P. 1
De thi hoc sinh gioi Toan toan quoc 1962-2005

De thi hoc sinh gioi Toan toan quoc 1962-2005

|Views: 257|Likes:
Được xuất bản bởihatoanlgm

More info:

Published by: hatoanlgm on Feb 17, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/03/2014

pdf

text

original

(Tu nam 1962 den 2005

)

© Copyright 2005

By Hit Duy Hung and www.ddtoanhoc.net

2

, '" A'

LOINOIDAU

Ml:IC dich cua tai lieu nho nay la gioi thieu Wi rong rai cac ban, dac biet la cac ban h9C sinh phd thong tat ca cac de thi Toan quoc gia Viet Nam, thuoc bang A. Tai lieu nay diroc gitr ban quyen boi www.ddtoanhoc.net'

2Ki thi chon h9C sinh gioi Toan toan quoc nham chon nhtmg h9C sinh gioi Toan lap 10 (nay la lap 12) dtroc t6 clnrc hang nam Ian dau tien vao nam h9C 1961-1962 (tnr nam 1973 cluing ta khong t6 clnrc ki thi). Thirc te cac nam til 1962 den nam 1975 ki thi chi dtroc dien ra a mien Biic (goi la ki thi chon h9C sinh gioi Toan toan mien Biic). Sau ngay giai ph6ng hoan toan mien Nam thong nhat t6 quoc ki thi moi dtroc t6 chirc trong pham vi toan quoc,

Til Ian thi thir nhat den Ian thi thir tam ki thi duoc t6 chirc trong mot ngay, thai gian lam bai thi la 4 tieng, khong k~ thai gian chep de. Til Ian thir chin tro di, ki thi moi dtroc t6 chirc trong hai ngay, thai gian lam bai moi ngay la 3 tieng De thi thtrong dtroc de cap den cac phan mon cua Toan h9C sa cap nhir: Sf)' h9C, Tif h9P, Db thi, Dai so: Gidi tich, LU9'ng gidc, Hinh h9C phdng va Hinh h9C khong gian.

Til nam 1974 cho den nay dua tren ket qua cua cac ki thi Toan quoc gia hang nam cluing ta da tuyen chon mot sa h9C sinh dat diem cao tham gia cuoc thi chon doi tuyen Toan quoc gia di thi Toan quoc te (IMO) va da dat dUQ'C nhieu thanh tfch vang doi,

I Tac gia xin cam an ban quan tri mang www.ddtoanhoc.net da gioi thieu tai lieu nay toi cacban doc

2 C6 tham khao til cuon sach "Cac bai thi hoc sinh gioi Toan PITH todn quoc (til ndm 1962 den 1991)" cua tac gia Le Hal Chau, do nha xuat ban Giao due a'n hanh nam 1994

Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

3

Lai ngo toi cdc ban

Tai lieu nay dtroc viet dua tren nhieu tai lieu tham khao khac nhau va tren thtrc te chi c6 khoang 1 0 d~ thi deS lai day cac d~ thi moi dtroc cluing toi tham khao tnrc tiep til d~ thi do BQ Giao due va Dao tao an hanh. Vi vay tai lieu nay khong th~ tranh duoc nhtmg sai sot va thieu sot. Tac gia rat mong nhan duoc nhtrng chinh sua til phia cac ban,

Ben canh do, cluing toi cling dang co gang siru tap thong tin xung quanh ket qua va dap an (til nam 1991 tra v~ day) cua tirng cuoc thi . Vi vay bat ki dong gh6p nao v~ dieu nay cluing toi deu rat hoan nghenh va don nhan, MQi lien lac xin dtroc gui v~ dia chi email:

pluricomplex amathtipyahoo.com

Ha NQi nhtmg ngay cuoi dong 2005

HiJ Duy Hung

Moe IDe

. .

1 Cac bai thi Toan quoc gia Vi¢t Naill, bang A 6
1.1 Nam 1962 6
1.2 Nam 1963 7
1.3 Nam 1964 9
1.4 Nam 1965 10
1.5 Nam 1966 11
1.6 Narn 1967 13
1.7 Narn 1968 14
1.8 Narn 1969 15
1.9 Narn 1970 16
1.10 Narn 1971 18
1.11 Nam 1972 19
1.12 Narn 1973 21
1.13 Nam 1974 22
1.14 Narn 1975 23
1.15 Nam 1976 24
1.16 Narn 1977 25
1.17Narn 1978 26
1.18 Narn 1979 27
1.19 Narn 1980 28
1.20 Narn 1981 29
1.21 Nam 1982 30
1.22 Narn 1983 31
1.23 Nam 1984 32 4

u«: Lie 5
1.24 Nam 1985 34
1.25 Nam 1986 35
1.26 Nam 1987 36
1.27 Nam 1988 37
1.28 Nam 1989 38
1.29 Nam 1990 41
1.30 Nam 1991 44
1.31 Nam 1992 49
1.32 Nam 1993 50
1.33 Nam 1994 51
1.34 Nam 1995 52
1.35 Nam 1996 53
1.36 Nam 1997 54
1.37 Nam 1998 55
1.38 Nam 1999 56
1.39 Nam 2000 57
1.40 Nam 2001 58
1.41 Nam 2002 59
1.42 Nam 2003 60
1.43 Nam 2004 61
1.44 Nam 2005 63 Chuong 1

Cac bai thi Toan qu6e gia Vi~t Nam, bang A

1.1 Nam 1962

1. Chung minh rang vai moi so duong a, b, c, d ta co bat dang thtrc

1

1 1

--+-a+c b+d

2. Hay xac dinh dao ham bac nhat tirong trng voi gia tri x = 1 cua ham so

f(x) = (1 + x) . v2 + x2 . ~3 + x3

3. Cho mot tu dien ABC D va A', B' la nhtmg hinh chien cua cac dinh A, Bien cac mat doi dien, Chung minh rang AA' va H H' cat nhau khi va chi khi hai dtrong thang AH va CD vuong g6c voi nhau. Neu AC = AD = BC = BD thi hai dtrong thang AA' va B B' co cat nhau khong ?

4. Duong cao cua mot hinh ch6p tu giac deu bang h. Mat ben tao voi day mot g6c CY. Qua canh day ta dung mot thiet dien vuong g6c voi mat doi dien, Tinh the tich cua hinh ch6p tao thanh va bien Iuan cong thtrc tim diroc.

5. Giai phirong trinh sau day vai :in so thtrc x:

. 1

sin'' x + cos" X = "4

6

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

7

1.2 Nam 1963

1. Ba hoc sinh lap X ten la Dan, Mao, Thin di choi nhin thay mot ngtroi 1M mot chiec xe 0 to vi pham Iuat l~ giao thong, khong ai nho so xe la bao nhieu, nhung moi ngiroi deu nho mot dac diem cua so xe. Dan nho rang hai chir so dau giong nhau, Mao nho rang hai chir so cuoi cimg giong nhau. Thin thi qua quyet rang so xe co bon chir so la mot so chfnh phirong. Chung ta hay thir tim so xe do ?

2. Hay xac dinh cac gia tri gioi han sau day

8x3 - 1

lim 2 &

x--+ ~ 6x - 5x + 1

. yX=b-~

hm ---:---:----

x--+a x2 - a2

3. Giai phirong trinh

cos2 X + cos2 2x + cos" 3x + cos2 4x = 2

4. Cho hinh hop ABCD.A'B'C'D'. Nguai ta cat hinh hop nay bang mot mat phang qua ba dinh A, B', D'. Chung minh rang dtrong cheo cua A' C cua hinh hop cat thiet dien tam giac tao thanh tai trong tam cua tam giac do.

5. Day cua mot hinh lang t11) dting la mot hinh thoi ABC D canh a va g6c nhon 60°. Ta noi dinh H' voi diem giira M cua AD, dinh D' voi diem giira N cua AB. Hai dtrong thang B'M va D' N cat nhau thea g6c B' 0 D' bang (Y. Tim th~ tfch cua hinh lang tru do.

6. Hoi nghi dai bien thanh nien ban v~ cong tac chong han i:J mot huyen gam co 47 nam nir thanh nien. Co Le nhan ra minh quen 16 nam, co Dao nhan ra minh quen 17 nam, co Man quen 18 nam, .... , co Cam ngiroi nir cuoi cimg quen tat ca cac ban nam co mat, Hoi rang hoi nghi c6 bao nhieu nam va bao nhieu nft thanh nien ?

7. (a) Hay xac dinh gia tri cua m sao cho phirong trinh

x2 + (2m + 6)x + 4m + 12 = 0

c6 hai nghiern so va ca hai Ian hem -1. (b) Tfnh dao ham cua ham so sau day

j(u) = u+vu2+1+ Vl+u2-u

vI + u2 - U U + vI + u2

8. Giai phirong trinh

. 3 3. 3

sin x cos 3x + cos x sin 3x = "8

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

8

9. Cho mot hinh ch6p tam giac S.ABC c6 mat SeB vuong g6c voi day, cac canh se = SB = 1 va cac g6c phang a dinh bang 60°. Hay xac dinh th~ tfch cua hinh ch6p.

10. Tfnh canh a va dien tfch S cua mot tam giac biet hai g6c A va B va mra chu vi p. Hay xac dinh S voi p ~ 23.6; A ~ 52°42'; B = 46°16'.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

9

1.3 Nam 1964

1. GQi n: la mot g6c tuy y. Hay xac dinh gia tri cua cac bieu thtrc dtrrri day

21f 41f

cos a + cos (a + :3 ) + cos( a + :3)

2. Ve dtrong bien dien cua cac ham so duoi day

&

y = x + J (x2 - 1) 2

Trong do x E JR. Bien Iuan so nghiern cua phtrong trinh

x + J (x2 - 1) 2 = m

tuy thea gia tri cua tham so m,

3. Tir mot diem 0 nam ngoai mot mat phang (P), ta ha cac dtrong vuong g6c o H xuong cac dtrong thang cua P, di qua mot diem co dinh A. Hay xac dinh quy tfch (c) cua diem H.

GQi (C) la mat n6n nghieng c6i dinh tai 0 va day la (c). Chung minh rang cac mat phang song song voi (P) hay vuong g6c voi 0 A cat (C) thea nhirng dtrong tron.

(C) c6 hai mat doi xirng cat n6 thea hai g6c a, (3. Hay xac dinh quan he gitra n: va (3.

4. Mot cay darn nhanh nhu sau: cay moe len dtroc mot nam thi bat d~u darn nhanh, sau do err hai nam cay lai darn ra mot nhanh, Quy Iuat ay cua than chinh cling dtroc ap dung cho cac nhanh cay moe ra, nrc la moi nhanh sau khi moe ra mot nam thi darn ra mot nhanh con va nhanh chfnh do err hai nam sau lai darn ra mot nhanh. Coi than chfnh la mot nhanh dac biet , tfnh so nhanh cua cay trong nam tlnr nam.

GQi so nhanh trong nam thtr n la Sn. Chung minh rang

GQi a > b la hai so thoa man cac dang thtrc a + b = 1 va ab = -1. Chung minh bang quy nap rang

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

10

1.4 Nam 1965

1. Tai mot thai diem ban d~u t = 0, chiec tau thuy cua hai quan ta a vi trf ban d~u 0 phat hien mot chiec tau thuy cua dich a vi trf ban d~u A, each t~u cua ta la OA = a va dang chay voi van toe v khong d6i tren dtrong thang vuong g6c vai 0 A. D~ dudi ban quan dich ta rna may chay vai van toe la 11, khong d6i tren mot dtrong thang lam mot g6c nhon cp vai 0 A

(a) Khi cp da dtroc chon tnroc, hoi khoang each eire ti~u dat dtroc giira tau ta va t~u dich la bao nhieu? Cac van toe 11, va 1) phai thoa man dieu kien gl thi eire tieu ay trier tieu?

(b) Neu dieu kien ay khong dtroc thoa man thi phai chon g6c cp nhir the nao d~ khoang each eire ti~u a tren be nhat c6 the? Khi dat khoang each ngan nhat ay thi huang ta phai ban van tau dich mot g6c la bao nhieu van dtrong di cua dich?

2. Cho mot yang tron Ian voi hai day cung A R va CD song song voi nhau. GQi M la mot diem chay tren yang tron ay. Duong thang M D cat dtrong thang AB tai Q.

(a) Khi M tien toi D hay toi C thi tarn yang tron tarn giac t:..MCQ tien toi dau? Hay xac dinh quy tfch cua tarn yang tron (MCQ).

(b) Nguoi ta lay mot di~m E co dinh ngoai mat phang cua hinh ve. Ta phai chon diem E nhtr the nao d~ cho quy tfch cua tarn mat cau (MCQE) trimg vai quy tfch cua tarn yang tron (MCQ) ?

3. (a) Cho hai so khong am x, y co tong la a khong d6i. Hay xac dinh gia tri cua x, y d~ cho tong xm + ym la be nhat, trong do m la so tu nhien cho tnroc, Cho n so khong am c6 tong khong d6i, clnrng minh rang muon cho tong xr;' + x'f + ... + x~ la be nhat thi phai c6 Xl = X2 = ... = x.;

(b) Ngiroi ta muon chua mot met khdi bot hoa chat van 8 thung g6 hinh lap phirong rna moi mat phang tarn g6 co be day nhat dinh khong dang kl Gia tien moi tarn g6 vuong voi M day ay ti l~ voi binh phtrong dien tfch cua no. Hoi phai chon cac canh Xl, X2,"" Xs nlnr the nao cua 8 thung g6 do rna dO- ton tien g6 nhat?

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

1.5 Nam 1966

1. Nguai ta tinh ding neu khong k~ sire can cua khong khi thi moi vien dan ban ra tir nang cua mot khan sung vach ra trong khong gian mot dtrong parabol nam trong mat phang dting qua true cua nang sung. Neu lay vi trf cua khau sung tren mat dat lam goc 0, lay dtrong thang nam ngang lam true hoanh Ox va lay dtrong thang dting lam true tung Oy thi phirong trinh cua dtrong parabol ay la

y = - 2 g 2 x2 + x tan a 2va cos a

trong do a la g6c cua nang sung voi mat dat, g la gia toe trong tnrong, Va la van toe ban d~u cua vien dan

(a) V6i g6c a nhu the nao thi vien dan di xa nhat ?

(b) V 6i nhirng g6c a nao thi vi en dan tning van mot diem c6 toa d¢ X ~ 0, y ~ 0 ? Nhtmg diem ban toi dtroc trong pham vi khong gian nao?

2. Trong mot mat phang (P) ngiroi ta cho hai dtrong thang co dinh a va b va hai duong thang bien thien x va y; trong khi bien thien x va y Iuon Iuon song song voi nhau va thea thtr nr di qua hai diem A va B nam tren dtrong thang A; x cat b i:J diem C; y cat b i:J D. Qua giao diem M cua AR va CD ngiroi ta dung dtrong thang song song voi x, n6 cat a i:J L va b i:J N

(a) Co nhan xet gl v~ ha diem L, M, N ? Chung minh nhan xet do. Hay xac dinh quy tich cua diem M?

(b) Cho mot mat phang thtr hai P' khong song song vai P va mot diem 0 nam ngoai P va P'. Cac mat phang Oa, Ob, Ox, Oy c6 the hoac cat P' hoac song song voi P', trong tnrong hQ'P cluing cat P' thi cac giao diem voi P' se thea thir nr goi la a', b', x' , y'. Nhu vay trong mat phang P' se co mot bai toan quy tfch doi voi giao diem M' cua dtrong thang M vai mat phang P'. Hay phat bi~u bai toan quy tfch do ?

(c) Tim xem x va y phai a vi trf nao thi x' va y' song song vai nhau, a vi trf nao thi A'D' va B' C' song song vai nhau?

3. Cho ba so x, y, z khong am thoa man cac dang thtrc duoi day

x + by :S 36 &

2x + 3z :S 72

trong do b la mot so duong cho tnroc. Chung minh rang tong x + y + z Ian

, " { 36}

nhat la bang max 36, 24 + b .

Ung dung. Nguoi ta van chuyen hang diem A den diem M thi c6 ba each van chuyen nhu sau:

(a) Chuyen bang xe hoi thea dtrong ACM.

11

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

(b) Chuyen bang dtrong thuyen thea dtrong ADM.

(c) Chuyen bang xe hoi tir A den B roi chuyen tiep bang thuyen tir B den M

D

T6ng so xe hoi co th~ dung d~ van chuyen la 9 chiec, tong so thuyen la 45 chiec, M8i chiec xe hoi neu chay tren dirong A R thi darn bao trung binh moi ngay chuyen dtroc bon tan hang tir A den B va neu chay tren dtrong AC M thi moi ngay 2 tan hang tir A den M. M8i chiec thuyen neu di dtrong BM

thi darn bao moi ngay van chuyen dtroc 185 tan hang tir A den M. Hoi rang neu t6 clnrc van chuyen nhu the nao (bao nhieu tan moi ngay thea each 1, thea each 2, va thea each 3) d~ cho tong so tan van chuyen dtroc la nhieu

_ 4

nhat? Neu moi chiec xe hoi chay tren dtrong AC M darn bao khong toi 3"

moi ngay thi nen t6 chirc van chuyen nhtr the nao?

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

12

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

1.6 Nam 1967

1. Khao sat sir bien thien va ve d6 thi cua ham so

1 3 2

Y = -Ix - x - 2xl- Ix + 11 3

2. Cho hai be song la hai dtrong thang song song nam ngang. Dong mroc chay song song voi bo t11 trai sang phai voi van toe la u. Mot chiec pha c6 van toe rieng khong d6i la v, xu at phat t11 diem 0 cua ha dtrrri lay lam true Ox cho' xe sang ha kia

(a) Biet rang dtrong di thuc te cua pha lam mot g6c a voi Ox, hoi rang van toe thtrc te V cua pha la hao nhieu? Bien Iuan,

(b) Phai chon g6c n: la hao nhieu d~ thai gian di la it nhat ?

3. Cho mot dtrong tron (L) co tam la 0 noi tiep trong mot hinh thoi ABCD.

Mot tiep tuyen bien thien cua dtrong tron (L) cat cac dtrong thang AB, AD, BC, CD thea thir nr 6 cac diem M, N, P, Q.

(a) Hay doan nhan he thtrc giira hai doan thang BM va DN; clnrng minh he thtrc do. Tren hinh ve con co nhtmg he thtrc nao dang chti y (phat hien dtroc cang nhieu cang tot).

(b) Bon dirong tron cung di qua diem 0 va theo thtr 1lJ c6 tam la A, B, C, D cat bon doan thang AB, BC, CD, DA 6 tam diem, Hay xet xem hinh tam canh loi nhan tam diem do lam dinh c6 tfnh chat gi dac biet, clnrng minh cac tfnh chat do. Sir dung van viec dung hinh tam canh deu,

(c) Hay phat bien mot bai toan trong khong gian bang each cho hinh ve cua bai toan tren day quay quanh true AC.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

13

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

1.7 Nam 1968

1. Cho hai so a, b thoa man dieu kien a ~ b > 0, va a + b = 1

(a) Chung minh rang neu m, n la cac so nguyen duong thoa man m > n thi am - an ~ b" - b" > 0

(b) Voi moi so nguyen duong n ngiroi ta thiet lap tam thtrc bac hai

Chung minh rang tam thtrc fn(x) c6 hai nghiern so phan biet nam giira -1 va 1.

2. Cho mot dtrong tron co dinh ° ban kfnh r. Mot tam giac bien thien t:..ABC Iuon ngoai tiep dtrong tron d6 va c6 dinh A chay tren dtrong thang co dinh x, con hai dinh kia chay tren mot dtrong thang co dinh y song song voi x.

(a) Cho tnroc dtrong tron 0, hai dtrong thang x, y va g6c A hay dung tarn giac t:..ABC. Bien Iuan,

(b) Tfnh cac g6c cua tarn giac t:..ABC thea g6c A, ban kfnh r va khoang each h giira hai dtrong thang x, y. Bien Iuan,

(c) C6 nhan xet g'i v~ moi quan he giira hai doan thang I B va I C (I la tiep diem cua dtrong tron ° vai dtrong thang y ? C6 each gl d~ doan nhan ra moi quan he d6 rna chua din clnrng minh gl ca ? Chung minh dieu doan nhan d6.

Tir he thirc gitra I B va I C hay co gang phat hien ra nhtmg he thirc dang chti y khac (phat hien dtroc cang nhieu cang tot),

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

14

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

15

1.8 Nam 1969

1. Trong mot tram Iurii lien lac giira hai vung A va B co n tram a vung A va k tram a vung B. M6i tram a vimg A c6 the lien lac dtroc voi it nhat k - P tram a vung B. Chung rninh rang neu n . p < k thi c6 it nhat mot tram a vung B co th~ lien lac dtroc vai moi tram a vimg A.

2. Hay xac dinh g6c x biet rang ° < x < 1f va

8 . 2 5

. . + 3sm .T <

3sm.T - sin Sz -

3. Cho nhirng so x>O, u. > 0, X2 < 0, Y2 > 0, X3 < 0, Y3 < 0, X4 > ° > Y4. Biet rang vai moi i = 1,4 ta co (Xi - a)2 + (Yi - b)2 ~ ('2. Hay clnrng rninh rang a2 + b2 ~ c2. Phat bi~u sir kien tren duoi dang mot menh d~ trong hinh hoc phang,

4. Cho hai vong tron tam 0, 0' ban kinh R, R' ttrong trng cat nhau a hai diem P, Q va moi dtrong thang (L}_) bien thien Iuon bi hai vong tron n6i tren cat thanh mot hang diem dieu hoa.

(a) Tir hai tam 0 va 0' ngiroi ta ha cac dtrong vuong g6c OH va O'H' xuong dtrong thang (L}_). Hay dung suy Iuan logic rna doan nhan quy tfch cua cac diem H va H' (cang doan nhan dtroc chfnh xac cang tot).

(b) Chung rninh nhtmg dieu doan nhan v~ quy tfch cua hai diem H va H' va xac dinh gioi han cua cac quy tich d6. Trong tnrong hop nao thi quy tfch di qua hai diem 0 va 0'.

(c) V 6i gia thiet rang 00' < V R2 + R'2 hay xac dinh tren dmnnrong thang (L}_) mot diem M sao cho tong cua cac doan thang M 0 va M 0' la ngan nhat so voi moi con dtrong khac noi 0 va 0' va c6 diem qua mot di~rn tren (L}_). Chung rninh rang duong di ngan nhat do la khong d6i khi (L}_) bien thien. Phai d6i cau hoi nhtr the nao d~ 00' > V R2 + R'2 .

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

1.9 Nam 1970

1. Cho A, B, C la ha g6e cua mot tarn giac t:..ABC. Chung minh rang

. A . B . C 1 8m - . 8m - . 8m - < -

2 2 2 4

2. Tim Hit ca cac so tv nhien khong ehia het eho 45 rna la troc so cua so N = 1890. C6 bao nhieu so nhu the?

3. V oi moi diem (x, y) trong mat phang toa d¢ ngiroi ta eho trng voi mot so thtrc f(x, y). Gia sir rang

(a) f(x,O) = cut: v6'i 0, la mot hang so khac khong

(b) Neu (Xl, yd va (X2' Y2) la hai diem phan biet trong mat phang toa d¢ rna f(XI, yd = f(X2' Y2) thi f(x, y) e6 gia tri khong d6i tai moi diem (x, y) cua dtrong thang di qua hai diem d6.

Hay clnrng minh rang

(a) V6'i moi so thuc n: tap hop Hit ca cac diem (x, y) tai do f(x, y) = n: la mot dtrong thang D a va Hit ca cac dtrong thang Dado deu song song voi nhau.

(b) V6i moi x, Y ta e6 f(x, y) = ax + by trong d6 b la mot hang so.

4. Cho mot vong tron co dinh tarn 0 han kfnh R voi hai dirong kfnh vuong g6e co dinh AB, CD va tiep tuyen At tai diem A. Mot diem M chay tren dtrong tron d6, cac dtrong thang BM, DM cat At thea thtr tv 6 P va Q

(a) Khi diem M chay tren dirong tron thi P, Q luon e6 moi lien he sau day: khoang each giira hai diem P va Q la ti l~ tlnr ur cua ba doan thang AP, AQ va dtrong kfnh. Sau d6 tim each bien dien moi lien he nay bang mot cong thtrc dan gian nhat,

(b) Dung thtroc va eompa dung diem M sao eho BQ va D P song song voi nhau.

(c) Hai dtrong thang OP va BQ cat nhau a N. Du doan quy tfeh cua N r6i clnrng minh no.

(d) BP va BQ cat tiep tuyen a diem D thea thtr tv a P' va Q'. Co nhan xet gl v~ moi lien he giira P' va Q'. Chung minh nhan xet d6. D P va DQ cat dtrong thang BC 6 P" va Q". C6 nhan xet gl v~ moi lien he giira P" va Q" . Chung minh rang nhan xet d6.

5. Cho mot khoi l?p phirong ABCD.EFGH va mot mat phang P di qua dinh A va lam v6'i ha canh AB, AD, AE ha g6e bang nhau

16

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

(a) Tfnh eosin chung cua ba g6c bang nhau do va dung hinh chien vuong g6c cua khoi lap phtrong xuong mat phang P.

(b) Can err van hinh chien nay d~ phat hien ra nhtmg quan he dang chti y (cang phat hien cang nhieu cang tot) giira mat phang P vai cac dtrong thang noi cac cap diem lay trong tam diem A, B, C, D, E, F, G, H va cac mat phang chua tirng bo ba diem cling lay trong 8 diem do.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

17

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

1.10 Nam 1971

1. Nguai ta xet cac cap phan so toi gian m < 1 va !!.. < 1 vai m, n, p, q la cac

n q

so nguyen duong sao cho neu m = tg a, !!_ = tg f3 thi a + f3 = 45°

n q

(a) Cho m va n hay xac dinh p va q. Khi nao thi c6 lei giai ? (b) Cho n va q hay xac dinh m va p. Khi nao thi co 1ai giai ?

(c) Cho m va q hay xac dinh n va p. Khi nao thi co mot 1ai giai? Khi nao thi c6 hai lei giai ?

2. Cho mot hinh l:]lp phirong ABCD.EFGH c6 canh AR = 2a va xet cac dtrong thang d cat ba dtrong thang vo han AE, Be va DF (tnrong hop dac biet d c6 the song song voi mot trong ba dtrong thang do), G9i M la giao diem cua d vai dtrong thang Be va m 1a khoang each til M den B

(a) Hay clnrng minh rang mat phang MAR cat FG tai mot diem R' each mot khoang bang m va mat phang M D F cat E H tai mot diem F' each H cling mot khoang bang m. Til do suy ra each dung giao diem P cua dtrong thang d vai mat EFGH.

(b) Tfnh khoang each til P den cac dtrong thang E F va E H thea m. Hay tim mot he thtrc giira hai khoang each ay khong phu thuoc van m. Til do suy ra quy tich cua diem P. Phan nao cua quy tich thi trng voi cac diem M tren canh Be?

(c) Cac dtrong thang d tao nen mot mat S. Mat S cat cac mat cua hinh l:]lp phirong thea nhtmg dtrong thang nao, tai sao?

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

18

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

1.11 Nam 1972

1. GQi n: la g6c bien thien tuy y va x = cos 0:, Y = cos no:

(a) Chung minh rang trng vai mot gia tri cua x trong khoang -1 :::; x :::; 1 ta co mot va chi mot gia tri xac dinh cua y. Coi y nhir la mot ham so cua x, ta ky hieu y = Tn(x). Hay tinh T1(X), T2(X) va cluing minh cong thtrc

Tn+1(x) 2x· Tn (x) - Tn-1(X)

Tir do suy ra rang T; (x) la mot da tlnrc bac n.

(b) Chung minh rang da thtrc Tn (x) co n nghiem thuc phan biet trong doan [-1,1].

2. Cho mot so nguyen duong N,ta xet tat ca cac troc sole n cua N va lay tong n-1

cua HIt ca cac so dang (-1) 2

(a) GQi tong ay la j(N) hay clnrng minh rang neu r la mot so nguyen, p la mot so nguyen to thi j(2) = 1 va j(2T) = 1 va

neu p c6 dang 4k + 1 neu p c6 dang 4k - 1

neu p c6 dang 4k + 1

neu p c6 dang 4k - 1 va r chan neu p c6 dang 4k - 1 va r le

(b) Chung minh rang j la ham nhan tinh, nghia la neu M, N la hai so nguyen duong thoa man gcd(M, N) = 1 thi

j(M N) = j(M) . j(N)

dua vao ket qua tren rna tfnh j(54 • 1128 . 1719) va j(1980). Neu quy Iuat chung d~ tfnh j(N).

3. Cho mot tarn giac ABC va mot dtrong thang d di qua dinh A va khong song song vai BC

(a) Ngwli ta dung hinh binh hanh CEFC sao cho cac dinh E, F, C thea thir tv nam tren cac dtrong thang d, AB, BC va sao cho C E song song voi trung tuyen A r cua tarn giac flABC, sau do dung hinh binh hanh R A K H sao cho cac dinh K, H thea thir tv nam tren cac dtrong thang A R va BC. Hai dtrong thang BC va d cat nhau i:J diem U. Ngwli ta lay diem V tren dirong thang d doi ximg ai U qua diem A. Chung minh rang diem V, di~m I, giao diem cua FC va K H la ba di~m thang hang

19

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

20

voi nhau va thang hang voi hai dinh B', C' cua hinh binh hanh BB'CC' nhan B, Clam hai dinh d6i dien va co cac canh thea thtr nr song song vai d va AI.

(b) Xet cap dtrong thang FG va K H cat ha dtrong thang BC, C A, AB a ha cap diem dUQ'C sap xep nlnr the nao do. Tir do co th~ phat bieu nen mot dinh ly tong quat nhu the nao? Neu trong mat phang ABC c6 cho tnroc mot diem 0 thi qua 0 c6 the dung dtroc hai dtrong thang FG va K H hay khong?

4. Cho mot khoi nr dien deu ABC D c6 canh a tren doan thang AB ngiroi ta lay hai diem E va R' sao cho A R = *; A R' = 56a tren doan thang AC ngiroi

ta lay hai diem F, F' sao cho A F = ~; A F' = 34a va tren doan thang AD lay hai diem G, G' sao cho AG = ~; AG' = 23a

(a) Tren mat phang BCD hay xac dinh hai giao tuyen cua mat phang nay vai hai mat phang EFG va E' F'G'. Nghien ciia xem hai giao tuyen nay c6 vi trf ttrong d6i nhu the nao d6i voi tarn giac BCD. Tir d6 c6 the phat bi~u nen mot dinh ly tong quat nhu the nao?

(b) Tinh tM tich cua khoi E FG E' F' G' thea a va tinh g6c rna hai mat phang EFG lam voi cac dtrong thang AB, AC, AD.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

1.12 Nam 1973

Nam 1973 Viet Narn khong t6 chirc ki thi.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

21

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

22

1.13 Nam 1974

1. (a) V6i so nguyen duong n la thi so sau day

11 ... 1 - 77 ... 7

la so chinh phtrong? (6 day co 2n chir so 1 va n chir so 7). (b) Hay xac dinh tat ca cac chir so b sao cho

11 ... 1 - bb ... b

la so chinh phtrong? (6 day c6 2n so 1 va n so b).

2. (a) Co bao nhieu cap so nguyen lien tiep x, x + 1 sao cho x la bo cua 9 va x + 1 la boi cua 25? Hay xac dinh cac cap do.

(b) Co bao nhieu cap so (x, x + 1) sao cho x la boi cua 21 va x + Lla boi cua 165?

(c) Hay xac dinh cac bo ba so nguyen lien tiep (x, x + 1, x + 2) thoa man x la boi cua 9, x + Lla boi cua 25 va x + 2 la boi cua 4.

3. Cho mot tarn giac ABC co dinh vuong a A va dtrong cao AH. Tir chan H cua dirong cao ta ha cac dirong vuong g6c H P va H Q thea thir nr xuong cac canh A R va AG. Cho mot diem M chay tuy y tren dtrong thang PQ; dtrong thang vuong g6c voi dtrong thang M H 6 diem M cat dtrong thang A R 6 R va cat cac dtrong thang AG 6 S

(a) C6 nhtmg nhan xet gi ve dtrong tron qua ba diem A, R, S va clnrng minh nhan xet do

(b) Neu ta lay di hai V! tri cua Ml, M2 cua diem M thi ta se co cac V! tri ttrong trng R, va R2 cua diem R, SI va S2. Chung minh rang ti so

~1 . ;2 khong d6i. Tarn giac ABC phai thoa man dieu kien gl d~ cho 1· 2

R va S chay voi nhtmg van toe nhu nhau (khi M chay tren duirng thang

PQ).

(c) Ta lay diem K doi ximg voi di~m H qua tarn doi ximg M. Dirong thang di qua A va vuong g6c voi dtrong thang PQ cat duong thang RS 6 diem

.. ----- ----- ?

D. Chung minh rang B H R = D H R. Hay phat hien them mot dang

thtrc ttrong tu,

4. Trong khong gian cho 12 dtrong thang chua 12 canh cua mot khdi lap phirong co canh bang dan V!. NgU<li ta cat 12 dtrong thang do bang mot mat phang P. Hay xet su ttrong giao cua mat phang P nay voi 12 dtrong thang n6i tren, Bien Iuan thea cac V! trf c6 the cua P.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

23

1.14 Nam 1975

1. Khong giai phirong trinh x3 - x + 1 = 0 hay xac dinh tong cua cac luy thira bac tam cua cac nghiern so cua no.

2. Giai phirong trinh sau day

y3 + m3 y3 + n3 y3 + p3 3 3 y - m y - n y - p

---+ + --+_. ·--·--=0

(y + m)3 (y + n)3 (y + p)3 2 2 y + m y + n y + P

3. Cho t11 dien ABCD eo BA vuong goc vai AC va DB vuong goc vai mat phang BAC. GQi 0 la diem gitra cua AB, ta hay ha OK vuong goc voi DC. Chung minh rang dieu kien din va du d~ ti so cac the tich

VKOAC AC

VKOBD BD

la 2AC· BD = AB2.

4. Cho dip so cong -1,18,37, ... , Tim so hang cua dip so rna khi viet toan dung chir so 5.

5 Ch / . h rt ? / • /. dai . ? ? h' / cotg3 X _ . ung nun rang tong eae gia tn eire ai va eire tieu eua am so y = --... . cotg 3x

1f

tren ( 0; "2 ) la mot so htra ty.

6. Trong khong gian eho mot dtrong thang eo dinh ~ va mot diem A eo dinh nam ngoai ~. Mot dtrong thang d bien thien quay xung quanh diem A. GQi M N la dtrong thang vuong goc ehung cua d va ~ (M tren d va N tren ~). Hay tim quy tfeh cua diem M va quy tfeh trung diem cua doan thang M N.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoe.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

24

1.15 Nam 1976

1. Hay tim nghiern nguyen cua he phirong trinh

2. Hay xac dinh dang cua tam giac t:..ABC biet rang

a cos A + b cos B + c cos C a + b + r

a sin A + b sin B + c sin C 9R

b do a, b, c la dO dai cua ha canh BC, C A, AB va R la han kfnh dtrong tron ngoai tiep tam giac t:..ABC.

3. Cluing minh rang voi moi di~m M trong tam giac t:..ABC ta deu c6 bat dang thtrc

d d d < 8S3 a b r: - 27 b

a r

trong do da, db, de la khoang each tir diem M den cac canh BC, C A, AB; a, b, c la dO dai cua ba canh BC, C A, AB va S la so do dien tich cua tam giac da cho. Hay rna rong bat dang thtrc tren cho tnrong hop tu dien trong khong gian.

4. TIm so c6 ba chir so bier rang so do bang 1.5 lfin tich cac giai thira cua ba chir so cua no (a day tfch cac giai thira cua so n nghia la tfch 1 ·2· .. n).

5. Cho mat phang P va hai dtrong thang cheo nhau d, d' cat P lfin hrot a A, A'.

G9i d" la nhtmg dtrong thang chuyen dong song song vai P va tva len d, d' bM,M'

(a) Hay xac dinh vi trf cua dtrong thang d" sao cho M M' la ngan nhat, (b) Cho tnroc mot dtrong thang d~. Hay xac dinh trong nhtmg dtrong thang d" dtrong thang d'; vuong g6c vai dtrong thang d~.

6. Cho k va n la hai so nguyen duong va Xl, X2, ... ,Xk la nhtmg so duong co tong bang 1. Chung minh rang

-n + -n + + -n > kn+ I

Xl X2 • • • Xk _

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

25

1.16 Nam 1977

1. Giai bat phtrong trinh

r=. CI>~

yx--;; Y1--;; x

2. Cluing minh rang ton tai 1977 tam giac rna cac g6c A, B, C cua n6 thoa man he thtrc

sin A + sin B + sin C cos A + cos B + cos C

12 7

&

12 sinAsinBsinC =- 25

3. Hoi rang n dtrong tron chia mat phang ra Hun bao nhieu phan neu bat err cap hai dtrong tron nao cling cat nhau tai hai diem phan biet va khong co ha dtrong tron nao co giao diem chung.

4. TIm dieu kien can va du d~ ham so f(t) = mt3 + nt2 + pt + q co gia tri nguyen voi moi gia tri cua t.

5. Cho ao, aI, ... ,an, an+! la mot day hira han cac so thtrc thoa man cac dieu kien ao = an+! = 0 va

Chung minh rang

k(n+1-k)

ak<-------'--

- 2

voi moi k = 0,1, ... , n + 1.

6. Cho da giac (P) c6 m canh va da giac (PI) c6 n canh Ian Itrot nam trong hia mat phang song song voi nhau. Xet ho nhtmg doan thang AA' voi A va A' wong trng nam tren cac canh cua hai da giac (P) va (PI). Hay n6i ro each tim:

(a) Doan thang AA' ngan nhat, (b) Doan thang A A I dai nhat,

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

26

1.17 Nam 1978

1. Tim Hit ca cac so co ha chir so xy z sao cho hai lfin so do bang tong cua hai so yzx va zxy.

2. Tim Hit ca nhtmg gia tri cua m sao cho he phirong trinh au day chi c6 mot nghiern

3. Ba cira hang luang thtrc A, B, C tao thanh mot tam giac flABC, trong do

-----

CAB = 300, A R = O.75AC thtrong xuyen cung dip mi soi cho nhan dan

trong vung lfin hrot thea ty l~ 5 : 4 : 3. Phai dat dia diem can mi soi M a dau d~ tiet kiem chi phi chuyen tro biet rang chi phi do ti l~ vai so hrong va dtrong di.

4. Tim ba phan so toi gian ~, ~, S tao thanh mot dip so cong biet rang

b 1 + a a l+d

&

c 1 + b

-

b 1 + d

5. Mot con song dao klnic dfiu b~ rong a met den mot cho re thea g6c vuong b~ rong klnic sau la b met. Tim chien dai Ian nhat cua mot be g6 hinh chir nhat rna chien ngang la r met d~ khi he troi tir klnic dfiu sang klnic sau den cho re khong bi tic.

6. Cho hinh hop chir nhat ABC D .A' B' C' D' Chung minh rang co th~ dung dtroc mot tam giac co cac canh bang cac khoang each tir A, A', D den dtrong cheo R D' cua hinh hop, K Y hieu kich thtroc cua hinh hop la aI, a2, a3 va nhtmg khoang each n6i tren la ml, m2, m3. Hay xac dinh he thtrc giira al,a2,a3,ml,m2,m3·

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

27

1.18 Nam 1979

1. Chung minh rang vai moi x > 1 ton tai mot tarn giac rna so do cac canh la nhtmg s6 H(x) = x4 + x3 + 2X2 + X + 1, P2(X) = 2x3 + x2 + 2x + 1, va P3 (x) = x4 - 1. Chung minh rang trong 1::1t ca cac tarn giac do g6c Ian nhat deu nhir nhau va hay xac dinh gia tri cua no.

2. Cho phirong trinh x3 + 0,.r2 + bx + r = 0 co ha nghiern thtrc (khong nhat thiet phan biet) la t, U, v. V oi nhirng gia tri nao cua a, b, c thi cac s6 t3, u3, v3

hi A d / h inh 3 3 2 b3 3 - 0 ?

ng tern ung p trong tnn x + ari: + x + r - .

3. Hay chi a mot manh viron hinh tarn giac fiABC c6 ba canh khong bang nhau bang doan thang AM sao cho hai tarn giac ARM va AC M c6 ti s6 dien tfch bang ti s6 chu vi ttrong trng.

4. Chung minh rang voi moi s6 nguyen dirong n thi 2 cos nB la mot da thirc bac n cua 2 cos B.

5. Tim tat ca nhtmg s6 a sao cho phirong trinh x2 - 2x[x] + x - a = 0 c6 hai nghiern s6 khong am. (6 do [x]la phan nguyen cua s6 x)

6. Trong khong gian cho hai hinh chir nhat bang nhau ABC D va A R P; F c6 AB = m, BC = BE = mV2. Hay xac dinh vi trf ttrong doi cua hai mat phang chua hai hinh chir nhat noi tren d~ sao cho C A vuong g6c vai B F. Trong tnrong hop ay hay xac dinh vi trf va kfch thtroc tii dien deu cua hai dinh nam tren CAva hai dinh con lai nam tren B F.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

28

1.19 Nam 1980

1. Cho cac g6c aI, a2, ... , an nam trong doan [0°, 180°] sao cho gia tri cua

n

la mot so nguyen le. Chung minh rang

n

LSinak ~ 1

k=l

2. G9i T la tong cua k so duong ml, ... , nu: Chung minh rang ta c6 bat dang thtrc

n ( 1)2 (k T) 2

~ mk + mk ~ k T + k

3. Cho P la mot diem nam trong tam giac A1A2A:1. Dirong thang PAi cat canh d6i dien tai diem Bi. G9i C, la trung diem cua doan thang AiBi va D, la trung diem cua doan thang P Bi. Hay so sanh dien tfch cua hai tam giac C1 C2C3 va D1D2D3•

4. Chung minh rang vai moi hinh tri dien ta deu tim dtroc trong khong gian hai mat phang sao cho ti so dien tich cua cac hinh chien vuong g6c cua tu dien len hai mat phang do khong nho hon y'2

5. Phuong trinh Z3 - 2Z2 - 2z + m = 0 c6 the c6 ba nghiern hira ty phan biet khong? Tai sao?

6. Cho so nguyen n > 1 va so thirc P > O. Hay tim gia tri cue dai cua bi~u thirc

khi cac Xk chay khap moi gia tri thtrc khong am sao cho 2:~=1 Xk = p.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

29

1.20 Nam 1981

1. Chung rninh rang mot tarn giac la vuong khi va chi khi tong cua sin ha g6c bang tong cua eosin ba g6c do cong voi 1.

2. Cho hai da tlnrc f(p) = p12 - p11 + 3p10 + llp3 - p2 + 23p + 30 va g(p) = p3 + 2p + m. Hay xac dinh gia tri nguyen cua m d~ ton tai mot da thtrc h(p) rna f(p) = g(p) . h(p) vai moi gia tri thtrc cua p.

3. Cho hai diem M va N 6 ngoai mot mat phang R. Hay xac dinh vi trf cua AM

diem A tren R sao cho ti so AN la eire tieu,

4. Giai he phirong trinh

x2 + y2 + Z2 + t2 = 50 x2 - y2 + Z2 - t2 = - 24 xz = yt x-y+z+t=O

5. Cho n so thuc t1, t2, ... ,tn sao cho tk E [p, q] voi k = 1, n (6 do 0 < p :::; q la cac so cho tnroc). Biet rang

va

1 ( 2 2 2)

B = -:;; t1 + t2 + ... + tn

Hay clnrng rninh rang ~ 2: (p ~:)2' Hay xac dinh dieu kien din va du d~ c6 dang thirc.

6. Cho hai dtrong tron c6 tarn 01, O2 ban kinh khac nhau, tiep xiic ngoai tai A va mot diem M trong dtrong tron tarn O2 khong nam tren dtrong thang 0102. Tim mot dtrong thang d di qua M sao cho dtrong tron ABC tiep xiic vai dtrong thang 0102• B la mot giao di~rn nao do cua d vrii dirong tron tarn 01 va C la mot giao diem nao do cua d voi dtrong tron tarn O2•

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

30

1.21 Nam 1982

1. Lap phirong trinh bac hai co he so nguyen va co hai nghiern la cos 720 va cos 1440.

2. Giai va bien luan thea m phirong trinh x(x + 1) (x + 2) (x + 3) - m + 1 = O.

3. Cho tam giac £iABC. Tren ba canh cua n6 dung ba tam giac deu ra phia ngoai tam giac d6. GQi £i latm giac e6 cac dinh la tam cua ba tam giac deu n6i tren, Tuong tv tren cac canh cua tam giac £iABC dung ba tam giac deu v~ phia trong voi tam giac do va goi £i' la tam giac co ha dinh Ia ba tam cua ba tam giac vira dung, Chung minh rang dien tfch cua tam giac £iABG bang hieu cua dien tfch hai tam giac £i va £i'.

4. TIm nghiern nguyen duong cua phtrong trinh

v6'i x < y < z.

5. Cho p la so nguyen duong va hai so thuc q, z. Gia sir rang qP+1 :::; z :::; 1 va o :::; q :::; 1. Hay clnrng minh rang

P 1 k

II -q

< 1 + qk

k=l

6. Cho hinh l~p phirong ABCD.A'B'C'D'. Chung minh rang khong e6 mot dtrong thang nao cat ca bon dtrong thang AA', BG, D'G' va dtrong noi trung diem hai canh BB' va DD'.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoe.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

31

1.22 Nam 1983

1. Cho a va b la hai so nguyen duong, b > 2. So 2a + 1 ehia het eho so 2b - 1 hay khong ?

2. (a) Chung minh rang y'2(sin t + cos t) 2: 2vsin 2t vai moi 0 :S t :S ~

2 cot 2y tan 2y ,. .

(b) Tim y sao eho 1 + 2: val mQI y E (0, Jr).

cot y tan y

3. Cho tarn giac t:..ABC va diem M bat ki nam trong tarn giac d6. Tir M ha nhtmg dtrong thang vuong g6e MAl, M Bl, MGl Ifin IUq!: den cac canh BG, G A, AB. Hay xac dinh quy tich cac diem M sao eho so do dien tich cua tam giac t:..AlBl Gl bang so k eho tnroc. Bien Iuan,

4. C6 tM bieu dien mot so nguyen dtroi dang mot trong cac tong sau hay khong

1 1 1

(a) -+-+ ... +-

al a2 a6

1 1 1

(b) -+-+ ... +-

al a2 a9

trong do aI, a2, ... ,a9 la cac so nguyen duong phan bier,

5. So sanh

n k

Sn=L(2n-2k+1)(2n-k+l) &

k=l

6. Cho mot tii dien trong do cac cap canh doi dien bang nhau tirng doi mot va theo thir tv bang a, b, c (a < b < c). Mot mat phang cat tu dien da eho theo mot tu giac, Hay tim vi trf cua mat phang sao eho tu giac thiet dien e6 ehu vi he nhat, Trong dieu kien noi tren hay tim quy tfeh cua nhtmg trong tarn cua cac tu giac thiet dien,

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoe.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

32

1.23 Nam 1984

1. (a) Hay xac dinh da thtrc cua x co bac nho nhat vai he so nguyen co mot nghiern la V2 + ~.

(b) Giai phirong trinh

1 + viI + x2 ( vi (1 + x) 3 - vi (1 - x) 3) = 2 + viI - x2

2. Cho day so UI, U2, ... , nhu sau: UI = 1, U2 = 2, Un+1 = 3un - Un-I voi n = 2,3, ... ,. Day so VI, V2, ... , dtroc xac dinh boi quy Iuat

n

Vn = L arccotg u; k=l

3. Trong mat phang P eho hinh vuong ABeD canh bang a. Tren mra dtrong thang Ax vuong g6e voi P lay diem S sao eho 8 A = 2a.

(a) M va N la hai diem wang trng di dong tren BC va DC 1. Xac dinh vi trf cua hai diem M, N sao eho

3a BM+DN> -

- 2

dong thai hai mat phang 8 AM va S M N vuong g6e voi nhau va tich B M . D N dat gia tri be nhat?

--

II. Xac dinh vi tri cua M, N sao eho N AM = 45° va th~ tfeh cua tii

dien SAM N la 100 nhat, nho nhat, Tfnh cac gia tri do.

(b) Q la di~m di dong sao eho Q Iuon nhin AB va AD diroi cac g6e vuong, G9i 1f la mat phang vuong g6e voi P thea giao tuyen AB, DQ cat 1f 6' Q'

1. Tim quy tich diem Q'.

11. Diem Q 6' tren se ve nen dtrong (K). G9i R la giao diem tlnr hai khac vai Q cua CQ va (K). Chung minh rang dai IUQ'Ilg

sin2 Q0B + sin2 Jfi5B la mot hang so khong phu thuoc van vi trf cua Q, trong do R' la giao diem cua DR vai mat phang tt .

4. (a) Cho x, Y la cac so nguyen khong dong thai bang khong, Hay xac dinh gia tri be nhat cua bien thtrc A = 15x2 + llxy - 5y21.

(b) Tim tat ca cac so dirong t d~

10· [t]

9· t = []

t - t

trong do [t]la phan nguyen cua so t.

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

33

5. Cho a, b la cac so thuc voi a #- O. Hay xac dinh da thtrc P(x) thoa man dieu kien

xP(x - a) = (x - b)P(x)

------ ------ ------

6. Cho g6c tam dien Sxyz dinh Strong do xSz = 00, xSy = {3, ySz = ,. G9i

A, B, C ttrong trng la gia tri cua cac g6c nhi dien canh Sy, Sz, Sx cua g6c tam dien ay

(a) Chung minh rang

. sin 00 sin {3 sin,

1 --=--=--

. sin A sin B sin C .

ii. n: + {3 = 900 khi va chi khi A + B = 1800•

(b) Gia sir rang 00 = {3 = , = 900• G9i 0 la diem co dinh tren Sz sao cho SO = 0,. M va N la hai diem di dong tren Sx, Sy sao cho

-- ----- --

SM + SN = 0,. Chung minh rang dai hrong SOM + SON + MON

la mot hang so khong phu thuoc van vi tri cua M va N. Tim quy tfch tam I cua hinh cau ngoai tiep tri giac 0 S M N.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

34

1.24 Nam 1985

1. Tim Hit ca cac nghiern nguyen cua phtrong trinh

2. GQi M la tap hop Hit ca cac ham so f xac dinh vai moi so nguyen nhan nhtmg gia tri thtrc thoa man cac tinh chat sau day

(a) Vai moi so nguyen x va y thi f(x) . f(y) = f(x + y) + f(x - y). (b) f(O) #- O.

5 Tim tat ca cac ham so f E M sao cho f(l) = "2

3. Mot hinh hop chtr nhat voi cac kich thtroc a, b, c bi cat boi mot mat phang di qua giao diem cac dtrong cheo cua hinh hop va vuong goc voi mot trong cac dtrong cheo cua hinh hop do. Hay tfnh dien tfch thiet dien nhan diroc.

4. Kf hieu troc chung Ian nhat cua hai so tv nhien a va b la gcd(a, b). Chung minh rang vai ha so tv nhien a, b va m, dieu kien din va du d~ ton tai so tv nhien n sao cho (an - 1) . b chi a het cho m la gcd(ab, m) = gcd(b, m).

5. Hay tim tat ca cac gia tri thtrc cua tham so a d~ phirong trinh

16x4 - ax3 + (2a + 17)x2 - cut: + 16 = 0

co bon nghiem phan biet lap thanh mot cap so nhan.

6. Mot hinh chop tam giac O.ABC co dien tfch day la ABC bang S. Tfnh the tich cua hinh chop bier rang moi dtrong cao thea tlnr tv ha til cac diem A, B, C khong the be hon trung binh cong cua hai canh ben thuoc b~ mat doi dien voi cac dinh do.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

35

1.25 Nam 1986

1. Cho n bat phirong trinh

1

a do a, E [2"' 5J vai moi i = 1,2, ... ,n. GQi Xi la nghiern bat ki cua bat

phirong trinh img vai tham so ai. Chung minh rang

"""' n 2 """' n

L...-k=l Xk < L...-k=l Xk + 1

n - n

2. GQi R, r la ban kfnh cac hinh cau ngoai tiep va noi tiep hinh ch6p 1986 deu

() hii . h ri R

a C irng mm rang - ~ 1 + -----,7r=--

r cos--

1986

(b) Tfnh dien tich xung quanh cua hinh ch6p co canh day bang a khi a hat dang thtrc tren xay fa dau bang.

1

3. Cho M(y) la mot da thirc bac n sao cho M(y) = 2Y, voi y = 1,2, ... , n + 1.

Hay xac dinh M(n + 2).

4. Cho hinh vuong ABC D canh 2a. Trong mat phang vuong g6c voi mat phang chua hinh vuong di qua A R ta dung mot tam giac deu AM B. MOt diem S chay tren AB each B mot khoang SB = x. GQi P la hinh chien cua diem MIen dtrong thang SC va E, 0 thea thtr nr la cac trung diem cua AB, C M

(a) Hay xac dinh quy tfch cua P khi S chay tren AB. (b) Tfnh cac gia tri eire dai va eire tieu cua SO.

5. Tim cac gia tri 1lJ nhien cua n > 1 d~ cho bat dang thtrc

n n-l

LX% ~ x.,> LXk

k=l k=l

dung vai moi Xb k = 1, n

6. Tir day so tu nhien 1,2,3, ... , ta I~p day so sau day: so hang thir nhat la so le, cu th~ la so 1; hai so hang tiep thea la cac so chan 2 va 4; ba so hang tiep thea la cac so Ie 5,7,9; bon so hang tiep thea la cac so chan 10,12,14,16; nam so hang tiep thea la cac so Ie 17,19,21,23,25, ... ,. Hay xac dinh so hang tong quat cua day tren,

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

36

1.26 Nam 1987

1f 1f

1. Cho dip so c6ng gom 1987 so hang d~u Ul = -- va cong sai d = -- .

. . 1987 3974

Hay xac dinh gia tri cua tong

S = L cos ( ±Ul ± U2 ± ... ± U1987 )

a do tong L chua Hit ca cac so hang trng vai Hit ca cac each khac nhau co th~ dtroc d~ lay cac dau + hay - tnroc cac so Ul, U2, ... ,U1987.

2. Cho hai day so {xn}~~ va {Yn}~~ thea quy 1u:;H sau day: Xo = 365; Xn+1 = xn(x~986 + 1) + 1622 vai n 2: 0 va Yo = 16; Yn+1 = Yn(Y~ + 1) - 1952 vai n 2: o. Chung minh rang IXn - Yk I > 0 voi moi n, k tv nhien,

3. Trong mat phang cho n dtrong thang doi mot cat nhau nhung khong cimg di qua mot diem, Chung minh rang ton tai it nhat mot diem la giao cua hai va chi hai trong so n dtrong thang do.

4. Cho a, > 0 voi moi i = 1, n va n 2: 2. Dat S = L~=l ak. Chung minh rang

voi moi m, t nguyen thoa man m 2: t 2: O. Dau bang xay ra khi nao ?

5. Ham so f(x) xac dinh va co dao ham tren [0, +00]. Biet rang voi moi x 2: 0 Iuon co

(a) If(x)1 < 5

(b) f (x) . I' (x) 2: sin x

T6n tai hay khong limx-Hoo f (x) ?

6. Trong khong gian cho 5 mra dtrong thang OXk vai k = 1,5. G9i n: la gia tri be nhat trong tat ca cac goc hQ'P boi cac cap mra dtrong thang OXi va OXj. Chung minh rang a :::; 900•

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

37

1.27 Nam 1988

1. Co 1988 con ga nhot van 994 chuang co hai con. Sau moi ngay ngiroi ta lai thay d6i vi trf cua ga sao cho khong c6 hai con ga nao da i:J chung tnroc d6 lai nam trong cimg mot chuang lc1n mra. Hoi c6 bao nhieu ngay lam dtroc nhu vay,

2. Cho da tlnrc P(x) = aoxn + a,xn-1 + ... + an-IX + an vai n ~ 3. Biet rang 2

da thtrc c6 n nghiern thtrc va ao = 1, al = -n, a2 = n ; n. Hay xac dinh

cac he so a, vai i = 3,4, ... , n.

3. Mat phang dtroc phan chia thanh cac tam giac deu bang nhau sao cho hai tam giac bat ki khong c6 diem chung nao hoac c6 chung nhau mot dinh hoac chung nhau mot canh, C6 hay khong mot hinh tron chua dung 1988 dinh cac tam giac d6 ?

4. Day so {xn} bi chan rna thoa man dieu kien Xn + Xn+1 > 2Xn+2 voi moi n ~ 1 co nhat thiet hoi tv hay khong ?

5. Gia sir rang co tam giac fiABC ha g6c nhon de tan A, tan B, tan C la ha nghiern cua phirong trinh x3 + px2 + qx + p = 0 (q #- 1). Chung minh rang p :S -3V3 va q > 1.

6. Trong khong gian cho ha dtrong thang a, b va r doi mot cheo nhau. Chung minh rang a, b, c c6 dtrong vuong g6c chung khi va chi khi tich cua ba phep doi xting Ian hrot qua a, b, c cling la phep doi xtmg doi voi mot dirong thang,

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

38

1.28 Nam 1989

1. Cho hai so tu nhien N, n. Chung minh rang vci moi so thuc khong am 0: :::; N, voi moi so thuc x ta Iuon c6 bat dang thtrc

I ~ sin( 0: + k )x I { I}

~ k:::; min (n + 1) I x I , I' x I

N+ N· ~-

k=O 2

Bai giai. Dau tien ta d~ y den bat dang thtrc I sin f3 I < I f3 Ivai moi f3 E JR, ta nhan dUQ'C

D~ clnrng minh bat dang thtrc con Iai, ta sir dung cong thtrc bien d6i Abel

n n-l

L akbk = L Ak(bk - bk+d + Anbn

k=O k=O

~sin(o:+k)x n-l ( 1 1) 1

~ N + k = t; Sk N + k - N + k - 1 +Sn' N + n

do do ta c6 danh gia

I ~ sin(o: + k)x I = I ~ S ( 1 - 1 ) +S· 1 I

~ N+k ~ k N+k N+k-l n n ;«

k=O k=O

(Ln-1 (1 1) 1) I 1- maxk=O,n ISkl

:::; - + . max Sk - -----'----

N + k N + k - 1 N + n k=O, n N

k=O

MQt tinh toan quen thuoc cho ta

k

ISkl = I L sin(o: + i)x I =

i=O

. kx. (k+l)x

sin (o:x + -2 ) sin --'------2-----'---

. x sm- 2

1 <

Isin ~I

voi moi 0 < k < n.

2. Xet day so Fibonacci 1,1,2,3,5,8,13, .... Dat j(n) = 1985n2 + 1956n + 1960.

a) Chung minh rang ton tai vo han so F thuoc day Fibonacci sao cho j(F) chia het cho 1989.

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

39

b) Ton tai hay khong mot so G cua day tren sao cho 1 (G) + 2 chi a het cho 1989?

Bai giai. Dat g(17,) = 417,2 + 3317, + 29 thi ta co ngay vai moi 17, nguyen 1(17,) g(17,) (mod 1989), do do bai toan dtroc dira v~ ttrong trng thay 1 brri g. Chti y rang g( -1) = 0 nen y tuong b day la ta di clnrng minh rang trong day so Fibonacci c6 vo so so hang dong du voi -1 thea modulo 1989. Kf hieu F; la so Fibonacci tlnr 17" voi F; = F2 = 1 va Tn la so du cua F; chi a cho 1989. Xet 19892 + 1 cap so (Ti' Ti+d thi hien nhien se c6 it nhat hai cap phan biet trimg nhau, nghia la co th~ 11m dtroc i, j ~ 1 rna Ti = Ti+j va Ti+1 = Ti+Hl. Nho cong thtrc cua day so Fibonacci ta suy ra rang 1 = To = Tj

va 1 = Tl = Tj+1' Thanh thir voi moi 17, nguyen khong am ta c6 "o+: Fn

Tn 1 (mod 1989). Tir day Tnj Tj 1 (mod 1989), do do rna ta c6 the

coi j ~ 3. Lai c6 Tj-l Tj+1 - Tj 0 (mod 1989), Tj-2 Tj - Tj-l 1

(mod 1989), va Tj-3 Tj-l - Tj-2 -1 (mod 1989). Nhtr the Tj-3 -1

(mod 1989) va Tj-2 1 (mod 1989). Tir Tn+j-3 Tn-3 (mod 1989) ta

nhan dtroc voi 17, = 1,2,3, ... , thi T nj-3 T(n-l)j-3 . . . Tj-3 -1

(mod 1989). D6 la dieu phai clnrng minh.

3. Trong mat phang cho hinh vuong ABCD c6 canh bang 2, cac chtr A, B, C, D xep thea tlnr tv nao do tren hinh vuong, Doan thang A R dtroc doi cho lien tuc d~ den trimg vai doan thang CD sao cho A trimg vai C va B trimg vai D. GQi S la dien tfch cua hinh do doan thang AB quet ra trong khi dai cho,

Chung minh rang c6 the tim dtroc mot each doi cho sao cho S < 5; (neu mot dien tfch nao do dtroc quet hai lein thi cling chi tfnh mot Ian).

Bai gial. Tren thuc te each doi doan thang A R dtroc chon kha don gian, Ve cac dtrong tron noi va ngoai tiep hinh vuong, ta cho diem A chuyen dong thea chien ngtroc kim dong ho, va do do B. Tir do A R Iuon tiep xiic voi dtrong tron noi tiep cua hinh vuong, Ki hieu S, la dien tfch gioi han brri hai dtrong tron (hinh vanh khan) va So la dien tfch cua phan gioi han brri doan thang BC va cung nho Be cua dtrong tron ngoai tiep (phan gach cheo),

x K ( fC)) 2 2 -, 1 ( ( fC)) 2 ) 1f

De thay S, = tt > v 2 - 1f • 1 = 1f va So = -. 1f V 2 - 4 = - - 1.

2 2

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

40

Bang each chon dich chuyen nhu tren ta thay phan dien tich do A R vach ra

khc , S S 1f 1 51f D' l' d·" hai hii . h

ong virot qua 1 - 0 = "2 + < 6. 0 a leu p ar C irng nun .

4. Ton tai hay khong cac so nguyen x, y khong tan cimg bang 0 hoac bang 5 thoa man dieu kien x2 + 19y2 = 198 . 101989 ?

Bai giai. Ta se cluing minh rang phirong trinh x2 + 19y2 = 198.101989 Iuon c6 nghiern (x, y) thoa man (x - y, 5) = 1. Tnroc het ta hay chii y den cac dang thtrc sau day

100 = 92 + 19 .12, 1980 = 212 + 19 . 92

\;j x,y,a,b

Ta goi mot so n nguyen duong la dep neu n6 bien dien dtroc duoi dang x2 + 19y2 voi (x - y, 5) = 1. Bang quy nap d~ dang c6 dtroc so 10m la so dep v6'i moi m nguyen duong. Dac biet so 101988 la so dep, Ngoai ra do cac dang thtrc noi tren nen 1980.101988 cling la so dep, Dieu nay ket thric clnrng minh bai toano

5. Cho day da tlnrc {Pn(x)}~~ xac dinh nhu sau: Po(x) 0 va

_ x - P~(x)

Pn+1(x) = Pn(x) + 2

voi moi n ~ o. Chung minh rang voi moi x E [0, 1], va voi moi n nguyen khong am, ta c6

2

o < Vx - Pn (x) < n + 1

Bai giai. Bang quy nap d~ dang nhan dtroc danh gia sau

o :S r; (x) :S Pn+1 (x) :S 1 \;j.T E [0, 1]

Doi voi moi x E [0, 1] co dinh, day so {Pn (x) } ~~ la mot day khong giarn, bi chan tren nen day ham do hoi tv diem toi ham f (x) nao do. Nho cong thtrc ta suy ra f (x) vx. Thanh thir bat dang thirc tlnr nhat duoc keo thea nhanh

ch6ng. Xet ham gn (x) = f (x) - r; (x) thi ta c6 gn+1 (x) :S e« (x) ( 1 - V;)

do do rna gn(x) :S VX( 1 - V;) n :S n! 1 . Tir day suy ra ket luan cua bai toano

6. Cho hinh hop chir nhat ABC D .A' B' C' D'. Chung minh rang neu mot dirong thang ~ cat ba bon dtrong thang AB', BC', CD' va DA' thi phai cat hoac song song voi dtrong thang tlnr nr,

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

41

1.29 Nam 1990

1. Cho day so {xn}~~ thoa man IXII < 1, dtroc xac dinh brri cong thtrc truy hoi sau day

-x + J3 - 3X2

n n

Xn+l = 2

(a) Hoi rang din c6 dieu kien gi doi vai Xl d~ day so n6i tren gam toan so duong?

(b) Day so nay c6 tuan hoan khong? Giai thfch cau tra lai cua ban,

Bai gial. D~ day so gam toan so dirong tnroc het ta phai c6 Xl, X2 la cac so

,? / -Xl + V3 - 3XI '. / 2

duong. Tir dang thtrc X2 = 2 ta suy ra rang V 3 - 3xI > Xl

ha d 0 v'3 'l' - h / . h ~ d';' ki ~ 0 v'3

ta n an UO'C < Xl < -. i a se c irng mm rang leu len < Xl < -

.. 2 . 2

la du d~ day so n6i tren gam toan so hang duong. Thirc vay, ta c6 th~ tim dtroc mot g6c n: E (0°, 60°) thoa man Xl = sin a. Khi d6 rat nhanh ta c6

X2 = V; cos a - ~ . sin a = sin(600 - a). Tir do bang quy nap d~ dang ta nhan dtroc

{sma

Xn = sin (60° - a)

neu n la Ie neu ti la chan

Bay gio' ta xet cau hoi thtr hai cua bai toan, chti y den y thtr nhat ta d~ dang suy ra rang day so nay Iuon tuan hoan trong hoan canh Xl, X2 ~ O. Neu X2 < 0 :::; Xl thi d~ dang suy rang rang X3 = Xl va do do rat nhanh bang quy nap ta nhan dtroc day so tuan hoan. Neu Xl < 0 thi X2 > 0 va do d6 ta chi viec l~p lai If Iuan cho day doi vai so hang hit dtiu la X2 thi ta cling c6 ket qua la day n6i tren tuan hoan.

2. Cho 2n - 1 so nr nhien lien tiep 1, 2, 3, ... , 2n - 1. Hay gach di it nhat n - 1 so thea quy tic sau day

+) Neu da gach so a thi phai gach so 2a

+) Neu da gach so a va so b thi phai gach so a + b

Hoi rang din phai gach so nao d~ tong cac so con lai 100 nhat? Giai thfch cau tra lai cua ban,

Bai giai. Ta gia sir rang cac so bi gach la aI, a2, ... ,ap va ta xem 1 :::; al < a2 < ... < ap :::; 2n - 1. Khi d6 p ~ n - 1. Ta se clnrng minh rang a, + ap-i+1 ~ 2n voi moi i = 1,2, ... .p. Tnroc het ta thay rang al > 1 thtrc vay neu al = 1 thi so 1 + 1 = 2 cling bi xoa va do do 3 = 2 + 1 cling bi xoa, err the thi tat ca cac so bi xoa va tong con lai bang khong, Ta thay al + ap ~ 2n vi neu khong, so al + ap phai bi xoa, nhung dieu nay khong th~ VI al + ap > apTiep thea ap-i + al ~ ap-i+ I vi neu khong so ap-i + al se bi xoa, nhung so nay lai khong thuoc van day n6i tren, Do do ap-i + a2 ~ ap-i+2 VI neu

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

42

khong so nay se bi xoa nhung d~ y rang ap-i + a2 > ap-i + a1 ~ ap-i+ 1. Tiep tuc ta thu duoc ket qua la ap-i+1 + a, > ap tire la ap-i+1 + a, ~ 2n. Tir

day ta nhan dtroc 2:f=l a, ~ ~ . 2n = pn ~ (n - l)n. Thanh ra tong cac so con lai khong th~ VUQ't qua n(2n -1) - (n -l)n = n2. Dau bang xay ra khi va chi khi ap-i+1 + a, = 2n vai moi i, do do rna vai moi i, a, = i . a,. Dac biet P . a1 = ap < 2n - 1. Suy ra rang a1 :::; 2 nrc la a1 = 2. Tom lai cac so din xoa se la tat ca cac so chan 2,4, ... ,2n - 2. Cuoi cimg de thay rang neu xoa so 2 d~u tien thi tat ca cac so din xoa chinh la tat ca cac so chan.

3. NgU<li ta muon cat mot hinh tu dien bang ba mat phang d~ dtroc mot hinh hop sao cho ba mat cac dinh hinh hop nam tren cac mat cua hinh tu dien,

a) Co the cat d~ tM tfch hinh hop bang 190 tM tich hinh tu dien khong? Giai thfch.

b) Hay xac dinh mot giao diem nao do cua ba mat phang cat d~ the tich hinh

h ' 11 h? Ich ? hi h r di

op bang - t e tIC cua In tir len.

. 50 .

4. Trong mat phang cho tam giac fiABC. Hay xac dinh quy tfch cac diem M trtong mat phang do sao

MA ·MA' = MB ·MB' = MC ·MC'

i:J do A', B' ,C' l~n hrot la hinh chien cua diem MIen cac dtrong thang BC,CA,AB.

Bai giai. Dap so cua bai roan la M trung voi true tam tam giac fiABC hoac la M nam tren dtrong tron ngoai tiep tam giac do.

5. Gia sir rang f (x) la mot da thtrc voi he so thtrc khac hang so thoa man dieu kien

f(x) . f(2x2) = f(2x3 + x)

voi moi x E JR. Chung rninh rang da tlnrc f khong co nghiern so thirc.

Bai giai. Gia sir rang f (x) = 2:~=o akxk voi cac so ao, ... , an la cac so thtrc va an #- O. Theo gia thiet suy ra a~ = ao do do rna ao = 0 hoac ao = 1. Neu ao = 0 thi ta co the viet f(x) = xk . g(x) voi 9 la mot da thtrc khong nhan 0 la nghiem, The van dang thtrc da cho ta nhan dtroc ket qua la g(O) = 0, mau thuan, Vay thi ao = 1. So sanh he so cua x3n ta nhan dtroc a~ = an va do do rna an = 1. Bay gio ta gia sir rang f(x) = 0 co nghiern Xo nao do. Khi do 2x~ + Xo cling la nghiem va chii y rang nghiem nay co cimg dau voi nghiern Xo. Tat nhien Xo #- 0 nen ta se nhan dtroc mot day vo han giarn ngat hoac tang ngat cac nghiern cua f(x). Dieu nay la khong th~ brri vi rang f la mot da tlnrc va no chi co hira han nghiern rna thai.

6. Cac em nho b mot lap hoc dting vong tron choi mot tro choi keo. Co giao cho moi em mot so chan chiec keo (em nao cling co keo va so keo moi em co dtroc co the khac nhau). Mot em nao do dua mot mra so keo cua minh

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

43

cho ban i:J ngay ben canh ben tay phai minh, Tiep thea em vim nhan dtroc keo cua lam nhir the neu so keo minh hien c6 la so chan, con neu la so Ie thi se nhan dtroc mot chiec keo til co giao tnroc khi chia cho ban nhtr the. Cac em err Ian hrot dna keo nhu the thea mot vong tron. Chung minh rang se dan den tnrong hQ'P la c6 mot em neu dua mot mra so keo cua minh khong cho ban rna cho co giao thi 1::1t ca cac em c6 so keo bang nhau.

Bai giai. M6i Ian mot em dtra keo cho ban ta c6 th~ coi thanh hai buoc: dau tien dua mra so keo cho co giao, sau do co giao se dua cho ban ke tiep, Thanh thir bai toan quy v~ la can clnrng minh den mot thai diem nao do cac ern co so keo nhu nhau. Thirc vay gia sir tai thai diem i so keo Ian nhat rna moi ern c6 the c6 la M, va so keo it nhat mot ern c6 the c6 la mi. Hi~n nhien ta c6 m, :::; Mi. Nhirng VI cac so Mil m; deu la cac so nguyen duong, day so {Mi} la khong tang va { mi} khong giam nen den mot thai diem io nao do ta se c6 Mio = tru; tire la tat ca cac ern co so keo nhtr nhau.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

44

1.30 Nam 1991

1. Hay xac dinh Uft ca cac ham so j : lR -----+ lR sao cho bat dang thtrc sau dung vai cac so thtrc x, y, z bat ki

111 2' j(xy) + 2 . j(xz) - j(x) . j(yz) ~ 4

1 Bai giai. Dap so cua bai toan la j(x) 2

Ta lc1n hrot thuc hien cac burrc chon :in nhu sau

1 1

(a) Cho x = y = z = 0 ta nhan dtroc j(O) - F(o) ~ 4 hay j(O) = 2'

1

(b) Cho y = z = 0 ta nhan dtroc j(x) :S 2 vai moi x.

1

(c) Cho x = y = z = 1 ta nhan dtroc j(1) = 2'

1

(d) Cho y = z = 1 ta nhan dtroc j(x) ~ 2

Vay j (x ) ~ va d~ thir do la dap so cua bai toano

2. Cho tnroc so Ie k > 1. Voi moi so nguyen duong n ta xac dinh j (n) la so nguyen khong am 160 nhat sao cho k" - 1 chi a het cho 2!(n). Hay xac dinh cong thtrc tfnh j (n) thea k va n.

Bai gial. Day la mot cau hoi quen thuoc trong Ly thuyet so, nrc la tim so mii cua 2 (rna tong quat la cho mot so nguyen to tuy y) trong phan tich chfnh tac cua cac so dang k" - 1 voi k cho tnroc, tuy v:]ly cau hoi nay c6 Ie khong phu hQ'P vai mot bai thi Toan do each hoi rnang tfnh chung chung cua no va ket qua chi rnang tfnh dinh tinh, co y nghia ly thuyet nhieu han.

D~ xac dinh cong thtrc cua j (n) ta can xac dinh mot so cong thtrc truy hoi sau. Dau tien ta xet j ( 4n ), d~ dang c6 k4n - 1 = (k2n - 1) (k2n + 1). Do k2n la so chfnh phirong Ie nen k2n + 1 la so nguyen chan khong chia het cho 4. VI the rna j(4n) = j(2n) + 1 vai moi so nguyen duong n.

Tiep thea ta se clnrng rninh mot ket qua: Neu j(1) = a thi voi moi so nguyen duong Ie m ta c6 j (m ) = a. Thirc v:]ly, voi moi so m Ie ta c6 km - 1 = (k - 1)(km-1 + ... + 1) va d~ y rang km-1 + ... + k + 11a tong cua mot sole cac sole, do do la sole. Vay ta co he thtrc j(n) = j(1) vai moi n le. Ngoai ra can chti y rang I:]lp Iuan tren dung cho mot so nguyen k Ie tuy y (tire khong nhat thiet phai la so dirong)

Bay gia ta xet den j ( 4n + 2). Ta ki hieu g (n) la so nguyen khong am 160 nhat thoa man 29( n) I kn + 1. Nho nhan xet cuoi cung ngay phia tren rna ta c6 g (n) = g(1) voi moi n nguyen dirong le, Liic nay til k4n+2 -1 = (k2n+l_1) (k2n+l+ 1)

ta suy ra j(4n + 2) = j(2n + 1) + g(2n + 1) = j(1) + g(1).

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

45

Den day ta dii c6 tM hoan thanh cong thirc can tim: voi moi so nguyen dirong n ta viet n = 2mt vai t la so nguyen duong le. Khi do

f(n) = {f(1)

m - 1 + f(1) + g(1)

neu m = 0 neu m > 0

trong do f(1) la so mil cua 2 trong k - 1 va g(1) la so mil cua 2 trong k + 1 va chii y rang min{f(1), g(1)} = 1.

3. Cho mot g6c tarn dien vuong Oxyz va ba diem co dinh A, B, C thea thtr nr nam tren Ox, Oy, Oz. Mot mat cau (E) thay d6i nhung Iuon di qua A, B, C va (E) cat them cac canh Ox, Oy, Oz cua g6c tarn dien Ian Itrot tai cac diem A', B', C'. G9i M va M' thea tlnr tu la trong tam cua tarn giac A' BC va AB' C'. Hoi rang khi mat cau (E) thay d6i thi trung diem S cua doan thang M M' chay tren hinh nao?

Bai giai. Ta sir dung vector van bai toan nay. Ta co he thtrc sau day

oS = ~. (OM +OM')= ~(LoA + Lo1)

sym sym

Neu goi A", B", C" la trung diem cua cac doan thang AA', BB', CC' thi ta c6 he thtrc

sym

Vi tarn dien dii cho la tarn dien vuong nen 0 E chfnh la duong cheo cua hinh hop chir nhat voi ba canh co sa la 0 A", 0 B", ~C" hay ta c6 he thtrc vector

sau

sym

Nhu vay quy tich cua diem E la anh vi tu quy tich cua tam mat cau thea ty sol voi tam vi tu O. D~ dang thay rang quy tfch di~m E chfnh la mra dirong thang Ito huang vuong g6c vai mat phang (ABC) tai tam dtrong tron ngoai tiep I cua tam giac fiABC va huang trong phan mra khong gian khong chua diem O. Tir do d~ dang suy ra quy tich cua diem E.

4. Co 1991 h9C sinh dting thanh mot vong tron va quay mat van trong d~ choi mot cho troi dern so nhir dtrrri day. M6i h9C sinh dern mot so Ian hrot thea chien kim dong ho, bat dau tir h9C sinh A nao do. Cac so dem dtroc la 1,2,3 va err lap thea thtr nr nhu the. Neu h9C sinh nao dem so 2 hoac so 3 thi phai f<'ri ngay khoi vi trf cua vong tron, H9C sinh con lai cuoi cung se diroc thtrong, Hoi h9C sinh muon dtroc thtrong thi hic hat dau choi phai chon vi trf thrr hao nhieu thea chien kim dong h6 k~ tir h9C sinh A dern so 1 Ian dau tien ?

Bai giai. Dau tien ta xet tro choi trong tnrong hop so ngiroi tham gia la 3n. Khi do chi a so ngiroi ra thanh cac nh6m voi moi nh6m c6 3 ngiroi. Sau moi

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

46

yang dem thi dirong nhien se chi can lai 3n - 2· 3n-1 = 3n-1 ngiroi va ngiroi dern so 1 d~u tien se dern so 1 d~u tien a cac yang sau. Do do anh ta la ngiroi duy nhat dtroc thtrong

Quay tro lai bai toan, d~u tien ta co 36 < 1991 < 37• VI rang sau mot so Ian chac chan chi con lai dung 1 ngiroi nen d~ tim ra ngtroi chien thang d~u tien ta can c6 1991 - 729 = 1262 ngiroi can phai rei khoi yang tnroc khi can 36 ngiroi. 1262 ngiroi nay nam trong 1262/2 = 631 nh6m ba ngiroi, nrc la can c6 631 = 1893 < 1991 ngiroi dting tnroc d6. VI the rna muon chien thang ban can phai la ngiroi dting thtr 1894 neu nhir ngiroi dern d~u tien dtroc danh so la 1.

Comment. Thirc te ta c6 the giai bai toan tren tong quat cho n ngiroi bat ki cho tnroc voi mot 1y luan mang tinh chat che hon nho viec xay dung truy hoi mot ham demo

5. Cho tarn giac fiABC voi trong tarn la G va noi tiep trong dtrong tron ban kinh R, cac dirong trung tuyen cua tarn giac nay xuat phat tir cac dinh A, B, e keo dai cat dtrong tron l~n hrot tai D, E, F. Chung minh rang

Bai gial. Tnroc tien ta dua van vai kf hieu; a, b, c ttrong trng la d¢ dai cua cac doan thang Be, e A, AB va ma la d¢ dai dtrong trung tuyen xu at phat tir dinh A. Ta cling kf hieu giao diem cua cac dtrong trung tuyen xu at phat tir cac dinh A, B, eden cac canh doi dien la M, N, P. Sir dung tfnh chat

2 2

phirong tich ta c6 M A . MD = MB· Me = ?'_ hay MD = _!!_. Ta c6

4 4ma

1 a2 J1 a2 a

GD=GM+MD=-·m +->2 -·m .-=- do do rna

3 a 4ma - 3 a 4ma y'3'

, ba' d2 hti 1 < y'3 T - ha d hai ba' d2

ta co at ang t trc G D _ ec trong tv ta cung nnan troc ai at ang

thtrc nira, cong tat eli lai ta se nhan dtroc

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

47

A

B

E

D

Tiep thea ta danh gia bat dang thtrc con lai, Theo tinh toan i:J tren, G D = 4m~ + 3a2• Ta sir dung cong thirc dirong trung tuyen 4m~ = 2(b2 + c2) - a2 12ma

A 0,2 + b2 + ('2 GA 4m~

ta nhan dUQ'C GD = hay GD = 2 b2 2' Hay

6ma a + + c

cong van ca hai ve voi 3 ta nhan dtroc

AD

"""' - - 6 s: GTJ

cyclic

Cuoi cung ta d~ y ding AD la day cung cua duong tron ngoai tiep nen d¢ dai cua n6 khong vuot qua d¢ dai dtrong kinh cua duong tron do, nghia la khong vuot qua 2R. Do v:]ly

AD 2R

6 = L GD ::; L GD

cyclic cyclic

hay

3 1 1 1

R < GD + GE + GF

6. Cho cac so duong x, y, z duong thoa man x ~ y ~ z. Chung minh rang

222

xy yz zx 2 2 2

-+-+-~x +tt +z

z x y

Bai giai. Bat dang thtrc din clnrng minh ttrong dtrong vai

2 y-z 2 z-x 2 x-y

x ._-+y ·_-+z ·--~O

z x y

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

48

Tren thtrc te dieu nay dtroc suy ra khong mat kho khan nhu sau

2 y-z 2 z-x 2 x-y x2(Y_Z)+y2(Z_X)+Z2(X-Y)

X . -- + y . -- + Z . -- 2: -------------

Z x y y

Tir tlnrc cua bien thtrc cuoi cung co tM thay la khong am nho bien d6i dai so dan gian sau

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

49

1.31 Nam 1992

1. Cho tii dien ABC D thoa man tong ba g6c phang dinh A va B cling bang

-- --

180°. Hai g6c phang tai C la ACD va BCD co tong bang 180°. Hay xac

----

dinh tong cac dien tfch cua bon mat thea k = AC + CB va ACB = x.

2. Voi moi so nguyen duong n ki hieu j (n) la so cac troc duong cua n rna dong dtr vci ±1 theo modulo 10, va xac dinh g(n) la so cac troc duong cua n rna dong dtr voi ±3 theo modulo 10. Chung minh rang j(n) 2: g(n).

3. Cho cac so duong a, b, c. Xac dinh day {an}, {bn} va {cn} thoa man ao = a, bo = b va Co = c, dong thai

voi moi n E Z+. Chung minh rang an tien den vo han khi n tien ta vo cling.

4. MOt hinh chtr nhat kich thtroc 1991 x 1992 dtroc chia thanh cac hinh vuong dan vi, rna ta danh so cac hinh vuong do brri (m, n) vai 1 ~ m ~ 1991 va 1 ~ n ~ 1992 (tire la 0 vuong nam i:J dong tlnr m va cot tlnr n. Dau tien ta son mau cac hinh vuong (m, n), (m + 1, n + 1) va (m + 2, n + 2) voi m < 1989, n < 1991. Sau do moi liln to mau ta to ba hinh vuong chua to mau rna nam tren cling mot hang hoac tren cling mot cot. Hoi rang vai each lam tren co th~ to mau Hit ca cac hinh vuong cua hinh chtr nhat hay khong,

----

5. Cho hinh chir nhat ABeD voi tam 0 va g6c AOB ~ 45°. Quay hinh chir

nhat quanh tam 0 brri g6c x thoa man 0° < x < 360°. Hay xac dinh x d~ phan giao cua hinh chir nhat rnoi va hinh chir nhat ban dilu co dien tfch be nhat c6 thl

6. Cho da thirc p(x) voi hang so dan dilu bang 1 va moi he sola bang 0 hoac 1.

Chti . h ~ d hti () khc , hi h '1' h 1 - vb

irng mm rang a t ire p x ong co ng tern t ire nao on on 2

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

50

1.32 Nam 1993

1. Chof: [y'I995,oo)-----+ lRduqcxacdtnhbOif(x) = x(1993+v1995 - X2).

Hay xac dinh cac gia tri Ian nhat va be nhat cua ham so do.

2. Cho ABC D la tii giac thoa man AB khong song song vai CD va BC khong song song vai AD. Cac diem P, Q, R, S thay d6i dtroc lay tren AB, BC, CD, DA ttrong trng sao cho PQRS la hinh binh hanh, Hay xac dinh quy tich tam cua hinh binh hanh do.

3. Hay xac dinh ham f(n) xac dinh tren tap cac so nguyen duong vai cac gia tri nguyen duong thoa man f(J(n))= 1993nl945 voi moi n nguyen duong.

4. Cho tu dien ABCD vai cac dinh nam tren mot mat cau co dinh S. Hay xac dinh tat ca cac vi tri co th~ cua tii dien d~ bieu thtrc AB2 + AC2 + AD2 - BC2 - BD2 - CD2

5. Co 1993 diem dtroc sap xep tren duong tron, Tai thai diem ban dau moi diem duoc gan tuy y cac sola + 1 hoac la -1. Tai Ian thir n = 1,2,3, ... , cac dinh se dtroc thay nhan, Vao Ian tlnr n mot dinh dtroc gan so + 1 neu nhtr hai so Ian can co cimg so gan lien (j Ian thtr n - 1. Cluing minh rang den mot Ian n nao do thi tat ca cac so deu bang 1.

6. Nguai ta xac dinh day ao, aI, a2, ... , va bo, bl, b2, ... , thoa man ao = 2, bo = 2a b

1, an+1 = :~, bn+1 = J an+ Ibn. Hay xac dinh hai day noi tren hoi tv

an n

co cimg gioi han va hay xac dinh gioi han cua cluing.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

51

1.33 Nam 1994

1. Giai he phirong trinh sau day

{ X3 + 3x - 3 + In (X2 - X + 1) = Y y3 + 3y - 3 + In(y2 - y + 1) = Z Z3 + 3z - 3 + In(z2 - z + 1) = x

2. Cho tarn giac ABC. Lay d6i xtmg cac dinh cua tarn giac qua cac canh d6i dien cua n6 d~ dtroc tarn giac A' B' C'. Hay xac dinh dieu kien can va du tren tarn giac ABC d~ hai tarn giac ABC va A' B' C' la ttrong dirong,

3. Xac dinh day Xo, Xl, X2, ... , boi Xo = a 6 do 0 < a < 1 va

4( 1f).

Xn+ I = 1f2 arccos Xn +"2 arcsin xn

Chung minh rang day do hoi tv va hay xac dinh gioi han cua cluing.

4. C6 n + 1 chiec hop dtroc xep tren mot vong tron. C6 mot chiec hop c6 chua n vien dri, nhtmg chiec khac thi trong khong, Ta xac dinh mot each chuyen d6i nhu sau: chon hai chiec hop A va B, lay hai vien da til A, mot vien dat n6 van mot chiec hop gan ke voi B, vien can lai dtroc dat gan ke voi A. Chii y rang ta c6 th~ lay A B. Voi n nhir the nao d~ sau khi thtrc hien mot chuoi cac chuyen d6i n6i tren d~ nhan dtroc rang moi vien da a trong mot chiec hop,

5. Gia sir S la mot hinh cau tarn O. G va G' la hai dtrong tron Ion vuong g6c tren S. Lay A, B, C tren G va D tren G' sao cho cac dtrong cao cua mot tu dien ABC D giao tai mot diem, Hay xac dinh quy tich cua diem giao.

6. T6n tai hay khong cac da thtrc p(x), q(x) va r(x) vai cac he so la cac so nguyen duong thoa man dieu kien p(x) = (x2 - 3x + 3)q(x) va q(x) = (x2/20 - x/15 + 1/12)r(x)?

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

52

1.34 Nam 1995

1. Hay xac dinh tat ca cac nghiern thtrc cua phirong trinh

x3 - 3x2 - 8x + 40 - 8 ( 4x + 4) 1/4 = 0

2. Day so nguyen {an}~~ duoc xac dinh boi ao = 1, al = 3, an+2 = an+1 +9an vai n chan va 9an+1 + 5an vai n le. Chung minh rang aI995 + aI996 + aI997 + aI998 + aI999 + a§ooo chia het cho 20, va rang khong co so hang a2n+1 la so chfnh phirong.

3. Cho tam giac fiABC vai cac dtrong cao AD, BE, CF. Cac diem A', B', C' trenAD,BE,CF sao cho AA'/AD = BB'/BE = CC'/CF = k. Hay xac dinh t3't ca cac so k d~ tam giac A' B' C' dong dang voi tam giac ABC

4. Cho tu dien ABCD. A' la tam cua dtrong tron ngoai tiep mat doi dien dinh A. Cac diem B', C', D' xac dinh ttrong tv. P A la mat phang di qua A vuong g6c voi C' D', P B la mat phang di qua B va vuong g6c voi D' A'. Pc la mat phang di qua C va vuong g6c voi A' B'. Cuoi cimg P D la mat phang di qua D va vuong g6c voi B' C'. Cluing minh rang bon mat phang n6i tren c6 diem chung. Hoi rang neu diem chung do trimg vai tam cua mat cau ngoai tiep ni dien ABC D thi tu dien do phai deu c6 dung khong? Giai thich cau tra lei cua ban,

5. Hay xac dinh t3't ca cac da thirc p(x) thoa man p(x) = a co han 1995 nghiern thuc, tat ca 100 hem 1995, voi moi a > 1995 (neu nghiern nao do c6 boi thi n6 cling dtroc tinh thanh cac nghiern voi so boi do)

6. Co bao nhieu each d~ to mau cac dinh cua 2n da giac deu vai n man, sao eho moi dinh dtroc to mot man, va bat ki man dtroc dung cho hai dinh khong k~ nhau? Hai each to mau dtroc coi la nhtr nhau neu each nay dtroc nhan til each kia sau mot phep quay.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

53

1.35 Nam 1996

1. Hay xac dinh tat ca cac so thtrc x, y sao cho

J3X. (1 + _1_)= 2 x+y

y7y. (1- _1_)= 4V2

x+y

2. SABC la mot tu dien, DAB, EBC, FCA la cac tarn giac trong mat phang cua ABC dong dang vai cac tam giac SAB, SBC, SCA ttrong trng. 0 la tam cua dtrong tron ngoai tiep tam giac DEF. Gia sir rang K la mat cau ngoai tiep cua SABC doi dien vai 0 (cai rna tiep xuc vai cac mat phang SAB, SBC, SCA, ABC nam tren cac canh doi dien cua ABC toi S, nhung rna nam tren cling phia ella doi voi SAB cua C, cling phfa doi voi SBC cua A, cling phfa doi vai SCA cua B). Chung minh rang K tiep xuc vai mat phang ABC a di~m O.

3. Cho n la mot so nguyen duong va k la mot so nguyen duong khong Ian han n. Hay xac dinh so cac bo k phan nr c6 thir tv (aI, a2, ... , an) thoa man cac dieu kien sau day

(a) T3't ca cac a, deu phan biet va thuoc van {I, 2, ... ,n} (b) a; > as vai r < s nao do

(e) a; c6 cling tfnh chan Ie voi r doi voi r nao d6.

4. Hay xac dinh tat ca cac ham so f (n )xac dinh tren tap cac so nguyen duong vai cac gia tri nguyen duong thoa man

f(n) + f(n + 1) = f(n + 2)f(n + 3) - 1996

vai moi n nguyen duong.

5. Tarn giac !::::.ABC voi BC = 1 va g6c A bang x. Kf hieu f(x) la khoang each be nhat c6 the giira tam dtrong tron noi tiep va trong tam cua tarn giac, Hay xac dinh f(x). Hoi rang gia tri 100 nhat cua f(x) khi 600 < x < 1800 la bao nhieu?

6. Cho x, y, Z, w la cac so thtrc khong am thoa man dieu kien 2( wx + wy + wz + xy + xz + yz) + wxy + xyz + yzw + zwx = 16. Chung minh rang 3(w+x+y+z) ~ 2(wx+wy+wz+xy+xz+yz)

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

54

1.36 Nam 1997

1. S la mot dtrong tron co dinh vai han kfnh R. P la mot diem co dinh nam ben trong dtrong tron voi 0 P = d < R. Til giac ABC D la mot til giac thay d6i sao cho A, B, C, D nam tren S, AC giao voi BD tap diem P, va AC vuong g6c toi B D. Hay xac dinh gia tri 100 nhat va be nhat cua chu vi til giac ABC D thea R va d.

mn 2. Cho n > 1Ia mot so nguye khong chi a het cho 1997. Dat am = m + --

. . 1997

,. 1 2 1996' b 1997m ,. 1 2 1 S~

voi m = , , ... , va m = m + voi m = , , ... , n - . ap

n

xep tat ca cac so hang cu, bj trong mot day thea thir tu tang dan, Chung minh

rang hieu gitra hai so hang lien tiep la be hon 2.

3. Co hao nhieu ham j(n) xac dinh tren tap cac so nguyen duong vai cac gia tri nguyen duong thoa man j(l) = 1 va j(n)j(n + 2) = j(n + 1)2 + 1997 voi moi n nguyen duong.

4. Cho k = -ij3. Hay tim mot da thtrc p(x) vai cac he so hiru ty va cap cang nho cang tot thoa man p(k + k2) = 3 + k. Hoi rang c6 ton tai hay khong mot da tlnrc q(x) voi he so nguyen thoa man q(k + k2) = 3 + k?

5. Chung minh rang voi moi so nguyen dirong n c6 tM tim duoc mot so nguyen duong j(n) sao cho 19!(n) - 97 rna chia het cho 2n.

6. Cho 75 diem trong mot I?p phirong dan vi, sao cho khong co ha diem nao thang hang. Chung minh rang cluing ta c6 the chon dtroc ba diem tao thanh mot tam giac voi dien tfch khong vuot qua 7/72.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

55

1.37 Nam 1998

1 / di h {} b' . 1 Xn (x; + 3) h / . h

. Xac in day Xn 0'1 Xl = a ~ 1, Xn+1 = 1 + n 1 + 3x~ . C irng mm

rang day da cho hoi tv va xac dinh gioi han cua no.

2. Cho 0 la tarn cua hinh cau ngoai tiep tu dien ABeD. Gia sir rang A', B', C', D' la cac diem tren mat cau ngoai tiep do sao cho AA', BB', CC', DD' la cac dtrong kinh. Kf hieu A" la trong tarn cua tarn giac BCD. Cac diem B", C", D" xac dinh ttrong tv. Chung minh rang cac dtrong thang A' A" , B' B" , C' C" , D'D" la dong quy. Gia sir rang cluing g~p nhau tai X. Chung minh rang dtrong thang di qua diem X va trung diem cua doan thang AB la vuong g6c vai CD.

3. Cho day ao, aI, a2, ... , dUQ'C xac dinh boi ao = 20, a1 = 100, an+2 = 4an+1 + 5an + 20. Hay xac dinh so nguyen duong m be nhat thoa man am - ao, am+1 - aI, am+2 - a2, ... la chia het cho 1998.

4. Ton tai hay khong mot day so thtrc vo han {xn}~~ thoa man IXnl :S 0.666 1

va IXm - Xn I ~ 2 2 vai moi m, n nguyen duong phan biet

n +n+m +m

5. TIm gia tri be nhat cua bieu thtrc

J(X + 1)2 + (y - 1)2 + J(x - 1)2 + (y + 1)2 + J(x + 2)2 + (y + 2)2

vai x, y la cac bien thirc,

6. Hay xac dinh tat ca cac so nguyen duong n sao cho ton tai da thtrc p(x) vai he so thuc thoa man

p(X1998 + _1_) = x" + ~

x1998 xn

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

56

1.38 Nam 1999

1. Hay xac dinh tat ca cac nghiern thtrc cua he phirong trinh

{(I + 42X-Y) . 5y-2x+1 = 22x-y+1 + 1 y3 + 4x + In(y2 + 2x) + 1 = 0

2. Cho tam giac fiABC. V6i A' la trung diem cua eung BC cua mot dtrong tron ngoai tiep khong chua A. H' va C' dtroc xac dinh ttrong tv. Cac doan thang A' B', B' C' va C' A' giao nhau vai cac canh cua tam giac tai sau diem , hai tren moi canh, Cac diem do chia moi canh cua tam giac thanh ba phan, Chung minh rang ha doan b giira moi phan cua canh bang nhau khi va chi khi tam giac ABC deu,

3. Dayal, a2, a3,"" dtroc xac dinh boi al = 1, a2 = 2 va an+2 = 3an+1 - an.

Day bs, b2, b3, ... , dtroc xac dinh brri bl = 1, b2 = 4, bn+2 = 3bn+1 - b.; Chung minh rang cac so nguyen duong a, b thoa man 5a2 - b2 = 4 khi va chi khi a = an va b = bn voi n nguyen duong nao do.

4. Hay xac dinh gia tri Ian nhat cua bien thtrc

2

2 3

---::--- + ---::-y2 + 1 Z2 + 1

vai moi so dirong x, y, z thoa man xyz + x + z = Y

5. Cho bon tia OA, OB, ~C, OD trong khong gian sao eho goc gitra hai trong cluing la bang nhau. Chung minh rang khi rna mot tia thay d6i OX, thi tong

----- ----- ----- -----

cua cac eosin cua goc XOA, XOB, XOC, XOD la hang so va tong cac

binh eosin cua cac goc do cling la hang so.

6. Hay xac dinh t3't ca cac ham f (n) xac dinh tren tap cac so nguyen khong am vai cac gia tri trong {O, 1, 2, ... , 2000} thoa man cac dieu kien sau day

(a) f(n) = n voi 0 :S n :S 2000

(b) f(J(m) + f(n)) = f(m + n) voi moi m, rmguyen duong.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoe.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

57

1.39 Nam 2000

1. Xac dinh mot day cac so thuc duong xo, Xl, X2, ... , brri

Xo = b, Xn+l = J C - V c + Xn

Hay xac dinh Hit ca cac gia tri cua c thoa man doi voi moi b trong khoang (0, c) sao cho day la ton tai va hoi tv den mot gioi han khi n tien ra vo cling.

2. Cho hai dtrong tron C va C' c6 cac tam la 0 va 0' ttrong (rug sao cho cac dirong thang OX va 0' X' cat nhau. M va M' la cac di~m thay d6i tren C va

-- --

C' ttrong (rug sao cho XOM = X'O'M' (theo htrong ngiroc kim dong ho).

Hay xac dinh quy tfch trung diem cua doan thang M M'. Gia sir rang 0 M va 0' M' cat nhau b Q. Chung minh rang dtrong tron cua Q M M' Iuon di qua mot diem co dinh,

3. Cho p(x) = x3 + 153x2 - 111.T + 38. Chung minh rang p(n) chia het cho 32000 vai it nhat chin so nguyen duong n rna he han 32000. Hoi rang co hao nhieu so n nlnr the?

4. Cho mot g6c n: thoa man 0 < n: < tt . Chung minh rang co duy nhat mot tam thtrc bac hai X2 + ax + b la nhan tir cua Pn (x) = sin oa" - sin (no:) X + sin (no: - 0:) voi n > 2. Chung minh rang khong c6 mot da thtrc tuyen tfnh x + c nao rna chia het Pn(x) voi moi n > 2.

5. Hay xac dinh tat ca n > 3 thoa man cluing ta c6 the tim dtroc n diem trong khong gian sao cho khong c6 ba diem nao thang hang va khong c6 bon diem nao cling nam tren dtrong tron va cac dtrong tron qua ha diem bat ki la co cling han kinh.

6. Cho da thirc p(x) voi he so thtrc thoa man p(X2 - 1) = p(x)p( -x). Hay xac dinh so 16'0 nhat cac nghiern thtrc cua p( x) co th~ co.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

58

1.40 Nam 2001

1. Cho hai dtrong tron 0 va 0' cat nhau a A va B. Duong thang TT' tiep xuc vai dtrong tron thir nhat tai diem T va dtrong tron thtr hai tai T'. Cac dtrong vuong g6c til T va T' cat dtrong thang 00' tai S va S'. Tia AS cat dtrong tron thir nhat tai R va tia AS' cat duong tron thtr hai tai R'. Chung minh rang R, B va R' thang hang.

2. Cho s6 nguyen duong n va a, b la hai s6 nguyen Ian hem Inguyen t6 cimg nhau. Gia sir rang M = a6n + b6n c6 it nhat hai troc Ie Ian hem 1. Hay xac dinh so du cua M cho 6 . 12n.

3. V6i s6 thuc a, b dtroc xac dinh day Xo, Xl, X2, ... , boi Xo = a, Xn+l = Xn + b sin Xn. Neu b = 1 clnrng minh rang day da cho hoi tv toi mot gia tri htru han vai moi 0,. Neu b > 2 clnrng minh rang day phan ki vai 0, nao do.

4. Hay xac dinh gia tri Ian nhat cua bien thtrc

123 -+-+-

Vi yY yZ

6 do x, y, z la cac s6 duong thoa man dieu kien sau

1 .

V2 s z S mm{ xV2, yV3}

X + zV3 2: J6

yV3 + zv'1O 2: 2y'5

5. Hay xac dinh tat cit cac ham gia tri thtrc xac dinh tren khoang (-1; 1) thoa

man

vai moi x.

6. Cho al, a2, ... ,a2n la mot hoan vi cua {I, 2, ... ,2n} sao cho

voi moi i #- j. Chung minh rang al = a2n + n khi va chi khi 1 S a2i S n voi i = 1,2, ... ,n

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

59

1.41 Nam 2002

1. Giai phirong trinh

J 4 - 3v10 - 3x = x - 2

2. Cho tam giac t:..ABG can vai AB = AG. GQi 0 la mot diem thay d6i tren dtrong thang BG thoa man tam 0 cua dtrong tron ban kinh 0 A khong nhan cac dtrong thang A R va AC lam tiep tuyen, Cac dtrong thang AB, AG cat cac dtrong tron i:J M, N ttrong trng. Hay xac dinh quy tich tnrc tam cua tam giac t:..AM N.

3. Cho m < 2001 va n < 2002 la cac so nguyen duong. Mot tap hop cac so thuc phan biet dUQ'C sap xep trong mot bang voi 2001 hang va 2002 cot, Mot so trong bang dtroc goi la xau neu nhir no be han It nhat m so trong cimg mot cot va It nhat n so trong cimg mot dong. Hoi rang so Ion nhat co th~ cua so xau la bao nhieu?

4. Neu tat d cac nghiem thirc cua x3 + ax' + bx + c la thuc thi hay cluing minh

rang

12ab + 27c :S 60,3 + lOJ(a2 - 2b)3

5. Hay xac dinh tat d cac so nguyen duong n d~ phirong trinh

o,+b+c+d=n~

co nghiern so nguyen duong

6. Cho n la so nguyen duong. Chung minh rang phirong trinh

1 1 1 1

--+ + ... + =-

x-I 22X - 1 n2x - 1 2

co nghiern duy nhat Xn > 1. Chung minh rang khi n tien ra vo han thi Xn tien den 4.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

60

1.42 Nam 2003

1. Ki hieu lR la tap hop cac so thirc. MOt ham j : lR -----+ lR thoa man

j ( cotg x) = cos 2.'1: + sin 2x

vai moi 0 < x < Jr. Xac dinh ham g(x) = j(x)j(l - x) vai -1 :S x :S 1. Hay xac dinh gia tri Ian nhat va nho nhat cua 9 (x) tren doan thang [-1; 1].

2. Cho hai dtrong tron C1 va C2 tiep xuc ngoai nhau tai diem M va han kinh cua C2 Ian han cua C1• MOt diem A chuyen dong tren C2 khong thang hang voi dtrong thang di qua hai tam. B va C la cac diem tren C1 thoa man A R va A C tiep xiic voi C 1. Cac dtrong thang B M, C M giao voi C 2 lc1n nira tai E, F ttrong trng. D la giao cua tiep tuyen tai A va dtrong thang E F. Chung minh rang quy tfch cua diem D khi rna A thay d6i la mot dtrong thang,

3. Cho Sn la so cac hoan vi cua (a1' a2, ... , an) cua (1,2, ... , n) thoa man 1 :S lak - kl :S 2 voi moi k. Chung minh rang 7/4Sn-1 < Sn < 2Sn-1 voi moi so nguyen n > 6.

4. Hay xac dinh so nguyen duong n Ian nhat thoa man rang cac phirong trinh sau co nghiern so nguyen x, Y1, Y2, ... ,Yn

5. Xac dinh da thtrc prz ) = 4x3-2x2-15x+9vaq(x) = 12x3+6x2-7x+1.

Chung minh rang moi da thtrc co It nhat ha nghiern thtrc phan bier, Cho A I a nghiern so I an nhat cua P (x) va B I a nghiern I an nhat cua da thtrc q (x) . Chung minh rang A 2 + 3B2 = 4.

6. Ki hieu lR+ la tap hop cac so thtrc duong. Ki hieu :F la tap hop tat ca cac ham j : lR+ -----+ lR+ thoa man:

j (3x) 2: j (J (2x )) + x

vai moi x. Hay xac dinh hang so thuc n: Ian nhat thoa man j(x) 2: n:. x vai moi j E :F va moi x E lR+.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

61

1.43 Nam 2004

1. Giai he phirong trinh sau day

2. Cho tarn giac t:..ABC trong mat phang, D la giao diem cua doan thang A R

-----

voi dtrong phan giac trong g6e ACB cua tarn giac t:..ABC. Xet mot dtrong

tron (0) thay d6i Iuon di qua hai diem C va D va khong tiep xuc vai cac dtrong thang BC va CA. Duong tron nay cat BC va CA ttrong ling tai cac diem thtr hai M va N.

(a) Chung rninh rang ton tai mot dtrong tron (5)tiep xuc vai cac dtrong thang D M, D N tai M, N ttrong ling.

(b) Duong tron (5) cat cac dtrong thang BC va AC tai cac diem ttrong ling la P va Q. Chung rninh rang cac d¢ dai cua cac doan thang M P va N Q la hang so khi rna dtrong tron (0) thay d6i.

A

B

D

3. Chung ta ki hieu A la tap tat ca 16 so nguyen dirong dau tien A = {I, 2, ... ,16}.

Hay xac dinh so nguyen duong be nhat k cia rna e6 tinh chat sau day: voi moi tap con cua A rna e6 dung k phan nr chiing ta e6 the tim dtroc trong n6 hai phan tir a, b rna 0,2 + b2 la so nguyen t6.

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

62

4. Xet day so thuc {xn} ~~ dtroc xac dinh boi

(2 + 2 cos 20:)xn + cos" 0:

Xl = 1 and Xn+l = -.:...._------'-----(2 - 2 cos 20:)xn + 2 - cos20:

voi moi n = 1,2, .... 6 do 0: la mot tham so thirc. Hay xac dinh Hit ca cac gia tri c6 the cua 0: sao cho day {Yn} ~~ voi

n 1

Yn = L 1 + 2x

k=l n

co gioi han hiru han khi rna n tien ra vo han, Hay xac dinh cac gioi han do trong cac tnrong hop cua 0: tim diroc.

5. Xet cac so thtrc duong X, y, z thoa man dieu kien

(X+Y+Z)3 = 32xyz

Hay xac dinh gia tri Ian nhat va nho nhat cua bieu thtrc

6. V 6i moi so nguyen duong n ta ki hieu S (n) la tong cua tat ca cac chir so cua n trong co sa 10. Xet tat ca cac so nguyen duong m thoa man 2003[m, tim gia tri he nhat co th~ cua S (m ).

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

© Hd Duy Hung

Cdc bai thi Toan quoc gia Vi~t Nam bang A

63

1.44 Nam 2005

1. Cho x, y la cac so thtrc thoa man dieu kien:

x - 3vX+1 = 3yY+2 - y

Hay xac dinh gia tri Ian nhat va be nhat cua bien thtrc P = x + y.

2. Cho (0) la mot dtrong tron co dinh ban kfnh R. Lay cac diem A va B co dinh tren dtrong tron (0) thoa man A, B va 0 khong thang hang. Xet diem thay d6i C nam tren duong tron (0) (C #- A, B). Dung hai dtrong tron (01), (02) di qua cac diem A, B va tiep xiic vai BC, AC tai C, nrong irng. Duong tron (Od giao vai dtrong tron (02) a D (D #- C). Chung minh rang

(a) CD:S R;

(b) Duong thang CD Iuon di qua mot diem khong phu thuoc van diem C khi C chay tren dtrong tron (0).

3. Cho da giac A1A2A::lA4A~A()A7AR loi tam canh sao cho khong c6 ba dtrong cheo nao dong quy. Giao cua hai dtrong cheo tuy Y duoc goi la mot "nut". Xet tat d cac ni giac loi diroc tao boi bon dinh cua bat giac A1A2A3A4A5A6A7As va cac tu giac d6 se duoc goi la nhtmg "nr giac con". Hay xac dinh so nguyen duong n he nhat thoa man

Chung ta co th~ to mau n "nut" sao cho vai moi i #- k rna i, k E {I, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8}, thi cac so s(i, k) la bang nhau, a do s(i, k) dtroc kf hieu la so cac "tir giac con" c6 Ai, Ak la cac dinh va giao cua hai dtrong cheo la mot nut.

4. Hay xac dinh tat ca cac ham so j : JR ----+ JR thoa man dieu kien

j(J(x - y))= j(x)· j(y) - j(x) + j(y) - xy

vai moi x, y E JR.

5. Hay tim tat cac bo ba (x, y, n) cac so nguyen duong thoa man dieu kien

z! +y! n

--,-=3 . n.

6. Lay {xn} la day so tlurc duoc xac dinh boi Xl = a, Xn+1 = 3x~ - 7x~ + 5xn, n E N. Hay xac dinh tat ca cac so thuc a thoa man day {xn} c6 gioi han hfru han khi rna n ----+ +00 va xac dinh gioi han d6 trong tnrong hQ'P tim diroc.

© Copyright 2005 by Ha Duy Hung & www.ddtoanhoc.net

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->