dQc: 1..ln cAn chu y m¢t so khfa c'. C6 ba thu thu~t ghi nha chu yeu khi dQc: 1. D~ dQc c6 hi¢u qua. dQC va t6m tilt van ban cling 1.1.1 c6ng vi¢c thuang xuyen cua m¢t ngubi thu ky. hieu gi.d¢ng. tuc ia b~n phai t~p trung w wong cao dO. Y chfnh. y phl.li trang wang wqng vai nguai viet. a DQc hi mQt ky nang.1ng nhung dieu dQc duqc VaG cu¢c song va c6ng vi¢c cua b'. Xac dinh bo cl. d~t caU hoi. tuc 1. Nguqc vai dQc tfeh ct!c ia dQc th1.ln kh6ng duqc tiep xuc trvc tiep vai nguai viet. (} van phong. tir 5-7 tu6i tra di.lc cua van ban: hi¢n cac thao tac nay atrang dau oc minh ho~c voi sl! trq giup cua gian d6).1 dQC rna khong suy nght.ln phai n~m b~t duqc nhung th6ng tin chua dI!ng trang d6. + Thu thu~t thil hai . TIa ng~i 10n nhat cho sv llnh h¢i 1. Va tv d6. m¢t nhan vien van phong.ln c6 th~ thvc 100 .1c dich gi. trong qua trinh dQC va sau khi dQc. co thi! ap dl. Vi v~y. cha.1. no xuat hi~n tv nhieu the ky tcuac cong nguyen. b'. Chfnh vi v~y rna xung quanh ta hiiu nhu ai dIng biet dQc. nhtrng hi¢u qua thi khong nhu nhau: co nguai dQc nhanh nhung cling co ngubi dQc ch~rn. co nguai dQc xong rn¢t van ban Iii c6 the trinh bay l'.l.ln nhu: "Ran 1. C6 hai thll thu~t de dQC tfeh cVc: + Thu thu~t thu nhat . t6 chilc.

ln chi can dQe ph:in diiu. cae nha nghien cuu dua ra phuang phap t~p oQc nhanh nhu sau: + Doc kh6ng phat thiinh am (dQc cam). Thea cae nha nghien cuu. De quyet o!nh co nen dQC rn¢t tai li¢u nao do hay khong.-~i dQc: oQc ky. b'.3. chi sQ b<.SARAS (survey. Thea toc d¢ oQc. dQc blnh thuong va oQC Ilrat.ln kh6ng co duc Hnh ch~u kho va long kien tTl rna thoi. analysis and read at appropriate speed). toc d¢ dQc trung blnh vao khaang 250 tull phil!. Dieu nay giup b<. dQc ky. bat ky van ban nao h9 cling dQc !I. Neu b'. bf quyet d~ dQc hi~ll qua la chQn toc d¢ dQc phu hqp vai tai Ji~u. . Vai tai li¢u nay b'.ln dn oQc ky. NguQc h~i. vai toc d¢ nao. rna Ii a ch6.ln co th6i quen nay thl tmac het phai bo.2. b~n co th6 su d\lng phuong phap khao sat.lc. phan cuoi va hr6t qua b6 cl. Dung cac ky hi¢u khac nhau nhu vong tron. Toe d¢ dQc cac ket q lla rrghicn CUll cho thay. C6 ngubi co th6i quen vua dqc vua Him nhAm. Tu 00 rna quyet dinh van ban co dang dQc hay kh6ng va dQC v6i toc d¢ nao. Ph lIang phiip doc nhanh B<:tn dqc nhanh hay ch~rn? Neu co dQc ch~rn thI b<:tn cling dung lflY lam buon. DQc nhu v~y se ft hi~u qui Thea cae nha nghien CUll. D9c bang mat chu kh6ng phai d9C bang mi~ng. Tom lUQc van ban (xem ky nang tom tat van ban). 1. Khi khao sat. cung m¢t lUc. Khong nen dQc nhanh bat CU lai li¢ll naa va cling dung b~n tam dQc ky rnqi thu. 3. Thoi quen nay can tra vi¢c d9C nhanh. Tu day. cho du van ban do co can thiet cho hQ hay khong. cac nha nghicn CUll phfm ra ba lo. nhung v6i tai li~u khac chi can lu6t qua. boi vi b<'!-n co ca h¢i de sUa chua va tra thanh nguoi dQc nhanh.r{rt rAt nhanh. di6m khac nhau giiia nguoi dQc nhanh va ngubi oQc ch~m khong phai 0 chCi mat ngubi dQc nhanh chuyen d¢ng nhanh han.2. g~ch ho~c dau sao 1. mat ngubi dQc nhanh nhIn thay m¢t s6 chii chu kh6ng phai Iii rn¢t chu nhu ngubi dQc ch~rn. cling co nguai thea thoi quen eua minh luon dQc ch1m.!-n nam nhanh cau truc t6ng quat va nhfrng di~m chfnh cua van han. duong dt phfin bi~t cac y quan trQng khac nhau. pharr tfch va dQc v6i toe d¢ thfch hQp . Co nguoi quen dQc lu6t. ho~c dQc phan nao.

B~n hay kien tri.. N6 giup chung ta thu th~p duqc nhieu thong tin c6 chi~u sau trang nhicu linh vlJc khac nhau cua dcri song. chung ta duqc d.ta.ti bung n6 thOng tin nhu hi¢n nay..ty each d9c thea dong. b~n d.)i. phai narn duqc phuang phap dqc co hi~u qua.i vai th6i quen clla b~n. rna nhieu khi con phai t6m tat chung.. T6m I. khi dii quen thi'b~n chuy€n sang t~p dqc v6i nhung trang viet binh thuang.!i. Thucmg thl tir nho. doc ia m¢t ky nang quan trqng trong giao tiep gian tiep. Vi d1J.P..g thang dung. La mQt nguai thu ky.+ Mat nhtn va~ giiia tfang van bim va di chuyen tir tren xuong thea phuan. nhi~u van ban khac nhau.n phai dqc nhieu. m¢t nhan vien van phong trang lUang lai.l thu¢c vao rnl.. neu d. b<. hay nha cau danh ngon clla Napoleon: "Trang tir di~n clla tai khang c6 tir khong the". VI nhu v~y b~n mai co the ghi nha tot.n thiet. vi¢c il!a chon thong tin nao de dua vao van ban t6m tat phl. Luc mai t~p. nguai thu ky khong nhUng ph3i d9C. Vi~c tom uit nay khong chi d~ ghi nha rna con giup nguai lanh d. sau d6. 2. Ky nang tom t~t v~n bim 2. tirng chu m¢t tu tdi sang phai.. Tom tat win ban la trll1h bay 19i n¢i dung cua van ban. Trang t6m tat van ban. M¢t ngum co kicn thuc uyen bac thl phai la nguai dqc nhieu. Tom tat van ban lit gi? Trang ho.tn d9C va tom luqc l.ln phai co gang nhin thay tat ca cac chu trang m¢t dong.tt dQng ella minh. Nhu v~y.. Chi sau khi d9C xang van ban va suy nghi nhung di~u da dqc mai duqc phep d9C Ii.ti nhung van de co lien quan 102 .. + Co gang hieu nhung dieu doc duqc ngay trong fuc d9C.lc dich va yeu cau cua nguai tom tat. nghien cuu nhieu tai li¢u. b. khong d9C lui l~i.1. Nghia HI. van ban t6rn tat bao gia cung ngan han van bim goc.tn nen chqn nhung bai viet duqc chia thanh cac cQt nho. + Chi dqc mQt litn cha du cau d6 phuc t'J. d~c bi¢t lit trang thai d. + Luy¢n dqc thuang xuyen de hoan thi9n ky nang d9C nhanh. nhung b¢ ph~n co lien quan trang t8 chuc narn duqc nhung thong tin can thiet rna khong mat nhieu thai gian.: giarn doc dua cho b.tn m¢t t~p lai li~u va yeu d. Day fa mQt vi~c kh6 boi vi n6 td. Kh6 nhung kh6ng phai la khong the. co logi b6 nllfing thong tin khong ctln thie! theo m{IC dich da dinll.u b.

tac gia Cao Huy Dinh viet: "Ramayana chu yeu mo ta cu(lc tlnh duyen trac tra va moi tlnh chnng thuy cua hoang tlr Rama va nang Xita". 2. Noi chung. van ban tom tat diti bao nhieu lit phI.!ng nguyen xi cac cau. .ln van co trong van ban.n co lh6 th. sau an lhi den m¢c JG Cal quan trQng.ln van ciing thuang c6 m¢t cftu chua d. C6 th~ minh hO<. .c tac gin. Nhfing yeu cau co ban trong t6m tat van ban Khi t6m tat van han. vi v~y b<.lng dau cham va xuong dong.2. Vi w:jy. Thong thuang khi ket thuc m¢t do'!-n van.ln van d6. d6i khong xanh. ~ ~ Bang m(Jt ho(ie m(Jt vai edu thieh hqp tom luqe y Clio m/Ji dO(ln.Dien d<. rit khong chet" (llfC ngu).lc dfch tom tat.n dai duqc tom rat chi bang m¢t cftu. NJuin dan fa Hoi m(H each d(!fl gian: "Duqc blfng no con 10 dm cgt" (tlfc ngli).l cae buoc neu tren qua vi¢c t6m 1£t bai viet sau: Doi vt'Ji con nguiYi. cac dO<. 103 .ln che den muc thap nhat vi~c Slr dl. quan ni¢m ve' mqe eua nguiti V i¢t N am trude lu?t iiJ m(Jt quail ni¢m rd't thiet lh{tc: "An Jay chac. eang nhu trong elluy~n all.!c dich tom tat clla b. Na giup clIO con nguiYi drJi' pho viti moi truang.!-n can wan {hu nhung yeu cau co ban sau: . ~ D11IIg cae tif ngu thich hqp lien kef cac edu l{Ii viti nhau de' co win ban t6m {/It.-!ng y chinh cua dO<.den linh vgc kinh doanh cua cong ty.l.lt nQi dung cua van ban goc theo thea cach cua minh. Vi dl. Mtii dO<. cuoi ho~c gan cuoi dO<.ln cua van ban goc. .ln van.3. Trong twang hQ'p nay chi nhfrng thong tin lien quan den linh vgc ho.! thu9C vao van bim goc va ml.!-n. h<. viti cai nang.Gin lo~i h6 ttlt d nhfrng thong tin khong c~n thiet doi voi ml.!-t dOng cua cong ty b. B~n can tim dUQ'c cftu nay de xac djnh dung chu de cua dO<.ln d6 (g0i la cau chu de).Phan anh trung thlfc nQi dung cua van ban goc. khi gioi thi~u b¢ Slr thi Ram<!yana cua An D¢ thai c6 d~i.Dien d. Slt dl.l. suc tich. Cae bmJc tien hanh tom hit van ban Bq.!-n mai c6 th~ dl1CJc b'!-n 19a ch9n. ca. aD ba manh. b. v~lO 2. Cling co nhung truang hQ'p cii m¢t van bi. N6 thuang dung b d<'iu.ln c6 the d~ d~mg xac dinh so dO<. m¢c Jay ben" (tlfc ngU). cai rit cua thOi tiet. va "Cam ba hat.-!c hi~n vi~c tom tat m¢t van bim thco ba buoc sau day: Buite tlllr 111101: Me dinll so'dogn van ea trong van bdn grJC: va cllIJ (fC' CliO m6i doan.~t ngtlll g9n. klli hgu.

Quan ni¢m am va ben. lam d~p ella can nguai: "Nguiri d~p vi Ilja. que qtuin Clta chu nlu]n. MiJe giIlp ella can nguiri kluk plule nhiing nhu(jc diem Vt'?" e(f the' va luo'i tac: "Cau gia kheo bo' thi non. In DQ. TluJm chi C{)n fum the' nua: "Ga gid kheo U/lp [qi la. T611g.lc dfch trang diem. . .M~c nham ling pho voi m6i twang.e dieh trang dilm.''' KluJng chi dOl pho viii mN truong \'a lam dtiP.V. mge ci'm mang mq)t }' nghia XQ IUli reft to lim: "Quen SQ' df}. gai la rna'! chong. trang . m(ie dan dan lrif thanh m(H nhu ea'u khong the'thieu dUQ'e trong mlf. lq SQ' 00" (tlfe nguJ. Cach an mgc. song h9 luon tha't bf}i. Thd ra ai ding boe lrti'll nlu(ai" (ea dao).luon kien trl tim du mpi coch bu¢e ngIfCti Vi¢! Nam an mgc theo kie'u phuong BJc. Chung ta co the tom luqe n¢i dung cua moi do~n nhu sau. Minh.\"l((' truy/n !110'l1g ClIO nglfai Vi¢! Nam khong the' nao trQIl JJn viii each all miJe eila nguai Trung QlIoe. (Tran Ngqc Them.M~c nham lam dyp.tIr nhd Han ella dtn Du(Ing. V. bili viet tren co 4 do~n van wang ling voi 4 chu de b¢ ph~n sau: .M~c lil bieu tuqng van hoa cua dan t¢c. Thanh . Thdi LOll. chan tot vi hai. M(tr cluing ma't hqm vi may do ait" (co dao). M~c eo y nghia xa. tai to't vi hoa" (tlf.M~c con e6 m1. Tim vi' bdn silc vall hod Vi¢! 110m) C6 the d~ dang nh~n thay rang. lam dyp. Nh¢t Ball. vi vqiy. co y nghia xJ. .Ti'f ml. va nguiYi to klu] SO' nhie'u khi ciing vi no: "Cha dai eaj do raeh nay. N(l eho fhay dja vj xii hQi. \04 M~c m~c eua nguoi Vi¢t Nam rat thiet thl!e: m~c teuoc het phai . .C ngi7:). Cac [riiu dCJi pllong kien Trung Qub'e diI tung xam Itrqe Vi¢t Nom .le dfeh ban dau 10 d07 phD viii moi tn-lilng. Nf} d(Jng trang d~lm l~li can han xUa (ca dao). Mlji dan !Qe e6 each all miJe va (rang SI(e rib/g. ngld Ilghi¢p. h¢i. [ua tot vi phdn. M{Ji am mUu dong hoa sau klli xam lang de'u bat ddu tIr virfc dong hOG edeh an mqlc. Trie'u Tien. Nguai to han kern nhall flhii'll klli vi no: "Han nhau eoj cia manh quti'n. Nf} d(Jng trang die'm. coj m{'ic dil fro lilanh hi/II lU(1ng Clio van hod ddll t{}c. h¢i to Ion.

m(ie trubc hi't lit nham bdo v¢ can nguOi trube nhilng tde d9f1g bd't lQ'i eua moi truong tl/ nhirll. Tu day chung ta co the t6m tat toan b¢ bai viet tren nhu sau: V bj nguoi Vi¢t N am. khang the dong hoa. Noi each khac. vi¢c so~n thao cac van ban nhu bao cao. ren IUY9n ky nang viet Ia m¢t trong nhfrng bi quyet tbanh cang cua nguoi thu kyo Viet m¢t hai viet thea m¢t chu de nao d6 III m(>t vi¢c khang dan gian.:tt d¢ng kinh doanh cua cang ty trang sau thang dau nam. 1. m(ic plldi dm va ben. Ciing !lhu baa dan lQc klloe. VI. nllltng chung dd kluJllg thl su.mg d6i vai tinh thong nhat cua van ban. IIgu(fi Vi¢t Nom e6 each all mge tr!lye'n th611g rjeng eua minh. sou do mal de'n dfP. vi' \'(ly..o I~p m¢t van ban) Viet Ia m¢t trang nhfrng ky nang giao tiep ca ban nhat.! nhu chu de m¢t bai bao .n se viet ve dj gi. KY NANG VIET (ky nang t1). to trinh. Chu de chung cua van ban c6 the c6 san. g6c gae eua can nguifi. nghe' nglli¢p.bi .c khieu n~i. Do d6. bOi vi tat ca cac y duqc trlnh bay trong van ban phai phl!c Vl! cho chu de chung. thu trii loi d.. nhung cung c6 khi n6 xuat hi¢n dan dan trang qua trinh ho~t d¢ng cua b~n. bien ban. Dieu nay rat quan tf(.!i van ban khac Ia m¢t eang vi~e lhuang xu yen. M{ic COil phdn onll dia vi xli 119i.:tn la thu th~p. 110 lit nie'm lIf hito dUll ti)c. thu chuc mung va nhiell IOi. nghien cUu nhfrng tai li¢u can thiet. b~n can quan tam thfch dang den qua trlnh chuan bi. cae Io~i thu tu nhu thu d~t hang. c6ng vi¢c tiep thea cua b. Xac dinh eho de chung eoa van ban Xac dinh chu de chung cua van ban tuc la b~n phai can nhac xem b1). chu de chung phai duqc th€ hi¢n xuyen suot toan b¢ van ban.1. c6 the t~o I~p m¢t van ban nhu y.Cach an m~c truycn thong cua nguoi Vi¢t Nam c6 net rieng. Sau khi xac dinh van de can viet. Giai do~n chuan bi viet Lam the nao de di~n d~t cac y wong trang m¢t van ban la giai do~n c1l6i cung. ching h~n giam doc giao cho b~n nhi¢m Vl! viet bao cao ve tinh hlnh ho. Trang ho<~t d¢ng ella nguai thu ky. 105 . N6 Ia ca m¢t qua trinh. Trang heh khong it the' I«e xam IUQ'e dli tt'm dil mQi each bui)c ngtf(fi Vi¢t Nom ttr bo each an m(ie trl/Jill tho'ng ella minh. vi dl.!-n viet. C6 the chi a qua tflnh nay thanh hai giai do~n: giai do~n ehllan b! va giai do. N¢i dung cua giai do~n chu<1n bi baa gam: De 1.

cac vi d1. + Nguyen nhUn gay k~t xe. trien khai y Ion. Cac y wang cila h~n c6 duqc tdnh bay day du can d6i. qp dan y cho van bin dan y cho van ban III m¢t cong vi¢c quan trQng.ti ngfr d6i voi sinh vi~n: .ng k~t xe a Hll N¢i" neu tren co th6 duqe tritn khai boi cae y nhc sau: + K9t xc vao gia cao ditm.Sap xe'p cae y Nguyen tac chung cua vi~c sap xep y III lam sao dt nguai dQC de tiep thu nhat va vi¢c trinh bay duqc tiet ki¢m nhat. khong trung l~p y.l lhu()c nhieu van vi¢c l~p dan y cua b~n. + Cae giiii phap khac ph~c. dieu nay ph1. Tam quan trQng cua vi¢c h9C ngo<. ch~l che. Hun nua. Vi d1. L~p dan y bao gam cac buoc sau: U~_p .1. Ve phuong di¢n nay nguai ta thuang vi n6 nhu vi¢c I~p ban thiet ke cho m¢t cong trinh. . + Thu hai III nguyen tac ngang bang. M¢t van ban t6t III van ban chua dl!ng nhieu thong tin.AflC dinh cae y nJu. nha) phai co m6i quan h¢ ngang bang.l nlly cang c6 tfnh ti~u bitu thi ding t6t. chu de chung Ia n~n k~t xe a Ha N¢i thi cac y Ion co tht Iii: + Thl!c tr~ng kt?t xe a Ha N¢i. m¢t sinh vien l~p d1:1ll Ycho bai viet ve chu de "Sinh vien vm vi¢c J/(!e IIgogi ngfi:" nhu sau: a. Vi d1. tuc ht cac y cung cap d¢ (lon.2.3. (rollg moi y lim. Y"Thvc tr1). Nghien coo cac tAi li~u can thiet B~n phai nghien cUu cac tlli li¢u can thiet de thu th~p thong tin. s6 li¢u. 1.l.l the hoa. Ngoai ra b~n con can lUll y hai nguyen tue sau day: + Thu nhat la nguyen t~e thiet thvc: Khong sa dll va~ cae y qua v1.ln v~t ho~c co m6i li~n h¢ qua xa voi chu de chung. .l C1. nhi~u vi d1.l xe 6 cae nut giao thong trQng diem.lch I<. m<.MC djnh cae . + K~t xe truc1c c6ng cac truang hQc.tc hay kh6ng. s6 Ii¢u.l the de minh ho~ cho cac y cua b~n.y //tll.l. + K<. Cae y nhc co nhi¢m v~ C1. Vi d~.

+ HQc ngo<.li ngfr d6i vai sinh vi en".li ngii clla sinh vien 6 cac trung tfun ngo~i ngfr bu6i toi. c.1.). (1 y ThI(c trq. khi sO<.ng hQc ngo{li ngt( eua sillh vih/.n: rna dau. Thvc tr<.Thu hai. Thvc tr~ng hqc ngo~i ngu clla sinh vien: + ThI!c tqng hqc mon ngo<. dan y tren nen sua l~i nhu sau: a.li ngu giup tim vi~c lam t6t.: .li ngu giup tim vi~c lam.lng hQc ngo<. Ve ea ban.Thu nhat. pha. YM(Jt so' kie'n nght nizam flang cao cha't 'Wing hQc ngo{li Ilgtf CLIO sinh vien kh6ng cung dip vai cac y con l<. y sau dii nam trang y tmac. van de se tro nen dan gian han n€u chung ta hiliu r6 nhi¢rn vI.li ngii clla sinh vien. MQt so kien nghi nham nang cao chat luqng hQc ngo<. b. + Hqc ngo~i ngu gop phan nang cao van hoa.t s616i clla dan .lng hqc ngo<.li ngu bu6i t6i.i ngii gop phan nang cao van hoa. + H9C ngo<).li hqc. Giai do~n viet Moi van ban thuang co ba pha.ln sV khOi dau nan" ding la VI v~y. nghi du cach nay cach khac rna vAn khong co duqc phAn rna dau nhu y.+ H9C ngo<.li ngii giup tim vi~c 111m.ln thao m(>t van bim. khai tri~n va ket lu*n. b. Nguoi XUa thuang noi: "V<. 2.ti. Thvc ra.! clla phan rna dau. + Thl!c tr<.lng hqc ngo~i ngii cua sinh vien acac trung tam ngo<.n rna dau co hai nhi¢rn vI.li ngfr cua sinh vien: + Thvc tr~ng hQe man ngo~i ngfr eua sinh vien 6 cae truong d<. Do v~y.li ngu clla sinh vien acac truong d<. y tren nhu sau: ay "Tam quan trQng Clla vi~c hqc ngo<.li hqc. Tam quan trqng clla vi~e hqc ngo<.ng cao chat luqng hqc ngo~i ngfr eua sinh vien. . Nhu v*y. Viet pMn rna dilu Nhieu khi chung ta loay hoay mai.ti ngfr doi v6'i sinh vien: + Hqc ngo<. + M". chung ta phai viet ba phan nay. Co the thay ngay m". + Thvc tr<. rna phii b c<lp cao hem.t so ben nghi nham na. 2. hai y HQc ngogi ngfi: giup tIm vi¢c hIm va H{)c ngogi ngii giLlp tim vi¢c !tIm to't trung l~p.

<668/1993).lm vi nao.l. kl cd cac nUde phat trie'n. cac nUlfc dang phat trie'n va cac nudc ch4m phat trie'n. dinh huang gia trj cua thi' hf tre V. . r6 rang. b'.H(C klwe con nglfm. Phan khai tritn co the gam m¢t hay nhieu dO'.c trong !if/II vl!C nay dWlc tilll hanh.+ Gi/li thi¢lI ehu de' chung Nghia Ht dQc phan nay. . Singapor v. Tren sach bao va cac phuong ti¢n thong tin d{}i cluing khac. t{}i cac cUQc hQi thdo khoa 119c. pha'n 11m nguoi dan chall Au film vi¢c vao bud. b'. Do. Ml}t dii!u fra mdi day eho thay. Tuy nhien.ln van chi gam m¢t ca.Vi v~y. b~n nen cung cap m¢t 56 thong tin lam nen. nhu: My.. 6 day.ln van duai day: cO sa m¢t y nhitt Trong nhfing nam gan ddy. Phap. Hungari."n van tren gam b6n ca.. Ha N¢i. thu hllt sl! quan tam [6n cua xii h¢i va nhie'u "ha khoa h{)e. ngtdJi to thuang noi nhie'u vi! giJo dlfC gia trj. Chilng h'. nguai dQc ph<li biet b'. co dO'.ln. kIlling hoang gia Irj. Do<. tnfa va phdi cil gang chtfng l(li Cdn buon ngll gp den ". b'. dU<Jc nhieu nha khoa h9C quan "tam nghien CUll". The'giai mai. gia trj va dlnh hUdng gia trl tref thanh vd'n de' cap bach.k nhau. Viet phan khai tri~n Trong phan khai tritn.. nguai to dii nghien cuu ve' tac dljng ciia giae nXII fnta dOl vdi .tn van thuang gam milt so cau gan ket vai nhau tren dinh va cling phit tritn y do theo dinh huang cua b'. trong ph<. Lu41l van th{}c sllam Ii hQc. Kh6ng il cong trinh khoa hr. (Chu Van Duc. dt viet phan khai trien.ln Ian luqt dua ra va phat tri~n cac y thee dan y d1i l~p. nhie'u nUdc thu(Jc Lien X6 cu. lam b6i dnh cho chu de chung. ngon ngfr ch9n 19C. 2002). phan rna dau nen viet ngan g9n.l th~ lam nen cling Jam tang tfnh hap da.lng cua giac ngu tcua da rna dau bai viet cua minh nhu sau: "Ttf laIl. nhGng thong tin.(Huynh COng Hung. gia trl truye'n tlitlng. 56 li9U c1. 2.n clla phan rna dau. Vi d1.u va cling phat tri~n y " gia tri va dinh huang gia lri ia van de c6 tinh thai SlJ. m¢t tac gia khi viet ve tac d1. ban lu¢n () hau het cac nUdc tren the' giOi.ln phiti nfim duqc ky nang viet m9t dO'.ln van dai ngan kh<.ln.v. v . + Thu hut sl! cflu y cua nguiJi d{)c D~ thu hut slJ chu y cua nguai dQc. Nh(ll. Gici tri va dlnh hU6'n.u.ln cling can lUll 108 y rang.g gia trj dWlc nghierl Cl(U.ln van. neu co.2.ln viet ve van de gl. chung ta hay cling xem dO'. Ngoai ra.

tch chAn lit Call chu de.l. nguai viet va nguai dQc.Vi¢/ Nam win hod su clIang).l. N6 quan trQng d6i vdi ca. cau: " Trang nhti'ng nam ga'n day.l gidi thi~u chu de·se duqc de c~p trang dor. cAu quan tn.Trong Vl dl.tn van. no se rat huu feh cho nguai dQc.ti deu Hi cau khai trien. Ok cau trang moi do<. trang do<. nga ha . . "Hi.tn van.tn van dudi day. Cau chu de cAn mang tfnh khai quat nhung kh6ng nen qua kh.tn van. nhfrng Call con l<. Call chu de thuang dung duu dor. DO la nllLf:nr. bOi VI no: 109 . dua ra cac con s6 thong kc.Cdu kiwi lriln Cac cau khai trien co nhi¢m Vl.tn van duqc phan thanh ha lo~i: ~ Call cllLl df! Call chu de c6 nhi~m vl.l the se b~l. (Dao Duy Anh .tn van thuang duqc dinh vi trang m¢t kh6 viet. Call chu de.tn van na~ cilng c6 cAu ket. cau duqc gr.mg nhit clla do~n van.li quat.tn van.. nhung n6 cling co the dung m¢t vi trl khac.tn van.n hay kh6ng can dua vao d0<.ti dUng cll6i dor. cau nay dung dau do<.tch chan. dung b cll6i do~n van. neu co.. Vai nguai viet. Ire' lrung tron~ th(ll ddi m6'i. no chi ra m¢t cach van tat van de duqc b~l. vai nguai dQc. hinh dnh vi m(J/ Hii Noi nang dong. Nluf:ng tii'm biln si)c siJ tren duitng pho' qudng edo eho nhiing sdn pha'm eua cae cong ty no'i lie'flg.l thuyet minh. no giup hQ nam duqc n¢i dung chfnh clla do~n van. Day Ia.Nhln chung. NJui'ng kluich du I/eh nguiti nuoc ngoai dUng nga ngae cae ngti la. do<.l neu b phan tren. gia trf va dinh huang gia trl fro thanh va'n de' cap bach. tuc la nam gifra hai dau cham xu6ng dong. N hling van phc)ng dgi di¢n dWlg chen nhau cac duitng phi)' trung tam. Tuy nhien. Con trong d0<. trlch dan ho~c lien h~ vdi thvc teo Vi dl. a a . cho VI dl. VI nhu v~y n6 kh6ng dinh huang cho nguai dQc ve van de cl. chang h~n.O lu~n. cau nay lr. no giup xac dinh cac thong tin d. thuang Ia bang cach neu nguyen nhan.O tdi va n¢i dung chinh clla d. a a a Nhfing ngoi nlu1 caa 16ng dang dU(fC hO(1I1 lhi¢n khiln lrurlng. d0<. hUdng phat trien clla no.Cdu kef Kh6ng ph<li do<. tl1U hut SI/ (juan tam Ibn cua xii Jz¢i va nhie'u nhd khoa lu?c. lu~n gi<li cho diu chu de. trlt cau duqc g<. Con neu Call chu de qua chi tiet lhi se kho pMt tri~u y.tn van.tn van tren.

. 5.T6m fuqc It. + Tom luqe l. Neu nhi~m vl.ln can IlAJ trlnh tien hanh n6i chuy~n.lc c6 hi~u qua.T6m tat vl1n ban la gl? Neu nhUng yeu cau co ban cua vi~c t6m tlit van ban. Trang so' nay nhie'u thong tin.T~i sao phai I~p dan y nhiIng gi? 4. Neu nhUng Igi fch cua vi~c I~ng nghe. Lam the nao d€llang nghe c6 hi~u qua? 2. 6. cal gi khong con noi. bl.l cua phan ma (fau va cach viet phan rna (fau cua van ban.Diln gidi fgi chit de' CllG vall ball.+ Baa hi¢u sl! ket thue eua do~n van. ne'u de' /(J ra ngoai. ma kin doo. Muon thuyet phl. cua philn ket la bao hi~u eha nguai dQc biet sl! ket thuc ella van him va gqi len ngum dQc nhfrng suy nghi tiep thea ve chu de cua van bim. suc tich va gay an tuqng de nguoi dQc kh6 quen nhfrng n¢i dung chinh ella van ban. nguai thu ky fa m¢t trong t1hung ngurJi nom dlf(1e nhie'll thong tin Ilhcit. nguai tlIu ky phdi la nglfai kin dao. Cau hoi 1. Chung ta hay xem do~n van sau: Kill dao. Ran fa mot a1lf ky c6 ndn~ lue nlutn~ lai hay noi huyen fhuven ve' nh[(n~ cau chuven nghe dU(fC tin' coni} viee ella ban d cong tv se-lit n~on han.:tn van. 8. khong de' cllO ai hilt. nhugc di€lm cua chung? 3.tn van nay. che giifu y dinh clla minh. 7. nguai kin dao la ngU(Jl biet Cal gi can fUJi. Do vi tri Clla minh. Neu phuong phap (fQc nhanh. Phan ket can ng~n gQn. Ph:in ket thuang duqc viet thea m¢t trong hai eaeh sau.3. Do do. a .Ii nhiing van de' ehinh dWlc tn'nh bay trong van bdn. J ddu. Thuyet trinh la gl? Neu nhiIng diem can IlAJ y khi chuan bi n6i chuy~n va trong Qua y cho vl1n ban? Neu cac blIOC khi I~p dan y cho vl1n ban. Viet philn ket g~ch chan la cau ket. Cac lo~i cau hoi va lAJ di€lm.:ti y quan tr9ng nhat eua do. . N6i cach khac. hi ImJt khong co nghTa la che gi(i'li !il/lh(it. Nhi¢m Vl}. se gay thi¢t hqi lim clIo drtn vi. bi m(it ta khong de'l¢ thong tin m¢t each khong can thiet. cau duqc 2. kht' fUIO. biet gitf bi mgt. Trang d0<.

9. khoang cach va nhiIng bi€u hi~n phi ng6n ngCr kMc)! a 'Ie Hlnh 23: Dua tif trinh 111 . 10. 3. B<. 25 va nh~n xet chung (sl! thay dbi vj tri.Jln cau thanh cua do~n v~n va cach viet mQt do~n v~n.~hoo_~~~ bai bao khb h~p d€ t~p dQc theo phLfong phap dQc nhanh. 4Th~hbh~_g~~_~~m~~. Neu cac be? ph. a. 6. Th~ thao dOi vai suc khoe. 5. Thl!C hanh ky nang lang nghe: tllng c~p hai b~n m¢t chuan bj va tien hanh trb chuy$n vai nhau 'Ie mQt chll de tl/ chQn ho~c do giao 'lien dLfa ra d~ thl!C hanh kY nang lang nghe.7phOt 'Ie m¢t van de tl! chQn d€ trlnh bay tnJ'oc lop nh~m thuyet ph~c cac b~n trong lop. B?1n hay quan sat canh cac hinh 23. d. Ng09-i ngCr trong cong tac clla ngLfoi thLf kyo b. B~n hay I~p dan y cho cac bai viet voi nhiIng chu de dLfoi day. C. M¢t nhc'in 'lien len g~p lanh d?10 cua mlnh d~ trlnh bay m9t sang klen (hinh 23. 25). Seneca n6i:" 1m I~ng la m¢t ngh~ thu~t Ian lao clla cu¢c dam tho~i". Thl!c hanh ky n~ng thuyet ph~c va ky n~ng diEm thuyet: mol b~n chu~n bj m¢t bai n6! chuy$n trong khoang thOi gian 5 . 89-n hay giai thich cau n6i d6! Bai t~p tinh huang 1. 24. B9-n hay viet m¢t bai viet (khoang 200 chCr) vOi chu de " K9 n~ng giao tiep trong cong tac thLf ky v~n phbng".3n hay d~t cho moi 109-i C8U hoi 5 vi d~. 7. NgLfai thU' ky vai vi!?c Mfp khach. 24. Tin hQC trong cong tac cua ngLfoi thLf kyo 2.

d. chung t6i mu6n n6i '€Ii do. Th(Jc An ngon ma kh6ng khl gia dinh h{Ji /.! danh gia cao lai thAm hoi than tinh.m hay: D9C bai viet sau day b~ng phuong pMp d9C nhanh. c. cach d61 xU'lhieu It! nhj. chfnh co phong cach An u6ng vAn hoa /jch 5V. dMu ve' phong cach vAn hoa An u6ng cua cha 6ng la. Xac dinh chu de chung eua bai viet.lin uong truyen thong trong gia dinh Vi~t Nam Nhan djp te~ Nguyen £Jan cd truyen. Ihi! hi~n 51/ quan lam tinh cam cua ngl. Phong cach vAn hoa An u6ng Iruyen th6ng doi hoi khi bat dau bOa An phai can 11? . If}' nhj lhi 51/ doan If! ca gia dinh t?i biJa cOm d(lc bi(H Irong nhiJng ngay Tel ma. c6 j nghTa. Xac dinh s6 do~n van va chu de cua moi do~n. ba~ Ijell 51/g/iJa cac thanh vien lhi 51/ c6 m(ll cua ba~ cu ai l{Ji biJ'a cOm d61a m~1 51/ Ira Ian.. Cha 6ng la co cfw: "Lai chao cao hOn mam co~ Cac c. b. Ban ve phong each v.. N6 co nhieu dieu h(1p If va df3p de ma ngay nay chung la duy Iri va phat huy sOi VI.lin hoa . b{Jn be hOn la biJa lin Ihjnh 5o{Jn. B<..lai than.mh nh{Jt. T6m tat bai vi€t. /jch Sf/.8. a.flinh 24: Liinh dao xem tel trinh llinh 25: TJllIye't pJIl!C -.

' dam bao tin uong sach se. nghfa la 101 mo. nen chu d(mg tin 11 hay "xung phong" <'1n chay. khang khutJy dOa VaG bat nUac cham v. <'1n ctJng cam. Bat nuac chc}m fa cua chung cho ca mam nen phal chtJm co y tif. An cam xong. cha mf! thu'img chu dpng gdp mifl ong ba va chia cho cac con. £Jola the" hi~n sl/ ch<'1m s6c cua t?P the'd67 va. tr(1n mat. nhdc nho cac chau khong danh My cho mlnh nh{mg mon <'1n ngon ma phai de'phan cha cha m~. Ong ba. T<. ngut'Jllm cung tra fol cho phep con chau tin. s6 1/2003) ca 113 . co'd/nh. can gi80 d'lc. v. anh em khac. D¥Jc bi~t val tre em. Bat dtJu <'1n cam kh6ng chan canh ngay. cam. tht. dtYng co' <'1n them. khong chia ttYng phan rieng cho ttYng ngUol nhu l?p quan chau Au nen tin uong phal co y ttl 'An tr6ng n6l~ thay n61 cam sap hel. moi ca nh<'1n. mpt phong cach sinh hO{J1 blnh thu'iJng cua mpl ngUoi Irong biJa cam chung Ihl phong cach do I{JI t{Jo nen SI/ de chiu. NhU'!1g khi nhtl'ng dleu ay da trJ thanh mfp quen tht. xln phep r61 mol <'1n. v. nh~ nhang.. vul ve.' thanh nlen. con cal mal cha m~. nen <'1n chu y kh6ng day bin chung quanh mom mep. can danh cho nguai khac. ngUifl cha co vi trf ng61 utJ lien. GOng co gia dlnh. ngUol chu. Mpi nguai <'1n uang can gill gin v¢ sinh chung cho S{Jch se. phung m6m.'lp chi Tam If hQc.. cha m~. diJ'ng fen cOng phal xln phep. bi&? r6 lU'(1ng cam con IfJi It. kh6ng khua dOa bat am 1. Truoc dAy. nguifi gla truong. Muc nUoc canh Vao bat va kh6ng dung thla chung dt! hap nUac canh. vi bat cam dtJ'y ntroc. nguifl Ian san sang nhuong ch6. Tain mam cam Vi~l Nam. Nguoi lII~t Nam <'1n cam thuang khong dung kh<'1n lau m/~ng. khach sao. 6ng cha ta cOng hay nhac rAng "An co nha. nom khong Ifch Sl): phal tin val cam mai chan canh. ca thOc <'1n dfiu de' chung. d. An u6ng phai Ifch sv. nguifl V(1 ng61 c{Jnh n61 cam. trang th?t xau.J'iJng nguol mf!.<'1c bl¢t fa mon rau dai fong nhong l{Ji ngtJa m¥Jt ra cho vaG mo'rn. hinh thtJc chiJ nghfa. dam Am vii bie"u hl#n dUt1C Sl/ quan lam ct1a mO. tr~1 tv. Ire em nho thuifng dU(1C quan tam tal cho ng61 thu?n 1(1. Khi gdp th{fc tin. bat dOa de' gpn gang. con dang <'1n. Val net vtln hoa tin uang n6i tain mol nghe qua chung ta tutlng nhlf qua go b6. chu y de' th{fc <'1n vao bat.co -101 ChilO. nhie'u ra sao. thocii rna. Cel nhAn d07 val nguifl khac Irong sinh hOfJl chung cua gia dinh .. kh6ng de'val cam ra ban v. kh6ng hup canh xi x'lp. v. khang phal cO tv y bo diJ'ng len trong khl mpl nguo.. Gha m~ mal ong ba. kh6ng dua thJng thOc <'1n VaG mom. Gac cl) l{Ji co cau: An {rang na% ng61 {rang huang': 11 trf ng61 cua mol thanh vlen trong gia dinh cOng dang lutJ y Nguoi gia. chu dpng til ch61 nh~ nhang.. (L~ Thi.. Val mon i1n ngan. Thuifng thi khi mpt thanh viim tin 11 xln phep diJ'ng len thi mpl nguoi deu quan tam hoi han If do vi sao <'1n It v. khong nhal nhom nhoam. ang ba truoc khl cam biH cam va dol dOa gap thtJc <'1n.J'iJng ngily. nol c6 nghr.

Iraa danh thiep khong chi fa nhCtng nghi thue mang tfnh thu tl.. phe blnh.tc tiep.. giai thi$u. thong 1$ cOng nhu ky n~ng xu Iy m9t s6 tinh huang trong tiep xuc tn. chUng ta can luu y: + Nam chao nct truCJc. Ngoai ra.. ph€! blnh.tc tiep. Cho nen. thong 1$ trong giao tiep tn. kh6ng nen bl1t tay qua long ho~c qua ch~t.m c6 th~: . T6m t~t nQi dung . lbi khen chi c6 hi~u qua khi lai khen d61a dung. ngLlbi co dia vi thap. sl! thLra nh~n cua chung ta doi voi ngLlai khac. d~c bi$t 18 trong CaG quan h$ X8 giao. nhling ky nang thiet yeu cho nhling ai muon thong ITnh ngh~ thu~t giao tiep. h~p khoang cach trong giao tiep. c tieu Tiep xuc tn.tc tiep 18 m9t trong nhCi'ng 109-i hinh giao liep ph6 bien nhat trong dCli song va ho~t d9n9 cua con nguCli n6i chung va trong c!"Jng lac van phong n6i rieng. . tlt choi.Gioi thi~u t~o dh~u ki~n de nhling ngLlai chLla quen biet giao tiep voi nhau. ngLlbi co dia vi cao. kh6ng hiem khi.. khong nen giCt tay ngLlai khac qua lau va chi bl1t tay khi g~p m~t va khi chia tay. vlfa the hi~n thai d¢ quan tam va san sang cua chung ta trang giao tiep. . + Nhan vien chao thu truong.Chuang 6 CIAO TIEP TRVC TIEP M .tc tiep.Thl/C hi$n dung CaG nghi thuc.. . 103.Trang giao liep va (fnQ Xtl. ke . ngLlbi cao tuoi. m¢t vi~c lam cua ngLlai khac. . ngLlbi den sau voi ngLlai nct. Trong bl1t tay. Trong chao hoi. Lbi khen chfnh 103. thong 1$ trong th3P xuc tn.Hieu dL19C y nghTa cua CaG nghi thuG. chUng . con khen. ngLlai tre tuoi.Xu 1'1 c6 hi$u qua cae tinh huang giao tlep nhL1: khen. + NgLlai [t tu6i chao ngLlai nhieu tudi.Chao hoi vlfa the hi~n moi quan h~ tot d~p giCta chung ta va ngLloi khac.tc tiep.roc. ngLlai nCt. chu nhan la nhling ngLlai chu d¢ng dLta tay ra tn. b. tMi gian biflt tay thLlang b~ng thai gian chao hoi..Khen la to y tan thLlang m¢t lai noi. chung anh hLlang tll/C tiep den hi~u qua cua cu¢c tiep xuc. chan thanh. chung ta can chu y: gioi thi~u ngLlai nam. chinh vi v~y ma ai cOng thich dLlqc khen.Sat tay khOng nhling the hi~n tjnh than hlru. ngLlai c6 er!a vi cao. chao hoi.. ngLlai nhieu tu6i han. Sau khi h9c xong chuang nay. .lC rna chUng con co y nghi"a nhat dinh va. Khi gioi thi~u.. chuy~n . trong tiep xuc tn. Tuy nhien. bat lay. Chuang "Giao M'p trl!c tiep" gioi thi$u nhCi'ng nghi thuG. thai d¢ thi~n chi ma cOn c6 the giup thu ta nen chia tay ra cho ngLlai khac. ngLlai den sau. Ilr choi .

V. Vi dlf: Chau chao bac <. BAT TAY. TRAO DANH THIEP 1. tfnh co van hoa hay thieu van hoa . hoi tham. hoi tham th~ hi¢n tinh 11' phep hay khong I~ phep. N6i ca.lP va te nhi. khi tcr ch6i ai ve van de ~ao d6.ti cang phuc t'. vi~c xung hO. cap tren . B~I lay Trong giao tiep. cua chung tao Trang twang hqp Cl! th~ nao do no con quyel dinh sI! thanh cong hay that b'.. GIOI THIl):u. chung ta can dlla ra 10i giai thich. . Trong giao tiep. Kh6ng ai thich bi phe brnh. tmac het phili hi6u ro tfnh chat clla moi quan h~ giUa nhung nguai giao tiep voi nhau.. ta c6 duqc cau chao chuan mllc va kern theo la hanh vi cu xu dung dan.Nhllng nguai dua tay ra tmoc thuang la: Chu nhan. Chao hoi Trong giao tiep..t? Hi6u duqc cach xung hO dung clla dan t¢c rn"inh kh6ng phlti la don gian. tuy thul)c vao tinh hu6ng.. Cach xung ho. su d. Kh6ng nen neu nhieu Iy do. cach (rng XlI cua nglldi khac.Trong giao tiep. G~p b'. vi v~y. si'la chua va tien b¢.Phe brnh la to thai d¢ kh6ng dong tlnh voi mlit IOj n6i. chao hoi cling thay d6i theo thai gian. hy v9ng vao mlit djp kMc trang tllang Jai V. la bi6u hi~n thai d¢ t6n trQng. sau d6 chi ra saj ph<. d6i tuqng giao tiep ~n~~~uW~~~~~~~u_~~~~ giii dung nguyen tfic "nh~p gia tuy t!.lc. chao hoi va hanh vi giao tiep dung. Khi la quan h~ tham thiet roi thl vila bitt lay vita Ch~lO. cau chao thuang kern thea la cau hoi tham suc khoe. 2. dao giang tuy khuc".!ng dung cach xung h6 va cau hoi tharn khi giao tiep voi nguai dan t¢c khac l<. chao. bac co khoe khong <. Him quen. sau do m6i bat tay. co the gay ra hieu nham. g~p m~t. Vi~c xung ho... Thong thuang lhi bat tay nhau co nguyen tac nhat dinh. c6 the bay t6 thai d¢lay Jam Mc. c6 thi~n chi. phil hqp voi t~p t'!c. than m~l.. dau tiE'm de cao mqt vai net Uch cl!c hQ. Nen g~p rieng nglloi co sai ph<. tuc la tlf xung m"inh va gQi nguai giao tiep v6i m"inh nhu the nao. th6i quen. gay ac cam. vifJI.ch khac. bat tay la m¢t th6i quen co til lau. han huyen than m~t. nguai co danh vi cao.lc. chi can m¢t Iy do xac dang la duo Ngoai ra. Khi giao tiep l~n dau. g~n glii .lm va cuoi cling la bay to niem tin rang hQ Sf! khac phl.c lam. chung ta can phai c"'n nhac kyo Phe binh phai dung. chung ta nen tuan theo.t. nguM Ian tu6i. tinh dung mve hay khong dung mVe.lm. CHAo HOI. .li trong giao tiep. .ln be nen chao truac. D6i vai nguai Vi~t Narn. thieu thi¢n chf trong giao tiep. khi muon phe binh mQt nglldi. nhfi! nhang. Neu khong. a I. tu do mai co th~ xung ho dung. phl:l nfr. thuang duqc sir dl!ng khi gioi thi~u. loi Ie 6n ton.

hay bay to tlnh ciun vui mung khi duqc gioi thi¢u. m~t thiet. Khi b~n la nguai thu ba gioi thi¢u m¢t nguCti.. Khi co dong thai nhieu nguoi. d¢ng vi~n.. tro chuy¢n). duqc t~ng philn thuOng. dung luc la nit d. sau d6 tim m¢t chu de chung d~ cung trao MiL so Khi b~n duqc ngubi thu ba giai thi¢u. lam tang tlnh cam than ai. nghe nghi¢p. tien b¢ naa d6. b~n e6 th~ bat tay chia vui. 3.. huan chuang ..nh tfch. khOng dua tay ra cling m¢t hie. Giai thi~u M¢t xu huang phd bien trang giao tiep la cac d6i tuqng luOn luOn duqe rna r¢ng. tn!n duaL 116 .Vi¢c giOi thi¢u cGng phan bi¢t tmoc sau. Bay to quan di~m rAt vui duqc lam quen voi d6i tuqng va gqi y d~ h9 tv gioi thi¢u. Khi bat tay can nhIn tha.Thai gian bat tay khOng qua lau. C6 hie mlnh tra thanh nguai gi6i thi¢u. c6 th~ n6i (RAt han h~nh duqc lam quen v6i b~n" . ChiI d¢ng chao hoi ngubi duqc giai thi¢u (bat tay. dua danh thiep. huy chuang. Bat tay d6i Wqng giaa tiep nhi¢t tlnh.ng vaa nguai d6i tha~i va chao hoi. thfch chung chung . KhOng bat tay qua ch~t nhung cGng dung hoi hQ1. Khi gi6i thi¢u m¢t ai d6. twoc het phai biet la hai b~n c6 muon lam quen voi nhau khOng? Nen ph:ln bi¢t tmoc sau nhu the' naa? Khi tl/ gi6'i thi¢u phai quan sat xem d6i tuqng e6 muon lam quen voi mlnh khOng? Sau d6 noi ve minh: ten h9.n thiet. cam an.. Khi m¢t nguai co tha. (Neu co th~ thi trao danh thiep cho d6i wqng). Bat tay ngoai vi¢c la m¢t nghi thuc g~p m~t con la sv chuc mling. Neu mang gang tay thI nam gioi phai cai gang. him quen v6i m¢t doi Hinh 26: Kie'u bat tay chudn wqng moi do nguai thu ba gioi thi¢u. sau lai ehue mirng. v6i m¢t nguai khac nen chtl y: .t. qua ngan.. bi~u thi sv khfch l¢ Ian nhau. cam t<. dOi khi chung ta cilng phai tl/ gioi thi¢u.

l hay giao tiep xa giao. di~n tho{ti .. dja chi. Co nuac l~i quy uoc nguai chu d¢ng trao danh thiep la nguai 160 tu6i... nam giOi. b{tn la . se thu~n ti~n. Tam danh thiep la chiec cau n6i va la phuang ti¢n giao tiep..... xuat than..l hay thuang vI. quan h~ chinh thue hay khong ehfnh thue. sa 4. danh thiep con giup con nguai do vfft va VI phili co nho hq ten. 4...2. Danh thiep vua th€ hi~n phong cach giao tiep I~ch slJ. neu co nhu Call trao d6i c6ng tac. d6 HI.! va giao tiep xii giao tren m¢t danh thiep.! san sang dap ung cua chu nhan. Ve sau..... . ea quan. trao d6i thu tIn. 6 Anh thi I~i co thong I~ d~c bi¢t. khach nh~n va trao l~i danh thiep clla minh eho ngu01 ehii. cong tac. 4.. ngum chii d¢ng trao danh thiep l{ti la nguai ehii. thfch . 56 di¢n tho~i cua nhau. ". ehue danh. Hi¢n nay nguai ta ket hqp ea giao tiep cong vI. nguOi ehll nh~n danh thiep va dua l<.1. nm lam vi¢e.Giai thi¢u nen noi r6: H9 ten. " hay lich sl! nhanh nhall trao danh thiep clla minh va nhy nhang cui dau..y HI.. khaeh la nguai chu d¢ng trong vi~c trao danh thiep. d.... nguai m6i den.. Nell co nguai gioi thi¢u: "Da. va Ijch 51! trao danh thiep. nguai eo dja vi xu h¢i cao han . g~p m~t Ian dau tien bat k€ trong twang hqp nao dell eo the trao danh thiep sau khi bat tay. co khi con la hlnh thuc quang cao huu hi~u cho doanh nghi¢p. nh<1n.1t d¢ng xii h¢i cling nhu kinh doanh.1i cho khach danh thiep clla minh. Trao danh thiep Thong thuang danh thiep duqc trao trl!c tiep d u.!. vua co gia tri chung nh~n tLI each cua chu nhan. Trong hO<. M~t khac.! ho~e ca nhan. b?n t6i ten la . dja vi xii h¢I thap hem. . eho nguai kia tmac. th~m ehf nguai ta con ghi len danh thiep nhilng thong tin nhu sa do chi din tim nha. Khi tiep khach trang nuac hay nuae ngoai. nguai . Trao danh thiep h~ eua mlnh vai hq.. Bat lay r6i tlJ gioi thi~u toi Ia . Theo thong I¢ ella nguai Phap. khi dap l?i 1m chao clla khach: "chao b?n. chue vI. Vai tro cua danh thiep Danh thiep co th€ dung trang giao tiep eong v1. chu nhan.. danh thiep dong vai tro quan trqng trong vi~c thiet l~p eac m6i quan h~ cong vl..Khi gioi thi9u m¢t ai d6 nen n6i r5 quan nguai mai quen hieu biet va tin nhau..Vi dl!: Giai thi¢u nguai nha tu6i. ti~n eho . nhilng djch vI.

ghi tren cung. Neu nguai xin g~p khong muon tiep. a a a 118 . D6i vai nuae ta. di~n rho'.lng danh thiep can mai me.li danh thiep duqc su d1.r ban philt cho nguai khae..dU<Jc giai thi~u se n6i "rat vui dU<Jc biet ong".lng danh thiep lam phuong ti~n giao djeh nen co dinh huang dE tra thanh thong l~.l quan tr9ng nhat). 0 duai eung goc ben phai.n trao danh thiep Iii thich hqp.lt . khi gi. Neu nguai mlnh dn g~p Iil cl1p tren.Danh thiep chinh thue Iii 10'. trang thuo'ng m<:Li. yang nh'. Hlnh thue eua tl1m danh thiep nay thong thuang co kich ca 9. mang tfnh chat quan h¢ ca. .. chua co thong l~.li. ). b<}-n can g~p Ianh d'. ghi r6 dia chi. tdnh bay bang ehu cha. B'. nhieu nguai nh~n danh thiep khong co sl! dap l<.ln trao danh thiep co ghi "xin dU<Jc g~p". vi~c Slr d1.n trao danh thiep va trinh bay ngan gqn yeu c1iu. co vi~c gl khong?" khi do b<). Dia chi. fax . co mau sang (nhu mim trAng.lo phiii dang ky ho~c thoil thu~n vai thu ky.1 em .l. b~n hay hoi chu nhan co nhit hay khong? Nguai do hoi "ong ten la gl. guqng cp xong vao doi g~p.li co thu giai thi¢u. Khi lil giao tiep cong v1. Sau d6 danh thiep duqe chuy~n tai Hinh d~o. co th~ c6 logo ben trai. Khi chung ta Slr d1. di¢n tho<:Li. khi do b<). nha rieng.li danh thiep duqe Slr d1. fax. . be tren thl co the ghi: "xin dU<Jc g~p" hay "xin dU<Jc ra m~t".ln mu6n g~p.lng trang cae m6i quan h~ chinh thuc. khi do b'. b. nhan. rna nguai rna ccing khong phili HI. Neu den tham tu gia. b<.1i: danh thiep chfnh thuc va danh thiep khong ehinh thue.lp m~t hay trao danh thiep. bang giay thorn eung. sua. N¢i dung bao gam: Hq va ten ghi a giua. chu nhlln b<. kh6ng nhl1t thiet phai tutln thu de quy uae eua danh thiep ehinh thue. trang tn.1i eh~ng can giili thich.ln tdnh thu truac.l the. l'. H9 va ten. quy uac.lng no lam phuong ti¢n giao tiep.3 em x 6em x 0.. di¢n tho~i di dqng.Danh thiep kh6ng chinh thue Ia 10'. mau sac tuy y. can luan thea quy uac nhat d~nh khi su d1.mg.!-n kh6ng nen h! dqng. trang eong Vl. Nhieu nguai trao danh thiep nhu st.ln co the dU<JC tiep. ghi ehu to giua danh thiep. N¢i dung ella danh thiep nay bao gom: Ten co quan hay doanh nghi~p. Chuc danh ghi ehu nho duai h9 ten (ghi chue Vl.. HInh thue cila danh thiep lUang d6i tv do. Danh thiep in tren m¢t m~t bang tieng Vi~t. Neu den co' quan. nhieu nguai kh:i hao phong trang vi~e trao danh thiep. Danh thiep co hai 10<.lng ehu yeu trang truang hqp cae moi quan h¢ khong ehfnh thue. giUa.l nham the hi¢n tlnh chat l~ch sl!.n phuong. clla co' quan hay doanh nghi~p. chua co quy uac C1.

thai gian. dja chi hay ehue v\1 cua nguai nh'Jn.. kh6ng co ctieu ki¢n den g~p [rIfe tiep dltqc.EFN (pour fdicitation fete national): Xin chuc lTIimg ngay quac khanh. (pour felicitation Nouvel An): Xin ehue mirng nam m6i PC (pour condoleances).Khi chuc mung ai.i phfa du6i danh tbiep d. Xin chia buon cung vui ai do. P. Tuy vao ml.N..ph6ng chft kh6ng nha! thiet phai in chan phuang. . Khi dcn nha. chuc mirng qu6e kh<lnh.Ing danh thit~p Danh tbiep dung d~ giao dich chlnh thuc va kh6ng chinh thuc nhu d~t mai quan h¢.S. kh6ng nhat thiet phai trinh bay hang ngang . nh~n loi mb"i qua trung gian (van phong.lc dich m:\ ngU(\i t:\ dung but chi ghi vao goc tnt.li danh thiep co ghi: "Xin t'.li qua xa. bay to SIf hai long. nh4n duqc thicp mai nay sau 24 gia phai hoi am cho chi'! nhan biet ta co de"n dvqc hay kh6ng. de chao tn10c khi di c6ng tac xa. ve vi~c g) rna b<. ). 4.P (repondez s'il VOliS plait): Xin td lai (dung trUIJg IIU'ling hqp mu6n mai ai d6 dl[ ti~c. kh6ng qWl khoe khoang.A h~li long.. . nc'u kh6ng g~lp duqe nguai can g~p.c ky hi~u noi len nQi dung. D6i v6'i khach nuoc ngoai co th6 si'r dl:lOg nhfrng ky hi~u tren thay cho tieng Vi~t. buu di~n.R.3. chuc mung nam mci"i. ghi rll ten ti~c. b~n co th~ gi'ri danh thiep ghi "Chue mung tan gia" hay 119 a . dap va giay moi. Danh thiep can lich sl!.. phd th6ng. MOt so luu Ykhi sir dl. lau ngay. Cae ky hi~u viet tAt bang tieng Philp nay dft tra thanh th6ng I~ quac teo Ie .V.PR (pour remercier): Xin cam t~ (trong tru<:ing hgp de dap l~ ai d6 v6i mlnh). P. . dja diem). chuc mirng ngay h¢i.PP (pour presentation): Xin dugc gi6i thi¢u (trang twang hqp gi6i thi¢u mlnh v6i ai do)... gili lai dm an.PF (pour felicitation): Xin chuc mUng ngay Ie (trang trHang hgp chuc mLrng ai d6 nhftn ngay Ie). c6 th~ kh6ng nhat thi€t phai si'r dl)ng nhftng ky hi~u nay rna thay btmg lieng Vi¢t chuftn. ngu<ii kh~i. . Tren nguyen rac cua phep nch s1f.lm bi¢t" cho nguai nha eua h9. hay d6 l'.EC (pour felicitation eonnaissance): Xin hilY te) SlJ I~F.tn l'. gi'ri lai chia buon.c . m\IC dich cUa vi~c giii danh thiep. . ehlnh xac. M(1t sau tam danh thiep ghi 1"6 h9 va ten. D6i v6'i nguai Vi~l Nam.

.ti phicn phuc. Ki€u danh thiep Danh thiep la m¢t hlnh thuc I~ nghi co tu lau dai va b hau het d.rc tren da thU.c chi a buon. tll' tre den gia deu thfch lai khen. Trang twang hQp d. Danh thiep duqc in mlit m~t bang tieng Vi¢t ph6 thong. nguai ta khac ten h9 mlnh len the truc.ti ca quan.n giao tiep v6i ngubi nu6c ngoai se in lO<. h9C ham. kh6ng philn bi¢t gia tre. TU CHO! 1.. khong den tn. sl. .tn be tha. KHEN.tn di'i tung den rna ·kh6ng g~p.c nu6c trcn lhe gi6i. PHE BiNH.rc tiep. h9 ten.n thiet nen c6 gang den g~p tn.li danh thiep vai chu y la b<. II. Khen 18. sang hen. VI the luon mong muon rn9i nguai xung quanh danh gia cao m9i uu diem.n dau om hay qua dai. Danh thiep dung ngon ngu tll' gian dl. co th~ to long cam an bang cach giri danh thiep v6i dong chu: "Dll vui long nh~n" hay "Olin an". N¢i dung tren danh thiep ph6 bien gam: ten ca quan.i khac. Ibi n6i hay d.rc tiep dUQc thi co th~ gui danh thiep co ghi: "Thanh thl!c chi a buon" hay "Va cung thuang liee". . co 2 m~t la ticng Vi~t va tieng nu6c ngoai. vi¢c lam.Khi den nha ho~c van phong. Khi chuc mung b<. su dl:lllg ti~n lqi va linh ho<. ngubi dn g~p kh6ng co nha.tnh phuc" . . Trang m¢t s6 truCmg hqp tren danh thiep con in ca nhung dich vy. Khen Da Ia ngubi. to y tan thuang m¢t hanh d¢ng. chuc vy. dja chi va s6 di¢n tho<. rna chi'! nhan ghi tren danh thiep cung cap. ai ciing co the in danh thiep d6 giao tiep xii h¢i dUQc thu~n lqi. Dieu dang tiec la chung ta thuang qua tiet ki¢m IN khen..l. . muon duqc kh~ng dinh bim than.Khi g~p b<."Chuc mung nam mai" hay "Chuc mung h<. 4.ti nha rieng. mimh go hay viet mt.l.i dyp nao d6 clla nguai khac. dja chi va s6 di¢n tho<.4.! co gang va tien b¢ clla mlnh.n be. nguai tha.Sau khi nh~n qua cua nguai khac hay duqc nguai khac don tiep chu dao trang chuyen di c6ng tac rna viet thu cam em ng<. cao thap. h9C vj. nam nu. G~p truang hqp bat khii khang. nen den t~n nai tham hoi ho<}. danh thiep dUQc in tren giay va rat da d~ng.tt. Chung ta deu biet rang ban chat clla con nguOi la mu6n the hi¢n mInh. Ngay nay. hay gui l<. Khi xua. g~p Iy do bat khii khang mai giri danh thiep chuc mung.

g6p y cho d6i tac khi h9 dang nong gi~n. ng<. chung ta l<. my. ta co the dien dc:j. thai d¢ chan thanh. Lai phe blnh can chinh xac. Lai khen la m¢t cong cl.Khen chinh la thua nh~n nguai duqc khen. Khi khen phai chu y: khen pha. Khi duqc khen trl!c tiep hoi qua. No co tac dl. nguai duqc khcn thay lung tung. Neu kh6ng narn vung ba luu y tren. 2. phe blnh nham giup d6i tac sua chua hanh vi. Khi phe blnh sai. xan h6. d6i khi cfing phiii ti'r ch6i. kh6ng ha ti~n nhung cung kh6ng lang phi. Vi~c v~n dl. thai d¢ clla nguai khac.ti la vi~c b6i nh9 nguoi khac chtl kh6ng phai lit phe blnh. Bbi. kh6ng trung thl!c thl d6 l<. t6t nhfft la chi nen co hai nguai. dng it ngum c6 m~t cang tot.ti thuang hao ph6ng khi phe blnh nguai khac. khen phai chan thanh. nay the nao cho hi¢u qua.. kh6ng dong tlnh vai hanh vi. Ph . Phe blnh thl nen phe blnh tmac m~t d6i wqng.n m6i quan h~. khen cai ta kh6ng c6 t<. SI! vi~c nao d6 chu kh6ng phai phe blnh phftrn chat cua moi ca.ng c6ng cy. Phe blnh v6i. Trang nhieu truang hqp giao tiep co nhiing cliu nlt kh6 noi ra khi muon phu djnh ho~c tir ch6i ffi¢t dieu gl d6.i thit.lng lai khen Iii rat can thier de t<. Lai phe blnh phai duqc dua ra dung luc. Nhung tu ch6i nhu the nita cilng kh6ng phiii de.t bang ngon ngu "irn l~ng". Kh6ng nen pho blnh. Tuy nhien. th~rn chi con co cam giac do lU sl! nh<.tm tl! ai.to cho ta cam giac Iii nguai khen kh6ng hieu biet vc ta.l cua giao tiep. hieu biet va ton tf9ng hin nhau. Khi lai khen khong chinh xac.i dung. lam nguai khac mech long.h cu¢c giao tiep nao ta cling dong y dap ll"ng yeu cau cua nguai doi tho<.1O bau khong khi than rn~t. nguai ta se coi d6 la h~tnh vi noi xau nen n¢i dung phe blnh se kh6ng duqc d6i tuqng tiep thu va sua chua. sl! vi~c. De dien d~t y kh6ng tan thanh. nhan.ti ngung khi tiep nh~n lai khen. 3. thai d¢ cho dung mai Hl cai dich. lai Ie rnem deo de nguai nghe de tiep thu. binh Phe hlnh la to thai d¢ che wich.l lqi. Phe blnh la m¢t vi~c te nhi. Tlr choi Kh6ng ph.c lieu cua no.lc dich v1. Neu phe blnh yang rn~t.to bang. rat de ch<.lng khuyen khich to 16n trang giao tiep va co the d. neu de qua lau rna ta mai phe blnh hay phe blnh sau khi ngum khac phe blnh ta thl do Ia 51! td dila. phe blnh hanh vi. nen khi phe blnh phai th~n tr9ng. nguai giao tiep can biel su dy. Cl) the va khong chung chung lay l~.1i. hay co the chu d¢ng Iii sang rn¢t . nhieu nguai cam thay kh6ng thoai rnai khi duqc khen VI co th{ khi duqc khen sai nguai ta c6 cam giac la nhung 1m n!nh hot hay lai khen dua ra vai rnl.

Trang cau chuy¢n hq thuang vui ve. neu doi Hie cu tiep tl. ehil dOng tham gia trii lai cau hoi ella mqi nguai tham dl!. Khi nam bat duqc thong tin ve doi wqng giao tiep. KE CHUYEN 1. khang khang eua d6i wqng giao tiep.nh tinh d6i tac bang vi~e chi ra nhung dicu bat 19i. truac tien ta cu thua nh~n. trii Wi cl. Tr6 chuy~n Tro ehuy~n ia m¢t hlnh thuc giao tiep ph6 bien. la nen ella mQi cu¢c giao tiep.\ h9 thl. co 9 ngo vgc. tam tr~ng cang thAng. cai nhin 10 dang. di~u bi?. Dieu quan trqng khi noi chuy~n Ja thai UQ clla doi wgng giao tiep. tro chuy¢n vai nguai khac. Dieu quan trQng la xae dtnh dugc 1. kh6ng nen dung ngon ngil gay gat.fC 51! kh6ng muon noi chuY9n hay h9 e dc. Nhung cUQc tro chuy¢n nhu v~y thuang de dang va vui ve. neu kh6ng can thiet thl nen cham dlh cu¢c tro chuy¢n nay cang sam cang tot. dua ra nhfrng thong tin va y kien ella ca nhan mlnh.l cubi va cl'f chi lung tung. vi¢c lui cuon h9 vao cu<)c tro chuy¢n Ia tuy thu¢c vao y chi ella tao Hay lam eho hQ dm thay thoili mai. tiep xuc.m den mOt van de khac hay hq la nguai it cai mo. nhung ngon tu ph iii co sUc n~ng ella sl. SI! nguy hiem.f kien quyet. ng~i ngung. Cling co the d. nhung cau wi.i d¢ clla mlnh va eua doi tac. hQ se eai mo rna tro ehuy¢n. lai n6ng nhi¢t. TR(l CHUYi!:N. Nhung nguai kh6ng muon tro chuy¢n thuCrng co thai dQ nhu: it cuai. ta de 122 . Trang twang hqp nay ta hay xem l~i tha.lc hanh d(mg hay doi hoi.van de khae ehu khong nen tho 16 to ve quyet tam muon Cl. chi tra lai cau hoi clla ngubi hoi rna khong co y djnh tro ehuY9n de keo dai cUQc giao tiep. Trang tro ehuy¢n khong chi nghe va lra lai eau hoi rna con phai d~t cau hoi. Bleu hi¢n cua nhung nguai muon tro ehuy¢n nhung can e de thuang co thai dO: nl. tin Wong han. khong nai ep hq. co nhung caU tra lai va gi6i thi~u ve ban than minh. tranh dung tu "kh6ng". no dan xen vai cae hlnh thue khae. chua hi~u biet ve nhau. sau do kheo leo chi ra 5g vo 19 ho~c nhung dieu kh6ng the thgc hi¢n dugc.r tuy¢t thAng thung. co the d~t J~i cau hoi cho doi wqng giao tiep cua hQ. Trong twang hqp nay. Trang twang hqp nay. Truae nhung doi hoi vo ly. Trang truang hqp nhu v~y nen ton trqng doi tuqng giao tiep. III. Khi til choi. Hau het mQi nguai deu co nhu cau g~p ga.lt ngun va kho khan. giQng noi tho b~o. doi khi ta khong the bac b6 thing thung vi nhu the se de eh~m long h[ ai ella hQ va de g~p nhUng tn] ng~i vc sau. khong ua giao tiep. NhlTng cGng co khi doi tuqng giao tiep khong to ra nhi~t dnh vui cau chuy~n clla tao Co the hQ dang b~n Hi. e de.

Tiep khach Nguai ta co nhieu tieu chi d~ ph£l. theo cap b~c trong c6ng tac co khach la cap tren. cfip du6i. kh6ng vat .!i neu can thiet.lch I<.ln hc)i tho. h<. khaeh sa (khach quen. M¢t cau chuy~n ke can chu 9: thong tin phai r6 rang. r¢ng rai de tiep khach.. sap x~p cau chuy¢n logic.lt tan s<. khach xa (no co 9 nghla tuang d6i). hgp 19. uO'ng tra hay ca phe khi cha dqi.Khi khach d~n van phong rna m~c ao khoac. Nhfrng thong tin trao d6i d.Kh6ng M khach ph"i eM 1iiu. d m¢t 56 thanh phO'. Y£N TI~C 1.De san g<. Nguai ke chuy¢n trinh hay r6 d.lllo<. theo muc d¢ quen than.c dO<.c nhan v~t xuat hi en trong tlnh huang nao (thai gian. Kii chuy~n Ke chuy¢n kh6ng chi Hl giao ti~p rna can ~uqc coi la m¢t ngh¢ thu~t cua giao ti~p. TI£P KHAcH. . Chung ta co th6 g~p nhGng ngum k6 chuy¢n rat hap dan. .k mai quan he gifra d. co the giup khach cai ao khoac va treo len cay mac ao. th~m chi 1?1 .ln quy dinh kh6ng hut thu6c trang van phong thl b<. d6ng 51!. ). gqn gang. 2. Co nhieu cach the hi¢n 5l! quan tam nay (chao hoi. . nam ch. khaeh I. co the 16i cuan.c tinh huang. d~ tiep xuc voi nguai khac.dang duy trl cu¢c tro chuy¢n.ln phiii bay to Sl! quan lam cham s6c nhu the b<. IV. Khi c6 khach den van phong. can Cll" VaG vi tri dia 19 ta co khach gan.leh se trong van phong khi khach hut thuec. ngan nap. N~u ca quan b<. ho~m canh). the hi¢n d. Hq loi cuan nguoi nghc vao cau chuy¢n elIU minh. Nguai k~ chuy~n biet chqn chu de.lc hq bang nhiing cau chuy¢n cua mlnh. c6 giqng ke truyen cam va phu hqp v6i di~n bien n¢i dung cau chuy¢n.ln dang tiep khach b nha v~y. chinh ph1. Nguoi co kh{l nang va biet k6 chuy~n hap dAn Et nguai co un the IOn trong giao tiep. Trong qua trlnh tiep khach. ban ghe phai s<. Neu kh6ng the tiep khach ngay duqc thl phai xin loi khach va mai kh<kh dqc baa. d. bi~t chen VaG nhfrng lai blnh chinh xae. thai diem phil hqp voi d6i tuqng. .li khach. thai d(>. Nen chqn nai thoang mat.n mang Hnh tuang duang voi nhau.lC.!) .ch kt phai til nhien.10 cua khach ngang thanh ghe. m<.. s6ng d¢ng. chung ta can luu 9: . kh6ng gian.lch se.Chuan bi san dia diem tiep khach. ta co khach than.. d6 tranh lam khach bO'i rei. ell chi.ln nha treo chii "kh6ng hut thuee" r6 rang.

tn khong cam hut thuoc trong van phong. .Hay dua eho kh5. trlIac khi hut b<.Khi khach ng6i da qua lau. . b~n phai th~ hi¢n d~ khach thay duqc 5V d6n tiep nang h~u.r va ehu dao.Khi mai khach do uang nhu tra. b<.Neu b~n la nglIai hut thUDC. tien kh5..tn phai xin 16i khach.nhicu quoc gia du co van ban lu~t quy djnh kh6ng hut thu6c trong van phong.lng ban giay va di¢n tho~i. d. nha hang .lO thanh pho ella chung ta. gia tau xe giup khach va dlIa khaeh tm san bay.Hay danh toan b¢ thai gian cho khach. .Khi khach den van phong phai lich 51! mm hQ sir d1. ph/. • I • a .Nen quan t~m hoi xem khach co thich thanh pho nay kh6ng? Bll6i toi h9 dinh di dAu? C6 dn ngum huang din khong? . khi tiep khach. kh<kh thuang chu d¢ng ket thuc cu¢c giao tiep). . Ngay nay. Khi d6 khach ng6i cha qua hai phut b<. B~n hay the hi¢n la luon san sang giup do kh5.tn phai nha xin phep kh. Khach xa phii dlIqc tiep dui m¢t d.Kh6ng nen de khach tt! y ra ve. bl. . hay to ra kheo leo nhlIng clIong quyet (thong thuang khi het thong tin thi ket thuc cll¢e tiep xuc. nhva hay cac chen ban va slit me. Dung nh~n di¢n tho~i hay d~ cu¢c noi chuy¢n bj gian do~n (tru khi th~t can thiet).ch ra khoi van phong mai quay va~.N~n mai khach di xem hat. . than m~t. nha ga. d~e bi¢t VI hQ kh6ng thong thl. Khi khach y~u cau. it nhat m¢t Ian.\ 'nlIac hoa qua. chen bang su ho~c thuy tinh va phai lanh va s~ch.eh lich st. internet.ch khi hQ co yell cau.Den ngay ve ella khach. .ln nen han ngay van cong vi¢c sau nhung nghi thuc giai thi¢u thong thlIang. B~n phlti dUng d~y de chao t~m bi¢t va bat tay m¢t cach chan Hnh.ln hay to y muon kiem tra l~i ehuyen bay. t6t nhat la khong nen hut thuoc va dung mai khach hut thuac. ngoai vi¢c tu~n thi'! cae nguyen uk nhu doi vai khaeh d gan. . . b~n c6 th~ mai hq sir dl]ng 'may tlnh. . nuac suoi thi nen dung coc. . dung nhi¢t tlnh k~ chuy¢n rieng hay hoi khach qua nhieu ve dai lU. tranh noi chuy¢n rong dai. ben xe khi khaeh tai thanh pho.Hay tiet ki9m thai gian.. Khi tiep khach d xa.ch so di¢n tho<. . co quan b<. Khong dung tach giay.ti nha rieng va van phong clla b~n de khach lien h¢ nell can.Neu co the duqc b~n nen d6n khach d s~n bay. dung ng~i ket thuc cu¢c tiep xuc.kh. con nen ehu y them m¢t so di~m nua nhlI sau: .

hanh d¢ng. phet ba van mieng banh de an. cheo lrong long dia. Khi an sup xong. ham ng6n. triet IY.1c hay kh6ng. cham ch9C.Khan an duqc dung dung kieu Ei liy khan an ra khoi ban. d¢ng tac. . An uang can duqc nang ulm thanh m¢t m~t cua van hoa.Dao dia khi dung thuong thee nguyen tac: dung tir ngoai van trong. d~t khan an dii xep hb ben trai dia. sau cung la phia tren cua dia. quy men khach.Khi tiep khach. 19 tieu. C6 th~ si'r d~ng cit each noi khac nhu gqi vi von. ~~g~~~. song kh6ng nen dung cach n6i mia mai. nhic ca blnh va rna vai nhau. chiec nay eh6ng len ehiec kia. viet. can phai chu y ci'r chi. dung ngon tay tro dieu khi€n chiec nam tren.Khi rot nuae tu blnh co quai. Khi an xong.ng khach mbi rna d6 Hi SI! Win tr9ng. khung d.~~. ca phuong y. ta d~t mu6ng a 125 . xe ra miu banh nho vua dil an. van hoa am thVc. nep gap ve phfa long minh. hi€n ng6n.Cach an banh my dung kieu la d<}t mieng banh my vao dia. d~t nia va dao song song nhau. Nia thubng d<}t b~n trai. Khi an xong. nia b b~n phai Neu thlfc khach thu~n tay trai nen ngoi g6c ban trai. khung dnh t1! nhien.DGa duqc dung nhu sau: Cam khoang giUa dua. khoang cach. tu lrai qua phai. rot xong ehuy€n sang ben phai. Qua phong d. Nghi thuc an uang la m¢t trong nhung nghi thuc co c¢i r~ sau xa nhit trong bit ky :Ka h¢i nao. Chiee dua nam dum khong bao gib ehuyin d¢ng. dao thla d<}t b~n phai.lp.nh xli h¢i cua giao tiep. muai luon chuyen ve phfa ben phai. rG nhy du6i g3m ban va trai tren long mlnh. giU dia a duai trong khi r6t nuae vao coe eua minh. nguoi ta co the danh gia sO b¢ m¢t ngubi c6 h9C vin va co giao dl. kh6ng bao gib be ca bat len hup xl xl. trang ph~c. Khan an phai rna ra nua chung. banh my. .An sup dung ki€u each la dung mu6ng de xue. Be banh my bang tay.lli~~~~~~~~~ nghe. nia gAn long minh. can dao. Kh6ng duqe cui xuang bat. N~n dung cach noi te nh~. Khi dung dOa thl bat phai nhic khoi mam va ke vao gan mi¢ng. Dili khach bling ti~c DiH khach bang yen ti¢c khong phiti lii vi¢c lam no bQ. thi¢n nnh. Ngoai ngon ngu n6i. chung ta dn th~ hi¢n thai d¢ cua mlnh bang ti¢n ngon ngfr va phi ng6n ngu. . . Khi chuy€n thuc an. . . 2.ch an uang.

Cac mon chfnh Iuon an bang dao.Hoa qua b~n co tht an bang tay. . kh6ng duqc muc bang muong de hUp. Neu b<. NgLfai xUa c6 cau: "Lai chao cao hdn mflm c6~. nhAt la trong h¢i nghi va trong cac cu¢c hQP Ian. thuang duqc an truoc mon chinh va phai an bang nla.In c6 dong y voj cau n6i d6 kh6ng? 126 .Khi dung ell phe hay tra. cam ly bang cac ngon tay. lilY duemg xong nen gap giay de duai dia. . dO u6ng ra ban. Nho kh6ng ngat tung qua rna phai ngat mOt nhanh nha. Dung ha mi¢ng trong khi nhai.lc dfch cua vi¢c tham dlf cooktail Ia de hoa nh~p. an tiep nua duoi. Khi an co gang kh6ng lam vai thuc an. Thuc an trong ti¢c cooktail thuemg duqc an bang dia. Dung n6i chuy~n hay cho them thuc an vao mi~ng khi chua nu6t xong. Cftu hoi 1.Salat duqc d9n ra tfUOC man chfnh. Cac 10<. ca rot duqc an bang tay. Theo b~n.lt tan thuac.ii fUqu khac nhau thl phli dung cac 10<. Trong truemg hqp kh6ng co dia lot bat mm d<}. DUng u6ng khi mi~ng con thuc an. Tnmg lu¢c c6 the an bang tay nhung nen an bang thla ca phe. kh6ng duqc 00 V.t muong vao long bat. vi~c chao hoi trong giao tiep c6 y nghia gl? 2. Khi dung duang trong goi giay. Kh6ng de: thla trong coc khi uong. mon ga ran hay suan nuOng. cu cai.Uong ruqu can chQn ly cho phil hqp.Kh6ng duqc xia rang t~i ban.ng thuemg IOn hem. hay de nguyen an het nua tren. nia. kh6ng duqc th6i thuc uang con nong. 1i~c cooktail la hlnh thuc chieu dai phO bien trong kinh doanh. Khach dlf ti~c cooktail phiii tim dch n6i chuy~n voi th*t nhieu nguai. . kh6ng duqc l~t ca. kh6ng nen hut thuoc trong khi an. .in da an toi. tao va Ie nen b6 til an tung mieng m¢t. . . rau dicp va hoa qua khac nua. kt ca.10 g<. co chAn cao han.In hi~u cau n6i nay nhu the nao? B<. Trong bua ti~c trang tf(. Man salat co the co xu lach. .vao ben phai dia lot bat. sau d6 nen an rau mui tAy.Ti~c cooktailla m¢t phuong each huu hi~u de giup cac nh6rn nguai den voi nhau trong bau kh6ng khf thoai maio M1. Ly uang ruqu tra.ii ly khac nhau. Ca nguyen con. ca chua. Ly u6ng ruqu do co chAn ngan. B<. gO' toan b¢ xucmg.mg thuang co nhieu Iy cho m¢t nguai.

Trong khi gioi thi$u. ai cOng thfch dl!Qc khen. t?i sao? TCt day b~n rut ra ket 'u~n gi? Tinh huang a: . nhln tha'y m(>t ngL10i quen di ngL19C chieu. ngL10i gibi thi~u chgt lung tung vi qu~n ten cua b~n. H9 dU'ng l~i. ~eu y nghia ella vj~c bat tay? B~n c6 thoi quen bat tay b~n be. C6 ngLioi eho rang ph€! binh nguai kh6ng oem l<. b~n thich loi khen nao hdn.' v. ngLlbi thay ta sai rna van khen ta d61a ke thu cua la". B cam tha'y kh6ng tl. T ra pha nhin thay L . b~n hay cho H mQt 10. khong c6 bi€lu hi~n gi 113. khuyen! 3. lam gl? 5. ngLloi phe blnh ta 06 la thay eua ta. no khOng chao minh thl thO. khOng nh~n ra chi nlJa day! . Phe binh trang giao tiep c6 y nghfa gi? Neu nhling diE§m can 1U'U y khi pM binh nglIai khac? 9. khach khlia khi ga y nghTa cua viec gi6i thj~u. Neu 3.p 5. NgLJOi ta n6j ding. mlnh nen I~i thai.B9 do nay th<il. 2. Manh Til n6i:"NgLtai khen ta d6 18 b. A tro chuy~n vb.lp voi nL10c da trang cua chi. B trong tinh huang tren. quen cua A. B~n c6 dong y vai nhG'ng ngL10i nay kh6ng? T~i sao? Biti t~p tinh huang 1. H lung tUng khong biet nen ling xu nhL1 the nao.ii dit~u gl tot d~p. b?n can pha. vi v~y mi?t trang nhO'ng nguyen tac clla h9 trong giao tiep la chi khen chli kh6ng bao gid phe blnh. H dang di d~o ph6. C nhL1ng khong gioi thi~u B va C voi nhau. Tren pha.O. Neu 113. va B?n co nh~'m xet gl ve ltng xu cua T trong tlnh huang neu tren? Neu cach ltng xu clla b?n neu b~n la T.1c day! .. T djnh cat tieng ch<~I.m cua ta.BQ do nay rat ht. A va B g~p C. La. siin sang chao I?.~c gl mlnh phai chao n6.~m can 1u'U y khi khen ngu'Oi khac? 6.m9t ngL1o. nhlmg thay L v5n diem nhien. Sau day 180 m9t soloi khen. cae nguy~n tile gitJi thi~u? . H tien l~i djnh bih tay va chao hoi nhlmg ngL10i do tang 10 nhL1 khong nhln thay H.t ht.lp voi v6c ngL1di clla chi! Chi cat Tinh huang b: a hi~u nao day? 127 . 8~n co dong day b:~m rut ra ket lu~n gi eho ban than? y val y kien d6 khOng? TLI 7. B~n hi~u cau n6i 06 nhl!th~ nEI. b~n se ung xu nhl! th~ nao? 4.Hom nay trOng chi xinh qua.mtJt khong? 4.O.l nhien va tham tTach A. trOng chi tre ra nhiE~u! .Chi m~c b9 do nay trang dL1t. tlt day b~n can ItfU y gl khi khen ho~c ph~ binh ngLtt':li khac? 8. khen c6 y nghTa gi trang giao tiep? N€:u nhUng d. T nghT. to.m(H trong so b~n hoi con hQc pho thong.

C nhL1ng khang giai thifi!u B va C v(li nhau. b<. b<. nhln thay mOt ngL10i quen di ngL1Qc chieu. Neu y nghTa cua vi$c gidi thi~u. Lai khen c6 y nghTa gi trong glao tiep? Neu nhCtng diE. B<.1n S8 U'ng Xu nhL1 the nao? 4.in can phai lam gl? 5. HQ dung l<.1o pho.mOt ngL10i quen cua A.mgt trong so b<.1i sao? Bai t~p tinh huang 1. H lung tung kh6ng biet nen Ctng xu nhL1 the nEIO. Nglloi ta n6i rang. Trong khi giai thi$u. Sau day la ket lu~n gl? Tinh hu6ng a: mgt soloi khen. C6 ngL10i cho rang phe blnh ngL1O. 2. H dang di d<.1n can \U\.Chi m~c bg do nay trong dL1QC day! .m can hru y khi khen ngllai khac? 6.m~t 3. khang dem l<. A tro chuy$n va. ngL10i giai thi~u chgt lung tung vi quen ten cua b<. ai cOng thich dL1Qc khen. H tien l<.1n c6 nh$n xet gl ve (tng xu cua T trong tinh huang neu tren? Neu cach (tng xu cua ban neu b<. vi v~y mgt trong nhiing nguyen tac cua hQ trong giao tiep la chi khen ch(r kh6ng bao gio pM binh.in rut ra .in.ln cua ta.1n hi~u cflu n6! d6 nhllth~ nao.1i minh nen li'li thOi. n6 kh6ng chao mlnh thi thai.In c6 dong day b~n rut ra ket \u~n gl cho ban than? y v(li y kien d6 khOng? TCt 7.J y gi khi khen ho~c phe blnh ngL10i khac? 8.in hay cho H mOt '01 khuyen! 3. ngL10i thay ta sai ma van khen ta d6 \a ke thu cua ta". Phe blnh trong giao tiep c6 y nghTa gi? Neu nhCfng di~m can lL1u khac? y khi phe binh ngL1ai 9. T dinh cat tieng chao.1i. t<.B9 do nay th$t hQp vai v6c ngL10i cua chi! Chj cat Tinh hu6ng b: ahi$u nao day? 127 .Ii dinh bat tay va chao hoi nhL1ng ngiJOi do tang 10 nhL1 kh6ng nhin thay H. Neu y nghTa cua vi~c bat tay? B<. M<.B9 do nay rat hQp voi nL1ac da tri1ng cua chL trong chi tre ra nhieu! . T nghT. B<.Inh Tlt n61:"NgL1ai khen ta d6 la b<. B<. khach khCta khi g~p khOng? 4.1i dieu gl tot dyp. b<. tai khang nh~n ra chj nCta day! . Neu la B trong tinh huang tren. Tren ph 0. B<.1n thich 10. cac nguyen tllc gidi thi$u? 5. khen nao hdn.1n la T.In c6 th6i quen bat tay b<.Hom nay trong chi xinh qua. vi$c gl minh phai chao n6. nhL1ng thay L van diem nhien.ln be. b<.ln hoi can hQc pho thong. ngL10i phe blnh ta d6 la thay cua ta.1.1n c6 dong y vai nhCfng ngL1ai nay khang? T<. tCt day b<. T ra pho va nhln thay L . A va B g~p C. khong c6 bieu hifi!n gila sa:n sang chao l<. B cam thay khOng tV nhien va tham tTach A. sao? Tel day b<.

Cau thvc hi~n cong vi~c do rat sang t<::lO.1C Ira 1<::Ii. minh biel la c~u rat quan lam den cong vi~c cua 16 va c~u lam dieu d6 cOng vi 16 thai. thuong dua chuy~n cua cong ty ra ban lu~n ngay ca nhCi'ng noi cong c9n9 dong nguai. hang da mua va dUa ra khoi cua hang roi thi kh6ng dUt. Mi?l nguai ban hoi muqn lien cua b~n: c. b<::ln hay g6p y d!§ C sua doi th6i quen khong lot do.. t<::li sao c~u 1<::11 lam v~y.l th!§. Mot khach hang xin tra l<:1i m6n hang mai mua hom qua nhung theo quy dinh cua c6ng ty. ch~ng h<::ln nhU qUEln ~n. B~n hay dUa ra [oi tU choi trong nhCi'ng linh huang sau: a Mi?t nguai b<::ln moi b<::ln di xem phim van tOi thu bay: b.Nam nay. B.C~u th~t la tuy~t. Sau day la mQt s610i phe binh c6 th~ trong m9t tinh huang Cl. mlnh tv hao vi c6 m9t dong nghi~p nhu c~u! .Nam nay. B<::In My chqn ra [oi phe blnh tot nhat va lal phe binh do nhal va giai thich t<::li sao? . mlnh rat thich dieu d6! . La mi?t dong nghi~p cua C. 7.C~u giai quyet cong vi~c rat tot. C la mi?t nhan vien I~m lai. Nhung gia nhu c~u Ih~n trqng han mQt chut ho~c trao d6i truoc voi mlnh thl chik chung ta da c6 th!§ tranh duqc h~u qua d6. mlnh rat hai long! . 128 .Nam nay. mlnh thay c~u glal quyet cong vi~c con tot hem ca sep cua chung ta day! 6. c~u dinh phil cong vi~c d6 cua 16 ch~ng? .

qua di~n tho~i. hay dam pMn.:lp tac clla thL!ong 1L1t:.fIe va xung d¢t. Han nua.:lp t. vua phai dieu chlnh Ic. b~n kia phili khuat phl.1ng hi~u qua han. + ThL!ong IL!gng vcta I~ m¢t khoa h9c vua la m¢t ngh~ thu~t.Jng I~ sl/ thong nha't giLta haf m~t: hc. d~c diem. H9 chu tr9ng den 19'i ich clla minh.3t dL!qc 19'1 ich chung.:lng. moi b~n deu c6 Iqi fch rieng va mong muon d<.3nh 1c. a a + ThL!ong lL!qng la qua trinh thoa man co gioi h~n Iqi fch clla mor ben. ban chat eua thlfong luc.ThLlong 1L1~:mg la qua trinh cae ben cling trao d6i.fC hi~n thoa thu~n. ~ Co ba ki~u thL!ong 1L!9'ng co bim: thU'Ong lL!gng ki~u c(fng. IQi fch dLl9'C d~t xu6ng hang thu yeu.'lc voi nhau d~ dua ra 9i81 phap chung cho m9t van nao d6.f giac thl.mg. de . ChUang nay trinh bay nhCi'ng klan thUc can thiet nhat ve thuong 1L1l. . ban b<. + ThU'Ong 1L!c. Sau khi hqc xong chuang nay. it chu + L~p trllong cua nglloi thllong IlIgng theo ki~u mem la coi tr9ng moi quan h~.Hi~u khai nj~m.Nhling d~c diem co ban eua thU'Ong ILlQng 18. + NgL!oi ch9n thL!ong 1L!9'ng ki~u cCJng dL!a ra I~p trL!ong cCJng r~n va tim m9i cach bu¢c y den 19'i fch clla doi taco NhLtt. 129 .li hinh giao tiep phCtc tqp va c6 nhUng d~c trltng rieng. thuang dien ra dL1al hinh thuc tlap xuc tn!c ti~p. ben C<. thL!Ong IL!gng ki~u mem va thL!ong lL!qng ki~u nguyen t~c. kh6 tMnh cang va ngay ca khi thanh cOng thl qua trinh thl. b<.'lch va tien hanh cU9C thU'Ong 1L1l. ki~u thL!ong ll19'ng nay thl/Ong lam slit me m6i quan h~ giua cac ben.:l1 ich chung.Biet I~p k€ hO<. Vi v~y h9 san sang nhLl9'ng bl) de gilt quan h~ tot d~p.mg. M~t xung dOt dL!gc bi~u hi~n ch6.la tren co sa phap lu~t va thOng I~. nhltn9 cling khOng hiem khi duai hinh thue tiap xuc gian tiep.lc tieu ThU'Ong ILlqng.:lp UIC voi nhau d~ d<.ln c6 th~: .mg bi~u hi~n cho cac ben tham gia luan c61qi ich chung va mong muon hc. cae ben vCta thea du6i 19i fch ella minh. + ThL!ong lL!qng phili dl.lc. M~t hc.3t dL!qc toi da Iql ich d6.fC hi~n cOng kh6 suOn se vi Mn b! thua thi~t thllong khang tl. T6m tiit nqi dung .Chuang 7 THVONGLVONG Ml.: + Trang thuang ILlc.3i gan nhau va cuoi cung en den y kien chung thong nhat. la m¢t 10<.lc di~m clla thL!ong 1L!9'ng ki~u cCJng la ton nhieu thoi gian.:li fch d6 d~ xfch l<. chang h~n 18.1ng va ky n~ng tien Mnh m¢t cu¢c thuang ILlc.

ilta cac ben. h'ielu biel va tin c~y Ian nhau c6 y nghTa quan trQng doi voi qua trinh ban b<.ln thao ch~t che. N61 chung.l' mong muon hQp tac voi nhau. VIi. ban b<.Thoa thu~n chung ma cac ben d<.Ii hay mang den nhieu thua thi$t cho chu nhan cua n6. + (. Tir nhung chuy~n nhc nhu b<:tn m~c d. ban bgc viii nhau de'dua ra m¢f gidi phap chung th6'ng nhat cha m¢t van de' nao d6.ln cac ben chu y tim hieu thai d¢ thl.M V~ THUdNG LUQNG 1.rt ca deu Hi thuang lUQ'ng. Vi v~y. KHA. + Giai dO<.I NlJi. £lay cOng la giai dO<.lc sau d6. r6 rang.lc la giai dO<. hQ xac dinh nhLmg nguyen lac khach Quan lam co Sd cho Qua trinh thL10ng IL1Qng va luon ton trQng chung trong Qua Irinh trao doi. de dO<. giai dO<.lc. n6 khong nhlmg dam baa dL1<. I. HQp dong can dL1Qc sO<. bai n6 kh6ng chi ghi nh~n nhl"mg thoa thu~n ma cac ben d<.rm ph6 bien vii khi h<J. cai trQng IQi ich cua minh nhtmg cOng chu y den IQi fch cua phia ben kia.. s.ln cac ben lien h~lnh trao dOi.!!n sang cling nhau giai quyet bat dong de di den thoa thu~n chung.JC the hi$n Qua hQp dong. b<:tn eGng phai tham gia VaG nhung cu¢e thuang luqng. lang nghe.lt dL1Qc. cac ben tOn trQng nhau. moi ben con can nh~c.ln quan trQng nhat elJa qua trlnh IhL10ng 1L1<. v6'i nguai ban hang khi di mua sam. + Trang II10ng IL1Qng thea kieu nguyen tac.ln tiep xuc. Trong eu¢e song.!C t<.ln chuan bi. tiep xuc. D!nh nghia thltdng Ilt<:lng Thuang lm.ThLfong ILf<. eho den nhung van de h¢ tr9ng han nhu trao d6i voi d6i Hi.lnh. nghTa la thl. . ban b<. gan gui. day khong hiem khi xuat hi$n tinh huang mau thuan. ngoai vi$c phai nghien Clru van de se dL1QC dlJ'a ra trao dOi.mg la qua trlnh cae ben cung traa do"i. phan tfch danh gia yeu cau cua b~n dai taco (.l'c sl. m<\\t yeu cua minh va cua ben doi tac.ln nay. + Trong giai dO<. danh gia m~t m<. dil muon hay kh6ng.lO khong khi than m~t.e ve dieu ki¢n eua hQ'p dong.Qua trlnh thL10ng lL10ng baa gam nhieu giai dO<.l thanh cong cua cu¢c thL10ng ILrQng. phL10ng phap. d~ dam baa IQi fch cua mOi ben.Jng. nam vCmg cac quy dinh cua phap lu~t ve van de d6. W day hQ xac dinh muc yeu cau.l'c hi~n hQp dong. hay thoa thu~n voi ngum ytu nen di dau vao ngay nghi euoi tu~n. moi ben se dL1a ra yeu cau cua minh.t.ln' chuan bi. £lay la kieu thL10ng 1L1<. nha't 103 khi g<\\p doi tilC cling r~n. chien thu~t trong thL10ng IL1Qng. kel qua cua thL10ng ILfQng chi c6 the dL1QC dam bao khi cac ben tham gia thL10ng IL1Qng the! hi$n thi$n chi cua minh.lt dL1Qc qua thL10ng IL1Qng thL10ng dL1<. ban b<.l'c cua nhau va to' day co the c6 nhCmg dieu chlnh nhat dinh trong chien thu~t IhL10ng IL1Qng.lc.JC IQi fch cua moi b~n ma con g6p ph an t~ng CL1crng moi quan h$ !. . ma con 103 co sa de giai quyel nhiing van de nay sinh khi thl.t nhan . day du. hay ca nhung van de mang tinh toan cau nhu cac nuoe dam phan d~ di den hi¢p d~nh c. xung d¢t gay gal. Mn hanh thL10ng ILfQng va cuoi cling la di den thoa thu~n va giao ket hQp dong.Jng kif~u mem thL10ng nhanh chong di den thoa thu~n song l<. Trong giai dO<. .Jng c6 nhieu L1u diem nhat.

ph. ban b~c de dua ra y kien chung thong nhat? Chac b~n se. hoi gia. Nguyen nhan sau xa clla thuang luqng la cac ben vua c6 lqi ich chung thong nMit. khtich hang. Nguyen nhim ella thLldng ILI'. m¢t nhan vitn van phong trang lUang lai. Vi dlJ.Hlnh 27: Cdnh m9t cu9c thuang hWllg La m¢t ngwJi thu ky.C vlJ. 0 day. Nhung neu chi c6 v~y thi b~n chi can ch9n m6n hang. kh6ng hiem khi b~n se. tuc la kh6ng phai m*c ca (kh6ng co thuang luqng). sinh ho~t clla minh. vua co lqi ich rieng mau thuan nhau. kh6ng hiem khi b~n phiti chuan bi cho dc cu¢c thuang luqng cua Hinh d~o va tham gia vao cae cu¢c thuang luqng d6. tn1 tien rai cam hang ve. trao d6i. 2. Cau tra leri nhu v~y chua cho thay ban chat clla thuang luqng.n mon hang de phlJ. ngum ban can ban duqc hang de thu lqi nhu~n. tra leri ngay rang. trao d6i.. phai nam duqc nhUng ky nang ca ban de dam bao cho cu¢c thuang luqng thanh c6ng. Do v~y. Thieu m¢t trang hai yeu t6 nay thuang luqng se kh6ng di~n ra. do Ii do cac ben cling mong mu6n giai quyet m¢t van de nao d6. b~n phai c6 nhUng kien thuc nhat djnh ve thuang luqng. giUa b~n va nguai ban con co diem mau 131 V~y t~i ca .!ng sao con ngueri phiii thuang luqng voi nhau? T~i sao cac ben l~i phai ngoi l~i voi nhau. doi tac. t~i sao b~n va ngueri ban hang m~c voi nhau ve gia mon hang? D6 truoc het la vi ca b~n va nguoi ban deu mong muon hanh d¢ng mua ban dien ra. ghii quyet nhung cong vi~c nhat dinh vai cac dong nghi~p.H thay m~t lanh d~o tiep xuc. con b~n thi ca.

3. phai doan Vi~t Nam dam phan vOi phai doan Trung Quac ve duang bien giai tren bQ.H quyet tranh chap. V~C DIJlM VA VAN vIi VANH GIA THUONG LUqNG 1.l: BQ ph~n san xuat thuong luqng v6i b¢ ph*n ti~u thl. ngubi ta phAn thuang luqng thanh: + Thuong luqng nQi b¢ la sl! trao d6i b~m b~c giUa nhirng b¢ ph*n trong cung mQt cO quan. SI! phAn IO. trong thuang luqng cac ben vila thea du6i lqi ich cua minh. hai co the chap nh*n.!-n tni gia cho b¢ qu<in ao Ia 120 ngan dong nhung nguOi ban doi 200 ngan. chung ta co cac iO. Vi dl). . kh6ng chill nhuqng b¢ thi thuong luqng so that b~i. vira phiH dieu chinh lqi ich d6 de xich l~i g<in nhau de di dfn Sl! nhat trio N6i cach khac. thucmg luqng la qua tdnh dua ra yeu c<iu. + Thucmg luqng v6i d6i lac ben ngoai.tn can nam vung nhung d~c di~m co bim sau d<1y: .!-n m~c ca vai nguai ban hang.zm vi chu the'. D~c diiim cua thlldng 11I9ng De hi~u r6 ban chat cua thuang luqng. II.1'a hai Mn.: Nguai lhu ky thay m~t llinh d~o trao dCi v6i khach hang ve nhung dieu ki~n gi. + Thuong luqng da phuong la qua tdnh thuong luqng co til ba ben tham gia lra len.l: B. b. moi ben cu khAng khang giu yeu CAll cua minh.!-n phai m~c ca v6i nguai ban (thuong luqng) de dua ra muc gia rna d.!-i n6i tren chi 1a tuang d6i.!-i di~n cua ba cong ty ng6i i. Vi dl. Nfu nhu trong thuang luqng. bc. Chilng h~n.l sim pham. ban b'.!-i vai nhau de thoa thu*n ve vi~c sap nh~p ba cong ty l~i lam m¢t.Can eli'thea s6' lu(. b~n khCng chill tra them.mg ehu the'tham gia. Chinh VI v~y rna b.Can cu thea mue d¢ plllrc tt. Vi d1.!-i thuong luqng.!-i thuong luqng sau: + Thuang luqng song phuang la qua tdnh trao d6i. Vi d1. nhuqng b¢ va di den thoa thu~n. .Thu nhit"t.thuan: nguai ban muOn thu duqc lqi nhu~n t6i da (ban duqc gia cao nhat). Phan lo~i thlldng 11I9ng C6 nhieu cach phAn 10. .zp eua van de'thi co thuong luqng don gian va thuong luqng phuc t'!-p. ngum ban hang khCng lui thi vi¢c mlla ban khOng 132 .l: D.lc gii. con b~n thll~i mu6n chi it tien nhat cho mon hang mlnh dn.Can ClC thea plu.

nh hqp tac trong thuang IUQTlg. amuc rna h9 c6 th~ chap nh~n duqc. Trong truang hqp nguqc l'. Cho n~n. Tuy nhien.Tlll( ba. dil doJa nha luang luqng gi6i nhat. khi dua ra yeu du.lt duqc t6i da lqi feh rieng cua minh. nha thuang luqng phai Ia ngum am hiiu phap lu~t. trong thuang IUQTlg. b~n nen dl! tinh muc yeu cau de con c6 th~ nhuqng b¢.ln Iqi feh cua moi ben. Trong thuang luqng. va cO d~ giai quyet cac tranh chap d6 la cac quy djnh cua phap lu~t. tim mqi cach de b({p b~n kia thl thuang luqng kh6 thanh congo . mu6n thuang luqng thanh cong. thuang IUQTlg vila la m¢t khoa h9c vila la rn¢t ngh¢ lhu~t. noi cach khac. xac dtnh duqc muc Iqi fch rna hq c6 th~ chap nh~n. am hiliu cac thong l¢ lien quan den van de duqc thoa thu~n.lnh xung d¢t.li.ln nhan m'. thuang IUQTlg la m¢t sl! hqp lac doi thuang luqng phai dga tren ca b~n cling c6 Iqi. trong thuang IUQTlg. do UI. Neu b'. sa phap lu~t. mOi ben deu mong mu6n d'.li. b'. Trong truemg hqp nguqc l'.lm vi c6 thi. .li.lnh xung d¢t trong thuang luqng.Thit hai.ln phai hi~u ben thuang luqng vai mInh. sq gay nen xung d¢t thi b'. lay phap lu~t lam Trong twang hqp thuang luqng thanh cong. ciing phai thoa man m¢t phan lqi ich clla phia ben kia.ln nhan m'. Vi v~y.lt Iqi ich chung.lnh hqp tac va coi nh~ xung d¢t. sa . coi thuang luqng nhu m¢t cu¢c chien m¢t mat m¢t con. khia q. Nhu tren da n6i. 133 . cac ben colqi feh chung. bat ky m¢t nha thuang lUQTlg nao. Hi6u r6 thuang IUQTlg la sI! th6ng nh5t gilia hqp tac va xung d¢t HI. . Nguqc l'. Nhu v~y. cac ben di den thoa thu~n va cong vi¢c tiep thee la trien khai thl!c hi¢n thoa thu~n d6.Thit chuAn. rat quan trqng trong vi~c dua ra sach luqc cho cu¢c thuang luqng. hq de bi thi¢t h~i khi phfa ben kia khOng thgc hi¢n ho~c thgc hi¢n kh6ng nghiem tuc nhung di6u khoan dii thoa thu~n. Trong qua trinh nay khOng hiem khi xay ra tranh chap.Thit nam. Cho n~n. m¢t van de rat quan trqng trong thuang luqng 13. trong moi cu¢c lhuang IUQTlg luon c6 hai m~t: hqp tac va xung d¢t. thuang luqng la sl! thoa man co giai h'.thi di~n ra. thuang IUQTlg la sl! th6ng nhat giua "hqp tac" va "xung d¢l". Nhung trong thuang IUQTlg.ln de bj thua thi¢t. d6 la khia c'. mong mu6n cling nhau d'. ai cilng huang den vi~c bao v¢ lqi feh cua minh va c6 gang d~t duqc nhieu dieu khoan c61qi trong ph'. tL(. cac b~n con c6 lqi feh rieng mau thu~n nhau. tuc Ia b'. neu b'. cac thOng I¢.ln coi trqng quan h¢ hfru hao. hq se rut lui kh6i thuang luqng.

thuang luqng la m¢t qua trlnh phuc: tC:lp. thanh congo . st! am hieu van de rna d.lt duqc. twac het b~n phai nam duqc ban chat. nhanh nh~y. Gia thanh cua thuang luqng bao gam: + Muc d¢ nhuqng b¢ de co thoa thu~n.mg phiii hqp lY.li d~t duqc st! thoa thu~n m¢t cach nhanh ch6ng. tinh te. ban b~c.lt duqc muc d¢ nao. C6 nhfrng van de dcm gia.Tieu chi thlfc hifll ml:lc lieu: Tuc 13.i. linh hOl. khOng phai ai cung co the trO' thanh nha thuang luqng giei.i. b~n con phii Hnh h¢i duqc ngh¢ thu~t thuang luqng.lt. phat trien moi quan h¢ gifra cac ben hay kh6ng. T6m l<). co van de: ph tIc t~p nhung c6 nguoi do tai n6i nang va s\1' kheo leo cua minh l<. D~ a . thai gian. khCng hiem khi sau khi thoa thu~n va thlfC hi¢n thoa thu~n thi moi quan h~ gifra cac ben cung bi suy giam. Di nhien. N6 doi hoi khOng chi kien thuc. cac nguyen uk clla thuang luqng. Tren thlfc te. phil hqp nMit. kheo leo. th~m chi d6 vO. m¢t cu¢c thuang luqng khOng thanh cOng neu ml)c tieu de ra kh6ng dl. thuang luqng con Iii mN ngh¢ thu~t. Nguqc l<). biet thuyet ph1.lc nguoi khac.lng tang cuemg. + Cac hao t6n ve nhan hEC. Nhfrng cu¢c thuang luqng nhu v~y kh6 c6 the nei 13.}n phai tim hieu de IlEa ch9n duqc doi tac tot nhat. khi co nhieu d6i tac muon thuang thuyet vai chung ta. + Chi phi ca h¢i: Khi chung ta 10 dam phan vai m¢t d6i tac nay thi chung ta co th~ be qua ca h¢i dam phan vai nhfrng doi tac kh<. Hti an noi cua chung tao 2.Tieu chi quan h4: Tuc la CU9c thuang 1uqng co tac d1. chung ta phai can cu vao nhiing tieu chi duai day: .Tieu chi gid thanh: Giti thinh clla cu¢c thuang Iw.mg. kie'n thuc s<1u r\lng chua du dim bao cho S\1' thanh cong clla cu¢c thucmg luqng. dl. chung ta c. Tuy nhien. Chinh vi v~y.lt duqc hay khOng. phai nam vfrng van de: can trao deli. s\1' am hieu van de. phii linh ho~t. cuang nhu hqp 1y. m1. v~t It!c. oc quan sat. tri hEC. Danh gia cUQc thU'dng IU'Qng danh gia m¢t cu¢c thuang luqng lit thanh cong hay thit b<).y cam.Thuang luqng la m¢t khoa hqc cho nen muon tra thanh m¢t nha thuang luqng gioi. . uk 13. nh<).n nhung do st! thieu kheo leo clla b~n rna xung d¢t them tnlm tn.k. Ngoai kien thuc. st! kheo leo. Chfnh vi v~y.lc lieu de ra co dl.i.

Thai d¢: Xem d6i hie nhu djch thu can phai de b~p.Tlul nlutt.r9'£1g kitiu mem co cae d~c diem co ban sau: . nguoi oha.ln co l~p truang cung ran.Thai d(j: Xem nguai thuang hrqng vai minh (d6i tac) nhu 13 b~n be. Thuang luqng kieu mem co \Ill diem la d~ d9-t duqc thoa thu~n.lng trong nhung tmung hqp rna cac ben c6 moi quan h¢ di}c bi¢t tot.lc dich va phuong phap d~t ml. thieu linh hol. 1. co th~ chia thuang lugng ra thanh ba kiEu: thuang luqng kitu mem. toe dQ dam phAll nhanh va duy trl duqc m6i quan h<. Tren thl!c te. Thltdng IltC:1ng ki~u mem Thuang 1I.c. nguai ch9n thuang luqrJ. tim mQi cach d~ baa v¢ n6. Thltdng IltC:1ng ki~u cltng Nguqc v6i thuang luqng kieu mem. than thi¢n. gill gin. . Tuy nhien. cac nha thuang thuyet ft khi chQn thuang IUt. hoan toan tin c~y IAn nhau.g ki~ll cung chu tnrang dua ra nhung dieu khmln cung nin va tIm cach bU9C ben d6i tac phiti chap nh~n chung. neu b~n ch9ll thuang luqng ki~u mem thi b~n de phai chiu nhicu thua thi¢t. ml.Phuong phap: Uy hiep doi tac.M~((' diell: Ml!c dfch cao oh5t HI. chUng minh n6 Ia dung.~1Iig ki~u memo Thuang thl thuang luqng ki~u mem duqe ap dl.III.Phuong philp: San sang nhuqng b¢ de dqt thoa thu~n. 2.ln dua ra l~p truang cung ran. hoi}c trong quan h¢ gia dlnh. Thuang luqng kieu cung co nhilng di}c di~m ca ban sau: . cAe KIEV THUONG LUONG Can ell vao thai d¢. bu~c d6i tac phlti chap nh~n nhfrng diell khoan bat lqi.lc dich eua ngubi tien hlmh thuang luqng. ChQn thuang luqng theo ki6u cung nghia Ia bl.MIfC dich: Danh phan thAng bang mQi ghi. . phit tri~n m6i quan h~ t6t dyp yaj d6i lac chu khong phai lit lqi feh kinh te. Thuang luqng kiell cung co nhieu nhuqc di~m: . trang cu()c song cung nhl! trong kinh doanh. thuang luqng ki~u cung va thuang luqng dl!a tren nhung nguyen de khach quan.lt. .ln kh6ng de gl dieu 135 . do do bl. nhit la khi d6i tae eua bl. . thuang luqng theo ki~u cUng dua nguai dam phan vao the cung nhJ. dong hQ.

Nhieu tht co a! Bao nhieu thi co ban? .' ChGU mrl hang cho bac de'ldy may v(ly.Cluiu khang noi tl/(ich nhie'u thldau bac g. b<. neu bac mua thi' chall bac mr)t tram bay mlfo'i ngim. .Bae co Cong ty r6i.H ai tram ligan bac g. Cilng chinh VI v~y b~n co th~ b6 qua nhung d~ xua't hqp 19' clla d6i tac khi chung chua clap ung hoan toan yeu cau clla b~n.Nguoi dim ong /qi lin tiellg hoi. .Thai the' nay c6 nhe. cai nhlf chung ta ora doi phon c1u!nh I~ch.Thil hai. m~c dil nguai dan Ong da: dua ra m¢t de nghj tuang d6i hqp 19 (neu lay thoa thu~n trang cu¢c thuang luqng sau lam chuan).Mi)t tram nam nu(oi ngan co co ban kh6ng? . gia du6i day: lam ao T<. day !a gia chud'n cua .Mr)t tram ndm mum' ngan e6 co han kh6ng? .lt dieu chinh muc gia cho phil hqp.~ng chu quay hang thu nha't gift l~p truemg cung ran. l~p twang cung ran co th~ lam cho chung ta thieu sang suot trong qua tdnh thuang luqng.000d.M(j{ tram tam muoi ngim dong bac C}. thuang luqng theo ki~u Cll'ng thuang keo dai. chao co! Ngu&i dim ong di ra va bt((!c VelO mQt qudy khac each day vai tram met. . .ln co the thay r.li m¢t quay hang ban quan ao. Dng ta co vi: nit thich chiec ao do. m¢t nguoi dan Ong dang xem m¢t chiec sa mi.Bae lh(lt la khea mile ca . t6n nhieu thai gian va c6ng sUc. {I'd kbn mQt d6ng chau ding kh6ng ban. 136 .Thoi vgy. day 611g !gi tim flufy mati GO tuong w: 6 . de' eha . Ngu&i dan ong (sau mpt vai giay luang !If): .Chile ao nay gia bao nhieu hi! c6? .000d. rI day cluing ehau kh6ng noi thaeh dalt.chinh yeu cau clla minh.Chilc GO nay co ban bao nhieu? . boi dieu do de ma't the di¢n clla b~n.ln hay xem hai cUQc m~c ca. khOng linh hO<. Trang vi d~ tren. nen da: b6 10 m¢t ca h¢i kiem loi. t6i {rd c6 160.Dung gia dily hac g. Nhu v~y. B<. . Va ngu(yi dan 6ng ra vi' viti chiec aa sau khi dd" trd elw chu himg 160. .

ng dva Iren nhiing nguyen I~c khach quan Kieu thuang luqng dl!a tren nhung nguyen uk khach quan do Trung tam nghien cuu ve thuang IUQ'ng thu¢c D~i hQc Harvard dua ca. Thudng lu<:. cho nen con gQi la thuang luqng Harvard. tham lam.ln dUQ'c ben d6i tac chap nh~n thi hQ van luon co cam giac bat binh vi bi chen ep.ch bao v~ no.Thu ba. b'. b~n nhuqng b¢ tirng chut m¢t va neu d6i tac cfing lam nhu v~y thl cu¢c thuang luqng se keo dai. . b~n dua ra nhiing yeu d. . thuang luqug kieu cung Itt thuang luqng dl!a tren suc m<:lnh.u co lqi nhat cho b<:ln va tim mQi d. b~n chi c61am sao ep d6i tac chap nh~n nhung dicu khoan co lqi nhat cho b~n. Khi thuang luqng thea ki~u cung. Trong thuang luqng thea kieu cung. do thoa thu~n d<:lt duqc chi vi IQ'i feh cua m¢t phia. khong it twang hqp thuang luqng ki~u cung lam cho vq xa chong. cac ben xem nhau nhu la c¢ng sl!. Tom l~i. feh ky. De lam duqc dieu nay.ln la m¢t d6i tac "xau". thuang luqng thea ki~u cung thuang dua den nhiing kho khan khi thl!c hi~n thoa thu~n. cho nen. bj thua thi¢t va hQ tim cach phan khang khi thl!c hi¢n thoa thu~n: da. cling hqp tac de giai quyet van de. van minh. nhung tinh cam nay sinh trang qua trinh thuang luqng lam meo rna hinh anh ve nhau. tren uu the cua m¢t ben de ap d~.ln thi ciing do tInh the. it chu y den lqi feh cua d6i taco Trong qua trlnh thuang luqng. trang can mat cua hQ. Ngay cii trang gia dinh. bam ch~t lay no.TllLt til. cho dll nhiing yeu cau cua b'. thl!c hi9n qua loa va cham dlit ngay thoa thu~n v6i b~n khi co the. tll' do nhin nh~n 137 . sau khi thoat khoi tInh the do hQ se san sang quen ngay b~n. thuang luqng thea ki~u cung lam t6n h<:li m6i quan h~ gifra hai ben. khong dem xia den lqi feh cua d6i taco Dieu nay luon lam d6i tac bat bInh. Kieu thuang lUQ'ng nay co nhung d~c diem ca ban sau: .y dua keo dai vi~c rhl!c hi¢n. th~m chi lam db va m6i quan h~. No vi ph~m nghiem trQng nguyen rac doi ben cling co lQ'i trong kinh doanh va kh6ng phu hqp v6i m¢t xIT h¢i dan chil. anh em chia na.t y chi chu quan cua mInh d6i vai ben khac.Thu nhdr.Trong thuang luqng ki~u cung. 3. ve thai d¢. lam hao tOn suc h!c rna kho di den m¢t thoa thu~n nao. nghia III khong de nhiing dinh kien. can xa b6. va neu hQ co chap nh~n dieu ki~n cua b'. cac nha nghien cuu chu truang tach con nguai ra khoi v<in de.

b~n can dua ra nguyen Hie tfnh gia thanh eua c6ng trInh.!t dOng phuc t~p.u ve m~t ky thu~.ra ch9n.Thu hai. ben doi tac co lh~ tIm each ep h~n th1.Ic hi¢n nhLtng thoa thu~n co lQi cho h9. t6 chuc nhorn thuang IUQng. La mOt nha x<1y dl!ng chuyen nghi¢p.lc tieu. . d6 Ii\: gia thanh = tien nguyen v~t li~u + cac chi phf khac + tien congo Ngoai ra. trong thuang luqng Harvard. ong ta ap di)t luon d.Ia tren nhung tieu chuAn khach quan. k€ ho~ch va chi~n thu~t thuang luqng. ve ml. ml. ti~p xuc va ti~n hanh thuang luqng.Tlut ba. cua mOt c6ng ldnh x<1y dl.c ben thong nhat dua ra nhung tieu chuan kbach quan va thoa thu~n d1. muon chu quan cua h9.ln: chuan bi. IV. thuang luqng thu. Ch~ng h~n. sat canh dmg nhau tan c6ng van de chu kh6ng phai lan c6ng nhau. QuA TRiNH THUONG LUONG Qua trInh thuang lUQng c6 th~ duqc chia thanh ba giai dO<.1. ve phuang phap. dam bao thaa thu~n d~t duqc Iii toi uu nhat. d1. Danb gia b3n than Nguai xua noi rang. Trong nhung cu¢c thuang IUQng khong can suc. Cho nen. tuc 18 giai quyet van de thea each d6i hen cling co IQi. b~n bi~t rang vdi s6 tien do kh6ng th~ xay dl!ng mOt cong tdnh vm nhiing doi hoi ve ky thu~t nhu v~y rna khong bj 10.lc dfch cua cac ben la tIm kiem.I chuin bi ky trudc rnoi cuOc thuang IUQng.Ia tren nhung tieu chuan nay. bi~t ngum bi~t ta tram tr~n tram lhang. thay th~.ch doi hoi dua ra nhung tieu chuAn khach quan. nhiing diem m~nh di~m yeu cua ban than. hoan canh. Bang d. IQi ich chung.t. d. Cong vi~c chuin bi baa g6m: Danh giu bim than. gia cong trlnh cho b~n. Trang truang hqp nay.van de cling sai l~ch. xae djnh m1. b~n dn co 51. b~n co th~ chong tra I~i suc ep do d~ d~t duqc thoa thu~n doi ben cung co lqi.lc dich. Giai do~n chuii'n b! Thuang luQng Ut m¢t ho'. Sau khi dua ra nhung yeu d. 1. 1. K~t qua cua vi~c dauh gia ban than la b'. moi ben con dua ra nhiing phuang an giai quy~t v<in de khac nhau d~ II. danh gia d6i tac. D~ co th~ thanh cong. vi¢c dn tam dau tien Hi b~n phai nh~n thuc dung ban than mInh. b~n trao d6i vdi mOt 6ng chu ve gia d.!n phai tra lai duqc nhung cau hoi ca ban sau: . nghla la thea <. . Cac ben can phai g~t bo nhihlg y~u t6 d6.l'ng.

. nhfrng quyet dtnh nay se trl!c tiep chi ph6i tien tdnh va khong khf clla cu¢c thuang luqng. yeu c~u cua doan ve titng ditm. khi thuang IUQllg ve van de gia c6ng san pham d~t may.. b'!. TruOng doan trinh bay y kien.Mile diell Clta doi 'ae: T~i sao d6i tac muon thuang Iuqng voi b<.3. co m¢t 10<.n rich. kinh nghi¢m ella h9? Trong tfUang hqp do an thuang luqng. co' cau cua doan dam phan bao g6m: . phan tich. tai li¢u moi khi nao.B~n co am hi~u van de se duqc dua fa trao d6i. tUng khia qmh.. h9 muon gl. ban b~c hay khong? . muc d¢ trang bi ky thu~t. quan h¢ giiia ca. khac ph~c di~m you? Ngoai fa. m9i l1Q . thea doi tien tflnh dam phan. san sang truoc cu¢c thuang lUQllg.I cua quan sat vien 1ft quan sat.tn. dia vj. thuang co nhieu chuyen gia.c thanh vien trong doan.lnh ri~ng cua van de thu¢c Hnh vl!c rna chuyen gia do am hi~u.n cung c~n phai ap d~ng nhiing bi~n philp dn thiet de chuAn bi cho minh tam Iy tl! tin.Tnrdng docm Day 1a nguai gill vai tro quan tf9ng nhat trong doan. . y dinh ella hQ co chan thanh. b~n can chu y den nhiing khfa qnh duoi day: . Tim hi~u doi hie Khi tIm hi€u ve doi tac.nh lien quan. vi¢c t6 chuc doan thuang luqng c6 y nghia quan tf9ng. . chuyen gia ve van de nay se dUng fa phil. tfnh each. gilti thfeh nhiing khfa q. d6i tac con dam phan voi ai khac niia khong? .Chuyen gia thuong [U{lug: La nhfrng ngubi co chuc nang pharr tfeh va xu 19 timg khfa c<.Klld nang eua dOl tac: Kha nang tai chinh..2.1t xet doaR t~i cho nhu: dua fa thong tin. Thong thuang.. 1. so thfeh. nghiem tuc kh6ng va ngoai b~n.. mlit c6ng do~n nao d6 cua cu¢c thuang luqRg. .ln.nh. 1. Trong RhOng cu¢c thuang IUQllg phuc t~p. kinh doanh.1n. dap l~i y kien clla d6i lac fa sao . Chang h<.Di~m m'!. di~m yeu cua b~n la gl? Lim sao d~ h~n ch€. b~m dn phai biet ai la nguai co vai tro quyet dinh.lIlh.Quan sat vien Nhi~m VI. quyen h<.rife til'p tillrang lU(fllg viti h«n. T6 ehue dolm thltang IItQ1lg Trang twang hqp thuang IUQllg dien fa giUa hai phai doan. nang ll!c san xual. xem xet y kien cua d6i tac.Ai hI ngud'i se. moi chuyen gia dam nh~n m¢t khfa c<.

xac dinh my. . ho~e eu¢c thuang luqng co y nghia d~e bi¢t 160.4. tu do giup truang do[tn dit::u phoi h01.!c lieu.l th~ han.ln thuang luqng.ln dn l~p ke h01.c lieu m¢t cach hqp ly khong phai la dan gian.ln chua co kinh nghi¢m. cai b1. Trong nhieu twang hqp.ln muon.1 the ngay til dau. khi dam phan ve nhfrng van de mai.lC dieh clla b~n la tim nguoi gop von d~ thanh l~p Cong ty. thai gian .lt dQng cua ca doan va qua tdnh thuang luqng. vao vi~c quan sat.lch thuang luqng. tim hi~u roi mcri quyet dinh my. Vi~c 1. caj ban can d1.mg thit Trong nhfrng truang hqp phuc t<)p ho~c thieu kinh nghi¢m. ml.l. con ml. b1. B1.mg Mvc tieu la cai dich b1. cho n~n hQ it chtu tac d¢ng cam xuc clla cu¢c thuang luqng va don mQi sl! chu <.li ban dam phan.1 th~. Xac dinh m. chi trang trUang hqp bat dac di mai chill tll bo.M~fC tieu it muc trung blnh 13. th6ng thuang b<)n gifr thai de... Sau khi xac dinh my.p.lt trang qua tdnh thuang luqng. mvc ti~u.lnh. ban lu~n t1. muc ml.ln dn thay r5 di~m m1.lch thuang luqng.1c doi tac gop it nhat 25% tdng so von cAn thiel.ln can co dl! tinh cac giai d01.m phat hi~n nhOng vitn de nay sinh t1.lc dieh.. k€ ho~ch thuang IW.c lieu.lt my. b.dQng thai cua b~n d6i hie cfing nhu cua b~n minh nha.6 chue hai nhom thuang luqng: 140 .ln huang tai. thm gian. Khac vai ml. tue Ii t. tuang Iai cua m6i quan h~.M Ifc lieu tlui'p nhdt la cai dieh thap nhiit cua cu¢c thuang luqng.lt duqc trong cu¢c thuang luqng.5. nhfrng tlnh huang c6 the xua't hi¢n trang thuang luqng va cach xir ly v. th~n lrqng. Trang ke h01.c ti~ll. Quan sat vi~n kh6ng phiii tham gia van cac cu¢c tranh db.m nen tien hanh thuang luqng thir. Thuang IW.\ nguai co th~ phat hi~n nhOng ~iin de rna nhieu khi truang doan hay cac chuy~n gia thuang luqng kh6ng nhin thiiy. D~ co th~ linh h01. Vi d1. ching h1.c ti~u: . di~m yeu cua mlnh va doi tac.ln. ml.li ban dam phan. m1. Thuang luqng se d1. b1.ln. chien thu~t clla lung giai d01.ln dn rna trucrc het b1.lc tieu mang tinh cl.ln kh6ng the chI can Cll vao c1ii b1. b1.l-c tieu clla cUQc thuang luqng la thuyet phl. .lc tieu rna b1.Mlfc tieu cao nha! la cai dieh ly wang cua cu¢c thuang luqng. nell khong dat dugc thi ben khOng chap nh4n mi)t ket qua nao kMc.c lieu nay khi tat ca deu tot dc. Chinh quan sat vi~n 1.. tham db.ln nen de ra ba muc my.v. 1. hoan canh CI.lc tieu chua th~ xac dinh m¢t cach cl. kh6ng eho phep mik m¢t sai Uim nao. b1.ln thuang co gang bam dudi.

De t~o bau kh6ng khi cai mb. Dt€ the hi~n thanh y. khat Iiln. B~n can thgc hi¢n dung giao uoc. d6i tac moi b~n kh6ng n~n qua th~n feh chung.quan diem. Y nghia cua vi~c thuang luqng thu phy. Bau kh6ng khi ly Wang cho cu¢c thuang luqng la kh6ng khi thoai mai. ti¢c chieu diii nham gay d'lng tlnh cam tot d~p i'J d6i tac. l~p trUang cua b~n de t~p dugr.m¢t d6ng vai d6i Hie. nhfrng gi kh6ng the lam duqc thi cling phiii n6i r6. tuy nhien a moi CU9C deu c6 m¢t bau kh6ng khi chu d~o. Truoc khi di VaG trao dOi. xem ea kjch. tmoc het b~n can chu dao. d~c bi~t la nh6m dong vai d6i taco 2. m¢t Ian sap d~t thieu chu dao . hfru nghL cai rna. c6 cu¢c thi cang thang.m do nhau. tuc la thgc sl! mong mu6n thoa thu~n voi d6i tae de tIm kiem lqi trong twang hqp d6 HI.c thanh vien trong hai nh6m thuang luqng. khat lan. boi neu nhu v~y thi d6i tac ding se lam tuang tg va hai ben cang kh6 xich l~i gan nhau. nhilng gi da hua thi phiii thgc hi~n. voi quan di~m. tin c~y IAn nhau.. Ngoai vi~c t<. b~n c6 tht€ sir dl:Jllg m¢t dnh huang tiep xuc kh6ng chinh thue nao d6 kt cho d6i tac nghe ve long thanh c~a b~n trang mQt giao d~ch truoc dAy. B~n ding can th~ hi~n thanh y cua minh. ban b~c. kh6ng duqc hua r6i d~ My. cac ben con thuang tha. thoa. bi~u hi~n thai d¢ khep kin. a day b~n can luu y rang long tin duqc gay d'l"g qua vi¢c Him chii khong phlti qua lbi n6i. xung d¢t. hiiu nghj. nhu: thai tiet.. m¢t dQng tac. cling c6 th~ anh huang xau den niem tin cua d6i tac d6i voi b~n.1o bau kh6ng khi phu hqp cho cu¢c thuang luqng. k~ trQng. tuc la tIm hitu xem l~p 141 .i mai. ca. b~n can phai lam cho d6i tac cam thay b~n la nguai dang tin c~y. Giai dO'lln tiep xuc M6i cu¢c thuang luqng di~n ra trong m¢t khOng khi rieng: c6 cu¢c thi vui ve. di~n anh hay m9t cAu chuy~n hili dti t~o kh6ng khi nh~ nhang. KhOng khi clla cUQc thuang luqng thuang thay d6i trang qua trlnh thuang luqng. trang giai do~n tiep xuc. t~n tinh voi d6i taco Nhieu khi chi VI m¢t lbi n6i thieu suy nghi. tin c~y IAn nhau.. cac ben n~n d~lOh mQt it thai gian n6i ve nhfrng van de kh6ng lien quan den thuang luqng. tham do 19 li~u. vui ve. cu chi kh6ng hqp l~ nghi. . sg ki~n th~ thao. sg nh~p vai cua ca. cling c6 the t6 chuc m¢t so ho~t d¢ng nhu tham quan. l~p truang cua d6i Hlc va m¢t . Mu6n v~y. n6 bao trum tir dau den cu6i cu¢c thuang luqng. n~ng ne. thu¢c VaG sg nghiem tuc.

ci'l chi. Trong thuang lugng. giUa yeu du clla mlnh va clla d6i tac nhfrng cho nao khac nhau va t~i sao chung ton t~. nen b~n kh6ng th~t nam chac van d~. ben dua ra yeu ca.Thff nhdt. Diell ch'inh yell dm Yeu diu ella hai b~n se co Sl! khac nhau. Cho nen ehu hang chi n~n phat gia cao han gia ban m¢t chut Iii hqp IY.u. Tuy nhi~n. hanh vi ella moi b~n tro thanh d6i tuqng quan sat. nhin chung.c b~n dua ra yeu cau cua mlnh. Tuy nhien. M¢t khia c~nh khac 0 day la dua ra yeu d. mll6n bao v~ duqc lqi ich cua mInh. ban b~c van de can giilj quyet. tuc la ti~n h~mh thuang luqng.lu hqp ly co y nghla quan tf9ng.it thuang luqng. Luc nay. Nguqe l~. 3.!n tien himh thltdng Ilt<. 3. tuy nhi~n ph1. Ching h~n trong ban hang.u truoc hay dua ra yeu cau sau co lqi han? Di~u nay.l thul/c vao tUng tlnh huang rna no cilng co y nghla nhat dinh. Ket qua eua vi¢c tham do co the dan d~n nhiing sl! di~u chinh nhat dinh trong k~ hO<. khach hang de bo di vi cho PIng chu hang thieu thi¢n chi.ic nhau hi¢n 142 . thai d¢ thvc cua phia b~n kia th~ nao. 6 day co ba tinh hu6ng co the: . thoa thu1. sau khi ngUoi ban phat gia thi vi¢e m~c cit se xoay quanh gia nay. 3. B~n dua fa yeu diu truac la b~n gill duqc the chu d¢ng va y~u cau do se chi ph6i tolm b¢ qua trlnh thuang luqng. Th6ng thuong ai cilng mu6n bao v¢ y~u cAu clla minh. Vi¢c dua ra yeu e.u cua d6i tac. nhiing loi noi. m6i b(:n chi d~t duqc lqi ich khi cilng nhau di den duqc y kien thong nhat. co thvc sv mong muon hqp tac hay kh6ng. yeu diu Clla ca hai b(:n d~u hqp ly va VI th~ Sl! kh.ii blm b~e. khOng quan trQng Him.2. cac b~n ehuy~n sang trao ddi. b~n phii hieu ro yeu ca.! tin ehae vao tinh lUang doi hqp ly trong yeu diu cua mlnh lhi b~n co th~ bi "hO". hai b~n ph.in va ky ket hqp dong.u nhu v~y.1. trao dOi de di~u chinh yell dll cho hqp 19. t~i sao hQ dua ra yeu ca.lch va ehi~n thU1. ca. Giai do.u sau cilng co Iqi the la co the di~u ehinh yeu diu eua mlnh eho phil hqp sau khi dii bi~t yeu cau ella ben kia. Vi v~y. b~n cAn luu y lam di~u nay m¢t cach th~n tr9ng va te nhi. n~u chu cira hang noi thach qua cao.truong. Dua ra yeu Call Bat dau cu¢c thuang luqng. danh gia cua b~n can l~i. Ching h~n.mg Sal! giai do~n tiep xue. Tuy nhi~n. Giai do~n nay co th~ ehia ra lam ba buoc: Dua ra yeu d. dieu ehinh yeu cau. tue la kh6ng th~t s.

Nell sau khi b~n da co m¢t sl! nhuqng b¢ quan trqng rna d6i tac kh6ng co SI! nhuqng b¢ dap l~i thi thong thuang b~n khong the tiep ti. Neu nhC'mg d9c dj~m ca bim cua thl1ang 111c.i cach bi¢t trong yeu cau clla hai ben va hai ben kh6ng chiu nhuqng b¢ thi thlIang llIqng se di vao the be taco 4.lc nhuqng b¢. tuc Ia b1J. b~n can lam dicll nay m¢t cach kheo leo. Trang twang hqp nay.Thft ha. b~n can chu y dung tu ngu chuan xac. ch~t che thl cang de h'. v~n d¢ng moi ben deu co sl! nhuqng b¢ tuang ung de d~t den sl! nhat trL . 143 . 19 16 xac dang va thuyet ph\!c hq dieu chinh. lam ro tlnh hu6ng thl!c te nay.:mg 18 gl? Nguyen nhAn cua thUdng 111c.p dong Sau khi hai ben dJ.mg nguyen tac gia tri tuang duong. Khi so~n thao hqp dong.ln thao hgp d6ng. a + Lay nhuang bi) M dbi lay nhugng b¢ chu kh6ng nen nhuqng bi) dan phuong. C. ca hai nen ki~m tra l~i m¢t hin nua nhihlg diem dii duqc nhat trL TIep do mai sO<. UThlIang IlIgng khOng phili la m~t vim cO'. ThlIdng lUc. Trang twang hqp ton q. Tu day b.mg va do Ia do thanh 9 clla b~n chu khong ph<li do hap t<fp. khieu ki¢n. C\! the.:mg? 2..Thft !wi. b~n can chu 9 m"t so diem sau day: + B~n can cho d6i tac th<fy Sl! nhuqng b¢ cua b~n Ia m¢t buac quan tn. dung lam d6i tac mat the di¢n. n¢i dung phiti r6 rang.l the. Nell co tir co nhieu nghia thi phai xac d~nh nghia nao clla no dlIqc Slr d\!ng trong hqp dong.1ng.n bang long tu b6 Iqi feh (1 m¢t m~t nao do de d6i lay Iqi fch wang duang m¢t m~t kh. Tat nhien. + B~n co the v~n dl. Hqp d6ng cang C1. khOng nen yeu cau m9t th§ng m¢t thua. co sl! nhuqng b¢ va di den y kien thong nhat. b~n nen can nhac I~i I~p truang clla minh. b~n nen phan tfeh. yeu du cua doi tac Ia hqp Iy nhung yell cau cua b~n I~i hoi cao. co nen gifr nguyen hay kh6ng. mem mong. Di den thoa thu~n va ky ke"t h<.iu hoi 1. b~n can chi ra cho d6i tac thay sl! bat hqp 19 clla hq v6i nhfrng chung cu. yeu cau clla d6i tac co ch6 bat hqp 19 han yeu cau clla b~n.k.~m co th~ rut ra nhi'tng kElt luc:)n thl!C tien gl? 3.ln che duqc nhung tdn that khi co tranh chap. . v<)i vang hay do sq suc ep clla h9.hUll cling hqp Iy. Trang twang hqp nay. Trang truang hgp nay. d~c bi¢t la khi d6i tac cling phat hi¢n th<fy diem bat hgp 19 do. Khi nhuqng b<).

ma thutlng [Llc. Bai t~p tinh huang 1. 144 .n cO nh~n xet gl ve ki~u thudng ILlc. M¢t ngLloi dan Ong bLlClc vao mi)t glan hang do may m~c a m9t trung tam thLlang m<. 5.lng clla hai dCra tre trong trLlong hc.'l.'I.Ing ma b~n ds. . bao hai anh em lay dao chia ra ma ~n. tlnh co nguoi dan Ong nhln thay trong m¢t glan hang trllng bay chiec ao y h~t 10<. B<. cac con.lc van de? 2. Neu n¢i dung ca ban clla cac giai dO<.'l.KhOng dLlc.i sao de xuat clla ngLloi bol<. . khi di tren ph6 Kim Lien.'l.'I. 6.lng van la m¢t CU9C hc.N~m tram nam muai ngan anh <.'I..n trong qua trinh thLldng ILl9ng.Nhieu tien the ca a! Bao nhieu thi co ban? . Llu di€lm va nhLl9c di~m clla cac ki€lu thuang ILl9ng. vai to tam.Cam an cO. Lan sau. han nLJa anh mua ra nha't day. Neu d~c di~m.Bung gia day anh <. Mm tram ngan hal chiec cO nhe? . Bay 18 hang "xln~. gia clla bQn em do COng ty quy dinh. mi)t .'I.'l. chau chi lay m¢t tr~m b6n mLlai ngan thai. .i ao ma minh da mua.'I. B~n hay giai thich cau n6i tren.D<. tOi hoi cho biet thai vi ma'y hOm truoc tOi da mua roi. thua chu.i khong bj nhau.i glai quyet dLlc.li" (Niereirnberg). m~c rat mat l<. nguoi dan Ong rut vi tra ti~n. COng ty em tn/c tiep nh~p tlt Hong COng. lam gl ma cai nhau am T len the.CO n61 bao nhieu? nam mLlai ngan <.'I. c6 dLl9C khOng".Nhan vien ban hang (sau khi xem gi8): . ap dl:Jng.. aday la Sau mi)t vai giay can nh~c. Theo bo thi the nay: dCca nao cam dao c~t thi nhLJOng cho dua kia lay phan trLlac. . neu ra ngoai anh se phai tra cao han bai hQ Ia'y hang clla bQn em. Hai dLla tre l?p tUc tfng thu~n.'I. NgLloi b6 tha'y v?iy lien bao: "Nay.lc anh~. Nhllng hai anh em.lP tac dOi ben cung c6 Ic..i 16'0 nhat nhl Ha N¢i. nhtfng neu chu mua. Nguoi dan Ong ch9n hai chiec ao sd mi c¢c tay roi tien den ch6 nhan vien ban hang.Van biet the nhtfng cO giam cho chut It.'I.Hai chlec ao nay bao nhieu tien cO ai? .lP tren? T<. Vai hom sau.cling khOng phai la m¢t tr?in chien phai tieu di~t ho~c d~t doi phLldng vao the chet. B~n hay neu m¢t CU9C thLldng ILJc. neu can. NgLJOi bo di lam ve mua cho hai anh em m¢t chiec banh. m¢t tram n~m mLldj ngan~.. dua nao cling dol cam dao c~t bimh. khOng dCca nao chiu nhLlong dCca nao. tOi se ra day mua cho cO.D<. . .Ing ma b~n da tien hanh va xac dinh ki€lu thLlang ILJc. 4.Chlec 030 nay a day cO ban bao nhieu? tr~m ..

Cac 6ng duqc thanh toan 150 tri~u. nhLIng 56 tien la bao nhieu thi ron phai thuang luc. . Anh Nam .mg. chung tOi c6 to quang CaD ban chi~c xe nhu xe cua cac Ong vO'i gia 231 tri~u.DDCTXT: 60 ngan cay 56.ng biet 56 tif2in 180 tri~u la c6 hqp Iy hay khOng. 200 hay 300 tri~u ma chi la m~t khoan bOi thuang thoa dang thOi. Vi loi hoan toan thu(k v~ phfa CTXT nen CTXT phai boi thuang cho CTZ.£)DCTXT: ChUng tOi da xem xet Vl. ChUng toi phai duqc den bu s6 tien du de mua duqc chi~c xe nhu xe cua chUng tOi chU.A Nam: T6i chi mu6n nh~n duqc dung muc ma cOng ty t6i co the duqc boi thubng. nhLIng cac 6ng tfnh the nao ra con so d6? .DDCTXT: The Ong muon bao nhi~u? .trq Iy giam doc cong ty Z duqc uy quyen len lam vi~c vO'i d9-i di~n C6ng ty xe lai(DOCTXT) a . B~n c6 nh~n xet gl ve kl~u thuang IU"qng ma nhan vil!n ban hang b tlnh hu6ng dAu Mn da ap dl.mg nao va t9-i sao anh Nam I~i la nguoi th~rig? Chiec xe hai cua GD cOng ty Z (CTZ) bj m~t ch'l~c xe tai mat phanh. . .J vi~c va quyet d!nh boi thuang cho cac 6ng.A. hai b~n 19-i g~p nhau: . Nam: Toi hieu. nhuthe la qua nhieul .: D6 la so tien cao nh§t ma cOng ty chung tOi c6 th~ b6i thU'Ong cho cac Ong. nhLIng nau cac Ong khOng dua ra nhO'ng can c(( de gh~i thlch tljli sao I~i la 180 tri(ju thi c61e chUng tOi phai dua v§n de nay ra nha toa an giai quy~t.DDCTXT: 06 la gia trt cua chitk xe theo quy~t c!nh cua chung tai.DDCTXT: NhO'ng 235 tri~u ca a.lng ki§u thU'O'ng IL1<. nhLIng cac 6ng can c(( VaG dau ma dinh gia chi~c xe nhu v~y? Cac 6ng c6 biet cho nao c6 the mua duqc Chiec xe nhu v~y val gio3 do hay khang? .A Nam: Cac ong cho so tien nhu V?y la the nao? . 145 10. chung tOi sa boi thU'Ong cho cac Ong 180 tri(ju. nh~n hay kh6ng la tuy cac 6ng.DDCTXT: Nay Ong Nam.A Nam: TOi khOng muon dol 100 tri~u. Ian sau khOng bao gio den d6 mua gl nU'a". 150 tri~u. sau d6 xac djnh xem ngubi nao ap dl.lng nhu xe cua chling tOi ngubi ta mal ban vai gia 220 tri~u. c¢ng voi thue va cac chi phi khac gla len den 235 tri~u.A Nam: Toi cOng cha.GTKNGT·A . d6 la mUc cao nhat day.A Nam: TOi hiE~u.mg va nhuqc diem cua no? 3. TOi biet r~ng c6 m¢t chiec xe da qua sa dl. lao vao dan nat khi dang do Ie duong. Tljli sao chung ta khOng xem xet 19-i v§n de m~t Ian niia roi hay thuang luqng? Chin gia sang thCt hai chung ta I{li g~p nhau Ian nCta c6 ti~n cho Ong khong? ThCt hal. 6ng c6 nghi the khOng? . .A Nam: Quang cao n6i xe da ch~y bao nhieu? . thue va I~ phi truDc b~ do bl!n ban chiu.DDCTXT: ThOi duqc. thu~c cong ty xe tai (CTXT). . B~n hay dQC k9 tinh huang sau day. .N6i roi nguai dim ong buac ra khoi quay hang: UDung la mlnh bj lua.

Va cuoi cung. thai d9 hai ngL1ai ho~m toan khac nhau. NhLlng tong giam doc I~i khOng muon keo dai sl! cM dQi va quyet djnh dL1a san ph~m 1300 vong/gia ra thj trL1ang.lO cho phep ve toc d9.n thiet kEf va sl! nghi~p nghi~n Cltu che t<:10 cua ong ta (Jones).ODCTXT: 236 tri$u 600 ngan dong.. . ca H . H .llJi c6 ta. Tuy nhien.NhL1 vf).y neu lay gia chiec xe trong quang cao lam Cd sa thl xe cua chung t6i gia baa nhieu thL1a 6ng? . 5 tri(!u 600 ngt:lO. trong thai g. VL1<..1ng cua hai ben.Jc tung ra th[ trL1ang.ii danh dl! clla b9 phf).ii thanh c6ng? Manthy \a m9t doanh nghi(!p chuyen san xuo3:t thiet bj va.mg. COn Saw Paker .l "Serie 500 toi de nghj hai vl tl! giai quyet lay".ng biet lam sao.ii sao Jones \<.lp. . hieu dL1c. cu cho may ch<:1Y th?t nhanh. 4. t5ng giam doc trinh tn.ng them baa nhi~u? .Ji doi vai vi$c ban hang va h~u qua gay ra doi vai cac b9 ph~n khac thi khong he nghT d~n. B~n hay d9C ky tlnh huang sau va nh~n xet ve nhilng v~n de sau My: . Y do clla Jones la de phbng Saw Paker chi chu tr9ng den so' h.GTKNGT_B . sl! tranh chap cua hai ngl!CJi nay se anh hL1ang den Ic. bi? ph?n thiet ke dlla ra thiet b[ moi " Serie 500". Vi~c ban hang dilln ra thu~n 1c. trao d5i giO'a hai ben. Vi v?y.lt..Jt qua 1300vong/gia". Jones rat c~m gi?n vi cai tro ma manh cua Saw Paker da chon vui "Serie 500 lam bang hO<.. Hai ngL1ai h~n nhau trL1aC m~t tong giam doc ra.Kieu thL10ng lL1c.A Nam: Xe cua chung t6i mai ch~y c6 35 ngan diy s6 thoi. dL1ai sl! chu trl clla Jones.Ji.Jt ca toc d9 quy djnh va sl! c6lien tl.J trach thiet ke san pham. vf). t6c d9 v~n chuy~n toi da la 1300 vong/1gio. khi san ph~m mai dL1c.iy qua t6c d9 van t6t) Saw Paker chuan bj dL1a nhG'ng 101 thL1 nay ra d8 danh I'ili Jones tren ban dam phan. hai ben thoa thuf). toan doanh nghi$p. con nhU'ng nMn to bat lc.Qua trlnh chuan bj thL1dng lL1c.an d6.ng m9t tuan Ie sau se dam pMn vai nhau.T<. Jones baa cao Sl! vi$c nay len t6ng giam doc. Saw Paker khOng noi gl ve toc d9 toi da cho pMp.n CTXT phai boi thL1ang cho CTZ s6 tien la 236 tri$u 600 ngan dong. r~ng "Serie SaO" cho ch<... C6 m9t tUBn Ie de chu~n bi dam phan. OBU nhilng nam 80. Do d6. ta. Khi t5 chuc vi(!c Slta chlia nhilng thiet bi d6 Jones biet ro n9i tlnh. . Jones V~1n chU'a b~ng long va dang tiep tl)C nghien cltu de na. bEm dong y chap Mnh m(!nh I(!nh voj dieu ki(!n tien quyet \a thiet bi mai dlla ra thj trL1ang phai ghi ro "toc d9 toi da khOng VL1<. Jones va Saw Paker la hai "ai khanh~ clla tong giam doc.ng toc d9 lem 2600 vong/gia. Jones la giam doc phl. . moi ngllai lanh trach nhi~m m9t b9 ph?n rat quan tr9ng.m tL1 va n6ng n5i. Qua nhien.JC xay ra. ong ta SllU t?P cho dtll.li ich clla Jones va Saw Paker len gl.mg San pham ban ra.lc "can bai thang: thL1 khen clla khach hang no. Jones kh6ng dong y nhlfng cha. NhLlng khach hang khOng biet giai h.Qua trlnh ban b~c.y thea cac 6ng thl xe cua chung t6. khOng mi?t 146 10..1C thi'J dO<:1n cua Saw Paker.n phong.giam d6c phl.mg mal nhL1ng chi n6i vai hal ngL1ai m9t cau: "Ve van de nay sinh trong Mu thl. Saw Paker la can ng\.l trach ban san pham.1ng ma hai ben ap dl.DDCTXK: De tfnh xem nao .

Nhltng cac nh~m vien cua anh buong tay de cho khach hang duqc ch<llY qua toc dQ qu y d1nh . NhU'ng nhltng dieu cam ket dugc ghi trong bien bfm d6 khOng dlt9"c luan thu. anh n6i v~y khOng c6 gi la khOng dung.n dang cai tien "Serie 500" d6 sao?" Theo tai blet. vi Igi fch cua COng ty. tim Dung mOt tuan sau. Saw Paker con Ja m(>1 con nguai rat cau tien bi?.con to ra het suc to mo.cho den cung. IUan luan mong muon dugc mqi nguai cang nh~n minh. thong ke chi tiet ty I~ phai slta chiia theo bao hanh. nhau. 147 .§.l clla ang ta Ihi ong ta hoi .. Truac het. NhU'ng chung tai khang n6. khOng he cam thay x~u hd val ml. cot d~ tang cuang quan h~ tinh cam doi ben. Cho nen.lt: "Paker. chang phai la anh da tClng bay to rang chang bao lau niia. Jones thay rang cuoi cung phai ap dl:mg bi~n phap ton trqng long tt! trqng clla dol phUang: phal ky dugc m¢t ban thoa thu~n vai Saw Paker. hQ ngoi doi di~n va. anh ta muon Jam cOng vi~c lieu thl. Sl.:!i vai Saw Paker. dau la Iy. sau d6 c6 m9t vai nhl19'ng b¢ bang lai n6i de thlJ'a ca di tai ml. c6 phai khOng?". nhCtng vi~c lam clla Saw Paker deu 103. roj n6i: ~TOi c6 biet n¢i dung clla bien ban d6. thuang hoi c~'m ke dieu nay. Ong ta khOng chi luan JuOn tlep xuc vai Jones va cac trq Iy clla Jones rna . Sau khi phan tfch nhU v~y. Jones chuyen sang suy nghT ve sach IlIgc dam philn. neu phat hi~n th(/ k9 thu~t nao c6 the lam tang thanh Uch tjeu thl.tc cua thiet b[.! th~t xuat sac.ln va nhu du tang wang lau dai cua COng ty. nang It!c cua thiet bf S8 dl19'c tang len rat nhieu. ma con lam cho tcing giam doc tin rang sl! thoa thu~n d6 c6 chLi y den Igi fch ngan h'. Ngoal fa. Jones va Saw Paker cung cap duai cua minh den ban dam phan. Ong khOng v(>i lam rum beng vl~c sU'U tam tal Jj~u n6. ve cach chal xau cua dol phuang. rna chu trQng phan tich tam Iy clla Saw Paker. eng ta quyet dinh giuang dong kfch !flY. luc ay dan vi lieu thl. phai v~y khDngT.. Jones ngam ngam bu6ng mol cau cua minh ra ma chimg ai hay blet (d6 la mOi cau).tc r~t m?nh. Jones. Con Jones Ja con ngutli tram tinh. muon g~t Jones. 89 ph~n k9 thu~t cua chung toi da noi r~t ra rang toc d¢ cao nhat cua sfm ph~m nay khOng dugc vugt qua 1300 v6ng/gia. vi anh ta da nhieu Ian chii d¢ng mal Jones va cac cap dut:li ciia Jones cung an cam hay bang cac hinh thuc g~p gO" khac. tOi da dqc I?i bien ban trao deii y kien truac khi dlIa "Serie 500" ra thi truang. Tom I?i. Sau khi lam xong cOng do~n ay. ban Ihoa thu~n d6 khong chi c6 Igi cho m¢t b¢ ph~n. De co the dam phan va di den ky ket thoa thu~n mi?t cach thu~n 1I. hi~u quan h~ giLta Saw Paker va khac'h hang.lng bat giac ~t mCtng. den luc nao thi co the nang cao dUQc nang lI. Cuol cung. de c6 th~t nhieu thu khen va b~ng khen dan day trong phong lam vj~c. theo Jones.lc dich tim hieu cOng vi~c clla dol phuang.l cua cac anh khOng c6 y klen gi khac. Jones bat tay Vao vi~c chuan b[ chu dao. !rong bl. Jones thay Saw Paker n6i ngay vao v~n de do minh neu ra.Ith~t hi(!n nay 109 chung tOi khOng bao dam thief bl "Serie 500" c6 the ho~t d¢ng blnh thuang m~u vltgt qua toc d9 da quy d[nh. dau lien ra s(Jc nhan m~nh van de giai h~n toc dQ toi da de Saw Paker khOng the thoal thac di dau dugc. dieu nay hoan loan giong nhlI Jones. nhan da d6 dLta anh ta vao m¢t ng6 Cl.lc lieu clla minh. dieu tra r6 tlnh hinh k9 thu~t clla kha~h hang. cui?c tranh ch~p Ian nay hoan loan khong phai la do Saw Paker muon gay st!. th~t han nguai. Saw Paker cltt'1i. Saw Paker Ja m¢t con nguai kiflU ng?o khOng hi~u dau la tlnh. Truac het la chi dinh mOt tra thu n~m tinh hlnh loan dien ve tieu thu. phal nam ch~c !rong tay toan b¢ cac "con bai th~ngH de luan Juan lam chu tlnh the. Jones thuc ngt!a xOng tr~n truac: "Anh Saw Paker. trong con ngubi anh ta co m¢t xung lI. H.chUt khach khf. Chang phai la b9 ph~n ky thu~t cua cac anh v. dieu khac.

NghT v~y. Saw Paker ma:t tlf the phan c6ng va b~t dau 0 vao the thu.ly veti toc d¢ cao han.. Jones cllai g~n va cui xu6ng noi nho "Neu nhu t6i cho anh biet r~ng co nhlJ'ng khach hang keu ca r. chi n6i: "NhlJ'ng thu khen ay deu do khach hang chu d9n9 viE~t. vi van de nay tranh cal nhau mai rOi.l'a vao d6 de khoi bj thua tr~ng lay. Saw Paker d§y ra tru6c m~H mql nguai m¢t c~p tai Ii$U day c¢p.!Ing "Serie 500" khOng th~ cho ch.3y qua toc dQ. hI? deu n6j r~ng "Serie 500" cho ch<.l chung toi khong buong tay d~ cho khach hang cho ch<. kh6ng d~ cho CU9C ch<. anh kh6ng th~ lam gian dO<. 10 thai d¢ hoa giai: "ThOi dl1<. Saw Paker dU'a ra con chu ba) cuoi cung cua minh. xac thlfc dang n~m trong tay ra. ben ttl tU khong che "nhi~t d(l". anh xem ky ditto Jones khong them d~ y den c~p tal li$u d6. c6 phai kh6ng?" Saw Paker dap l..lng thist bi. Jones biet d6 la con at chu bai ma Saw Paker dl. do c6 sl! chu§n b( tU truetc.lng "Serie 500".l co.li quan h~ tot dt. Jones. anh da thu Ih~p nhlJ'ng la thu nhU the.!p giCra don vi tj~u thLJ chung toi khach hang.3y toc d¢ cao. chang Ie anh kh6ng cam thay nguy hielm hay sao? Anh Saw Paker. chang ai chju ai.1C m¢t t~p gia'y chi 'khen hay khen tot ma thOi~.Saw Paker vQi vang ng~t 10. Nay Paker da dU'a con bai nay ra chling rAng den giai dO.l san pha'm.lc thll ba:t binh cua khach hang. chling c6 thi c6 quan trqng'pl dau. nhLmg chUng tOi khOng ep kMch hang lam vi~c gl". NhLmg anh pha) xem nhlJ'ng cal c6 y nghTa 0 trong d6.li ngay: "Anh n6i "chu d9ng" nghTa 18 gl? Duong nhien 18 to) c6 cll nguai den cac khach hang de ki£im tra tlnh hinh sa dl. Jones tha'y Saw Paker da can ch~t mol diu. tOi dong y vUt bo nhlmg la thll khen nay di. Neu xet ve di~m nay thl nhlJ'ng thCt trong c~p tai H~u nay phong con y nghia gl nua? N6 chi chUng to r~ng anh da thu th~p dll<. phai kh6ngT. T6'ng giam doc ch~c S8 khOng dong y nhu v~y". tot nhat la anh hay dua chling ra day!".l. de nghi la de nghL neu khOng khong che toc d¢ cua "Serle 500" thi du c6 n6i gl dl nG'a. Saw Paker ctJdi. del cho Paker c(r sot rU9t mal.. rol n6i: "Jones. Jones n6i: "Quy djnh la quy d(nh.3m tran nay laa dUa nhi$t d(l lem d¢ n6ng bong. v~y anh phai glai thlch nhlf the nao?" "Anh len sau ILmg chUng tOi d~ thu th~p tai li$u ve tieu thl. "Lam b(l khong biet? Anh muon n6i r~ng nhan vien cua toi khOng n6i th~t cho khach hang blet san ph§m cua Cong ty? Jones. Jones co y kh6ng dua ngay nhlJ'ng tal Ii$u chltng c6.l con so thong kll ve ti6u thl.. bu(lc doi phuong phai tho con chu bai cua hq ra! co Jones thay Saw Paker kh6ng biE~t rang day la mLnJ ke cua minh.l cua Cong ty hay sao?" va Den day. can ban kh6ng c6 chuy~n gl xay ra. cOng chi la lam b¢ gia va khong biet ma thai".1C. Neu toi noi khOng sai thl anh da thu th~p y klen bat blnh cua khach hang. trong nay deu la thu cua khach hang. nhll v~y la pha hO. ke hO. Saw Paker khOng biet r~ng minh da trung vao mtru ke cua Jones. "Kh6ng ep".: "Don v( tillu thl.3n vi~c ban hang dang thu~n l<. RO'I Jones cUdi. nhan vien cua tal da de nghi khach hang khi sl't dl. ben tUtU keo day cau Illn.1i cua chung tOi. nhLmg dem ban m(>t thCt thiet bj ma trong khi sa dl.mg ra't c6 th~ xay ra sl. toc d¢ toi da la 1300/gI0~. Nen nM r<!lng. n6i tiep: "0.ln cuoi cua cu¢c dam phan.lch ban hang. v{ dl. chang Ie anh khOng 10 lang cho uy tin cua vi$c tieu thl. va Jones b~t dau: "NhLmg anh phai theta nh~n r~ng b¢ mon ky thu~t c6 th~ nh~n dtJt. day 18 thOi co to va 148 .. Saw Paker chi c6n sCtc de chong dO chu khOng con suc d~ tra dua nua.

Tai de nghi anh nen n6i cho khach hang biet r~ng t6c d9 1300/gioIa bao dam chat lL1<. B9 ph~n cua toi phal trie. khach hang do sao? Guoi cling. neu nhLl hai ben c6 the. v~y thi lam the nao ma hQp tac dLlqc?". "Hoan toan khong anh hLlang gj ca. Jones n6i: "Toi khong c6 y lam gi~1n do. va la dieu quan tr9ng nhi'il.:lch nghi binh (cong khaj SUa sO<. Saw Paker b~t dau pha! hi$n ra rang Jones tuy be ngoai noi the nhllllg 'I do ben trong thi khac. (Thea "Nghe 16ng giam don .:lo cho dan vi cac anh nam dL/9'C quyen cnu d9n9 trong vi~e nghien eLtu che 1<. euoi cung Saw Paker noi: "Thai dLlqc. anh khOng nhLlqng be? ThCt hai.l sil dljng "Serie 500" voi toc de? cao va thong baa tinh hinh SU dljng thiet bi toc dq cao d6 cho G6ng ty.1dng den cong taco NhLl v~y ch~mg phai va hinh trung da giup cae anh cai lhi$n quan h$ va. va n6i r6 cho khach hang hieu rang neu h9 hqp tac voi Gong ty Manthy. GOng ty S8 chist khi'iu va hoan tra l<. nhat dinh Saw Paker S8 tiep thu. tOi dong 'I h9P taco.:li"Clla Jones. t<.:10 san pham mal.::m ke hO<.lc lieu dil c!nh cua minh.u dL1Qc "'I l<. Gong ty S8 co gia L1U dai. Lam nhLlv~y chae la khang bo tay bo chan vi~e ban hang eua anh chen".:lnh vai khach hang "3ng "Serie 500" c6 di.tot nhat d§ thl!c hi~n ke hO<. Jones nhin Saw Paker. de khach hang khong bj Sl! co gayanh hl. nhllllg bf m~t t~p tri. me clla Jones "bao dam chat lUQng tuy~t 0'6(. b§t tay h9P tac voi nhau.l cua chung tai.:Ii nhCtng linh ki~n hLl hong. Jones tiep Il.:1i ng6n ngO<. tang toe dq.lch b~1n hang dang Ihu~n Il. nhan vien lieu thl.:Ii cho khach hang. Qua nhien.:Ii m9t cach rat th~n Ir9ng.nh mCtc toe dq la bao nhieu ni1a. b6 chan bo tay chung 16i. huong chi ngLloi cua anh cOng khang phai chi theo dUeli 19i fch trLloc mat.lC n6i: "To. vi dl. mong rang anh cct n6i het m9. ong tin rang nhCing kien nghi clla minh la cong bang h9P 1'1.Jng tuy~t dOi clla "Serie 500".IC ILlqng lie'n cong hLlang khac. khOng de 19 bat cU dau hi~u g1. Nhung anh dlI'ng giau giem cai lqi fch ma ban lhan anh dL/qc hLlang! TrLloe het. Ngoai ra.l cua toi phim anh tinh hinh ma h9 nam dLlqc cho anh. "Neu h9P tac voi cac anh ma anh hLlang den vi$c tieu thl. kh6ng nhan m<.n san ph§m moi. tat ca cac khach hang clla G6ng ty Manthy deu dLlQ'c nhanh chong deli l<.Jng II. ehuY$n cho khach hang biet. Va Jones da I~ng Ie tien len m9t bLloc nho trong ml. Nhllllg Jones van cCJ cl4§m nhlen. nhllllg van c6 tiem nang de. anh S8 nhanh ch6ng nam dLlQ'c tin t((c thl. vai Iro ella Gong ty Manthy co pha. chung toi khOng tiep Wc h<. xin dam baa. b9 ph~n cua anh ban nhlI'ng san ph§m ay. cOng vi~c clla hai ben S8 tot han biel bao". nhLlng ngay Juc d6 kh6ng hie. Saw Paker chu 'I den cach noi mo.:ln tien cOng huang nay. hLlang chu yeu). 10.le Ie tlt tuysn m9t". Saw lang xu6ng me?t luc roi noi: "T6i thCta nh~n S8 co nhlI'ng fch Iqi ma anh dil nOi. TrLloc het.:Ii cua cac anh. Noi xong.:ln che toc d9 nCia. De a Xem ra. la dLlqc nang cao len hay kh6ng?". Saw Paker hoi l<. Jones noi theo ki~u mach nuUc cho Saw Paker. ung he? cang vi$c clla cac anh.

no la thiet b( kMng the thieu doi voi bat Cll v~n phong nao.rc tiep. cOng can nhac may len.:!c tieu Gqi va tra loi di~n thO<.'li va. . chao hoi. . can nhieu thai gian. Xl!ng danh va neu khong th€ tiep chuy~n ngay VaG luc d6 thl nh~ nhang xin 10i.m tam quan trQng va nhO'ng l1U the ella di$n thoi. . Truoc khi quay so. Nguai 991 di¢n cOng la nguoi chu d¢ng ket thuc cu/?c tro chuy¢n va gac may trudc. 150 .NgUai nh?n di$n la nguai bj d/?ng hdn.Trong giao tiep qua di¢n th0 9 i. vdi nhUng van de ph(rc t<. do chua dll'c.'ln.'lm bi~t khi ket thuc.. d€ tnlnh quen ho~c noi nhUng <lieu kh6ng can th. b. Sau khi hQc xong chudng nay.li. bi. vi$c 99i va tra Idj di$n tho~i chua d9-t hi$u qua mong muon.Chuang 8 GIAO TIEP QUA DI~N THOAI M. h~n lien h~ l<.'ln che ella giao tiep qua di$n thoi. ma cOn giup b. Ngllai 99i di~n la nguai chu d¢ng trong giao tiep qua di$n tho<. Vi V?y.'lP.m c6 the: . T6m t~t nQi dung .in di~n thO<.Di(:n tho:.'li bao gam hal khau: 99.1C val tro. m9t nguai thu kyo Tuy nhien. thi~u voi b. Them nO'a. gi9n9 n6i eila b 9 n can nh~ nhang. ke ca khi dang bc. Cho nen. Noi chung. chao ti.1i 18 m¢t trong nhO'ng cong vi~c quan trqng va thUbng xuyen ella m¢t nhan vien van phong.1i va pho bien nhat hi~n nay.GQi va tra loi di$n tho~i hi$u qua han. quan tam.Ii vao thai gian thu~n ti~n hdn.l cuoi c6 y nghi'a d~c bi$t. kh6ng [t nhan vien van phbng v§n con g~p kh6 khan khi xu Iy cae tinh huang trong glao tiep qua di~n thoi.. nguai 99i din xac djnh ro n¢i dung can trao do. ngay caluc b~n khong vui. ChUang nay khOng nhO'ng 9io. gi9n9 noi va nl.Su dl.Ii.lng di~n tho~i m¢t cach co hj~u qua va c6 v~n hoa tro thanh m¢t d61 hoi d6i Vdi m9i nhan vi~n v~n phOng.1c dao ~o tot.Thay dUc. nhCtng l1U the cOng nhll' nhO'ng hi.Ii. su dl.ngllai ta it khi dung di¢n tho~i rna thUang g~p ga tn!c tisp ho~c dung thll Un. nhieu n¢i dung.mg di¢n tho<. xUng danh dau cU9c g~p va cam dn.!i Ii:! m¢t trong nhiing phuong ti$n truyen thOng ti$n l<.in r9n. ljch thi$p. on t6n.ii: . b9 n hay mTm cllai vOi nguai dam thoi.ii. Nguai ta thllang vi nl. t6n tT9n9 nglldi.l cllai trong giao tit~p qua di$n tho<.Ii nhU cal btlt tay tron9 g~p ga tn.:m fen luy~n ky nang giao tiep qua di$n tho<. N~n noj TO rang va ng~m 99n. di~n va nhc.Du la ngllai 99i hay nguai nh?n thi cOng phai tuan thu nhUng nguyen t~c. . Tuy nhien. nhUng nghi thuc cila v~n hoa giao Hep: nh~ nhang.et.'li.

Cach thuc tot nhat cho vic.li d{lt hi¢u qua nhu the nao con ph1. til thu den ki~m tra va lUll tru thong tin. Cu¢c ca. nhat lit tiet kic. gi9ng de d6i thO'. r6 dmg.lng de dieu hanh. trong truang h<. di¢n tho'. Nhieu cong ty.fien. ngay dng xuat hi~n nhieu chung IO'. bao cao cong vi¢c. TAM QUAN TRQNG eVA mj):N TROM Hi¢n d<. van hoa di¢n tho~i ngay dmg dUQc chu y va nang cao. cac c¢ng slf luon phai sir d1. May di~n tho<. trong llnh vl!c van phong noi rieng cu¢c each m'.!-i se tiet ki¢m dUQc nhieu thai gian va tien b'.l thu¢c va~ cach t6 chuc va nguai sir dl. Di~n thO<.!-i.mg di¢n tho<.lC. Dau tu ngay tir dau nhu v<!y tranh dUQc vi¢c bi) 16' nhung ca h¢i trl'ng tuang lai chi VI nhan vien van phong thieu van hoa di¢n tho.li.'1c. ctl chi. Cung vai may vi tfnh. nguai quan 1)1.!-i.1o nhan vien van phong cua minh ve van hoa di¢n tho~i. do la dieu mQi nguai deu lhira nh~n. t6 chuc xa h¢i. nhung IC). m¢t modul de gioi thic. truyen tiii cho Di~n tho~i dugc str d1. phit am chu~n. thai d¢.lng mai cling drr n6 fa.li thi thu lSI . tat ca cac yeu to clla giao tiep kh6ng lai co y nghia rat Ian trang giao tiep trl!C tiep.1P nay deu kh6ng co tac d1.li 1il. Tci chuc t6t vi¢c th6ng tin bang di¢n tho. trang nhieu twang hqp di~n tho'. Vi v~y.i .lt hang ngay eua mhi ca nhan.li III hinh thuc giao tiep gian tiep: nguai gqi va nguai nghe kh6ng nhin thay net m~t.c truyen tin 13.lng. trang diem eua nhau. trang ph1.i kh6ng the quan sat dUQC nhau. Giao tiep bang di¢n tho<.m thOi gian cho lanh d~o. di~n thoC).lng trong cUQc song va trang sinh hO<. Di¢n tho~i co Him quan trQng. nhieu chuang tdnh dao t'!-o da co han m¢t chuang.u cac d. chi huy. c6ng nghi~p hoa lit xu huang phit tfiell tat yeu.lng f¢ng rai kh6ng nhung trong cong lac Vall phong.li la phuong ti¢n thong tin thu~n lQi nhat rna hang ngay nguai lanh d~o. m¢t bili.lfl ghi nh~n duC. l!U vi~t.lng co y thuc hay khong? Su Giao tiep qua di¢n tho<. ngan gqn. xu ly.li dang duqc d.li hoa. dl. Trong van ph6ng hi¢n d. cO quan da dao t<.lc.li v(Ji nhung tfnh nang tham gia tat ca m9i cong vi~c ella van phong.li dang th~p. Tfft ca nhung thong di¢p can trao d6i chi la gi9ng noi rna b<. gia dlnh. phai chuan bi Jai. Cac doi tuQng ella giao tiep ngay l~p tuc nghe dUQc giqng noi clla nhau.lng khoa h9C cong ngh¢ dang dien ra nhtr vU baa trong cae Iinh vl!c dbi song xii h¢i n6i chung.ch m'.!-i. rna con duqc si'r d1.i cung voi may vi tinh dUQc vf nhu nguai trQ thu dic IIfC ella lanh d~o va quan ly. Y thuc dUQc dieu do. Sv ti¢n lqi eua phuong ti¢n giao tiep nay kh6ng ai co th~ phu nh~n. Giao tiep bang di¢n tho<. phuong ti¢n kh6ng the thay the duqc.li rut ngan dUQc khong gian va thai gian m¢t each dang kt~.1.ch ung xU khi giao tiep bang di¢n tho.

Kh6ng nen gyi V~lO dau gio sang hay chieu bai c6 th~ dau day kia chua c6 nguoi nh~n di~n tho'. Cang khong nen gyl di¢n tho'. Khong nen gyi van cuoi gia sang hay chicu qua mu¢n. Neu c6 nhieu nQi dung dn trao deli thi nen ghi fa giay de tranh s6t n9i dung khi n6i chuy~n. cu¢c gyi do thuong kh6ng co hi~u qua.ln hay nhanh chong xin lOi m¢t each Iich 51!. b'. nguai gyi di~n tho~i can lUll y cac buac quan tfyng sau: 1.ln c6 the d~t may. n9i dung va thai luqng cua cu9c n6i chuy~n. khong nghe nham. b'. quay ho~c bam s6 ch~m. co the hQ da v~ hay b~n hoan thanh n6t cong vi~c cua hy.truang thuong kh6ng th~ ki~m tra duqc.Chuttn b~ giyng n6i: Phai g'!. .Khi co nguai nh5c may.t be nhfrng uu tu.Chufrn hj giay but de sib sang ghi l'. hy ten.Phai co 56 dn gQi va ten hQ nguai dn g~p twac m~t. di d9ng). Khi g9i di~n tho~i .li.li: Hay chQn thai diem thu~n Iqi nhat cho cu¢c gyi di~n rho'. cha sau m¢t thai gian mai nen gQi l'.li.ti m¢t each hi~u qua. Quan h~ qua di~n [ho~i kh6ng co van ban. may hong. co quan . .li. 1. . chuc V1. Khi nghe tin hi~u tut tut ngan va lien t1. . ph1. s6 di~n tho~i (chinh.Gyi cho ai thi d~n kiem tra l~i thong tin ve nguoi d6 nhu: HQ va ten day du. dUt khoat de khoi nham so hay nhay 56. II. buon blJc twoc khi gyi di~n tho'.Chyn thai diem gQi di~n tho'. SU D1)NG DI~N THO~I 1. .1. cae 56 li¢u khac.2.l.li vao gio nghi trua.li. thea m9t logic de nguai nghe khong mat nhieu thi gio. D~ co cu9c giao tiep qua di(:n tho<. khong hieu nham. c6 th~ tien hi'mh bi'm 1u~n. may kenh. neu gyl nham may b'. co nghia la dau day kia kh6ng co ngum.l.li nhfrng thOng tin Giin thiel va kh6 nho nhu ngay gio. dau day dang kia may b~n. trjnh Sl! hieu lam ve thai d¢ cua b'. Bat dau 152 . GQi di~n tho~i Nguoi gyi di~n tho~i duqc coi 1a nguai chu d9ng ve thai gian. .. nguoi doi tho~i phai tra 1m ngay.ln d6i voi nguai nh~n.. Chmin bi gQi di~n th0l:\i Gqi cho ai? N¢i dung gl? Thm di~m nao? ..lc Ill.ln phai xung danh ngay va noi r5 nguai dn g~P.Chutln bj n9i dung CU9C n6i chuy~n: Can chuttn hi n¢i dung ngan gyn. Khi nghe tin hi¢u rut tut dai ngar quang thi b~n hay chao Khi dii nghe It nhat la tam hoi chuong.

ti d~ hq xac nh~n. b'.ln phiii co gi9ng noi gay duqc thi~n cam cho nguai nghe. ra va neu d.n thl yeu cau nguoi nghe nhac l.ln co the ra hi¢u cho mqi nguai gifr yen l~ng.li. lUll y nhac may khi chuang reo.Trong khi n6i chuy~n. s6 di¢n tho'.m d¢t nge)t. but. blnh t'inh ghi i'.. C6 the nguai gQi khong co ky nang dien d~t. Nen cam on nguoi nghe ve vi~c hq da: cho ta thOng tin.. Nhfrng thong tin quan tr9ng nen n6i 'Ch~m.tn nhac l.N gUC1i nh~n di¢n tho'.ti.ti de tranh nham Jan.. Khi nghe g(lp cau llt nao kh6 hieu.n.lc tim tu Ii¢u khi noi chuy¢n di¢n tho<.. . Neu nham may do nguoi gqi.lc va d~p may twac nh~ nhang...tn nghe nhc qua.ln nghe nhanh qua. d.li.Chunt [U phi' I biet lang ngbe khi nh~n di¢n tho.tn 19c ngon ngu cua hQ de tlm ra n¢i dung dfch thllc. Hay chu y nghe nguoi 0 driu day ben kia ldnh bay.ln c6 the yeu cau b~n kia n6i to han neu b. d6 hq khong cam thay dQt ngQt. Trudc khi kel thuc cUQc g9i b'.ln nen chu dOng ket thuc cu¢c gqi. ch~m han neu b'. Du ngum nghe co thai d¢ nhu the nao thi b'. ten be) ph~n hay cO quan).. dung vQi va cal lai hQ.ti. b'. Ket thuc cuC)c gQi Khi het thong tin. HQ c6 the hieu lam la chung ta khong chu y bing nghe hay tdnh dQ tdnh bay cua hQ qua kern. ch6 quat mang. qua giqng n6i b'. 2.li duqc coi Iii ngubi bi d¢ng tTOng cu¢c di¢n tho'. Neu phiti b6 6ng nghe d611.3. nen tren ban di~n tho. kh6 hieu". than thi¢n. yeu cau nhiing gi d6i v6i b<}... Khi xung quanh c6 nhieu tieng on.. dt dan den mar Gnh d.li cua b'.. ch~m nhat la sau hoi chuang thu ba.ln van cu th~ hi¢n I1Ch sl!. B.tn cling dung n6ng v¢i.ti. b'. mAu nhan tin. than m~t va luan gim mQt n1. Dung bao gio n6i voi hq rang "kho nghe. B~n ncn n6i ro rang. gat gong d6i voi nhil'ng nguOi xung quanh. chuc v1. Dung yeu cau hQ nhac di nhac I~i nhieu qua.li.Khi nhac may di¢n tho'.ln phiii de nght nguoi diu day a 153 . B'. Can nhanh chong nhac may khi nghe thay tieng chuang di¢n tho. b'.CUQC tro chuy¢n can chao hoi nha: nh~n. tdnh vi¢c nghe sai va hieu lam. Cu6i cung Ia chao t'.ln dn chutln b~ cho nguoi nghe.li va~ giay. neu can b.l. a . hq da: chuyen giup ta thong tin. . khong qua nha hay qua to. no dUQ'c cam nh~n ro r~mg dau day b~n kia. Nh~n di~n tho~i .n nhanh ch6ng thOng bao cho h9 biet v6i theE d¢ Itch SI! va d~l may.ti phiii co san giAy.li nen chu d¢ng chao hoi va xung danh (hq ten. co the hua hyn sll gilt vung lien l<.ln.lm bi¢t va hyn g~p l.l cuai tren mOi.ln duqc dau day ben kia cam nh~n va danh gia tdnh d¢ van hoa di¢n thO'. n¢i dung l¢n x¢n thl b.tn co gang g. 1.

1c r6. b<.n nhan gi kh6ng voi n¢i dung phieu nhan can co: h9 ten nguoi g9i. Kh6ng n6i dfnh chi!. don vi hay nguoi gQi. d6i tuqng tuy khong nhln thay nhung h9 cam nh~n duqc.Ket thuc cu¢c g9i nen danh quyen cho nguoi gQi. Phit am r6 am tiet. kh6ng nen su dl}-ng tieng dia phuong. . kh6ng de'sai sot Khi noi chuy¢n nen co giay but t<. .Lu6n ljell si!.li cho b~n.. .l cubi tren m6i. h9 ten. Dieu quan tr9ng Hl b<. ch6 noi "anh ta kh6ng c6 day" va d~p may.i . toi di gQi ngay" va bit 6ng n6i. viet tai li¢u khac hay hut thuoc. phai hoi l~i nhieu hin.ln c6 th~ noi "xin chb. Sau do d~t phieu nhan len ban dong nghi~p neu khong g~p tn. b~n ph.. TIm mai chua thay tai li~u dau rna da qua m¢t phut.lm bi~t va hua hyn. s6 di~n tho<. Kh6ng n6i qua to nhat Iii n6i chuy¢n duong dai thuong sq dau day ben kia kh6ng nghe r6.TJUj..mg. s6 di¢n thoC). Truong hqp dong nghi¢p di vang. kh6ng nen n6i qua nhanh. dirng that hua. y sau phiii logic y truoc. Nhiing dieu can chii . nhung tir nuoc ngoai cAn yeu cau nguoi gQi danh van dt ghi 1~i. nhan n¢i dung gi.li nen c6 n1. neu cAn phii ki~m tra l~i.Khi nguoi gQi can n6i chuy¢n voi dong nghi¢p..kia dung d~p may va chb m¢t bIt. 3. thai gian dJng kh6ng duqc qui 60 giay. kh6ng nen dung tir da nghia khi kh6ng can thiet. noi r6. Khi noi chuy¢n di¢n tho<. y truoc Ia chu de chinh.li (ca chinh. . gQi cho ai. nguoi nh~n ghi l~i nhung y chinh: ngay gio.li ban.ll tn.l.ln ph~\i n6i "mong ong (ba) eho cho mQt leit" va bit 6ng n6i d~ noi chuy¢n voi dong nghi~p. ghi r6. phl.li xin loi va baa se gQi di¢n l<.rc tiep. Neu b<.li. Kh6ng nen noi qua nho d~ dau nghe kh6ng dut. Kh6ng nen vua noi chuy¢n vua lam vi¢c rieng nhu dQC. .li sau khi d8: tim thay tai li¢u. gQi dong nghi¢p den di¢n tho~i. s6 may bao nhieu ho~c hQ se g9i l~i lue nao . ten ca quan. Nen thong baa cha ngubi g9i va hoi xem co c§. Khi la ngubi gQi phiii co n¢i dung tom tat vao to giay dt tranh truong hqp sot thong tin khi noi chuy¢n. bl. khi HI. IIluJ nh{in y khi sir dl!ng di~n tho~i SU dl}-ng loi n6i nhy nhang di'l nghe. CAn d~t duqc yeu cau nghe r6.ln phai gQi l<. gQi l~i cho ngum g9i vao khi nao.ln phai hoi ai trong ph6ng d~ c6 thong tin. Chao t<.R6 rang N6i r6 y. cac s6li¢u. Nen cam an nguoi gQi da gQi di~n tho<.

holm chlnh Khi noi nen noi cilu du chu ngfr va vi ngfr.t. . 4. vi~c do khOng thu¢c trach nhi~m clla bQ ph?n chung t6i. thai gian cu9c gQi la tien.m hay neu m~t vai cli trong so do va giai thfch t~i sao b~n cho la khOng lich st. 5.u rut gQn tninh nguai nghe suy dien.t. b.H ghi dii rnQi chi tiet.l khach hfmg fiy.. ai day? Nham may roil . neu nguai nhan kho~g n6i r6 ta phai hoi l~i.m Thong tin het thI nen ket thuc cU9c gQi. Trong CU9C song. 155 . Neu vai tro clla di~n tho~i trong ho~t d9n9 clIa v~n phong. vang.l". t6i nghe! Anh can g~p ai? di~n tho~i. phai di ngay van n9i dung cu9c g91. 99i sang b~ ph?n dich v1. Bfli t~p tinh huang 1.Anh Nam chua den.Da'y dil. muon g~p thl sau 30 phlit nlta 99i I~i nhe. B~n hay neu nhling y~u t6 c6 anh huang den chat IUQng clla khau nay va phi3n lo~i chung. di~n va khl tra loi di~n tho~i.. b~n da co the co nhU'ng cli di~n thoai (99i ho~c nh?n) ma b. c~c d. Khong nen Slr d~ng qua nhieu til d¢m. Khi noi chuy¢n khong nen ke Ie dai dong.Ngan g(.m cho la kh6ng lich st. Kh6ng VI ngan gQn rna t[(1 thanh c9c 16c.Bac 99i gl ma 111m the. £)i~n tho~i co nhU'ng h~i ich gl trong doi s6ng clla b~n? 3. C6 dieu nao chua phlm anh duqc thong tin xung quanh thI ta phai hoi 1~1. chilu da bao ngay mai S8 co nguoi den t?n nM sUa chLra cho bac cO ma. B~n hay sua I~i cho dung! .Anh hay 991 sang b~ ph?n khac.Anh muon biet a. Khi nghe de ghi va~ phieu nhan ph. tranh n6i lap. Neu co the. Sau day la m9t so 10. khong nen noi tM. .n. .. n6i ca. Cau hoi 1. neu la ngum nghe thi nhuang quyen ket thuc cU9c gQi cho nguai gQi. n6i chua t6t qua . 2. Thai gian noi chung 13. mat lich S1.A16. Neu nhU'ng yeu cau co ban khi 99. co th~ hieu sai y mInh c~n truyen d~t.A16. £)i~n tho~i la m9t khau quan tn?ng clla c6ng tac dich VI) khach hang.. .

30 phut nita ch] gql nhe. . Kha.1c kllOng Ong? . kllOng tile. Chao cO! ml. . Theo b. giam doc yeu cau khOng d13 al quay ray. COng ty X muan nang cao chat lut.! khach hang de t~ng cuong n~ng hlc c~lnh tranh. Mai Linh.!c vI. CU9C g~p vai doi tac nguoi Duc la m9t cui)c g~p rat quan tr9ng. • . xin chao Ong! Anll (ch]) Ilay nh~n xet ve thai d9 cua thu ky M va clll ra nllli'ng tllieu s6t cua M trong CU9C n6i clluy~n qua di$n tllo~i neu tren! 3. Mai Linh khong biet cau tra 10j nhl1llg co bi~t Tuyet Mai co the tra loj va co chuy4n may cho Tuyet Mal. cua cOng ty MD. . g~p Ong luc nay dut. dut.l nhll the nao trong m6i tlnh huang duai day: a. M. M nh~ nhang nhac ong nghe cua may di~n tho~i: .1c cung cap thOng tin ve chuang trlnh khuyen rna. .Bac n6i to Il}n xem nao. tlJ cong ty VDC.Chi cO biet g10 nay la g10 gl khOng? 30 phut nlia 99i 1~1! . Ben kia dau giay la m(>t khach hang.1C m~c du d6 khOng phai la trach nhi$m cua co.lc tieu cua cOng ty X? 4. Mai Linh khong bi~t cau tra loi va luc d6 Tuy~t Mai khOng c6 m~t a d6. nhan vien v~n phong cua cong ty MD.1ng phl. nh~n cac cui)c 99i tll khacllllang va chuyen cac cU9c gqi den nllli'ng nguoi ma kllach hang yeu cau.=li vao cuoi bu6i lam vi$c. dang ngoi lam vi~c t~i v~n ph6ng cOng ty thi co I • di~n tho~i 991 den. Toi la P.Kllacll: Cllao co. giam doc dang thao lu~n vai m(lt doi tac nguoi Nh~t. chau ch~ng nghe thay gl cal .Thua chi. c. Mai Linh c6 the tra loi dllt. V~y xin ong vui 16ng 99i I~i vao cuo] buoi lam vj~c. Ilo~c tra 101 chUng neu c6 thEL Tlluy L0an thuong xuyen tiep xuc vai kMch hang qua di~n tho~i nhung chua bao gio g~p m~t hq.M: Xin loi ong P. dang ngoi lam vi~c t~i v~n ph6ng cong ty thl di$n tho~i reng.Glam doc cua chUng tal vita ra pho 991 dau. giam doc cua chung tOi dang b~n tiep mi)t doi tac nguoi Duc.Ch] g~p Quyen nao. thu ky giam doc cong ty SM\C.. tOi co phai la nhan vien cua anh dau. Co lam an cllo toi g~p giam doc! . Quyen den hay Quyen tra'ng? I~i • .M: Yang.ch hang nay muon dut. 2. nllan vien v~n phong cua cOng ty X.Kllach: TOi c6 vi~c gap can trao d61 voi giam doc cua co. Mai Linh nhac may. d.KMcll: TIlOi dut. Xin ong vui 16ng 99i l<. cOng viec cua Thuy Loan c6 anh huang quan tr9ng nhu the nao den '~i sau v~y. khoang hal ti~ng nlia bac 991 I~i nhe! . Mai Linh c6 the tra loi dut. COng vi$c cua cO 103. Mal Linh nen xu sl.M: Ala. Theo b~l'].Anh muon noi chuy~n voi toi thl bo cai gi9n9 ay di nhe.M: Xin loi ong P.1c.1c. Tlluy Loan 103.1c kllong? . cOng ty SMIC xin nghe. b.~ln. Co c6 tll€ bao d€ Ong ay tiep tOi luc nay dut.1c nhl1llg !uc d6 cO rat b~n. toi se 99i .

Chuang 9
GIAO TIEP QUA THV TIN
Ml,lc tieu

Trang thai d~j ngay nay, m~c du c6 nhieu phuong tli;ln truyen thong hi~n d;;ii giup con ngUoi traQ d6i thong tin voi nhau m¢t each nhanh ch6ng va ti$n l<;Ii, song thtrtfn, vaj nhiing U'U the ri~ng ella n6, van dU<;lC Slr dl,lng m¢t each pho bien ca trong CU9C s6ng thuong nh~t Ian trong kinh doanh. Do vf}.y, rEm IUY(ln ky nang giao dich qua thu tin 18 m¢t sl,l chu~n bi thiet tht!C cho hO<;lt d¢ng nghe nghi~p cua m¢t nhan vien vl:fln phong, m9t ngLIai thu kyo Chuang "Giao tiep qua thu tin" dl1c;lC dUa vao cuon sach nay kh6ng ngoai ml;lc dfch d6. Sau khi h9C xong chuang nay, b,;m c6 th~:
- Hi~u khai ni8m, L1U the, nguyen t~c cua thu tin;

- Xac djnh each viet phu h<;lp voj moi IO<;li thu tin;
- Ti~n hanh CaG giao djch qua thu Un hi~u qua han.

Tom t~t nQi dung
- ThLJ Un 18 IO<;ii vl:fln ban khOng mang tfnh chinh thlrc, dlf<;jC vi~t vai HI cach ca nhan, dU<;jc dung d~ trao d6i thOng tin gilla cac ca nhan, t6 chuc, - So vai cac lot;:li hlnh truyen thong kMc, ch~ng ht;:ln nhlf di~n thot;:li, thlf tin v£in co nhll'ng L1U th€ nhat djnh, Nhfrng L1U th~ d6la:

+ Th6ng thLtOng viet thu tiet kiiflm hem 99i diifln; + Nglfoi nh~n c6 the d9C vao thoi gian thu?n ti~n; + Bieu hi~n tfim quan tr9ng han di~n thot;:li; + ThlI tin dam bao dU<;jc tfnh bi m~t, thlIong dU'<;lc d9c fieng va nghjen cUu ky han; + C6 the chi vi~t m¢t Ian nhllng gU'l d~n cho nhieu doi tl1t;lng; + NglIoi viet c6 thOi gian d~ suy ngam va trlnh bay sao cho c6 hi~u qua nhat;

+ C6 th~ trlnh bay ca nhfrng di~u ma thOng thlfong ngttOi ta kh6 n6i qua di~n thot;:li hay khi g~p go tfllc tiep,
- Thutrn c6 nhi~u lot;:li va dl1t;lc viet yai nhll'ng phong cach kh8.c nhau, Tuy nhilln, chung v£in c6 k~t cau chung va cac y trong thlI dLl'<;jc trlnh bay ho~c theo 16i dien giai ho~c theo loi quy nt;:lp, Cach viet theo loi dien giai ('1 chfnh dlI<;jC dLla ra ngay dau thu, sau d6 mai d~n loi gia'i thlch) thuong dU<;1c ap dl;mg trong lot;:li thu mang d~n fin yui, ho~c lot;:li thu lam cho nglIoi nh?n quan tam, m~c du kh6ng gay ph an cmg vui buon ra r~t. Con cach vi~t theo 16i quy nt;:lp ('1 chinh chi dU<;jc dUa ra sau khi da c6 loi giai thlch) thuong dlI<;jC ap dl,lng trong trlIong h<;jp thOng tin 0 trong thu c6 the gay phan O'ng lieu cl,l'c nguoi nh~n (tin buon, loi ttr choi v. v),

a

a

157

- Du la thLl vjet theo each nao thi cung din tu8.n thu nhlrng nguyen tllc sau: + Dj th;!ing 'lao van de; + R6 rang; + Day

du:

+ Chinh xac; + Nhat quan;
+ Th~n trQng;

• ,

I •
eKu eVA THV TiN

+ Lich

SI,!.

1. KHAI NI~M, PHAN LOAI VA KET
1. Kh<ii
ni~m

thu tin

Thu tin fa m(Jt loqi win bdn khong mang tinh chinh thuc, duqc vie't vm tu each cd nhan, dItr;c dung ditrao do'i thong tin giiia cdc ca nhan, to' chuc.
M*e du. hi~n nay, c6ng ngh¢ truyen thOng phat tri~n rat nhanh, nhi~u phuang ti~n truycn tin hi~n d~i va thu~n ti¢n xuat hi¢n, song thu tin - phuang thuc truyen tin e6 tu IAu dai - van c6 vi tri quan tr9ng. Thea kel qua m¢t cu¢c khao sat t~i My 'lao nhung nam eu6i the ky XX, han 80% s6 nguOi duge hoi eho n\ng nhfrng eli di~n tho~i. nhfrng eong thu du. dugc dang ky va~ s6 t6t den dau van e6 th~ bi lang quen nhanh ch6ng, nhung nhilng thu tir giao dich ea nhan th~ hi¢n m6i quan h¢ lien nhan eaeh l~i duge quan tAm ehli y han nhi~u. So vai eae phuang ti¢n trao dbi th6ng tin kh,lc, chAng h~n nhu di~n tho~i. thu tin e6 nhfrng Uti the ea ban sau: - Th6ng thuang viet thu tiet ki¢m han gQi Bh~u
di~n;

- NguOi nh~n c6 thi dQe van thoi gian thu~n ti~n; hi¢n dm quan trQng han di¢n
m~t,

tho~i;

- Thu tin dam bao duge tfnh bi

thuang duge dQe rieng va nghien cUu

ky han;
- C6 the ehi viet rn¢t tan nhung giri den eho nhi~u d6i tuqng; - NguCri viet e6 thOi gian de suy nga.m va tdnh bay sao eho e6 hi¢u qua nhat; - C6 th~ tr'inh bay ca nhfrng di~u rna thong thuang nguai ta kh6 n6i qua di¢n tho~i hay khi g~p go tn,rc tiep. Trang thuang m~i, thu tin la phuang ti¢n trao dbi th6ng tin ph6 bien va duqe dung trang nhi~u tlnh hu6ng da d~ng, tir ehilc mUng, tharn hoi, hyn g~p,
158

cho den vi~c trao d6i y kien nham thong nhat cac dieu khoan d~ di den ky ket hqp d6ng. Giao dich bang thu tin la m¢t trong nhung ky nang quan tr~)fig rna nguai thu ky can linh h¢i.

2. PMn

lo~i

thll tin

'

Thu tIn giao djch hang ngay giua cac ca nhan, t6 chuc rat da d~ng, tuy nhien co th~ phan chung fa thanh cac lo~i sau: - Lo~i thu mang den tin vui ho~c lam cho nguoi nh~n quan tam, m~c dil khbng gay duqc phan ung vui, buon f6 r~t. Vf d1,l: lhu d~t hang, thu de nghi cung cAp th6ng tin ve m¢t lo~i hang hoa, dich V1,l nao do. - Lo~i thu til ch6i; Vi d':l: Thu tu ch6i dan d~t hang. - LoC).i Thu thuyet ph':lC; Vi d\l: Thu ban hang. - LO<;li thu xa giao, Vi d':l: Thu chuc mung, thu tham hoi.

J

3. Ket eau ella thll tin
Thu tin la lo~i van ban khong mang tinh chfnh thuc, duqc viet vai tu cach ca nhan, vi v~y hinh thuc, ket cau cung nhu n¢i dung cua thu tin mang tfnh uy~n chuy~n cao va tuy thu9C vao nguoi viet. Song nhin chung, thu lhuang duqc viet tr~n kh6 giay A4 va bao gam cac phAn duqc trinh bay nhu sau:

1. Ten t6 chuc (c6ng ty, co quan".), dia chi, di¢n tho~i, fax.." Phan nay
duqc d~t 0 goc phfa tren, ben tnii cua to giay. Trang tcuang hQ'p t6 chuc gi'ri thu co bi€u tugng rieng va duqc in san tr~n giay viet thu thi phan nay nam ngay du6i bitu tuqng clla t6 chuc. 2. Dia danh, ngay thang nam: PhAn nay nam phiii to giay. 3, Kfnh gui + ho ten, chuc vl,l, dja chi ngubi

cr phfa tr~n

hoi l~ch ve ben

nh~n.

4. Lbi chao dAU thu: Tuy theo m6i quan h~ va n¢i dung cua la thu rna chon Ibi chao dfiu thu cho phil hqp . Vi d~: Thua 6ng (ba), Chu T kfnh men ... 5. N¢i dung 1<i thu: DAy la phan quan tTong nhat cua hi thu. Phan nay can trlnh bay T6 rang, hap dan.
159

6. Lai chao eu6i thu: Gi6ng nhu lai chao rna dau, lai chao eu6i thu mang tfnh phong tvc, th~ hi¢n phep lich SI! va dong thai d~ ket thuc hi thu. Lai chao cu6i thu can phai phil hqp vai hoan canh, Ibi chao dau thu va tfnh chAt cua Ii thu.
Bi€u tuqng cua t6 chuc (neu c6)
Ten t6 chuc Dia chi
Dja dallh, ngay .. fhilllg ... lIam ...

Kinh glri: Gng (hi) .....

Dia chi:
Thua bng,

Di¢n Fax

tho~i

Thu s6

Lbi chao cu6i thu Chuc
v~,

chO" ky, h9 ten.

7. Chuc vl,l. chii ky va hq ten clla nguai gui Ngoai ra, tuy tung truang hqp, Ii thu can co th~ co them phan ghi chu: neu phlJ IlJC kern thea ho~c m(:lt vai dieu nhan gui them (tai but).

II. NGUYEN TAC VA CACH vlih THVTIN

1. Nguyen I~c viel Ihlt lin
D~ viet duqc la thu tot, b~n dn nam vCIng cac nguyen tac co' ban sau dAy:

- Di thdng VGO Vlj'n de'

Trang eUQc song b~n r¢n hi¢n nay, thOi. gian la vang, vi v~y b~n khOng nen quanh co, vong veo lam ton thai gian ella nguai dqc rna nen di th&ng vao van de can trao dcii, thao lu~n; neu b~t nhung net chinh eoa vAn de, nhung yeu d.u can dap ung ...
- R6 rang

Cac y rna b;;tn noi trang thu can phai r6 ding. d~ nguai nh~n co th~ ghH quyet eOng vi¢c v6i nhung thOng tin d6. Ching h~n. viet thu d~t hang rna b;;tn dung clJm tu: "Chung tOi muon mua ... " thi nguoi nh~n thu rAt co the se phai tim each lien l;;te v6i b~n d~ lam ra van de. tue la b~n da gAy ra eho ben ban sl! phien ha khOng dang co. - Dung, chfnh XQC Cac sl! vi¢c, cae tlnh tiet neu trong thu nhu: ngay, gio, dia diem giao hang,
160

lich stJ. d~c bi¢t Hi nhUng b~n thuang 161 . Ngoai nhung nguyen de neU tren.Lieh s~( La thu kh6ng nhung the hi~n nang ItJe. khi viet thu b. dia di6m va thai gian giao hang..l. cling co b'...mg cua nguiti nhtjn khi dre thu. stJ am hi~u van de.Li/i viet t6t nhat ld /t:{i viit II! nhiin. thu d~t hang ph3. van de v~n chuy6n. VI v<}y. van haa ling xU cua b~n.i dung.. giao dich bAng thu tfn chi co hi~u qua khi hai ben t6n tr9ng.n phdi phil h(lp viii trinh d¢ nhq. " nhung a phan cuoi I. Ytu.. rna con th~ hi~n van hoa giao tiep. Thu viet kh6ng thoa man nguyen rae nay de lam eho nguai nh~n btJc mlnh. xung dt)t.MC dinh r5 mlf.!n cling can luu y m¢t s6 ditm sau: . Cho nen sau khi viet xong la thu.. " thl nhu v~y la chua nhat quan.gia d . m1lU sac.Jp. e6 nhie'u n¢i dung can trinh bay thi' nhl /i)..Vi dl. Vf dl.Trong nhiing tinh hu6ng phuc tt.p /uq. ngay ca trong nhung dnh huang mau thuan.. . .p dan y tru(Yc khi viet de'tranh bJ sot hoiJe trung liJp y. Vi~c tuan thu nhung nguyen tae neu tren se tang cuang hi~u qua giao d1Ch b~ng thu tfn cua b<. b philn dau thu b •. chfnh xae. con eha quyet dinh cua thu truang .c yeu cau nhu: ten hang.i nell du d. so luqng.n thue eua nguai nhi).Day du Nghia la trong thu phai neu du nhUng dieu ki~n can thiet d6 giai quyet c6ng vi~c.m viet la " . .TluJn tr9ng Tuc Ia cac thong tin.n.t mua .!i la " ..l. phu h(lp voi hoan cdnh. so li~u dua VaG trong thu phiii qua ki~m tra.Can nh&e nhilng n¢i dung cd'n viit va s&p xip chung thea trinh tl! h(lp Iy nhat. .tn.ln.!i.. . hi~u biet Ian nhau. kh6ng mau thuan vai nhau. Tuy nhien. chung IO. lai Ie trang thu cua b<.tn dn phiii nhit nh~n. ph3.. . . .. dij.c dieh viit tlzu.C 6' gdng /uimg truile phdn .Til ngil va each /q. phuang thuc thanh toan . b~n can ki6m lra l'!i nhUng di~m nay.N hilt qucin Cac y trang thu phai thong nhat. kh6ng dua vaa thu nhUng thong tin rna nguai viet cling chua tin chaco . Han nua.

.viet thu theo cam hung.lC dqc het Ii thu. ra loi gi. khtmg ai gi6ng h~t ai. "cung nhac". t~o duqc tam If vui ve. each viet thutin Ng6n ngir (noi V~t viel) mang trnh ehu thtL Moi nguai co m¢t phong cach I1g0n ngu rieng.. 2.ll ung vui buon r6 r~t. tfnh IH.lp c6 nhUng lIU di~m sau: .Nguai nh~n nam ngay duqc n¢i dung chinh ella la thu va c6 th~ doc luat phan sau d~ tiet ki9m thai gian.lllg cho lo~i thu mang den tin vui. JO<.n.:ip ly duqc uiJt len hang dau chu khOng phii Ht tlnh cam. trang thu viet thea loi quy m. thu chuc mung.J. b'!. ch£ng h<). thu tu ch6i .p.Cha phep nguai nh~n tiep tl. mb dan c6 tac dl.lOg cuon hut nguoi doc. sall do mai dua di~m sau: rna dau 1.}j thfch. cho rang nhung nguyen tac do lum cho hi thu e6 ph<1n "khO khan". xet tu goc d¢ J~p lu~n thi e6 hai cach viet thu: viet thea 16i dien giJj va viet thea 16i quy n<.lp thuang duqc ap d~ng eho cae lo<:ti thu gay phan ung tieu clfc b nguai nh~n. tdnh duqc nhung hanh d¢ng 162 . thaiti mai a nguai nh~n va lam hq de chap nh~n nhung chi tiet duqc dua fa sau do.n can nha d. cach viet thu eua nhUng nguai khac nhau cung kh6ng hoan toan gi6ng nhau. Trang thu viet lheo 16i dien giai. sau khi da: dua ra Jai giai thich.Trang truang hqp thu mang den tin vui thl ngay tu dau uJ. hi~u n(:li dung va ly Ie trlnh bay trang thu rna khOng bi hang h~t ngay tu dau.ch khoa hoc. L6i viet dien giai thuang duqc ap dl. Vi v~y.lp. La m¢t nguai thu ky van phong trang lUang iai. Dieu nay chu yeu III do hO chua thl!e sl! n!lm duqc ky nang viet thu m¢t e<l. "kho viet". nhu m(:lt so thu khieu n~i..1 thu. chua nh~n thuc duqc day du uim quan trqng eua vi¢c giao djch bang thu tin.li thu duqc nguai nh~n quan tam m*c du kh6ng gay phil. .Y ehfnh . L6i viet nay c6 nhung D~ lIU y chfnh duqc dua len dau. Thu viet thea 16i quy n<.lo<}i thu rna trang d6 ngum viet phai n6i tu "kh6ng".ng trang nhung 15 thu mang tfnh cOng vi¢c. nhu: thu d~t hang. Tnii vai thu viet thea 16i dien giai. a Cach viet thea loi quy n<.t a dau thu rna d*t m¢t do~n thfch hqp trang la thu. thu yeu cau cung cap thOng tin . y ehfnh khOng duqc dij. Tuy nhien.

Co the gi6i thi¢u them m¢t viii net ve m~t hang duqc h. b. III. .l..ln hi thu.li thu nay.dU(fc chung toi thanh loan mQt Mn bang tit'n mtlt ngay sau klli so'may duqc Idp dtlt xong.mang tinh kfch d¢ng nhu xe vl. Thu nay bao gam nhOng y chfnh sau day: ..2..Cu6i thu bay to hy v9ng Vi dl}. duqc hang dung ke hO<. Cong ty DVTM Ha Tiell Xin ong clio chuyln din va ldp dcJt tqi tTl.ll co the gUi thu phiic dap.. Chung (6i d~t mua . cac y duqc trlnh bay thea 16i dien giii: Ngay cau rna dau n~u r5 y chinh: Xin 6ng giri ngay cho .Xac nhan dan d~1 hang dang duqc dap ling khan truang.'in ti¢n dl tiep nhqn va ldp dtlt so'may nay la hai ngay 10 va 11 thang 6 nam 2003. Cae thLl vii d~t hang 1. Dqi Thanh. ~ .: nh~n Kinll gifi: 6. thu co y nhan m~nh lai gild thfch do chb trlnh bay Iy Ie truck r6i moi den lai tir ch6i. 163 . sa cong ly chllng t6i 05 chile may die'u hoa nhi¢t d¢ nh5n hi¢u LG.ra ch9n. kh6ng co ni~m vui nao IOn han niem vui nh~n duqc dan d~t hang...1. GD. . Gia tri cua /6 IUlng se. VI v~y b lO<. s6 luqng. gia ca ..Bay t6 niem vui khi nh~n duqc dan d~t hang. .Tiep lheo ghi r5 lo~i h~mg hoa. GD C6ng ty cong ngh¢ tin h9C MD 1.Thong bao phuang thuc thanh tmin. .lch. nem thu vao bep khi chua d9c het no. . ky hi¢u 0185RMBT.. De nghi ong giri ngay cho . ThiTi gian tlllu. ThlI d~1 hang D6i voi nha kinh doanh. ~ Li ~ Lai giai thfch mb duang dAn dan cho Uri tir ch6i.. .. do do kh6ng gay soc cho ngum nh~n. ThlI Ira 1m IhlI d~1 hang Sau khi nh~n duqc thu d~t hang. Xin cdm em va gUi ong hIi chao tran trQng. VIET MOT sCi LOAI THU CI) THE 1.

Thl1 til ch6i thl1 d~t hang Cling co trubng hqp b~n nh~n duqe dan d~t hang nhung vi mQt ly do nao do. .l tin nhi~m va bay t6 hy vQng co th~m dan d~t hang maio Vidl. be'n. d da.GD rO/lg ty cong ngh¢ tin 11(}r MD Thua Dng.Dua fa 1:9 do va sau d6 Ia Ibi tit eh6i. tiil ki¢1l1 di¢n va hi¢1l dang dlif/e ua ehu(mg t1"l?n thi trt(ang.n vitt thu tit ch6i. Hd NQi.l sau: .Co th~ giai thi~u cho khach hang m9t dia chi c6 lo~i hang khach can. Cac y eua thu tu ch6i thu d~t hang dUQC sap xtp theo tdnh t1. b~n d.}. 164 .Bay t6 niem vui khi nh~n duqe dcm thu d~t hang. 6n~ dii co m(Jt Sl! f/fa ChQl1 tuy?t vai boi day fa lor. - - ' J Tran trQng GD. b~n kh6ng th6 dap ang dUQc.i trtf sa c6ng ty thea yeu cau eua 6ng. .3.l khach hang th6ng qua cac dl. s6'5 La Thanh.-cam an ve sl. eong ty Hd Tien 1.n lUll y ding.li ly. ' Hi¢1l nay. hy vQng rang trong tUdng fai chung foi fqi c6 dip dli(1e phVe V~l ong. vi v{iy chung toi khong the'trlfc titp dap ling tllli dl}t hang cua 6ng dU(lc. Nhlfng vi cong ty Honda chi ph~c Vl.ti may Vlii nhie'u tinh f1(lllg vU(lt tr()i. kh6ng nen dua ra qua nhieu 19 do. Cluing t6i rdt vui mung khi nluJ-n dlirJC fila di}t hang eua ong de' ngay 24 tIlting 5 nam 2003 de'mua 05 may die'u hoa nhi¢t d(j nhiin hi¢u W. .Bay t6 hy vQng dUQc phl. nhfing nhan vit?n C() kinh nghitfm eua chung toi se. chi can m9t ly do xac dang de gUii thich eho led tu choi Ia duo Vi d~: Kinh gUi: Dng Hoang Minh. so'milY dii dli(lc chua'1l bi va vao 81130' sang ngdy 10 thang 6 niim 2003.y b~n d. Xifl cdm an S~( tin nhi¢m eua cJng va quy cong ty.chuye'n din va tJp di. n6i chung.}-c vl. BIli Tun~ .if tq. Chung toi rat vui mUng khi nh{in dlif!c thli d(it himg cua ong de' ngay 5 thang 6 de'muQ 02 xe mdy Honda nMn hi¢u Dream /l.}-: Kinh glli: O.khach trong m\>t dip khac. ky hi¢u 0185 RMBT. ThuD 6ng.

giam do'c cong ty xay d/fng s{/3. khong Hip d~t dung lo<). Thlt khieu n~i . Xin ong \'IIi tong clio thay 10(li thllng d~tng nlfoc 1. • + Ngay dau thu neu f6 yeu cau.' 9 duang Cdll Cictv I/Odc bi/t c{( m(H . CII/tng l/}i eflo rang.5m3 ma d(Ji thq Clla 6ng \.5 m' khong phu hqp cho m¢t van phong dong nguoi. Chuc ong tlulnh cong.vell cdu clla rJllf. K. Jd6lu6n _. + Dua fa Iy do. cung trong tfUang hqp neU tfen. b. VI ell.Ila tap d41t sang hom qua t(li villi phong cluing f(ji hang 10(li lhl'tng 3 m J . B1. dai .Khieu n~i eua khaeh hang luon duqe doc doanh nghi~p lam an nghiem tuc quan ta. n~ng ne.. . rna l<. 165 . Thu khieu n<. Ii thu co th~ duqc trlnh bay nhu sau: Kill" 'gIN: 6. vi' vall plu)ng cilltng foi dong ng/f(jj va trong hqp dong dii ghi reT cd'n tap d<it logi 3 m. Killh g/fi: 6nl-: K. boi vi dieu nay giup giu uy tin cho chfnh hQ. VI v~y khi viet thu khieu n1. TM.ln viet thu khieu n1..ln co ke"t qua.]: M¢t d¢i thq dJ.l. giom doc cong ty xay d~(ng S(J' 3 Tillra Of/g.m. Gifi ong h'yi chao tran tn. C6ng ty Honda Vi~t Nom GD kinh doanh • . Ai cung: c6 ILic nham I<ln.li.li ve van de nay.lng "de nghj" ho~c "yell cau" lich sl!.Ong c6 till!' liell h~ v(li cae dgi Iy d s(f J5 duallg Xudn Thuy.1C viet thea 16i dien giai: 1 • 1 . giup dB b1.mg Thu khieu n~i cung co th~ duqc viet thea 16i quy n~p. Nguai co trrich nhi~m se xem xet vii. thu khieu n~i nen vic't dUai d1.i thung chua nuac 3m 1 nhtr yeu cau cua b1. Iv new ('Ita CcJng tv Honda fai lld Noi.ln.ti lap d:)t lo~i 1. Ncu b1. Thlfa Ollg. .ln muon vi~c khie"u nai cua b1.ln.tn khong nen the hi¢n :-'l! "n6ng gi~n" hang nhung lai nghi~t ngJ.. day eM to m(Jt Sl/ nllam ftin va Ily v91lg Sl/ nhdm liIn I/(iy S{i S(lm dlf<IC die'u chlllll. " ("() s/in lidllg clap 1(lIg .l-i eilng co th~ dli(.w. Ching h~n. • Hoang Hling 2. + Bay tc') hy vQng khieu nqi sam duqc dap ung. nha nh:)n..

dia di~m v. thang . Thu rnai . v.. bua ti¢c. cong vi¢e do duq'c trie'n kIwi nllanh chang. Dung quen rang. Ngay sau do. Itch sl!.n thiet: thai gian (boit dau va ket thuc)~ nhii'ng ho~t d(mg d~c bi¢t (neu co ke ha~ch). ).." cong ty hi¢u chfnh sf! nhdm hln fn(Jt each IIhanh chong. C/uIng toi d(l nh«11 dllqc tllll clla ong de' nga)'. + Cam an vi dft kip thai neU van de.. Gui ong [lii chao tran trqng. Kin cam an ong do kip thai neu van de' de' clUing toi 0) the' tlWe hi~ll day du traeh nhi¢1n eua mt'nh va thanh thqt xin Loi ong 1/([ s~r llllom !On dang rite nay.5 m 3 khong ti¢n cllO mrJt vall phong ca dong nhall vien n!1I1 van p/u}ng c6ng ty chung ((h. B~n hay xem vi dl.Tra lai thu khieu n~i Sau khi nh~n dUQ"c thtr khieu n~i.. 166 .. thay vi hip dqit logi rhung 3 m 3 nhll do ghi trong Itr!p d(jng. khach hang 1a thuQ'ng de eua b~n.. dLlng titll d(J ngay hom qlla vi¢c cuo'i ding 10 ltip dqt (hung chli:a nll(IC do dU(1c drJi tlU. .gi/JP qu. Tuy nllien. cu¢c h¢i thaa . Ngay l{lp ttf('. Lai Ie trong thu can nha nh~n. cho dil b~n chang he mong JQ'i khieu n~i cua khach hang. . chllng tbi do ky kef WA quy cong ty hq'p d6n~ si'ra chlia tql sJ win phon~ va Idp diJt tilting chua mlitc.1. b~n co the: viet thu tnt la-i. Thu mai nen viet ngan g9n nhung phai day du nhfrng n¢i dung d. ve' 1/i¢c l&p d(it tIlling chua write tgi van phong cong ty X. lwan rat. d(Ji thq' 19i lclp d(it logi 1. + Giaj thich nguyen nhan dan den nham Hin.. Ngay ngay mai.. clUing tbi dii ello kie'm tra va pl/(1t hi¢n s~r nhd'm lOn dang rite nay Ii1 do nhan vien Wln phong sO su(ft kili ghi philu xU(i't hang. va C/lllllg tVi hy "911g vife th61lg baa lIay se. d¢i tl1q' eua ehting toi se dap Lrng yell cdu eua (In. 3.l sau: Thua Ong.Ngay 2 thang 6. Cae lo~i Ihlf III xii giao 3.TIm m(n la lo~i thtr bay to mong mu6n ai den dl! m~t ha~t d~ng nao do (Ie ky ni~m. Thu tra lai thtr khieu n9-i gam cac y chinh sau day: + Khi'ing dinh van de khieu n9-i dang dUQ'c giai quyet khan lrl!Ong.

Hd N(Ji. dtrr. Kinll tlllt GD. b<. nhan vien cong ty MD loi cl1IIC mlmg (0'( dfP nhal. Nhung toi ra't hiy tam tiec rang (rong thoi gian do. khong the'dell dl/ dU{IC.1n phM dua ra c1uqc mOt ly do chfnh dang.17h30·: Ti¢c dlCllg chiell deli quy kluich l«i nllJ hang /Jodng Han Tilll.lI du(Yc Iliu moi Uii d~( te kj ni¢m 15 110m ngay tJulnll l(ip c()ng Iy MD. Hay xem vi dl. Vift.c thong s6 CL.16h30 ': Xe citra ClU)' kluich thom quan nha may X3 cong fy. toi ClIIlX v(ii m(Jt pluii doan etta chinh plut co chuyen cong lac d nuac ngoai.Ciam do'c cong Iy MD Tllua Ollg. c1~ ti~n cha vi~c tiep don khach.c ella hang v[m ph6ng ph~.Trd hli fiJI( moi Sau khi nh~n duqc thu mai. b~n ncn viet thu td iai. Thoy m{it loan Ihe' can bQ. . H{)c viflll T . ThiAnh . [Oall fluf call b(J. ae d m(lt s6 cong ty co in san mau . Trang truemg hqp tu choi.m.m ngdy fhtlnh . vai ("(311g t)' MD. Trail tr(mg kinll moi ong tai dt! Ie ky tliflm ! 5 nom ng/ty thimh lqp cong ty MD. Clll((lng {rinli Ie k:v ni¢m bao giSm: f(ip ("611g ty: CLIO . TII1(a Of/g. lilian vihl Clam do'( cOl1g ty MD thu mai. B~n cling c6 th~ mua thiep mai in san 0 d. 51/ oj m<1t uta rJng fJ nie'rn JUln hqnh kill def. Toi rd't vIIi mung khi nht.16 II: Mit tiflli ky lIi~. t6i xin gili toi ong va toan the' can bQ. nhan vien H9C vi¢n T va nhan danh CQ lilian. s(/9 JJodng Ql/(j(.I the: co m(lt thu mai holm chinh.l duai day: Kil1h gu'i (311g Phon TlIll . b~n chi can dien d.tc td ("111((" vdo hoi 16 11 ngay 20 thallg 10 t{li trtf sri c6ng fy MD. tuy nhien m¢t hi thu mai rieng clla cong ty vai can da'u va cher ky clla nguai lanh d'Jo van co tac dOng tam 19 m~nh hUn clen ngu<ji c1uqc m()i. Hy vqng chung ta se co dip g{ip nhau trong luang lai ga'n.Ciam do(· H(JC vifln T.Vi du: Kinh glfi: O.

Thu tham hoi kh6ng nen viet qua dui.Nhan danh ai. dOng nghi¢p. t6i xin giti den ong cung dong baa tlnl! nha 1m tham hoi an ea'n nha'! khi nhij. d¢ng vien b~n be. Thu tham hoi Thu tham hoi la lo~i thu bay to sl! quan tam. tren o(ang vj miti.3. nhan dip gi. mong muon chia se. Thu ehUe mung Trong quan h¢ xii giao. t6 chuc l~ ky ni¢m . Hnh cam chan thanh. d6ng nghi¢p.3.. . khai truang ctra hang.Chuc mung ai. l~p giu dlnh. thay m~t ai. tbi xin gUt de'n ()ng nhfi'ng fai chue mung tot df/p nhd't nhdn dip 6ng dWJC de' b(lt gi ii' chue giam Trong 111(7i gion qua. sao rong.l: 'C J - 1 Kinh gui: 6.li nhiing l(li fell thilt thlfc cITo cd hai ben. d6i tac co tin vui: duqc de b~t. Trail D(1i . khi hay tin b~n be. r6 rang. fly v9ng rang. khach hang khi co nhung chuy¢n kh6ng vui xay ra v6i hQ. NQi dung thu chuc mung bac gom nhung y chinh sau: . .. ca nhan. quan h¢ lu!p tac gii?a hai cong ty chung to d5 khong ngitng phdt trilll va dem It. Trdn tr9ng Giam do'c cong ty NT Thu chile mung can viet nglin gQn. th~ hi¢n tlnh cam chan thanh. d6i tac. Vi dl. mua mang thai bat ldm cha dili song cua dong hao giJp nhie'u kh6 khan. y thu can r6 rang. Thay m{it lanh dqlO va nhan dan tinh T.it ban giam doc cong ty NT wlllhdn danh d(te cong ty IT. kh6ng nen dung nhung tir my mieu.• neu kh6ng den dl!. Thay mr.n duqc tin dia phuang nha bi nang hgn keo dai.Gieim doc cong ty IT • Tlura Ong.2. ong se co nhiing fib life de' thue ddy mo'i quan h¢ do len m9t tam cao mc/i. g~p go tn!c tiep dUQc thi m<?t hi thtl chuc mUng lit rat can thiet.l: Kinh gill: Ong eht! rfeh tinh H Thua Ong. 3.Bay t6 mong muon gi. Vi dt. .

Kinh glri: Bd T. thay m~t ai gui tai ai 1m chia buon. vo eung xuc d¢ng klli duqc lin ong nha d¢1 ng¢t qua difi do m(>t din b¢nh hii'm nglleo. Vi dl. hli long vi cbng vi¢c. tlnh cam chan thanh. fhiet tha. cong nhan trong eong ty n6i chung va Ilha may Z n6i riling. sIf ra di dQf ngQt cua ong nha dii gay ra elw chung tbi nMm (hu(Jng tiee vo hgn. thu nen ngan gQn. Bi~u cam ella nguoi gi'ri loi chia buon khi biet tin buon. cJng nhit khong nht7ng fa m¢t giam doc tai ba.4. ma con la nguifi luon quan tam den diJi song eua tung can bQ.Ai nhan danh ai. cong nhan nlla may Z gih foi Ba cung gia dinh liJi chia buon sau sac nlla!. Thanh tllgt cilia buon! 1m . Tb. doi tac. NQi dung thu chi a buon bao gom nhung y chinh sau: . toi xin gili toi ddng bao tlnh nha 100 tri¢ll dong cung 50 chilc may bom mdtc phlfc VIf cho vi¢c cung cap nt(ric sinh hogt nhiing lwi kh6 khiin llhat.it lOan the' can bi/. mong muon ehia se khi co nhung mat mat ve con nguoi xay ra voi b~n be. eho phep tbi lhay mi. Thu chia buon Thu chia buon dung d~ bay to tinh cam thuang tiec.Dl gop phdn khdc p/UfC nhiing thi¢t hgi do hgn hem gay ra. khaeh h~lOg ho~e v6i than nhan eua hQ. Tran tr9ng ella Ifeh VBND tlnh T 3. Thu buon nen viet ngay sau khi biet tin.wim In) /(Ii bi'nh lhuifng. cbng nhan nha may Z xin ba nhcJfl lloi day tam lOng thimh kfnh. Vi vgy. Tbi dmg toan the' can bQ. a Hy V(JlIg rang v(ji s/f ho Irq cua cd nUoe eung voi sIf no IIfc cua dong bao tInh nlla. eUQe Sbfzg eua dong hao . dOng nghi~p. Tal cd nhilng ai tUng Mm vi¢e lau nam ben C{mll ong nha de'u bier rang.l: Thu ehia buon ella ong giam doc nha may Z gui den phu nhan giam doc eong ty MD khi biet tin ong giam doc qua doi. phu nJuln giam doc eong ty MD Thua Ba. h<iu qud cua hgn Juin se sam duqc khac phlfC.

ii Binh Tinea Ollg.to (ve qua t~ng. ) va cam tuemg cua b. sl.1C vlf t(In tlnh. b~n nen vi€'t thu cam dn. V.Mo dau l3.! W nguy¢n cua b~n va b<}n phai het suc can th~n khi cam but. S~( ph(/c V(t 1(i1l ttty 1110 ang \'(/ cae cqllg Sl/ da diU/h cho cluing t6i trong nhang ngay VIla qllo. ThlI gi6i thieu Thu gioi thi~u nham t<}o duqc sl! d~ dang hOn trang vi~c thiet l~p nhung m6i quan h~ xli giao trang thuang trui'mg.. b<}n din can nhtlc muc de) than tlnh gifra b<}n va nguoi nh~n thu..t li¢l1 nghi.l. ho~c sau khi d\1' m¢t bfra ti~c. chuyen tham quan .wfllg /11(11 fd kJuJ quen.Cu6i cung Vi dl. IN cam em. D~c bi~t trong nhung truang hqp thu gioi thi~u khong rnang tlnh cong vi~c. Tuy nhi~n.l' tiep dai. khm!. Thu gioi thi~u Hi. chi nen viet thu gi6i thi~u cho m¢t nguai rna b<}n biet nlt r6.n doi voi sl.Gium d&: kluich sq.duqc gqp 19i ong trong ky ngJd he flam sou. VI v~y. anh em frong Joan cI/ling f6i vtln I/(lllg Inong mw/n m(it ky nghi' nlll( v{iy.l: l~i lit lai cam an va lai chue suc khoe. Nlllfng ngay nghi vua qua dO'i viti cluIng f/}i tlu!t fd flly¢t vai: khach S{1f! Jdy [f. n6 hoi'm toan do s. Hnh cam ella gia chu./c flitting mon an do ddu blp kluich S«II c!1t!'bie'n!l( hdi san tum' . Da ftC fdLl. Trlnh n! cac Yella thu cam em thuang nhu sau: . hi¢t fa Hy v(mg rang se. Cam (/11 6ng rat nhie'u ve' Sl.t thiet giUa b~n va nguai duqc gioi thi~u. roN khi b<.C tie'p dOll nhi¢1 tr'nh. Gia chtl sc rat hili long khi nh~n duqc thu cam cn ella b<). duqc m¢t an hu~ d~c bi~t. nguai nh~n thu it nhieu phai lam vui long nguai rna b~n gui g~rn.3. J{. Kin" gifi: ang T . bang chung ve m6i quan h~ rn~.ln duqc t~ng qua.f danh gia eua b<).5.Sau d6 Ill. Thu cam dn Iii m¢t bi~u hi~n ella sl! quan tam. nhdn vien plll. M9f fan ntia xin edm on ong vel ell/Ie 6ng dt1i dao SI(C Troll trQng 3.. bfra ti¢c.n.6.n TlIl. IDQt viti danh gia. . Khong ai c6 the ep bU9C b<}n vi~c nay. nh(tn xet eua b<.w (vi dl. Thu cam an Trang quan h~ xii giao. mlnh van thuang rnd uac IDQt chuyen tham quan nhu v~y). . du: 170 . bai bie'n d~p vel tho m(hlg.

Neu nhUng L1U di~rn cua cach viet thLl theo loi di!§n giai. ThLl tin c6 nhling L1U the gi so v6'i cac phlIdng ti~n trao d6i thOng tin khac? 3. yeu eau khbng th~ thieu d6i v6'i m¢t nhan vien van ph6ng hi¢n d~i. Cach viet n~y thlIOng dLl~C ap dl.tn de nghiern tue hem trang e6ng vi¢e nhu d~t hang. . Kinh chao Dug Sau d6.Clul Phan kinh metl! XiII gim thiifu viti dill. He Chi Minh. Neu va phan tich eac nguyen tik viet thLl Un? 6.. 2. rat fUing d¢ng nhUllg vui vi va fila vi. TUtln titi. N6 dlIqe sir d~ng v6i nhieu rn~e dIeh. T6rn l~i. tham hoi trang quan h¢ xii giao eha den nhung v. Theo bCiln. ThLl tin la gi? N~u rn¢t so cach phan 10Cili thv tin rna bCiln biet. Bac Thu IiI con ngui'!i eua cong vi¢c. bac TIm la giam doc cong ty IUfi chau Jam vi¢c. Neu ket cau eua thLl tfn. N~u nhUng L1U di~rn cua cach viet thlI theo IOi quy n~p.mg cho lo~i thLl nao? . bac dy sf! bay vao TF. T6i Ily V{Jllg sf! hall IUff/h dU(1c grJp 6ng. Chdu Hoang Lan dii gifi toi ld thl( girli thi¢u vm 6ng. B~n c6 nh~n xet gl ve ket eau n~y khi doi chieu vdi nhUng thlI tin rna b~n da c6 dip tiep xuc ho~c sOCiln thao trang ky thvc t~p? 5. Chdu nghTrang c!til se-ra't vui klli grJp gobdc Thu viI eUl)c gqp go se-hiiu ieh. Cach viet nay thlIong dlI~e ap dl. nhal thict phai viet thv tnt lai.Jng cho nhUng lo~i thlI nao? 7. J-hJ Chi Minh de'tim hie'u thi tn/dug va tlm klhn ca h¢i dall tL(. bng Thu se g9i di¢n ha~e gui hi thlI gi6i thi¢u kern thea hi thu ngan sau: Kinh g/(/: Dllg Phan Thua Ong. khieu n~i. Toi se d Iqi khacll Sr. ong Thu se eha bng Phan hoi am. Trang truang hqp bng Phan kh6ng e6 thai gian de g~p 6ng Thu. giao tiep qua thv tin e6 nhiIng uu the nhat d!nh. til dm em. thLl tin c6 nhUng hCiln che gi? 4.tll Rex. LInh h¢i ky nang giao dieh qua thu tin la. Kinh ehiIo chil Chdu dia Chll Hoang Lan Va khi t6'i TP. Cau hoi va bai t~p tinh huang 1. plu)ng 103 foi tlllr bay (ngay 25 tlUlllg 10).

chiem cho nhie"u han./. GD. nha hang cua t6': T6i yeu cail 6ng cho thu h6lf{1i so' ban ghe' nay va nhanh ch6ng chuyen den s6' ban ghe'ma chung toi dil r. K/nh chao ang. giam cap khach s{1n. Tai cho rr1ng day chlla m(J1 sl/nham lan. se di.l ang chu dao hon.l(Jc dan r. K/nh chao ang! GD. ang pha. 'ma la kle''u RX 502. sau m(Jt tuan. Do cong sua! sim XUa! cua nha may Kim Dan chlla di. taj nh~n dlf. Nh~t. NAm to.GD. khach s{1n Ng9c Nam Thlla Ong. chung t6i dil kh6ng the'dap tJng dlAJC don r. Thlf d~t hang Kinh gut: Ong lling giam doc Gong Iy DVTM Ha Tien Thlla Ong. c.fU'.!. Gong ty Kim Dan da kf h(Jp d6ng xua? khau m(Jt II.I(Jng hang IOn sang cac nuac MY. chung lai kh6ng the'dap tJng dl.en n6 se gay th.' chung tal se co dip phl. nh~n r. Ngay 15 thang 5. LO{1.tJt hang cua ong.lr cac hjtjn h(Jp dong nay. Hy V9ng rang lrong tU'Ong fa.~m.1 nang T6i la Tra"n Nam. do d6 khang ph. gMm IlI(Jng san pham dlfa ra thi trlJifng trong nllac.Giam d6c Gong ty D{1i Ha Thua Ong.~1 h?i va cling fan cho 10. Dlfaj day la m¢t so la thlf cy the. ban nay r(Jng han. Thu khieu n~i K/nh gtJi ang T. Toi can mua 30 tam d~m Kim Dan /o{1i 160 x 200 x 10 va 16 tcfm IO{1i 120 x 200 x10 dd lrang bj cho cac phOng cua khe]ch s{1n. nhlfc.8.. trllong nha hang va. Ghung toi rat lify lam tit/c phai bao de 6ng biet rAng./. hoan loan chiu trach nh. Ghaoong.IU tien thl.m hay dQC ky va Ian Ilf¢ nh~n xet ve L1U di~m. Se rat ti~n /(Ji cho t6i neu 16 hang dU'(Jc chuyen den khach s{1n vao sang th{/2. a.oc nang /en.KS. !rong tru'Ong htJP nay. . G6ng ty DVTM Ha Tien.tJt mua.OC dlla VaG hO{1t d(Jng va chac chr1n Iinh hinh se di.At hang cua ong thea dung thai h{1n ma ong mong mu6'n.oc 40 b(J ban ghe' nhung khong phai kie"u RX 301 dB r.OC cal thifm. cho nen Gong ty bu(Jc pha.) h(Jp VO. ngay 28 thang 6.!.oc du hang. vi v~y can m(J1 so'trang thief bi mai trong do co d~m giurmg. NAm qua. Gia tr! cua 16 hang se dlllJC thanh toan day du bAng lien m$t thea gia ma G6ng ty tmg dil quang cao trim baa ngay sau khi to./. loi quye? dinh dall 11. t6i d$t mua t{1i Gong ty 6ng 40 b(J ban ghe'nhBn hi~u Xuan Hoa.1c diem (nt3U c6) cua tUng la thlf. Ng9c Nam . Thu W ch6i Klnh gUt 6ng Tran Nam . Ghau Au va hi~n Gong ty dang i. NtJm nay. khach s{1n Ngpc Nam.!.M . H6m nay..ia f6 Mmg. kieu RX 301 va dB tra truac 30% gja tri ct. co uy tin tren thi tru'Ong trong va ngoai nwc. m(Jt day chuyen ma. B. doc b.lc VI. neu phal lui ngay kha. tuy nh.tJt. M(Jt Ian n!ia mong 6ng th6ng cam v. Dtjm Kim Dan fa san pham chat IlI(Jng cao.!.

than m~t. nei nang. moi can b(. hQ mu6n mQi ngubi trong t6 chllc noi thea phong cach ella hq. Cac moi quan h$ nay khong chi la quan h$ cOng vi$c. cAe LO. khach hang v. nhLt: tiep xuc val cap tren.l the t?i v~n phong.v.Trong moi tnJemg v~n phong ton t?i nhieu moi quan h$: quan h$ v6i cap tren. nhlt m¢t xa h(>i thu nho.J the t<.:li van phong.Cap duili thwmg noi theo phong each cua cap . quan h$ v6'i doi tac. . m(>t moi trlfong hQp tac va c~nh tranh. Sau khi hQc xong chuang nay.n vh~n deu phiii n~ va thiia nh~n hQ. Cap tren Ia mau hlnh eua t6 ChIlC. (rng xl! dung dan voi nguoi khac thea dia vi cua minh. di dung. Trang van phbng co nhieu quan h~ tiep XUC. Giao liep vai cap Ir.Giao tiep trong moi trL10ng v1:!n phong khOng chi phong phU ve so lL1qng ma con da d?ng ve ngi dung va tfnh chat. kinh nghi~m.rc chuyem mon. cap dl!6'i.<)J HiNH GIAO TIllp VAN PHONG 1. day Ia ngubi ra quytt dinh va quan ly.>. Moi cil nhan trong v~n phOng pha. nhiing yeu C8U cua m6i lo~i hinh giao M'p trong van phong de c6 the th8nh d?t trong sl/ nghifi!p cua minh. I. tat ca nM. Giao tie'p v6'i cap tren co nhGng d~c di~m sau: tren.Biet cach giao tiep va Cmg Tom xu hi~u qua han trong cong tac van phong. Ngoai n~ng h. chi nhu v~y hQ mai thanh cong tren CLIQng vi cua minh va c6 kha n~ng ph at trh~n. t~o ra cac chuAn m1!c. 173 . nguCli cung (fng v. . nhan vien con phai c6 kha n~ng hoa nh~p vai m9i ngltoi m¢t each t6t nhat.lC tieu Moi tnrong v~n phong ngay nay.Hieu va tM'y dL19'C t~m quan tr9ng eua cae m6i quan h~ giao tiep cl.v. Nhln chung.m Bat ky van phong nao cling co ngubi Hinh d~o. biet giao tiep. Hq it khi mu6n nhfrng gl khac bi~t cua nhan vien. quan h~ vcri dong nghi~p. ChLJO'ng nay se trang bj cho b~n nhun9 klein thue can thiet ve CaG quan h~ giao tiep ct. b~n cOng can n<1m dL1Q'c nhiing d~c diem. xa giao. khach hang. b~n se c6 kha nMg: . ngang cap. t6 chllc cu¢c h9P dt bat chu6'e. Du la m¢t nhan vh3n hay m¢t can b¢ lanh d~o cua m¢t van phong nao d6. quan h$ voi cap dL1Oi. ma con mang tfnh tam If. Cap du6'i thuemg quan sat cap tren an m~c. tiit n9i dung .ChuCing 10 GIAO TIEP V AN PHONG Ml.

Neu b~n khang hi6u hay khong dong tlnh eung khong nen phan doi. Neu Hinh dC).n.lO ci"ln quy han tien b<. nhung phat sinh. Thai gian noi chung Ia tien b~c. . rna thai gian ella lanh dl.~~~~~~ bi~u cua eip tren dimg bao gia lam anh huang tai thai gian bieu cua hq. Uinh d~o phe blnh sai thi nen nghe de rut kinh nghi¢m. Nguoi Uinh d~o thuang xem xct cang vi¢c trtn toan clJC chu kh6ng quan tam 174 .o de ngh! thay doi ffi¢t quy trinh. nguai mftu vai cap tren. Hay suy nghi ve cang vi¢c va moi quan h¢ eua cang vi¢c d6 tIong h¢ thong eang vi¢e clla t6 chuc.Cdp dU(li phdi bier CIt xU kheo teo khi giao tiep v6i cap fren. . sau khi bao cao xang. tri~n vqng cua c6ng vi¢c Va nhung phat sinh co th~ co trang wang lai.1a. sang t<. chu khong phii choc lat h~i vaa baa cao lanh d<.1o trong eang vi¢e eua mlnh ehu khang nen quay nly Hinh d~o.. bai nhung gl b~n noi vai cap cao I~i duqc chuy~n ve cho cap tIen trlJc tiep xu lY. Nhung nguai b~n nhieu cang vi~c khong muon bi ngum khac lam mat thl gia cua hq. . Phai biet chu d(>ng. Phii baa cao d~ cap tren nam duqc tien do cang vi¢c. t6m tat tlnh hlnh thea tung ffilJC de trlnh bay Vf ~g9n~c~ng~~~n~_sw.t. dlJ kien huang xu ly. Dung vlliinh d<.1n d1i t~o mot hlnh anh bat lqi aHi. khong nen ngoi l~i uang nuac va tan chuy~n ve thai trang. mot ke ho~eh ella nhan vien thl each tot nholt la tuan thll mot cach tieh ClJC. Neu da xong vi~c thi tot nhat b~n nen xin phep vc cho lam vi¢c cua mlnh.tn. h~tng ngay b~n ghi lC).to ncn co lich thea ngay hay tuan. B<. Cip duai khong dUQc lam mat m~t cap tren hay che bai hq sau lung.1c. d~: va . Cap b~c trang t6 chuc ton t<.1a tIlJC tiep clla mlnh. Utnh d~o phe blnh dung thl b~n tiep thu va sUa chua. Dimg bao gia th~ hi~n Ia mlnh gi6i han lanh d.Hay ton tr(mg cap b(lC trong td cllIrc (van phimg). Tot han ca. . B~n kh6ng duqc baa cao vuqt cap.Cap dum phdi bdo cao thut'Yng Xl/yen. B~n to fa chin chan va thanh th~o trong c6ng vi¢c. Cha n6i sau hmg h9 nhung dieu rna truac m~t hq ta khong n6i .lO. Ch~ng h<.. . Co hoi thang tien clla b~n eo th~ se khang con..Nguai Wnh d<.to an m~c ljch slJ va chu y den each an m~e se khang bao gia hai long neu nhan vien eua mlnh an m~e IUQm thuQm.lilly ql/"y tr(!lIg thai gial/.~o.to quy mlnh hay co ehung sa thfch rna cu ngoi l~i d~ cap tren mien cuong phai giao tiep vai b<. lam mat thai gian cua hq. toe d~ qua dai . Khi d6 b~n se g~p rac roi Ian.nh d<.T~p nhin s/f vi¢c vm con melt cua ngui'li lanh dr.cap dUai nen fiep l!ttl ph~ bi'nh eua cap (ren m¢f each va fU.1i la c6 ly do eua no va m9i nguai dn ton tI9ng.i dk cang vi¢c phai lam. Vi~c bao cao vai lanh d<. Nen nha CflP tren luon dung.

n da tra thanh Hinh d<. Hay h9c Hinh d~o cach nhln xa trang r¢ng. Ch~ng ma'y ch6c.o ve phong cacho . h<). b<. ching h~n xc C9. roi thanh th6i quen.l thuOc vao nhan vitn du6i quyen b<). th~m chi ca.ii eang vao vi~c rieng thl b<). Cap duoi d.to cua chue d6. Thanh tich cua b'). N6i nang tho 16 khang giup gl cho nang suat lao dQng va tinh thAn lam vi~c. B<.toi tung diem nho.tn muon nhan vien di lam dung gia. don gidn. kh6ng sir dl.n phl. hay v~n dl. D6 la m¢t th6i quen de lay lan. voi ea'p tren va khaeh hang. t'). chu kh6ng phai chi nhin vao mOt nuoc di clla con xe hay con rna. rna no chi lam xau hlnh anh eua b<).t nghiem ehinh.c nguyen uie do.Khi giao titp vbi cap dabi /len sLft1lfng nl1l7flg flg"i [hlrc l/ch slj. .l: Khi danh ca phai nhin toan ct.mg thie't bi. B<. cong vi~c eua hq iinh huang toi nhi~m v~ chung nhu the nao. cung vai sv thang tien ngay cang cao.Hay de' cho cap dum biet nhiing thong tin XGC dang khi giao vi¢c cho hQ.Khi giao liep vai cdp dudi. Nhan vien thuang hge t~p Hinh d<).!-n phai biet wo duQ'c bau khang khi hieu biet va tin c~y Ian nhau. chua'n mifc cua t6' cluk. nhung ngum khac thuang tt! d¢ng bat chu6c. C6 the h<}.n biet t<). bqn kh6ng dU{fc dung liJi II lh616 hay boi bac. d'i~n tho<. m9i nguOi trong t6 ehuc n6i nang th6 16.tch ra.n. khi V~l chi khi b<). dieu kia va 11'.tn nen nha rang b~n khong the thay d6i dlIqc d. Chil dOng chao khi h9 de'n cling nhu luc h9 fa ve. nguai phiH biEt chf(p nh~n Iu~t chai chu dung g6p y lu~t co dieu nay. Giao tiep Vdi cap dUdi Khi b<.o duqc bau khong khf hai long va hang hai trong nhiIng nguai du6i quyen de c6 vO cap du6i het long VI cong vi~c.o b.lc ban ca.Bfln hay nghiem tuc tllllc hi4n cac nguyen tdc.o trang t6 chuc.n Iuan c6 thE n6i v6i h9 Ia rat vui long". duang loi cua ctfp tr~n da v<.tn se thay ddi duqc cac nguyen tac. h 17S . may moc. to 2. B<).ti tien hanh cang vi~c nhu the nay. Tuy~t d6i khang ph6 bien keho~ch cua dan vi mlnh cho nhan vien eua dan vi khac.lng nhung nguyen t~c d6 m¢t each t6t nhat cho cong vi~c cua minh. "cam an" va mim CIIIJ'i. B~n 18. .n cimg phai quan I)' ngay cang nhieu nhan vien duoi quyen.i sao l<. La ngu0i lanh d<).n khong dong y voi m9i nguyen tac.n trang giao tiep va co th~ mat di nhieu khach hang. .n phiH thvc hi~n cac nguyen tac d6 tmoe va th~.tn da tro thanh Ianh d<). Vi dt.

D6 la moi quan h¢ va cling quan trQng d6i vai sl! thanh d<. Luan phai giam sat cang vi¢c dll giao cho c[(p duaL Phai blnh dfmg vai mQi nguoi. khong co cong vi~c nao khong d. d~ 19 ca nhfrng thong tin bao m~t. chtl khOng phili r~p khuOn may m6c. Giao cang vi~c cho hQ cang nhieu dmg tot. Nhieu kinh nghi~m doi vai hQ la hay. Giao tiep voi dong nghi~p Trong van phong. chia se thong tin cling dong nghi~p.. cung co m6i quan h¢ clla b<. kh6ng nen dtS nguoi thu ba co m~t.LuiJn 1l9c hdj 6 d6ng nghi¢p Bat ky ca nhAn nao cung c6 nhung diem tot cho moi nguoi khac hQc t~p.tt clla moi nguoi. Khong thAn m~t qua muc d6i vai cap duai. . Chia se thong tin khong c6 nghia lit g~p gi noi ay. Chung ta c6 th~ thanh d~t chi khi chung ta luon co y thuc hQc hoi dieu hay Ie phai va quyet tAm sua chua nhihlg sai lam. 6 trong t6 chuc. Ban bao cao dugc ~hly~~. b~n can luu y nhfrng diem sau: a . Khi b<.Dfcng tiet ki¢m foi khen va cha hdo phong 'foi phe binll.tn noi lam vi¢c. con doi vai chung ta co chac nhu v~y khong? . hQ c6 nhieu kinh nghi~m thvc tien va sang t~o trong cong vi¢c. chan hoa vai dong nghi~p. ke cii nhung bai hQc that b~i cila hQ. KhOng nen s6ng qua kbep kin.Hay tin tUang van cap duai. Dip duai Ia nguoi tn!c tiep thl!c hi~n ke ho~ch. Nghiem tuc va ljch sl! khi giao tiep vai ph~ nu va nguoi tre tu6i. Khi phe blnh c[(p duoi.Lang nghe y kien d/mg gop eua dip dum ello ke' hO(1cll Clia ta' clare. N6 qo dieu ki?n. trang dieu ki¢n cua hq la tot.n hqp tac vai nguai khac. Co the t~ng qua. . cha thien V!. 3. chi phe blnh ve cang vi~c chu khong dugc danh gia nhan cach clla ho. khOng giao tiep d~ tra thanh nguai bi 176 . Cac quan h~ nay ton qi trong nhieu nam. Trang quan h~ vai dong nghi¢p. moi cap duai an twa khi c6 dieu kien. lam phong phil von song va lam chb dt.Lubn cilia se' thong tin v6i d6ng I1ghi¢p Hay vui ve.tn c6 duqc m¢t thanh tich hay luan nha dii c6 nhieu cap duai dong gop van thanh tfch do. hqp tac trong cong vi¢c. quan h¢ vai dong nghi~p khong chi la quan h~ mang tfnh qnh tranh rna con HI.ra cho b~n. Khi hoc t~p kinh nghi~m ad6ng nghi~p can chqn Iqc M tiep thu. Hay tIm cd h¢i cat nhac hQ khi hQ c6 nhieu thanh tich. b~n sc duqc hQ danh cho tlnh cam VI b~n da hieu hQ. Chung ta hQC a dong nghi~p nhung hai hQc thanh cong. moi quan h¢ phoi hqp.~~g~p~~~~mk~~~cia~ duai.

Giao tiep viti khach hang phdi dung hfn TluJ'i gian Iii viing.ic. het thong tin.lo duqc an tuqng tot tu dong nghi~p. Gitip do cac dong nghi~p kh6ng e6 nghla El. Cho ntn. wong lai) deu quan trqng. . khong nen tn~ h~n trong giao tit'p nei chung va vOi khach hang noi rieng.kh hang luon dung". Iich SI. Dling can thi~p sAu vao ehuy~n ritng clla dong nghi¢p.Hay fe' nil! kheo lio viti khach hang B~n Luon ton tr9ng khach hang. l~p di. Khuyen khfch khach hang phim h6i thong tin 177 12.Khong dU{le dt'ta e{lt nlllfflg nluf(1c die'm ella do'ng nghi¢p Kh6ng hlY nhuqe di6m hay dj t~t clla dong nghi~p d~ gieu cQ't. phong each clla b~n phai g6p phan cung co niem tin 0 h9.! va co teach nhi¢m. Nt'u b~n xa lanh m9i nguoi thl cling bi mQi nguoi xa lanh va b~n se thieu thong tin trong nghe nghi~p. Ie song ella mlnh doi vai nguai kh. tiI d6 b'. Him thay h9. 1m. che gi:iu khuyet ditm ella hQ.Tieh elle giup diJ cae ddng nghi¢p Hay giup do dong nghi~p va tu trong dieu ki¢n e6 th6. . 4. to ra la. . c~n dUi khoat ket thuc cu¢c gl. nhuqe diem va khong muon nguai khac d¢ng ch~m den.hiem. hua vai khcich hang d~ t'. Dieu nay khong chi dung vai b'. Theo quy lu~t cung cau trong nen kinh tethi truang thl 0 dau co Call thl b d6 co cung. khong ntn ng6i nan l<.li n6i chuy¢n Ian man. Dung lilY noi dau ella nguai khac lam tro dua clla mInh.ip. . eu¢c song. Boi ai ciJng c6 dj t~t.GTKNGT-A .li. hi¢n t<. nh~o bang. Co khach hang thl mai co t6 chuc dap ling nhu cau clla hq. .ln niJ'a. t'. S~( rieng fU eua dong nghi¢p Kh6ng the ap d~t quan diem. nguai dang tin c~y. ntn an tuqng. .lO fa uy tin rieng clla b<.ln va uy tin chung eua t6 van phong.c gia lri d6 kh6ng dung vai b~n. Hq can duqc doi xu An can.ln hlnh thanh uy tin trong be b~n dong nghi~p. du d. Cac cu(jc giao tit'p voi khaeh hang thuang ngan. Khi cong vi¢c ket thue. hlnh thanh duqe niem tin. Hay nha rang mQi khach hang (qua khu. khong nen hoi thing thung hay don th6i ve chuy¢n rieng ella hQ.B{pl phdi co trach nhi¢m dbl" viti khach himg can ton trqng hqp dong. Hay t6n tr9ng de gia tfi clla nguai khac.Hay ton trQng ca tillh. thuqng de" va "Y kien kh.ln ma ca v6i khach hang clla b<. Giao tiep vai khiich hang Chung ta da biet ding: "Khaeh hang 13.

. Sa thfch. kh6ng lum cho b<. but. Hay th~ hi~n st! hai long cua b~n d6i voi nhling thuang v~ duqc hoan thanh t6t. chli khong phai cua b~n. rna coi thuang cae nha cung ling.-1 khach hang. .! khi giao tiep voi khach hi'l. hqp dong.. ikiy IIlumh cfllmg fiCI) h() IIO¢e trd hli di¢1l thoCli. e1. can tIm hieu t~i sao. Giao tiep vcli ngltdi cung ltng D6i voi cac uha cung C<lP duu VaG cho cac t6 chuc san xuat. Hay noi r6 d. VI thai d9 phl. hay thong tin day du cho nguai cung ling.Th()ng tin eho nglfai cung {(fig m¢t each day dtl Khi van phong eua b~n co nhung thay d6i v~ ngan sach.GTKNGT-B . Th1!c chat. Khang qua tie't ki~m lai "cam an". hO~lO ca. nhung khach nao da khong mua san phim? Neu co.c nha eung ling cling rat dn sl. .CUll tr)n rrqng nha cling [lng Dung d6i xU voi nha cung ling voi tv cach la hq can mInh. Hay can trQng neu nh. cang ti mi. . chung ta can duy trl mQt quan h~ ciJng cOlqi. III11tng dilng trJ ra qua thun mgt d{/i vdi izq. lich lam chuang tdnh khuyen mai.ll h~c.).ve san phfim cua b~n. Giao tiep voi ca. ctia vi hay chuc danh. d~ b~n co dieu ki~n cai tien san pham do tot hem. Dung yeu call nha cung ling t~ng qua cho mlnh hay "hoa h(1ng". 178 12. . "xin loi".!-n nen bao cao cho lanh d~o va giao l~i mon qua do. Nhling mon qua co gia tri nha nhu: lich.l th~ cang t61.ln 1¢ thu9C. sach va.lh/llg 11(1111 phdf 1"(/ soat Igi danh YQch kIJaeh hang dt biet nhung ngu6n khaeh nao kh6ng dem l~i lqi nhu<!-n. Kh6ng nen diy nha cung ling vao tlnh tr~ng vi~c. Trong nhling dieu ki¢n nhilt dinh.r dung ml!c. Hay lUll lru h6 sa cua khach hang.llg hay VI san pham kh6ng dap ung duqc nhu cau cua hQ? Hay lien l~c voi hQ de biet nguyen nhan V~l b~l. B.. thao lu~n vOi hQ nham khac phy. .nh gia dlnh. kinh doanh.!c vI.c tlnh hlnh do. Nai cang tac.Biet qUJ" trQflg fluff gian. gam nhung thong tin ca ban nhu sau: HQ ten. Nhieu ngu0i chi coi trqng khach hang.. mlnh co doi hoi nay n9 bUQc hq phai vi ne chap nh~n. *d~. Dirng nghi rang hq phiii thuang xuyen ITIai mlnh oi an tma. nhuqng b9 trong dam phein. 5. dung bat nhd eung /lllg cluj d{ff qua !du. b~n co th~ nh~n qua luu ni¢m ella nha cung ling.c yeu cliu cua minh voi nha cnng ling.. mon qua do thu9C ve t6 chlic.n nhling mon qua co gia tr! 16n boi no duqc tfnh vao gia thanh san ph~m rna b~n mua ban. t6t nhtlt la bang van ban.Hay lrJ ra than thf¢n 1/(.

l the: cho tung cu¢c giao tiep. m1. giao tiep cong v1. .tc". Phai gill gin Va phat tri~n nhung moi quan h~ dii c6 trong moi truang Hlm vi~c. Du giao tiep veti ai? Trang dieu ki~n nhu the' nao? han b<. Nhung nguyen tac nay xuAt phat tir 2 tien de mQi nguai deu biet til lau. 3.t ella minh. cae giao tiep dan xcn da d~ng. Dirng d~ hQ hi~u lam rang Cong ty clla b~n dang bi kh6 khan vc tai chinh.lc ve van de gi? Khi da hua h~n hqp d6ng thi phai t~p trung mQi nang l!!c co the d~ thl!C hi~n dung nhfrng lai hua. S!! thanh toan clla b~n anh huang tai ke ho~eh tai ehinh cua nha cung ung. t9c m~eh gay bat lqi eho b~n. mang tinh ph6 bien chung eho mQi vi tri giao tiep trang t6 chuc. Khong nen tum 5 tlJm 3 ban lan nhiIng chuy~n va bel. 1. Tdn de' 2: "Moi nguai deu quan tr9ng ca". nhfrng thoa thu~n. . d day chi dua ra vai nguyen de cO bim nMit. B~n luon phai t~p trung vao eong vi~e.tn Hl moi moe.. v6i cAp tren clla minh t~ nm eong so du cap tren Hl b. may-tao..LUG" thaI/II roan dung lu!n rho nlu] cung ling.u nha cung ung eung cap thong tin trang nganh e6 lien quan den t6 ehue ella b~n. II. ongroi.lc dich clla eu¢c giaa tiep. khong c6 m¢t khuon mau c1.m than ella b~n. lien quan den nghe nghi¢p. Khi can trao d6i eong vi¢c thi g~p nhau. Moi cu¢c giao tiep ph1.1e tiet l¢ dai tu ella nguOi khac.l va giao tiep b~n be. Luon nghiem tile trong giao tiep o dau? . B~n eh~ng nen tiet lQ dOi tu eua minh qua nhieu trong t6 ehuc. Dung de h9 xep b~n ra ngoui danh sach khach himg uu tien ella hQ. B~n khong dm. Hay th~n trc. xong vi~e nen 179 . Cae yeu to do l~i bien d6i khong ngirng.kh6 xu. NGUYEN T Ac GIAO TlEP V AN PRONG Trang m¢t van phong. 2..l thu¢c vao rat nhieu yeu to.>ng trong giao tiep Phiti phan dtnh cac m6i quan h¢ giao tiep r~ch roi trang t6 chue. N6 khong giup cho nang suat lao dQng rna c6 luc lam h<}i sl! thanh d".... nguOi ta de cho b!. Hay yeu ca. tien b!. Hay giup do d6ng nghi¢p trong t6 ehue neu co thi. Ciln biet tiet ki~m thili gian B~n luon nho "thai gian 13. B~n khong nen xung ho: c~u-t(J. do la: Tien de' 1: "Hay doi xu veti mQi nguai giong nhu b~n muon h9 doi dai mlnh nhu v*y".

4. trang phl.lCh slm xucft. Boi trang phl. b~n la ngubi c6 chuyen m6n. trang ph~c ngay thUbng khac voi l~ phl. B6n m~t nhin nhau qua CLm. Cac nguyen t~c chung giao tiep trong t6 chCtc 103 gl? Bai t~p tinh huang 1.lc cila ngubi beo khac trang ph\lC cua ngubi gay. B~n lam xay dl. Cau hoi 1. hang tram nguai) m6i ngay la mQt con s6 kh6ng nho. nhan dip gi. £)Lldng nhien 103 b~n chLta c6. nglldi co uy tin Uy tin duqc the hi~n qua giao tiep. Hay t~n d~ng thbi gian dti vi¢c va giao tiep c6 hi¢u qua cao.. B~n 103 nit nhan vi~n vl1n phOng. Trinh bay giao tiep voi cac dong nghi$p trong t6 chCtc? 4. ca. c6 tu cach va dang tin cc}y.lc.mg giup b~n thanh d<.. CLm vl1n phbng 103 cera krnh trang. Tom l~i. Neu m6i nguai moi ngay lang phI vai ch~c phut. trang ph~c mua dOng khac vOi trang phl.lc.lc mna he . thi thbi gian lang phi cila toan t6 chuc (hang chl. B~n xu Sl/ nhlf the nao cho dung. Khi giao tiep voi cap tr€m b~n can chu y gl? 2. B~n veta di toi gan clla. bf.ln Ctng xl! ra sao? 180 .an phbng.lp Khi chon trang ph~c b~n din d~t ra cac cau hoi sau: B~n sAp tiep ai. Luon an m~c phu h<. 5. Ben trong sep cua bf..lc dV h¢i ngh!. B~n xu Sl/ nhlf the nao? 3. trang phl.fa v~ va thay c6 thlf ky ngoi kh6c trong v. Sap m~ng b~n 103 da h~n 19/3 n9P bao cao ma 20/3 v~n chLta c6.lng cho minh Ii.nh. vi qu~n do nhi~u vi~c n~n 20/3 sep da dbi bao cao. vOi d6i luqng giao tiep. Day ia m¢t pham chat quan tn. tuy tung ho~m ca. xoay dlfCJC 2 chi!§u (vao trong.n rna b~n chon trang ph\lc cho phu hqp voi minh.ket thuc va ve vi tff Clla minh de lam vi¢c.ln cung di ra den gtin cLta. B<.ln di an tn. ra ngoai). 2.lC cila nam gi6i khac xa trang ph~c Clla nu gioi. Phai c6 nguy~n tac gi khi giao tiep voi nglfoi cung Ctng? 6.it trong sl! nghi~p clla minh. Khi sap n6i vbi b~n 25/3 nay n9P bao cao ke hOf. tinh chat clla cu¢c giao tiep d6? . nha.. M9t hOm. Nhftng dleu can quan tam khi giao tiep vOi cap dlfOi? 3. Giao tiap voi khach hang phai IlfU y gi? 5.lc di lam khac trang phl.

T6m t~t nQi dung h~ giao Uep vai nguoi nLJoe ngoai mqt each hi~u . Ie 1. h¢i nh~p khu vLfC va toan cau dang dien ra m9nh me. VAN HoA GIAO TIEP l~i eVA NGVOI VIJ. rna ca cua cae dan t¢c khac. phong tl. xLmg he trong giao tiap cua ngl/Oi Vi~t rat phCtc t~p va co xu huang gla dinh hoe.l' Y W. nguoi Vi~t de cao danh dl. Tat ca nhling net d~c trLmg nay deu co moi lien h~ ch~t che val tinh c9ng dong lang xa. nhl1ng tnH dfii M.lc. trong van hoa giao tiap cua nguoi Vi~t van c6 nhling net chung. Muon giao tiep tot.Thiet I?p va tien hanh cae quan qua hdn.Vi~t Nam la dat m/cc c6 nhieu dan t(lc. v~n chuyt§n hi~n d~i da lam cho cac nlfac gan nhau hem. c6 nen van hoa lau doi. Tuy nhien.lC. te nh!. dan t(lc do.lC.mg cac moi quan h~. t~p quan cua nglfoi Vi~t da d. thich quan tam den nglfCli khac. xu hllO'ng hqi nh~p. rieng eua dan t¢c ta cOng nhu cua cae dan t¢c kMc tren the gioi. coi tn.mg.l'. dM nt/de khac. U'ng xu. . nhling phong tl. pMt huy. ban th~: co dan tqc khac tren .Xac dinh thai d¢ dung do. Sau khi h9c xong chudng nay. t~p qUEm. lien ket khu vt!c va qu6c khOng chi dit§n ra tren cac ITnh vl!c klnh te. t~p quan rieng. vbi nen van hoa gec nOng nghi~p cua nglfCli Vl~t. . duy tri. mOi dan t(lc khOng mat di ma dlf<. phong phu. .Moi dan tqc.JC lieu Moi d@m t¢c deu c6 nhO'ng net d~c tnmg rieng trang vl1n hoa giao tiep. Tuy nhi€m. thLtOng Jay tinh cam Jam nguyen tac Ctng xu. ngl/bi VI~t lfa sl.'c nhCtng net rieng nay khOng chI ella dan t¢c minh.ng ngfin cay s6 tit Bik t6i Nam v6i han nam ml10i dan tc)c sinh 181 . khi xu hiJOng hqp tac. moi delt nlfactren the giCti deu c6 nhling phong tl. M~C du ngay nay. dat nt/oe minh.:T NAM Dat nlf6c ta tuy kh6ng T¢ng Ian nhlf nhieu nlf6c khac tren the gio"i. d~c bi~t trong thai d~i hi~m nay. cac phllClng ti~n thOng tin.:Ic nhrtng net d~c trung trong vM hoa giao tlap ella dan t¢c ta cOng nhLf cae the git'Ji. voj cae gia tr! vl1n hoa n6i chung va vl1n hoa giao tiep no'. b~n cln phai n~m dLft. nhftng net rieng trong van hoa giao tiep clla mol nlfbc. g6p phan t~o nen ban s~c van hoa cua nLtac d6.mg giao tiep. d~ cao tlnh cam..Jc gin gift.Hi~u dl/r. chfnh tr" ma ca tren ITnh Vl/c van hoa nfta.Chuang 11 V AN HoA GIAO TIEP CVA NGVClI VIET NAM V A NGVClI Nvac NGoAI MI. d6 lit ngwJi Vi$t thich va col tr<.

ng. clong bang hay mien mE. h9 I<.m thAy n. Vi v~y. vlli buon cung chia se. b<. hoi han. dil la nguai thAn thu¢c da lau hay mai quen biet. ngay tet. TllLl hui. Ngay ngay xUa.TIIII nha't. chu dao vai khach.ong va each cu xu t6t d~p. dum b9C.ch tot nhat. hay g~p ga.lc. a Do tam 1. kh:ich khua thuang xuyen vicng tham duqc xem nhu 1. Tuy nhien. tuc Ia h9 ng<. B<.1 nguai ru¢t th~t. bon ngay.ti. Chinh VI v~y.ti keo dai ba. kh6ng de gi chi ra nhiIng net chung trong van hoa giao tiep clla nguai Vi¢t Nam. nhung h9 chi d. rlJt re. qua m¢t so c6ng tdnh nghien CUll clla d. h9 hang hay hang xom. g~p go v6"i nguoi 1<. phong khach luon 1. co the nell len m¢t so net co' ban :-. co truac co sau clla gia chilo ° ° ca.ti b¢c 19 mlnh truac nguai chua quen biet. sang tr9ng nhat.I nhien. dung mvc.li thubng ai ng<.tn be nhieu. tat b~t ve que de co nhung phut giay gia dinh.t ho. nghla xom trong moi nguai Vi¢t rat sau nl'l-ng.t. nguai Vi~t song flIt quay quan. nguai Vi¢t Nam thich giao tiep. coi tr9ng giao tiep.tn co th~ thay tren nhung chllyen tim xe nguoi nguai hoi hi. danh u(t khach. truyen thong cua m6i dAn tqc. h9 lhuang xllyen tham vieng nhau. phong each giao tiep. dnh la. Nguai Vi~t rat hieu khach.)c chua th~t quen biet. g~p ga sau m¢t thai gian dai 10 lam an nai xa. Khi khach den. th~m chi tmac day hi gan ca thang. nguai Vi¢t deu quan ni~m rang song dng nhau thi phai yeu thuang.song. d bat cu gia dinh nao. trong giao tiep nguoi Vi¢t con fl. b<. Kh6ng hiem khi dieu a tier 182 . co "phuc" va 1.1 ngubi 1<. thlim vieng nhau. Do 0 mien Bac hay mi~n Nam.' c¢ng dong lang xii.1 gia chll co "l¢c". C6 Ie cling vi v~y rna ft co m¢t nai nao tren the giai nhu Vi~t Nam l<. ng<.tn be doan tl.c tic gii trong va ngoai nuac. quan tarn den nhau.au day: . tholing nhat. du do 1& gia dinh kha gia hay con tung thieu. gia chu nhiIng gi tot nhat cho cang Iuon niem nO. Tinh thich giao tiep. tholli mai Nguai Vi¢t th(Ch giao trong c¢ng dong quen thu9C.ti tiep xuc. VI v~y rna nguoi xua co Call "Nh~n mi¢ng dai khach".ti nhieu Ie hqi nhu v~y. tran tr9ng khach. d~c bi~t khi h9 lrong moi truong giao tiep khong quen thu¢c. cho du do 1. ling xu ella cu dAn nhiIng vung khac nhau cang co nhiIng khac bi¢t. con khi twac m~t h9 1.It re. duqc bay bi¢n nhiIng do v~t dyp nhat.l. tam 19. khi dieu ki¢n kinh te con nhieu kh6 khan thi khach khua van iuon duqc tiep diU m¢t c8. va tet am l~ch l<. do thuang la nai dt:p. D~c bi¢t VaG nhung ngay Ie. m6i vung cang nit khac nhau. Phong tl.1 phong duqc quan tam nhieu han ca.1 bieu hi¢n clla 10i :-. t~p quan. coi tr9ng giao tiep clla nguoi Vi~t con duqc bi~u hi¢n a SI! hieu kluich clla nguoi Vi¢t.

vaa nhibzg ngay te . nguoi Vi¢t rat tf9ng cae quan h~ nnh cam. gil1p dB Hin nhau. trong giao tiep.mg tlnh dim. thU/Jng lilY tlnh cam Hl.Tc ung xiI. gan bo. ngltoi Vi¢t coi tn. chiing h~n nhu: J-linlz 28: Thtim hoi 6ng biz.m chuin ml.t. ngltoi Vi¢t c6 truyen thong do an ket. . xcm t'inh cam la co sa de th~ hi9n thai de) va ung xli'.Till" ha. ung xiI. VI: v~y.[lay ngan can nguoi Vi~t n~m bat nhung co h<)i ticp x. thiet l~\p nhung m6i quan h~ moi.uc. yeu thltong. cha nu.m¢t net J~p trang van hod giaa !ie'p eua llguai Vi¢! Nam (Tranh .Dinlz The) 183 . Do phai (lau tranh voi thicn nhien khic nghi~. v{ji gi~c ngoC!-i xam trong nhicu the ky vi s\! sinh ton. C6 rat nhieu cau ca dao n6i len (li~u nay.

tim hi~u hoan canh cua hQ. quan sat. nguai Vi~t thich tim hi~u. anh.nh cua hQ. ngubi mien Trung va ngubi mien Nam an n6i thoM mai han. khi tiep XllC. den nhung ngubi c<. cach xung h6 cua nguai huang gia dinh hmi.. D~c tfnh nay ding xuat phat tit tam 19 c¢ng dong lang xu rna ra. va cilng co the dung nhieu tit khac nhau de chi ngum d6i tho<.ThCt SQU. dl. g~p ga. song khi ph. anh . minh. ngubi Vi~t thuang quan tam hoi han. ngubi Vi¢t co the dung nhieu tu khac nhau de chi ban than: tai.y thuang tranh n6i den nhung va'n de rieng.ng nhu nguai xua n6i: "Trong nha chua to...lP va co xu Khi tro chuy¢n voi ngubi khac.ii ly kh6ng btmg m¢t ty cai dnh". tro chuy¢n vai m¢t nguai nao do.t Hl nhUng van de "te nhi". chi. COng do d~c tfnh nay rna ngubi Vi¢t hay dE 9 den nhau.l. con cai. can nhac ky tung lbi. 184 . ta. Vi~t phong phil. .TlUl fl(. tao. bo m~. Nguai Vi~t cam thay co trach nhi¢m quan tam den ngubi doi thO<.li. ngoai ngo da tuang". bac. chi. Net d~c trung nay die hi~n r6 han angum mien Bac. Khac vai nguai phuang Ta. thang than han. bac. Va: "Nguili khan In no. may. nguai Vi¢t mu6n ling xu vua co tlnh vua co 19. Do coi trQng sl! hoa thu~n va quan ni~m "51! th~t mat long" cho nen trong giao tiep. Ngubi XUa d<.l. phuc t<. mia chUng Dl clio ngum dfJi mia mUng mia 10". chil. nghe nghi¢p. nguai Vi¢t thuang rift y tu. co. y tu va coi trQng SI! hoa thu~n. rna muon quan tam thl twac het phai hieu fO hoan d. tUng y.i: c~u. chu. . ch~ng h~n nhu que quan. .H can nhAc giua tlnh va ly thl khong hiem khi tlnh dugc coi trQng han: "MOt tram c.Thu nam. . d~c bi'. hay ban tan chuy¢n cua ngubi khac va khang it khi dAn den dnh tq. It khi hQ noi thAng vao van de. danh gia doi tugng giao tiep. ngubi Vi¢t ua 51! te nhi.y: "Lili n6i chJng ma't tie'n mua L¥a Jili ma no."Yeu nhau cau sou b6 ba Glib nhau ('au sau b6 ra him muili" Ho~c: "Yeu nhau tram sl! chJng ne' Dou tram clIb /¢ch cling' kt cho vl'ra". cho \lua lOng nlwu". Tat nhien. te nhi. gia dlnh.lnh minh.

Nguili Anh CU9C cach m{lng tu san 0 Anh khong tri¢t d~.l ho~ cau n6i ho~c co lam v~y thi cung rat him che. Ngay nay. muc de) quen biet.1. th~ thao. chao hoi cua ngum Vi¢t. nguai kia qua giqng noi cua hq. bat ky dau b~n cling co th~ nghe nguo'i ta xung hO voi nhau Ia chu . trong quan ruqu hay t~ co quan. quan h~ tlnh cam. Nguai Anh it n6i ve ban than mlnh. ngoai pho. nhieu nguai Anh van con d~ y den gia pha clla nhau va d\f doan g6c gac clla nguoi nq. dieu nay kh6ng di!.ch giao tiep clla ngum Anh chiu anh huang n~ng ne boi cac t~p quan. tranh m~c nhfrng y ph\lC co mau s~c sa. nen thay d6i cach xung h6 cua ngum Vi¢t t~i cOng VI cach xung hO mang tfnh gia dInh nhu v~y kh6ng giup nguai ta y thuc dugc trach nhi¢m ca nhan cua mlnh va di! dAn den s\f ca n~ khi giai quyet cOng vi¢c. kh6ng dung nuoc hoa co mui thorn ngat. kh6i can b~t tay. che d¢ phong kien van con duqc gifr m9t phan nen phong ca. cau chao: "Anh co khoe kh6ng" (Hou do you do?) thl ngubi duqc hoi clIng co th~ dap l~i lUang 11. m9t nhan vien tre tu6i xung "16i" khi giao tiep voi thli truang clla mInh. chao hoi cua ngum Vi¢t ph\1.chilu. t\1-c l¢ c6 xua xuat phat tu tang lop quy t9C. anh Ba. Khi gi6i thi¢u nhau. Van hoa giao tiep ella ngUOi ehiiu Au va ngUOi 1.cO . M9t thieu nft va. Ket qua lit khong ai biet ai the nao ca. bac . anh Hai. Da co nhung y kien cho rang. di¢n anh. a sa. Ngoai ra. ngai John". am di¢u thich hqp voi tung cau.. Xung hO. Nguai Anh chu y nhieu den phal am. hq thuang n6i ve nhitng de tai khOng lien quan den ai. khOng vung tay lam hi¢u d~ phl. chi gioi thi¢u ten hq ho~c ten rieng cua nhau. th~m chi chi Iii m9t d6ng nghi¢p han tu6i ciing de bi xem la "bat kinh". phat am phai chuAn xac. Ngay d.thu¢c vao thai d¢. v. CUo'ng vj xfi h¢i va d~c bi~t quan h¢ h9 hang chi ph6i cach xung ho rat mc.n c6 th~ duqc m¢t ngum dan ong dUng tu6i g9i la "ba" (ba t[l!) thea ngOi thu trong quan h¢ hq hang. Khi gi6i thi¢u xong. Khi hai ngubi ng6i tro chuy¢n voi nhau. mqi nguai chi kbe nghieng nguai chilO nhau 13 du. Vi d\l: "Day Ia 6ng David". nhu: thai tiet. th~m chf la bo . tu6i hie.chau.H co thm gian. Con hi¢n t~i.. 185 My . nguoi Anh co y 10~i bo het d.con. "Xin gioi thi¢u ba Smith.. Tuy nhien.mh. n6 doi hoi ph. cac 10ai hoa v. II. xu hmmg gia dlnh hoa cling th~ hi¢n rat r5 trong xung hO.c chuc tuoc. m~nh. m~c du gifra hq khOng c6 quan h~ hq hang huyet thong. VAN HoA GIAO TIEP eVA NGui)J Nude NGoAI 1.

1. vi¢c gqi nhau m¢t cach than m~t nhu to . Nhung khi dii g9i ai m¢t c3. ". HQ cho trQng nhieu den hlnh thuc ben ngoai va cho rang cach an m~c. Gqi nham d~ tang bOc nhu v~y se lam nguai ta vui long. trong giai tre ho~c giiia nhung nguai cung cap. ca ran. nhung tninh gieu cqt nguai khac rna l~i hay gieu cqt chinh ban than mlnh. nu Anh. Hq cling quan tam den qua khu va thuang l~p ke hO<. v( dl): "Co Margin". h9 co gang n6i chuy¢n deu vai tat ca m9i ngum trong ban va. Trang cong so. b Phap. trang qua tdnh tro chuy~n.l: "Ngai giao su Wolf'. Nguili Due Neu n6i nguai Duc chu¢ng hu danh cling khong phai 13. cua hQ 13. Nguai Anh thich cac man ga quay. nu chtl nhan 0 Phap thuang an m~c gian di. tcn nguai luon phii di doi voi tu "ong". Khi chao nhau. cua. Rieng vai phI) nu. du biet nguai d6 chang co quan h¢ gi voi nganh y.l". Ph\l nu ngoai 20 tu6i duqc gqi btlOg "bit" du chua co ch6ng.ng 6ng. trong bua an. Blnh thuang. "ba". Vi dl. Tuy nhien. "Ba Margin". da so muon nguai khac gQi mlnh bang tCn hq.3.. 1. lich sl.Nguai Anh thich hai hudc. cac man che bien tu oc. d~c bi¢t man tra rat duqc ua chu¢ng. mqi ngum hoi nghieng ve ph{a trudc va 186 .lch lam an lau dui dl. Nguai Phap khong thich de c~p den chuY9n ricng tu trang gia dlnh va nhung bi m~t trong kinh doanh.l"a vao nhfrng dieu da xiiy ra truoc do. di~u b¢.l"". Khi tiep khach.l: "Ong Margin. khac vai phI.ch trtnh trQng ba. d~ nuang. m¢t so nguoi cling gQi nhau nhu the'. V{ dl. p Nguai Phap thuang rat vui ve. nhit thiet kh6ng ton mlnh len ho~c lam vi¢c gl d6 d€ mlnh n6i han nguai khac. di dam. nha nh~n. sua. kheo leo trang giao tiep.2. Tuy nhicn.}. Mon di€m tfun cua hQ thuang Hi ca phe.. noi nang. phien ong chuy€n giup toi t(lp ho sa nay sang phong nhan SI. it pho truang d€ tr¢i han khach maio Nha <. nguoi ta bat dau bang cau "Thua bac 51 . nhung nguai than khong phan hi¢t chuc vj thuang g<)i nhau bang anh. ci'l chi clla m¢t nguai philO anh trlnh d¢ van hoa va giao dl:lc cua nguai do. con khong g9i nhu v~y se la "vo l~". uu tien cho khach ho~c thong cam voi nhfrng nguai khong co dieu ki¢n m~c d6 sang tr9ng. Muon n6i vOi bat ky m¢t vien chuc nao. bit thl phili kern thea ten hq. sai. VI nguai nao cGng muon duqc g9i Ia "bac sl" ho~c "ti~n 51" (Doctor). chi ho~c tcn rieng. N guili Ph. "ngai". neu lil nguai thAn.c~u cung hi chuy¢n blnh thuang.

l nO' hem. sau a 187 . tiep den la cac con v~t nu6i trong nha. Nguai Duc thfeh ti¢c tung. ro rang trong quan h¢ va chi tieu rat can nhac. nguai My cling mu6n gifr cho mlnh vi: be ngoai nghiem chinh: phl.p va trang trQng han. thanh tfeh ca nhan.bat tay nhau.>i nguoi d6i xiI vai mlnh nhu the. it khi hQ phung phi tien b~c. ai muon the nao cling duqc. t. sau khi m9i nguai dii an toi. bi chi huy. nguai ta luon g~p ngoai dubng nhilng buoc di vQi vang nhung d~y tv tin clla nhung nguai dan ong va ph1. Hq khong muon bi rang bu¢c. Bua di~m tam bu6i sang.! nO'. nhUng khi di d~o. phl. nguai Duc bao gio ding mang qua tai t~ng gia chu: m¢t h¢p banh. tai tham b<.! nu thuang m~c yay mau sam.. Khac vai nguoi Phap chi thfch n6i chuy~n vui t<). boi m9i nguoi (Jeu can nhac an bao nhieu la vua du.i cac cong so. bC). dan ong m~e comle.> rat cai rna. nhung bila ti?c thuang duqc t6 chuc mu¢n.. Nguoi Duc khong am han nhau de to sl! vui mung khi g~p m~t nhu nguai Phap.lng va thmli maio Tuy v~y.4. khong hiem khi hQ d.t duqc thoa thu~n lam an t. be hoa . thanh th~t.! nu hoan toan blnh dang vaj nam giai.! nil. ai cling an V9i yang va an khoe. giao d1.ti bua ti¢c.lc va nguon goc t6 tien. Neu vao m¢t quan an clla nguai Duc. Nguai ta noi rang. khong gQi thua. Nguai My rat nang d(>ng va cau tien. tuy thuQc vao trinh dQ van hoa.i ban ti~c.lP t. a Nguai My de cao cae gia tri nhu tv do. dung vi tTf s6 m(>t la phl. th~m chi phap lu~t co philn uu tien ph1. h~ mm. Nguui Duc rat nghiem tuc ve gio giac. Nguai My de cao phl.ln be.. cbai ruqu. hQ luon muon chia se cung nguai khac mQi thtl vui ella cu¢c song. Hq ho~t d¢ng lien tl. Bbi v~y.t.t.t. nguoi Due thich n6i chuy¢n va thao lu~n c~n ke ca nhilng van de phuc t<. xem hat.l nu. Neu duqc moi den dl! ti¢c chieu (Eli clla b<. de chan hoa va ding mong muon me. Tir rna sang cho toi dem khuya. trong gia dlnh My. va ngay day nguai ta co the trao d6i v6i nhau ve cong vi¢c. each an m~c cling v~y.ln be thi hQ m~c do dt. vui ve. Nguui My Nguai My huu nhu da vm be duqe C<ii vo bQC de d~t. 1.. mi~n sao ti¢n d1. Nguai Duc m~c gian di khi di lam. he..i ban ti?c..!c nhu khong nghi. vi v~y t~i bila ti¢c m9i nguoi thuang chi uang. kin dao ben ngoai. tinh d9C l~p va sang t~o. b~n se thay cac mon an duqc gQi deu duqc khach an het rat s~ch se. VI v~y muon lam quen voi nguoi My.n dung len m~t chi huy hQ. Phong each tJ! nhien khicn cho moi nguai m¢t ve.

Tru6'c khi an cae mon ehlnh. bong dua v6'i phl. m~n rna. Nguoi Nga NglIai Nga th~t tha. Cae mon an dlIqc nguai Nga Ua thfch Iii. r¢ng llIqng va cha.l nil. cae mon quay.l nil hay nguoi gia mang xach n~ng. mon chao sUa cung duqc nguoi Nga Ua chu¢ng.n phai coi chung.ii yang va Vodka. Khi khaeh quy clen tham. con neu b~n kh6ng lam nhu v4Y. Tren tau xe. th1t ham nhu.5. Nguoi Nh~t Nguoi Nh~t danh phan IOn thOi gian cho cong 18R nghe nghi~p. 2. hQ an sup. con ruqu thi h9 thkh cac IO<. m9i nguoi xung quanh se nhIn b~n v6i anh mat thieu thi~n dim. NgUdi chau A vi~e 2. b~n nen ngo lai giup clo. cham vao dla muoi roi nham nhap. Kh<kh kh6ng ncn ttr ch6i rna hay be m¢l mau banh. sup thuong co rau ho~c khoai tay Ian thit. thing than. nglIai tre lu6n nhuong eho ng6i cho phl. hun kh6i. thit bam vien. thuong co Ie banh ml va mu6i de to nnh cam chan thanh. Nguoi Nga thleh uang bia voi d. Hillh 27: Kie'u ngo'i wit chan cua nguiJi My 1.l nll va nguOi gia.! nil va nguoi giu luon duqc kfnh trQng. phl.n thanh trong quan h¢. 6 Nga. de gan. rat de bj khicu ki~n va cai gia phai tra Iii m¢t m6n tien ph~t boi thuang khong nho.do moi den d:ing may rau.1. neu b~n thay phl. T6'i My. dung qua vui rna 16' mi~ng tn~u ch9C. nen hQ . Ra duong. b~n d.

nguai ta chao nguai cao tu6i truoc. d<}i y la "the day". khi n€n kinh to' eua Vi¢t Nam va Trung Qu6c tang twang v6i toc d¢ cao nhAt the gi6i.2.l nu Nh~t thuang chi lam cCng vi~c hanh chfnh. Ngubi 1<). tuy nhien. Nhung caU chuy¢n trao d6i do dang nai van phong se duqc tiep tl. nguoi Nh{U tranh noi tit "khCng'. Vi¢c tiep xuc voi nguai chua quen biet rlit it khi duqc t6 chuc nha rieng. Nh~t.chAng can duqc ranh rOi bao nhieu a gia dinh. • CUng giong nhu nglIoi Vi¢t. tuc lil kh6ng co nghia tit ch6i rna cling kh6ng co nghia chap nh~n.l nu chau Au. nMt lit trong nhilng nam giln day. khOng ai thuc ep ai.c. Nguai Nh~t danh gia cao sI! Ie phep. nguai gia rift duqc kfnh trQng.n can phai kien nhArr ban quanh co mOt chul.n dUng ng<). boi VI no co nghla Ia tit ch6i. bfm chuy~n cong vi~c. buM ban dt 160. Trong cac cu¢c thuang luqng. NglIlri Trung Qu6e Trung Qu6e lit mCt Mt mr6e rQng 160. no dubng nhu tra thanh m¢t nghi Ie trang cu¢c s6ng cua h9. vi v~y 1uqng nguOi Trung Qu6c qua nuac ta du lich. h9 cui dliu va g~p nguai xu6ng. g~t dau chao nhau la dil. Trong van hmi giao tiep cua ngubi Trung Qu6c co nhieu net d~c s&c .l nu Nh~t can phii th~n trQng han phl. kh6ng to y s6t ruQt. lam an. diem nnh. khi tiep xuc voi phl. Va khi m9i vi¢c dii duqc thoa thu~n. nglIoi Trung Quoe thleh giao tiep. it khi ngubi Nh~t b~t tay va Om nhau ngoai duang pho. VI nhu the se lam nguai mai ph~t y. ft nguai co m~t trang cac nganh chuyen mCn. trao deli y kien va dt nguai cao tu6i han ket lu~. nen khi chao nhieu nguOi. Khach duqc moi toi cau ll.y day". day voi mQt ly ruqu pha nuoc su6i. Da s6 chap nh~n cOng vi~c nQi trq sau khi lay chOng. Nguai ta thuang dung nhung tit nhu "sOdemi" ho~c "sodeka". a a o 2.lc. Neu b<. dan s6 dMg nMt the gim.n. Phl. Khi g~p nhau thuang chi clin mim cubi. Khi chao theo kieu Nh~t. Trong qua tdnh thuang luqng.lC bQ khCng nen tit choi. tOn trQng thu b~c va de cao y thuc t~p thi. bftn lu~n. thl b<). Con duemg cCng danh cua h9 cling kho khan va ch~m han nam gim. Nguai Nh~t rat kin dao. H9 thuang dung cac cau l<}c bQ d~ thu gHin va tiep khach. "vi). h9 khOng bao gia noi to. cac cUQc thuang luqng voi nguai Nh~t thuang mat nhieu thai gian boi VI phai qua nhieu cap b~c va hiem khi h9 di thing VaG van de.c nhien la hQ'p dong chua duqc ky ket bai h9 can cha )' ki€n cua m¢t ca'p tren cao tu6i nao do. l~i giap lien voi nuac ta. H9 luOn san sang noi IN cam an vai m9i nguai xung quanh. 189 . Thuang thl cu¢c g~p go diu tien duqc uu tien cho vi¢c tim hi~u d6i tac. ngubi tre ban b<). b<).in thuang luqng vai nguoi Nh~t. Khi trao deli. thieh Mp go.

m¢t thieu s6t cua b~n. a . t~p thea tung vung. th6c mach.v.. hQ d¢m va ten. An D¢ Hl m¢t dat nuoc r¢ng lon. d thanh thi. tre tu6i thi thanh. Day duqc xem lil slJ. nhu om hon. khoac tay v. thao m¢c. Moi dl' chi.Khi tiep xuc vai nguoi Trung Quoc. xu huang chung cua nguai Trung Quoc 13.t tay da trO' nen . Nhung khac vai nguai Vi¢t.'n gioi thi~u d. cac mon an Hin luqt: duqe dua ra ban an dan dan trang qua tdnh an. Hoa kicu 6 cac nuac thuang song tlJ. thich kinh doanh va kinh doanh gi6i. nguai Trung Quoc khong quen dlJ.Trang giao tiep.'c tc.mg ehue VlJ. thu nh~p v. nhfrng d¢ng tac nay ngay cang tra ncn ph6 bien lap nguOi. can cai. . ngon ngu v. . hanh vi cua con nguoi trang giao tiep duqc quy dinh ffi¢t 190 Ie ..3. d~c Phong t\le.. nguai Trung Quae thuang rat thlJ. thoi quen M. tu duy phan tkh tot. . . Khi giai thi~u. Tren danh thiep cua nguai Trung Quoe thuang ghi qay du chuc vlJ. Tuy nhien.Nguai Trung Quae tham thuy. An D¢ co nen van hoa lau dai va nen van hoa nay c6 anh huang Ion den nuoc ta.: Bi thu Chu.Nguai Trung Quoe eai tr<. N gum An DI) bi¢t la cac dnh phia Nam. tiet ki~m. t~p quan An D¢ gin lien voi SI! phan chia ding cap va nghi t6n giao.v . cam tay. nhu vq chong. nguai Trung Quoc thuang gQi nhau bang hQ kern thea chuc VlJ. va bang eA"p. chu kh6ng duqc bay ra tal d.Nguai Trung Quac c6 linh c¢ng dong Gao. thanh nhung khu pha rieng. Vi dlJ.'c cua Nguai Trung Quae n6i tieng the giai. hi¢n nay. d. thoi quen sinh ha~t. an uang dan gian. cung m¢t lue nhu nguai Vi¢t. dan s6 dong thu nhi the giai (sau Trung Quac). ehue VlJ.ng cae vj thu6c bac. neu khong. hQ thuang Slr dlJ. nghe nghi¢p. hQ doan ket. se 13. c6 th~ de c~p nhung vA"n de r:it rieng tu. que quan. cong phu. cung giup dO' nhau lam an va co y thuc giG gin ban sae van hoa dan t¢c: an m~c.' quan tam chu khong phai la to mo.b~n eiIng eo the ehia tay ra bat tay. Bua an thuang co nhieu mon. Trang quan h¢. D¢i truang Ma (Chu va Mii lit h9). Song hi~n nay. va bang eap.. v . lqi ich kinh te duqc d~t len hang dau. che bien phuc t~p. Trang che bien thue an. a 2. . va bang cap bang hai thu tieng: Trung Quoc va Anh. giai guy t¢c ngay xua thich nhung mon an cau ky.ng ch~m. ph6 bien. hQ ten cua nguai Trung Quoc thuang co ba tu to: hQ..Cling gi6ng nguCri Vi¢t.Van hoa am thlJ.

SlJ phon th~nh eua dat nuac Singapore.Nguoi Singapore ua sl! s{lch se. noi khc. tnlnh lam rai vai.4. con tay trai c~m coc uong nu6e.lch se.ln can luu y m¢t so d~c diem sau: . NhiIng nguoi thu(>c dang cap cao nhat. nhiIng nguoi quen hiet ngang hang nhau chao nhau bang cach mim cuoi va lac dau. . H9 cling ng1. trong lanh. duqc doi xu ngang v6i nam gi6i tren thuang truang. Mon an cua nguai An D(> thuang cay va co nhicu gia v~ khac. Balamon. lam chung m(>t vi¢c.1c t6n tr9ng. . . hai nguoi khac d~ng cap khong hao gio ngoi chung m(>t ban.li si't d\lOg do da VI cho rang d6 1a da d(>ng v~t hj gie't. Khi tiep xuc v6i nguoi Singapore. dung gio. a bar a Nguoi An Do rat men khach. . hanh vi vUt rae.Chu de Ua thich cua nguoi Singapore 1. nguoi Singapore hifm khi t~ng qua. .Nguai Singapore Ua dung danh thiep va danh thiep duqc dU<. Nguoi An D(> thuong chao nhau bang each ch<ip hai tay trU6c ng.lOg ch1. nen kinh t6 Singapore la m¢t trong nhung nen kinh te phat tri~n nhat the giai. Vi~c tay chi ph6 bien gi6i thuqng luu. b6c thue an phai th~t g9n. vfrt lan thuoe ra duang bj xu ph{lt n11 n~ng. t~p quan cua nguoi Singapore. tuy nhien nguoi ta rat it khi chao ph"" nu bang cach bat tay.Khi g<)p go va khi t<?-m bi¢t. ti mi. nIt it khi d1. h~p clla dat nU6c Singapore. vi¢c t<)ng qua kh6ng thanh thoi quen. b1. nguai Singapore thuong bat tay thea ki~u phuong Hy.Ph"" nudu<. chu bao gia cling nhuang khach di tW(Jc va tninh quay lung l<. 191 .lm v6i nguoi thu(>c da.\ sl! s1. khi uang nu6c thl d6 thing nuac til coc VaG mi¢ng chu khong ng~m lay cae roi nghicng cac u6ng nhu nguai Vi¢t.n dE th~ hi~n 51! kinh tr9ng doi v6i be tr~n.ng cap thap han. thoi quen clla nguoi An lit dung tay phai d~ hoc. H9 it hut thuDe. ehu y den vi¢e bao v¢ m6i trttong. di¢n tich chi 16n han dao Phu Quoc clla nu6e ta mOt chuL Tuy nhien. N gum Singapore Singapore ia mOt dat nuoc nho be.!c hay ngang tnl. ehu de nen tranh de c~p Hi di¢n tich nho.Nguoi Singapore ua tac phong c6ng nghi¢p: di nhanh. HQ thuang don tice khach va chieu d1ii khach mOt cach nang nhi¢t.li v6i khach.Trong quan h¢. . 2. Khi tien khach. N6i chung. 6 An D(>. k~o cao su kh6ng duqc phep ban tren thj twang. Khi an.each ch~t che.1c trao bang cit hai tay m¢t cach trinh tr9ng. Con thong thuong.

quan hE. ca dao. Loi noi chang mat tien mua lI!a loi ma n6i cho Vl/a long nhau (Ca dao) . B. My.!n)? 4. con co net d~c trl1ng nao chl1a dL!l. chfn di~u lanh. chang h~n trong a. ngl1ai My va ngl10i Nh~t.. phong cach giao tiep clla ngl10i phl10ng Tay. dan ca dl10i day ph.m hay cho mQt vai nh$n xet VEl phong cach giao tiep clla hQ! 5.v . y kien clla b~n ve vAn de nay the nao? 6. ngl10i Phap. ngu'Oi Bltc.n hoa giao tiep clla ngu'Oi Anh.Em thay anh cling muon ket dOi 59' vang may b~c tren troi mau tan. (Ca dao) . (Truy~n Ki~u. Duc lam d~i di~n) va ngl10i phl10ng Bong (lay Nh~t.M9t dieu nhjn. (Truy~n Kieu.Ca dao) • Bay gio to m~t dOi ta Biet dau rOi nlla chang 103 chiem bao. B~n da bao gio ra nl10c ngoai hay tiep xuc voi m9t ngl1ai nl10c ngoai nao chLJa? N~u c6. d~c bi~t lap tre.!n nay trong xa h(li.!t? .Loi chao cao hdn mam co (Thanh ngD') . Phap. B~m a (Him da d6ng rong ..!. Neu va phan tich nhling net d~c tn.mg trong va. Ctng xli v. n6i phai nghi.m. Neu nhling net d~c trl1ng trong va. trang di~m.Nguyen Du) 192 . b. Hii.. co xu hl1ang b~t chutlc loi song.n hoa giao ti~p clla ngl10i Vi~t Nam.n m~c..m c6 nh~n xet gi khi so sanh nhling net d~c tntng trong va.n hoa giao tiep clla ngU'Oi ViE. Nhling c.Chim khan keu tieng rimh rang NgLJOi khOn n6i tiang dju dang de nghe. .Cau hoi vii bid t~p 1.~m anh net d~c tntng nao trong va.:)u tho. (TMnh ngiJ) .n hoa giao tiep clla ngl1ai phl1cmg Tay (lay Anh. Vi~t Nam lam d~i diE.Chang Vl1dng quen mt.lC noi toi? 2.lt ra chao. 3... Hai Kieu e I~ nep vao dutli hoa.Nguyen Du) • An phai nhai. co nh~n xet gi ve nhling net nay? Theo b.

d. tuc Hi mOt so cau hoi duqc quy dinh twdc va mOt 56 khk do ngubi ph6ng van dua ra. 1. Th6ng thuemg.li hlnh giao tiep nay. kh6ng eo san bang cAu hoi.Phu lue 1 TRA GIAO nEP TRONG LOI PHC)NG V AN TUY~N CHON Hi¢n nay.tt.Plu. ngubi tien htmh ph6ng van can ell vaa yeu d. . sang t<. uy~n chuy~n cua nguOi ph6ng Van.to.u eua vi~c tuy~n ch9fi nhan vien d~ quyet dinh hlnh thue ph6ng van. Tren thvc te.ti hlnh giao tiep. cAu hoi sau duqc dua ra dl!a tren cAu tra Ibi trude do cua ung vien. ngubi ta co the ket hqp hai hinh thue ph6ng vAn nay.c c6ng ty. Day thl!c chat dlng Iii ffi¢t lo<.GTKNGT . Nguoi phong van chi vi¢c Hin luqt dua fa nhfrng cau hoi do cho ung vien va can ell vaa "dap an" de danh gia.lng hlnh thue ph6ng van tuyen ch9n. thucmg su dl. De co the vung yang va ttl tin hem trong cUQc phong van. nhieu ban phong van. Hinh thue phong van nay dam bao duqe tinh kh<kh quan trong twemg hqp eo nhieu nguai phong van. I. "dap an" nfra. Thong thuang.n tIm hieu trude vc lOl. CAC HiNH THUC PHONG V AN Co nhieu hlnh thue ph6ng van. ngubi ta chu~n bi san ffi¢t s6 cau hoi va thuang d. co quan. b~n d.Phollg win theo bang cau hoi cd san t1! do 6 hlnh thue ph6ng van nay. Phong van thea blmg C3U hoi co s~n va phong van . d~t ra eAu hoi gi va thea tdnh tl! nao lU do ngubi phong van. Hinh thue phong van nay phit huy duqc tinh linh ho<. xi nghi¢p. a hlnh thue phong van tv do. khi muon tuyen nhan vien.ng van {If do tv 193 13. t6 chue.

bat dau bang mOt cau hoi de tra. d~c bi~t nhung ung vien l~n dau tham dl! va nhfrng ung vitn co h~ than kinh Y. Phong van thi~n chi Trong' phong van thi¢n chi. nguai ta dua ra nhung tlnh huang. Trong phong van tuy~n ch9n.tn. Tuy nhien.ti hlnh phong van phe bien. nguai phong vAn co tlnh t<. Tren day la nhting lo<.l.m chat nay. Phong van nhom (} hlnh thuc phong van nhorn. neu b<.1t. linh hO<. 3. sl! cang th!ng co the duqc gia tang. Ch~ng h~n nhu cong an. quan tam khfch l~. b<. quan dOi . nguai phong van rat chu y den nhfrng pha. yeu cau eua vi~c tuyen chQn. nguai ta co th~ ket hQp nhieu hlnh thuc phong vAn trong m¢t cu¢e phong van tuyen chQn. nguai ta t~o m9i dicll ki~n d~ ung vien co thi tra lai rn¢t each tot nhat. nguai ta co gang t<. thoai mai. Chang h<. 4.l.l. tuc iil t<.2. chang h<.n nhu ttnh chu dOng. lai .li ngfr. 5. Trong qua trlnh phong van.1o sl! cang thftng.o. 51! cang thang. xung dOt. thuang la giong vm nhting tlnh huang thl!c te rna ung vien phai giai quyet neu trung tuy~n.l.ln can phai co nhieu phAm chat khac. nham ki~m tra nang ll!c giai quyet tlnh huang cua ling vien. yeu cong vi~c. TRA LCII PHONG VAN TUYEN CHON co the trung tuyin va vao lam vi~c t6t. Phong van cang th~ng (} twang hq-p nay. long nhi¢t tlnh.ell.n phai the hi¢n dUQc chung khi tra lai phong van.to m¢t suc cp lam If len ung vien nham kiim tra xem ung vitn co du ban llnh d~ giai quyet van de trong dnh huang phai chiu suc ep hay kh6ng. sang t<.. Phong van tinh huong Trong lo~i hlnh phong van nay. thAm phan. do do no dam bao duqc tinh khach quan trong danh gia ung vien.. 194 D~ . VI v~y. thuemg de mat blnh tlnh va thieu HI tin tmac hlnh thuc phong van nay.o bau kh6ng khf blnh dang. ngoili nhfrng doi hoi ve tdnh dO chuyen mon. v..n thl!c sl! muon trung tuyen. ngo<. nghla la lam cho ung vien boc 10 tai da kha nang cila mlnh. ky nang giao tiep v. Lo~i phong van nay thuang dUQc sl't dl:mg b nhung nghe thuang phai chiu ap Il!c tam H..1c dfch.l. nhieu ling vien. II. m¢t nhorn ngum hay rn¢t h¢i dong cung tien hanh phong vAn mOt ung vien. b<. Tuy theo ml.

B'. Chuan b~ ho SCJ HC) s(1 eua b. Hai thang truac. 21 tuoi. VI v~y. se V9i vang. B. Tuy nhien.lll dn co sl/ chuan bi t6t nhal cho cu¢c tra loi pho'ng van.n nen co m~t t~i nai phong van 5 . 1. 10 lang kh6ng dn thiet. nganh Tin hqc van phong. Chling h~n: "Em Chu Thuy Qui'Oh. no l~i 13. 1. Sau khi t6t nghi¢p pho thong. dUng sa da VaG litu tiet VI thai gian dimh cho mlli !lng vicn khOng nhieu. b~n nen tra 1m m¢t cach ngtin gqn. kh6ng ngu~ch ngo<. cong vi~c khong don gian. cilng c6 nhUng caU hoi rat ph6 bien a cae cU9c phong van tuyen chqn.c. 1.l.!n luytn chqn thuang dUQc gill bi m~t va b~n kh6ng biet truac dUQc.lch se.~n dn phii day du giay to can thiet thea yell d. s'. thieu nghi~m uk. .li cu¢c ph6ng van tuy~n ch9ll.. pho truong. chii viet can nan n6t. E6 em lam cong tac van phong. ciu tha. Kh6ng nen den qua sam VI sl. va khi b~n buac vao phong phong van thl da moi m¢t vi cho dQL B~n cilng dung den tn~. 1. em thi vaG Truong ESTIH.lll khong nen an m~c qua tnrng di¢n.1. Chua'n b! Ira lei phong van Trl Idi ph6ng van 1ft mOt c6ng vi~c quan tT9ng boi no quy~t djnh cong an vi¢c Hun eua b~n.u. h6i h¢p.Hay cho chung toi biet d6i dieu ve ban than b~n! V6i yeu cau nay. kh6ng do ban. tn! khi d6 la cu¢c thi tuy~n nguoi df. Sau day la m¢t s6 gQi y cho b~n. Oie giay to phai s~ch SC. trong m9t gia dinh c6ng chilc. de sa su.2. qua tan thai.1. Hem mIa. khai quat nhfrng net chinh du de phac ho~ chan dung cua b~n.P hay nguai mau cho nhung cUQc bieu dien thai trang. b.10 phUl truac khi cu¢c phong van bal dall. I. B~n nen chuAn bi san phuang an tra lai cho nhung cau hoi nay. Chuiln b! s~n phu(]f1g an Idlm cho m(>1 s6 ciiu hoi Cac cau hoi t~i moi cu¢c phong v. Em sinh fa a Ha N¢i. Chm'in bi ve thbi gian B9.!t. kh6ng nh~lU nat.:tn cling n~n trang di~m nell 13 nu.4. co Ie VI v~y rna em yeu nghe van phong. Chufrn b~ ve an m~c T'. loe l~t de t~o cam giac b~n la con nguoi an chai. 195 .! chb dQi de gay ra cho b~n nhung cang thing. b'.3.m kh6ng duqc an m~c cau thi rna phiii an m~c mOt each chinh te. song dung qua Call ky. l!ch sl!. 1. VI nhu the se the hi¢n duqc 51! dung ml!c va thai d¢ nghiem tue eua b~n.

ln dung tham lam chung to mlnh la mOt con nguoi "v'.n d. b<. em dang tlm vi¢c.c.ln nang". thue dUQc nhu'ng di~m yeu d6 va dang no IlJc khac phlJ. em th{Ch nau an. b<!-n tot nghi¢p nganh Tin hQc van phong thl c6 the dam nh~n cac cong vi~c van phong nhu: s0<iln thao van bim.. b<).v..C v\l cong ty t6t han" . Sau d6. Con ngoai doi. tiep khach. chu dio. in an tai li¢u.ln <. Vi v~y. .n co th~ neU m¢t so eong vi¢e khac rna b~n cling dll dugc dao t'. truac het b<}.li sao bl.Bl. + Thli hai. em chua biet gl ve cong ty nay".ln: "Twoc het.ln be". m~c dau kh6ng ehuyen sau. B'.li l!U va hi¢n nay. sO thich clla b<. to . cong vi¢c phil hqp voi nganh nghe rna b~n dUQc dao t~o. am nh~c. tca lbi cuu hoi nay.!c.Bc. Neu nguCii phung van quay sang hoi nhung di~m yeu cua b'. b<. s8ch bao. Trong tWang hgp "khan cap".em t6t nghi~p twang nay voj 10<.Ntu dUt!c vao lilm virc tuang loi? ucong ty chung toi. nang cao tflnh d¢ de phlJ. Ch~ng h<. B<.ln huenh hoang.ln dang muon xin vao lam vi¢c bi~u hi~n SlJ quan tam va thai d¢ nghiem tue clla b~n. Tuy nhien. hoan thanh nhi¢m vlJ.ln khong duge dung tu "khong".ln ve eong ty rna b<. t6 chuc cling chua dJ.zn Cll thi lam dUt!c nhftng cong vi¢c gi trong cong ty chung toi? Khi tra Ioi diU hoi nay. ngubi ta de cho fang b<. tTlJe di¢n tho<). dugc giao. .n xuat phat tu ehuyen nganh dao t<.ln mu('/n lilm vi~c cho cong ty chiing toi? Tni 16'i celu hoi nay. b<. b~n nen nhin m<:lnh hai di~m: + Thu nhat. 196 14 GTKNGT-B . nhu anh thiy diy.ln nen n6i ve dV djnh truoc mat va dlJ dinh Iau dai.ln nen nh6 rang ten g9i clla eong ty. khoac hie. Ngoai ra.!ng nhung thong tin nhat d!nh ve cong ty hay t6 chuc d6. Cho ncn voi diu hoi nay. thich g~p go b'.lo. b'.i V.zn co dE! dfnh gi cho M¢t con ngubi kh6ng suy nghi. eong vi~c phil hQp voi nang IJ. em mong muon duqc h9C them. bc.!c.!c. em thich slJ nghiem hic.ln. b'.. kh6ng c6 ke' ho<).ln can tIm hi~u tIUOC vc cong ty.ln ncn neu m¢t vai diem yeu clla han than.ln del bilt nhicng gl vi cong ty chung toi? SlJ hi~u biet ella b<. nhung phai t~a loi sao d6 d~ hQ thay rang b<.t0 cua minh.ln dung tdt }oi: "Thu thJ. chuc rna b~n muon xin vao lam vi~c. ho~c nhung vi¢c rna b~n dll tung dam nh~n.ln.ch cho wang lai thi do la con nguoi thieu nghiem tuc va con ngubi nhu v~y kh6ng the phat trien dugc vi kh6ng co d¢ng IJ. Vi dy. . Trong cong vi~c.Tl. em phai co gang lam vi¢c t6t. linh ho~t.

. b<:tn nha noi lbi d. anh mat nh~ nhang.ln m¢t dch tot nhat. Khi ket thuc cu¢c phong van.n. tay de len ban ho~c tay vin cua ghe. de the hi~n SI! tl! tin.~~~~.ln dn co gang tra Ibi mQi d. .li de nghi hQ nhac l~i cau hoi.n se duqc danh gia cao.m o'n va chao truac khi dung len di ra khoi phong. v¢i vang. tfanh kieu tra lbi qlt ngun bang m¢t hai tit nhu: "Dung".! thing than cua b<}.Ngoi thang ngubi. b<.li.l. b<.N6i r5 rang.B<.n dn di nhanh nhung khong hap tap. . y khong chi ngon ngO" ma ca.. mat nhin ngubi phong van va mim cubi vai hQ.in phai biet chu y lang nghe ngubi phong van. W nhien. "Khong dung" .i du de ngubi phong van co the nghe thay. .~mk. mat nhin vao mat ngubi phong van. b<. kh6ng nhin cham cham ho~c nhlnw~s~hayn~~~~. 2. . am luqng ph8. 197 .N6i t6m l<. S. ling Xlt Irong khi Ira Iili phong van Trong khi td Ibi phong van b~n d.~m~~a ngubi phong van c6 the la s.tn dung ng<.n chli nhO"ng bieu hi~n phi ngon ngO" cua minh.!.Khi buac vao phong phong van.! gqi y cho cAu tnllbi cua b<.u hoi ma ngubi phong van d~t fa cho b<. neu nghe kh6ng f5 Call hoi.

tn. t6i c6 quy~n hanh han la tnich nhi¢rn. Nhu du giao tiep ella b~n mue d¢ n~lO? De tea loi cau hoi nay xin b<. tOi khOng phl}. Ia dieu ki¢n eila sl! ton t<. Lam duqc di~u t6t. t6i cam thay phA'n kh6i.tn cua mlnh.c ngay hQi. 2 3 4 5 6 y nhi~u den vi¢c gay anh huang han 1a Khi biet duqc thanh dch cua b<.tn. neu nh~n djnh n~lO dung vai ban than thi danh diiu (+ J. ngay Ie. TRAC NCHIt:M NHD CAD CIAO TIEP 1.tn. 7 8 9 10 ]] 12 198 . Khi lam vi¢c gl quan trQng t6i rnu6n c6 sl! chUng ki€n cua mQi ngub'L Trong khi tranh lu~n. kh6ng dung thi danh dau (-) 6 c¢t tuang ling. T6i chan ngan ve tlnh b<.nh ca.mg ella con nguai.1c tham gia vao d. T6i c6 the kim che kh6ng neu y ki~n eua mInh. T1' I Nh~n a d!nh Dung KhOng dung T6i hai long khi dU<. neu n6 mau thufin voi y kien ella b<j.lfl hay d9C ky tung nh~n dinh duai day.ln.li va phit trien ella con nguoi nhu III m¢t thanh vien ella xii hQi. v~n ha. . T6i thich noi cho nguai kMc fO sl! cam tloh ella toi d6i v6i hQ_ Trang giao ti€p. Nhfrng 10 ling se bien mat khi t6i tam sl! duqc voi cac b<..c rn6i quan h~ ngum . neu bj dl1a vao tlnh the bi.Phu luc 2 . ia.n.ngU<Ji. tue Ii ho~t d¢ng thi€t l~p. Trong tlnh huang kh6 khiln tOi chi nghi ve minh. d¢ng life thue day con nguoi trang ho.c thi¢n va cai buong. kh6ng hieu vi sao t6i kern vuL Trong quan h¢ v6i b<. toi chu tlnh b<.!-t dqng giao tiep. Yeu cau va nqi dung cua tr~c nghi~m Nhu du giao tiep Iii nhu cau xu h¢i quan tn.

13
14

Ul.m b<j.n PM-t

y, wi dau khO den nbi c6 th~ om.
di~u

Toi thfch giLip da nguai khac ngay ca khi nhung kh6 khan Ian.
Vi (dn trQng oguai khac, toi e6 th~ d6ng

do gay cho toi

IS 16

y vai y kien Clla hQ.

T6i thfch nhfrng cau chuy¢n phi~u ltru, m~o hj~m hon ia chuy~n v~ tloh cam can ngubi.

17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29

tam. Khi a m9t minh, t6i thuang 10 tang, cang thAng han khi toi a
Nhung canh bi dat, cuemg bue tren man anh lam toi kinh giua mQi nguoi. T6i eho r~ng, ni€m vui co ban trong dbi song la ni6m vui giao tiep. Nhfrng can v~t v6 gia cu (cho, mea) lam toi thuang h~i. T6i thfch co it 'rai thubng
b~ b~n

nhung toan la

b~n

than.

T6i thich song giua mQi nguai. xuc d¢ng kha 11'tu sau khi c1ii eQ vai ngubi th1l.n. T6i ehAe ding, toi co nhi~u b~n thAn han cae b~n eua t6i. Toi thfch thanh dch thuge ve minh nhi6u han thu9c ve b~n. T6i tin y kien nMn xet eua minh ltrqng han y kien ngLrbi kh<:ic.
v~

m(>t nguai nao do co chilt

Slf giau co va d~a v~ co y nghla han so veri niem vui dUQc giao tiep veri nhfrng nguai ma minh yeu thieh. T6i thong cam veri nhfrng ai kh6ng co b<j.o thAn. Toi Iuon ngh} Ia nhfrng ngubi khk thuang va an d6i vai taL T6i thfch nhfrng cau chuy¢n ve tinh bq.n, tlnh yeu kh6ng v\lIQi.
Vi b<j.o, t6i co the hy sinh nhCmg hUng thu rieng eua minh.

30 JI
32

Neu toi la m¢( nhi} van thi toi se viet ve slre mq.nh clla llnh yeu.

2.

xi't Iy so li~u

Xu Iy bang cach cho di~m nhu sau:
- Cho cae cAu sau day moi cau 1 di~m neu tra loi "dung" (+): I, 2, 7, 8, 10,11,13,14,17,18.19.20,21,22,23,24,26,28,30,31,32. - Cho cae cAu sau dAy, moi diu 1 diem neu tra IN "kh6ng dung" (-): 3, 4, 5,6,9, 12. 15, 16,25,27,29.
- Tfnh tdng di~m.

199

- Thang diem cua tlmg mdc dQ nhu cau giao tiep:
Tbap
Nam

Trung blnb tbap
21 - 22 23 - 25

Trung blnb
23 - 24 26 - 27

Trung blnb
CHO

Cao
28 - 32 30 - 32

2 - 20 3 - 22

25 -57 28 - 29

Nu

200

Phu lue 3 TRAC NGHII;:M TINH cal Ma CUA cA NHAN TRONG GIAO TIEP
1. Yeu cau va nQi dung trac nghi~m
B,~n lu nguai coi mo hay khep kIn? D~
.; , , ' ?

17

tra Ioi c;'1u hoi nay, meri bzm d9C ky

nhung cau hoi dU{1j day then thu tl! til tren xuong, roi danh dau (-I-) vao 6 ben

c',mh phil h0P vai y kien ella b<;ln(m6i c;'1u hoi chi Chqfl ffi¢t Ykicn). Mue d¢ tin c~y ella ket qua trac nghi~m phl,l thu9C vao mue d¢ trung thl,lc eua b<;tn.
Trung bloh

TT
Khi co nhiing

CUll hoi
Dung
Clll/C

D6i khi Khong dung

hyn thong thuang hay

d€

I.

giai quyet cong vi¢c thl sl! eho dqi cu¢c gi).p go d6 thuang lam eho b~n b~ dao l¢n De n€p
sinh ho<;tc bloh thuang?
B~n

2.

thuang tfl hoan

vi~c

di kMm

b~nh

eho

den khi kh6ng th~ chiu dvng duqc nua?
Duqc giao nhi¢m VI,! baa cao hay phat bi~u

1.

trang cUQc h9P thl dieu nay lam eho b~n 10 lAng, hOi roi?

N guai ta cif

b~n

di cong tac den m¢t thanh

4.

ph6 ho!lO toan xa 1<;\. B<).n each d~ tninh dqt di do?

se c6 gAng tim mQi

5.

D<.tn lhwmg thfch chia

se n6i bu6n hay ni~m

vui eua minh v6i ai do?

201

6.

B;:tn co dm thay kho chiu khi co nguai l;:t tren duang phD xin b~n chi duOng. hOi gib ho~c de nghi tnllbi mqt van de gl d6? tin rang, luon co van de xung dqt giua cha va can va can ngubi a cac che d¢ khac nhau rat kho c6 th~ hi€u biet nhau dU<;1c? c ng~i khi phai nhic nguai quen tra 10.000 d6ng rna b~n d1i cho vay each day may thang?
b~ll B~n B~n

7.

8.

9.

Trong nhil an t~p the hay a cua hang an uong, nguOi ta dem d€n bim ~n cho b~n dia thuc an bi 6i. B<:ln chi dJy chi€c d'ia do ra xa rna kh6ng noi nang gi d? Khi chi co mQt minh b~n ng6i d6i di¢n vai m¢t nguai l<;t, b<;tn kh6ng noi gl vai hQ va cam thay rat ni).ng ne nell nguai do khang bilt dliu noi chuy¢n truac vai b~n? B'.I-ll dinh mua ve xem phim (hay kich hoi!.c mqt mon hang gl d6 ... ) nhung b~n nhin tMy mQi ngubi xep hang dai tmae cua ban ve. B<;tll thuang tir bo y dinh cua minh vi khang muon dUng cu6i bang va kh6 si'1 VI phai eha d<;1i? B(!.n thuang ng<;ti tham gia vao m¢t ban hoa giai nhlmg bat d6ng giUa mQi nguoi? B<:ln co tieu chua"n rieng khi danh giii eac tac phJm van hQC ngh¢ thu~t. k€ cii cae y kien nao d6, nhlffig rot Cll¢C be b~n kh6ng [hCra nh~n chung. Dil thuang xay fa nhu
v~y?

10.

Ii.

12.

11.

14.

Khi nghe duqc iJ dilu do (ngoai hanh lang chilng h~n) nhlmg cau chuy¢n the hi~n cach nhin nh~n sl! v~t m¢t each sai lAm rna b;:tll da: biet r6 rang. Tuy nhien, b<;ln vAn im l~ng rna khong tham gia vao cu¢c tranh lu~n do?

202

15.

B':Io thuang bI!c mlnh v6 nhfrng y~u du gitip do eua ai d6 v~ sinh ho~t hay h9C t~p?
B~n thleh trioh bay y kit!n, quan di~m, sl! danh gia eua mlnh bAng hloh thue viet han iii. n6i?

16.

2.

xi! 19' ket qua

Xu ly bang d.ch cham diem: Moi cau tra lai "dung" duqc 2 diem, tniloi "d6i khi" duqc 1 diem va tIii lai "kh6ng" duqc 0 diem. B~n hay tioh 16ng diem eua minh, sau d6 d6i chieu 16ng diem vai cae mue d¢ du6i day c6 mQt s6 thong tin ve ban than. Mire do I (tiT 30 - 32 di€m)

de

B'.lll Iii. nguai kh6ng thich giao ti€p. Dieu d6 th~t Ht bat h<;lnh VI b<;ill phai tl! ffiioh chiu d1Jng tat d. N gui1i khac kh6ng db gl gan b<;io. B<;io g~p kh6 khan trong cong vi¢c doi hoi 51! hqp tac, giup sue elIU ngm':1i khac. B<,to hay xcm i'.li mlnh va hay co gang cai rna han v6i nhiIng nguoi xung quanh.

Mire dq II (tiT 25 - 29 di~m) I3<,to ia nguoi kin da~, thich co don va vl v~y 0 b<,tn co it b<,tn be. Khi co vi¢c do phai tiep xuc voi oguai moi, b<,tn thuang 10 sq, mat bloh tloh. B<;to biet duqc ohu9'e diem nay eua mlnh va thuang kh6ng bang long ve ban than. Bong nhicn, co lilc nao do, b'.ln thich tiep xuc nhieu nhung thuang la chi d~ bOt phien mu¢n rna th6i. Mire dq III (tiT 19 - 24 diem) B<,tn la nguoi coi mo va trong hoan d.nh kh6ng quen biet b'.ln v<in dm thay yen tam. B<,tn kh6ng dm thay bi de do<,t boi nhung van de moi. B<,tn k€t b<,tn co c[m nhac va kh6ng thich tham gia van nhi'i'ng cu¢c tranh lu~n kh6ng dn thiet. Tuy nhien, trong nhung c<1u chuy¢n cua b<,tn thuang du thua nhi'i'ng cau cham biem ve bat ky linh vl!c nao. Day la m¢t thieu s6t rna b'.ln d.n lUll y sua chua. Mire d¢ IV (tiT 14 - 18 di.!m) Muc d¢ giao tiep, tinh cbi mo 0 b<,tn la vua phiL B<,tn Ia nguai ham hi~u biet, tJ.! nguy¢n lang nghe nguCri khac, th<1n m~t trong giao tiep va san sang rut lui quan di~m cua m'inh rna kh6ng cau gat. B<,tn kh6ng Hlm nguai khac kh6 chiu trong nhfrng Cll¢C tiep xuc d:iu tien, cGng kh6ng thich nhfrng nhom nguai on ao va rai bo nhung nguoi nhicu lai hay gay ra nhi'i'ng kich d¢ng d6i voi b'.ln.
203

Mile d(> V (tit 9 - 13 di~m)
B~n Iii ngubi rat cai

hi¢n nhung van khac nhau va thuang gAy fa kfch thich d6i v6i nhung nguai xung quanh, thieh lam quen v6i nhung nguoi m6i g~p, thich tra thanh trung tam chu y cua ffi9i nguai, kh6ng fir ch6i yeu call eua bat ky ai, m~c dil kh6ng phai ban gio b,!-n cOng thl!c hi¢n duqc cae yeu d.ll d6. B~n thuang n6i n6ng nhung l';ii ngu(Ji ngay. B~n co nhuqc di~m sau: tfnh dnh de "boc" nhung cGng de "Xyp", thicu kien nhan. Tuy nhien, khi muon, b~n c6 th~ kh6ng lui buac. Mire d(i VI (tll 4 - 8 di~m)

de

rna, hieu ky va to mo.

B~n thfch tro chuy~n, thleh tht

C6 Ie b';in lit con nguai thang ru¢t ngl!a, tfoh coi rna nhu Iii ban trnh ella thuang co m~t ffi9i cong vi~c, 'thfch tham gia vaa cae cUQc tranh lu~n, m~c du nhung van de nghiem tuc co th~ lam bC).n dati d<iu, th~m chi buon chan.
b~n. B~n

a

B~n thuang hf nguy~n giu lai hua ve bat Cll vi¢c gI, ngay ca va'n de co dua cqt. B~n thuang tim d.ch giG' lay cOng vi~c, boi vi b<;ln kh6ng yen Hlm khi nguai khac thlfc hi¢n n6, nhung chinh b<;ln l<;li thuang khOng th~ thlfc hi¢n no

9

den cung. Vi v~y, lanh d~o va t~p thti thuang th~n tr9ng khi giao vi~c eho b'.ln. B<;ln can suy nght nghicm tue ve thl!c te nay. MU'e d(i VII (tll 0 - 3 di~m) Tinh ua tiep xuc clla h<;ln mang Hnh b~nh 19. B<;ln lu nguai n6i nhicu, lam loi, gay can lra cho ca. nhung cOng vi~c kh6ng lien quan gi den b<;ln. B<;ln thuang vo la'y mQi vi~c d€ phan doan, th~m chi ca nhung van de rna b<;ln chAng co ty hi~u biet nao. Vo tinh hay huu y, b~n thuang 1.1 nguyen nhan gay ra cae cuQc xung d¢t cho nhung nguai xung quanh. B<;ln hay phat khung, gi~n dfr m¢t each vO ca. B<;ln khong co dUQc cOng vi¢C m¢t each nghiem tUc. M9i nguai cam thay kh6 ch!u ve b<;ln 0 gia dlnh, nai lam vi¢c hay ba't Cll nai dau. Vang, dung the do, vi v~y b<;ln can phai hf ren luy~n mInh, rna truac het 180 tfnh diem Hnh, t6n trqng, biet lang nghe nguai xung quanh.

204

Xu sl! cua cng sep nhu v~y dl cat luang thOng tin phan hoi tir phia cong nhan.Yeu cau cac twang phong phlti nghiem chinh thl!C hi~n ch€ d¢ bolo colo. 4. d. sue m'. Hai da khOng tuan thu tr~t tl! truyen thong va cling la tr~t til thu b~c trong va. Giao tiep tfl!C tiep: a. Am thi va co thti la cit SI! a dua. f va g Hi giao tiep. 6ng thay wang da tac dqng den H. giao tiep gifra d. ky su trong xi nghi~p. hit chuac. nhung ggi y mang tfnh huang dan. va neu dieu do khong s6m duqc sua chua thi gifra Ong sep va nhan vien cua ang ta chi Hi Sl! khong hitu biet Hin nhau. Chue nang d¢ng vien khich I~ ella giao tiep. giao tiep giiia d. 2. Ok hi9ll tuqng b.n phong. c. m¢t s6 ggi y giup b'.n vien tai Ong ta. Dieu ang T can phlii lam co th~ la: . giao tiep nhom: c.lnh eua H dUQ'c kho'i d~y va dUQ'c th6 hi¢n.. c. 5. .C nhan va ohorn: a. m~ va nguai yeu cua minh twac cu¢c g~p gO' dau tien giiIa hq.lfl giili ciie bai t~. 4. d. nht:l.p tlnh huang. vi day chi HI. giao tiep gifra cae ohom: e. giup H lay l<.Thiet l~p duong day "nong" gifra Ong vai cang nhan. ~ :. B da vo noh t~o fa tam the kh6ng thu~n lqi d.C ca nhan: b.lfl kh6ng gi6ng voi nhung gqi y nay thl cling kh6ng nen 10 hing.li can bang d. 3.m XllC.Phu Iuc 4 HuaNG DAN GIAI BAI TAP TINH HUONG Dttai day 13." Bai t~p tinh huang Chltdng 1 1. 2. d. . giao tiep chinh thue: a. 205 a . 3.::' 7"". Neu tra lai eua b'. e. Tam the nay lam eho A them cang thbng. e. Bai t~p tinh huang chltdng 2 1. con m~ B thl ding dt y xet net A.

-Ve lau dai. yeu d. vui ve.}. . 2. VI: .Kc hai day ghe doi di~n nhau. HInh15: Toi rat thanh thl!c! HInh 16: T6i Ia ong chi'! a day! Hinh 17: Chuan bi danh nhall.e.Gui qua trang twang hlfP nay gtly sl! hi€u nham ho~e lam nglIm nh~n kh6 xit.Khoang ca.Vui ve nh~n va cam an ben doi tac.Theo th6ng l¢ xu giao. B~n co th~ xu sl! nhll sau: . khong phu. r¢ng tren 1. ghe nhlI sau: . 6. P e6 th€ bo tri ban. 19 trong 6.2m.e. hlfp vai m¢t ell¢e g~p ga mang tfnh chat than m~t. 6ng T co th~ phai ki¢n to~m l~i d¢i ngu d.! chap thu~n nen D nhanh chong chuy€n sang vi tr1 "hlfp tic" nhttm lang tae u('lng thuyet phJ.eh giUa hui day bfm doi di~n nhlI ViJ. 3. . 5.y Hi qua xa (thu¢c vung eong c(mg). Y kicn thu nhat tot han. . 4. giai thfch cho hq thay tac h~i cua vi~c Ian truyen thong tin d6. . H mac hai sai lam: .! d~i ti~e hay dt.d6 Iii dau hi¢u eua s. hai twang doan ng6i a giUa.Neu thay m6n qua Iii "tren mue tlnh cam" thl tim each gUi l~i cang sOm cang tot. trang di~m va trang sue eila H khong phu hqr vai tlnh huong: H xuong co sa d~ lam vi~c ehu khong phiU 1a di d.n b¢ quan xi nghi~p. kern thea lai giiii thich vai thai d¢ on t6n.}. Bai t~p tinh huong ChLtdng 3 1. D ngoi d6i di¢n nhu v~y 111 t<.t h¢i. Trang phJ. 206 . . p can g~p ngay nhung cong nhan biet chuy¢n va dang bim tan. doi di¢n nhau.Chqn h¢i truang qua r¢ng.1o thanh vi trf e~nh tranh. nglIai ta chi gui thiep ho~e di¢n chue mung trong tfllang hqp nay. 7.Neu muon t~ng qua thl khong thieu gi djp khae thich hqr han.u hq cham dUt vi¢e bim tan va co th~ phiti dlIa ra nhung bi~n phap ran de du m~nh d~ yeu cAu cua P dllqe tuan thu. khich hang cam ta dan va cham ehu dqe . moi phai doan ng6i m¢t day.Ban ehO" nh~t.

kh6ng ha·j long.l. C6 ta dang blJc b¢i ho*c kh6ng trung thlJc. 7b. mim cuai. C6 ta tr6ng the thai nhung hoa ra than thi¢n va nhi¢t tloh. Tat nhien. dua ve phfa minh va cham chu dqc .Hlnh 18: Nguai dan 6ng bi eho ra ria . nguai dan 6ng ngoi gifra dang rat quan Him den nguai phl. cho nen H ding nen tang 10 nhu khong nhin thay nguoi do.dau hi¢u cua SlJ chap thu~n. T cung kh6ng nen ban khoan nhieu ve dieu d6.n rna c6 ta dang danh quan trqng hem m!nh. c. trang truang hqp nay T chi can nhin L. Hinh 19: HQ dang lam "duyen" voi nhau. thuy€t ph~c. Hlnh 24: Hinh d~o cam lay ta trinh. Bai t~p tinh huang chU'dng 4 7a. nhin thay b~n cu tir hoi hqc ph6 th6ng rna nguai d6 cll diem nhien nhu khong quen biet thi khong de chiu chut nao. Nguai tren di¢n tho~i quan trQng han minh. e. Bai t~p tinh huang chU'dng 5 7. thil djch vai minh. Hinh 20: Kh6ng khi n*ng nc. Phong cach d9C doan. 207 . d.l nil nhung van canh chung kl~ da bi cho ra ria. Ciing c6 the 1a nguai d6 qua vQi nen kh6ng mu6n mat thai gian chao hoi ho*c vi mQt 19 do te nhi khac. 8. ta trinh duqc d*t b khoang gifra b1m. Hinh 25: nh<'ln vien chuyen sang vj tri "hqp tac" va b~t dau giai thich. cung c6 the la dung hie L qua b~n nen kh6ng mu6n mat thai gian vao chuy¢n chao hoi. Minh ching Ul gi d6i voi c6 tao b. g~t dau III duo 2. Hinh 23: nhan vien dua ta trinh. Phong each dan chu. Tuy nhien. Ciing co the thai gian da lam cho L kh6ng con nh~n ra T. C6 tht Thu Hien se nghl nhu sau: a.kh6ng hai long. f. Bai t~p tinh huang chU'dng 6 1. trong truang hqp nay T nen chu d¢ng tien l~i chao hoi va chac chan kh6ng kh6 khan lam d~ L nh~n l~i b~n cu. Van b. C6 cai gi d6 lam c6 ta kh6ng Ua minh.

neu kh6ng noi la db. Thai dQ ella M t6t. Mai Linh nen tra lai va ncn n6 Ivc d~ thoa man khach hang. ca ban Vl. c. 208 . B co the buac lui ra phfa sau mQt buac dli A va C tro chuy¢n. tuc chuyen sang ki~u nguyen taco Anh Nam thang bbi anh da ch9n ki~u thuang luQ'ng dung va anh ciing rat bier thuang luqng. 3.De lQ th6ng tin mQt each kh6ng can thiet: . gifr dung hyn. Noi cho khach hang biet 1a Tuyet Mai co the tra lai hQ. tite dam 2.::ti ten va 56 di¢n tho<).3.i clla khach. Dung d~y ho~c buac ra phfa twac m¢t buac.Caeh giiH thfch 1y do vai 6ng P kh6ng tot.lC hang. VI v~y chung chap thu~n.i cho khach. Anh Nam: thuang luqng kieu nguye'n tac. 4. vl v~y phai co mQt ly do th~t chfnh dang d~ kh6ng tra laL Trong twang hqp nay. 3. hai anh em. vui ve tV giai thi¢u mlnh. d. Mai Linh nen: xin 16i. chiu trich nhi¢m dam bao Tuyet Mai se g9i nhu da hua. Song M da co nhung thieu sot nhu sau: .a. Trong tlnh hu6ng nay ding co th~ Ja A khong muon B phai ton thai gian va~ cau chuy¢n v6 b6 nen da kh6ng giai thi¢u B va C vai nhau.Cach hyn gia chua t6t. Khi chuyen may cho Tuyet Mai. dam bao chac chan rang Tuyet Mai se trii lai. cho Tuyet Mai biet ten khach hang va nQi dung cau hoi twac khi chuy~n may. thvc hi¢n dtch vlJ cham soc khach hlmg. Khach hang phai dUQ'c Uti tien. ghi l.i so di¢n tho<).i va cae chi tiet khac cua khach hang. Bai t~p tinh huang chlfdng 8 2. hyn gQi l<). Bai t~p tinh huang chlfdng 7 1. d~i di¢n crXT: thuang luqng ki~u cung nhung trong hin g~p sau thi phai chap nh~n nguyen tac rna anh Nam dua ra. Anh huang rAt quan tr9ng vl Thuy Loan la nguai trvc tiep phl.l khach 4. Thuang luQ'ng kieu cUng. Dc xuat do rhvc chat la mQt nguyen bao duqc lQ'i feh cua d. Mai Linh nen: noi v6i khach la c6 se chuy~n may va chuylin cho ai. . ghi l<). chua chuyen nghi¢p. nhi¢t tlnh. Tru khi co ly do chfnh dang d~ tu choi tra Jai. Thuang luqng kieu cung. no gay t6n h~i cho moi quan h¢ ngum ban khach hang. b.

Thl! d~t hang: thu [6 rang. Mb etta ve phia minh. Neu sep nang qua ho~c kh6ng ti~n giai thfch thl dqi lUe sep thoiii mai ho~c ti¢n h). Quan tam tham hoi. d<)ng vien. mlm cuai nhuang 16i cho sep di qua truae. 2. diiy du. 3. 2. Thl! khieu n~i: Ibi Ie kh6ng thi}t 6n ton .i d~ giii thfch eho scpo 209 . 3. Bai t~p tinh huang chUdng 10 1. Thl! tu ch6i: Nhuqc di~m chinh Ii viet theo 16i dien gilti va nhan m~nh lbi tu ch6i. song ncn viet thea lei dien giai..Bai t~p tinh huang chUdng 9 1.

Nxb. 9. Cdm nang huang dan du Ifeh. Nxb. Gino D~c. Ngh~ thm}l giao till' va (huang illqng trong qudn tr~ va kinh doanh.m. Chinh tri Qu6c gia. 2004. Le Thi Bung. Nxb. (Chu bien). Tran Hoang. LUll Tuang Vii. Ngh¢ tlW(lt giao tilp t!zwYng ngdy. Sabine Dcnuel. 13. Nxh. Nxh. Nxb. Nghi¢p v¥ lhll kj van phong. Thai Tri Dung. Nghi¢p V~l thu ~rj quae gia. ky van phong va to' ehifc. Ng6 C6ng Hoao Kh~\. Chlnh trl Quae gia. 2001. Nhfi'ng trae nghi¢m tam if (ttJ.p 1). Hilu nhau qua anh milt va eli chi . HA N{)i. 2000. 210 . 1995. NgJz¢ thlUJt giao (iep. 1999. " . Tam Ii hQc xli hqi v6i qudn [f. 2001. Hqc vi¢n Chfnh trj Qu6c giu.TAl LIEU THAM KHAO 1. Thanh Nicn. 2000. 2000. H6 Chi Minh. Allan Pease. Nxb.ngon ngft than the'. 2002. 1998. 4. 2. Ha N¢i. Van hoa Th6ng tin. 2002. Nguyen Van Le. Nxb. Nxb. Nguyen Bich San. D~i h9c Su pham. Nghi tdng giam do'c. Nxb. Nhcjp mon khoa hfJc giao tie'p. H6 Chi Minh. 1997. Chfnh trj Qu6c gia. Vil Dung. 8. 1J. Thong ke. 1998. 7. Trucmg Dong Toan. Ly Thing Quan. Tdm li h(JC ltng xu. Chinh 6. 12. 5. Ngh¢ thut!-l dam phan kinh doanh. Duong Van Nguyen Huu Thai. Nxb. 3. Dinh Van Tien. Tp. Th~ch Tan. Dale Carnegie. Tp. 10.

trao danh tbi€p II. K Ynang lAng nghe II. PHDNG CACH GlAD TIEP 45 49 73 76 phong each giao tiep II. Ky Dang dQC va tom uit van ban VI.n. k~ chlly~n IV.M1)C L1)C Lai gi6i lhi¢u LCri noi da'u Biti ddu rna 3 5 7 13 Chwng 1. Anh huang lac d¢ng qua l~i trong giao tiep Chwng 3. cAc PHOONG Tli)N GlAD TlEP I. tit chOi 121 122 III. Truycn thong tTOng giao tiep 15 17 23 31 39 IT. C<ic phuong tii.D giao tiep phi ng6n ngii Chwng 4. Chfrc nang ella giao tiep III. giro thit. Ky nang thuyet tdoh V. Chao hoi... KHAI QUAT CHUNG VE GlAD TIEP I. pho blnh. Khai ni~m giao tiep II. Ng6n ngil II. Khai ni~m I. Ky nang viet (ky nang t~o l~p m¢t van ban) Chuung 6. Nh~n thue trong giao tiep III. cAc KY NANG GlAD TlEP CO BAN I.. Phuo IO<. Ky nang thuyet ph~c 80 85 89 93 99 105 115 IV. Tro chuyt.ll. bal tay. Cae lo~i phong each giao tiep Chuung 5.li giao tiep Chuung 2. Khen. Ky nang d~t can hoi III. CAU TRUC CllA GlAD TlEP I. GlAD TIEP TRl):: TlEP 1. yen ti¢c 124 211 . Tiep khach.

Tam quan tfqng ella di~n tho~i II. SU dl.l the lac Chllung 10. GIAO TIEP QUA THUTiN 1. Khai nit?ffi vc lhucmg lUQllg II.mg di?n tho~i Chllung 9.nh thuang luqng de 130 132 135 138 151 152 158 160 163 173 179 Chllung 8. THUONG LUQNG 1.ti va ket cau ella thl! tin II. Nguyen va each viet thu tin III. Viet ffi¢t so' lo~i thu C1. GIAO TIEP QUA DI~N THOAI I. Khai ni¢m. Cae kieu thuc1ng hrqng IV.li hloh giao tiep van phong n. pharr lo<.c diem va van danh gia thuang luqng III. GIAO TIEP VAN PHONG I. Qua tri. Van hoa giao tiep ella nguai Vi¢t Nam II. Van hoa giao tiep ella ngm'1i nuac ngoai PHl) Ll)C 181 185 193 210 Tdi li¢u tham khdo 212 .Chllung 7.}. D. Cae IO<. vAN lloA GIAO TI!':P CVA NGUl'JI VI~T NAM vA NGUdI NUdc NGoAI I. Nguyen lac giao tiep van phbng Chuung II.

CAD/CAM . :" ."T TIN H9C 1. K~TOAN MAy 6. MANG MAy TiNH 15. KY THU... PHAN TlcH THI~T K~ H~ TH6NG 20.B9 GIAO TRINH XUilT BAN NAM 2005 KHOI TRUONG TRUNG H9C KINH T€ KY THU'. SOAN THAo vA DANH MAy VAN BAN 4 .T ToAN vA KY THUAT LAp TRiNH PASCAL 2.T s6 21 . !I "I' I / lllI1W W lll// l J 11//11 JW 275( \ ' 0 Gill: 27. BANG TINH DI. THU. NGON NGO LAp TRiNH C 8. VISUAL BASIC 11 . '". DI~U HANH 18.. DANH MAy VI TINH 3. MARKETING 7.. H. NGHI~P Vu THU KY 5. cAu TRUC MAy TiNH 12.500d . GIAO TI~P 13.lIh l} ''''''.. THIET K~ WEB 16.. BAo TRI PC 17. PHOTOS HOP 22 .. LAp TRINH HUONG D61 TUONG VOl (CH) Til (EXCEL) 9.N 10. ACCESS 14.U 19. CO SO DO LI.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful