CH N GI NG H

TIÊU

I.
‡

TV N

Cây h tiêu (Piper nigrum L.) là cây công nghi p quan tr ng có giá tr kinh t cao và là cây gia v c s d ng r ng rãi trên th gi i, do h t tiêu có v nóng cay và mùi th m h p d n, nên r t thích h p cho vi c ch bi n th c n. Ngo ài ra, h t tiêu còn c dùng trong ngành công nghi p ch bi n h ng li u, n c hoa và trong y d c. Trong nh ng n m g n ây, s n xu t và xu t kh u h t tiêu c a Vi t Nam ã có b c phát tri n m nh m . T s n l ng 10.000 t n và xu t kh u 7.000 t n n m 1996 n n m 2009 c tính s n l ng và xu t kh u t h n 100.000 t n và Vi t Nam hi n nay, chi m v trí s m t th gi i gi c v s l ng l n giá tr xu t kh u h t tiêu. Tuy nhiên v ng v trí s m t nh hi n nay, s n l ng h tiêu khó t ng nhanh trong nh ng n m t i, do n ng su t còn th p, chi phí cho hóa ch t phòng tr b nh h i h tiêu cao, làm h n ch kh n ng t ng n ng su t và di n tích gieo tr ng. Mu n t ng n ng su t c a h tiêu c v s l ng và ch t l ng, v n t ra là làm sao t o c nh ng gi ng h tiêu s ch b nh có kh n ng kháng virus, n m«

. Mu n có h t tiêu en thì ph i hái lúc qu ch a chín. qu nh n nheo. xám. em phi khô. Tiêu s ít th m ngon h n nh ng cay n ng h n. lo i b v ngoài.1. Mu n có tiêu tr ng ph i hái lúc qu th t chín. N I DUNG ‡ 2. ch gi ph n h t em ph i n ng s có h t tr ng ngà.II. giá tr kinh t Có hai lo i h t tiêu: tiêu en và tiêu tr ng (tiêu s ). có màu en.

giá tr kinh t .2.1.

2. gi i c m. Vì v y mà h t tiêu tr thành gia v r t ph bi n trên th gi i.1. nôn khi n ph i món n l . giá tr kinh t ‡ H t tiêu có v nóng. ‡ H t tiêu còn c s d ng làm thu c ch a m t s lo i b nh nh : tiêu ch y. cay. tr côn trùng« . có mùi th m h p d n nên r t thích h p cho vi c ch bi n các món n. ‡ Ngoài ra h t tiêu còn c dùng trong công nghi p h ng li u.

Srilanka.1. Gia Lai. k L k.2. ‡ T i n c ta. . giá tr kinh t ‡ Cây tiêu c tr ng nhi u n c trên th gi i nh : Vi t Nam. n ng su t bình quân t 26 t /ha. có di n tích g n 58 ngàn ha và cho s n l ng 95 ngàn t n. Indonexia.« v i s n l ng t 290 nghìn t n. BR-VT. k Nông. cây tiêu c tr ng nhi u t nh thành phía nam nh ng t p trung ch y u 6 t nh là ng Nai. Braxil. Malayxia. Bình Ph c. n .

Châu Âu (53 nghìn t n).2.1.2 nghìn t n). n c ta xu t kh u 134 nghìn t n t kim ng ch 348tr USD. Châu Á (52 nghìn t n). Th tr ng xu t kh u : Châu M ( 16. Châu Phi (11.9 nghìn t n) . giá tr kinh t ‡ N m 2009.

8% ch t béo. Chính 2 ch t này ã t o nên h ng v cho h t tiêu. Trong h t tiêu có ch a 1. 5-9% piperin. 4% tro. giá tr dinh d ng ‡ H tiêu c ng r t giàu vitamin C. 2. có hai ankaloid quan tr ng là piperin và chanvixin. ‡ Trong ó. 36% tinh b t.2-2% tinh d u.2. th m chí còn nhi u h n c cà chua.2. .2-6% chanvixin.

Máy xay h t tiêu .

M t s món n .

c i m sinh v t h c ‡ A.5m làm nhi m v hút n c.2. . phân b sâu 15-40cm. làm nhi m v hút n c và dinh d ng.3.R bám: m c ra t các t trên thân làm nhi m v giúp cây tiêu bám vào c c. nhi m v chính c ng là hút n c.R c c: ch nh ng cây tr ng b ng h t m i có r c c.R cái: có th n sâu 2m. h r . . R này n sâu xu ng 2. . . vách t ng. phát tri n theo chi u ngang.R ph : các r ph m c thành chùm.

cành m c t ng i th ng. cành Cây tiêu thu c lo i thân th o m m d o c phân thành nhi u t. Thân. . t i các t có th phát sinh các cành sau: -cành v t: phát sinh t m m nách cây tiêu nh h n 1 tu i.2 c i m sinh v t h c B.2. Có góc phân cành nh (<45o). th ng c dùng giâm cành nhân gi ng. sinh tr ng kh e.

Cành l n c ng c s d ng giâm cành nh ng t l s ng th p. Cành cho trái: ó là cành mang trái. Có góc phân cành l n. Thân. luôn bò sát t và có lóng r t dài. th ng phát sinh t m m nách trên cây tiêu l n h n 1 n m tu i. sinh tr ng ch m bù l i có tu i th và n ng su t cao.B. m c nganh dài c a cành th ng ng n h n 1m. - . cành Cành l n: cành phát sinh t m m nách g n sát g c c a cây tr ng thành.

Lá M c t các t thân. . là lá n. hình trái tim. m c cách.2.2 c i m sinh v t h c C.

dài 7-12cm tùy gi ng tiêu và i u ki n ch m sóc.2. n tính ho c l ng tính. Hoa Cây tiêu ra hoa d i d ng hoa t hình gié.2 c i m sinh v t h c D. Trên gié có bình quân 20-60 hoa. . Là hoa t th . x p hình xo n c.

không có cu ng.2 c i m sinh v t h c E. Qu Thu c lo i qu h ch.2. khi qu chín thì chuy n d n d n sang vàng và . Qu còn non thì có màu xanh. mang 1 h t hình c u.

2.2 ‡ F. H t c i m sinh v t h c .

phân lo i. m c r t lâu i. Sau ó c ng i Hindu mang n tr ng Java vào kho ng 600 n m sau CN. Qu ng Tr « . ây có nhi u gi ng tiêu hoang d i. Srilanka. Ngu n g c ‡ Cây h tiêu có ngu n g c t vùng Ghats mi n tây n . Ngu n g c.2. Campuchia. Mexico. qu gen A. Congo« ‡ Cây tiêu c a vào ông D ng t TK 17 nh ng mãi n TK 18 m i c phát tri n m nh. sau ó lan ra các t nh mi n trung nh TT-Hu . cây tiêu vào n c ta qua Hà Tiên ±Kiên Giang. Braxil.3. sau ó c tr ng nhi u các n c nhi t i nh : Malayxia.

h Piperaceae. ngu n g c.2. Phân lo i H tiêu thu c b Piperales. phân lo i.3. qu gen B. loài P. nigrum . chi Piper.

Nam Vang. ngu n g c.2. Các gi ng nh p n i nh tiêu Campot. trên th gi i có kho ng 80 gi ng tiêu chia làm hai nhóm là nhóm lá to và nhóm lá nh . tiêu Tr u. qu gen. Lada Belangtoeng. Vi t Nam hi n có các gi ng tiêu a ph ng nh : tiêu Qu ng Tr . . tiêu s . phân lo i. Hi n nay. qu gen ‡ C. tiêu Bà R a.3. tiêu Phú Qu c. tiêu Di Linh.

‡ Tiêu s t : gi ng a ph ng t i mi n ông nam b . ch ng c b nh th i r . qu to. c i m: sinh tr ng kh e. . Kích th c lá r t nh (dài 10-12cm.C. ch u h n khá. không kháng c b nh ch t héo và th i r . Qu gen ‡ Tiêu Lada Belangoteng (tiêu Trâu) là gi ng tiêu lá l n nh p n i t Madagasca. r ng 4. chùm qu ng n. mau ra qu .thích nghi r ng.5-5cm) lá d ng h i thuôn và xanh m. cho n ng su t cao h n các gi ng khác. ch u thâm canh.

óng qu dày. b nhi m b nh ch t héo. ph m ch t thu c lo i t t. tuy nhiên l i ra hoa mu n. ch u c th i ti t kh c nghi t. trùm qu dài. n ng su t không n nh. ra hoa h i mu n tu i th cao (trên 30 n m). Nam Vang. Kh n ng ch ng ch u khá. trái to. N nh su t cao. .C. Kích th c lá trung bình dài 18-20cm. Phú Qu c) là h n h p nhi u gi ng mang c tính trung gian gi a gi ng lá nh và lá l n. Q y gen ‡ Các gi ng tiêu Campuchia (Campot.

2.4 M c tiêu t o gi ng ‡ N ng su t cao ‡ Ch t l ng t t ‡ Ch ng ch u t t v i sâu b nh: + b nh th i r th i g c do n m gây ra + b nh do tuy n trùng +b nh th i trái + b nh v n lá + r p sáp .

4 M c tiêu t o gi ng ‡ Có hàm l ng tinh d u cao ph c v cho s n xu t h ng li u ‡ Ch n gi ng ch u h n ‡ Qu trên cùng 1 gié chín ng u.2. .

2.5 ph ng pháp ch n t o A. . r i thu h t. Ph ng pháp lai T ch c lai hai dòng b m ã xác nh rõ ngu n g c. gieo tr ng ch n l c theo m c tiêu.

. Ch n l c t bi n + t bi n t nhiên: trong v n n u phát hi n có các d ng t bi n t t thì theo dõi sau ó em nhân vô tính + gây t bi n nhân t o: ch y u s d ng t bi n hóa h c x lý các nh sinh tr ng.2.5 ph ng pháp t o gi ng B.

III. h tiêu Vi t Nam ã có m t t i trên 80 qu c gia và ang là n c ng u th gi i v s n l ng c ng nh kh i l ng xu t kh u ra th tr ng th gi i ( chi m >60%). K T LU N ‡ Hi n nay. . Nguyên nhân là do chúng ta ch a có th ng hi u và ch t l ng c ng không c ng u. Tuy nhiên. giá h tiêu xu t kh u c a n c ta l i ch a cao. H tiêu là cây gia v nên ch t l ng là y u t c n c quan tâm hàng u sao cho áp ng c nhu c u c a th gi i. Phát tri n ngành h tiêu c a n c ta h n n a trong t ng lai.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful