Trong cây cảnh (hay bonsai) có rất nhiều thế cũng như phong cách.

Dưới đây là những thế cây cơ bản:

Thế tam đa

Phong cách nghiêng Thân cây ở vị thế nghiêng với chóp cây hướng về góc 45 độ so với phần gốc cây. Sự phát triển ở trên không và các rễ trên bề mặt theo đường thẳng của thân cây; tuy nhiên, cành thứ nhất mọc ở hướng đối nghịch nhằm làm cho cây trông cân xứng, cành cây Thế tam đa còn gọi tam tài, tam này, này ở vị trí một phần ba của đường đi giáo hay là thiên, địa, nhân nữa. thế này là lên cây, là nhân tố quyết định quan trọng cây cổ thụ, gốc thân to, nhưng chỉ uốn có ba nhằm đạt sự hài hòa trong phong cách này. tán tròn chung quanh thân cây, tàn thứ nhất là một mâm tròn, hớt tỉa lúp búp, nhưng nhỏ Thế trực liên chi hơn, mỏng hơn. Tàn thứ ba là tàn ngọn, cách xa hơn tàn thứ hai xũng hớt tỉa tròn nhưng nhưng nhỏ hơn hai tàn trứơc. Tàn ngọn này cũng tỉa lúp búp chứ không vươn cao, nên xem cây kiểng này có dáng lùn mập, nhưng vì là cây cổ thụ nên cũng rất cân đối, rất đẹp. thế tam đa tuợng trưng cho Thế trực liên chi cũng là cây có ba ông Phước, Lộc,Thọ; ba tàn đều tròn đều dáng trực, thẳng đứng, biến ra từ thế trực đẹp, tượng trưng cho sự vĩnh cửu, sung túc, quân tử, nhưng liên chi là nhiều cành nhánh hạnh phúc, giàu sang và sống lâu, theo tích quấn quýt lấy nhau, ôm sát thân cây, mới ba ông Phước, Lộc, Thọ cũng rất hay. xòe ra ngoài làm tàn theo kiểu tứ diện, sum suê đầy đủ, mặt nào cũng đẹp, cân đối hài Thế trực quân tử hòa, thành hình chóp dưới to trên nhỏ, không khuyết chỗ nào rất đẹp, biểu hiện người phong lưu, ấm no sung mãn, vui tươi hạnh phúc. Thế trung bình ngay Thế trực quân tử mà ông cha chúng ta rất ưa thích, vì các cụ đều là những bậc nho sĩ, tôn trọng lễ nghi, tính tình ngay thẳng thanh cao, người quân tử tánh như thủy, nhu nhi bất nhược, biết xử thế ở đời. Cây trực quân tử là dáng cây có theá trực Thế trung bình là thế phổ biến , thẳng đứng, phong cách đĩnh đạc, cành kiểng xưa còn để lại rất nhiều . trung bình là nhánh ngay thẳng, gọn gàng, đường nét dứt cây độc thụ , thân thẳng đứng có bộ rễ xòe khoát, bất khuất. Phân chi theo lối chiết chi ra, nổi lên trên mặt chậu, mặt đất, gốc to lồi hay tứ diện, đủ bốn mặt tả hữu, trước sau, 1

tàn nhánh đầy đủ, cân đối, biểu hiện cho người có kỷ cương.

lõm, nếu được hình thú thì càng tốt, thân xù xì phân cành nhánh theo lối chiết chi hay tư diện.Nhánh thứ nhất bẻ về bên dương nếu gốc cây có dáng hơi ngả về bên phải. Đoạn Thế trực quân tử liên chi thứ hai phải uốn trở về bên âm, đoạn thứ ba phải uốn trở lại về bên dương để quy căn, nhánh thứ ba cũng phải bẻ trở về bên dương , đến đoạn thứ tư thì nên uốn đứng thẳng đảm bảo ngay gốc, để cây không đổ ngã. thế kiểng này chỉ uốn hơi nghiêng lại một chút, đến tàn thứ năm là ngọn phải uốn hồi đầu. Thế trực quân tử liên chi: thế này thế trung bình ngay là cây kiểng dễ uốn sửa, cũng giống như hai thế trên nhưng lại có hai chỉ cần phân tàn nhánh cho hài hòa cân đối ba cây tử ở quanh thân cây mẹ. thường là là đẹp, cũng biểu tượng về đạo đức, ngay loại cây mai chiếu thủy, mặc dù thân trực thẳng thật thà. nhưng tàn nhánh cũng ôm lấy mấy cây con ở bên dưới .Cây tử lại sống độc lập, cây nào Thế ngũ phúc cũng có đủ tàn nhánh như một cây riêng biệt, sống không nhờ cây mẹ, ên xen như là một quần thụ nhỏ, rất đẹp, tượng trưng cho tình yêu thương người, nhất là trẻ thơ, lúc nào cũng vui tươi. Thế trung bình cong Thế tam đa và thế ngũ phúc đi đôi với nhau, hai thế này đều là cây trực thọ, cây ngũ phúc năm từng, có thể uốn như cây tam đa rồi nuôi thêm hai tàn nữa y như vậy là đạt. Nhưng cũng có thể đối thành 5 tầng theo lối chiết chi tứ diện cũng được. Những tàn đều phải uốn tỉa ngang bằng lúp búp chớ không được vươn lên cao. Thế ngũ phúc to cao đẹp hơn thế Phước, Lộc, Thọ, ý muốn chúc tụng cao hơn nữa là Phước, Lộc, Thọ, An, Khang, nghĩa là có phúc, tốt lành may mắn, có lộc giàu có nhiều ruộng đất, có thọ là sống lâu trăm tuổi, An là sống yên ổn không bị xáo trộn, có khang là vui vẻ, chết êm ải thoải mái. Đúng là câu chúc tụng đầy đủ đẹp đẽ nhất.

Là thế có thân uốn cong cong như long thân. nếu bộ rễ chân nôm hay hình thú thì tuyệt đẹp, thân ngay đoạn thứ nhất đã cong về một bên rồi, tàn thứ nhất phải ngả về hướng thân cây, nhưng đoạn thứ hai phải uốn cong trở lại quy căn ngay, đến đoạn thứ ba sửa thành cây trực, giữ thế trung bình. Các chi nhánh đều uốn tứ diện, so le, dưới to trên nhỏ, nhưng ngọn phải uốn hồi đầu trung như đuôi cá. Cây thế trung bình cong, uốn được hai cây giống nhau, thì hợp với cây trung bình ngay làm thành bộ kiểng tam Thế vũ trụ tài ba cây rất đẹp, tương trưng cho thiên, địa nhân. Thế nhất trụ kình thiên

2

Thế này ít có người uốn sửa vì thiếu nhã nhặm, khiêm tốn, chọc trời khuấy nước, kiên cường, bất khuất. Thế này phải là cây cổ thụ trực thọ, gốc to lớn, rễ vừng chắc, thân gồ ghề, không có nhánh, chỉ có một tàn ngọn duy nhất bao gồm bốn năm nhánh xoè ra, vươn lên để chống đỡ, tàn ngọn này phải cắt tỉa bằng phẳng hoặc lúp búp chớ không so le, biểu tượng cho người anh hùng không phục tùng ai hết.

Thế vũ trụ trước tiên phải là cây cổ thụ, gốc rễ lồi lõm, xoè ra bốn phía, thân to xù xì, đứng thẳng, phân cành nhánh theo lối chiết chi tứ diện, có thể có từ ba đến năm tàn to, uốn hình quạt, nằm ngang, dưới to, trên nhỏ, tỉa lúp búp, ngọn uốn hồi đầu thượng, gần như hình nón chớ không vươn lên cao, Thế này phải uốn đúng luật âm dương, cành tả, hữu, tiền, hậu đầy đủ, sum suê đầy đặn, tượng trưng cho cả không gian và cả thời gian và cả thời gian vĩnh cửu.

Trong cây cảnh (hay bonsai) có rất nhiều thế cũng như phong cách. Dưới đây là những thế cây cơ bản:

Thế thất hiền

Thế tùng thập

Đây là thế của các cụ ngày xưa dùng làm mẫu để uốn những cây trực thọ, vì Thất hiền chiết chi là thế cao lớn cây tùng có dáng thân đứng thẳng, tàn nhiều tàn một ngọn cộng chung là bảy tầng. nhánh phân chi nhị diện nằm ngang hai bên, Bộ rễ sửa chân nôm, thân có thế trực, nhưng với khỏang cách đều đặn, dưới to trên nhỏ uốn bẻ qua bẻ lại theo tả hữu theo chi âm rất đẹp. Cây tùng phải là cây cổ thụ, già nua, dương thì hay hơn, nghĩa là đọan thân thứ rũ tàn nhánh xuống, nhưng vẫn còn giữ nhất cong qua bên phải – cùng với nhánh được chữ thập tự nhiên mới thật là đẹp, chớ thứ nhất - Đọan thứ 2 trả về bên trái: cứ không phải uốn ngang tràn cứng ngắc như luôn phiên tới từng thứ sáu, đọan ngọn đứng người đứng giăng tay giữa trời thì không thẳng và uốn theo kiểu hồi đầu trung, các còn phải cây kiểng nữa. Tướng Tùng thập tàn đều uốn hồng tâm hay tròn lúp búp, dưới tượng trưng cho người thanh niên khỏe to trên nhỏ, nhánh thứ nhất gọi là phủ địa sà mạnh, gan dạ bất khuất, nên phải uốn cho xuống mặt đất, nhánh thứ hai là triều nhiên dứt khóat, biểu hiện cho tính thẳn thắn như uốn hơi vươn lên một chút, đối xứng với người quân tử. Ông cha ta ngày xưa uốn cây 3

đều phải uốn nghiêng cỡ 30 – 40 thanh thóat. Thế nay tuy rất đơn giản nhưng rất khó uốn. cây bách để nói lên ngọn nhánh quang hợp cũng tự vươn lên. may mắn. đối xứng với cây bên vương tường uốn theo hình chữ vương. xiêu là chữ nôm. nhưng phải vươn ra cho giữ thăng bằng chống lại sức gió.nhánh phủ địa. đứng con dê. vừa ý thỏa lòng. Phải là cây cổ thụ. để lộ phần gỗ bên dưới. uốn nằm ngang. thành ra sáu tàn. nhưng cành phải uốn về phía gốc để khỏi đổ ngã. uống rượu ngâm thơ độ do bị gió xô đẩy. đầu cành xoay theo chiều gió như kiểu sơn thủy Thiên nhiên đã ban cho ta rất ít ỏi về các rất đẹp. Thuật thể vươn lên quá cao. cây xuy phong phải uốn cho đủ cặp để xếp với cây trung bình thành bộ ba cây. cũng bốn tàn một ngọn. Thế xuy phong hay xiêu để khi ngắm nhìn thưởng thức. gốc không màn tới thế sự. dài không ngắn. tàn Thế chữ vương chữ tường nhánh có thể uốn chiết chi hay tứ diện. hơn vươn mẫu cây thuộc phong cách này mà trong đó lên để hứng mưa rơi hứng xương tuyết. 4 . giăng ngang. Thế xuy phong để tạo dáng cây hài hòa. nhưng do ảnh hưởng của nắng. để cầu được nhiều điều Thế phượng vũ tốt lành. Cây nho có 3 tầng nằm ngang. cả ba từng đôi. Cây thế thất hiền tượng trưng cho lòng phong cũng là một. uốn hồi đầu trung. cực âm biến dương) làm sao cho dáng cây kiểng không khuyết chỗ nào. rễ lồi lên hình thú hay thân nôm. điềm tốt lành. Và trong một giàn kiểng ít ra nhìn nước. ba tàn võ. nên phải uốn sủa không thể cho vươn lên cao quá. như chữ dương là trung bình đứng giữa là cây dẫn đàn. Cây Cũng như cây tùng thập thế bên phải là cây âm. đầy đủ tàn nhánh phải luôn luôn uốn tỉa. như kiết tường dùng để chúc mừng. hễ cành vươn lên cao thì uốn trở xuống. nhưng còn đọc là tường có nghĩa là thế chủ động của bộ kiểng. có phước… Thế này có ba từng nằm ngang và có hai ngọn nhỏ. nhánh thứ 3 là chiếu thủy soi tùng làm mẫu cho những cây kiểng có lá nước phải uốn nằm ngang hơi hạ xuống để kim khác. chẳng hạn như cây lựu. may mắn. Nhánh thứ 6 là nhánh ngữ này chỉ về cây có thân xoắn lại như cây trung bình. cân đối. cành nào thấp quá thì uốn vươn trở lên cho cân đối. Nhánh thứ 5 là quán vũ. thân uốn cong như long thân và quy căn hồi đầu. xuy là chữ hán. vỏ cây xoáy theo hình xoắn ốc từ gốc lên nhưng phải uốn trở xuống không để không đến chót cây. Uốn đúng thế rất đẹp. không thừng. chữ trái là cây dương (Nam tả hữu nữ). kết hợp với các nhánh trưuớc nối liền với ngọn. Cây vương tùng nếu là cây cổ thụ thì quí giá vô cùng. cũng phải có cây tùng. Nhánh thứ tư là nghinh phong cong Phong cách xoáy vặn qua quẹo lại. dưới to trên nhỏ. vô tư. như phe phẩy với gió. sự vững chãi lậu bền. phải uốn được ba tàn văn. theo câu (Cực dương biến âm. Cho nên còn gọi thế nghinh phong.

buộc phải quy căn và hồi đầu mới đứng biều hiện cho sức sống làm cho người xem vững được. dịu dàng. thân ngắn vặt làm mình ngọn hồi đầu Thế mai nữ nằm trong câu thiệu (Vô làm đầu chim. nhưng ngọn bắt nhiên. xiêu vẹo. Hai nhánh dưới đòi hỏi phải vương tiền phóng hậu. Mặc dầu các cành hầu sơ vơ. phải uốn sao trực thọ hay là cây suy phong cây trung bình cho uyển chuyển mềm mại như cánh chim mai nữ rất rễ uốn.Cành thứ nhất uốn xèo ra phía nữ bất thành mai. là thế huyền độc thụ thân nằm bò qua miệng chậu. xuống thấp hơn đáy chậu. Là cây độc phụ chân phương có hai rễ nổi cao lên thành 2 chân. tượng trưng nhánh các đều uốn theo lối chiết chi. vô thập bất thành tùng) sau làm đuôi chim. như bị trận cuồng phong xô Thế này bị gió xô đẩy ngã xuống ao. giữ trọng tâm ở trong lòng chậu. cành nhánh đều ngã về mại uốn cong hợp lý theo luật hồi đầu tự một bên theo sức của gió. hai cành tả hữu uốn xèo mà ông cha chúng ta thường dùng để làm ra thành hình cánh chim đang múa. là cây cổ thụ có đọan thân múa. Thế hạc lập 5 . khó là cây mai nữ phải uốn làm sao cho Thế thác đổ mềm dẻo.tượng trưng thiên mệnh ý chí tối cao vô thượng của các bậc vua chúa. chỉ có cho tính yêu đời vui tươi. Dáng thật mềm có khi đến 60-70 độ. Cây mai nữ có thể là cây phân hay giở của nghệ nhân. Thế bạt phong hồi đầu Thế này kiểng cổ ít có thấy. thòng mạnh nên thân cây nghiêng ngã nhiều hơn. Thế này phải có nét mỹ thuật. có cảm giác dễ chịu. nhưng dũng cảm chống chọi với sức gió quay cuồng. ức ngắn bẻ cúp rồi đứng thẳng lên. đây là mẫu sửa kiểng cổ. Cành phụ che thân làm hầu. yểu điệu. hai nhánh trên dù có chênh vênh cũng vẫn giữ được thăng bằng không ngã. Thế mai nữ Thế này sửa theo dáng hình chim phượng đang múa. các tàn là biết chim phượng bay múa. nên ngọn cây bẻ cong. khi nhìn cong qua thành hình chữ nữ là đạt. đủ để uốn nhánh gọn. Thế này biểu hiện lòng bền chí hiên ngang không khuất phục. như người con gái. vươn lên lúp búp có từng bậc rất đẹp.

nhưng hai cánh không xòe ra. hoặc cây đứng cây xiêu. mỗi cây có một dáng riêng biệt có thể đứng hết. hỗ tương với nhau. uốn cong lại làm đầu cúi xuống lấy nước. Thế này gọn gàng. Cũng có thể xếp hình chữ ngũ. cành hầu làm mây che lấy thân. Thân cành nhánh phải hài hòa. Thế ngũ nhạc Thế này trồng bằng năm cây kiểng trong một cái chậu hay cái khay to làm cảnh núi rừng. tính khiêm tốn. Thế long cuốn thủy Thế này dựa vào hình ảnh của rồng hút nước. đuôi cũng không xòe ra. cành hầu cũng ôm lấy thân cây làm cho mình chim hạc hơi dài ra. Xếp “ngũ lão giản đình” năm ông già đàm đạo phải xếp vòng tròn nhưng xếp thể rừng là đẹp nhất. đứng vững vàng. trong nhỏ ngòai to. ngọn có thể vươn lên xòe ra làm đuôi hoặc hồi đầu vừa cân đối. nếu thiếu một cây thì thấy không đẹp. không xòe ra dài lắm. cây nằm.Thế này biến đổi từ thế phượng vũ. làm sao có tính cách giao chi. Thế ngũ nhạc cũng uốn bằng năm cây 6 . ngọn vươn cao và hồi đầu hạ để làm mỏ hạc. nhưng vươn móng bám vào mây lấy thế mạnh để hút nước. cây kim quýt. thế nàu thường uốn với cây mai chiếu thủy. Thân uốn cong như rồng uốn khúc. nhưng phải có lớn có nhỏ như sơn thủy mới đẹp. Gốc to. các cành thân tứ diện làm chân và mây. nhưng oai vệ rất đẹp. mũi miệng. đầu ngẩng lên cao hơn nữa. Biểu hiện lòng tự tin. nhưng nhất định sẽ thành công. dáng đẹp. thêm mắt.

mẫu tử tương thân v. Thế này bắt buộc phải đầu to đuôi nhỏ. Thế long giáng Thế này dễ uốn hơn thế long thăng. đều có dáng tương tự như cây mẫu tử. Thế phụ tử giao chi Thế này y như thế phụ tử. cành nhánh xếp gọn lại để tạo dáng hạ xuống là đẹp. Thế này câu tử có thể to cao hơn và có một nhánh quyện lấy cây phụ nên gọi phụ tử giao chi. cần thăng. phụ tử tương thân. nếu cây cao cây thấp chút đỉnh. coi như anh em được gọi là huynh đệ. nhu phụ tử tương tùy. ôm lấy nhau. coi như bạn bè. cành nhánh làm mây bao lấy chân uốn khúc trong tư thế đáp xuống. to nhỏ. đuôi mềm dẻo.v. nhưng phần nhánh cuả hai cha con có thêm phần quấn quýt. rất dũng mãnh. nhưng yêu thương trìu mến y như tình yêu thương dịu dàng cuả mẹ con. đồng khoa. ngực nằm trên mặt chậu. gọi là đồng khoa. mẫu tầm tử. tùng. đều đẹp. duyên dáng hơn được gọi là tỷ muộn. Đầu chúi xuống. Những cây này đều rất dễ uốn tùy theo dáng mà đặt tên. tỷ muội. mặc dù cha con. còn hai cây có dáng mềm dịu. tượng trưng cho tính ôn hoà mềm mỏng nhưng không kém phần oai phong quyền lực.cùng một loại như mai chiếu thủy. làm bánh lái điều khiển êm ái nhẹ nhàng một cách tự nhiên. T hế long mã hồi đầu 7 . và cách uốn mo tả tính tình quan hệ với nhau mà thôi.Các thế khác như huynh đệ. kin quýt. vì rồng là con vật trong bộ tứ linh. Tuy nhiên không kém phần oai phong lẫm liệt. chị em. nhưng chỉ khác nhau về kích thước. nhưng hai cây gần bằng nhau. hình dáng điệu bộ ngược lại với thế long thăng là được..

mắt. nhiều người vẫn uốn được. nhưng lại là bức tranh tuyệt tác đối với nghệ nhân. thân long uốn khúc cong queo. mới đầu phải lựa những cây mềm dẻo như mai. tùy theo đánh cây+ Cách thứ nhất: Uốn đầu rồng ở trên ngọn cây. có nhiều rễ để uốn chân thú nằm xòe ra như chân ngựa. có một sức sống vươn lên mãnh liệt. Phải tạo dáng cho rồng vươn lên. gốc hình thú nằm. xòe ra bốn phía làm chân và mây. ngọn uốn tàn to như bông sen rồi bẻ cúp xuống làm đầu rồng quay trở lại. Cây cao uốn thân long. phải tạo dáng làm sao khi nhìn là thấy rồng cất đầu bay lên mới tài. phân chi theo lối tứ diện. cây thấp thân to. hai chân trước làm hai chân vươn móng chòm lên. trong cái hỗn độn vô trật tự. ngọn làm đầu ngẩng lên. Thân rồng thì dễ. cành nhánh ngổn ngang. rễ xòe ra theo chân thú. miệng xừng lên. cho nên phải tìm cách cưa cắt cách nào để cho đầu rồng to. Nghệ thuật trong thăng là 8 . chỉ cần uốn cong cong. nhưng rất khó uốn.+ Cách thứ hai: Thăng lên nhưng đầu năm dưới gốc cây. tàn nhánh gãy cúp theo ngũ chi hiệp nhất. cho hài hòa mới đẹp Thế huyền chi lạc địa Thế này càng ít thấy. tùy theo ý cuả nghệ nhân. lại thêm mũi miệng nữa thật là khó tạo dáng cho đẹp. không tàn nhánh. đuôi nhỏ. Thế huyền chi lạc địa nếu phân tích kỹ sẽ tìm ra được rễ lồi ngoằn ngòeo. tạo dáng con ngựa nằm quay đầu trở lên. ngắn nằm ngang. hai chân sau hạ thấp đuôi vẫy đập để cất cánh bay bổng lên. vươn cao khỏe mạnh. là cây kiểng trên núi non bị bão táp. mũi. Thế long thăng Thế này có hai cách uốn. trái ngược lại với cây kiểng lúc nào cũng có tàn lá xanh tươi. làm sao ngọn cây nhỏ hơn gốc cây mà uốn đầu nằm trên ngọn cho đạt.Thế này gồm hai cây to riêng biệt hay cùng gốc. các nhánh làm chân làm mây ôm lấy thân cây không mấy khó. cong cong văn vẹo. Cách này hợp lý vì rồng bay lên thì đầu phải ở trên. nhưng một cây cao một cây thấp.Thế này rất khó uốn. đổ ngã cong queo qua cơn thiên tai. hình dung một khung cảnh điêu tàn. uốn làm sao cho khỏi phải giải thích người khác xem mà biết mới hay. ngọn chiều thiên vươn lên để nhận ánh sáng thật là xinh đẹp lạ lùng. tàn lá liệt địa rơi rụng. Rồng lúc nào cũng đầu to.

thường uốn thế tam cang ngũ thường. nhưng cây phụ. Thế này có vẻ đối ngịch với nhau. tàn nhánh cân đối. phải có bộ rễ thành 9 . cũng ba tàn. cứng rắn hơn. tượng trưng sự đoàn kết hỗ trợ lẫn nhau. ngọn vươn thẳng lên và hồi đầu. một vòi có hai hoa xòe ra hai bên. Thế phụ tử Thế này cũng y như thế mẫu tử. hai cây to cao như huynh đệ. Thế này tượng trưng cho lòng cương quyết. quấn quýt lấy nhau xem rất đẹp. Cây phụ tử có htể mập mạp to hơn cây mẫu tử. hoặc một cây ngã bên này. cành nhánh đều phân theo lối chi tiết. xung khắc với nhau như cây hoa huệ đỏ. ít dịu dàng hơn.thân mình phải quật khởi mới mới đúng điệu.cây tử nhỏ hơn cây phụ nhiều. nhưng đều bị gió xô đổ ngã về một bên. Thế song thụ Bây giờ đến thế có hai cây trồng chung trong một chậu. thể hiện đúng tình cảm cha con. Thế này đẹp hơn vì đầu to đuôi nhỏ. Thế song thụ còn có thể song xiêu. đấu lưng lại với nhau vậy. theo chiều đối nghịch nhau để giữ thăng bằng.Thế này rất khó uốn. một cây ngã về bên kia. Cây phụ cũng 5 tàn quy căn hồi đầu như cây mẫu. biểu hiện tính trung hiếu xử lý ở đời cuả người quân tử. lúc nào cũng vươn lên tiến bộ. tạo vóc dáng cuả người cha. nhưng không phải là không che chở cho con. Thế long bàn hổ phục Thế này cũng có thể uốn với một cây kiểng to có hai thân hoặc với hai cây trồng chung một chậu. Cón nếu hai cây cùng ngã về một phía thì phải uốn các cành và ngọn vươn dài ra làm đối trọng và quy căn hồi đầu mới giữ vững được không đổ ngã. lúc nào cũng nhờ sự bao bọc cuả người cha. nhưng cây cha phải to cao và đứng thẳng hơn cây mẫu. quấn quýt lấy cây phụ. các nhánh có thể giao chi.Thế long bàn hổ phục có nghiã là rồng nằm uốn khúc và hổ cũng nằm sát đất chịu khuất phục để chầu chủ nhân.

Thế long bàn hổ phục có hình dáng nằm chầu khuất phục hiền hòa. hai chân hổ chồm ra. uỷên chuyển. cây kim quýt. Thân uốn cong như rồng uốn khúc. hai chân rồng ngấu xuống: cây thanh long. Thế ngũ nhạc Thế này trồng bằng năm cây kiểng trong một cái chậu hay cái khay to làm cảnh núi rừng. tùng. mũi miệng. nhưng phải có lớn có nhỏ như sơn thủy mới đẹp. nếu thiếu một cây thì thấy không đẹp. biểu tượng cho quyền lực. hỗ tương với nhau. hai cành trước sau làm chân xòe móng ra. các chi tỉa nhỏ ôm lấy thân để trang trí. cành hầu làm mây che lấy thân. uốn dáng mềm dẻo. Gốc to. các cành thân tứ diện làm chân và mây. đều đẹp. hình dáng điệu bộ ngược lại với thế long 10 . hửu bách hổ. làm sao có tính cách giao chi. uốn cong lại làm đầu cúi xuống lấy nước. ngọn hồi đầu làm đuôi. nhưng vươn móng bám vào mây lấy thế mạnh để hút nước. thế nàu thường uốn với cây mai chiếu thủy. tỉa theo tàn chổi nhỏ. mỗi cây có một dáng riêng biệt có thể đứng hết. gốc nằm trên mặt chậu.hình chân thú nằm xòe ra phía trước. không xòe ra dài lắm. hoặc cây đứng cây xiêu. rất hay rất đẹp. đứng vững vàng. cành tả hữu uốn theo lối chiết chi làm mây. đầu ngẩng lên . thân uốn cong làm mình rồng. cần thăng. Thân cành nhánh phải hài hòa. Xếp “ngũ lão giản đình” năm ông già đàm đạo phải xếp vòng tròn nhưng xếp thể rừng là đẹp nhất.Cây bên phải. nhưng khong kém phần uy nghi. ngọn vươn lên làm đuôi. Thế ngũ nhạc cũng uốn bằng năm cây cùng một loại như mai chiếu thủy. cây nằm. thêm mắt. Cũng có thể xếp hình chữ ngũ. dáng đẹp. Thế long giáng Thế này dễ uốn hơn thế long thăng. ngọn có thể vươn lên xòe ra làm đuôi hoặc hồi đầu vừa cân đối. trong nhỏ ngòai to. tả thanh long. đầu cúi mọp xuống. kin quýt. gốc thân bò trường lên chậu. Thế long cuốn thủy Thế này dựa vào hình ảnh của rồng hút nước.

thăng là được. coi như bạn bè.v. mới đầu phải lựa những cây mềm dẻo như mai. đuôi mềm dẻo. mặc dù cha con. rất dũng mãnh. duyên dáng hơn được gọi là tỷ muộn. uốn làm sao cho khỏi phải giải thích người khác xem mà biết mới hay. không tàn nhánh. xòe ra bốn phía làm chân và mây. làm bánh lái điều khiển êm ái nhẹ nhàng một cách tự nhiên. rễ xòe ra theo chân thú. chị em. Thế này bắt buộc phải đầu to đuôi nhỏ. gọi là đồng khoa. Thế long mã hồi đầu Thế này gồm hai cây to riêng biệt hay cùng gốc. đều có dáng tương tự như cây mẫu tử. cành nhánh làm mây bao lấy chân uốn khúc trong tư thế đáp xuống. coi như anh em được gọi là huynh đệ. cây thấp thân to. cong cong văn vẹo. mẫu tử tương thân v. ngọn uốn tàn to như bông sen rồi bẻ cúp xuống làm đầu rồng quay trở lại. phụ tử tương thân. cành nhánh xếp gọn lại để tạo dáng hạ xuống là đẹp. ngắn nằm ngang. cho hài hòa mới đẹp Thế huyền chi lạc địa 11 . ngực nằm trên mặt chậu. tạo dáng con ngựa nằm quay đầu trở lên. nhưng chỉ khác nhau về kích thước. còn hai cây có dáng mềm dịu. và cách uốn mo tả tính tình quan hệ với nhau mà thôi. Tuy nhiên không kém phần oai phong lẫm liệt. phân chi theo lối tứ diện. Cây cao uốn thân long. nếu cây cao cây thấp chút đỉnh. Đầu chúi xuống. nhưng yêu thương trìu mến y như tình yêu thương dịu dàng cuả mẹ con. nhu phụ tử tương tùy. đồng khoa. nhưng một cây cao một cây thấp. tượng trưng cho tính ôn hoà mềm mỏng nhưng không kém phần oai phong quyền lực.Các thế khác như huynh đệ. ôm lấy nhau.Thế này rất khó uốn. vì rồng là con vật trong bộ tứ linh. Thế phụ tử giao chi Thế này y như thế phụ tử. ngọn làm đầu ngẩng lên. nhưng hai cây gần bằng nhau. nhưng phần nhánh cuả hai cha con có thêm phần quấn quýt. tỷ muội.. mẫu tầm tử. to nhỏ. có nhiều rễ để uốn chân thú nằm xòe ra như chân ngựa. Những cây này đều rất dễ uốn tùy theo dáng mà đặt tên. Thế này câu tử có thể to cao hơn và có một nhánh quyện lấy cây phụ nên gọi phụ tử giao chi.

nhưng lại là bức tranh tuyệt tác đối với nghệ nhân. Thế này đẹp hơn vì đầu to đuôi nhỏ. Thế long thăng Thế này có hai cách uốn. cũng ba tàn. thể hiện đúng tình cảm cha con. trái ngược lại với cây kiểng lúc nào cũng có tàn lá xanh tươi. hai chân trước làm hai chân vươn móng chòm lên. các nhánh làm chân làm mây ôm lấy thân cây không mấy khó.+ Cách thứ hai: Thăng lên nhưng đầu năm dưới gốc cây. nhiều người vẫn uốn được. cho nên phải tìm cách cưa cắt cách nào để cho đầu rồng to. làm sao ngọn cây nhỏ hơn gốc cây mà uốn đầu nằm trên ngọn cho đạt. trong cái hỗn độn vô trật tự. chỉ cần uốn cong cong. Thế huyền chi lạc địa nếu phân tích kỹ sẽ tìm ra được rễ lồi ngoằn ngòeo.cây tử nhỏ hơn cây phụ nhiều. tùy theo ý cuả nghệ nhân. thường uốn thế tam cang ngũ thường. nhưng cây cha phải to cao và đứng thẳng hơn cây mẫu. hai chân sau hạ thấp đuôi vẫy đập để cất cánh bay bổng lên. lúc nào cũng vươn lên tiến bộ. tạo vóc dáng cuả người cha. lúc nào cũng nhờ sự bao bọc cuả người cha. mắt. nhưng không phải là không che chở cho con. tùy theo đánh cây+ Cách thứ nhất: Uốn đầu rồng ở trên ngọn cây. quấn quýt lấy cây phụ. nhưng cây phụ. đuôi nhỏ. nhưng rất khó uốn. cứng rắn hơn. tàn nhánh cân đối. biểu hiện tính trung hiếu xử lý ở 12 . miệng xừng lên.Thế này càng ít thấy. mũi. ngọn chiều thiên vươn lên để nhận ánh sáng thật là xinh đẹp lạ lùng. thân long uốn khúc cong queo. đổ ngã cong queo qua cơn thiên tai. Phải tạo dáng cho rồng vươn lên. là cây kiểng trên núi non bị bão táp. Cây phụ cũng 5 tàn quy căn hồi đầu như cây mẫu. tàn lá liệt địa rơi rụng. ít dịu dàng hơn. tàn nhánh gãy cúp theo ngũ chi hiệp nhất. Cách này hợp lý vì rồng bay lên thì đầu phải ở trên. Thế phụ tử Thế này cũng y như thế mẫu tử. gốc hình thú nằm. có một sức sống vươn lên mãnh liệt. vươn cao khỏe mạnh. cành nhánh ngổn ngang. Thế này tượng trưng cho lòng cương quyết. lại thêm mũi miệng nữa thật là khó tạo dáng cho đẹp. Thân rồng thì dễ. Nghệ thuật trong thăng là thân mình phải quật khởi mới mới đúng điệu. hình dung một khung cảnh điêu tàn. Cây phụ tử có htể mập mạp to hơn cây mẫu tử. Rồng lúc nào cũng đầu to. phải tạo dáng làm sao khi nhìn là thấy rồng cất đầu bay lên mới tài.

nhưng đều bị gió xô đổ ngã về một bên. quấn quýt lấy nhau xem rất đẹp.Thế này rất khó uốn. đầu cúi mọp xuống. đầu ngẩng lên . xung khắc với nhau như cây hoa huệ đỏ. cành nhánh đều phân theo lối chi tiết. gốc nằm trên mặt chậu. biểu tượng cho quyền lực. Thế long bàn hổ phục Thế này cũng có thể uốn với một cây kiểng to có hai thân hoặc với hai cây trồng chung một chậu. tả thanh long. Thế này có vẻ đối ngịch với nhau. một vòi có hai hoa xòe ra hai bên. Cón nếu hai cây cùng ngã về một phía thì phải uốn các cành và ngọn vươn dài ra làm đối trọng và quy căn hồi đầu mới giữ vững được không đổ ngã. Thế long bàn hổ phục có hình dáng nằm chầu khuất phục hiền hòa. một cây ngã về bên kia.Thế long bàn hổ phục có nghiã là rồng nằm uốn khúc và hổ cũng nằm sát đất chịu khuất phục để chầu chủ nhân. rất hay rất đẹp. gốc thân bò trường lên chậu. ngọn vươn lên làm đuôi. hai chân rồng ngấu xuống: cây thanh long. cành tả hữu uốn theo lối chiết chi làm mây.đời cuả người quân tử. tỉa theo tàn chổi nhỏ. uốn dáng mềm dẻo. hai cây to cao như huynh đệ. hai cành trước sau làm chân xòe móng ra. nhưng khong kém phần uy nghi. uỷên chuyển. đấu lưng lại với nhau vậy. hoặc một cây ngã bên này. ngọn vươn thẳng lên và hồi đầu. hai chân hổ chồm ra. các chi tỉa nhỏ ôm lấy thân để trang trí. theo chiều đối nghịch nhau để giữ thăng bằng.Cây bên phải. hửu bách hổ. thân uốn cong làm mình rồng. ngọn hồi đầu làm đuôi. Lịch sử Penjing trung Quốc Viết bởi/Nguồn: Resourse 13 . các nhánh có thể giao chi. phải có bộ rễ thành hình chân thú nằm xòe ra phía trước. Thế song thụ còn có thể song xiêu. Thế song thụ Bây giờ đến thế có hai cây trồng chung trong một chậu. tượng trưng sự đoàn kết hỗ trợ lẫn nhau.

cây bóng mát. sự khác nhau và những đặc điểm giống nhau giữa chúng. Nó có sức phát triển mạnh với lá dai cứng. có kích thước lớn sẽ được cây nhanh thu hoạch hoặc tạo thế cây lâu năm trong nghề trồng cây cảnh.Nhật Bản. Đọc tiếp Cây sanh Viết bởi/Nguồn: [yeucaycanh. bóng nhẵn có hình noãn hẹp ở đuôi lá dài đến 10cm. Loại cây này cũng dùng làm bon sai rất phổ biến ở các nơi xuất xứ của chúng. Cây đa Viết bởi/Nguồn: [yeucaycanh. Đọc tiếp Cách chuyển vị trí cây trồng lâu năm Viết bởi/Nguồn: Sưu tầm Khi trồng cây cảnh. tính triết lý uyên thâm của nghệ thuật Penjing và Bonsai.com] 14 . đánh để chuyển vị trí các loại cây nhiều năm tuổi. cây ăn quả nhiều khi cần đào. Bornéo và Malaysia. chúng ta sẽ thấy được bề dày lịch sử. Qua bài viết này của một tác giả nước ngoài.Dưới đây là bài viết nói về lich sử của Penjing trung Quốc được coi là bắt nguồn của nghệ thuật Bonsai . Xin mách cách chuyển vị trí các loại cây có tỷ lệ sống cao. cây lâm nghiệp.com] Có tên khoa học: Ficus RetusaCây này có xuất xứ ở vùng trải dài từ miền Nam Trung Quốc đến Philippines.

. không cây nào giống cây nào. Đọc tiếp Kỹ thuật bonsai là sự sáng tạo Viết bởi/Nguồn: [yeucaycanh. nhất là trong sản xuất cây ăn quả.Sanh có tên khoa học là Ficus indica L. Tứ Quý và Tam Đa.. Đọc tiếp Kỹ thuật giâm cành cây thân gỗ Viết bởi/Nguồn: Khoa học và đời sống Giâm cành là một trong những phương pháp nhân giống vô tính. Đọc tiếp Trồng và chăm sóc cây me 15 .. được sử dụng khá rộng rãi tỏng nghề trồng trọt. Đó là: Tứ Linh.com] Bonsai là một nghệ thuật lạ lung từ đó người ta có thể sáng tạo ra một tình cảm về thực tại của thiên nhiên bằng sự vận dụng bằng tay qua một thời gian dài về cây cảnh đá tảng khay và chậu. thuộc họ Morace Đặc điểm hình thái cấu tạo: Đọc tiếp Dáng thế thập toàn cây cảnh cổ Viết bởi/Nguồn: Sưu tầm 10 loại cây hoa cảnh dạng thế (thập toàn) tạo thành 3 bộ chính làm cốt lõi cho nghệ thuật bonsai. và cả trông cây cảnh. cây công nghiệp. và mỗi cây Bonsai là một.

com] Đây là loài cây châu Á không rõ nơi xuất xứ. Trong vô số các huyền thoại được kể thì đáng lưu ý là lời giải thích nguồn gốc của Bonsai chính là thảo mọc được trồng trong chậu cho các mục đích trị liệu. có thể khẳng định là ở Trung Quốc.Viết bởi/Nguồn: [yeucaycanh. Lá mọc xen kẽ dai cứng với những lá con nhỏ giống hình lông chim. Đọc tiếp Cây cảnh Nam Định Tổng hợp cây cảnh trong Tổng hợp cây cảnh Nước ngoài triễn lãm Việt Nam và Quốc Tế Cây cảnh Kimura Festival sinh vật cảnh tỉnh Hải Dương lần thứ nhất Cây cảnh Đông Anh. Hà Nội 16 . Cây me là dạng thường xanh với vỏ mỏng thô ráp và hơi đen. Đọc tiếp Lịch sử cây Bonsai Viết bởi/Nguồn: [yeucaycanh.com] Cây kiểng Bonsai được phát sinh ở phương Đông.

tại Bỉ Xem tất cả. Cây cảnh Trung Quốc Tổng hợp cây cảnh trong triễn lãm Việt Nam và Quốc Tế 17 .. 5/2008.. 1/2006. Philippines Triển lãm Noelanders Trophy lần thứ 7.Hoa Đỗ quyên Cây cảnh Trung Quốc Triển lãm Bonsai Quốc gia PBSI lần thứ 5.

Triển lãm Noelanders Trophy lần thứ 7. tại Bỉ Cây cảnh Đông Anh. 1/2006. Hà Nội Bộ sưu tập > cảnh Kimura Cây Cây cảnh Hoàng Gia Nam Định 18 .

Quy trình này bắt đầu từ khi cây được chiết mọc rễ xung quanh vết cắt.vn | Số truy cập: 3104 Anh Võ Văn Kiệt ở ấp 8 xã Sơn Phú. độ dài của vết chẻ thường từ 5-10 cm tùy thuộc vào độ lớn của thân cây. Kỹ thuật này có ưu điểm là tiết kiệm được phôi cây. anh cũng là người đầu tiên áp dụng kỹ thuật chẻ rễ để tạo một cây mới. chăm sóc kỹ cho cây phát triển tốt. thay thế được những phần gốc không ưng ý đồng thời tạo được những bộ rễ đồng đều ưa nhìn. sau đó xếp lại rễ theo ý muốn rồi trồng lại vào chậu. Chẻ rễ. cơ bản chia làm 2 bước: Bước 1. Có thể tiến hành chẻ rễ 2-3 lần cho một cây để tạo nhiều rễ. Việc chẻ rễ có thể tiến hành nhiều lần tùy theo nhu cầu của người chơi. huyện Giồng Trôm (Bến Tre).Chẻ rễ: Khi cây phát triển và bộ rễ tương đối khỏe thì lấy cây ra khỏi chậu. phương pháp cũng đơn giản dễ làm. Bước 2 . cào sạch chất trồng và tiến hành chẻ.Chiết và nuôi cây: Lột một đoạn vỏ quanh nơi định chiết rồi dùng chất trồng bó lại đợi đến khi phần được chiết ra rễ đều thì cắt trồng vào chậu.Kỹ thuật chẻ tạo cây cảnh có bộ rễ đều Viết bởi/Nguồn: caycanhvietnam. Trồng vào chậu: 19 .một người có kinh nghiệm lâu năm trong nghề làm cây. bó bầu trồng vào chậu và khi rễ đã khỏe khoắn thì tiến hành chẻ.

sau một thời gian rễ đã mọc tương đối đều: 20 .Chăm sóc tốt.

và bộ rễ đã cơ bản hòan thiện: 21 .

22 .

gừa .Lưu ý: chỉ áp dụng cho cây có nhiều nhựa.. Cắt tỉa cây cảnh Viết bởi/Nguồn: [yeucaycanh. sức sống mạnh như sanh.com] | Số truy cập: 5013 23 . dễ tính. si. đa..

nhánh. cần phải duy trì suối đời sống của cây. . Tinh thần của Bonsai là chỉ giữ lại những gì cốt yếu mà thôi. . .. hay trồng từ hột. Một số phương pháp chiết và ghép cành Khi tạo bonsai bằng phương pháp này đòi hỏi bạn phải lựa chọn những cành không bị sâu 24 . uốn nắn.Tỷ lệ các phần của cây Bonsai (thân. nghĩa là một dáng cây đã được hóa cách.. nhưng chưa được rõ nét. làng lá) phải phù hợp với dáng dấp của cây trong thiên nhiên. Kết quả này chỉ đạt được sau nhiễu lần cắt tỉa. từ cành giâm hay cành chiết. Ngược lại cắt tỉa bớt rễ thì cũng hạn chế được phần nào sự phát triển của các phần khí sinh.v. ghép v.. uốn nắn.Đối với cây kiểng Bonsai thì cắt tỉa là một công việc thật quan trọng. nhâm duy trì sự cân bằng với sự tăng trưởng của rễ. Tuy nhiên các biện pháp này cũng có hiệu quả làm giảm sự tăng trưởng của các phần trên mặt đất (khí sinh). Trong một kỹ thuật trồng cây. sửa chữa để đưa vào một thế kiểng mỹ thuật nào đó. Dù là cây thu hái lừ thiên nhiên. . lá (và đôi khi quả nữa).Ở dáng nguyên liệu mỗi cây đều có một dáng dấp cơ bản của một kiểu Bonsai nào đó.Khi các nhánh đang tang trưởng bi cát tỉa đi thì sự phát triển của rễ cũng giảm bớt. tất cả đề phải cần cắt tỉa. Chúng ta phân biệt có hai giai đoạn cắt tỉa + Cát tỉa đuợc tạo dáng (hay là đưa vào một thế kiểng Bonsai) + Cắt tỉa để tu bổ duy trì dáng (thế)kiểng đã chọn Hai giai đoạn này cần những dụng cụ rất chuyên biệt phù hợp với các thao tác chính xác.Mục đích chính của việc cát tỉa là tạo hình dáng cho cây Bonsai theo ý ta định. đâu có áp dụng việc cát tỉa để khống chế sư tăng trưởng của cây và kiểm soát sự phát triển của nhánh.

Chúng ta lột vỏ một đoạn cây vừa ý.Chỉ có như thế bạn mới có thể tiến hành được việc tạo hình dáng cho cây. hoặc xem phần dưới cành có dáng đẹp chiết trên gốc và trồng sâu trong đất. 25 . Cách chiết cành hiệu quả nhất là lột một đoạn cành và vùi chúng xuống đất. cắt một đoạn vào cành cây để làm gián đoạn việc cung cấp nhựa cho cành và kích thích phần bị vùi dưới đất ra rễ. Chúng ta có thể chiết trên phấn gốc. cho chất tạo rễ vào và bó lại. bón phân khi cây đã phát triển. Cách thứ hai là chiết từ một cành có nhiều chồi. cành triết phía trên. Thời gian khoảng chừng một tháng trở nên. nếu thời tiết thuận lợi thì cây sẻ đâm nhiều.lúc nào cũng có thể mua bán cây cảnh non bộ. như vậy ta sẽ có một bonsai có gốc như đã chọn từ trước với bộ rễ khác. mang một ý nghĩa tượng trưng nào đó mà người sành điệu có thể cảm nhận thì vấn đề không đơn giản. Cái tinh tuý của nghệ thuật bonsai là ở chỗ có thể dùng những kĩ thuật đặc sắc để tạo ra một cây cảnh mang dấp cổ thụ cả trăm năm cho nên ngoài vấn đề am hiểu sâu sắc về nghệ thuật tạo hình cho cây mà nghệ nhân cũng phải là những nghệ sĩ biết cách thổi hồn vào cây sao cho người thưởng ngoạn cảm thấy trong chốc lát khi ngắm nhìn bỗng quên đi đây là một cây cảnh mà chỉ thấy hiện lên một thiên nhiên kỳ vĩ. hài hoà.. Nếu biết kết hợp hài hoà chúng ta sẽ được một cây dáng tuyệt đẹp. kĩ thuật về tạo hình.. Tạo hình trong chậu Để tạo một chậu cảnh mang tính cách thiên nhiên thu nhỏ gồm có cây. nước. Một chậu cạn. Khi cành đâm rễ chúng ta có thể cắt để trồng vào chậu. Nhưng muốn đạt được một bồn cảnh có hồn..hoặc cằn cỗi và một số dụng cụ cần thiết để tiến hành Chiết cành Cách làm cũng giống như giâm từ cây non. * Ghép (chiết)gốc: Dùng gốc cây làm cây được chiết. các vật liệu. một thân cây đã uốn sẵn. cắt lấy chiều dài khoảng từ 15-25cm. Cách này khi thành công sẽ tạo được mảng cây có nhiều gốc cao thấp khác nhau. có bộ gốc như ý. đá. Loại bỏ các lá ở phần gốc. Cũng dùng chất tạo rễ và tưới nước. cầu. * Giâm từ cành cây lớn: Trong tháng 11 chúng ta chọn những cành đâm chồi tốt và có thể trồng được bằng cành. dùng rêu ẩm bó xung quanh.. các nghệ nhân phải nắm chắc nghệ thuật tạo hình. Một cách khác nữa là chiết cành trên cây. Nếu cành cây cao hơn mặt đất thì có thể dùng một cái chậu.Tất nhiên nếu chúng ta đơn thuấn muốn có ngay một bốn cảnh thì rất dễ dàng. Tất nhiên bạn phải bắt đầu bằng việc quan sát thật tỉ mỉ các loại dáng thật đặc trưng cúa các loại cây ngoài thiên nhiên . nhúng vào hocmon tạo rễ và chuyển đến các chậu khi cây đã có lá non và rễ. nhưng chúng ta cắt dài hơn từ 7-10cm và cắt ở mắc cây. tiả cành cho cây và nghệ thuật phối cảnh. huyền ảo.

các loại dây thép để uốn cành. tạo ra cây rất nhỏ so với kích thước bình thường. bình xịt nước. Do sự sinh trưởng của cây chíng là sự sinh trưởngcủa tế bào cây nên nắm được điều này chúng ta sẽ thành công trong việc tạo ra một cây " tí hon" trong chậu cảnh. *Kỹ thuật hạn chế sinh trưởng: Trong nghệ thuật chơi bonsai thì kĩ thậut hạn chế sinh trưởng để biến một cây ngoài thiên nhiên có thế cao từ 15-20m thành vái ba cm là rất quan trong. Ngoài ra còn phải có các bình tưới. Sự phân chia tế bào chỉ xảy ra trong các mô phân sinh còn sự giãn của tế bào là sự tăng kích thước của tế bào và quyết địng đến sự lớn lên của thân cây. Sử dụng biện pháp cắt tỉa cành. Hai giai đoạn đặc trưng của sự sinh trưởng tế bào là sự phân chia tế bào của giai đoạn giãn của tế bào. dao chiết cành. Hạn chế sự sinh trưởng của cây. Cách làm như sau: 26 . chiết cành và giâm cành. Trong đó. vật liệu thì cần đất sạch. nhiệt độ.và sự kích thích của chất sinh trưởng có trong thực vật. búa và cả khoan điện. chính là sử dung các biện pháp nhằm điều khiến quá trình sinh trưởng của tế bào mà hiện nay các nghệ nhân thường dùng là: *Sử dụng các chất ức chế thực vật *Sử dung kĩ thuật bón phân và tưới nước để hạn chế sự sinh trưởng: Phân bón và nước là yếu tố quan trong ảnh hưởng đến tốc độ sinh trưởng của cây. xanh tốt quanh năm nên được nhiều người chơi cây cảnh ưa chuộng. kìm. Có thể nhân giống tùng La hán bằng 3 cách: Gieo hạt. lá và rễ để điều chỉnh sự sinh trưởng *Sử dụng hạn chế sự sinh trưởng bằng cách hạn chế sự chiếu sáng của mặt trời Cách nhân giống tùng La hán Viết bởi/Nguồn: Nguyễn Văn Lẽ | Số truy cập: 1020 Tùng La hán có bộ rễ nhỏ. ánh sáng. đá. Yếu tố ảnh hưởng đến đến việc giãn tế bào là những điều kiện ngoại cảnh như nước. Kĩ thuật bón thêm vôi (Ca) và ít nước tưới sẽ tạo ra tình trạng khô hạn làm cây sinh trưởng chậm mau già. chất dinh dưỡng. giâm cành là dễ làm và đơn giản nhất.. lá vẫn xanh..kéo tỉa lá. Ngoài ra phải bón phân lân một cách hợp lí để cành cây vẫn khoẻ.Công cụ: gồm có cưa tay kéo tỉa cành.

Đa phần nhà nào cũng ít nhiều có cây cảnh trang trí ngoại thất hay nội thất. ta đặt chậu xuống nền đất mềm. mỗi cành cách nhau nhau 10cm. lá xanh.com : Kỹ thuật sang chậu Viết bởi/Nguồn: KHPT | Số truy cập: 892 Sang chậu là một công việc bắt buộc đối với người làm và chơi cây cảnh. bể khác cho phù hợp với cây. để cây nơi râm mát. . rễ thừa.Xử lý thoát nước ở những chậu bị tắc nước. Dùng cát cho vào khay. Nếu đất trong chậu xốp. còn mục đích là để nhân giống (phân lan). Dùng thuốc kích thích ra rễ pha với nước theo tỷ lệ ghi trên bao bì. .Thay đổi dáng thế cây cho ngoạn mục hơn dáng thế cũ. Sang chậu nhằm 6 mục đích khác nhau: . thấy cành ra lá búp nghĩa là cành đã có rễ.Đầu mùa thu (khoảng tháng 7 âm lịch) là thời điểm thích hợp nhất để tiến hành giâm cành. đất cứng. sau đó lấy cành bánh tẻ. . nếu không có khay thì dùng gạch xếp trên mặt đất. làm tăng giá trị nghệ thuật của cây. uốn nắn cho bộ rễ đẹp. cắt thủng đáy túi để thoát nước. Chờ khi lá búp thành lá bánh tẻ thì đem trồng ra đất và chăm bón bình thường. xếp thành hàng. không sâu bệnh. . cây lại hết đết nên lụi tàn rồi chết dần. cho một đầu cành (đầu gần thân cây) vào ngâm khoảng 5-10 phút.Thay đổi chậu.3 thân thì cắt cành có 2-3 nhánh. Sau 2-3 tháng. Chọn cây tùng phát triển khỏe mạnh. cắt bỏ rễ thối. cắt đoạn gần thân dài 10-15cm. Mùa hè nắng chiếu vào thành chậu đốt nóng rễ phía trong. Buộc phải sang chậu để thay đất cho cây. bể đang trồng sang một chậu. Khi giâm xong cần tưới đều để giữ ẩm. cây hỏng. dày độ 10cm. . Lưu ý.Để cây ra khỏi chậu: Tránh đào bới và tuyệt đối không được tóm gốc nhổ lên. Sau đó giâm cành tùng đã qua xử lý thuốc. Tỷ lệ sống của cây có thể đạt 80-90%. Làm như vậy cây bị đứt hết rễ và chết. tránh gió lùa và sương muối. sau đó đổ cát vào san phẳng. Qua hình ảnh của Đỗ văn Lô (dovanlo) diễn đàn caycanhvietnam. Lâu không sang chậu.Sửa bộ rễ. rễ cây ăn ra bám vào một lớp dầy xung quanh thành chậu. Sang chậu sai kỹ thuật cây ốm và bỏ cành hoặc chết. Cũng có thể dùng túi nylon đựng cát có đường kính khoảng 5-7cm. muốn cây có 2 . nâng bộ rễ nổi lên. .Cây cảnh trồng trong chậu lâu năm. hết màu. hai 27 . ngoài mục đích trên. Vì vậy việc giới thiệu kỹ thuật sang chậu là rất cần thiết.Với địa lan.

Toàn bộ vùng đất sẽ tách rời khỏi thành chậu. Nếu đất đã chặt. một người đỡ cây. đẩy đi giật lại nhanh nhiều lần. một người bê chậu đổ. Nếu cây to. ta chỉ việc đổ cây ra.tay cầm chặt miệng chậu nâng nghiêng chậu về phía trước. 28 . Sau đó thao tác như trên. bầu cây còn nguyên vẹn. Cứ thế xoay các phía chậu mà lay. ta lấy một que sắt đầu đánh dẹt chọc xung quanh thành chậu xuống tận đáy.

rồi đến phủ lớp đất tơi mời đặt cây vào. Hạn chế việc dùng que nhọn hoặc cào để xả bới đất vì như vậy rễ có thể bị dập nát nhiều nên bị thối và cây có thể chết.Thông thường các cây khác không cần cầu kỳ quá như vậy. Việc trồng cây vào chậu rất cần có kiến thức. nhất định sẽ đổ được cây ra dễ dàng.Xử lý bầu rễ dùng dao bài sắc cắt xén xung quanh và dưới đáy bầu rễ. để ráo nước rồi lay như đã nói ở trên. với những cây rễ sống thì dùng dao xắn một rạch thẳng xuống tận đáy chậu và vòng theo miệng chậu rồi đổ ra. bầu thật thông thoáng như lan. Riêng địa lan không cho phép xọc. đỗ quyên. Nên chọn mảnh sành khi úp vào lỗ có độ kênh. Xung quanh bầu rễ phải cho toàn đất mầu. Chuẩn bị sẵn sàng đất đúng chủng loại. đấy là dấu tích của đầu đoạn cành khi giâm sâu hơn lúc cắt cành chiết bao giờ cũng phải cắt dưới bầu chiết. Nếu dưới đáy gốc cây có phần gỗ thừa dài quá. bầu càng to. Nếu chậu có nhiều lô thoát nước càng tốt. Xung quanh thành chậu cũng xếp đất cục to rồi nhỏ dần. sử thì phải kê cao mảnh sành lên một chút. 29 .Ngoài ra có thể dùng que dẹp đầu đẩy toàn bộ vầng rễ qua lỗ thoát nước ở đáy chậu. Trên mặt chậu cũng xếp một lớp đất cục to để chống nước xối lên rẽ đất và gây đóng váng mặt chậu. xén vầng rễ mà chỉ được tưới đẫm nước cho rễ bong khỏi chậu rồi nhẹ nhàng lắc chậu đổ lan ra. ta tưới nước cho ngấm thật đậm toàn bộ bầu cây hoặc dùng biện pháp cuối cùng là ngâm chìm chậu vào nước đợi cho nước ngấm đủ nhũn hết đất trong chậu. tiếp theo xếp lớp đất cục. Đất dùng để sang chậu nhất thiết phải khô hoàn toàn. Cây trên mặt đất bao giờ cũng phản ánh đúng tình trạng bộ rễ chìm dưới đất. cây trồng lại để lâu năm không thay chậu. Ta dùng cưa sắc nhẹ nhàng cắt bỏ đi. trà. áp dụng các biện pháp trên không thể được. với cây quý hoặc cây rất khó tính mà chậu không đáng giá thì nên đập chậu lấy cây. Sau đó đặt một lớp dưới đáy chậu toàn những cục xỉ than rắn chắc. Các bầu rễ được cắt rất gọn không dập nát rễ mới tái sinh nhanh. đoạn gỗ thừa càng dài. khuôn khổ bầu rễ sau khi xén thích hợp với chậu. cây không thể trồng được vào khay. Rễ lan to nhưng rất giòn. Cắt xén bầu rễ phải đồng thời thực hiện 3 mục đích khác nữa là đảm bảo sang chậu sẽ có ít nhất 1/2 là đất mới. phải làm thật cẩn thận kẻo bị gãy. sẽ thay giúp cho khi đặt cây vào chậu đúng vời dáng thế cần sửa. Nếu vẫn chưa được. hình thể kích cỡ phù hợp với cây và 10 thoát nước Ở đáy chậu phải to. đào bới. .Trồng lại cây vào chậu: Chọn chậu. . Gặp chậu phình hông. Đầu tiên là xử lý lỗ thoát nước. Những cây dễ tính. Những cây yêu cầu phải thoát nước nhanh. ta đưa chậu cây ra. Nếu đất đã được phơi nỏ lại để nơi bán âm bán dương (lán. miệng chậu nhỏ hơn dưới. đọng nước đôi chút không chết thì chỉ cần đặt một mảnh sành chờm rộng lên lỗ là được. bể có màu sắc. hiên) hàng năm rồi càng tốt. chỉ cần lưu ý là xung quanh bầu rễ bao giờ cũng phải cho đất màu. Tại các đầu dễ bị cắt tức sẽ phun ra nhiều chùm rễ mới lại được ăn đất mới nên cây phát triển mạnh. bể.

Muốn vậy. địa lan thoải mái xếp những cục đất to cao trên mặt chậu. Tra đất vào xung quanh bầu từ từ từng lớp.Quan trọng là vị trí của gốc cây trong chậu. Các cây khác không được vào đất đầy khít miệng chậu. chèn tạm đất rồi ngắm 4 mặt. ngắm gần và ngắm từ xa để điều chỉnh. tiếp theo là tưới nước kiểu mưa rào cho đất len vào mọi ngóc ngách của rễ. độ nghiêng đúng dáng thế. ta đặt cây. Nhũng cây như trà. đỗ quyên. rồi lắc chậu. ít nhất phải để rãnh chạy vòng theo miệng chậu để giữ được nước tưới. bao giờ cây ở đúng vị trí đẹp nhất mới lấp đất. vì như vậy khi tưới nước sẽ chảy tuột đi hết ngay. dùng que đầu tù xọc. độ cao thấp của gốc đúng tấm. cần chính giữa hay lệch về bên nào. 30 . không còn một lỗ hổng nào mới được. Nếu trời nắng cần che hoặc để cây chỗ râm mát khoảng mươi ngày.