CH N GI NG H

TIÊU

I.
‡

TV N

Cây h tiêu (Piper nigrum L.) là cây công nghi p quan tr ng có giá tr kinh t cao và là cây gia v c s d ng r ng rãi trên th gi i, do h t tiêu có v nóng cay và mùi th m h p d n, nên r t thích h p cho vi c ch bi n th c n. Ngo ài ra, h t tiêu còn c dùng trong ngành công nghi p ch bi n h ng li u, n c hoa và trong y d c. Trong nh ng n m g n ây, s n xu t và xu t kh u h t tiêu c a Vi t Nam ã có b c phát tri n m nh m . T s n l ng 10.000 t n và xu t kh u 7.000 t n n m 1996 n n m 2009 c tính s n l ng và xu t kh u t h n 100.000 t n và Vi t Nam hi n nay, chi m v trí s m t th gi i gi c v s l ng l n giá tr xu t kh u h t tiêu. Tuy nhiên v ng v trí s m t nh hi n nay, s n l ng h tiêu khó t ng nhanh trong nh ng n m t i, do n ng su t còn th p, chi phí cho hóa ch t phòng tr b nh h i h tiêu cao, làm h n ch kh n ng t ng n ng su t và di n tích gieo tr ng. Mu n t ng n ng su t c a h tiêu c v s l ng và ch t l ng, v n t ra là làm sao t o c nh ng gi ng h tiêu s ch b nh có kh n ng kháng virus, n m«

.1. em phi khô. qu nh n nheo.II. xám. giá tr kinh t Có hai lo i h t tiêu: tiêu en và tiêu tr ng (tiêu s ). lo i b v ngoài. có màu en. N I DUNG ‡ 2. Mu n có tiêu tr ng ph i hái lúc qu th t chín. Tiêu s ít th m ngon h n nh ng cay n ng h n. ch gi ph n h t em ph i n ng s có h t tr ng ngà. Mu n có h t tiêu en thì ph i hái lúc qu ch a chín.

1. giá tr kinh t .2.

cay. ‡ H t tiêu còn c s d ng làm thu c ch a m t s lo i b nh nh : tiêu ch y. ‡ Ngoài ra h t tiêu còn c dùng trong công nghi p h ng li u. giá tr kinh t ‡ H t tiêu có v nóng.2. gi i c m. nôn khi n ph i món n l .1. có mùi th m h p d n nên r t thích h p cho vi c ch bi n các món n. Vì v y mà h t tiêu tr thành gia v r t ph bi n trên th gi i. tr côn trùng« .

n . Gia Lai. giá tr kinh t ‡ Cây tiêu c tr ng nhi u n c trên th gi i nh : Vi t Nam. có di n tích g n 58 ngàn ha và cho s n l ng 95 ngàn t n.2. BR-VT. . Bình Ph c. ‡ T i n c ta. cây tiêu c tr ng nhi u t nh thành phía nam nh ng t p trung ch y u 6 t nh là ng Nai.1.« v i s n l ng t 290 nghìn t n. k Nông. Indonexia. n ng su t bình quân t 26 t /ha. Srilanka. Braxil. k L k. Malayxia.

9 nghìn t n) . n c ta xu t kh u 134 nghìn t n t kim ng ch 348tr USD. giá tr kinh t ‡ N m 2009.2 nghìn t n). Châu Âu (53 nghìn t n).2. Châu Á (52 nghìn t n).1. Th tr ng xu t kh u : Châu M ( 16. Châu Phi (11.

2. Trong h t tiêu có ch a 1.2. có hai ankaloid quan tr ng là piperin và chanvixin. 5-9% piperin.2-2% tinh d u. . 4% tro. ‡ Trong ó. 8% ch t béo. th m chí còn nhi u h n c cà chua. giá tr dinh d ng ‡ H tiêu c ng r t giàu vitamin C.2-6% chanvixin. Chính 2 ch t này ã t o nên h ng v cho h t tiêu. 36% tinh b t.2.

Máy xay h t tiêu .

M t s món n .

R cái: có th n sâu 2m. phân b sâu 15-40cm.5m làm nhi m v hút n c. . vách t ng. nhi m v chính c ng là hút n c. R này n sâu xu ng 2. h r .R c c: ch nh ng cây tr ng b ng h t m i có r c c.R ph : các r ph m c thành chùm. làm nhi m v hút n c và dinh d ng. .2. phát tri n theo chi u ngang. .R bám: m c ra t các t trên thân làm nhi m v giúp cây tiêu bám vào c c. . c i m sinh v t h c ‡ A.3.

sinh tr ng kh e. Thân.2 c i m sinh v t h c B. t i các t có th phát sinh các cành sau: -cành v t: phát sinh t m m nách cây tiêu nh h n 1 tu i. Có góc phân cành nh (<45o). cành m c t ng i th ng. cành Cây tiêu thu c lo i thân th o m m d o c phân thành nhi u t.2. . th ng c dùng giâm cành nhân gi ng.

th ng phát sinh t m m nách trên cây tiêu l n h n 1 n m tu i. - . Thân.B. Cành l n c ng c s d ng giâm cành nh ng t l s ng th p. Cành cho trái: ó là cành mang trái. sinh tr ng ch m bù l i có tu i th và n ng su t cao. cành Cành l n: cành phát sinh t m m nách g n sát g c c a cây tr ng thành. m c nganh dài c a cành th ng ng n h n 1m. luôn bò sát t và có lóng r t dài. Có góc phân cành l n.

. hình trái tim. là lá n. m c cách.2.2 c i m sinh v t h c C.Lá M c t các t thân.

2. . dài 7-12cm tùy gi ng tiêu và i u ki n ch m sóc. n tính ho c l ng tính.2 c i m sinh v t h c D. x p hình xo n c. Là hoa t th . Trên gié có bình quân 20-60 hoa. Hoa Cây tiêu ra hoa d i d ng hoa t hình gié.

mang 1 h t hình c u.2 c i m sinh v t h c E. không có cu ng. Qu Thu c lo i qu h ch.2. Qu còn non thì có màu xanh. khi qu chín thì chuy n d n d n sang vàng và .

H t c i m sinh v t h c .2 ‡ F.2.

phân lo i. Ngu n g c. Congo« ‡ Cây tiêu c a vào ông D ng t TK 17 nh ng mãi n TK 18 m i c phát tri n m nh. Braxil. Mexico. m c r t lâu i. cây tiêu vào n c ta qua Hà Tiên ±Kiên Giang. sau ó c tr ng nhi u các n c nhi t i nh : Malayxia. ây có nhi u gi ng tiêu hoang d i. Srilanka. qu gen A. Qu ng Tr « . sau ó lan ra các t nh mi n trung nh TT-Hu .3. Sau ó c ng i Hindu mang n tr ng Java vào kho ng 600 n m sau CN. Ngu n g c ‡ Cây h tiêu có ngu n g c t vùng Ghats mi n tây n . Campuchia.2.

phân lo i. qu gen B. chi Piper.3. nigrum .2. Phân lo i H tiêu thu c b Piperales. loài P. ngu n g c. h Piperaceae.

ngu n g c. tiêu Bà R a. qu gen ‡ C.3. Nam Vang. tiêu s . Hi n nay. Lada Belangtoeng. Vi t Nam hi n có các gi ng tiêu a ph ng nh : tiêu Qu ng Tr . Các gi ng nh p n i nh tiêu Campot. tiêu Phú Qu c. tiêu Tr u. . qu gen. tiêu Di Linh.2. trên th gi i có kho ng 80 gi ng tiêu chia làm hai nhóm là nhóm lá to và nhóm lá nh . phân lo i.

Kích th c lá r t nh (dài 10-12cm.5-5cm) lá d ng h i thuôn và xanh m. . không kháng c b nh ch t héo và th i r . chùm qu ng n. mau ra qu . qu to.C.thích nghi r ng. ch u thâm canh. ch ng c b nh th i r . Qu gen ‡ Tiêu Lada Belangoteng (tiêu Trâu) là gi ng tiêu lá l n nh p n i t Madagasca. cho n ng su t cao h n các gi ng khác. r ng 4. ‡ Tiêu s t : gi ng a ph ng t i mi n ông nam b . ch u h n khá. c i m: sinh tr ng kh e.

ph m ch t thu c lo i t t. n ng su t không n nh.C. Kh n ng ch ng ch u khá. trái to. N nh su t cao. . Kích th c lá trung bình dài 18-20cm. Q y gen ‡ Các gi ng tiêu Campuchia (Campot. óng qu dày. trùm qu dài. ch u c th i ti t kh c nghi t. ra hoa h i mu n tu i th cao (trên 30 n m). Phú Qu c) là h n h p nhi u gi ng mang c tính trung gian gi a gi ng lá nh và lá l n. Nam Vang. tuy nhiên l i ra hoa mu n. b nhi m b nh ch t héo.

2.4 M c tiêu t o gi ng ‡ N ng su t cao ‡ Ch t l ng t t ‡ Ch ng ch u t t v i sâu b nh: + b nh th i r th i g c do n m gây ra + b nh do tuy n trùng +b nh th i trái + b nh v n lá + r p sáp .

.4 M c tiêu t o gi ng ‡ Có hàm l ng tinh d u cao ph c v cho s n xu t h ng li u ‡ Ch n gi ng ch u h n ‡ Qu trên cùng 1 gié chín ng u.2.

r i thu h t. Ph ng pháp lai T ch c lai hai dòng b m ã xác nh rõ ngu n g c. gieo tr ng ch n l c theo m c tiêu.2. .5 ph ng pháp ch n t o A.

5 ph ng pháp t o gi ng B.2. Ch n l c t bi n + t bi n t nhiên: trong v n n u phát hi n có các d ng t bi n t t thì theo dõi sau ó em nhân vô tính + gây t bi n nhân t o: ch y u s d ng t bi n hóa h c x lý các nh sinh tr ng. .

Phát tri n ngành h tiêu c a n c ta h n n a trong t ng lai. h tiêu Vi t Nam ã có m t t i trên 80 qu c gia và ang là n c ng u th gi i v s n l ng c ng nh kh i l ng xu t kh u ra th tr ng th gi i ( chi m >60%). H tiêu là cây gia v nên ch t l ng là y u t c n c quan tâm hàng u sao cho áp ng c nhu c u c a th gi i.III. Tuy nhiên. . giá h tiêu xu t kh u c a n c ta l i ch a cao. K T LU N ‡ Hi n nay. Nguyên nhân là do chúng ta ch a có th ng hi u và ch t l ng c ng không c ng u.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful