P. 1
Ung dung dao ham trong phan tich kinh te

Ung dung dao ham trong phan tich kinh te

4.64

|Views: 3,504|Likes:
Được xuất bản bởinghiemkidy
Ung dung dao ham trong phan tich kinh te
Ung dung dao ham trong phan tich kinh te

More info:

Published by: nghiemkidy on Aug 18, 2008
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/01/2012

pdf

text

original

NG D NG C A Đ O HÀM TRONG PHÂN TÍCH KINH T

Ph m Đình Đ ng Ngày 08 tháng 08 năm 2008

Tài li u
[1] Laurence D. Hoffmann, Gerald L. Bradley, Calculus, McGrall-Hill, 2004. [2] Lê Đình Thúy, Toán cao c p cho các nhà kinh t toán h c), NXB Th ng kê, 2004. (Ph n 2, Gi i tích

1

1
1.1

Phân tích c n biên
M t s hàm s kinh t thư ng g p

M t s mô hình hàm kinh t là hàm chi phí, hàm doanh thu, hàm l i nhu n, hàm chi phí bình quân... V i m c s n xu t x, ta có • Hàm chi phí: C(x) • Hàm doanh thu: R(x) • Hàm l i nhu n: P (x) = R(x) − C(x) • Chi phí bình quân: AC(x) = C(x) x

• Hàm c u theo giá: Qd = f (p), p là giá m t đơn v s n ph m.

1.2

Đ o hàm và giá tr c n biên trong kinh t

Khi xét đ n mô hình hàm chi phí, ngư i ta thư ng quan tâm đ n chi phí tăng thêm khi s n xu t thêm m t đơn v s n ph m t x0 lên x0 + 1. Các nhà kinh t g i nó là chi phí c n biên t i đi m x0 . Theo đ nh nghĩa đ o hàm ta có f (x0 ) = lim ∆y f (x0 + ∆x) − f (x0 ) = lim ∆x→0 ∆x ∆x→0 ∆x

Khi ∆x có giá tr tuy t đ i đ nh ta có f (x0 + ∆x) − f (x0 ) ∆y = ≈ f (x0 ). ∆x ∆x Suy ra ∆y = f (x0 + ∆x) − f (x0 ) ≈ f (x0 ).∆x Khi ∆x = 1 ta có ∆y ≈ f (x0 ). V y f (x0 ) bi u di n x p x lư ng thay đ i giá tr c a y khi x tăng thêm m t đơn v . Trong kinh t ngư i ta g i f (x0 ) là giá tr y− c n biên c a x t i x0 . Đ i v i m i hàm kinh t , m i giá tr c n biên có tên g i riêng. 2

• M R = R (Q): Doanh thu c n biên. • M C = C (Q): Chi phí c n biên. • M P = P (Q): L i nhu n c n biên. Ví d 1. M t nhà s n xu t camera ư c tính khi x (trăm) camera đư c s n xu t thì t ng l i nhu n thu đư c s là P (x) = −0, 0035x3 + 0, 07x2 + 25x − 200 ngàn đôla. 1. Tìm M P . 2. Tính M P khi x = 10, x = 50, x = 80. 3. Gi i thích các k t qu này. Gi i. 1. M P = P (x) = −0, 0105x2 + 0.14x + 25 2. P (10) = 25, 35, P (50) = 5, 75, P (80) = −31. 3. P (10) = 25, 35, nghĩa là l i nhu n tăng x p x 25,35 ngàn đôla khi m c s n xu t tăng t 10 lên 11 trăm camera. Nhi u quy t đ nh kinh t đư c đưa ra khi phân tích M C, M R. M t quy t c cơ b n là • N u M P > 0 thì tăng s n xu t là có l i. • N u M P < 0 thì gi m s n xu t là có l i. Đi u này đư c gi i thích như sau: Gi s m c s n xu t hi n t i là x = a. N u P (x) kh vi t i a thì theo đ nh nghĩa đ o hàm P (x) − P (a) x→a x−a P (x) − P (a) Do đó khi x đ g n a, đ o hàm và thương cùng d u. x−a Bây gi ta mu n ch n x đ tăng l i nhu n, t c là P (x) > P (a). Khi đó P (a) là cùng d u v i x − a. Do đó ta k t lu n, v i x g n a: P (a) = lim • P (a) > 0. P (x) > P (a) khi x > a, t c là tăng s n xu t thì tăng l i nhu n. • P (a) < 0. P (x) > P (a) khi x < a, t c là gi m s n xu t thì tăng l i nhu n. 3

2

Hai nguyên lí cơ b n c a phân tích c n biên

M t câu h i t nhiên đư c n y sinh t ví d trên, v i m c s n xu t là bao nhiêu thì s t i đa hoá l i nhu n? Ví d 2. M t nhà s n xu t ư c tính khi q ngàn đơn v s n ph m đư c s n xu t m i tháng, t ng chi phí s là C(q) = 0, 4q 2 + 3q + 40 ngàn đôla và doanh thu t vi c bán q đơn v s n ph m là R(q) = −1, 2q 2 + 22, 2q ngàn đôla 1. Xác đ nh m c s n xu t đ đ t l i nhu n t i đa? L i nhu n đó là bao nhiêu? 2. m c s n xu t nào thì chi phí bình quân là t i ti u.

3. Khi nào thì AC(q) = M C(q)? Gi i. 1. P (q) = R(q) − C(q) = −1, 6q 2 + 19, 2q − 40 nghìn đôla . Ta có P (q) = −3, 2q + 19, 2 = 0 ⇔ q = 6. Vì p (q) = −3, 2 < 0 nên v i q = 6 thì l i nhu n c c đ i. 2. AC(q) = C(q) 40 = 0, 4q + 3 + (đôla/1 đơn v s n ph m ). Ta có q q AC (q) = 0.4 − khi q = 10 (vì q > 0). AC (q) = 40 =0 q2

80 > 0 khi q > 0. q3 V y AC(q) nh nh t khi q = 10 và AC(10) = 11. 3. M C = AC khi q = 10

4

N u doanh thu t vi c bán q đơn v s n ph m là R(q) và chi phí s n xu t chúng là C(q) thì l i nhu n thu đư c là P (q) = R(q)−C(q). Đ đ t l i nhu n t i đa thì thì M C = M R. Khi đó m t đi u ki n đ là R (q) < C (q). Đi u này đư c gi i thích như sau: Ta có P (q) = R (q) − C (q). T đó P (q) = 0 ⇔ R (q) = C (q), t c là M C(q) = M R(q). N u P (q) < 0 hay M R(q) < M C(q) thì l i nhu n s đ t c c đ i. Nguyên lí t i đa hoá l i nhu n: Doanh nghi p s n xu t và bán s n ph m t i m c s n xu t có doanh thu c n biên b ng chi phí c n biên. Ch ng h n ví d 2, R (q) = C (q) ⇔ q = 10 và R < C . Cũng trong ví d 2 ta th y M C = AC t i đi m AC đ t c c ti u. Ta gi i thích đi u này như sau: C(q) AC(q) = q suy ra qC (q) − C(q) AC (q) = q2 V y AC (q) = 0 khi M C(q) = C (q) = C(q) = AC(q) q

Nguyên lý chi phí bình quân t i ti u: Chi phí bình quân AC t i ti u khi AC(q) = M C(q).

3

H s co dãn c a cung và c u theo giá

M t v n đ đư c quan tâm trong kinh t là ph n ng c a cung và c u đ i v i s bi n đ ng giá c trên th trư ng. V i các y u t khác không thay đ i s ph thu c c a lư ng c u Qd vào giá p đư c bi u di n b i hàm c u Qd = D(p) Trong mô hình hàm c u, p đo b ng đơn v ti n t , Qd đo b ng đơn v hi n v t. Đ đánh giá đ nh y c m c a c u hàng hoá đ i v i s bi n đ ng c a giá c trên th trư ng các nhà kinh t s d ng khái ni m h s co dãn. H s co dãn c a c u theo giá (tính m i m c giá) là m c thay đ i ph n trăm

5

c a lư ng c u khi giá tăng 1% %∆Qd Ed = = %∆p
∆Qd Qd ∆p p

chuy n qua gi i h n ∆p → 0, ta đư c h s co giãn c a c u theo giá t i đi m p: p dQd p Ed = = D (p). Qd dp D(p) Lưu ý: Vì c u gi m khi giá tăng nên ta có D (p) < 0 và do đó Ed < 0. Ví d 3. Gi s c u Q và giá p cho m t lo i hàng hoá tuân theo phương trình tuy n tính: Q = 240 − 2p (0 ≤ p ≤ 120). 1. Tính Ed 2. Tính Ed khi giá l n lư t là p = 50, p = 100 3. Gi i. 1. Ed (p) = −p 120 − p m c giá p = 100, 1% tăng theo m c giá nào Ed = −1. Nêu ý nghĩa c a giá tr này.

2. Khi p = 100, Ed (100) = −5, t c là giá s d n t i gi m c u 5%. Ed (50) ≈ −0.71 3. Ed (p) = −1 ⇔ p = 60, 1% lư ng c u.

m c giá này 1% tăng theo giá d n đ n gi m

Có 3 c p đ co dãn |Ed | = 1, |Ed | < 1, |Ed | > 1. Chúng r t h u ích khi phân tích t ng doanh thu R đ t dư c t vi c bán q đơn v s n ph m m c giá p. Gi s hàm c u Q là hàm kh vi m c giá p, doanh thu là R(p) = p.Q(p), đ o hàm hàm n ta có: dR dQ =p + Q(p). dp dp Nhân v ph i v i Q(p) ta có R (p) = Q(p)[E(p) + 1]. T đó ta có các k t Q(p) lu n t vi c xét các trư ng h p c a E: 6

Gi s |E(p)| > 1, lúc đó vì E(p) < −1 vì E(p) < 0, suy ra [E(p)+1] < 0 hay R (p) < 0. K t qu là m t s tăng nh v giá d n đ n gi m doanh thu. Tương t , khi |E(p)| < 1 thì R (p) > 0, m t s tăng nh v giá d n đ n tăng doanh thu. N u E(p) = −1 thì m t s tăng nh v giá không thay đ i doanh thu. Ví d 4. Xét hàm c u c a m t nhà sách Q = 300 − p2 , trong đó 0 ≤ p ≤ √ 300. 1. Xác đ nh Ed (p) 2. Nêu trư ng h p x y ra. 3. Gi i thích. Gi i. 1. Ed (p) = −2p2 300 − p2

2. |Ed (p)| = √ ⇔ p = 10, |Ed (p)| < 1 ⇔ 0 ≤ p < 10, |Ed (p)| > 1 ⇔ 1 10 < p ≤ 300. 3. Khi 0 ≤ p < 10 thì trong kho ng giá này 1% tăng theo giá d n đ n m t ph n nh c u gi m, nhà sách ki m nhi u ti n hơn cho m i tăng giá t i 10 đôla trên m t đơn v s n ph m . √ N u 10 ≤ p < 300 thì hàm doanh thu R gi m. N u giá sách thu c kho ng này, m t s tăng nh v giá d n t i m t s gi m l n v c u, vi c thua l là khó tránh kh i. Đi u này có nghĩa là giá t i ưu là 10 đôla /đơn v s n ph m. Tương t , ta có h s co dãn c a cung theo giá (tính m i m c giá) là m c thay đ i ph n trăm c a lư ng cung khi giá tăng 1% %∆Qs Es = = %∆p
∆Qs Qs ∆p p

chuy n qua gi i h n ∆p → 0, ta đư c h s co giãn c a cung theo giá t i đi m p: p p dQs = S (p). . Es = Qs dp S(p)

7

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->