P. 1
Tiet Kiem Dien Nang

Tiet Kiem Dien Nang

|Views: 260|Likes:
Được xuất bản bởi22t22t22

More info:

Published by: 22t22t22 on Oct 29, 2010
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/06/2014

pdf

text

original

N

ăng lượng nói chung, điện năng nói riêng có vai trò rất quan
trọng đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước.
Tiết kiệm năng lượng là một trong những chính sách lớn của Đảng và
Nhà nước, cần được quán triệt , vận động và tổ chức thực hiện có kết quả
ở mọi cấp, mọi ngành, mọi tổ chức và công dân, trong đó có các hội viên
tập thể, cá nhân của Hội chiếu sáng đô thị Việt Nam.
Tình hình năng lượng trên thế giới cũng như ở nước ta đang ở trong
thời kỳ khan hiếm, giá dầu thô trên thị trường thế giới tăng cao đột biến
so với nhiều thập kỷ trước đây, kéo theo giá cả nhiều sản phẩm tăng, dẫn
đến ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất, tiêu dùng của xã hội.
1. Tiết kiệm điện năng là góp phần phát triển bền vững.
Từ nhiều thập kỷ vừa qua, Nhà nước đã tập trung đầu tư phát triển
hệ thống điện quốc gia đi trước một bước, nhằm phục vụ cho phát triển
kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng. Hệ thống điện của đất nước đã
có bước phát triển đáng kể, tổng công suất các nguồn điện ở nước ta
vào thời điểm hiện nay đạt xấp xỉ 12.000MW, điện thương phẩm bình
quân đầu người ở nước ta đạt khoảng gần 600 KWh/người/năm. Tốc độ
tăng sản lượng điện hàng năm trung bình 15%, có năm tăng tới 19%. Tuy
nhiên, nhìn tổng thể, so với yêu cầu phát triển sản xuất và nhu cầu tiêu
dùng điện toàn xã hội tăng thì nước ta còn phải huy động đầu tư bằng
nhiều nguồn vốn để xây dựng hệ thống điện tăng hơn nhiều lần trong
vài thập kỷ nữa. Nếu so với các nước trong khu vực thì nguồn điện của
nước ta còn rất khiêm tốn và sản lượng điện bình quân đầu người của ta
còn rất nhỏ bé, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của kinh tế- xã hội và
tiêu dùng điện năng của cả nước.
TIẾT KIỆM
ĐIỆN NĂNG
TS. Vũ Minh Mão
Chủ tịch Hội chiếu sáng đô thị Việt Nam
là góp phần
thực hành tiết kiệm
chống lãng phí
BAN BIÊN TẬP
Trưởng ban:
Ông Nguyễn Khoa Sơn
Ủy viên:
Ông Phan Hồng Khôi
Bà Nguyễn Thị Bắc Kinh
Ông Trần Văn Bé
Bà Trần Quỳnh Hương

Mọi thông tin xin liên hệ:
Ban Quản lý Dự án “Chiếu sáng
Công cộng Hiệu suất cao tại Việt Nam”.
VIỆN KHOA HỌC VÀ
CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
18 Hoàng Quốc Việt
Quận Cầu Giấy Hà Nội.
ĐT: 04.7913792
Fax: 04.7913793
Email: veepl@vast.ac.vn
Webssite: http://www.veepl.vast.ac.vn
TIÊU ĐIỂM
4
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
5
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
Phát triển kinh tế - xã hội có chất lượng và bền
vững, quản lý nhu cầu sử dụng điện hợp lý, tiết
kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường là nhiệm vụ
thường xuyên của các cấp, các ngành, mọi tổ chức
và người dân.
Tiết kiệm điện năng ở nước ta không chỉ có
ý nghĩa trước mắt mà còn có ý nghĩa lâu dài góp
phần phát triển kinh tế - xã hội, giảm khí thải nhà
kính bảo vệ môi trường, phát triển bền vững đất
nước.
Quốc hội Việt Nam đã ban hành Luật điện lực,
trong Chương III của Luật này đã quy định về tiết
kiệm điện. Chính phủ đã ban hành Nghị định về sử
dụng năng lượng hợp lý và tiết kiệm số 102/2003/
NĐ-CP ngày 03/9/2003. Năm 2005, Thủ tướng Chính
phủ nước ta đã ban hành 2 chỉ thị về tiết kiệm điện,
điều này nói lên tầm quan trọng của việc triển khai
thực hiện tiết kiệm điện trong toàn xã hội, góp
phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
Tại Hội nghị chiếu sáng đô thị toàn quốc lần
thứ 3 được tổ chức vào ngày 28/11/2007, Phó Thủ
tướng thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng
đã đánh giá cao sự chuyển biến tích cực , đạt nhiều
thành tích khả quan, góp phần phát triển kinh tế-
xã hội của ngành chiếu sáng Việt Nam trong đó
bao gồm chiếu sáng đô thị, chiếu sáng công cộng.
Đồng thời, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ
đã phát biểu chỉ đạo các bộ, ngành, chính quyền
các đô thị , tổ chức hữu quan cần phối hợp chặt
chẽ hơn , tích cực phấn đấu xây dựng ngành chiếu
sáng Việt Nam phát triển theo hướng hiệu quả tiết
kiệm điện năng, góp phần bảo vệ môi trường, xây
dựng đô thị Việt Nam văn minh, hiện đại, phục vụ
sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Trong 3 năm vừa qua Hội chiếu sáng đô thị Việt
Nam đã phối hợp với các bộ, ngành, các đô thị tích
cực triển khai thực hiện chủ trương tiết kiệm điện
của Nhà nước trong lĩnh vực chiếu sáng đô thị và
chiếu sáng công cộng; đã tổ chức 3 cuộc Hội thảo
lớn với chủ đề tiết kiệm điện, góp phần phổ biến
rộng rãi chủ trương tiết kiệm điện của Nhà nước
đến toàn xã hội .
2. Giải pháp công nghệ tiên tiến trong lĩnh
vực chiếu sáng nhằm thực hiện sử dụng điện
hiệu quả tiết kiệm điện năng.
Hiện nay, cả nước có 729 đô thị, trong đó gồm 2
đô thị đặc biệt là Hà nội và thành phố Hồ Chí Minh,
3 đô thị loại 1; 13 đô thị loại 2; 36 đô thị loại 3; 39
đô thị loại 4 và 636 đô thị loại 5. Theo quy hoạch,
đến năm 2010 số lượng các đô thị trong cả nước sẽ
là 1226 đô thị với tổng số dân khoảng 30.400.000
người, chiếm 33% dân số cả nước. Tới năm 2020,
cả nước sẽ có 1953 đô thị với tổng số dân khoảng
46.000.000 người, chiếm 45% dân số cả nước.
Hiện nay, với số dân chỉ chiếm khoảng 26 %
dân số cả nước, song các đô thị đang sử dụng tới
80% tổng điện năng của cả nước ( bao gồm sản
xuất , kinh doanh, dịch vụ, nhà hàng, khách sạn
v..v.. và điện tiêu dùng của các hộ gia đình ở khu
vực các đô thị toàn quốc) trong đó, chiếu sáng nói
chung sử dụng tới 27% tổng điện năng (tương lai,
tỷ lệ này sẽ cao hơn) và chiếm tới khoảng 75% phụ
tải vào giờ cao điểm tối hàng ngày. Cùng với quá
trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tốc
độ đô thị hóa sẽ tăng nhanh, kéo theo nhu cầu điện
năng nói chung, điện chiếu sáng nói riêng sẽ tăng
mạnh. Tình hình đó tất yếu đòi hỏi phải phát triển
các nguồn điện, cần nguồn vốn đầu tư rất lớn để
xây dựng các nhà máy điện, nhưng nguồn vốn của
nước ta trong giai đoạn hiện nay còn hạn chế. Vì
vậy, việc triển khai thực hiện chính sách tiết kiệm
điện năng trong chiếu sáng và sinh hoạt cũng như
trong sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, tiêu dùng... của
toàn xã hội là rất cần thiết trước mắt cũng như lâu
dài ở nước ta.
Giải pháp khả thi nhằm sử dụng điện hiệu quả
tiết kiệm là ứng dụng công nghệ tiên tiến, trong đó
có lĩnh vực chiếu sáng nói chung, chiếu sáng đô thị,
chiếu sáng công cộng nói riêng, phải được mọi tổ
chức, cá nhân toàn xã hội, trong đó bao gồm các hội
viên tập thể, hội viên cá nhân của Hội chiếu sáng đô
thị Việt Nam làm nòng cốt triển khai thực hiện chủ
trương tiết kiệm điện của Nhà nước đã ban hành.
H
iện nay hệ thống chiếu sáng
công cộng TP Hồ Chí Minh
(TP HCM) có khoảng 211 ngàn
điểm sáng trên các tuyến đường của 24
quận- huyện thành phố. Trong đó hệ
thống chiếu sáng chính qui có 91 ngàn
điểm sáng và hệ thống chiếu sáng dân
lập có khoảng 120 ngàn điểm sáng. Hệ
thống chiếu sáng chính qui đang được
Công ty Chiếu sáng công cộng TP HCM
vận hành bảo dưỡng. Hệ thống này có
số tuyến đường được lắp đặt đèn là trên
3.000 tuyến với khoảng 3.200 km đường
được chiếu sáng. Công suất lắp đặt của
hệ thống khoảng 18 MW. Số điểm sáng
tăng lên 10- 15% mỗi năm.

*
Các tuyến đèn có thể chia thành ba
loại như sau:
Loại tuyến đèn sử dụng trụ thép (STK)-
cáp ngầm (chiếm 22%): thường được
áp dụng cho các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ,
đường vành đai, đường trục và các tuyến
đường chính của thành phố. Loại tuyến
đèn này cho chất lượng ánh sáng tốt
(do kiểm soát được chiều cao treo đèn,
khoảng cách trụ, vị trí lắp đặt trụ) và đạt
được mỹ quan đô thị.
Loại tuyến đèn sử dụng trụ bê-tông
riêng của Chiếu sáng- cáp voặn xoắn đi
nổi (chiếm 6%). Loại tuyến đèn này cho
chất lượng ánh sáng tốt (do kiểm soát
được chiều cao treo đèn, khoảng cách
trụ, vị trí lắp đặt trụ) tuy mỹ quan đô thị
có kém hơn.
Loại tuyếnđènsửdụngtrụbê-tôngĐiện
lực- cápvoặnxoắnđi nổi (chiếm72%). Loại
tuyến đèn này cho chất lượng ánh sáng
kém hơn (do chiều cao treo đèn, khoảng
cách trụ bị khống chế) và mỹ quan đô thị
kém.
* Tất cả các tuyến đèn đều được điều
khiển bởi hai loại tủ điều khiển chiếu
sáng công cộng: PLC và Timer. Vỏ tủ
bằng nhựa composite và có ngăn để lắp
điện kế. Ngoài ra trên trụ gắn tủ điều
khiển còn có hộp phân phối chứa CB
đầu nguồn để Điện lực vận hành đóng
ngắt độc lập nguồn chiếu sáng.
* TP HCM đã và đang triển khai áp
dụng một số công nghệ chiếu sáng hiệu
suất cao như đèn đường HPS 2 cấp công
suất (giảm công suất đèn khi lưu lượng
xe giảm), trung tâm điều khiển hệ thống
chiếu sáng công cộng (nối mạng quản lý,
điều khiển từ xa 12.000 điểm sáng), các
nguồn sáng mới (như LED, đèn cảm ứng
từ,...):
* Hệ thống chiếu sáng công cộng TP
HCM ngày càng được nâng cao về tính
mỹ quan:
KINH NGHIệM CủA TP Hồ CHÍ MINH
vận hành bảo dưỡng
hệ thống chiếu sáng công cộng
KS. Trần Minh Hùng
Phó GĐ - Công ty CSCC TP.Hồ Chí Minh
KINH NGHIỆM TRAO ĐỔI TIÊU ĐIỂM
6
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
7
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
Sở Giao thông- Công chính và các
Khu Quản lý giao thông đô thị giao kế
hoạch cho Công ty Chiếu sáng công
cộng TP HCM theo 2 hình thức: khoán
theo tiêu chí hay thanh toán theo khối
lượng công việc cụ thể.
Vai trò Công ty Chiếu sáng công
cộng TP HCM trong hệ thống tổ
chức quản lý:
Công ty Chiếu sáng công cộng TP
HCM hiện nay là công ty dịch vụ công
ích trực thuộc Sở Giao thông- Công
chính và là đơn vị thuê bao duy trì hệ
thống chiếu sáng công cộng tại TP HCM
cho bốn Khu Quản lý giao thông đô thị.
Quản lý chất lượng và việc duy trì
chính sách chất lượng, mục tiêu
chất lượng tại Công ty Chiếu sáng
công cộng TP HCM:
Công ty Chiếu sáng công cộng đã
xây dựng thành công hệ thống quản lý
chất lượng cho công tác duy trì hệ thống
chiếu sáng công cộng phù hợp với tiêu
chuẩn ISO 9001: 2000 vào đầu năm 2005.
Hệ thống ISO 9001: 2000 quản lý theo
chính sách chất lượng, mục tiêu chất
lượng. Mục tiêu cụ thể là làm sao để hệ
thống chiếu sáng luôn trong tình trạng
hoạt động tốt, nhằm đảm bảo nhu cầu
về chiếu sáng của người dân. Do đó công
tác duy trì hệ thống chiếu sáng tập trung
vào các công việc quản lý vận hành, duy
tu, bảo dưỡng và tuần tra giám sát hệ
thống hiệu quả, kịp thời.
Nói chung, công tác duy trì hệ thống
chiếu sáng công cộng tại Công ty diễn
ra theo một quy trình khép kín và liên
tục với 4 hoạt động sau:
- Lên kế hoạch (Plan)
- Thực hiện theo kế
hoạch (Do)
- Kiểm tra quá trình thực
hiện (Check)
- Tiến hành những hành
động khắc phục, sửa sai
để hoàn thiện hệ thống
(Action)
Trong các năm qua Công
ty Chiếu sáng công cộng
TP HCM đã liên tục duy
trì chính sách chất lượng,
nâng cao mục tiêu chất
lượng và áp dụng, cải tiến
các quy trình.
Chính sách chất lượng
của Công ty xác định đối
tượng phục vụ là nhân
dân và công tác duy trì
hệ thống chiếu sáng phải
“đảm bảo kỹ thuật, mỹ thuật, chất lượng,
tiến độ”.
Mục tiêu chất lượng đi vào các chỉ
tiêu cụ thể đo đếm được về tỉ lệ đèn
sáng trong thời gian hoạt động, tủ điều
khiển bị sự cố, chất lượng ánh sáng trên
đường, ... Những chỉ tiêu này cũng là chỉ
tiêu mà Công ty Chiếu sáng công cộng
TP HCM cam kết với các Khu Quản lý
giao thông đô thị.
Một công nhân quản lý từ 500 -700
điểm sáng nằm trên 15- 25 km đường.
Đây là là một khối lượng công việc lớn
cần sự cố gắng cao của công nhân.
Các quy trình quản lý chất lượng
công tác duy trì hệ thống chiếu sáng
công cộng gồm có các quy trình chính:
quy trình xem xét và lập kế hoạch duy
tu, bảo dưỡng; quy trình duy tu bảo
dưỡng, quy trình quản lý vận hành, quy
trình xử lý sự cố; quy trình kiểm tra hệ
thống chiếu sáng công cộng, tín hiệu
giao thông, camera, bảng thông tin
quảng cáo điện tử, quy trình đo lường
sự thỏa mãn của khách hàng; quy trình
khắc phục phòng ngừa.
Các quy trình, quy định kỹ thuật, các
thiết kế mẫu áp dụng trong công tác
vận hành bảo dưỡng cũng góp phần
nâng cao chất lượng của hệ thống và
tập trung theo định hướng “nâng cao
antoàn, chuẩnhóakỹ thuật, phát triển
công nghệ”:
* Tạo ra được các mô hình CSCC HSC
phù hợp với điều kiện kỹ thuật, tài chính
của địa phương. Các mô hình tạo ra dù
chưa phải hoàn chỉnh mọi mặt nhưng
phù hợp với điều kiện tại TP HCM. Nó
khởi đầu một nhận thức mới là phải
kiểm soát và sử dụng năng lượng hiệu
quả. Các mô hình đó là: sử dụng bóng
đèn HPS thế hệ mới có hiệu suất phát
quang cao (tỉ lệ tăng thêm hiệu suất
Tổ chức quản lý hệ thống chiếu sáng
công cộng tại TP.HCM:
Sở Giao thông- Công chính TP HCM
Đơn vị quản lý nhà nước
4 Khu Quản lý giao thông đô thị (theo địa
bàn quận-huyện)
Đơn vị được Sở GTCC ủy quyền quản lý nhà nước
và giám sát
Công ty Chiếu sáng công cộng TP HCM
Đơn vị thuê bao duy trì hệ thống
quang so với bóng đèn HPS tiêu chuẩn
đang sử dụng trong hệ thống CSCC
chính qui là 11% đến 19%), sử dụng bộ
đèn có nguồn gốc xuất xứ, có cơ sở dữ
liệu phân bố ánh sáng của đèn, có phần
mềm tính toán chuyên ngành chiếu
sáng của chủng loại đèn sử dụng, có các
thông số cơ, điện, quang, ... có hiệu suất
cao (qua đó nâng cao cấp bảo vệ của
đèn, tăng hiệu suất phát quang của bầu
phản quang, tập trung ánh sáng tốt hơn
vào đường do điều chỉnh được vị trí đui
đèn, ...).
* Lập yêu cầu kỹ thuật cho vật tư-
thiết bị CSCC HSC mà quan trọng nhất
là bộ đèn CSCC HSC để kiểm soát chất
lượng đầu vào. Từng bước chi tiết, nâng
cao , tiến tới chuẩn hóa yêu cầu kỹ thuật
của đèn, vật tư- thiết bị ngành CSCC,
khuyến khích sử dụng những sản phẩm
chiếu sáng hiệu suất cao để tiết giảm chi
phí duy tu bảo dưỡng về sau cũng như
chi phí cho điện năng tiêu thụ.
* Bước đầu kiểm soát mức tiêu thụ
điện năng tối đa của đèn làm cơ sở để
khống chế mức tiêu thụ điện năng của
hệ thống CSCC.
* Thống kê mức công suất bóng đèn
trung bình cho 1m dài tại một số tuyến
đèn để thống kê tiến tới chuẩn khống
chế mức công suất bóng đèn thiết kế tối
đa cho 1m dài trong thời gian tới. Mức
công suất bóng đèn thiết kế cho 1m
dài là chỉ tiêu rất quan trọng trong việc
đánh giá mức độ tiêu thụ năng lượng
của hệ thống CSCC.

CÔNG TÁC TƯ VẤN KỸ THUẬT CHUYÊN
NGÀNH CHO CÁC KHU QUẢN LÝ GIAO
THÔNG ĐÔ THỊ VÀ SỞ GIAO THÔNG-
CÔNG CHÍNH:
Tư vấn cho việc thiết lập các chuẩn
kỹ thuật cho hệ thống:
Công ty Chiếu sáng công cộng TP
HCM đã lập yêu cầu- đặc tính kỹ thuật
vật tư- thiết bị chiếu sáng công cộng
trình các Khu Quản lý giao thông đô
thị và Sở Giao thông- Công chính. Sở
Giao thông- Công chính đang lấy ý kiến
ban ngành liên quan sau đó trình Ủy
ban nhân dân TP HCM ra quyết định áp
dụng trên phạm vi thành phố. Ngoài ra,
Công ty đang soạn thảo thiết kế mẫu
an toàn điện trong hệ thống chiếu sáng
công cộng theo tiêu chuẩn TCXDVN 394:
2007 và quy phạm trang bị điện 11TCN-
18- 2006 để trình Sở Giao thông- Công
chính duyệt.
Việc thiết lập các chuẩn kỹ thuật này
tạo sự gạn lọc cần thiết cho việc ổn định
chất lượng hệ thống.
Tư vấn phối hợp kiểm tra kỹ thuật
chuyên ngành các dự án, công trình
trong các giai đoạn đầu tư và xây dựng:
Khi có dự án lớn Sở Giao thông- Công
chính thường giao Công ty Chiếu sáng
công cộng TP HCM kiểm tra hồ sơ thiết
kế hệ thống chiếu sáng công cộng trước
khi thẩm định thông qua. Công ty cũng
phối hợp với các Khu Quản lý giao thông
đô thị để kiểm tra kỹ thuật các công trình
chiếu sáng khi chủ đầu tư ngoài Sở Giao
thông- Công chính bàn giao quản lý duy
trì. Sau đó Sở Giao thông- Công chính
và Khu Quản lý giao thông đô thị chính
thức giao cho Công ty Chiếu sáng công
cộng TP HCM vận hành bảo dưỡng.
HƯỚNG PHÁT TRIỂN TRONG TƯƠNG
LAI CỦA CÔNG TÁC VẬN HÀNH BẢO
DƯỠNG TẠI TP HCM:
* Với hơn 120.000 điểm sáng, hệ
thống chiếu sáng dân lập cần được sự
quan tâm quản lý nhiều hơn về điện
năng tiêu thụ, về thiết bị sử dụng và
phương thức đầu tư xây dựng và duy trì
hệ thống.
* Thực hiện việc trồng trụ riêng cho
đèn đường nhằm kiểm soát chiều cao
treo đèn, khoảng cách trụ tốt nhất để
cho chất lượng ánh sáng tốt nhất. Do
chiều rộng mặt đường càng ngày càng
lớn nên việc sử dụng trụ chiếu sáng độ
cao 16m- 30m sẽ thường xuyên hơn.
* Tiếp tục kiểm soát điện năng tiêu
thụ bằng các mô hình tiết kiệm nhằm
nâng cao chất lượng ánh sáng nhưng lại
giảm điện năng tiêu thụ: Các loại nguồn
sáng HPS thế hệ mới, LED sẽ thay thế
đèn phóng khí thế hệ cũ. Các mô hình
đèn 2 cấp công suất, dimmer từ Trung
tâm điều khiển ngày càng được áp
dụng.
* Điều khiển đèn sẽ dần theo hướng
nối mạng điều khiển từ xa và tập trung.
* Ngoài chất lượng của ánh sáng (độ
rọi, độ chói, độ đồng đều, ...) thì nhiệt độ
màu và chỉ số hoàn màu, kiểu dáng trụ-
cần sẽ ngày càng được chú ý.
* Nhu cầu chiếu sáng kiến trúc, chiếu
sáng lễ hội nằm trong mảng chiếu sáng
công cộng sẽ ngày càng phát triển và
góp phần làm đẹp thành phố.
KHOÁ ĐÀO TẠO NÂNG CAO VỀ QUẢN LÝ, VẬN
HÀNH HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG CÔNG CỘNG
Nhằm tăng cường năng lực và hoàn thiện kiến thức của đội ngũ cán bộ kỹ thuật của các
Công ty Chiếu sáng Công cộng về thiết kế, lắp đặt, vận hành, bảo dưỡng và quản lý các
hệ thống chiếu sáng công cộng theo hướng hiệu suất năng lượng. Dự án Chiếu sáng Công
cộng Hiệu suất cao (CS CCHSC) tại Việt Nam tổ chức khoá đào tạo nâng cao về những
nguyên lý cơ bản của các hệ thống chiếu sáng công cộng hiệu suất cao và phương pháp
sử dụng các công cụ kinh tế - kỹ thuật hiện đại tại khách sạn Tân Sơn Nhất, 198 - 200
Hoàng Văn Thụ, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian từ ngày 09 ÷
13/06/2008.
( Xem trang 14-15)
HÌNH 1: Chiếu sáng lễ hội tại Đường hoa
Nguyễn Huệ năm2008.
HÌNH 2: Chiếu sáng kiến trúc Nhà hát thành
phố Hồ Chí Minh vừa hoàn thành vào tháng 3
năm2008.
KINH NGHIỆM TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM TRAO ĐỔI
8
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
9
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
phức tạp nhưng hầu hết các lớp học đều không đạt yêu cầu về ánh sáng,
không đủ độ rọi sáng tới bàn học sinh, các thiết bị chiếu sáng lắp không
đúng chủng loại, không đúng vị trí, không đúng quy cách.
- Phòng học sử dụng bóng đèn sợi đốt 75-200W:
Hiện nay rất nhiều trường học sử dụng đèn sợi đốt trong lớp học, các loại
đèn có công suất 75W, 100W, 200W mắc với số lượng nhiều, tiêu phí
nhiều điện năng, trong khi đó lại không có chao chụp bảo vệ, độ sáng
không đồng đều, gây chói loá, nóng bức cho học sinh mà vẫn không đạt
độ sáng cần thiết đến bàn học.
Đây là kiểu lắp đặt phổ biến trong các lớp học hiện nay, ví dụ như,
giữa lớp của trường THPT Liên Hà - Hà Nội treo 6 bóng đèn nung sáng
100W, độ rọi sáng trong phòng diện tích 60.8 m
2
chỉ đạt 173 lux... như
mô tả hình dưới.
- Phòng học lắp đèn huỳnh quang T10 - 40W:
Đây là dạng lắp đặt tương đối phổ biến ở các trường hiện nay. Tuy số
lượng bóng lắp trong phòng tương đối nhiều nhưng phòng học vẫn tối
không đủ sáng, độ rọi sáng phân bố trong phòng học không đồng đều,
lãng phí.
Nguyên nhân là do lắp bóng không đúng quy cách, không đúng vị trí,
đèn lắp sát trần, lắp lên tường, không có chao chụp bảo vệ, khoảng cách
từ đèn đến bàn học quá lớn, dẫn đến không đạt được độ sáng cần thiết
đến mặt bằng học tập, làm việc, gây chói loá cho mắt học sinh, rất hại
mắt, làm ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và học tập của học sinh và
giáo viên.
Có nơi còn bố trí đèn huỳnh quang trên bảng để tăng cường độ rọi
trên mặt bảng nhưng không có chao chụp, lắp sai vị trí, không đúng
chủng loại, gây chói mắt cho học sinh và giáo viên.
- Phòng học lắp hỗn hợp cả bóng đèn sợi đốt và đèn huỳnh
quang T10 -
40W:
Phòng học tối
không đủ sáng,
độ rọi sáng phân
bố trong phòng
học không đồng
đều, các đèn
huỳnh quang lắp
sát trần, lắp lên
tường xung qua-
nh lớp học không
có chao chụp bảo vệ, gây chói loá cho mắt học sinh, rất hại mắt, trong
khi đó do lắp bóng không đúng quy cách, không đúng vị trí , khoảng
cách từ đèn đến bàn học lớn, dẫn đến không đạt được độ sáng cần thiết
đến mặt bằng học tập, làm việc, gây lãng phí, làm ảnh hưởng đến chất
lượng giảng dạy và học tập của học sinh và giáo viên.
2. Thiết kế chuẩn chiếu sáng học đường
2.1.Các yêu cầu trong chiếu sáng học đường
2.2. Thiết bị sử dụng:
Bộ đèn chiếu sáng học đường:
+ Máng đèn có chao chụp phản quang bằng thép phủ sơn tĩnh điện
màu trắng sứ với chiều dày lớp sơn 70-100 mm, góc chắn sáng > 24
0
+ Sử dụng bóng đèn huỳnh quang T8 - 36W 3 phổ Triphosphor
100%, có nhiệt độ màu 6500
o
K với chỉ số thể hiện màu Ra > 80
K
hoa học từ lâu đã khẳng định 90%thông tin con người nhận
được từ thế giới bên ngoài là thông qua cơ quan thị giác. Lứa
tuổi học sinh là lứa tuổi mà cơ quan thị giác phải hoạt động
liên tục và căng thẳng. Chính vì vậy, bảo vệ thị giác cho học sinh có một
ý nghĩa rất quan trọng. Sự suy giảm thị lực cũng như các bệnh về khúc
xạ mắt như cận thị, viễn thị, loạn thị … ở lứa tuổi học sinh do nhiều
nguyên nhân gây nên, trong đó một nguyên nhân cần
chú ý trước tiên là ánh sáng trong lớp học và chỗ học
tập tại nhà. Do vậy, quan tâm đến điều kiện chiếu sáng
cho học sinh ngay từ khi bắt đầu vào đi học là điều hết
sức quan trọng.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng giảm thị
lực và bệnh cận thị ở lứa tuổi học sinh. Trong đó, năm
nguyên nhân chính là:
- Thiếu ánh sáng
- Thường xuyên nhìn gần
- Vệ sinh không tốt
- Dinh dưỡng không đủ
- Di truyền
Tuy nhiên, ánh sáng không đủ và chất lượng chiếu sáng
kém được coi là nguyên nhân chính. Báo cáo của Sở Giáo
dục và Đào tạo Hà Nội cũng nhận định nguyên nhân
chính dẫn đến cận thị học đường là:
- Phòng học không bố trí đúng hướng
- Cửa sổ, cửa đi không đủ chiếu sáng tự nhiên
- Đèn chiếu sáng không đủ độ rọi
- Thiết kế chiếu sáng không đúng tiêu chuẩn, gây loá mắt hoặc sấp
bóng.
Chiếu sáng lớp học không chỉ đơn thuần là đảm bảo độ sáng
đến mặt bàn mà còn phải giúp cho học sinh học tập dễ dàng
trong điều kiện tiện nghi thoải mái.
Xuất phát từyêucầuvà thực trạngtrên, năm2006, thực hiệnThoả thuận
hợptác giữa Côngty Cổ phầnbóngđènphíchnước RạngĐông(RALACO) và
ViệnKhoa học và CôngnghệViệt Nam(VAST) đối với Dự ánChiếu sángCông
cộng Hiệu suất cao (CSCCHSC) tại Việt Nam, RALACO đã trình diễn mô hình
chiếu sáng học đường tại các trường học phổ thông thuộc nội ngoại thành
Hà Nội.
Việc thực hiện được triển khai tại một số trường học của 3 cấp học:
Trung học phổ thông (THPT), trung học cơ sở (THCS) và tiểu học (TH).
Công ty đã thiết kế các mô hình CSHSC cho ba cấp trường học và triển
khai thực hiện việc trình diễn các mô hình trên ở một số trường học thí
điểm tại Hà Nội, cụ thể là đã tiến hành trình diễn CSHSC tại các 5 trường
THPT, 6 trườngTHCS và 6 trườngTH tại nội, ngoại thành Hà Nội.
Quy trình trình diễn mô hình CSHSC được tiến hành theo các bước:
khảo sát thực trạng hệ thống chiếu sáng, điện cho chiếu sáng; xây dựng
thiết kế mô hình chiếu sáng và điện cho chiếu sáng; giám sát và lắp đặt
hệ thống chiếu sáng, điện chiếu sáng; đánh giá hiệu quả mô hình chiếu
sáng HSC.
1. Thực trạng chiếu sáng ở các trường học tại Hà Nội
Các côngtrìnhnghiêncứuđềukhẳngđịnhmột thực tế đánglongại là tỷ
lện mắc bệnh cận thị học đường tăng theo các cấp học và đang ở mức cao.
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội (2005), cả nước có 15%trẻ
emđang ở độ tuổi đi học bị cận thị. Số liệu thông kế trong các trường phổ
thông tại Hà Nội cho thấy năm1964, tỷ lện cận thị của học sinh cấp tiểu học
là 2,1%và của học sinhTHPT là 9,6%, đến năm2004, tỷ lệ này là 11,3%và
29,8%.
Khảo sát thực tế tại các trường cho thấy: các phòng học rất đa dạng về
diện tích, về kích thước, thiết bị chiếu sáng đang sử dụng cũng rất đa dạng,
BảNG 1: BảNG THốNG KÊ Số LIệU Về CÁC BệNH MắT CủA HọC SINH TRƯờNG PHổ THÔNG TạI HÀ NộI
(Nguồn: Báo cáo của Sở GD&ĐT Hà Nội tại Hội thảo chiếu sáng hợp lý và tiết kiệm, 1-2005)
Trường THCS Phương Mai
Kết quả trình diễn
CHIẾU SÁNG HọC ĐƯờNG TẠI HÀ NỘI
Đức Dương
CHUYÊN ĐỀ CỦA KỲ CHUYÊN ĐỀ CỦA KỲ
10
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
11
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
6,9m x 6,9m,
sử dụng 11 bộ
đèn chiếu sáng
học đường, độ
rọi trung bình
đạt được >
320 lux (Hình
vẽ).
+ Phòng học
có kích thước
8,7m x 5,8m sử dụng 12 đèn chiếu sáng độ rọi trung bình đạt được 320
- 350 lux (Hình vẽ).
3. Kết luận:
Kết quả điều tra, khảo sát và đánh giá của các chuyên gia, ý kiến phản
ánh của lãnh đạo nhà trường, giáo viên, học sinh và các bậc phụ huynh
cho thấy mô hình CSHSC do RALACO thiết kế, triển khai, lắp đặt tại các
trường được lựa chọn trình diễn đã đạt được các yêu cầu đề ra:
* Cải thiện rõ rệt chất lượng chiếu sáng trong lớp học (độ rọi đạt hoặc
vượt tiêu chuẩn do BộY tế quy định)
* Tiết kiệm điện năng tiêu thụ cho chiếu sáng từ 20 - 50 %tùy thuộc
vào chủng loại đèn và chấn lưu thay thế.
Ở tất cả các lớp học đã được lắp đặt thiết bị chiếu sáng mới đều cho
chất lượng ánh sáng tốt, ánh sáng màu thích hợp cho học đường, với hệ
số hiển thị màu Ra đạt 80, độ rọi phân bố đều trên bàn học đạt trên 300
lux, trên mặt bảng 300 lux, mọi giáo viên và học sinh không nhìn thấy
bóng đèn, không bị chói mắt, không bị loá bảng; giáo viên và học sinh
đều rất khấn khở đón nhận chương trình này.
Trên cơ sở kết quả trình diễn CSHSC tại các cấp trường, ngành Giáo
dục Thủ đô đã tham khảo và áp dụng mô hình CSHSC này để cải tạo hầu
hết các hệ thống chiếu sáng cho các phòng học trên địa bàn Hà Nội. Tính
đến nay đã có 7.500 phòng học của 385 trường học được lắp đặt hệ
thống chiếu sáng HSC (theo mô hình của RALCO do Dự án VEEPL hỗ trợ
kỹ thuật).
+ Balast sắt từ tổn hao thấp 6Whoặc Balast điện tử hộp tổn hao 3,5W.
2.3. Các mẫu đã thực hiện và mở rộng điểm:
a. Một phòng học chiếu sáng tốt cần phải đạt những tiêu chuẩn sau:
+ Độ sáng đủ và thích hợp:
Hiện nay, các lớp học của con em chúng ta chưa được quan tâm đúng
mức đến vấn đề chiếu sáng, hầu hết đều không đạt yêu cầu về chiếu sáng.
Độ chiếu sáng trên bàn học và bảng phải đạt từ 300 lux đến 500 lux.
RALACO là nhà sản xuất thiết bị chiếu sáng lớn nhất Việt Nam. Trong
lĩnh vực chiếu
sáng học đường
được sự kết hợp
của các nhà khoa
học, RALACO đã
thiết kế bộ đèn
thoả mãn được
các yêu cầu của
lĩnh vực này.
+ Phân bốquang
đều, không sấp
bóng:
Tỷ lệ đồng đều
của ánh sáng
trong lớp học trên 0,8.
Độ đồng đều của ánh sáng là độ sáng thấp nhất trên độ sáng trung bình
bằng phương pháp thiết kế bố trí lắp đặt và sử dụng chao phản quang
Bằng cách thiết kế góc chắn sáng trên 24
o
cùng với việc bố trí đèn hợp lý,
máng được treo ngang song song với bảng, bộ máng đèn trên đã loại bỏ
hoàn toàn loá và chói mắt.
+ Màu sắc và tính hiển thị màu:
Bóng đèn T8 sử dụng bột huỳnh quang 3 phổ có tính hiển thị màu cao
sáng hơn 15%so với đèn huỳnh quang thông thường.
Với màu ánh sáng tốt sẽ tạo ra hưng phấn cho học sinh và tiếp thu bài
tốt hơn.
b. Các mô hình
đã thực hiện:
Trongquá trình
lắp đặt đã hình
thành các mẫu
phòng học
có kích thước
tương ứng với
số đèn như
sau:
+ Phòng học
có kích thước
10
Ban hành
Quyết định
03/2008/QĐ-BXD
của Bộ Xây Dựng
N
gày 31/03/2008, Bộ Xây Dựng ban hành Quyết định
03/2008/QĐ-BXD kèm theo quy định về nội dung
thể hiện bản vẽ, thuyết minh đối với nhiệm vụ và
Đồ án Quy hoạch Xây dựng. Đây là quyết định quan trọng trong
việc xây dựng và triển khai đối với một dự án đầu tư xây dựng
công trình Chiếu sáng công cộng hiệu suất cao (CSCCHSC). Nội
dung cơ bản của Quyết định xin được tóm tắt:
Phần 1: Quy định nội dung thể hiện bản vẽ trong nhiệm
vụ và Đồ án quy hoạch Xây dựng.
Quy định những yêu cầu cụ thể về từng nội dung như
thành phần bản vẽ, sơ đồ quy hoạch cho các Đồ án quy hoạch
chung xây dựng, đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, đồ
án quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn.
Phần 2: Quy định nội dung thuyết minh nhiệm vụ và Đồ
án quy hoạch Xây dựng.
Quy định rõ những nội dung thuyết minh cho nhiệm vụ
quy hoạch Xây dựng từ các bước: lý do và sự cần thiết lập quy
hoạch, căn cứ lập quy hoạch, xác định nội dung nghiên cứu
quy hoạch, yêu cầu về hồ sơ sản phẩm và dự toán kinh phí,
tổ chức thực hiện. Nội dung trên được yêu cầu cụ thể với quy
hoạch chung xây dựng đô thị, quy hoạch chi tiết xây dựng đô
thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn.
Quy định về nội dung thuyết minh đối với một Đồ án xây
dựng như: phần mở đầu, đánh giá tổng quan thực trạng và
nguồn nhân lực phát triển vùng, các tiền đề phát triển, định
hướng phát triển không gian, định hướng phát triển hệ thống
hạ tầng kỹ thuật... cho các Đồ án quy hoạch chung xây dựng,
đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, đồ án quy hoạch xây
dựng điểm dân cư nông thôn.
Căn cứ vào Quyết định trên, đối với Dự án đầu tư xây dựng
công trình CSCCHSC sẽ có những cơ sở và yêu cầu cần thiết cho
việc đầu tư, quản lý và duy trì hệ thống CSCCHSC.
CHUYÊN ĐỀ CỦA KỲ CHUYÊN ĐỀ CỦA KỲ
>>tin tức
12
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
13
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
nhìn thấy bóng đèn đang phát sáng,
đảm bảo yêu cầu về các thông số chống
chói loá.
c. Cần treo đèn:
Cần treo đèn làm bằng thép vuông, sơn
màu trắng sứ, độ dài cần được lựa chọn
tương thích với độ cao treo đèn đối với
từng phòng học có kích thước khác
nhau, ánh sáng trên mặt bàn cả lớp học
đạt độ đồng đều cao, hơn nữa đèn được
treo dưới quạt khắc phục được hiện
tượng loáng quạt, không gây nhức mỏi
mắt, ánh sáng của đèn chiếu tập trung
từ trên trần xuống bàn học sinh.
d. Bóng đèn huỳnh quang T8 - 36W 3
phổ Triphosphor 100%:
Bóng đèn có nhiệt độ màu 4000
o
K,
5500
o
K hoặc 6500
o
K, chỉ số thể hiện
màu Ra > 80. Phổ bức xạ của bóng đèn
T8 - 36W 3 phổ Triphosphor 100% do
CTy Bóng đèn Phích nước Rạng Đông
sản xuất có hơn 90% năng lượng nằm
trong phổ nhạy cảm ban ngày và hoàng
hôn của mắt người.
1- Khi nhìn ban ngày mắt nhạy cảm nhất
với ánh sáng màu vàng - lục có bước sóng
555nm, giảm dần về hai phía tím và đỏ.
2 - Khi nhìn bàn đêm mắt nhạy cảm nhất
với ánh sáng mầu xanh lục có bước sóng
510nm và giảm dần đến mầu tím và mầu
lam.
Do điều kiện thời tiết ở nước ta có tính
vùng miền rất rõ nét, cụ thể là:
+ Các tỉnh ở phía Nam bầu trời nắng
nóng quanh năm vì thế ta nên sử dụng
bóng đèn huỳnh quang có nhiệt độ
mầu cao, 5500
0
K hoặc 6500
0
K, mầu ánh
sáng trắng dịu , khi sử dụng có cảm giác
đỡ nóng.
+ Các tỉnh ở phía Bắc do thời tiết có 4
mùa, bầu trời nhiều mây, lạnh hơn vì thế
ta nên sử dụng bóng đèn huỳnh quang
có nhiệt độ mầu thấp, 4000
0
K, mầu ánh
sáng trắng vàng, gây cảm giác ấm áp
mà vẫn đảm bảo mức độ tiện nghi.
e. Chấn lưu điện tử:
Sử dụng chấn lưu điện tử chất lượng cao,
công suất 3,5W, hệ số Cosj=0,98 tiết
kiệm điện, khắc phục được hiện tượng
hoạt nghiệm và sự nhấp nháy ánh sáng
theo tần số điện, nâng cao hiệu suất
phát quang và tuổi thọ của bóng đèn,
mang lại chất lượng ánh sáng tốt hơn.
2. Đặc điểm kỹ thuật của bộ đèn
chuyên dụng chiếu sáng bảng FS -
40/36x1 CM1* BA:
Trong lớp học bố trí riêng đèn chuyên
dụng để chiếu sáng bảng, về cơ bản
bộ đèn chiếu sáng bảng chính là bộ
đèn chiếu sáng lớp học FS - 40/36x1
CM1* nhưng được thiết kế thêm bộ gá
lắp đèn để tạo một góc nghiêng (Hình
4), mục đích để ánh sáng của đèn tập
trung vào bảng tạo được độ rọi sáng
cao E>300Lux, đảm bảo độ đồng đều
U>0.5 trên mặt bảng, học sinh và giáo
viên không nhìn thấy bóng, không bị
chói loá khi nhìn lên bảng.
NHỮNG TIÊU CHÍ CHO CHIẾU SÁNG
LỚP HọC ĐạT ĐƯỢC
Với những đặc tính ưu việt vượt trội của
bộ đèn chiếu sáng lớp học cùng với việc
thiết kế bố trí đèn hợp lý đã mang lại
hiệu quả cao:
* Độ rọi sáng đạt được trên bàn học sinh
theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7114 :
2002 và Quy Chuẩn Xây Dựng Việt Nam
QCXDVN 09:2005 (E>300Lux).
* Mật độ công suất tiêu thụ trong lớp
học đạt 9W/m2 ÷ 10W/m2, thấp hơn so
với Quy Chuẩn Xây Dựng Việt Nam QCX-
DVN 09:2005 (13W/m2 ).
* Độ đồng đều của ánh sáng trong lớp
học đạt U>0.7 và đèn được treo dưới
quạt khắc phục được hiện tượng loáng
quạt, sấp bóng, không gây nhức mỏi
mắt.
GIỚI THIỆU Bộ ĐÈN CHUYÊN DỤNG
CHIẾU SÁNG HỌC ĐƯỜNG
M
ô hình chiếu sáng học đường
đã được một số đơn vị, công
ty nghiên cứu và ứng dụng
tại rất nhiều trường học trên toàn quốc,
đặc biệt được sự quan tâm của Dự án
chiếu sáng công cộng hiệu suất cao tại
Việt Nam trong việc hỗ trợ kỹ thuật cho
mô hình này. Hiệu quả kinh tế – xã hội
của mô hình này đã được các chuyên
gia, các nhà trường, giáo viên, phụ
huynh học sinh, học sinh đánh giá rất
cao. Thành công đó có được do sự nỗ
lực trong việc cải tiến, nâng cao chất
lượng sản phẩm được sử dụng trong
mô hình chiếu sáng học đường của đơn
vị thực hiện.
CÁC YÊU CẦU TRONG CHIẾU SÁNG
HọC ĐƯờNG
Theo Quy Chuẩn Xây Dựng Việt Nam
QCXDVN 09:2005 đối với công trình xây
dựng sử dụng năng lượng có hiệu quả
quy định các yêu cầu chiếu sáng trong
lớp học như sau:
+ Độ rọi sáng trên bàn học sinh, giáo
viên >300Lux.
+ Mật độ công suất chiếu sáng tiêu thụ
trong lớp học thoả mãn 9 ÷ 13W/m
2
Theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7114 :
2002 / ISO 8995 - 1989 quy định các yêu
cầu trong chiếu sáng lớp học như sau:
+ Độ rọi sáng trên bàn học sinh, giáo
viên >300Lux, trên bàn thí nghiệm
>500Lux.
+ Góc chắn bảo vệ chống chói loá <45
o
Theo Nghị định của Chính phủ 102/2003
- CĐ ngày 03/09/2003 về việc sử dụng
năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Theo Quyết Định số 80/2006/QĐ - TTg
về chương trình tiết kiệm điện giai đoạn
2006 - 2010 quy định:
+ Từ năm 2006 chỉ sử dụng những thiết
bị hiệu suất cao như bóng huỳnh quang
T8 (36W, 32W, 18W), T5 (14W, 28W),
bóng đèn Compact, chấn lưu hiệu suất
cao khi cải tạo và xây mới các công trình
xây dựng.
GIỚI THIệU Về Bộ ĐÈN CHIẾU SÁNG
HọC ĐƯờNG CủA RạNG ĐÔNG:
Thông qua những yêu cầu kỹ thuật,
kích thước các lớp học đã tiến hành
khảo sát tại Hà nội cũng như một số địa
phương khác trên toàn quốc, kết hợp
với nhiều năm nghiên cứu, thử nghiệm,
được sự hợp tác, giúp đỡ của các chuyên
gia, các cơ quan ban ngành và nhiều
năm kinh nghiệm về lĩnh vực này Công
Ty Bóng Đèn Phích Nước Rạng Đông đã
đưa ra 2 loại bộ đèn chuyên dụng chiếu
sáng học đường được nâng cấp từ bộ
đèn FS - 40/36x1 CM1:
+ Bộ đèn chiếu sáng lớp học FS - 40/36x1
CM1*.
+ Bộ đèn chuyên dụng chiếu sáng bảng
FS - 40/36x1 CM1* BA.
(Đèn FS - 40/36x1 CM1 đã được Cục sở
hữu trí tuệ Việt Nam cấp bằng độc quyền
kiểu dáng công nghiệp Số : 8269).
1. Đặc điểm kỹ thuật của đèn chiếu
sáng lớp học FS - 40/36x1 CM1*:
Bộ đèn chuyên dụng chiếu sáng học
đường FS-40/36x1 CM1* là đèn phản xạ
khuếch tán ánh sáng trên cơ sở cải tiến
nâng cấp của bộ đèn FS - 40/36x1 CM1.
a. Chao đèn:
Đèn có chao chụp phản quang bằng
thép phủ sơn tĩnh điện màu trắng sứ với
chiều dày lớp sơn 70-100mm cho hệ số
phản xạ ánh sáng cao, diện tích phản xạ
của chao đèn kết hợp với thiết kế góc
mở và góc phản xạ hợp lý tạo ra hệ số
lợi dụng quang thông cao 0,63D + 0T,
hiệu suất phát quang của bộ đèn lớn
hơn nhiều so với các loại đèn có chao
chụp thông thường khác.
b. Nan phân quang:
Nan phân quang được gá lắp dễ dàng,
chắc chắn với chao đèn, tạo nên góc
bảo vệ < 50
0
theo chiều ngang (Hình
2a), và góc bảo vệ < 60
0
theo chiều dọc
(Hình 2b), học sinh và giáo viên không
Hình 3: Phổ bức xạ của bóng đèn huỳnh
quang 3 phổ 100% Triphosphor Hình 1: đèn chuyên dụng chiếu sáng lớp học
Hình 4: Hình minh họa bộ đèn chuyên dụng
chiếu sáng
Hương Quỳnh
CHUYÊN ĐỀ CỦA KỲ CHUYÊN ĐỀ CỦA KỲ
14
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
15
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
Khoá đào tạo nâng cao
về quản lý, vận hành
HỆ THỐNG CHIẾU
SÁNG CÔNG CỘNG
N
hằm tăng cường năng lực
và hoàn thiện kiến thức của
đội ngũ cán bộ kỹ thuật của
các Công ty Chiếu sáng Công cộng
về thiết kế, lắp đặt, vận hành, bảo
dưỡng và quản lý các hệ thống chiếu
sáng công cộng theo hướng hiệu suất
năng lượng, dự án Chiếu sáng Công
cộng Hiệu suất cao (CS CCHSC) tại
Việt Nam tổ chức khoá đào tạo nâng
cao về những nguyên lý cơ bản của
các hệ thống chiếu sáng công cộng
hiệu suất cao và phương pháp sử
dụng các công cụ kinh tế - kỹ thuật
hiện đại tại khách sạn Tân Sơn Nhất,
198 - 200 Hoàng Văn Thụ, Quận Phú
Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh trong
thời gian từ ngày 09 ÷ 13/06/2008.
Giám đốc Dự án Quốc gia, Phó
Chủ tịch Viện Khoa học và Công nghệ
Việt Nam, GS. TSKH. Nguyễn Khoa
Sơn đã phát biểu khai giảng khoá
đào tạo. Giám đốc Điều hành Dự án,
GS. TS. Phan Hồng Khôi giới thiệu về
mục tiêu và các hoạt động của Dự án
Chiếu sáng công cộng hiệu suất cao
tại Việt Nam.
Tham dự khoá đào tạo có trên 80
học viên là các cán bộ quản lý, thiết kế
và tư vấn thiết kế trong lĩnh vực chiếu
sáng từ 26 tỉnh, thành phố và các bộ
ngành liên quan. Giảng viên khoá đào
tạo là các nhà khoa học, nhà sư phạm
chuyên ngành chiếu sáng từ Trường
Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại
học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh, Trường
Đại học Xây dựng, Hội Chiếu sáng Đô
thị Việt Nam, các nhà sản xuất thiết
bị chiếu sáng, các nhà quản lý và các
chuyên gia trong ngành chiếu sáng
trong nước và quốc tế.
Chương trình đào tạo kéo dài trong
5 ngày với nhiều nội dung phong
phú: thiết kế, lắp đặt, vận hành, quản
lý và bảo dưỡng hệ thống chiếu sáng
công cộng hiệu suất cao, hiệu quả
năng lượng, chi phí vòng đời, chiếu
sáng đường giao thông và các phần
mềm thiết kế chiếu sáng... Đặc biệt
khoá đào tạo còn cung cấp cho học
viên cơ hội được thực hành sử dụng
phần mềm trong thiết kế chiếu sáng
tại phòng thí nghiệm của Trường Đại
học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh, được
hướng dẫn sử dụng các công cụ kinh
tế - kỹ thuật trong quản lý và duy trì
hệ thống chiếu sáng hiệu suất cao.
Theo suốt chiều dài khóa học, các
học viên đã được nghe nhiều chuyên
gia, đại diện của một số Công ty liên
quan giới thiệu và cung cấp kiến thức
về chiếu sáng, nguồn sáng thông
dụng, các giải pháp về kỹ thuật và
quản lý để chuyển từ chiếu sáng tiện
nghi sang chiếu sáng tiết kiệm, hiệu
quả, phương pháp đánh giá chi phí
vòng đời các hệ thống chiếu sáng,
thiết kế chiếu sáng nội thất, thiết kế
chiếu sáng đường giao thông…
Và đặc biệt là bài giảng của Thạc
sỹ Lê Công Tuấn Kiệt, Trưởng đại
diện Công ty Citelum tại Việt Nam
về Giải pháp chiếu sáng thông
minh Luxicom, một công nghệ mới
cho quản lý và kiểm tra hệ thống
chiếu sáng đường phố. Giải pháp
này cho phép theo dõi và giám sát
hệ thống từ xa theo thời gian thực
và đến từng điểm sáng và đang
được lắp đặt tại TP. Hồ Chí Minh, dự
kiến hoàn thành vào cuối năm 2008
để quản lý 12.000 bộ đèn chiếu sáng
đường phố.
Học viên được thực hành và sử
dụng các phần mềm thiết kế chiếu
sáng thông dụng như Calculux
v.6.4.1, DiaLux v.4.2 và Ulysse (Turbo
Light) v.2.2. Đây là các giờ học thực
hành hấp dẫn với các học viên, các
kiến thức được giảng trong các giờ
học trên lớp được vận dụng linh
hoạt và hiệu quả cao qua các phần
mềm. Phương pháp sử dụng hiệu
quả phần mềm đã được giảng viên
tận tình hướng dẫn để làm sáng tỏ
hơn ý nghĩa thực hành của các bài
giảng.
Kết thúc khóa học, nhiều học
viên đã rất phấn khởi về lượng kiến
thức thu thập được, và tin chắc
rằng với các kiến thức đó, công việc
trong tương lai sẽ được thuận lợi và
Với kết quả tốt đẹp và hết sức thiết thực
sau khóa đào tạo, nhận thấy một nhu
cầu cần được đào tạo kiến thức, sử dụng
hiệu quả trong CS CCHSC tại Việt Nam là
rất lớn và mong Dự án CS CCHSC tại Việt
Nam sẽ tổ chức các khóa đào tạo như
trên nhiều hơn trong thời gian tới.
15
* Sử dụng bóng đèn có hệ số hiển thị
mầu Ra > 80 mầu sắc của vật thể được
phản ánh trung thực, tự nhiên, gây hưng
phấn cho học tập.
* Thoả mãn các yêu cầu về chống chói loá
cho học sinh và giáo viên trong lớp học.
* Đèn có kiểu dáng đẹp, kết cấu chắc
chắn, thay lắp dễ dàng, đáp ứng được
yêu cầu về kỹ thuật, tính thẩm mỹ cao,
tạo môi trường học tập văn minh hiện
đại, giá cả phù hợp với điệu kiện kinh tế
nước ta hiện nay.
* Dễ gá lắp cũng như thay thế, bảo
dưỡng, bóng đèn và chấn lưu có tính phổ
biến cao, có thể mua tại cửa hàng đại lý
trên toàn quốc.
TÍNH HIệU QUả TRONG CHƯƠNG
TRÌNH CHIẾU SÁNG HọC ĐƯờNG:
Đối với các lớp học có kích thước chuẩn
(7m x 7m) để đạt được độ rọi sáng theo
tiêu chuẩn là >300Lux thì số lượng bóng
đèn Huỳnh quang T10 - 40W (đang được
dùng phổ biến hiện nay) phải dùng rất
nhiều, từ 20 đến 25 bóng đèn, rất tốn
điện, cụ thể theo tính toán của chúng tôi
với một lớp học sử dụng 20 đèn thì sau
một tháng lượng điện năng tiêu thụ là
257,4 kWh mà kinh phí đầu tư, vận hành
cũng không nhỏ.
Trong khi đó nếu lắp đèn chuyên dụng
chiếu sáng lớp học của Rạng Đông (Đã
được đăng ký độc quyền kiểu dáng công
nghiệp tại Cục Sở hữu Công Nghiệp), bộ
đèn có kết cấu chao chụp hợp lý, ánh
sáng tập trung trên bàn học sinh lớn,
nên số lượng bóng đèn dùng trong một
phòng học có kích thước chuẩn rất ít, chỉ
10 ÷ 11 bộ đèn đã đạt được độ rọi sáng
theo tiêu chuẩn ( >300Lux), rất tiết kiệm
điện, lượng điện năng tiêu thụ của một
lớp học kích thước chuẩn (11 bộ đèn với
8 tiếng sử dụng trong một ngày) trong
một tháng chỉ là 128,7kWh, tiết kiệm
được 128,7kWh.
Vậy trong 1 năm với 9 tháng sử dụng
phòng học sẽ tiết kiệm được 1158 kWh.
hiệu quả hơn trước. Kết quả này được đánh giá theo phiếu thăm dò ý kiến được phát ra
trước và sau khóa đào tạo, và được thể hiện một số chỉ tiêu đánh giá bằng các biểu đồ
dưới đây:
Đánh giá hiểu biết duy trì và quản lý trong CSCC
Đánh giá hiểu biết về công cụ kinh tế kỹ thuật trong đầu tư, xây dựng và duy trì hệ thống CSCC trong
công việc
Đánh giá chung của học viên về khóa học
Trước Sau
Trước Sau
TIN TỨC & SỰ KIỆN TIN TỨC & SỰ KIỆN
Đức Dương
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008 BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
16
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
17
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
với các dữ liệu của các nhà sản xuất thiết bị chiếu sáng khác.
* Giao diện trình bày đơn giản, các hộp thoại xuất hiện hợp
lý và tiện dụng. Calculux cũng cho phép chèn fle AutoCAD vào
thiết kế cũng như xuất kết quả sau khi tính toán thành fle Au-
toCAD.
Phần mềm hoàn toàn miễn phí. Hướng dẫn sử dụng chi tiết và
thực hành được cung cấp đầy đủ trong tài liệu.
b. Dialux
Đây là phần mềm TKCS độc lập, được tạo lập bởi công ty
Dial GmbH – Đức. Dialux tính toán chiếu sáng theo tiêu chuẩn
của Châu Âu EN 12464, CEN 8995. Với Dialux bạn có thể chọn
để vào nhiều phần khác nhau:
* Phần trợ giúp thiết kế nhanh (wizards) cho chiếu sáng nội
thất, chiếu sáng ngoại thất, giao thông.
* Phần thiết kế mới cho chiếu sáng nội thất, chiếu sáng
ngoại thất và giao thông.
* Phần mở cho các dự án đã có hoặc dự án mở gần đây
nhất.
Dialux cho phép chèn & xuất tập tin dạng .dwg và .dxf (fle Au-
toCAD). Dialux có hình thức trình bày khá ấn tượng: có thể chèn
nhiều vật dụng, vật thể mẫu bề mặt, chức năng mô phỏng và
xuất thành phim.
Dialux là phần mềm tính toán độc lập, tính toán được với
thiết bị của nhiều nhà sản xuất thiết bị chiếu sáng khác nhau
(đáp ứng được các tập tin dữ liệu phân bố ánh sáng). Dialux
cung cấp công cụ online cho việc cập nhật, liên lạc và kết nối
với các nhà sản xuất thiết bị chiếu sáng.
Phần mềm hoàn toàn miễn phí. Hướng dẫn sử dụng chi tiết
và thực hành được cung cấp đầy đủ trong tài liệu.
c. Ulysse
Phần mềm TKCS của tập đoàn Schréder. Phần mềm này tính
toán dựa trên tiêu chuẩn quốc tế CIE 140, tiêu chuẩn châu Âu
CEN hay tiêu chuẩn Anh BS.
Ulysse gồm 3 phần riêng biệt: phần tìm giải pháp chiếu
sáng tối ưu cho một con đường; phần tính toán chiếu sáng
giao thông và phần dùng để thiết kế cho một công trình bất
kỳ: sân bãi, nhà xưởng, nút giao thông, sân vận động, sân thể
thao…
Phần mềm này dễ sử dụng và có nhiều tác vụ:
* Tính toán và cung cấp nhiều phương án chiếu sáng, người
thiết kế có thể chọn ra phương án tối ưu.
* Dùng dữ liệu các bộ đèn do tập đoàn Schréder cung cấp
là chủ yếu, nhưng cũng có thể tính toán với các dữ liệu của các
nhà sản xuất khác nếu có sự tương thích dữ liệu.
* Giao diện trình bày đơn giản, thao tác dễ dàng và nhanh
chóng.
* Ulysse cũng cho phép chèn tập tin AutoCAD vào thiết kế
cũng như xuất kết quả thành tập tin AutoCAD. Kết quả cũng có
thể xuất sang tập tin .pdf
Phần mềm hoàn toàn miễn phí. Hướng dẫn sử dụng chi tiết
và thực hành được cung cấp đầy đủ trong tài liệu.
2. “Sổ tay hướng dẫn
sử dụng công cụ kinh
tế - kỹ thuật trong
quá trình đầu tư xây
dựng và duy trì hệ
thống CS CCHSC tại
Việt Nam”
Đây là tài liệu thao
khảo hữu ích cho
những người hoạt
động trong lĩnh
vực lập và quản lý
chi phí đầu tư xây
dựng công trình
và duy trì hệ thống
CS CCHSC. Công việc định giá nói
trên là công việc phức tạp, liên quan tới nhiều quy định của
Nhà nước và thông thường do những tổ chức, cá nhân có kinh
nghiệm thực hiện.
Cuốn sổ tay được biên soạn dựa trên cơ sở tổng hợp các
kiến thức, các quy định hiện hành có liên quan tới việc định giá
xây dựng công trình và giá dịch vụ duy trì hệ thống CS CCHSC.
Tài liệu được bố cục làm 4 phần, nội dung được giới thiệu
một cách logic và hợp lý và có liên quan chặt chẽ nhằm thực
hiện được tiêu chí cuốn sổ tay đề ra.
Phần 1 nêu ra những hướng dẫn để xác định chi phí đầu
tư xây dựng theo các giai đoạn đầu tư của một công trình CS
CCHSC: giai đoạn chuẩn bị đầu tư, giai đoạn thực hiện đầu tư và
giai đoạn kết thúc đầu tư. Nội dung được xây dựng khá chi tiết,
đầy đủ. Đánh giá và hướng dẫn một cách cụ thể, tỷ mỉ với từng
giai đoạn.
Phần 2 hướng dẫn xác định giá dịch vụ duy trì hệ thống
CS CCHSC. Nội dung khá chi tiết, cung cấp cho các tổ chức, cá
nhân về cơ chế quản lý chi phí duy trì hệ thống CS CCHSC sử
dụng vốn ngân sách, ngõ xóm dân lập. Đồng thời cũng hướng
dẫn xác định đơn giá dịch vụ duy trì cũng như định giá dự toán
dịch vụ duy trì hệ thống CS CCHSC.
Phần 3 đưa ra các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật phục vụ cho việc
đầu tư xây dựng và duy trì hệ thống CS CCHSC.
Phần 4 giới thiệu một số sản phẩm CS HSC được sản xuất
tại Việt Nam (như HAPULICO, RALACO, Điện Quang, Việt Nam –
Schéder) và các văn bản qui phạm pháp luật liên quan.
D
ự án “Chiếu sáng công cộng hiệu suất cao tại Việt
Nam” – VEEPL có mục tiêu lớn nhất là khuyến khích
ứng dụng các hoạt động tiết kiệm năng lượng trong
CS CCHSC tại Việt Nam. Đồng thời qua các hoạt động này sẽ
góp phần giảm sự phát thải khí nhà kính. Với sự thúc đẩy của
Dự án:
* Hình thành các thể chế, chính sách, tài chính về CS CCHSC
tại Việt Nam
* Nhiều Công ty sản xuất thiết bị chiếu sáng đã ứng dụng
các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất, cung cấp các sản phẩm
chiếu sáng Hiệu suất cao.
* Trình diễn hệ thống CS CCHSC tại một số tỉnh, thành phố
trên toàn quốc.
Trên cơ sở kết quả đó, vấn đề cần đặt ra là:
* Phải sử dụng thiết bị CS CCHSC một cách hiệu quả,
hợp lý
* Đồng thời, có các công cụ kinh tế - kỹ thuật phục vụ
quá trình đầu tư xây dựng và duy trì hệ thống CS CCH-
SC.
Hai cuốn sách “Tài liệu hướng dẫn sử dụng các phần
mềm thiết kế chiếu sáng (TKCS)”và “Sổ tay hướng dẫn
sử dụng công cụ kinh tế - kỹ thuật trong quá trình đầ
tư xây dựng và duy trì hệ thống CS CCHSC tại Việt
Nam” giải đáp phần nào các vấn đề trên. Hai cuốn
tài liệu này được biên soạn và ra đời là kết quả của hai trong
những hoạt động của Dự án, được thực hiện với Công ty Việt
Nam – Schreder và Viện kinh tế xây dựng – Bộ Xây dựng.
1. “Tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm thiết kế
chiếu sáng”
Xuất phát yêu cầu nâng cao hiệu quả trong chiếu sáng, việc
ứng dụng các phần mềm chiếu sáng phục vụ thiết kế các hệ
thống chiếu sáng là điều cần thiết và có ý nghĩa to lớn.
TKCS đang và sẽ là một yếu tố quan trọng trong CS CCHSC,
bởi:
* TKCS giúp việc sử dụng các thiết bị CS CCHSC một cách hợp
lý và hiệu quả nhất trong tiết kiệm năng lượng.
* TKCS là công cụ tối ưu tiết kiệm chi phí đầu tư trong CS
CCHSC.
Tài liệu được biên soạn trên cơ sở khảo sát tình hình sử dụng
các phần mềm TKCS hiện nay tại Việt Nam và giới thiệu 3 phần
mềm: Calculux – Road v6.4.1, Dialux 4.2, Ulysse 2.1. Tài liệu này
đề cập chủ yếu phần TKCS đường phố, cácc phần TKCS khác
như: chiếu sáng khu vực, chiếu sáng trong nhà sẽ được đề cập
một cách khái quát.
a. Calculux - Road
Đây là một trong toàn bộ phần mềm TKCS
Calculux của tập đoàn Phillips. Phần
mềm này bao gồm các
ứng dụng chiếu sáng
đường giao thông
và chiếu sáng khu vực
công cộng liên quan.
Calculux – Road đa dạng
và có nhiều tác vụ:
* Mô phỏng và phân tích
nhiều phương án chiếu
sáng cho hệ thống để chọn ra
phương án tối ưu.
* Dữ liệu phân bố ánh sáng
của bộ đèn Phillips sản xuất là
chính, tuy nhiên có thể tính toán
GIớI THIỆU MỘT SỐ ẤN PHẩM
CủA Dự ÁN
Các đơn vị, cá nhân có nhu cầu sử dụng 2 tài liệu trên đề nghị liên hệ
theo địa chỉ sau:
Văn phòng Dự án“Chiếu sáng Công cộng Hiệu suất cao tại
Việt Nam”
Tầng 2, Nhà B1, 18 Hoàng Quốc Việt, Quận Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 04.7913792
Fax: 04.7913793
Email: veepl@vast.ac.vn
Website: www.veepl.vast.ac.vn
KINH NGHIỆM TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM TRAO ĐỔI
Trần Văn Bé
18
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
19
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
CHIẾU SÁNG
HỌC ĐƯỜNG
CẬP BẾN
HẢI PHÒNG
T
ừ thành công rực rỡ của mô hình trình diễn chiếu
sáng trong các trường trung học phổ thông tại Hà
Nội của Dự án chiếu sáng công cộng hiệu suất cao
(CSCCHSC) tại Việt Nam (do Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF)
và Tổ chức Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) tài trợ và
được thực hiện bởi Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam
(VAST) với đối tác là Công ty CP Bóng đèn phích nước Rạng
Đông (RALACO), hiện nay chỉ riêng Thành phố Hà nội đã có
trên 7500 phòng học (tại 385 trường) triển khai theo mô
hình chiếu sáng học đường trên. Hiệu quả thực tế và tính
cấp thiết là điều ai cũng nhìn thấy được, đó là: Sử dụng
tiết kiệm và hiệu quả năng lượng điện chiếu sáng, đồng
thời chất lượng ánh sáng phòng học đạt tiêu chuẩn TCVN
7114:2007, bảo vệ đôi mắt học sinh và giáo viên.
Với kết quả đó, RALACO đã và đang tiếp tục thực hiện
nhân rộng mô hình chiếu sáng học đường trên toàn quốc.
Cuối tháng 3/2008, Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước
Rạng Đông đã tiến hành lắp đặt, cải tạo hệ thống chiếu
sáng mới thí điểm cho 12 trường Tiểu học, THCS và THPT tại
nội và ngoại thành Thành phố (TP) Hải Phòng (1 phòng/1
trường). Qua khảo sát sơ bộ tại 12 trường học tỷ lệ sử dụng
bóng đèn sợi đốt và huỳnh quang T10 là 100%, thậm chí có
những phòng học sử dụng 4 bóng sợi đốt 200W. Điều này
không những gây lãng phí điện mà chất lượng ánh sáng
không đảm bảo, độ rọi thấp (dưới 100 lux).
Sau khi cải tạo, điện năng tiêu thụ giảm, chất lượng ánh
sáng cải thiện rõ rệt (tăng gấp 3-4 lần, từ 300 – 500 lux).
Đây là điều mà RALACO đã chứng minh tại 12 phòng học
thí điểm.
Ngày 14/04/2008, Hội thảo “Chiếu sáng học đường -
Thực trạng và giải pháp ” được tổ chức tại TP Hải Phòng,
nhằm giới thiệu mô hình chiếu sáng học đường hiệu quả
của Dự án cho các trường học trên địa bàn TP Hải Phòng.
Hội thảo đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của Lãnh đạo
UBND TP Hải Phòng và các lãnh đạo Sở, Ban ngành của TP
Hải Phòng. Tới dự còn có đại diện Hội chiếu sáng đô thị Việt
Nam, Ban quản lý Dự án CSCCHSC tại Việt Nam. Ước tính
thành phố Hải Phòng có 10.500 phòng học, nếu được cải
tạo hệ thống chiếu sáng mới sẽ vừa đem lại hiệu quả, vừa
tiết kiệm điện và có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao chất
lượng giáo dục của Thành phố Hải Phòng.
Ngay sau Hội thảo, đồng chí Hoàng Văn Kể - Phó chủ
tịch UBND TP Hải Phòng đã có ý kiến chỉ đạo và giao cho
Sở Giáo dục – Đào tạo và Sở Khoa học – Công nghệ và
RALACO phối hợp để triển khai chương trình chiếu sáng
học đường cho các trường học trên địa bàn TP Hải Phòng
từ nay đến 2010.
Để thực hiện nhiệm vụ trên, bắt đầu từ ngày 13/05/2008
RALACO đã và đang thực hiện khảo sát hiện trạng chiếu
sáng trong tất cả các trường học của TP Hải Phòng (khoảng
10.500 phòng/734 trường), dự kiến hơn 2 tháng.
Bên cạnh thành phố Hà Nội đã triển khai cải tạo hệ
thống chiếu sáng cho hầu hết các trường học, thành phố
Hải Phòng sẽ là địa phương tiếp theo thực hiện nhân rộng
mô hình Chiếu sáng hiệu quả trường học và là điểm sáng
để mô hình chiếu sáng hiệu quả có thể nhân rộng trên
toàn quốc.
T
hực hiện chương trình sử dụng
năng lượng tiết kiệm và hiệu
quả trên địa bàn tỉnh Tiền Giang
- giai đoạn 2008 – 2015, ngày 13 tháng
5 năm 2008, Sở Công Thương tỉnh Tiền
Giang đã có công văn số 81/SCT-TKNL
hướng dẫn các Sở, ban ngành, đoàn thể
Tỉnh cũng như UBND các huyện, TP trực
thuộc về thay thế đèn tiết kiệm điện
trong chiếu sáng công sở và chiếu sáng
công cộng.
Công văn có yêu cầu 2 đơn vị phối
hợp triển khai là Công ty Cổ phần Bóng
đèn phích nước Rạng Đông và Công ty
Việt nam Schréder cung cấp thiết bị tiết
kiệm năng lượng (Rạng Đông cung cấp
đèn Compact các loại, đèn huỳnh quang
thế hệ mới, chấn lưu tiết kiệm điện, các
loại chóa đèn…; Schréder cung cấp các
loại đèn 02 cấp công suất, thiết bị điều
chỉnh thay đổi công suất đèn). Việc thay
thế do cơ quan, đơn vị sử dụng, quản lý
hệ thống chiếu sáng thực hiện.
Đối với hệ thống chiếu sáng công
sở: tiến hành khảo sát, thống kê thiết
bị hệ thống chiếu sáng thay thế; lên kế
hoạch thay thế ưu tiên (tùy theo nguồn
kinh phí); thay thế hệ thống đèn huỳnh
quang cũ (T10 và chấn lưu sắt từ) bằng
đèn huỳnh quang tiết kiệm điện (T8
hoặc T5 và chấn lưu điện tử); thay thế
đèn sợi đốt bằng đèn Compact; điều
chỉnh lại thiết kế chiếu sáng để được
hiệu quả chiếu sáng tối ưu.
Đối với hệ thống chiếu sáng công
cộng: khảo sát, thống kê thiết bị chiếu
sáng thay thế; thay thế bộ đèn cao áp
công suất lớn (150W hoặc 250W) bằng
đèn Compact tiết kiệm điện (50W, 75W)
với hệ thống đèn đường dân cư, công
viên, nông thôn…; hệ thống các trục
đường chính thì thay thế đảm bảo hoạt
động ở mức công suất cao vào những
giờ cao điểm có mật độ giao thông cao
và ở mức công suất thấp vào những giờ
thấp điểm có mật độ giao thông thấp.
Với các biện pháp hướng dẫn cụ thể
nhằm thực hiện chủ trương tiết kiệm
năng lượng, sử dụng các thiết bị chiếu
sáng hiệu suất cao, tỉnh Tiền Giang đã
và đang quyết tâm thực hiện tốt chủ
trương này.
(Nguồn: www.tiengiang.gov.vn/congbao)
Tỉnh Tiền Giang
nỗ lực thực hiện tốt
tiết kiệm điện
BẢN TIN VỀ HỘI THẢO TẠI HẢI PHÒNG
TIN TỨC & SỰ KIỆN TIN TỨC & SỰ KIỆN
Dương Duy
20
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
21
BảNTINDựÁNCHIếUSÁNGCÔNGCộNGHIệUSUấT CAOTạI VIệT NAM- Số3/2008
Luxicom là gì?
LUXICOM là một hệ thống thông minh, ứng dụng công nghệ
truyền dẫn bằng đường tải điện điện bình thường (courant
porteur en ligne, CPL) kết hợp với các thiết bị điện tử, để điều
khiển từ xa mạng lưới chiếu sáng công cộng.
Luxicom có những công dụng gì?
Sử dụng Luxicom, nhà quản lý chiếu sáng công cộng (CSCC)
có thể ngồi tại một trung tâm thực hiện được các thao tác sau
đây:
1, Nhận thông tin chính xác và tức thời về toàn bộ mạng lưới
đèn đường.
2, Theo dõi riêng lẻ từng điểm sáng .
3, Tắt/mở từng điểm
sáng, tuyến đèn,
hoặc cả hệ thống mà
không cần di chuyển.
4, Tăng/giảm theo
ý muốn điện áp và
công suất vận hành
của từng điểm sáng.
5, Phát hiện sự cố
trên mạng, không
chờ người dân thông
báo.
6, Ổn định điện áp và
khống chế dòng khởi động, tăng tuổi thọ thực tế của thiết bị.
7, Chuẩn hóa các thông số kỹ thuật cho cả mạng lưới CSCC.
8, Thu thập dữ liệu và truy xuất báo cáo định kỳ tự động.
Luxicom vận hành theo nguyên tắc nào?
1. Hệ thống Luxicom bao gồm 3 cấp quản lý với các thiết bị
chủ yếu như sau : Trung tâm điều khiển (Unité Centrale de
Gestion - UCG), các bộ điều khiển cục bộ lắp tại từng tủ cấp
điện (Unité de Commande Locate - UCL), các bộ điều khiển cá
thể lắp tại từng điểm sang (Unité de Candélabre - UDC).
2. Những bộ truyền tải sử dụng các phương thức thông tin
điện từ (Dispositif de Couplage Electromagnétique - DCM),
điện thoại và vô tuyến sóng ngắn (Unité de Transmission Ra-
dio - UTR), đảm bảo sự kết nối giữa các tuyến đèn có gắn hệ
thống điều khiển. Ba phương thức này cho phép luôn có cách
liên lạc từ từng điểm sáng về đến trung tâm điều khiển, cho dù
cúp điện, đứt cáp nối tạm thời, hay thời tiết xấu.
3. Ngoài ra tại trung tâm điều khiển còn lắp thiết bị truyền
dữ liệu trực tuyến (Equipement de Transmission de Données-
ETD) kết nối Internet qua modem điện thoại hoặc đường
truyền băng thông rộng ADSL, cho phép nhà quản lý có thể
truy cập thông tin về mạng chiếu sang công cộng của mình từ
xa qua Internet.
4. Khi thiết lập
mạng Luxicom,
Citélum sẽ gắn
vào mỗi đèn
CSCC một UDC,
vào mỗi tủ điện
cấp một UCL, và
bố trí một trung
tâm điều khiển
UCG tại địa điểm
L
à Trung tâm chính trị, kinh tế,văn
hoá, xã hội của cả nước, Hà Nội
đòi hỏi nguồn cung về năng
lượng trong lĩnh vực chiếu sáng công
cộng là rất lớn. Trong tình hình năng
lượng đang dần cạn kiệt như hiện nay
thì việc đảm bảo nhu cầu điện năng
đang trở thành vấn đề nan giải đối với
các cơ quan chức năng.

Hệ thống chiếu sáng công cộng
tại địa bàn thành phố Hà Nội rất đa
dạng và phức tạp với trên 1770 km
tuyến đường được chiếu sáng, sử dụng
trên 900 tủ điều khiển trong đó điều
khiển tập trung chỉ chiếm dưới 13 %
hệ thống, số còn lại được điều khiển
thông qua các tủ điện độc lập. Cơ cấu
nguồn sáng của hệ thống chiếu sáng
công cộng thành phố gồm hơn 62.000
bóng đèn trong số đó bóng đèn hiệu
suất thấp đang sử dụng là 35.000 bóng
chiếm khoảng 56% trên hệ thống. Điều
đáng lưu ý là có 27.000/62.000 (43%) số
lượng đèn đã hết thời gian sử dụng,
không đảm bảo nguồn sáng, sử dụng
nhiều điện năng hoặc chất lượng kém
cần phải thay thế.

Công suất lắp đặt đèn chiếu sáng
của thành phố tính đến đầu năm 2008
đạt gần 10 MW, hệ thống chiếu sáng có
tỉ lệ tăng trưởng hàng năm từ 12-19%.
Qua nghiên cứu, các kết quả đã cho
thấy tiềm năng tiết kiệm điện trong
lĩnh vực chiếu sáng công cộng tại Hà
Nội vào gần 2MW, gần 20% công suất
lắp đặt cho hệ thống chiếu sáng công
cộng nếu thực hiện thay thế bằng đèn
chiếu sáng hiệu suất cao.

Trên cơ sở các nghiên cứu được tiến
hành trong khuôn khổ Chương trình
mục tiêu quốc gia về sử dụng năng
lượng Tiết kiệm và hiệu quả đã xác định
tiềm năng tiết kiệm điện trong chiếu
sáng công cộng còn rất lớn, và để có
thể khai thác được tiềm năng đó cần
khẩn trương tiến hành các biện pháp
kỹ thuật, đồng thời nâng cao nhận thức
của các cơ quan chức năng liên quan
đến họat động chiếu sáng công cộng
tại thành phố Hà Nội.
- Tiềm năng tiết kiệm điện
trong lĩnh vực chiếu sáng công cộng
Đặng Hải Dũng
Văn phòng TKNL - Bộ Công Thương
HÀ NỘI
GIẢI PHÁP - CÔNG NGHỆ TIN TỨC & SỰ KIỆN
HỆ THỐNG QUẢN LÝ THÔNG MINH
DÀNH CHO CHIẾU SÁNG CÔNG CỘNG
LUXICOM
Lê Công Tuấn Kiệt
Trưởng đại diện Công ty CiteLum tại Việt Nam
22
BảN TIN Dự ÁN CHIếU SÁNG CÔNG CộNG HIệU SUấT CAO TạI VIệT NAM - Số 3/2008
do khách hàng lựa chọn. Giữa những tuyến đèn khác nhau,
chúng tôi sẽ lắp đặt các DCM (nếu có thể kéo dây cáp), modem
điện thoại (nếu có thể dùng đường điện thoại), hoặc UTR (nếu
buộc phải dùng vô tuyến) nhằm đảm bảo liên lạc thông suốt
trên toàn mạng lưới.
5. Dòng điện trước khi vào và sau khi ra khỏi đèn (hoặc tủ điều
khiển) phải đi qua các UDC (hoặc UCL). Các UDC và UCL là
những thiết bị điện tử cho phép ghi nhớ và thu/phát tín hiệu
dưới dạng xung được mã hóa. Các xung này lan truyền trên
lưới điện bình thường để về đến trung tâm điều khiển UCG.
Người kỹ sư có thể từ màn hình vi tính phát lệnh đến các bộ
điều khiển, thực hiện thao tác quản lý mà không cần đi đến
tận nơi. Có thể tăng giảm điện áp, bật tắt từng bóng đèn riêng
lẻ mà không ảnh hưởng đến hệ thống.
6. Tình trạng hoạt động của đèn được phản hồi tức thời và tự
động về màn hình điều khiển tại trung tâm. Đèn nào tắt sẽ đổi
màu. Đèn đang nhận
lệnh sẽ nhấp nháy.
Sử dụng Luxicom
có lợi gì?
1. Luxicom cho phép
nhà quản lý gia tăng
đáng kể quy mô và
mức độ kiểm soát
của mình đối với
mạng lưới CSCC.
Về quy mô, mạng
Luxicom có thể phát
triển theo mô thức
hình sao đến gần 300.000 điểm sáng, tức hơn
gấp đôi mạng lưới CSCC lớn nhất Việt Nam hiện
nay (TP HCM: 140.000 điểm sáng). Về mức độ,
Luxicom cho phép can thiệp chi tiết đến từng
điểm sáng, tức nhiều lần mạnh hơn khả năng hiện nay của của
các thành phố Việt Nam (chỉ điều khiển được ở cấp độ tủ điện,
bằng thiết bị hẹn giờ hoặc thủ công).
2. Nhờ khả năng điều khiển trực tuyến (on-line) và tức thời,
Luxicom giúp các nhà quản lý khống chế được điện năng tiêu
thụ qua việc chủ động điều chỉnh điện áp/công suất thực tế.
Tại những nơi gắn Luxicom, Citélum đã từng hạ công suất tiêu
thụ hằng năm xuống mức thấp nhất là còn 60%, mà mạng lưới
vẫn hoạt động tốt và đảm bảo các tiêu chuẩn về CSCC.
3. Nhờ khả năng nắn dòng và ổn áp, Luxicom giúp các nhà
quản lý giảm tỷ lệ hư hỏng đèn và linh kiện do dòng khởi
động hoặc biến động vượt áp đột ngột
4. Nhờ khả năng ghi nhận và so sánh thường xuyên dữ liệu từ
các điểm sáng, Luxicom có thể giúp phát hiện rất sớm, thậm
chí dự báo được những sự cố về thiết bị chiếu sáng mà không
cần chờ đến khi người dân gọi báo. Điều này cho phép nhà
quản lý ít bị dân chúng than phiền, giảm bớt những đợt tuần
đêm gây mệt mỏi cho công nhân, và lập trình tốt việc bảo trì
trang thiết bị (đặc biệt khi mạng lưới cũ kỹ thiếu đồng bộ (*)).
(*): Trong lĩnh vực CSCC tại Pháp, quan niệm về tiết kiệm dự phòng
(économie préventive) buộc nhà quản lý phải thay thế hàng loạt đèn
hoặc linh kiện sắp hết tuổi thọ sử dụng, tránh cho chúng bị hư hỏng dẫn
đến việc sửa chữa lắt nhắt vừa mất thời giờ vừa dàn mỏng lực lượng.
Hơn nữa việc thay thế đèn định kỳ (relamping) còn cho phép chuẩn
hóa và cập nhật hàng loạt dữ liệu thống kê, chủ động bố trí nhân sự và
phương tiện.
5. Nhờ khả năng truy xuất dữ liệu tự động dưới dạng báo biểu,
Luxicom có thể nhanh chóng lập báo cáo số liệu trung thực,
chính xác, có thể kiểm chứng bất cứ lúc nào.
Luxicom được sử dụng ở đâu?
1. LUXICOM đã được áp dụng cho 15 thành phố, đặc biệt là
tại Le Puy-en-
Velay (Pháp),
Beauchamps
(Pháp), Pari
(Pháp), Venise
(Ý), Prague (CH
Séc), Fortaleza
(Brazil), Puebla
(Mexico).
2. Tại Châu Á,
Citélum đang
chuẩn bị lắp đặt LUXICOM cho Putrajaya
(Malaysia) và TP HCM (Việt Nam).
3. Nhìn chung LUXICOM đặc biệt hữu ích
tại những thành phố có giá bán điện cao,
trang bị chiếu sáng chưa đồng bộ, và địa
bàn phức tạp khó quản lý.
LUXICOM cho phép tiết kiệm tới mức nào?
Theo kết quả thống kê từ năm 1997 đến nay, các địa bàn có sử
dụng Luxicom cho tỷ suất tiết kiệm trung bình như sau:
1. Tiết kiệm điện năng :
a. Giảm 10% chi phí nhờ hạn chế vượt áp sau giờ cao điểm.
b. Giảm 9% chi phí nhờ điều chỉnh công suất thặng dư.
c. Giảm 8% chi phí nhờ ổn định điện áp trên toàn mạng lưới.
d. Giảm 11% chi phí nhờ tiết giảm chiếu sáng sau 11 giờ đêm.
2. Tiết kiệm chi phí bảo trì:
a. Giảm 50% tỷ lệ hư hỏng nhờ bảo trì quản lý.
b. Giảm 80% chi phí sửa chữa nâng cấp nhờ dự báo tốt.
c. Giảm 90% chi phí tuần đêm nhờ lập kế hoạch tốt.
3. Về cơ sở vật chất:
Giảm 50% chi phí cập nhật dữ liệu tại hiện trường.
GIẢI PHÁP - CÔNG NGHỆ

xã hội có chất lượng và bền vững. tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường là nhiệm vụ thường xuyên của các cấp.xã hội. Hệ thống này có áp dụng cho các tuyến quốc lộ. ngành. chiếu sáng công cộng. Chính phủ đã ban hành Nghị định về sử dụng năng lượng hợp lý và tiết kiệm số 102/2003/ NĐ-CP ngày 03/9/2003. cả nước sẽ có 1953 đô thị với tổng số dân khoảng 46. điều này nói lên tầm quan trọng của việc triển khai thực hiện tiết kiệm điện trong toàn xã hội. khách sạn v. góp phần phát triển kinh tếxã hội của ngành chiếu sáng Việt Nam trong đó bao gồm chiếu sáng đô thị. điện chiếu sáng nói riêng sẽ tăng mạnh. Quốc hội Việt Nam đã ban hành Luật điện lực. tốc độ đô thị hóa sẽ tăng nhanh. Theo quy hoạch. chiếm 45% dân số cả nước.Hồ Chí Minh KS. Trong 3 năm vừa qua Hội chiếu sáng đô thị Việt Nam đã phối hợp với các bộ.. điều khiển từ xa 12. chiếu sáng đô thị. quản lý nhu cầu sử dụng điện hợp lý.số 3/2008 TIÊU ĐIỂM KINH NGHIỆM TRAO ĐỔI BảN TiN dự áN CHiếu sáNG CÔNG CộNG Hiệu suấT Cao Tại ViệT NaM . số điểm sáng tăng lên 10. đèn cảm ứng từ. cần nguồn vốn đầu tư rất lớn để xây dựng các nhà máy điện. Giải pháp công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực chiếu sáng nhằm thực hiện sử dụng điện hiệu quả tiết kiệm điện năng. khoảng cách trụ bị khống chế) và mỹ quan đô thị kém. trong đó gồm 2 đô thị đặc biệt là Hà nội và thành phố Hồ Chí Minh. góp phần bảo vệ môi trường. Giải pháp khả thi nhằm sử dụng điện hiệu quả tiết kiệm là ứng dụng công nghệ tiên tiến. vị trí lắp đặt trụ) tuy mỹ quan đô thị có kém hơn. Năm 2005. hiện đại hóa đất nước.. xây dựng đô thị Việt Nam văn minh. ngành. Loại tuyến đèn này cho chất lượng ánh sáng tốt (do kiểm soát * Tất cả các tuyến đèn đều được điều khiển bởi hai loại tủ điều khiển chiếu sáng công cộng: PLC và Timer. cả nước có 729 đô thị. Loại tuyến đèn này cho chất lượng ánh sáng kém hơn (do chiều cao treo đèn. Tiết kiệm điện năng ở nước ta không chỉ có ý nghĩa trước mắt mà còn có ý nghĩa lâu dài góp phần phát triển kinh tế . tích cực phấn đấu xây dựng ngành chiếu sáng Việt Nam phát triển theo hướng hiệu quả tiết kiệm điện năng. của toàn xã hội là rất cần thiết trước mắt cũng như lâu dài ở nước ta. Tại Hội nghị chiếu sáng đô thị toàn quốc lần thứ 3 được tổ chức vào ngày 28/11/2007. song các đô thị đang sử dụng tới 80% tổng điện năng của cả nước ( bao gồm sản xuất .000. Cùng với quá trình công nghiệp hóa. chiếu sáng nói chung sử dụng tới 27% tổng điện năng (tương lai.Công ty CSCC TP. * Các tuyến đèn có thể chia thành ba loại như sau: Loại tuyến đèn sử dụng trụ thép (STK)cáp ngầm (chiếm 22%): thường được được chiều cao treo đèn.cáp voặn xoắn đi nổi (chiếm 72%). 2. tiêu dùng. đến năm 2010 số lượng các đô thị trong cả nước sẽ là 1226 đô thị với tổng số dân khoảng 30. Thủ tướng Chính phủ nước ta đã ban hành 2 chỉ thị về tiết kiệm điện.. khoảng cách trụ.000 người. vị trí lắp đặt trụ) và đạt được mỹ quan đô thị. 36 đô thị loại 3. Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ đã phát biểu chỉ đạo các bộ. việc triển khai thực hiện chính sách tiết kiệm điện năng trong chiếu sáng và sinh hoạt cũng như trong sản xuất. Trong đó hệ thống chiếu sáng chính qui có 91 ngàn điểm sáng và hệ thống chiếu sáng dân lập có khoảng 120 ngàn điểm sáng.. Công suất lắp đặt của hệ thống khoảng 18 MW. trong đó bao gồm các hội viên tập thể. trung tâm điều khiển hệ thống chiếu sáng công cộng (nối mạng quản lý. trong Chương iii của Luật này đã quy định về tiết kiệm điện. Hiện nay. chiếu sáng công cộng nói riêng. Hệ thống chiếu sáng chính qui đang được Công ty Chiếu sáng công cộng TP HCM vận hành bảo dưỡng. * TP HCM đã và đang triển khai áp dụng một số công nghệ chiếu sáng hiệu suất cao như đèn đường HPs 2 cấp công số tuyến đường được lắp đặt đèn là trên 3.BảN TiN dự áN CHiếu sáNG CÔNG CộNG Hiệu suấT Cao Tại ViệT NaM . các ngành. Vỏ tủ bằng nhựa composite và có ngăn để lắp điện kế.15% mỗi năm.000 người. 3 đô thị loại 1. đường trục và các tuyến đường chính của thành phố. đường vành đai. và điện tiêu dùng của các hộ gia đình ở khu vực các đô thị toàn quốc) trong đó. khoảng cách trụ. phải được mọi tổ chức. Hiện nay. các nguồn sáng mới (như LEd.huyện thành phố. dịch vụ. nhà hàng. các đô thị tích H iện nay hệ thống chiếu sáng công cộng TP Hồ Chí Minh (TP HCM) có khoảng 211 ngàn điểm sáng trên các tuyến đường của 24 quận.200 km đường được chiếu sáng. kinh doanh. kéo theo nhu cầu điện năng nói chung. Ngoài ra trên trụ gắn tủ điều khiển còn có hộp phân phối chứa CB đầu nguồn để Điện lực vận hành đóng ngắt độc lập nguồn chiếu sáng. chính quyền các đô thị . Tình hình đó tất yếu đòi hỏi phải phát triển các nguồn điện. đã tổ chức 3 cuộc Hội thảo lớn với chủ đề tiết kiệm điện. Loại tuyến đèn sử dụng trụ bê-tông riêng của Chiếu sáng. Loại tuyến đèn sử dụng trụ bê-tông Điện lực. Vì vậy. tỉnh lộ. Loại tuyến đèn này cho chất lượng ánh sáng tốt (do kiểm soát được chiều cao treo đèn. 39 đô thị loại 4 và 636 đô thị loại 5. hiện đại. phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá. tỷ lệ này sẽ cao hơn) và chiếm tới khoảng 75% phụ tải vào giờ cao điểm tối hàng ngày. mọi tổ chức và người dân. góp phần phổ biến rộng rãi chủ trương tiết kiệm điện của Nhà nước đến toàn xã hội ... hội viên cá nhân của Hội chiếu sáng đô thị Việt Nam làm nòng cốt triển khai thực hiện chủ trương tiết kiệm điện của Nhà nước đã ban hành.số 3/2008 cực triển khai thực hiện chủ trương tiết kiệm điện của Nhà nước trong lĩnh vực chiếu sáng đô thị và chiếu sáng công cộng. Tới năm 2020. suất (giảm công suất đèn khi lưu lượng xe giảm). tổ chức hữu quan cần phối hợp chặt chẽ hơn . đạt nhiều thành tích khả quan.000 tuyến với khoảng 3.000 điểm sáng). vận hành bảo dưỡng hệ thống chiếu sáng công cộng Phó GĐ . góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Trần Minh Hùng Kinh nghiệm của Tp hồ chí minh Phát triển kinh tế . dịch vụ. cá nhân toàn xã hội.v.. kinh doanh. hiện đại hoá đất nước.): * Hệ thống chiếu sáng công cộng TP HCM ngày càng được nâng cao về tính mỹ quan:   . nhưng nguồn vốn của nước ta trong giai đoạn hiện nay còn hạn chế. chiếm 33% dân số cả nước. giảm khí thải nhà kính bảo vệ môi trường. phát triển bền vững đất nước. với số dân chỉ chiếm khoảng 26 % dân số cả nước. 13 đô thị loại 2. Đồng thời.cáp voặn xoắn đi nổi (chiếm 6%). Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Nguyễn sinh Hùng đã đánh giá cao sự chuyển biến tích cực .400. trong đó có lĩnh vực chiếu sáng nói chung.

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->