P. 1
Sach tra cuu thuat ngu khai niem thong dung trong hoi nhap

Sach tra cuu thuat ngu khai niem thong dung trong hoi nhap

5.0

|Views: 375|Likes:
Được xuất bản bởichungnguyenthuy
This is a book to help Vietnamese with some economics terms in the integration era.
This is a book to help Vietnamese with some economics terms in the integration era.

More info:

Published by: chungnguyenthuy on Aug 21, 2008
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/28/2011

pdf

text

original

Sách tra c u NH NG THU T NG VÀ KHÁI NI M THÔNG D NG TRONG H I NH P KHU V C VÀ QU C T

L I GI I THI U Tháng 11 năm 2007 này là tròn m t năm k t khi Vi t Nam t ch c “Tu n l H i ngh c p cao APEC l n th 14”, g n tròn m t năm nư c ta tr thành thành viên th 150 c a WTO và là năm ñ u tiên nư c ta ñư c các nư c tín nhi m b u làm U viên không thư ng tr c H i ñ ng B o an Liên h p qu c. ðây là nh ng d u m c tr ng ñ i và ngo n m c trong ti n trình h i nh p c a Vi t Nam vào khu v c và toàn c u mà ngư i dân Vi t Nam nào cũng c m th y t hào và ph n kh i. ð c bi t, v i ‘Tu n l H i ngh C p cao APEC 14”, có th nói ñây là m t “quy trình chu n” kh ng l tuy t v i v t ch c s ki n mà ngư i dân Vi t Nam ñã ñ t t i. ðó là quy trình chu n v “Tr t t an toàn giao thông ñô th ”, v “V sinh môi trư ng ñư ng ph s ch ñ p văn minh”, v “Ngư i dân Hà N i thanh l ch, văn hoá, m n khách”, v “văn hoá k lu t v th i gian” ñúng gi t i t ng giây, t ng phút… Nh ng “quy trình chu n” trong Tu n l H i ngh c p cao APEC ñã góp ph n “làm Tâm ngư i Vi t sáng hơn, nâng T m ngư i Vi t cao hơn”, ñư c c c ng ñ ng qu c t , b n bè th gi i th a nh n và khâm ph c. Vi t Nam nay ñã là m t b ph n không tách r i c a WTO, APEC, ASEM, ASEAN/AFTA. Trong hành trang h i nh p toàn c u, các doanh nhân, sinh viên, trí th c… và c b n là ngư i dân Vi t Nam bình thư ng, b n ñã chu n b nh ng gì? Trên Báo Di n ñàn Doanh nghi p ngày 8 tháng 10 năm 2007 Ts. Phan Qu c Vi t, T ng Giám ñ c Tâm Vi t Group, ñã trao ñ i v n ñ “Doanh nhân “ñi” b ng gì vào WTO?”. H i nh p toàn c u ngày càng sâu r ng v i n i dung liên quan ñ n nhi u lĩnh v c kinh t , k thu t, văn hoá, xã h i, an ninh con ngư i. Nh ng t ch c, tên g i vi t t t, nh ng thu t ng ti ng Anh và khái ni m s d ng trong các t ch c qu c t ngày càng phong phú, ña d ng và ph c t p. Trong khi ñó, Vi t Nam hi n nay chưa có cu n sách tra c u ñư c biên so n ñ y ñ và t p trung nh ng thu t ng và khái ni m ñó. TTTMV06-07

Nhân d p k ni m nh ng s ki n tr ng ñ i nói trên c a ti n trình h i nh p qu c t , m ng ñi n t c a Tâm Vi t Group t i ñ a ch http://www.tamviet.edu.vn s cung c p thêm cho b n ñ c là doanh nhân, h c gi , nhà nghiên c u, sinh viên và t t c nh ng ai quan tâm Trang thông tin tra c u “Nh ng thu t ng và khái ni m thông d ng trong h i nh p khu v c và qu c t ”. ðây là cu n sách tra c u do hai tác gi Tr n Tr ng Toàn, nguyên ð i s -Giám ñ c ñi u hành Ban thư ký APEC qu c t , tr s t i Singapore, và Ths. Nguy n Minh Vũ biên so n. M t ph n c a cu n sách v nh ng thu t ng & khái ni m thông d ng trong h p tác APEC ñã ñư c xu t b n ñ ph c v Năm APEC Vi t Nam 2006. ðư c s ñ ng ý c a hai tác gi , Tâm Vi t Group hân h nh gi i thi u cu n sách này trên trang web c a Tâm Vi t v i hy v ng cung c p thêm m t tài li u h u ích ñ b n ñ c tra c u, tham kh o b t kỳ ñâu và b t c lúc nào c n ñ n.

TTTMV06-07

Index

A........................................................................................................3 B......................................................................................................18 C......................................................................................................23 D......................................................................................................32 E ......................................................................................................35 F ......................................................................................................45 G......................................................................................................50 H......................................................................................................56 I .......................................................................................................58 J .......................................................................................................68 K......................................................................................................69 L ......................................................................................................70 M .....................................................................................................73 N......................................................................................................80 O......................................................................................................83 P ......................................................................................................86 Q......................................................................................................93 R......................................................................................................94 S ......................................................................................................98 T .................................................................................................... 109 U.................................................................................................... 118 V.................................................................................................... 121 W................................................................................................... 122 X.................................................................................................... 126

TTTMV06-07

A

ABAC (APEC Business Advisory Council) H i ñ ng Tư v n Doanh nhân APEC: Do các Nhà lãnh ñ o APEC thành l p năm 1995 g m các ñ i di n tiêu bi u c a gi i doanh nghi p t m i n n kinh t thành viên. ABAC có nhi m v tư v n cho các Nhà lãnh ñ o APEC trong vi c th c hi n Chương trình Hành ñ ng Osaka (OAA) v t do hoá, thu n l i hoá thương m i và ñ u tư (TILF), H p tác Kinh t và K thu t (ECOTECH), và các v n ñ liên quan ñ n khu v c doanh nhân. T 2005, ABAC ñư c các B trư ng APEC chính th c th a nh n là m t trong năm thành ph n ñ i bi u ñư c tham d các h i ngh chính th c c a APEC (các n n kinh t thành viên APEC, ABAC, Ban Thư ký APEC, ba quan sát viên chính th c, và các khách m i). ABAC h p m i năm 4 l n v i s tham d c a các nhà kinh doanh hàng ñ u do chính ph 21 n n kinh t thành viên c ñ n. Năm 2006, Vi t Nam nh n trách nhi m ch trì ABAC. ABF (Asian Bond Fund) Qu Trái phi u Châu Á: Sáng ki n v Qu Trái phi u Châu Á ñư c ñ xu t ngày 2/6/2003 t i h i ngh c a Ngân hàng Trung ương ðông Á và Thái Bình Dương, m t t p ñoàn ngân hàng g m 11 ngân hàng trung ương khu v c Châu Á-Thái Bình Dương (Thái Lan, Nh t B n, Hàn Qu c, Trung Qu c, H ng Kông, Malaysia, Indonesia, Singapore, Philippines, Australia và New Zealand). Sáng ki n này nh m t o ñi u ki n ñ các chính ph châu Á ñ y m nh s h i nh p khu v c trong lĩnh v c tài chính, ñ c bi t trong th trư ng trái phi u, qua ñó ñ t m c ñích cu i cùng là h tr tài chính cho các doanh nhân ñ u tư vào châu Á. Quy mô ban ñ u c a Qu là 1 t ñô la M . ABS (Asset-Backed Securities) Ch ng khoán ñư c ñ m b o b ng tài s n: Là các ch ng khoán ñư c ñ m b o b ng phi u thu, gi y n , h p ñ ng cho thuê tài s n - phân bi t v i các ch ng khoán ñư c ñ m b o b ng tài s n th c s .

TTTMV07

4

ABSN (APEC Business School Network) M ng lư i các trư ng kinh doanh APEC: Sáng ki n này ñư c ABAC ñưa ra tháng 2/2004 và ñư c các b trư ng giáo d c APEC thông qua tháng 4/ 2004 nh m thúc ñ y quan h gi a các h c vi n và tăng cư ng vi c s d ng ti ng Anh như là m t phương ti n trong kinh doanh. ABTC (APEC Business Travel Card) Th Thông hành c a Doanh nhân APEC: Là gi y phép ñi l i ñư c c p theo Chương trình c p th ñi l i c a doanh nhân APEC nh m t o thu n l i cho s lưu chuy n c a các nhà kinh doanh b ng vi c mi n th th c và các th t c sân bay cho h khi h ñi ñ n các n n kinh t thành viên APEC. Theo Chương trình này, các doanh nhân ñư c c p th s ñư c s d ng kênh nh p c nh nhanh t i sân bay và lưu trú ít nh t 60 ngày t i các n n kinh t là thành viên c a Chương trình này mà không ph i ñăng ký xin th th c. Vi t Nam tham gia ABTC t 1/1/2006. Thông tin chi ti t v vi c tham gia ABTC có th tham kh o t i Quy ch v vi c c p và qu n lý th ñi l i c a doanh nhân APEC (Ban hành kèm theo Quy t ñ nh s 45/2006/Qð-TTg ngày 28/02/2006 c a Th tư ng Chính ph ). ð n nay, có 17 n n kinh t thành viên APEC tham gia chương trình này: Australia, Brunei Darussalam, Chile, Trung Qu c; H ng Công, Trung Qu c; Indonesia, Nh t B n, Hàn Qu c, Malaysia, New Zealand, Papua New Guinea, Peru, Philippines, Singapore; ðài B c, Trung Qu c; Thái Lan và Vi t Nam. ACBD (APEC Customs Business Dialogue) ð i tho i gi a Doanh nhân và H i quan: là m t ho t ñ ng thư ng l c a Ti u ban Th t c H i quan (SCCP) nh m tăng cư ng h p tác v i gi i doanh nhân trong lĩnh v c H i quan. H i ngh ñ u tiên c a cơ ch ñ i tho i ACBD ñư c t ch c vào tháng 8/2001 Thư ng H i, Trung Qu c v i s tham gia c a các quan ch c h i quan, gi i doanh nghi p, các di n ñàn c a APEC và các t ch c qu c t liên quan khác. Ch ñ c a cu c ñ i tho i là “N n kinh t m i: Tăng cư ng s h p tác c a doanh nhân trong lĩnh v c h i quan và ñưa thu n l i hóa thương m i ti n lên m t bư c m i”. ACEC (APEC Cyber Education Cooperation Consortium) Liên k t H p tác ðào t o qua M ng c a APEC: ðư c ñ xu t tháng 6/2001 và thông qua t i H i ngh l n th 22 c a Nhóm công tác v TTTMV06-07

Phát tri n ngu n nhân l c (HRDWG) và ñư c Qu Giáo d c APEC ng h . M c ñích c a Liên k t này là nh m h tr thu h p kho ng cách k thu t s , trao ñ i thông tin v giáo d c và phát tri n ngu n nhân l c trong khu v c APEC, t ñó góp ph n th c hi n t m nhìn c a các Nhà lãnh ñ o và các B trư ng trong lĩnh v c Giáo d c. ACEN (APEC Cyber Education Network) M ng lư i ðào t o qua M ng c a APEC: Là sáng ki n c a Hàn Qu c ñư c thông qua t i H i ngh l n th 22 c a Nhóm công tác v Phát tri n ngu n nhân l c (HRDWG) Brunei vào tháng 5/2000. M c ñích c a ACEN là tri n khai m t m ng lư i ñào t o xuyên qu c gia nh m gi m thi u s chênh l ch v ngu n l c, ki n th c chuyên môn và trình ñ sư ph m trong giáo d c. M ng lư i này s ho t ñ ng như m t trung tâm giáo d c có nhi m v thúc ñ y trao ñ i thông tin, chuyên gia và h p tác giáo d c gi a các thành viên. ACRS (Advanced Classification Rulings) Quy ch v phân lo i thông tin s m: Là m t d án thu c Chương trình hành ñ ng chung c a Ti u ban Th t c H i quan (SCCP) nh m m c tiêu ñơn gi n hóa các th t c phân lo i thông tin trư c khi nh p kh u, qua ñó giúp tăng cư ng tính n ñ nh và d d ñoán trong thương m i th gi i, giúp các doanh nhân ñ ra ñư c nh ng quy t ñ nh kinh doanh ñúng ñ n. 16 n n kinh t thành viên APEC ñã hoàn thành xây d ng Quy ch này. ACT (Anti-Corruption and Transparency Experts’ Task Force) Nhóm ð c trách các Chuyên gia v ch ng Tham nhũng và Minh b ch hoá: ðư c thành l p năm 2005 theo quy t ñ nh c a các B trư ng APEC tháng 11/2004. Nhi m v c a Nhóm là giúp APEC th c hi n “Cam k t Santiago v Ch ng tham nhũng và B o ñ m minh b ch” và “Chương trình Hành ñ ng c a APEC v ch ng Tham nhũng và B m ñ m minh b ch” ñư c các Nhà lãnh ñ o APEC thông qua năm 2004. Năm 2006, Vi t Nam ch trì Nhóm ACT. ADB (Asian Development Bank) Ngân hàng Phát tri n Châu Á: Là m t th ch tài chính ña phương, ho t ñ ng vì m c tiêu gi m ñói nghèo trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. ADB ñư c thành l p năm 1966, hi n nay có 64 thành TTTMV06-07

viên, h u h t các nư c trong khu v c Châu Á-Thái Bình Dương là thành viên c a ADB. ADB có tr s chính Manila, Philippines và 26 chi nhánh trên kh p th gi i. ADOC (APEC Digital Opportunity Center) Trung tâm cơ h i k thu t s APEC: Sáng ki n xây d ng ADOC ñư c các Nhà lãnh ñ o APEC thông qua năm 2003 t i Thái Lan v i s b o tr c a ðài B c, Trung Qu c. M c tiêu c a ADOC nh m th c hi n “Chi n lư c APEC ñi n t ” (e-APEC) do các nhà lãnh ñ o APEC ñưa ra năm 2001 nh m bi n “kho ng cách k thu t s ” thành “cơ h i k thu t s ” và tăng cư ng năng l c công ngh thông tin cho các thành viên APEC ñ ti n bư c vào n n kinh t tri th c. V i s h tr c a ðài B c, Trung Qu c, Trung tâm ADOC Vi t Nam thành l p năm 2004 có tr s t i Phòng Thương m i và Công nghi p Vi t Nam, s 9 ðào Duy Anh, Hà N i. ADOC Plus Sáng ki n “ADOC m r ng”: Là ý tư ng c a ðài B c, Trung Qu c d a trên sáng ki n ADOC nh m thúc ñ y ng d ng công ngh thông tin trong vi c phát tri n kinh t c a các ñ a phương theo phương châm “M i làng m t s n ph m” (OVOP). Ý tư ng này ph ng theo mô hình OTOP ñã ñư c ng d ng r ng rãi Thái Lan nh m phát tri n các ngành s n xu t các ñ a phương, nh t là các vùng nông thôn, trong m i n n kinh t thành viên APEC. AEBF (Asia-Europe Business Forum) Di n ñàn Doanh nhân Á – Âu: Là sáng ki n ñư c tri n khai t i h i ngh Thư ng ñ nh l n th nh t c a Ti n trình H p tác Á – Âu (ASEM) Bangkok, 1996. M c ñích c a di n ñàn là tăng cư ng ñ i tho i gi a các doanh nghi p trong 2 khu v c Á – Âu, ñ ng th i tăng cư ng quan h gi a gi i doanh nhân và các chính ph cácnư c Á-Âu. Theo sáng ki n này, các doanh nghi p hàng ñ u c a 25 nư c ASEM ñã nhóm h p thư ng niên ñ th o lu n v các v n ñ thương m i, ñ u tư và ñ xu t các ki n ngh v tăng cư ng tính h p d n c a môi trư ng kinh t Á – Âu. AEF (APEC Education Foundation) Qu giáo d c APEC: T ch c phi l i nhu n và t c p v n, ñư c thành l p năm 1995 và là m t ph n m r ng c a Sáng ki n Giáo d c c a các nhà lãnh ñ o APEC t i H i ngh các nhà lãnh ñ o APEC l n TTTMV06-07

ñ u tiên ð o Blake, Hoa Kỳ. Nhi m v c a AEF là tăng cư ng giáo d c và phát tri n ngu n nhân l c trong các n n kinh t APEC. Theo ñó, AEF thúc ñ y nghiên c u, giáo d c và h tr tài chính cho khu v c châu Á – Thái Bình Dương thông qua các chương trình c p v n cho các d án và sáng ki n ñ c bi t khác thu c các ưu tiên c a APEC. AELM (APEC Economic Leaders’ Meeting) H i ngh các Nhà lãnh ñ o Kinh t APEC: Là h i ngh không chính th c hàng năm c a các Nhà lãnh ñ o các n n kinh t thành viên APEC. H i ngh AELM l n ñ u tiên ñư c t ch c năm 1993 t i ð o Blake, Hoa Kỳ. T i ñó, các Nhà lãnh ñ o ñã nh t trí xây d ng T m nhìn APEC v m t C ng ñ ng n ñ nh, an ninh và th nh vư ng t i khu v c Châu Á - Thái Bình Dương. T i AELM hàng năm, các Nhà lãnh ñ o xem xét các ñ xu t t H i ngh quan ch c Cao c p (SOM), các H i ngh B trư ng chuyên ngành, H i ñ ng Tư v n Doanh nhân APEC (ABAC), và H i ngh liên B trư ng Ngo i giao - Kinh t (AMM), ñ ng th i ra tuyên b ñ nh hư ng phát tri n cho nh ng năm t i. H i ngh AELM l n th 14 ñư c t ch c t ngày 18-19/11/2006 t i Hà N i, Vi t Nam. AFG (APEC Financiers’ Group) Nhóm các nhà tài chính APEC: ðư c thành l p theo quy t ñ nh c a các B trư ng Tài chính APEC năm 1994 nh m ñưa ra ñ xu t và quan ñi m c a khu v c tư nhân v phát tri n th trư ng v n và các v n ñ tài chính khác. Nhóm AFG h p cùng v i th i ñi m c a H i ngh B trư ng Tài chính APEC và t ch c ñ i tho i hàng năm v i các BT tài chính APEC. AFS (APEC Food System) H th ng lương th c APEC: Thành l p tháng 2/1999 v i tư cách là m t nhóm ñ c trách. AFS ph i h p và liên k t ho t ñ ng gi a t t c các n n kinh t thành viên APEC ñ th c hi n 3 m c tiêu v lương th c là: phát tri n cơ s h t ng nông thôn, thúc ñ y buôn bán nông s n, áp d ng công ngh hi n ñ i trong s n xu t và ch bi n lương th c. Qua ñó nh m tăng cư ng tính hi u qu c a s n xu t và buôn bán nông s n và ñem l i l i ích cho các thành viên. AFTA (ASEAN Free Trade Area) Khu v c M u d ch T do ASEAN: AFTA ñư c ñ ra t i H i ngh Thư ng ñ nh ASEAN 4 Singapore, 1/1992. Theo AFTA, các nư c TTTMV06-07

ASEAN s hoàn thành c t gi m thu quan, các bi n pháp phi thu quan và các hàng rào thương m i khác không mu n hơn năm 2003 ñ i v i 6 thành viên sáng l p, 2006 ñ i v i Vi t Nam, 2008 ñ i v i Lào và Myanmar, 2010 ñ i v i Campuchia (theo Hi p ñ nh Thu quan Ưu ñãi có Hi u l c chung - CEPT) AGGI (Ad hoc Advisory Group on Gender Integration) Nhóm tư v n ñ c bi t c a SOM v H i nh p Gi i: ðư c thành l p năm 1999 nh m phát tri n Khuôn kh v H i nh p N gi i trong APEC (ñư c thông qua năm 1999 Aukland, New Zealand). AGGI ñã hoàn thành nhi m v và gi i th năm 2002, thay vào ñó là s ra ñ i c a M ng lư i các ð u m i H p tác v Gi i (tháng 10/2002 Los Cabos, Mexico). AICST (APEC International Center for Sustainable Tourism) Trung tâm Qu c t APEC v Du l ch B n v ng. ðây là trung tâm nghiên c u v du l ch c a 21 n n kinh t thành viên APEC. AICST có nhi m v ph i h p nghiên c u v các v n ñ s nh hư ng ñ n tương lai c a ngành du l ch khu v c châu Á – Thái Bình Dương. AIMP (APEC Information Management Portal) H th ng Qu n lý Thông tin APEC: Là m t công c qu n lý thông tin ñi n t do Ban Thư ký APEC ng d ng v i s h tr c a Microsoft g m 4 b ph n c u thành: 1) H th ng ph i h p công vi c trên m ng (APEC Collaboration System - ACS); 2) H th ng h i ngh trên m ng (Online Meeting System - OMS) - thay th cho “H th ng h i h p ít s d ng gi y t ” (LPMS) trư c ñây; 3) Cơ s d li u D án APEC (Project Database - PDB); 4) Cơ s d li u Văn ki n APEC (Meeting Document Database - DDB). H th ng AIMP s b t ñ u ñư c ñưa vào s d ng th nghi m trong APEC t gi a năm 2006, trong ñó h th ng ACS và OMS ñã ñư c s d ng th nghi m t i H i ngh c a U ban Ngân sách và Qu n tr (BMC) tháng 3/2006. ALEI (APEC Leaders’ Education Initiative) Sáng ki n Giáo d c APEC: ðư c các Nhà lãnh ñ o APEC thông qua và tri n khai t tháng 11/1993. M c tiêu c a ALEI là tăng cư ng h p tác khu v c trong giáo d c b c cao, nghiên c u các v n ñ kinh t khu v c tr ng ñi m, c i thi n k năng c a ngư i lao ñ ng, t o ñi u ki n trao ñ i văn hóa và trí th c, thúc ñ y s lưu chuy n lao ñ ng và nâng cao hi u bi t v s ña d ng c a khu v c châu Á – Thái Bình Dương. TTTMV06-07

Theo sáng ki n này, Trung tâm nghiên c u APEC ñã ñư c thành l p t i các n n kinh t thành viên. Amber Box H p vàng (ch các bi n pháp b o h n i ñ a): Là thu t ng c a GATT ñư c s d ng trong ñàm phán thương m i, tương t như ñèn giao thông, ñ phân lo i chính sách, bao g m H p vàng (amber box), H p xanh da tr i (blue box), H p xanh lá cây (green box). H p vàng là các bi n pháp b o h n i ñ a ñư c xác ñ nh trong ñi u 6 c a Hi p ñ nh Nông nghi p (tr các bi n pháp ñư c ñưa vào Green box và Blue Box) như tr c p hay tr giá tr c ti p. H u qu c a các bi n pháp này là làm sai l ch s n xu t và thương m i. AMETEC (APEC Marine Environmental Training and Education Center) Trung tâm Giáo d c và ðào t o v Môi trư ng bi n APEC: Trung tâm này có ch c năng giáo d c và ñào t o v ki m soát môi trư ng bi n. AMETEC ñư c APEC và B Ngư nghi p và Các v n ñ Hàng h i c a Hàn Qu c thành l p và b t ñ u tri n khai ho t ñ ng t tháng 11/2003. AMM (APEC Ministerial Meeting) H i ngh c p B trư ng APEC. ðây là h i ngh liên B trư ng Ngo i giao và B trư ng Ph trách Kinh t c a APEC ñư c t ch c hàng năm và ngay trư c H i ngh các Nhà lãnh ñ o Kinh t APEC (AELM). T i h i ngh này, các B trư ng s nh n ñ nh, ñánh giá các ho t ñ ng h p tác c a APEC trong m t năm, phê chu n các ñ xu t h p tác c a các Quan ch c cao c p APEC (SOM) và ki n ngh lên H i ngh AELM ñ các Nhà lãnh ñ o xem xét và thông qua. H i ngh AMM l n th 18 ñư c t ch c t ngày 15-16/11/2006 t i Hà N i, Vi t Nam. APB-NET (Asia Pacific Business Network) M ng lư i Doanh nhân Châu Á – Thái Bình Dương: ðư c kh i ñ ng t năm 1994 trong H i ngh các Nhà lãnh ñ o Kinh t APEC t i Bogor, Indonesia. M c ñích c a APB-NET là tăng cư ng s tham gia c a doanh nhân vào vi c ho ch ñ nh t m nhìn APEC. Các Phòng Thương m i và Công nghi p c a các thành viên ñăng cai s ch u trách nhi m t ch c APB-NET.

TTTMV06-07

APCC (APEC Climate Center) Trung tâm Khí h u APEC (xem APCN) APCN (APEC Climate Network) M ng lư i Khí h u APEC: Sáng ki n v APCN ñư c thông qua t i h i ngh l n th 17 c a Nhóm công tác v Khoa h c và Công ngh Công nghi p (ISTWG) t ch c t i Seattle. Nhi m v c a APCN là thúc ñ y trao ñ i thông tin v khí h u khu v c, ñ c bi t là thông tin v d báo khí h u gi a các n n kinh t APEC, t ñó ñem l i l i ích kinh t và xã h i cho các thành viên, gi m thi u nh hư ng c a thiên tai phát sinh t các hi n tư ng khí h u và th i ti t b t thư ng. ð ng b o tr c a APCN là Úc, Canada, Trung Qu c, Indonesia và Vi t Nam. APEC (Asia - Pacific Economic Cooperation) Di n ñàn H p tác Kinh t Châu Á - Thái Bình Dương: Thành l p năm 1989, hi n có 21 n n kinh t thành viên g m Australia, Brunei Darussalam, Canada, Chile, Trung Qu c ; H ng Công, Trung Qu c; Indonesia, Nh t B n, Hàn Qu c, Malaysia, Mexico, New Zealand, Papua New Guinea, Peru, Philippines, Nga, Singapore; ðài B c, Trung Qu c; Thái Lan, M và Vi t Nam. APEC hi n chi m hơn 1/3 dân s th gi i, g n 60% GDP và 47% thương m i toàn c u. APEC là di n ñàn quan tr ng hàng ñ u châu Á - Thái Bình Dương trong vi c thúc ñ y hình thành m t n n thương m i và ñ u tư t do và m c a trong khu v c vào năm 2010 ñ i v i các n n kinh t thành viên phát tri n và năm 2020 ñ i v i các n n kinh t thành viên ñang phát tri n (M c tiêu Bogor 1994). H p tác trong APEC d a trên 3 tr c t : t do hoá thương m i và ñ u tư, thu n l i hoá kinh doanh và h p tác kinh t -k thu t. M c tiêu lâu dài c a APEC là hư ng t i xây d ng m t c ng ñ ng khu v c châu Á – Thái Bình Dương d a trên s n ñ nh, an ninh và th nh vư ng (Tuyên b Seatle 1993). APEC Engineer D án Công nh n chéo v K sư APEC: ðư c Nhóm công tác v Phát tri n Ngu n Nhân l c (HRDWG) nghiên c u t năm 1995. Năm 2000, HRDWG ñã xu t b n tài li u v tiêu chu n và trình ñ c a K sư APEC – “S tay K sư APEC”, trong ñó ñ ra 1 khuôn kh v ñ ng nh t hoá cách ñánh giá trình ñ các k sư c a các n n kinh t thành viên và 1 khuôn kh song phương v mi n các th t c ch ng nh n trình ñ cho các k sư c a nhau. APEC ñã thành l p y ban ði u ph i v K sư APEC ñ ph trách v n ñ này. TTTMV06-07

The APEC Geneva Caucus Nhóm APEC t i Geneva: Thành l p năm 1990 v i tư cách là m t di n ñàn không chính th c ñ Ch t ch APEC ho c ñ i di n c a Ch t ch ph i h p quan ñi m và sáng ki n v i các ñ i di n c a APEC t i Geneva. Khi c n thi t, Ch t ch APEC ho c ñ i di n c a Ch t ch cùng v i các n n kinh t thành viên quan tâm khác có th s d ng Nhóm APEC t i Geneva ñ thi t l p quan h tr c ti p v i các quan ch c thư ng trú t i Geneva nh m chuy n t i quan ñi m c a APEC ho c th o lu n và trao ñ i quan ñi m v nh ng v n ñ cơ b n c a chương trình công tác c a WTO. Năm 2003, các thành viên APEC nh t trí ph c h i và ñ y m nh các ho t ñ ng c a Nhóm nh m t o di n ñàn cho các ñ i di n APEC Geneva rà soát l i ti n b c a Vòng ñàm phán phát tri n Doha (DDA) và các sáng ki n t do hoá c a WTO cũng như tìm cách ñ APEC thúc ñ y ti n trình DDA và các chương trình công tác c a WTO. APEC Privacy Framework Khuôn kh B o m t Thông tin APEC: ðư c các B trư ng thông qua t i AMM, 11/2004, Santiago, Chile nh m kh ng ñ nh t m quan tr ng c a v n ñ b o m t ñ i v i tăng trư ng thương m i ñi n t và thương m i xuyên biên gi i trong khu v c. Theo khuôn kh ñó, APEC s ti n hành nghiên c u các bi n pháp ñ b o m t thông tin trong các n n kinh t thành viên, ñ ng th i tránh t o ra các rào c n không c n thi t ñ i v i s lưu chuy n thông tin. Khuôn kh này ñư c xây d ng phù h p v i Hư ng d n B o m t c a OECD năm 1980. APEC Secretariat Ban Thư ký APEC: ðư c thành l p năm 1992 trong H i ngh B trư ng APEC Bangkok, Thái Lan, v i tr s ñ t t i Singapore. Ban Thư ký APEC là cơ ch ch ñ o h tr ti n trình APEC, cung c p tr giúp k thu t, tư v n và ph i h p ho t ñ ng gi a các di n ñàn c a APEC, ñ ng th i ph trách qu n lý d li u, các ho t ñ ng thông tin và truy n thông ñ i chúng. Ban Thư ký cũng ñóng vai trò trung tâm trong qu n lý d án và qu n lý ngân sách hàng năm c a APEC. Cơ c u c a Ban Thư ký bao g m: a) Giám ñ c ði u hành v i nhi m kỳ 1 năm, do n n kinh t ñăng cai APEC năm ñó c ; b) M t Phó Giám ñ c ði u hành do n n kinh t s ñăng cai năm APEC ti p theo c (Giám ñ c và Phó Giám ñ c ði u hành mang hàm ð i s ); c) Các Giám ñ c Chương trình (PSM) do các n n kinh t thành viên c ñ n; và d) các TTTMV06-07

nhân viên tr giúp (SSM) ngư i ñ a phương (Singapore). Ban Thư ký có tr s 35 Heng Mui Keng Terrace, Singapore 119616. ði n tho i: (65) 6775-6012. Fax: (65) 6775-6013. Website: www.apec.org APEC Strategy on Response to and Preparedness for Emergency Chi n lư c c a APEC v phòng ng a và ng phó v i các tình hu ng kh n c p: Ngay sau th m h a sóng th n n ð Dương (12/2004), SOM I (3/2005) ñã thông qua “Chi n lư c APEC v ng phó v i thiên tai và các tình hu ng kh n c p”, ñ ng th i thành l p “Nhóm ñ c trách v ng phó v i các tình hu ng kh n c p” (TFEP). Là m t cơ quan ñi u ph i chuyên ngành, TFEP tri n khai h p tác và ph i h p ho t ñ ng v i t t c các nhóm công tác và các di n ñàn c a APEC nh m tăng cư ng năng l c d báo thiên tai; nâng cao hi u bi t c a ngư i dân APEC v các k năng phòng ng a, t b o v cũng như x lý h u qu thiên tai. Ho t ñ ng phòng ng a và ng phó v i các tình hu ng kh n c p do các nhóm công tác và di n ñàn APEC th c hi n s ñư c báo cáo lên TFEP. TFEP s t ng h p nh ng kinh nghi m t t nh t v x lý thiên tai ñ ph bi n cho các n n kinh t ho c khu v c b nh hư ng th c hi n. APERC (Asia Pacific Energy Research Center) Trung tâm nghiên c u năng lư ng châu Á – Thái Bình Dương: ðư c thành l p năm 1996 t i Tokyo và là m t thành viên c a Vi n kinh t năng lư ng Nh t B n (IEEJ), nhi m v c a APERC là nâng cao nh n th c trong các n n kinh t APEC v các v n ñ cung và c u năng lư ng trong khu v c và trên th gi i, phát tri n cơ s h t ng năng lư ng, c i cách các quy ñ nh v năng lư ng và các chính sách liên quan; t ñó góp ph n b o ñ m an ninh năng lư ng, tăng trư ng kinh t và b o v môi trư ng. APG (Asia-Pacific Group on Money Laundering) Nhóm ñ c trách v ch ng r a ti n châu Á - Thái Bình Dương: ðư c thành l p tháng 2/1997 Bangkok t i m t h i th o qu c t v i chuyên ñ ch ng ho t ñ ng t i ph m v r a ti n. APG ñư c coi là m t cơ quan ch ng t i ph m r a ti n ñ c l p trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. API (Advance Passenger Information) Cơ ch Cung c p Thông tin trư c v Hành khách: Là m t cơ ch h p tác gi a các n n kinh t thành viên APEC trong vi c cung c p TTTMV06-07

thông tin v hành khách cho nhà ch c trách nơi ñ n trư c khi hành khách ñó ñ n sân bay. Cơ ch này t o ñi u ki n thu n l i cho s ñi l i c a hành khách và tăng cư ng an ninh trong khu v c. API là “Sáng ki n ngư i tìm ñư ng APEC” (áp d ng thí ñi m cho m t nhóm thành viên) ñư c thông qua tháng 10/2002 t i AELM (Mexico), theo ñó các thành viên s t nguy n tri n khai h th ng này ho c ti n hành nh ng nghiên c u kh thi. APIAN (APEC International Assessment Network) M ng lư i ñánh giá qu c t APEC: Do H th ng các trung tâm nghiên c u APEC (ASC) thành l p năm 1999. APIAN là m t m ng lư i ñ c l p có m c ñích ph i h p ho t ñ ng gi a các trung tâm nghiên c u APEC nh m rà soát và ñánh giá vi c ñi u hành và th c hi n các sáng ki n do APEC ñưa ra. APII (Asia - Pacific Information Infrastructure) Cơ s H t ng Thông tin châu Á - Thái Bình Dương: Sáng ki n APII ñư c Hàn Qu c ñưa ra t i H i ngh B trư ng Vi n thông và Công ngh thông tin (TELMIN) l n th nh t (Seoul, Hàn Qu c, 5/1995). T i TELMIN l n 2 (9/1996), các thành viên ñã xác ñ nh Chương trình Hành ñ ng c th v xây d ng APII. Tháng 10/1996, Trung tâm H p tác APII (APIICC) ñư c thành l p nh m m r ng h p tác và thúc ñ y các d án c a APII, ñ ng th i cung c p s tr giúp c n thi t cho các n n kinh t thành viên nh m phát tri n cơ s h t ng thông tin. T i AELM Vancouver, 11/1997, các thành viên kh ng ñ nh APII ñóng vai trò thi t y u giúp giành th ng l i trong c nh tranh. Nh t B n tích c c ng h và thúc ñ y APII v i 2 ñ xu t: “D án ñánh giá APII” và “Thành l p trung tâm công ngh APII”. APII Testbed Khuôn kh ðánh giá v APII. M c tiêu c a d án này là thúc ñ y xây d ng m t cơ s h t ng thông tin hi u qu , t ñó góp ph n c i thi n tình hình kinh t - xã h i c a khu v c châu Á – Thái Bình Dương (xem APII). APLAC Multilateral MRA (Asia – Pacific Laboratory Accreditation Mutual Recognition Agreement) Hi p ñ nh ña phương công nh n l n nhau v Ch ng nh n c a phòng thí nghi m trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương: Hi p ñ nh ñư c ký ngày 19/11/1997 t i Tokyo, Nh t B n nh m m c ñích TTTMV06-07

hài hoà hoá th c ti n ch ng nh n trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. Theo Hi p ñ nh, các bên tham gia ký k t công nh n giá tr tương ñương c a các ch ng ch do các bên nư c ngoài c p và h tr ñ các ch ng ch ñó ñư c th a nh n v giá tr tương ñương trong n n kinh t n i ñ a c a mình. Vi c này s giúp gi m thi u th i gian ñ ki m nghi m l i quy cách và ch t lư ng s n ph m và ti t ki m chi phí cho các nhà xu t kh u. Hi n nay, ñã có 20 trong s 30 thành viên c a APLAC tham gia ký k t Hi p ñ nh ña phương này. APP (Advance Passenger Processing) H th ng X lý s m thông tin v hành khách: APP là h th ng s d ng Ch ñ thông tin trư c v hành khách (API) ñ ki m tra h sơ nh p c nh qua m ng ñi n t trư c khi hành khách ñ n sân bay. Nhà ch c trách có th ki m tra các d li u sinh tr c h c c a hành khách trư c c khi h lên máy bay nh m ngăn ch n nh ng k gi danh lên máy bay. ARF (ASEAN Regional Forum) Di n ñàn khu v c ASEAN: ðư c thành l p năm 1994 nh m thúc ñ y cơ ch ñ i tho i và tham v n v các v n ñ an ninh và chính tr trong khu v c, xây d ng lòng tin và phát tri n ngo i giao phòng ng a trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. Hi n ARF có 25 thành viên g m 10 nư c thành viên ASEAN, Ôxtrâylia, Canaña, Trung Qu c, Liên minh châu Âu (EU), n ð , Nh t B n, Mông C , Niu Dilân, CHDCND Tri u Tiên, Papua Niu Ghinê, Pakixtan, Nga, Hàn Qu c, M và ðông Timo. ARS Alternative Remittance System H th ng g i ti n ngoài lu ng: H th ng này còn g i là Hawala (chuy n giao và tin c y), ñã t n t i và ho t ñ ng bên ngoài các ngân hàng ho c các kênh tài chính “truy n th ng” và chính t c. ARS khác v i các h th ng g i ti n khác ch nó ho t ñ ng d a trên m i quan h tin c y gi a các thành viên trong m t gia ñình, m t khu v c ho c m t m ng lư i (m ng Hawala). Ngư i g i ti n giao ti n cho ngư i chuy n ti n (hawaladar), ngư i này s chuy n ti n ñi kh p th gi i thông qua các kênh cá nhân, ñôi khi s d ng các tài kho n ngân hàng h p pháp, nhưng thư ng ñ l i r t ít d u v t c a vi c chuy n ti n b ng gi y t (thư ng s d ng ñi n tho i, fax, email ñ liên l c). Sáng ki n v ARS c a APEC ñư c nhóm công tác v ARS b t ñ u tri n khai t TTTMV06-07

tháng 9/2002 nh m ki m tra các nhân t v kinh t , cơ c u và lu t pháp c a vi c s d ng ARS trong các thành viên. ASC (APEC Study Centers) Trung tâm nghiên c u APEC. Trung tâm nghiên c u APEC (ASC) ñư c thành l p năm 1993 như là m t ph n c a Sáng ki n c a các Nhà lãnh ñ o APEC v giáo d c. Hi n nay, các ASC ñã ñư c thành l p t i 19 n n kinh t thành viên và hình thành m t Liên k t các Trung tâm ASC (APEC Study Centers’ Consortium) bao g m kho ng 100 trư ng ñ i h c, các trung tâm nghiên c u, các h c vi n ưu tú trong khu v c APEC. M c tiêu c a ASC là nh m tăng cư ng s hi u bi t l n nhau gi a các n n kinh t thành viên APEC v n r t ña d ng v văn hoá, kinh t , xã h i, trình ñ phát tri n. ASC Vi t Nam ñư c thành l p tháng 10/2005, có tr s t i H c vi n Quan h Qu c t , B Ngo i giao, s 69 ph Chùa Láng, qu n ð ng ða, Hà N i (ðT: 8344540; fax: 8343543). ASEAN (Association of Southeast Asian Nations) Hi p h i các nư c ðông Nam Á: Là m t trong 3 t ch c khu v c (cùng v i H i ñ ng H p tác Kinh t Thái Bình Dương (PECC) và Di n ñàn Các ñ o Thái Bình Dương (PIF) ñư c hư ng quy ch Quan sát viên chính th c t i APEC. ASEAN ñư c thành l p 8/8/1967 theo Tuyên b Bangkok. M c tiêu c a ASEAN là ñ y m nh tăng trư ng kinh t , ti n b xã h i, phát tri n văn hoá; tăng cư ng h p tác tương tr và thúc ñ y hoà bình, n ñ nh trong khu v c (Tuyên b Bangkok). ASEAN bao g m 10 nư c khu v c ðông Nam Á (5 thành viên sáng l p: Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Philippines, Singapore, và 5 nư c gia nh p sau là: Brunei, Vi t Nam, Lào, Myanmar, Campuchia). ASF (APEC Support Fund) Qu H tr APEC: ASF ñư c thành l p năm 2005 theo sáng ki n c a Ôxtrâylia và ñã s n sàng h tr tài chính cho các d án APEC năm 2006. M c tiêu c a Qu là cung c p v n cho các ho t ñ ng xây d ng năng l c c a các n n kinh t thành viên ñang phát tri n trong các lĩnh v c thu c ECOTECH. So v i Qu TILF và Qu ði u hành (AA), ASF là cơ ch tài chính m và linh ho t ñ ti p nh n s ti p t c ñóng góp c a các thành viên và các nhà tài tr khác.

TTTMV06-07

ASSN (APEC Sister Schools Networking) M ng lư i các Trư ng h c k t nghĩa APEC: Là sáng ki n c a Thái Lan ñư c Nhóm công tác v Phát tri n ngu n nhân l c (HRDWG) tri n khai t năm 2002. M c tiêu c a ASSN là thúc ñ y vi c trao ñ i quan ñi m gi a các sinh viên, giáo viên, nhà qu n tr v các v n ñ giáo d c; tăng cư ng trao ñ i văn hóa, tăng cư ng hi u bi t v t m nhìn APEC và nâng cao hơn n a ý th c c ng ñ ng trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. ASTN (APEC Science and Technology Network) M ng lư i Khoa h c và Công ngh APEC: Là sáng ki n c a Hàn Qu c, ñư c thông qua năm 1996 H i ngh l n th 11 c a Nhóm công tác v Khoa h c và Công ngh công nghi p (ISTWG) Canberra, Úc. M c tiêu c a ASTN là gi m kho ng cách gi a các khâu nghiên c u và tri n khai, trao ñ i trang thi t b nghiên c u, tăng cư ng s chu chuy n c a thông tin khoa h c công ngh , ti n t i ñ t ñư c s phát tri n cân b ng và b n v ng trong xã h i. ASTN cũng là phương ti n ñ thúc ñ y trao ñ i và h p tác hi u qu gi a các nhà khoa h c và k sư trong khu v c APEC. ATCWG (Agricultural Technical Cooperation Working Group) Nhóm Công tác v H p tác K thu t Nông nghi p: ðư c thành l p năm 1996 v i tư cách là m t cơ quan chính th c c a APEC. Chương trình ph i h p hành ñ ng c a ATCWG là nh m tăng cư ng s ñóng góp c a nông nghi p ñ i v i s tăng trư ng kinh t và th nh vư ng xã h i, ñ ng th i xây d ng m t chương trình công tác cho các hành ñ ng ph i h p. Theo ch ñ o c a SOM I, năm 1999, ATCWG ñã m r ng ph m vi ho t ñ ng thông qua vi c tham gia vào các chương trình hành ñ ng chung v Lương th c, Năng lư ng, Môi trư ng, Tăng trư ng kinh t và Dân s (FEEEP). AD (Automotive Dialogue) ð i tho i v Ô tô : H i ngh B trư ng Thương m i APEC tháng 6/1999 ñã thông qua d án thi t l p cơ ch ð i tho i v Ô tô trong khuôn kh chương trình T nguy n t do hóa s m m t s lĩnh v c (EVSL). M c ñích c a d án nh m thu hút s tham gia c a các chính ph và doanh nhân vào vi c ho ch ñ nh chi n lư c thúc ñ y s h i nh p và phát tri n c a ngành công nghi p ô tô. Cu c ñ i tho i ñ u tiên ñư c t ch c tháng 7/1999 t i Bali, Indonesia. Cơ ch ñ i tho i này g m 7 nhóm công tác ph trách các v n ñ : 1) hài hòa hóa chính sách TTTMV06-07

và an toàn ñư ng b ; 2) thu n l i hóa thương m i và h i quan; 3) h p tác kinh t và k thu t; 4) công ngh thông tin; 5) ti p c n th trư ng; 6) môi trư ng; 7) s h u trí tu .

TTTMV06-07

19

B
BAC (Budget and Administrative Committee) y ban Ngân sách và ði u hành: Tên cũ c a y ban Qu n tr và Ngân sách (BMC) thu c APEC. Behind the Border Barriers Các hàng rào sau biên gi i: Là các quy ñ nh, lu t l , chính sách n i ñ a c a m t n n kinh t và các th ch th c hi n các quy ñ nh, lu t l và chính sách ñó. Các nhân t này có th thúc ñ y nhưng cũng có th c n tr ti n trình h i nh p qu c t c a m t n n kinh t . Chúng s có tác d ng thúc ñ y h i nh p n u chúng ñư c xây d ng và v n hành phù h p v i tiêu chu n và lu t l qu c t . Ngư c l i, chúng s tr thành các hàng rào c n ñ i v i thương m i qu c t trong trư ng h p chúng không phù h p v i tiêu chu n và lu t l qu c t . Beijing Initiative Sáng ki n B c Kinh: Là sáng ki n v xây d ng năng l c APEC, do Trung Qu c và Brunei ñ xu t t i H i ngh c p cao v xây d ng năng l c (B c Kinh, 5/2001. Sáng ki n này b t ngu n t cam k t c a các Nhà lãnh ñ o APEC Brunei v tăng g p 3 l n s ngư i s d ng Internet vào năm 2005 và ph c p Internet cho toàn b ngư i dân trong khu v c vào năm 2010. H i ngh B c Kinh nh n m nh: xây d ng năng l c chính là chi n lư c ñ thích ng v i n n kinh t m i và nh ng thay ñ i nhanh chóng mà n n kinh t m i ñ t ra, ñ ng th i b o ñ m cho ngư i dân ñư c hư ng nh ng l i ích t các m c tiêu c a APEC. Best Practices Hình m u t t nh t: Là thu t ng thư ng ñư c dùng trong APEC ñ ch s so sánh v các phương pháp khác nhau mà các n n kinh t thành viên áp d ng khi ti p c n m t v n ñ ho c tình hình ñ c bi t nào ñó. M c ñích là chia s kinh nghi m mà các n n kinh t , các cá nhân/t ch c/ h c vi n ñã ñ t ñư c trong quá trình áp d ng các phương pháp ñó. Trong ñó, các nhân t y u kém và tr ng i s ñư c tránh ho c lo i b , còn các phương pháp thành công s ñư c ph bi n ñ th c hi n như “nh ng hình m u t t nh t” và có th ñư c ñi u ch nh cho phù h p hơn n u c n thi t. TTTMV06-07

20

BFSG (Business Facilitation Steering Group) Nhóm ch ñ o v Thu n l i hóa kinh doanh: Là m t trong 4 ti u nhóm c a Nhóm công tác v Vi n thông và Thông tin (TELWG), ph trách 4 v n ñ tr ng ñi m c a TELWG. Ba ti u nhóm khác là: Ti u nhóm ch ñ o v T do hóa, Ti u nhóm ch ñ o v H p tác phát tri n, Ti u nhóm ch ñ o v Phát tri n ngu n nhân l c. Các ti u nhóm này có nhi m v ñ xu t, th c hi n và qu n lý các d án và ho t ñ ng ñ thúc ñ y các m c tiêu chung c a APEC. Bilateralism Ch nghĩa song phương: Là nguyên t c d a trên các hi p ñ nh song phương, ch y u trong lĩnh v c thương m i và tài chính, gi a hai nư c ho c hai n n kinh t . Các hi p ñ nh thương m i song phương dành nh ng ưu ñãi thương m i cho các n n kinh t tham gia các hi p ñ nh ñó mà không nh t thi t dành nh ng ưu ñãi tương t cho các n n kinh t không tham gia. Biodiversity ða d ng sinh h c: Là s bi n ñ i c a các sinh v t t n t i các h sinh thái trên c n, sinh thái bi n hay th y sinh và các t h p sinh thái mà chúng sinh t n trong ñó. ða d ng sinh h c bao g m s ña d ng v loài, gi a các loài và trong m t h sinh thái (theo “Công ư c Liên H p Qu c v ña d ng sinh h c” (CBD) Biometrics Sinh tr c h c: Là công ngh nh n d ng d a trên nh ng ñ c ñi m v sinh h c c a cơ th như vân tay, võng m c và tròng m t, ki u ñ ng m ch, kích thư c tay, và ng x c a con ngư i như ch ký, dáng ñi... ho c h n h p như gi ng nói.... Do nguy cơ ngày càng tăng c a ch nghĩa kh ng b , v n ñ sinh tr c h c ñư c th o lu n t năm 2004 H i ngh c p B trư ng APEC (AMM). APEC kêu g i các thành viên tăng cư ng h p tác và khuy n khích áp d ng h th ng Gi y thông hành ki m tra b ng máy (MRTDs) ñ thay th các gi y thông hành thông thư ng (n u có th s s d ng sinh tr c h c vào năm 2008), ñáp ng các tiêu chu n an ninh c a T ch c Hàng không Dân d ng Qu c t (ICAO).

TTTMV06-07

21 Biotechnology Công ngh sinh h c: Là vi c s d ng th c th s ng ho c s n ph m c a chúng ñ s n xu t ho c ch t o v t ch t. Các công ngh bao g m nuôi c y ADN và công ngh lai gi ng. Công ngh sinh h c ñư c các B trư ng và các Nhà lãnh ñ o ñ c p trong các tuyên b vào năm 2001. APEC kh ng ñ nh t m quan tr ng c a công ngh sinh h c trong vi c phát tri n kinh t , tăng năng su t nông nghi p, c i thi n ch t lư ng dinh dư ng, gi m tác ñ ng c a môi trư ng ñ i v i s n xu t nông nghi p, ñ ng th i cam k t s d ng an toàn nh ng s n ph m công ngh sinh h c. ð i tho i Chính sách c p cao v Công ngh sinh h c Nông nghi p (HLPDAB) ñư c t ch c l n ñ u tiên năm 2002 và ñư c t ch c hàng năm trong khuôn kh các SOM nh m th o lu n các v n ñ v công ngh sinh h c d a trên các ñ xu t c a khu v c tư nhân. BIS (Bank of International Settlement) Ngân hàng thanh toán qu c t : Là m t t ch c qu c t có nhi m v thúc ñ y h p tác gi a các ngân hàng trung ương và các ñ nh ch qu c t khác nh m giám sát và duy trì s n ñ nh tài chính. Các d ch v ngân hàng c a BIS ñư c cung c p ñ c quy n cho các ngân hàng trung ương và các t ch c qu c t . Blue Box H p xanh da tr i (xanh dương): Ch các bi n pháp tr c p n i ñ a có ñi u ki n. ðây là thu t ng c a GATT ñư c s d ng trong ñàm phán thương m i, tương t như ñèn giao thông, ñ phân lo i chính sách (bao g m h p vàng - amber box, h p xanh da tr i - blue box, h p xanh lá cây - green box). H p xanh da tr i ch các chính sách b o h n i ñ a “có ñi u ki n” ñư c ñ ra trong ño n 5, m c 6 c a Hi p ñ nh Nông nghi p c a GATT năm 1994, trong ñó chính ph tr c p nông nghi p nhưng ñòi h i nông dân ph i h n ch s n xu t. Hi n t i không có h n ch ñ i v i vi c s d ng các chính sách này. BMC (Budget and Management Committee) y ban Ngân sách và Qu n tr : Là m t trong 4 U ban c a SOM (bên c nh U ban Thương m i và ð u tư - CTI, U ban Kinh t - EC, U ban ch ñ o v h p tác kinh t và k thu t - SCE), có ch c năng tư v n cho SOM v các v n ñ ngân sách, qu n tr và qu n lý d án.

TTTMV06-07

22 Nhi m v chính c a BMC là chu n b ngân sách cho APEC và ñ xu t vi c thông qua các d án hàng năm c a APEC. BMC cũng ki m soát và ñánh giá các ho t ñ ng qu n lý d án c a các y ban và các Nhóm công tác, sau ñó ñ trình báo cáo lên SOM v tính hi u qu c a các d án này. Bogor Goals M c tiêu Bogor: Là m c tiêu c a APEC v t do hoá thương m i và ñ u tư ñư c xác ñ nh t i H i ngh các Nhà lãnh ñ o APEC Bogor, Indonesia năm 1994. Theo m c tiêu Bogor, APEC s ph n ñ u ñ t ñư c thương m i và ñ u tư t do và m c a không mu n hơn năm 2010 ñ i v i các n n kinh t công nghi p phát tri n và năm 2020 ñ i v i các n n kinh t ñang phát tri n. Brunei Goals M c tiêu Brunei: ðư c xác ñ nh t i H i ngh các Nhà lãnh ñ o APEC Brunei năm 2000. Theo ñó, APEC cam k t th c hi n m t khung chính sách cho phép ngư i dân thành th , t nh l và nông thôn có th ti p c n v i thông tin và d ch v ñư c cung c p trên m ng vào năm 2010. Bư c ñi ñ u tiên là tăng g p ba l n s ngư i truy c p Internet trong khu v c APEC vào năm 2005. B2B (Business-to-Business)

Liên h gi a các doanh nhân: là giao d ch ñi n t gi a các doanh nhân, các ñ i tác thương m i thông qua h th ng m ng máy tính ñi n t . Busan Roadmap L trình Busan: Năm 2005, trên cơ s k t qu ki m ñi m 10 năm (1994-2005) ti n trình th c hi n m c tiêu Bogor c a APEC v m t n n thương m i và ñ u tư t do và m c a trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương, APEC ñã ñ ra L trình Busan nh m thúc ñ y vi c hoàn thành m c tiêu này vào năm 2010 ñ i v i các n n kinh t thành viên phát tri n và năm 2020 ñ i v i các thành viên ñang phát tri n. L trình này ñư c các Nhà lãnh ñ o APEC thông qua t i H i ngh Busan, Hàn Qu c (11/2005), g m 6 y u t ch y u: 1) ng h h TTTMV06-07

23 th ng thương m i ña phương; 2) Tăng cư ng các hành ñ ng chung và c a t ng n n kinh t thành viên; 3) Thúc ñ y các hi p ñ nh thương m i t do song phương và khu v c; 4) Chương trình ngh s Busan v kinh doanh; 5) Ti p c n chi n lư c ñ i v i v n ñ xây d ng năng l c; và 6) Áp d ng phương th c thí ñi m (“sáng ki n ngư i tìm ñư ng”) trong vi c thúc ñ y t do hoá, thu n l i hoá thương m i và ñ u tư.

TTTMV06-07

24

C
Cairns Group Nhóm Cairns: Là t ch c c a m t s nư c xu t kh u lương th c, ng h t do hóa thương m i các s n ph m nông nghi p. Nhóm ñư c thành l p năm 1986 Cairns, Australia trư c khi vòng ñàm phán Uruguay c a WTO ñư c tri n khai. Các thành viên hi n nay g m 17 nư c, chi m t i 1/3 xu t kh u nông s n c a th gi i: Argentina, Australia, Bolivia, Brazil, Canada, Chile, Colombia, Costa Rica, Guatemala, Indonesia, Malaysia, New Zealand, Paraguay, Philippines, Nam Phi, Thái Lan và Uruguay. CAIRNS Initiatives (Comprehensive Action Initiative Recognizing the Need for Strengthening the APEC Energy Security Initiative) Sáng ki n CAIRNS: ðư c các B trư ng thông qua t i h i ngh AMM 2004, v i tên g i ñ y ñ là: “Sáng ki n hành ñ ng toàn di n v thúc ñ y Sáng ki n an ninh năng lư ng APEC – vì an ninh năng lư ng, phát tri n b n v ng và th nh vư ng chung”. M c ñích c a CAIRNS là nh m tăng cư ng s minh b ch c a d li u, c i thi n kh năng ñáp ng kh n c p v năng lư ng, thúc ñ y ñ u tư năng lư ng, s d ng hi u qu năng lư ng, phát tri n các năng lư ng thay th và năng lư ng tái sinh, tăng cư ng s ñóng góp c a năng lư ng ñ i v i phát tri n b n v ng và xóa ñói gi m nghèo. CAPERS (Customs Asia – Pacific Enforcement Reporting System) H th ng báo cáo th c thi h i quan châu Á – Thái Bình Dương: Là m t h th ng thông tin an toàn cho các cơ quan h i quan d a trên m ng Internet. H th ng này ñang ñư c ti p t c m r ng. Hi n nay ñã có 15 cơ quan h i quan s d ng m ng thông tin này bên c nh 3 thành viên thư ng tr c c a U ban ch ñ o là Australia, New Zealand và M . 13 cơ quan h i quan khác ñã ñư c m i tham gia và ñang trong quá trình rà soát l i B n tho thu n s ký k t. Ch y u các nư c thu c châu ð i Dương ñư c m i tham gia nhưng U ban ch ñ o có k ho ch m i thêm c các cơ quan h i quan c a các nư c châu Á tham gia trong th i gian t i.

TTTMV06-07

25 CAP (Collective Action Plan) Chương trình hành ñ ng chung: ðư c xây d ng năm 1996 Manila, Philippines trong khuôn kh K ho ch hành ñ ng Manila (MAPA). CAP xác ñ nh các ho t ñ ng chung c a t t c các n n kinh t APEC ñư c tri n khai trong 15 lĩnh v c c a Chương trình ngh s Osaka (OAA) và tương t như Chương trình hành ñ ng riêng c a n n kinh t (IAP). ðó là: thu quan, phi thu quan, d ch v , ñ u tư, tiêu chu n và ch ng nh n h p chu n, th t c h i quan, quy n s h u trí tu , chính sách c nh tranh, mua s m c a chính ph , phi ch ñ nh hóa, quy t c xu t x , gi i quy t tranh ch p, s lưu chuy n c a doanh nhân, th c thi các k t qu Vòng Uruguay, thu th p và phân tích thông tin. CBN (Capacity Building Network) M ng lư i xây d ng năng l c APEC: ðư c thành l p tháng 7/2002 nh m tăng cư ng hi u qu c a vi c xây d ng năng l c trong h th ng an sinh xã h i. Nhi m v c a CBN là th c hi n các ñ xu t v an sinh xã h i c a các B trư ng Tài chính và Nhóm công tác v Phát tri n ngu n nhân l c (HRDWG) thông qua vi c ti n hành kh o sát nghiên c u v các h th ng an sinh xã h i. Phương th c ho t ñ ng c a CBN là trao ñ i thông tin, phát tri n và nghiên c u ph i h p, t ch c các cu c h i th o cho các cơ quan, các h c vi n và các t ch c qu c t liên quan. CDSG (Chemical Dialogue Steering Group) Nhóm ch ñ o ð i tho i v hóa ch t: CDSG ti n hành cu c h p l n ñ u tiên vào tháng 8/2001 thành ph ð i Liên, Trung Qu c. CDSG có nhi m v h tr các ho t ñ ng c a Di n ñàn ð i tho i c a APEC trong lĩnh v c hóa ch t. CEO Summit H i ngh Thư ng ñ nh các Nhà lãnh ñ o Doanh nghi p: ðư c t ch c l n ñ u tiên vào năm 1996 Philippines bên l H i ngh các Nhà lãnh ñ o kinh t APEC (AELM). CEO là m t s ki n quan tr ng di n ra hàng năm trong Tu n l H i ngh AELM. T i h i ngh CEO, các nhà lãnh ñ o doanh nghi p khu v c châu Á – Thái Bình Dương có cơ h i ti p xúc v i các Nhà lãnh ñ o kinh t c a APEC, các nhà kinh t , các nhà ho ch ñ nh chính sách và gi i doanh nhân ñ th o lu n v các v n ñ kinh t , thương m i có liên quan trong khu v c. H i ngh thư ng ñ nh CEO năm 2006 ñư c t ch c t i Hà N i bên l H i ngh các Nhà lãnh ñ o kinh t APEC (AELM) t ngày 17-19/11/2006. TTTMV06-07

26 CERTs (Computer Emergency Response Teams) Nhóm ng phó v i s c máy tính: S c m ng thông tin ñi n t là nguy cơ l n ñ i v i cơ s h t ng ñi n toán, s phát tri n kinh t và môi trư ng thương m i trong khu v c APEC. M ng thông tin ñi n t , ñ c bi t là các d ch v m ng, có th b phá ho i b ng nhi u lo i vi khu n, siêu vi khu n, virus trojan (virus phá ho i d li u)... Do ñó, CERTs ñư c xây d ng như m t h th ng phòng ch ng và c nh báo s m s c m ng và t i ph m m ng trong khu v c, có nhi m v hư ng d n và tư v n cho các thành viên APEC v ng phó v i s c m ng thông tin ñi n t . CFPN (Cultural Focal Point Network) M ng lư i Các ñ u m i v Văn hóa: ðư c thành l p tháng 3/2005 t i H i ngh các quan ch c cao c p APEC (SOM), Seoul, Hàn Qu c. Nhi m v c a CFPN là tăng cư ng hi u bi t l n nhau gi a các công dân trong khu v c thông qua trao ñ i văn hóa, t ng h p và chia s kinh nghi m v trao ñ i văn hóa, trao ñ i thông tin văn hóa gi a các chuyên gia, ki n ngh nh ng phương pháp ñ xây d ng Ý th c c ng ñ ng trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. ð u m i v văn hoá c a Vi t Nam là B Văn hoá Thông tin. Chemical Dialogue ð i tho i v Hóa ch t: Là m t trong nh ng sáng ki n trong khuôn kh c a chương trình T nguy n t do hóa s m m t s lĩnh v c (EVSL) c a APEC. Di n ñàn ñ i tho i hóa ch t ñư c t ch c l n ñ u tiên Mexico năm 2002. M c ñích c a Di n ñàn là tăng cư ng s hi u bi t l n nhau gi a chính ph và khu v c tư nhân trong vi c ho ch ñ nh chính sách và thúc ñ y năng l c c nh tranh c a ngành công nghi p hóa ch t. CIME - OECD (Committee on International Investment and Multinational Enterprises) y ban v ð u tư qu c t và Công ty ña qu c gia (thu c T ch c h p tác và phát tri n OECD): CIME ñư c OECD thành l p năm 1995, có nhi m v nghiên c u vi c xây d ng b lu t ng x c a các công ty ña qu c gia (MNE) nh m b o v các MNE trư c s phân bi t ñ i x . Tháng 4/2004, H i ñ ng OECD ñã sáp nh p CIME v i CMIT và thành l p y ban ð u tư.

TTTMV06-07

27 CMI (Chiang Mai Initiative) Sáng ki n Chiang Mai : ðư c các nư c « ASEAN+3 » (g m 10 nư c ASEAN và Trung Qu c, Nh t B n và Hàn Qu c) thông qua vào tháng 5/2000 nh m m r ng các hi p ñ nh hoán ñ i hi n hành c a ASEAN (ASA) và xây d ng m t m ng lư i hi p ñ nh hoán ñ i song phương (BSA) gi a các nư c ASEAN+3. Hi n nay ñã có 16 BSA ñư c ký k t trong khuôn kh CMI v i tr giá 36,5 t USD. COA (APEC Course of Action on Fighting Corruption and Ensuring Transparency) Chương trình hành ñ ng v Ch ng tham nhũng và B o ñ m s minh b ch: T i AELM 2004 Chile, các Nhà lãnh ñ o ñã nh t trí coi tham nhũng là m i ñe d a nghiêm tr ng ñ i v i qu n lý nhà nư c và ñ u tư. ð phát tri n tuyên b Bangkok v ch ng tham nhũng, các Nhà lãnh ñ o ñã thông qua “Cam k t Santiago v ch ng tham nhũng và ñ m b o minh b ch” và “Chương trình hành ñ ng v ch ng tham nhũng và ñ m b o minh b ch” (COA). Chương trình này g m các n i dung: ti n hành nh ng bi n pháp thích h p ñ phê chu n, ti p c n và th c hi n Công ư c c a Liên h p qu c v ch ng tham nhũng (UNCAC); thúc ñ y các bi n pháp ch ng tham nhũng và ñ m b o minh b ch; không bao che cho các quan ch c và cá nhân tham nhũng c a công; ch ng tham nhũng c khu v c công và khu v c tư nhân; tăng cư ng quan h gi a tư nhân và khu v c nhà nư c; th c hi n các hành ñ ng c th trong Tuyên b “T Santiago ñ n Seoul”. Competition Policy Chính sách c nh tranh: Là m t khái ni m trong kinh doanh qu c t . Chính sách c nh tranh có m c ñích b o ñ m s c nh tranh trên th trư ng không b h n ch theo hư ng gây thi t h i cho xã h i. Vi c ban hành và th c thi lu t c nh tranh và các quy ñ nh thúc ñ y c nh tranh có tác d ng giúp nâng cao tính hi u qu , s tăng trư ng và n ñ nh c a n n kinh t . APEC ñã ban hành các nguyên t c sau v chính sách c nh tranh: a) Không phân bi t ñ i x gi a các th c th kinh t trong cùng hoàn c nh; b) B o ñ m tính toàn di n; c) Công khai minh b ch trong vi c ban hành chính sách, lu t l và vi c th c hi n chúng; d) Tính trách nhi m, theo ñó các nhà ch c trách trong nư c ph i ch u trách nhi m rõ ràng ñ i v i vi c th c thi c nh tranh và b o ñ m hi u qu trong vi c xây d ng chính sách, lu t l và th c thi chúng.

TTTMV06-07

28 Comprehensive Strategy on IPR in APEC Chi n lư c toàn di n v quy n s h u trí tu trong APEC: T i AMM 15 (Thái Lan, 2003), các B trư ng nh t trí coi vi c qu n lý t t v n ñ quy n s h u trí tu (IPR) là ñi u ki n c n thi t ñ xây d ng n n kinh t tri th c. Do ñó, các B trư ng ñã thành l p Trung tâm tư v n IPR và thông qua “Chi n lư c toàn di n v IPR trong APEC” nh m tăng cư ng b o v , thi hành và t o ñi u ki n th c thi quy n s h u trí tu trong APEC. Consensus Nguyên t c ð ng thu n: Là m t trong nh ng nguyên t c quan tr ng nh t c a h p tác APEC mà trong Tuyên b Seoul (1991) ñã nêu rõ, là d a trên “Cam k t v s ñ i tho i công khai và xây d ng s ñ ng thu n, bình ñ ng, tôn tr ng quan ñi m c a t t c các thành viên tham gia”. Khác v i ho t ñ ng trong WTO/GATT, APEC quy t ñ nh các v n ñ d a trên cơ s ñ ng thu n. T t c các h i ngh , t H i ngh các Nhà lãnh ñ o Kinh t (AELM) ñ n h i ngh c p B trư ng hay c p chuyên viên ñ u mang tính ch t tham v n và không chính th c.Theo ñó, các thành viên không tham gia thương lư ng ho c m c c ñ ñ t t i nh ng quy t ñ nh có tính ràng bu c. Toàn b quy t ñ nh c a các Nhà lãnh ñ o Kinh t , các B trư ng ñư c ñưa ra trong Tuyên b chung, ph n ánh ý chí c a t t c các thành viên. Convenor Ch t ch: T dùng ñ ch ngư i ñ ng ñ u m t nhóm (hay ti u ban) tr c thu c y ban Thương m i và ð u tư (CTI). C n phân bi t Convenor (Ch t ch ti u ban ho c nhóm) v i Lead Shepherd (Trư ng nhóm) – t dùng ñ ch ngư i ñ ng ñ u m t Nhóm Công tác (Working Group) tr c thu c U ban Ch ñ o c a H i ngh các quan ch c cao c p (SOM) v ECOTECH (SCE).

TTTMV06-07

29 Convention on Cybercrime Công ư c v T i ph m trên m ng thông tin ñi n t : Là Công ư c c a H i ñ ng Châu Âu v phòng ch ng t i ph m trên m ng thông tin ñi n t (các thành viên EU ñã phê chu n Công ư c này năm 2001). Các nư c không ph i là thành viên có th xem xét kh năng gia nh p Công ư c này. T i AMM, Chile (11/2004), các B trư ng APEC ñã nh t trí tăng cư ng n l c ch ng t i ph m trên m ng thông tin ñi n t trên cơ s ban hành các h th ng lu t pháp phù h p v i các quy ñ nh c a các công c pháp lý qu c t , bao g m Công ư c v t i ph m m ng (2001) và các Ngh quy t c a ð i h i ñ ng Liên h p qu c có liên quan. Counter-Terrorism Statement Tuyên b v ch ng kh ng b : T i AELM l n th 9 (Thư ng H i, 11/2001), các Nhà lãnh ñ o ra “Tuyên b v ch ng kh ng b ” ñ bày t s công ph n c a các n n kinh t trong khu v c trư c s ki n kh ng b ngày 11/9/2001 t i M . Các Nhà lãnh ñ o lên án m nh m hành ñ ng kh ng b và quy t tâm ñ y m nh h p tác ch ng kh ng b thông qua vi c tăng cư ng các bi n pháp ki m soát tài chính, an ninh năng lư ng, an ninh hàng không và hàng h i, b o v nh ng ngành công nghi p tr ng y u, xây d ng m ng lư i h i quan liên k t ñi n t , xây d ng h th ng h sơ ñi n t , tăng cư ng xây d ng năng l c và h p tác kinh t và k thu t… CPC (Common Policy Concepts) Khái ni m chính sách chung: ñư c nêu trong Ph n II c a Chương trình Hành ñ ng Osaka 1995, bao g m các m c ñích, nguyên t c cơ b n và nh ng ưu tiên trong t ng lĩnh v c h p tác kinh t và k thu t c th c a APEC. Các n n kinh t APEC th a nh n r ng, do tính ch t ña d ng c a khu v c châu Á-Thái Bình Dương, các khái ni m chính sách chung s ph c v cho vi c: a) Ch ñ o các ho t ñ ng ph i h p; và b) Thông báo s phát tri n c a các chính sách ho c ho t ñ ng c a m i n n kinh t APEC. CPDG (Competition Policy and Deregulation Group) Nhóm chính sách c nh tranh và phi ñi u ti t: ð tăng cư ng môi trư ng c nh tranh trong khu v c, t tháng 11/1994, CTI ñã ti n hành nghiên c u các v n ñ v c nh tranh, ñ c bi t chính sách và lu t l c nh tranh c a các n n kinh t trong khu v c, tác ñ ng c a chúng t i thương m i và ñ u tư trong APEC. Năm 1996, chương trình công tác TTTMV06-07

30 v chính sách c nh tranh và phi ch ñ nh hóa ñư c xây d ng trong Chương trình hành ñ ng Osaka (OAA). Năm 1999, APEC thông qua Các nguyên t c nh m tăng cư ng c nh tranh và c i cách lu t pháp. Năm 2002, CPDG ñư c thành l p ñ ph trách v n ñ này v i m c ñích thúc ñ y ñ i tho i, trao ñ i thông tin, thu th p, phân tích, chia s kinh nghi m trong ho ch ñ nh và thi hành các chính sách, lu t l c nh tranh và m i quan h qua l i v i các chính sách khác có liên quan ñ n v n ñ ch ñ nh hóa trong thương m i và ñ u tư. CPDG cũng xác ñ nh nh ng lĩnh v c h p tác kinh t và k thu t quan tr ng gi a các thành viên. CPDG h p m i năm 1 l n trong khuôn kh CTI 2. Credit Guarantee B o lãnh tín d ng: Là hình th c h tr tài chính cho các doanh nghi p, theo ñó doanh nghi p s ñư c c p m t kho n b o lãnh t bên th 3 (thư ng là qu b o lãnh tín d ng) ñ có ñ ñi u ki n vay v n ngân hàng. B o lãnh tín d ng thư ng ñư c s d ng trong các trư ng h p có s s t gi m lòng tin c a khách hàng trên th trư ng nh m h n ch r i ro cho doanh nghi p. CSI (Container Security Initiative) Sáng ki n an ninh công-ten-nơ: Là chương trình tăng cư ng an ninh cho hàng hóa ñư c v n chuy n b ng công-ten-nơ t các nư c trên th gi i ñ n M . ðây là sáng ki n c a M ñư c ñ ra vào tháng 1/2002, sau s ki nkh ng b 11/9/2001, ñ ñ i phó v i nguy cơ ch nghĩa kh ng b ñ i v i v n t i công-ten-nơ. Thông qua CSI, các công-tennơ hàng h i s ñư c nh n d ng và ki m tra các c ng nư c ngoài trư c khi ñ n M . Tính ñ n tháng 10/2005 ñã có 22 c ng qu c t (thu c châu M , Á, Phi, Âu) ho t ñ ng trong h th ng CSI. CSOM (Concluding Senior Officials’ Meeting) H i ngh T ng k t c a các Quan ch c cao c p: CSOM là h i ngh l n th 4 c a H i ngh các quan ch c cao c p trong 1 năm, di n ra trư c th m H i ngh liên B trư ng Ngo i giao-Kinh t (AMM) và h i ngh các Nhà lãnh ñ o APEC, nh m t ng k t nh ng ho t ñ ng ñã di n ra trong năm, gi i quy t các v n ñ t n ñ ng, t ng k t các k t qu d ki n ñ t ñư c và các khuy n ngh c a các di n ñàn ñ trình lên H i ngh B trư ng (AMM) và H i ngh các Nhà lãnh ñ o Kinh t (AELM).

TTTMV06-07

31 CTAG (G8) Counter-Terrorism Action Group Nhóm hành ñ ng ch ng kh ng b (c a T ch c G8): ðư c thành l p tháng 6/2003 ñ xây d ng ý chí chính tr và h tr xây d ng năng l c v ch ng kh ng b khi c n tih t. CTAG cũng giúp y ban ch ng kh ng b c a Liên h p qu c thúc ñ y vi c th c hi n Ngh quy t 1373 c a H i ñ ng B o an Liên h p qu c. CTAPs (Counter-Terrorism Action Plans) Các chương trình hành ñ ng v ch ng kh ng b c a APEC: ðư c xây d ng trên cơ s “Tuyên b v ch ng kh ng b và thúc ñ y tăng trư ng” c a các Nhà lãnh ñ o APEC năm 2002 và các ho t ñ ng có liên quan ñ n an ninh trong các di n ñàn APEC. M i CTAP là m t b n danh sách các bi n pháp ch ng kh ng b c a t ng n n kinh t thành viên nh m ñ t ñư c nh ng m c tiêu ñ t ra trong Sáng ki n an ninh thương m i (STAR). ðó là các bi n pháp b o v hàng hóa, b o v hành khách quá c nh, b o v tàu thuy n trên các h i trình qu c t ho c trong hàng không dân d ng qu c t ; các bi n pháp ngăn ch n tài chính cho ch nghĩa kh ng b ; thúc ñ y an ninh m ng; an ninh năng lư ng; b o v s c kh e c ng ñ ng. CTC (UN Security Council Counter-Terrorism Committee) y ban ch ng Kh ng b c a H i ñ ng B o an Liên H p Qu c: Ngày 28/9/2001, theo chương 7 c a Hi n chương Liên h p qu c, H i ñ ng B o an ñã thông qua Ngh quy t 1373 (2001) lên án hành ñ ng t n công kh ng b vào nư c M 11/9/2001 và bày t quy t tâm ngăn ch n các hành ñ ng này. Theo Ngh quy t 1373, y ban ch ng kh ng b (CTC) ñư c thành l p nh m giám sát vi c th c hi n ngh quy t này, ñ ng th i tăng cư ng năng l c ch ng kh ng b c a các thành viên. CTC không có trách nhi m tr ng ph t ch nghĩa kh ng b và cũng không có danh sách các t ch c hay cá nhân là kh ng b . CTI (Committee on Trade and Investment) y ban Thương m i và ð u tư: ðư c thành l p năm 1993 trên cơ s c a “Tuyên b v Chương trình Công tác Thương m i và ð u tư” nh m tăng cư ng ho t ñ ng kinh t và thúc ñ y s lưu chuy n hàng hóa và d ch v gi a các n n kinh t thành viên APEC. V i tư cách là cơ quan ñi u ph i c a APEC trong lĩnh v c t do hóa, thu n l i hóa thương m i và ñ u tư, CTI giám sát 11 ti u ban APEC th c hi n các lĩnh v c h p tác quy ñ nh trong Chương trình Hành ñ ng Osaka (OAA). TTTMV06-07

32 CTTF (Counter-Terrorism Task Force) Nhóm ñ c trách v Ch ng ch nghĩa kh ng b : ðư c các quan ch c cao c p APEC (SOM) thành l p tháng 2/2003. Nhóm có nhi m v h tr các n n kinh t thành viên nh n ñ nh và ñánh giá các yêu c u v ch ng ch nghĩa kh ng b , ph i h p ho t ñ ng xây d ng năng l c và tr giúp k thu t, h p tác v i các t ch c qu c t và khu v c cũng như tăng cư ng h p tác gi a các di n ñàn APEC trong v n ñ ch ng kh ng b . Cybersecurity An ninh m ng thông tin ñi n t : An ninh m ng thông tin ñi n t là vi c b o v , ngăn ch n thi t h i và ph c h i h th ng máy tính, các d ch v , h th ng liên l c ñi n t và liên l c h u tuy n, bao g m c nh ng thông tin lưu tr trong các h th ng ñó; ñ m b o tính s n sàng, ñ y ñ , ñúng ñ n, ñáng tin c y và d truy c p c a thông tin. APEC ñã thông qua Chi n lư c An ninh m ng APEC, trong ñó có các bi n pháp t ng th ñ b o v doanh nhân và ngư i s d ng m ng trư c t i ph m m ng, tăng cư ng lòng tin c a ngư i s d ng trong thương m i ñi n t . Các thành viên hi n ñang xây d ng lu t v an ninh m ng phù h p v i Ngh quy t 55/63 (2000) và Công ư c v T i ph m m ng (2001) c a ð i H i ñ ng Liên h p qu c. “Sáng ki n cơ s pháp lý v an ninh m ng” và “D án xây d ng năng l c thi hành pháp lu t” c a TEL s h tr cho vi c áp d ng nh ng lu t l m i này.

TTTMV06-07

33

D

DCSG (Development Cooperation Steering Group) Nhóm Ch ñ o v H p tác phát tri n: Là m t trong 4 ti u nhóm c a Nhóm công tác v Vi n thông và Thông tin (TELWG), ph trách 4 v n ñ tr ng ñi m c a TELWG. Ba ti u nhóm còn l i là: Nhóm ch ñ o v T do hóa, Nhóm ch ñ o v Thu n l i hóa doanh nghi p và Nhóm ch ñ o v Phát tri n ngu n nhân l c. Các nhóm này có nhi m v ñ xu t, th c hi n và qu n lý các d án và ho t ñ ng ñ thúc ñ y các m c tiêu chung c a APEC. DDA (Doha Development Agenda) Chương trình Ngh s Phát tri n Doha (Vòng ñàm phán Doha c a WTO): ðư c kh i ñ ng tháng 11/2001 t i H i ngh B trư ng WTO l n th 4 t i Doha, Qatar. Các thành viên ti n hành ñàm phán v nông nghi p và d ch v nh m d b nh ng hàng rào thu quan và phi thu quan ñ h tr cho xu t kh u c a các nư c ñang phát tri n. Chính vì v y, vòng ñàm phàn này có tên g i “chương trình ngh s phát tri n”. Tuy nhiên, ñàm phán ñ v sau ñó 2 năm t i Cancun, Mehico do nh ng b t ñ ng gi a các nư c phát tri n và ñang phát tri n v v n ñ tr c p nông nghi p. M c tiêu k t thúc vòng Doha vào 1/1/2005 không th c hi n ñư c và ph i lùi sang cu i 2006. H i ngh B trư ng WTO l n th 6 t i H ng Công (12/2005) ñã nh t trí xoá b toàn b tr c p nông nghi p vào năm 2013, n ñ nh th i h n 30/4/2006 ñ các nư c ñưa ra th th c c t gi m thu nh p kh u và th i h n tháng 10/2006 ñ ñưa ra các ñ xu t v m c a th trư ng d ch v . Hi n nay, vi c thúc ñ y s thành công c a vòng Doha v n là m t ưu tiên quan tr ng c a APEC. DED (Deputy Executive Director) Phó Giám ñ c ði u hành Ban Thư ký APEC: Do n n kinh t thành viên s gi ch c Ch t ch APEC vào năm ti p theo b nhi m. ðây là quan ch c c a Chính ph mang hàm ð i s . Cũng như v trí Giám ñ c ði u hành Ban Thư ký APEC (ED), v trí này thay ñ i luân phiên hàng năm. TTTMV06-07

34 Derbez’s Text Tuyên b Derbez: T i H i ngh B trư ng WTO t i Cancun (Mehico, 13/9/2003), B trư ng Ngo i giao Mexico Louis Ernesto Derbez, Ch t ch h i ngh , ñã trình bày m t Tuyên b sơ th o c a H i ngh B trư ng - ñư c g i không chính th c là Tuyên b Derbez. Tuyên b này bao g m các v n ñ nông nghi p, ti p c n th trư ng phi nông nghi p, các v n ñ v phát tri n, v n ñ “Singapore”, sáng ki n v bông và các v n ñ khác. Tuy nhiên, Tuyên b này không ñư c s nh t trí c a các B trư ng và Vòng ñàm phán Doha th t b i. T i AMM Thái Lan, tháng 10/2003, các B trư ng APEC ñã kêu g i các thành viên WTO kh i ñ ng l i quá trình ñàm phán trên cơ s tuyên b Derbez. Derivatives Các s n ph m phái sinh: Là các công c tài chính mà b n thân không có giá tr th c ch t nhưng ñ i di n cho giá tr c a các v t ch t khác. Công c này có nhi u r i ro do nó ñ i di n cho nh ng v t có th bi n ñ ng giá b t thư ng: như ngo i t , b t mỳ, c phi u, trái phi u chính ph . Các s n ph m phái sinh có 2 d ng chính: a) h p ñ ng v hàng hóa bán giao sau m t giá nh t ñ nh; và b) quy n mua bán c ph n trong ñó m t bên có th mua ho c bán cho bên khác v i giá ñ nh trư c. Digital Economy N n kinh t k thu t s : Là n n kinh t phát tri n d a trên s ng d ng công ngh thông tin. T i H i ngh các Nhà lãnh ñ o Kinh t APEC (AELM) Mexico (11/2002), các Nhà lãnh ñ o ñã ra “Tuyên b v Th c hi n các chính sách c a APEC v thương m i và kinh t k thu t s ”. DLO (Delegation Liaison Officer) Liên l c viên phái ñoàn: T i các h i ngh SOM và H i ngh B trư ng, n n kinh t ch nhà thư ng b trí các cán b liên l c (DLO) làm nhi m v giao ti p chính gi a n n kinh t ch nhà APEC và các phái ñoàn ñ n d h i ngh . Liên l c viên có nhi m v ph c v Trư ng ñoàn, ñ ng th i giúp ñoàn v các thông tin liên quan ñ n vi c ñăng ký ñ i bi u, cung c p B n hư ng d n v chương trình và các tài li u khác, thông báo cho các thành viên trong ñoàn B trư ng v các th t c hành chính và l tân.

TTTMV06-07

35

E
EAP (ECOTECH Action Plan) Chương trình Hành ñ ng v H p tác Kinh t và K thu t: EAP ñư c tri n khai v i m c ñích giám sát m t cách hi u qu các ho t ñ ng ECOTECH, xác ñ nh các hình m u t t nh t, khuy n khích vi c t nguy n ñóng góp cho các ho t ñ ng ECOTECH nh m ñ t ñư c các m c tiêu ñ ra trong Ph n Hai c a OAA. ðư c các n n kinh t ñ trình trên cơ s t nguy n, EAP có tác d ng tăng cư ng nh hư ng và v trí c a các ho t ñ ng h p tác kinh t - k thu t, t o ñi u ki n thu n l i cho vi c xây d ng m t chương trình ngh s có tr ng tâm hơn và v i cư ng ñ cao hơn. e-APEC Strategy Chi n lư c APEC ñi n t : ðư c các Nhà lãnh ñ o thông qua t i H i ngh AELM l n th 13 Thư ng H i (11/2001), trong ñó xác ñ nh m t môi trư ng pháp lý c n thi t, các hành ñ ng và m c tiêu c th d a trên n l c hi n th i c a APEC. Chương trình hành ñ ng c a eAPEC bao g m vi c t o ra m t môi trư ng thu n l i ñ thúc ñ y cơ c u th trư ng và các th ch ; tăng cư ng ñ u tư và phát tri n cơ s h t ng, công ngh cho các giao d ch trên m ng; thúc ñ y kinh doanh và phát tri n ngu n nhân l c. EBN (Energy Business Network) M ng lư i doanh nhân v năng lư ng: ðư c Nhóm công tác v năng lư ng (EWG) thành l p năm 1999 nh m tăng cư ng s ñóng góp c a gi i doanh nhân vào ho t ñ ng c a EWG. Các ñ i di n c a EBN ñư c m i tham d các h i ngh c a EWG. Thông qua EWG, các doanh nhân EBN ñóng góp ý ki n v các v n ñ năng lư ng tr ng y u c a APEC, t ñó góp ph n thúc ñ y m c tiêu chung c a APEC. EC (Economic Committee) y ban Kinh t : ðư c thành l p năm 1994, EC có nhi m v nghiên c u và phân tích các chi u hư ng và các v n ñ kinh t tr ng y u có tác ñ ng ñ n khu v c và l ch trình t do hóa, thu n l i hóa thương m i và ñ u tư và h p tác kinh t -k thu t c a APEC. T năm 2005, EC t p trung thêm vào n i dung nghiên c u v c i cách cơ c u trong APEC. TTTMV06-07

36

Economic Needs Test Các bi n pháp ki m tra nhu c u kinh t : Là các bi n pháp ki m tra nhu c u kinh t ho c tương t ñư c ti n hành ñ ñi u ti t vi c ti p c n th trư ng trong thương m i qu c t , ch ng h n như: ki m tra s lư ng ngư i cung c p d ch v , giá tr giao d ch d ch v , s lư ng ho t ñ ng d ch v và t nhiên nhân. Các bi n pháp này ñã ñư c xác ñ nh là t o ra các hàng rào c n tr thương m i trong ñi u 16 thu c Hi p ñ nh chung v thương m i d ch v (GATS) c a WTO. Economy N n kinh t : Thu t ng dùng ñ ch “N n kinh t thành viên APEC”. Các thành viên c a APEC ñư c g i là các n n kinh t ho c thành viên, ch không g i là các nư c hay các qu c gia. ði u này là do APEC k t n p c các thành viên không ph i là m t qu c gia có ch quy n mà ch là m t th c th kinh t như ðài Loan (trong APEC ñư c g i là “ðài B c, Trung Qu c”) và H ng Công (ñư c g i là “H ng Công, Trung Qu c”). ECOTECH (Economic and Technical Cooperation) H p tác Kinh t và K thu t: Là m t trong ba tr c t h p tác c a APEC. ECOTECH bao g m nhi u ho t ñ ng xây d ng năng l c và chia s thông tin do các di n ñàn/nhóm công tác c a APEC ti n hành. M c ñích c a các ho t ñ ng này là t o ñi u ki n cho các thành viên – ñ c bi t là các thành viên ñang phát tri n – ñư c hư ng l i t ti n trình t do hóa, ñ ng th i gi m kho ng cách gi a các n n kinh t h t s c ña d ng trong khu v c APEC. Các B trư ng APEC ñã xác ñ nh ECOTECH c n t p trung vào 6 lĩnh v c ưu tiên sau: phát tri n ngu n l c con ngư i; phát tri n các th trư ng v n hi u qu , an toàn và n ñ nh; tăng cư ng cơ s h t ng kinh t ; khai thác công ngh cho tương lai; b o v ch t lư ng s ng thông qua tăng trư ng lành m nh có tính ñ n y u t môi trư ng; phát tri n và tăng cư ng s năng ñ ng c a các doanh nghi p v a và nh . ECOTECH Information Exchange Di n ñàn trao ñ i thông tin tr c tuy n ECOTECH: Là m t di n ñàn không chính th c ñư c l p tháng 11/2000 trên m ng thông tin ñi n t nh m chia s thông tin và kinh nghi m v ECOTECH. Di n ñàn này thu hút s tham gia c a các cán b và t t c công chúng trong C ng ñ ng h p tác kinh t và k thu t. Công chúng có th theo dõi TTTMV06-07

37 các cu c th o lu n và nghiên c u v các ñ tài ñư c ñăng t i trên di n ñàn. Tuy nhiên, ch có nh ng ngư i ñã ñăng ký tư cách thành viên m i có th g i bình lu n lên di n ñàn, ñ xu t m t ch ñ m i hay nghiên c u các v n ñ khác. Di n ñàn này hi n ñã ng ng ho t ñ ng. ECOTECH Weightings Matrix H th ng các bi u b ng v ñánh giá ho t ñ ng Ecotech: ðư c y ban H p tác kinh t - k thu t (SCE) xây d ng năm 1999 ñ giúp các di n ñàn APEC cũng như y ban Ngân sách và Qu n tr (BMC) ñánh giá ch t lư ng c a các d án ECOTECH và hi u rõ hơn giá tr c a các chương trình ho t ñ ng t ng th c a ECOTECH trong APEC. H th ng này hi n ñã ñư c thay th b ng Khuôn kh ñánh giá ch t lư ng (QAF) c a SCE ñư c thông qua t i AMM Chile, tháng 11/2004. ECSG (E-Commerce Steering Group) Nhóm Ch ñ o v Thương m i ði n t : ðư c SOM thành l p tháng 2/1999, có trách nhi m ñi u ph i các ho t ñ ng thương m i ñi n t c a APEC trên cơ s các nguyên t c ñư c xác ñ nh trong Hư ng d n hành ñ ng v Thương m i ði n t c a APEC 1998. ECSG cam k t thúc ñ y và tăng cư ng vi c s d ng thương m i ñi n t , thông qua vi c thi t l p m t môi trư ng chính sách, quy ñ nh, lu t l nh t quán, minh b ch và d d ñoán. ED (Executive Director) Giám ñ c ði u hành: Giám ñ c ði u hành Ban Thư ký là ngư i ñ ng ñ u Ban Thư ký APEC. Giám ñ c ði u hành là quan ch c Chính ph có hàm ð i s , do n n kinh t ch t ch APEC năm ñó c và thay ñ i luân phiên hàng năm. EDIFACT (United Nation Directories for Electronic Data Interchange for Administration, Commerce and Transport) Hư ng d n c a Liên h p qu c v Trao ñ i d li u ñi n t trong lĩnh v c Qu n lý, Thương m i và Giao thông: bao g m các hư ng d n, ch d n và tiêu chu n qu c t ñã ñư c thông qua v trao ñ i d li u ñi n t ñã ñư c h th ng hóa, ñ c bi t là các thông tin liên quan ñ n thương m i hàng hóa, thương m i d ch v trong các h th ng thông tin ñ c l p và ñư c vi tính hóa. EDIFACT ñã ñư c U ban Kinh E t v Châu Âu c a Liên h p qu c (UN/ECE) thông qua và xu t b n.

TTTMV06-07

38 EDNET (Education Network) M ng lư i Giáo d c APEC: T i h i ngh B trư ng Giáo d c APEC l n th 14 Washington, Hoa Kỳ, tháng 8/1992, APEC ñã thành l p”Di n ñàn giáo d c APEC” dư i s qu n lý c a Nhóm công tác v Phát tri n ngu n nhân l c (HRDWG). Năm 2000, HRDWG s a ñ i chương trình ho t ñ ng c a Di n ñàn giáo d c APEC và thành l p EDNET. M c tiêu c a EDNET là phát tri n các h th ng giáo d c m nh và năng ñ ng trong các n n kinh t APEC, thúc ñ y giáo d c cho m i ngư i và tăng cư ng vai trò c a giáo d c ñ i v i phát tri n kinh t , cá nhân và xã h i. EDTF (Expanded Dialogue on Trade Facilitation) ð i tho i m r ng v thu n l i hóa thương m i: Là m t n i dung c a “Chương trình hành ñ ng v thu n l i hóa thương m i APEC” (TFAP) ñư c ñ ra năm 2002 nh m rà soát gi a kỳ vi c th c hi n Th a thu n Thư ng H i v c t gi m 5% chi phí giao d ch trong khu v c. EDTF ñư c CTI và ABAC ñ ng t ch c Santiago, Chile, tháng 10/2004. Tham d di n ñàn ñ i tho i là các quan ch c chính ph , doanh nhân, h c gi và ñ i di n c a các t ch c qu c t liên quan. Education Foundation Qu Giáo d c APEC (xem AEF) Education Ministerial Meeting H i ngh B trư ng giáo d c: ðư c t ch c l n ñ u tiên vào năm 1992, l n th 2 năm 2000 và g n ñây nh t vào năm 2004. H i ngh các B trư ng Giáo d c APEC th o lu n các v n ñ : tăng cư ng h p tác và trao ñ i kinh nghi m và chuyên gia trong lĩnh v c giáo d c, ph n ñ u xây d ng m t xã h i h c t p trong th k 21, tăng cư ng áp d ng công ngh thông tin trong giáo d c, c i cách h th ng qu n lý giáo d c, c ng c h th ng gi ng d y… EEMRA (MRA on Conformity Assessment of Electrical and Electronic Equipment) Th a thu n công nh n l n nhau v ñánh giá s phù h p c a thi t b ñi n và ñi n t : Là m t n i dung quan tr ng trong chương trình ho t ñ ng c a Ti u ban Tiêu chu n và H p chu n (SCSC). Th a thu n TTTMV06-07

39 này g m 3 ph n: 1) Trao ñ i thông tin (Information Exchange); 2) Báo cáo ki m tra (Test Report); 3) Ch ng nh n (Certificate). Hi n nay, ña s các thành viên ñang trong giai ño n th c hi n ph n 1 c a EEMRA và m t s thành viên ñã th c hi n ph n 2 và ph n 3 (3 thành viên). E-FITS (APEC Working Group on Electronic Financial Transaction System) Nhóm công tác APEC v các H th ng giao d ch tài chính ñi n t (thu c Di n ñàn B trư ng Tài chính): ñư c thành l p t i H i ngh B trư ng Tài chính l n th 7 tháng 9/2000 nh m thúc ñ y vi c s d ng các phương ti n ñi n t trong các giao d ch tài chính trong khu v c. Thành viên c a Nhóm bao g m các chuyên gia tài chính c a các n n kinh t APEC. Nhóm ti n hành nghiên c u và báo cáo B trư ng Tài chính v tình hình phát tri n c a ho t ñ ng tài chính ñi n t trong các n n kinh t thành viên APEC và các khuôn kh thúc ñ y các ho t ñ ng này, ñ ng th i nghiên c u ho t ñ ng tài chính ñi n t c a các di n ñàn qu c t khác. Egmont group Nhóm Egmont: Tháng 6/1995, các cơ quan chính ph và t ch c qu c t nhóm h p cung ñi n Egmont-Arenberg, Brussels ñ th o lu n v v n ñ r a ti n và các bi n soát ki m soát v n ñ này. H i ngh ñã thành l p Nhóm Egmont, m t cơ quan không chính th c c a Các ñơn v tình báo tài chính (FIU). ðây là m t di n ñàn ñ tăng cư ng hi u bi t l n nhau và chia s thông tin ph c v vi c ñi u tra và tri t phá ho t ñ ng r a ti n. e-GP (Electronic Government Procurement) B n kê ñi n t v Mua s m c a chính ph : E-GP là chương trình do Nhóm chuyên gia v Mua s m c a chính ph (GPEG) ñ m nhi m nh m làm minh b ch hóa v n ñ Mua s m c a chính ph . Theo ñó, GPEG ti n hành t ng h p và ñưa lên m ng các thông tin v chính sách mua s m c a các Chính ph 21 n n kinh t E thành viên APEC.

TTTMV06-07

40 e-IAP B n kê ñi n t v Chương trình hành ñ ng c a n n kinh t thành viên (IAP): Năm 2000, t i Brunei, các Nhà lãnh ñ o Kinh t APEC ñã nh t trí xây d ng các e-IAP ñ thay th cho m u IAP cũ. Theo ñó, các thông tin v vi c th c hi n t do hóa, thu n l i hóa thương m i và ñ u tư c a t ng n n kinh t thành viên APEC ñư c ñưa lên m ng. Thông qua các e-IAP, thông tin v IAP tr nên minh b ch, c th , toàn di n, d tra c u, d ñánh giá hơn, và ñ c bi t h u ích ñ i v i các doanh nghi p. Hi n nay, trang thông tin ñi n t v e-IAP ñư c ñ t dư i s qu n lý c a Ban Thư ký APEC. ð ti p c n ñư c e-IAP c a t ng thành viên, ngư i s d ng có th truy c p theo ñ a ch : www.apec-iap.org ECH (ECOTECH Clearing House) Ngân hàng thông tin v H p tác kinh t - k thu t: là m t trang c a m ng thông tin ñi n t cho phép ti p c n ngu n thông tin ch y u v h p tác kinh t và k thu t. ECH cũng bao g m Di n ñàn trao ñ i thông tin ECOTECH nh m thúc ñ y quan h ñ i tác trong lĩnh v c này. Hi n nay, ECH ñã ng ng ho t ñ ng. ECO Electronic Certificate of Origin Ch ng nh n xu t x ñi n t : Là vi c ñi n t hóa ch ng nh n xu t x c a hàng hóa (là ch ng nh n xu t x , trong ñó thông tin ñư c lưu tr b ng phương th c ñi n t và d ng có th nh n th c ñư c). D án này n m trong khuôn kh “Sáng ki n ngư i tìm ñư ng” c a APEC, ñư c các Nhà lãnh ñ o APEC thông qua tháng 10/2002 Los Cabos, Mexico và do ECSG ñ m nhi m. M c ñích c a d án là nh m gi m chi phí giao d ch, góp ph n ñ t m c tiêu xây d ng môi trư ng thương m i phi gi y t c a APEC vào năm 2020. Electronic Commerce Thương m i ñi n t : Thu t ng này ch vi c th c hi n nh ng giao d ch thương m i d a trên các công c ñi n t (electronic) mà c th là m ng Internet và WWW (World Wide Web - t c nh ng trang web hay website). Ví d , vi c trưng bày hình nh hàng hóa, thông tin v doanh nghi p trên website cũng là m t ph n c a Thương m i ñi n t , hay vi c liên l c v i khách hàng qua email, tìm ki m khách hàng thông qua vi c tìm ki m thông tin trên m ng Internet v.v... Hi n nay, thương m i ñi n t ñã tr thành lĩnh v c ưu tiên các t ch c qu c t như APEC, OECD, WTO. Tháng 5/1998, WTO ñã thông qua “Tuyên TTTMV06-07

41 b v thương m i ñi n t toàn c u”, trong ñó kêu g i ng ng ñánh thu h i quan ñ i v i các giao d ch ñi n t cho ñ n h i ngh B trư ng WTO Seattle năm 1999. Tháng 6/2000, APEC cũng ñã nh t trí ng ng ñánh thu ñ i v i các giao d ch ñi n t . EMC (Electronic Magnetic Compatibility) Quy ñ nh v s an toàn t trư ng ñi n t : Sóng t trư ng ñi n t phát ra t các thi t b ñi n và ñi n t có th nh hư ng ñ n ho t ñ ng bình thư ng c a các thi t b khác g n ñó, ñe d a cu c s ng c a con ngư i và s an toàn c a c ng ñ ng. Do ñó, nhi u n n kinh t ñã áp d ng các bi n pháp ki m soát và các quy ñ nh b o ñ m s an toàn v t trư ng ñi n t ñ i v i hàng hóa nh p kh u. Hài hòa hóa các quy ñ nh v t trư ng ñi n t s giúp làm gi m b t các tr ng i ñ i v i thương m i. V n ñ này hi n do Ti u ban Tiêu chu n và Ch ng nh n H p chu n (SCSC) c a APEC ph trách. EMEAP(Executives’ Meeting of East Asia-Pacific Central Banks) H i ngh Giám ñ c ñi u hành các ngân hàng trung ương ðông Á – Thái Bình Dương: Là di n ñàn c a các ñ nh ch tài chính và ngân hàng trung ương khu v c ðông Á – Thái Bình Dương nh m thúc ñ y s h p tác gi a các thành viên. EMEAP bao g m 11 thành viên là các ngân hàng l n khu v c: Ngân hàng D tr Australia, Ngân hàng Nhân dân Trung Qu c, C c Ti n t H ng Công, Ngân hàng Indonesia, Ngân hàng Nh t B n, Ngân hàng Hàn Qu c, Ngân hàng Qu c gia Malaysia, Ngân hàng D tr New Zealand, Ngân hàng Trung ương Philipin, C c Ti n t Singapore và Ngân hàng Thái Lan. Enabling Clause ði u kho n ưu ñãi: ðư c thông qua dư i Hi p ñ nh chung v thu quan và thương m i (GATT) năm 1979, trong ñó cho phép các nư c ñang phát tri n mi n th c hi n nguyên t c t i hu qu c (không phân bi t ñ i x ), các nư c phát tri n s dành cho các nư c ñang phát tri n nh ng ñ i x khác bi t và ưu ñãi hơn. ði u kho n này là cơ s pháp lý WTO cho H th ng ưu ñãi có hi u l c chung (GSP). Thông qua GSP, các nư c phát tri n có th áp d ng hình th c ñãi ng không yêu c u có ñi có l i ñ i v i các m t hàng nh p kh u t các nư c ñang phát tri n. ði u kho n này cũng là cơ s pháp lý cho các hi p ñ nh thương m i khu v c gi a các nư c ñang phát tri n và là cơ s cho H th ng ưu ñãi thương m i toàn c u (GSTP), trong ñó các nư c ñang phát tri n có th dành cho nhau nh ng ưu ñãi nh t ñ nh trong trong thương m i TTTMV06-07

42 hàng hóa. ði u kho n này hi n v n ñư c áp d ng trong hi p ñ nh GATT 1994 c a WTO. Energy Ministers’ Meeting H i ngh B trư ng năng lư ng (EMM) c a APEC: ðư c t ch c l n ñ u tiên vào năm 1996 Sydney, Australia. EMM cung c p nh ng ñ nh hư ng chính sách cho Nhóm công tác v Năng lư ng (EWG), ñ b o ñ m EWG ho t ñ ng phù h p v i các m c tiêu mà các Nhà lãnh ñ o APEC ñ t ra. H i ngh EMM g n ñây nh t di n ra vào tháng 10/2005 Hàn Qu c nh m ñ i phó v i v n ñ giá d u cao khu v c Châu Á – Thái Bình Dương. EPG (Eminent Persons Group) Nhóm danh nhân: T i h i ngh B trư ng APEC l n 4, tháng 9/1992 Băng C c, Thái Lan, các B trư ng ñã thành l p Nhóm các Danh nhân (EPG). ðây là m t nhóm ñ c l p phi chính ph , có nhi m kỳ t 1993 – 1995. Nhi m v c a EPG là: phát tri n t m nhìn v thương m i khu v c châu Á – Thái Bình Dương ñ n năm 2000, ñ xu t các bi n pháp th c hi n và nh n ñ nh các thách th c v kinh t và thương m i mà APEC s g p ph i. EPG ñã hoàn thành 3 báo cáo: “T m nhìn APEC: Hư ng t i m t c ng ñ ng kinh t Châu Á – Thái Bình Dương” (1993), “Ph n ñ u ñ t t m nhìn APEC: Thương m i t do và m c a trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương” (1994), “Th c hi n T m nhìn APEC” (1995). ESC (SOM Committee on ECOTECH) Ti u ban SOM v H p tác Kinh t và K thu t c a APEC: ESC tr giúp H i ngh các quan ch c cao c p (SOM) trong vi c ñi u ph i và qu n lý ti n trình ECOTECH c a APEC và xác ñ nh các ho t ñ ng h p tác m i trong lĩnh v c ECOTECH. ESC thúc ñ y vi c th c hi n Chương trình hành ñ ng Manila v Tăng cư ng Phát tri n và H p tác kinh t - k thu t 1996 thông qua vi c góp ý ki n tư v n cho các di n ñàn APEC và phát tri n các hư ng d n và các công c qu n lý chính sách cho các d án. Năm 2005, ESC chính th c ñ i tên thành U ban Ch ñ o c a SOM v ECOTECH (SCE).

TTTMV06-07

43 ESCAP (United Nations Econnomic and Social Commission for Asia and the Pacific) U ban Kinh t - Xã h i khu v c châu Á – Thái Bình Dương c a Liên H p Qu c: Là cơ quan khu v c c a Ban Thư ký Liên h p qu c ph trách Châu Á - Thái Bình Dương, có tr s Bangkok, Thái Lan. UNESCAP ho t ñ ng v i tư cách là m t di n ñàn c a Liên h p qu c nh m thúc ñ y phát tri n kinh t - xã h i thông qua h i nh p và h p tác khu v c và ti u khu v c, phát tri n các d án và các ho t ñ ng tr giúp v kinh t - xã h i, cung c p các cơ s v t ch t, tài li u và qu n lý, ti n hành nghiên c u, tư v n cho chính ph , phát tri n h p tác k thu t, ph i h p ho t ñ ng v i các phòng, ban khác c a Liên h p qu c... ESI (Energy Security Initiative) Sáng ki n An ninh năng lư ng APEC (ESI): ðư c các nhà lãnh ñ o APEC thông qua tháng 10/2001. Sáng ki n này bao g m: các bi n pháp ng n h n ñ ñ i phó v i s ngưng tr t m th i v cung ng năng lư ng; các bi n pháp chính sách dài h n ñ kh c ph c nh ng khó khăn v cung ng năng lư ng trong khu v c. Hi n nay, Nhóm công tác v năng lư ng (EWG) ch u trách nhi m th c hi n sáng ki n này và ñã ti n hành nh ng nghiên c u phát tri n, rà soát, ñánh giá và m r ng ESI. e-SPS (Electronic Sanitary and Phytosanitary Measures) Ch ng nh n ñi n t v các bi n pháp v sinh và v sinh th c v t: Là ch ng nh n v v sinh, trong ñó các thông tin ñư c ñi n t hóa. ðây là m t sáng ki n n m trong khuôn kh “Sáng ki n ngư i tìm ñư ng” c a APEC do Nhóm ch ñ o v Thương m i ñi n t (ECSG) ñ m nhi m. M c ñích c a d án là nh m gi m chi phí giao d ch, góp ph n ñ t m c tiêu xây d ng môi trư ng thương m i phi gi y t c a APEC vào năm 2020. EVSL (Early Voluntary Sectoral Liberalization) Chương trình t nguy n t do hóa s m theo ngành: Năm 1997, APEC ñã nh t trí th c hi n chương trình t nguy n t do hóa s m (EVSL) trong 15 lĩnh v c h a h n ñem l i nh ng tác ñ ng tích c c ñ i v i thương m i, ñ u tư và tăng trư ng kinh t c a các thành viên và khu v c. EVSL ñư c th c hi n theo nguyên t c t nguy n và trên cơ s các cam k t cùng có l i. Tuy nhiên, do nhi u nguyên nhân, trong ñó có tác ñ ng c a cu c kh ng ho ng kinh t khu v c (1997TTTMV06-07

D
98), EVSL g p khó khăn trong vi c th c hi n và ñư c ñưa vào ñàm phán trong WTO. Hi n nay, 2 lĩnh v c ñư c ñ ra trong EVSL là Hóa ch t và Ô tô v n ñư c ti p t c thúc ñ y trong khuôn kh c a di n ñàn ð i tho i công nghi p c a APEC. EWG (Energy Working Group) Nhóm công tác v Năng lư ng (c a APEC): ðư c thành l p năm 1990 nh m m c ñích t i ña hóa s ñóng góp c a ngành năng lư ng ñ i v i s tăng trư ng kinh t và th nh vư ng c a xã h i, ñ ng th i gi m thi u nh ng tác ñ ng môi trư ng do cung ng và tiêu th năng lư ng gây ra. EWG tham gia vào quá trình ho ch ñ nh chính sách thông qua các ho t ñ ng sau: th o lu n k ho ch và chính sách v năng lư ng; chia s các d li u v cung c u năng lư ng và xem xét các tác ñ ng c a các chính sách năng lư ng khu v c; gi i quy t các v n ñ năng lư ng ñang ngày càng gia tăng.

TTTMV06-07

45

F
FAO (Food and Agriculture Orgnization) T ch c Lương th c và Nông nghi p c a Liên h p qu c: ðư c thành l p năm 1945, ñi ñ u trong các ho t ñ ng qu c t nh m xóa ñói nghèo. ðây là m t di n ñàn trung l p ñ các nư c ti n hành ñàm phán hi p ñ nh và chính sách, ñ ng th i là ngu n cung c p thông tin và ki n th c v các v n ñ lương th c và nông nghi p. FAO giúp các qu c gia, ñ c bi t là các nư c ñang phát tri n, trong vi c phát tri n và hi n ñ i hóa nông nghi p, lâm nghi p và ngư nghi p nh m b o ñ m nâng cao ch t lư ng dinh dư ng cho m i ngư i. T khi thành l p, FAO chú tr ng vào v n ñ phát tri n khu v c nông thôn, nơi sinh s ng c a 70% s ngư i nghèo trên th gi i. FATF (G8)(Financial Action Task Force) Nhóm ñ c trách v ho t ñ ng tài chính: ðư c thành l p t i H i ngh thư ng ñ nh Nhóm 7 nư c công nghi p phát tri n (G7) năm 1989 Paris ñ ñ i phó v i nguy cơ ngày càng tăng c a t i ph m r a ti n. M c ñích c a FATF là phát tri n và thúc ñ y các chính sách qu c gia và qu c t ñ ch ng hành vi r a ti n và ngăn ch n vi c cung c p tài chính cho các l c lư ng kh ng b . FATF ñã xu t b n “Các ki n ngh 40 + 9” nh m th c hi n m c tiêu này. Website c a FATF là www.fatf-gafi.org FDI (Foreign Direct Investment) ð u tư tr c ti p nư c ngoài: Là hình th c ñ u tư qua biên gi i qu c gia, trong ñó nhà ñ u tư s n m quy n ki m soát doanh nghi p (s h u nhi u hơn ho c b ng 10% c ph n c a công ty). FDI ñư c ñánh giá là ñ ng l c ñ phát tri n kinh t do FDI thư ng ñư c ñ u tư dài h n vào cơ s h t ng, c u trúc, t ch c và thư ng ñi kèm v i chuy n giao công ngh , kinh nghi m qu n lý tiên ti n... T do hoá, thu n l i hoá ñ u tư là m t trong nh ng lĩnh v c h p tác quan tr ng trong APEC. FEEEP (Food, Energy, Environment, Economic Growth and Population) Chương trình nghiên c u v Lương th c, Năng lư ng, Môi trư ng, Tăng trư ng kinh t và Dân s : Là chương trình nghiên c u tác ñ ng c a gia tăng dân s và tăng trư ng kinh t ñ i v i lương th c, năng lư ng và môi trư ng. Năm 1995, t i Osaka, Nh t B n, các TTTMV06-07

D
Nhà lãnh ñ o kinh t APEC ñã nh t trí ñưa FEEEP vào l ch trình hành ñ ng dài h n c a APEC nh m b o ñ m s th nh vư ng b n v ng c a khu v c. Fighting Terrorism and Promoting Growth Statement Tuyên b v ch ng kh ng b và thúc ñ y tăng trư ng: Là Tuyên b c a các Nhà lãnh ñ o APEC t i H i ngh AELM (26/10/2002) nh m lên án cu c t n công kh ng b t i Bali, Indonesia (2002). Tuyên b th hi n cam k t c a các n n kinh t áp d ng nh ng bi n pháp m nh hơn ch ng ch nghĩa kh ng b , ñ ng th i xác ñ nh th i gian bi u hành ñ ng c th . N i dung chính c a Tuyên b là: cam k t th c hi n ñ y ñ Tuyên b Thư ng H i (2001) v ch ng kh ng b , tăng cư ng b o ñ m an toàn thương m i trong khu v c APEC (STAR), ngăn ch n vi c cung c p tài chính cho các l c lư ng kh ng b , tăng cư ng an ninh m ng, xây d ng năng l c. Finance Deputies’ Meeting H i ngh Th trư ng Tài chính (APEC): Thành ph n tham gia g m các Th trư ng Tài chính và Phó Th ng ñ c Ngân hàng Trung ương c a các n n kinh t APEC, do ñó còn g i là H i ngh các Th trư ng Tài chính và Phó Th ng ñ c Ngân hàng Trung ương (Finance and Central Bank Deputies Meeting). ðây là h i ngh chu n b cho H i ngh B trư ng Tài chính (FMM) c a APEC và di n ra ngay trư c H i ngh B trư ng Tài chính. FMP (Finance Ministers’ Process) Di n ñàn B trư ng Tài chính APEC (FMP): ðư c t ch c hàng năm ñ các n n kinh t thành viên trao ñ i quan ñi m và thông tin v tình hình tài chính khu v c nh m thúc ñ y các chương trình h p tác ph c v t do hóa và phát tri n trong lĩnh v c tài chính. FMP bao g m m t s ho t ñ ng l n: H i ngh B trư ng tài chính, H i ngh Th trư ng Tài chính và H i ngh c a Nhóm công tác k thu t (TWG) Financial Stability Forum Di n ñàn v s n ñ nh tài chính: ðư c thành l p tháng 4/1999 nh m thúc ñ y s n ñ nh tài chính thông qua trao ñ i thông tin và h p tác qu c t trong lĩnh v c qu n lý và ki m soát tài chính. Tham d di n ñàn là các cơ quan tài chính qu c gia (như Ngân hàng Trung ương, B Tài chính, cơ quan giám sát tài chính), các th ch tài chính

TTTMV06-07

47 qu c t , các nhóm giám sát và ñi u ti t tài chính qu c t , H i ñ ng các chuyên gia ngân hàng, và Ngân hàng trung ương Châu Âu FIU (Financial Intelligence Unit) C c Tình báo tài chính: Là cơ quan trung ương c a các qu c gia có nhi m v thu th p, phân tích các thông tin nghi v n v giao d ch tài chính c a các t ch c và cá nhân, sau ñó trình lên cơ quan hành pháp qu c gia và ph i h p v i các FIU nư c ngoài ñ ch ng t i ph m r a ti n. Các FIU ñ u tiên ñư c thành l p t nh ng năm 1990 và ngày càng phát tri n. Năm 2003, Nhóm ñ c trách v tài chính ñã ñ ra nh ng quy ñ nh c th v vi c thành l p và ch c năng c a các FIU. Qu Ti n t qu c t (IMF), Ngân hàng th gi i (WB) và nhi u nư c thành viên ñã tăng cư ng h tr k thu t cho các nư c ñ thành l p và thúc ñ y ho t ñ ng c a các FIU. FMM (Finance Ministerial Meeting) H i ngh B trư ng Tài chính: Theo th a thu n ñ t ñư c t i Seattle năm 1993, H i ngh FMM l n ñ u tiên ñư c t ch c Honolulu, Hawaii tháng 3/1994. T ñó, FMM ñư c t ch c ñ nh kỳ hàng năm. H i ngh th o lu n v các thách th c kinh t cơ b n ñ i v i khu v c Châu Á – Thái Bình Dương: phát tri n b n v ng v i l m phát th p, phát tri n cơ s h t ng, ñ u tư tài chính và thúc ñ y phát tri n th trư ng v n. H i ngh B Trư ng Tài chính l n th 13 s ñư c t ch c t ngày 4-8/9/2006 t i Hà N i, Vi t Nam. Food Security An ninh lương th c: Là khái ni m/ch trương v vi c h n ch m c a th trư ng n i ñ a ñ nh p kh u s n ph m nông nghi p nư c ngoài v i l p lu n r ng, m t nư c, trong kh năng c a mình, ph i t s n xu t lương th c ñ ñ ñáp ng nhu c u c a mình trong m i tình hu ng. Forum Di n ñàn: APEC bao g m 4 y ban và hơn 50 nhóm công tác, nhóm ñ c trách, nhóm chuyên gia khác nhau ho t ñ ng trong các lĩnh v c v t do hóa, thu n l i hóa thương m i và ñ u tư (TILF) và h p tác kinh t - k thu t (ECOTECH) nh m th c hi n các m c tiêu c a APEC. M i y ban, m i nhóm ñ c trách, m i nhóm chuyên gia và m i nhóm TTTMV06-07

D
công tác ñư c g i riêng là m t Di n ñàn APEC (APEC Forum). Các y ban, các nhóm ñ c trách, các nhóm chuyên gia, các nhóm công tác này ñư c g i chung là Các di n ñàn APEC (APEC Fora). FOTC (Friends of the Chair) on APEC Reform Nhóm B n c a Ch t ch (SOM) v C i cách APEC: ðư c thành l p vào ñ u năm 2005 nh m h tr Ch t ch SOM trong vi c nghiên c u và ñ xu t các lĩnh v c c i cách APEC. Nhóm ñã gi i th vào cu i năm 2005 sau khi ñã hoàn thành các ñ xu t v tăng cư ng ph i h p nh m nâng cao hi u qu và b o ñ m tài chính cho APEC. Năm 2006, Ch t ch SOM Vi t Nam ti p t c thành l p FOTC ñ giúp nghiên c u các v n ñ liên quan ñ n c i cách APEC. FOTC năm 2006 g m 10 thành viên: Australia, Nh t B n, Peru, Trung Qu c, Singapore, M , Vi t Nam và 3 thành viên m c nhiên là Giám ñ c ði u hành, Phó Giám ñ c ði u hành Ban Thư ký APEC, Ch t ch U ban Ngân sách và Qu n tr . Theo ñ xu t c a Ch t ch SOM, Nhóm tri n khai nghiên c u c i cách trong 3 lĩnh v c: nâng cao hi u qu ho t ñ ng, tăng cư ng ph i h p ho t ñ ng và ñ y m nh s năng ñ ng trong APEC. FOTC (Friends of the Chair) on Hanoi Action Plan to Implement the Busan Roadmap Nhóm B n c a Ch t ch v xây d ng K ho ch Hành ñ ng Hà N i nh m th c hi n L trình Busan. Nhóm ñư c thành l p tháng 3/2006 theo sáng ki n c a Ch t ch SOM Vi t Nam. Nhóm có nhi m v tư v n cho Ch t ch trong vi c xây d ng “K ho ch Hành ñ ng Hà N i” nh m th c hi n “L trình Busan” ti n t i hoàn thành m c tiêu Bogor c a APEC v m t n n thương m i và ñ u tư t do và m c a trong khu v c Châu Á – Thái Bình Dương. Free-rider Ngư i ăn theo (nguyên văn: ngư i ñi nh xe không ph i tr ti n): Là thu t ng ñ ch m t nư c không th c hi n b t c như ng b thương m i nào nhưng v n ñư c hư ng l i ích t vi c c t gi m thu và ưu ñãi thương m i c a các nư c khác nh vào k t qu thương lư ng c a các nư c ñó theo nguyên t c t i hu qu c (MFN).

TTTMV06-07

49 FRTFSI (Fund of Regional Trade and Financial Security Initiative) Qu h tr Sáng ki n v Thương m i khu v c và An ninh tài chính: ðư c thành l p t i AELM Bangkok (2003) do k t qu h p tác gi a APEC v i Ngân hàng phát tri n châu Á (ADB). FRTFSI có m c tiêu h tr ho t ñ ng xây d ng năng l c v ch ng kh ng b trong khu v c, tăng cư ng an ninh sân bay và c ng bi n, ch ng r a ti n và ngăn ch n cung c p tài chính cho b n kh ng b . FRTFSI cũng h tr ADB trong vi c phát tri n và th c hi n các sáng ki n xây d ng năng l c ch ng kh ng b trong khu v c. Tháng 7/2004, Nh t B n ñã ñóng góp 1 tri u USD cho qu FRTFSI. FTA (Free Trade Agreement) Hi p ñ nh thương m i t do: Là m t hình th c h i nh p kinh t qu c t , trong ñó các bên ký k t hi p ñ nh cam k t xoá b thu quan, các hàng rào c n tr thương m i khác ñ i v i hàng hóa, d ch v , ñ u tư, s h u trí tu … c a nhau. Các nư c không tham gia hi p ñ nh thương m i t do thì không ñư c hư ng ưu ñãi t các hi p ñ nh này. FTAAP (Free Trade Agreement in the Asia - Pacific) Khu v c thương m i t do châu Á – Thái Bình Dương: Trư c xu hư ng xu t hi n nhi u FTA song phương và ti u khu v c mang tính phân bi t ñ i x v i bên ngoài, H i ñ ng tư v n doanh nhân APEC (ABAC) ñã th c hi n m t nghiên c u kh thi v vi c xây d ng m t khu v c thương m i t do trên quy mô toàn châu Á – Thái Bình Dương. Nghiên c u này ñã ñư c trình lên h i ngh các Nhà lãnh ñ o kinh t APEC (AELM) năm 2004 t i Chile. FWG (Fisheries Working Group) Nhóm công tác v ngư nghi p: Do SOM thành l p năm 1991 v i m c ñích tăng cư ng b o t n và s d ng b n v ng tài nguyên thu s n, thúc ñ y nuôi tr ng th y s n b n v ng và b o t n môi trư ng s ng c a ñ ng v t th y sinh, tìm ki m gi i pháp cho các v n ñ v qu n lý tài nguyên thu s n và ki m soát b nh d ch trong nuôi tr ng th y s n, tăng cư ng an toàn th c ph m và ch t lư ng th y s n, thúc ñ y ho t ñ ng chuyên ngành có liên quan ñ n t do hóa, thu n l i hóa thương m i và ñ u tư. TTTMV06-07

50

G
GATS (General Agreement on Trade in Services) Hi p ñ nh chung v Thương m i d ch v (c a WTO): GATS ñư c ñưa ra thương th o l n ñ u tiên t i vòng ñàm phán Uruguay và ñã tr thành m t b ph n không th tách r i trong h th ng pháp lý c a WTO. M c ñích chính c a GATS là t o khuôn kh pháp lý cho t do hoá thương m i d ch v . Các nư c thành viên ñưa ra các cam k t m c a th trư ng d ch v không phân bi t ñ i x trên cơ s ñi u ch nh lu t trong nư c. Vi c ñi u ch nh lu t ñư c th c hi n t ng bư c, ti n t i xoá b hoàn toàn m i h n ch ñ i v i các s n ph m d ch v nh p kh u cũng như ñ i v i nhà cung c p d ch v nư c ngoài khi ti n hành cung c p d ch v (theo ch ñ ðãi ng qu c gia-NT). ð ng th i, m i nư c thành viên ph i dành cho nhà cung c p d ch v c a các nư c thành viên khác s ñ i x không kém ưu ñãi hơn sov i s ñ i x mà nư c này dành cho m t nư c th ba (theo ch ñ ðãi ng t i hu qu c-MFN). GATT (General Agreement on Tariffs and Trade) Hi p ñ nh chung v Thu quan và Thương m i: M c ñích ban ñ u c a các nư c sáng l p GATT là thành l p m t th ch ñi u ti t ho t ñ ng h p tác kinh t qu c t , bên c nh 2 th ch c a h th ng “Bretton Woods” là Ngân hàng th gi i (WB) và Qu Ti n t qu c t (IMF). Năm 1947, hơn 50 nư c ñã ñàm phán ñ l p T ch c Thương m i Qu c t (ITO) v i tư cách là cơ quan chuyên môn c a Liên h p qu c (LHQ). Các nư c này ñã so n m t b n d th o hi n chương và d ki n s l p ITO t i H i ngh Thương m i và Vi c làm c a LHQ Havana, Cuba (11/1947). 23 nư c trong s ñó, ñ ng ñ u là M , ñã ñ t ñư c th a thu n trư c v lu t l thương m i và ưu ñãi thu quan, do ñó ñã ký GATT tháng 10/1947 (có hi u l c t 1/1948) và là 1 b ph n c a LHQ. H i ngh Havana sau ñó ñã thông qua d th o hi n chương (Hi n chương Havana), nhưng ITO không ñư c thành l p do không ñư c s phê chu n c a các cơ quan lu t pháp trong nư c, ñ c bi t là Qu c h i M . Vì v y, t năm 1948 ñ n năm 1995, GATT là công c ña phương duy nh t ñi u ti t ho t ñ ng thương m i qu c t . ð n nay, GATT ñã ti n hành 8 vòng ñàm phán ch y u v thu quan. Tuy nhiên, t th p k 1970, ñ c bi t t hi p ñ nh Uruguay (1986-1994), do thương m i qu c t phát tri n m nh, GATT ñã m r ng di n ho t ñ ng, không ch ñàm phán v thu quan mà còn xây d ng các hi p TTTMV06-07

51 ñ nh hình thành lu t l v ñi u ti t hàng rào phi quan thu , v thương m i d ch v , quy n s h u trí tu , các bi n pháp ñ u tư liên quan t i thương m i, v thương m i nông s n và hàng d t may, v cơ ch gi i quy t tranh ch p. T ch c Thương m i th gi i (WTO) thành l p năm 1995 là k t qu c a vòng ñàm phán th 8 c a GATT - vòng Uruguay (1989 – 1994). WTO tách ra ho t ñ ng ñ c l p v i LHQ. “GATT 1947” là thu t ng ñ ch phiên b n cũ c a Hi p ñ nh GATT (trư c năm 1994). “GATT 1994” là thu t ng chính th c ñ ch phiên b n m i c a Hi p ñ nh chung, ñã ñư c ñưa vào WTO và bao g m c “GATT 1947”. GDLN (World Bank’s Global Development and Learning Network) M ng lư i h c t p và phát tri n toàn c u c a Ngân hàng th gi i: Là m ng lư i giáo d c t xa có chi nhánh hơn 60 nư c, trong ñó áp d ng công ngh thông tin và giao ti p tiên ti n (video, internet t c ñ cao...) ñ gi ng d y cho các h c viên cách nhau r t xa v ñ a lý và th i gian. GDLN t o ñi u ki n cho các h c viên liên l c v i nhau ñ tư v n, h p tác, ñào t o… G n ñây, APEC ñã tăng cư ng h p tác v i WB trong vi c phát tri n m ng GDLN. GEEMED (Expert Group on Minerals and Energy Exploration and Development (under EWG) Nhóm chuyên gia v Thăm dò và Khai thác Khoáng s n và Năng lư ng: Là m t trong 5 nhóm chuyên gia tr c thu c Nhóm Công tác v Năng lư ng (EWG). GEMEED h p ñ nh kỳ hàng năm b t ñ u t năm 1996. M c tiêu c a nhóm là k t n i, ñi u ph i, thúc ñ y nh n th c và hành ñ ng chung ñ i v i các v n ñ v khoáng s n trong APEC; cung c p thông tin v ti m năng và cơ h i phát tri n; tăng cư ng xúc ti n th trư ng cho các s n ph m kháng s n c a các thành viên; thúc ñ y s liên k t gi a các ngành khoáng s n và năng lư ng nh m b o ñ m phát tri n b n v ng; m r ng và tăng cư ng h p tác v i các di n ñàn khác c a APEC. G-8 (Group of Eight Summit) H i ngh thư ng ñ nh Nhóm G8: Là h i ngh các nguyên th c a 7 nư c công nghi p phát tri n hàng ñ u th gi i (G7) và Nga. G7 bao g m: Canada, Pháp, ð c, Ý, Nh t B n, Anh và M . TTTMV06-07

52 G-8 CTAG (Counter-Terrorism Action Group) Nhóm Hành ñ ng c a Nhóm G8 v ch ng kh ng b : xem CTAG. Geographical Indication Ch d n ñ a lý (GIs): Là m t thu t ng ñư c s d ng cho m t s n ph m ñ ch d n: nơi ho c vùng xu t x c a s n ph m, các ñ c thù ch t lư ng ho c ñ c tính c a s n ph m; các ñ c thù này có ñư c là do ñ c tính v ñ a lý c a con ngư i nơi ho c vùng ñó. Nhi u GIs ñã dành ñư c danh ti ng có giá tr , ví d , Vi t Nam có nư c m m Phú Qu c, chè Shan Tuy t M c Châu; th gi i có Giăm bông Teruel, Parma hay South Tyrolean; g o Basmati và Jasmin... GIs ñư c th a nh n năm 1994 theo Hi p ñ nh “Các khía c nh v s h u trí tu liên quan ñ n thương m i” (TRIPS) c a WTO (ph n 3, ñi u 22-24). Hi p ñ nh này xây d ng các tiêu chu n qu c t t i thi u ñ b o h GIs. B o h GIs t c b o h ñ c quy n c a cư dân thu c m t vùng s d ng GIs cho các s n ph m có ngu n g c t vùng ñó. GFPN (Gender Focal Point Network) M ng lư i các ð u m i công tác v gi i: ðư c APEC thành l p tháng 10/2002 nh m m c ñích chính là thúc ñ y vi c th c hi n “Khuôn kh h i nh p c a n gi i trong APEC” và tăng cư ng ho t ñ ng c a “Nhóm Tư v n ñ c bi t c a SOM v h i nh p gi i” (AGGI) nh m duy trì s hi u bi t v các v n ñ gi i. GHS (Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals) H th ng hài hòa toàn c u v phân lo i và dán nhãn hóa ch t: ðư c tri n khai t năm 1992 t i H i ngh LHQ v Môi trư ng và Phát tri n (UNCED). M c tiêu c a GHS là xây d ng m t h th ng th ng nh t vi c dán nhãn và phân lo i các hóa ch t ñ c h i. Các t ch c qu c t tham gia ph i h p xây d ng GHS là: “T ch c lao ñ ng qu c t ” (ILO), “T ch c h p tác và phát tri n kinh t ” (OECD) và “Ti u ban chuyên gia c a LHQ v v n chuy n hàng hóa nguy hi m” (UNSCETDG). Phiên b n ñ u tiên c a GHS ñư c thông qua tháng 12/2002 t i “Ti u ban v H th ng hài hòa vi c phân lo i và dán nhãn hóa ch t toàn c u” (SCEGHS). GHS ñư c th o lu n trong di n ñàn “ð i tho i v hóa ch t” c a APEC, theo ñó APEC khuy n khích các thành viên hoàn thành GHS vào cu i năm 2006.

TTTMV06-07

53 GHTF (Global Harmonization Task Force ) Nhóm ñ c trách v hài hòa hoá thi t b y t toàn c u: ðư c các chính ph và ñ i di n c a các n n công nghi p txtrâylia, Canada, Nh t B n, Liên minh châu Âu và M thành l p năm 1993. M c ñích c a GHTF là tăng cư ng tính phù h p c a các tiêu chu n và quy ñ nh v an toàn, tính năng ho t ñ ng và ch t lư ng c a thi t b y t . GHTF cũng thúc ñ y c i ti n công ngh và t o thu n l i cho thương m i qu c t . Ho t ñ ng ch y u c a Nhóm là xu t b n và ph bi n các tài li u hư ng d n v các quy ñ nh hài hòa hóa cơ b n. APEC có nhi u ho t ñ ng h p tác v i GHTF, trong ñó ñã t ch c 3 cu c h i th o khoa h c v Quy ñ nh hài hòa hóa thi t b y t . H i th o g n ñây nh t ñư c t ch c Santiago, Chile, tháng 5 năm 2005. GMO (Genetically Modified Organisms) S n ph m bi n ñ i gen: Là nh ng th c v t hay ñ ng v t (hay s n ph m) mà gen ñư c bi n ñ i b ng công ngh gen. Trong s n xu t nông nghi p, nhi u nư c dùng công ngh bi n ñ i gen ñ tăng năng su t và giá tr dinh dư ng cho s n ph m. Tuy nhiên, cũng có nhi u ý ki n lo ng i vi c s d ng các th c ph m bi n ñ i gen có th gây h i cho s c kho con ngư i. Hi n nay, M và EU v n còn nhi u b t ñ ng và tranh cãi xung quanh vi c buôn bán s n ph m bi n ñ i gen. GOS (Group on Services) Nhóm D ch v : Do APEC l p ra ñ ph trách các v n ñ v t do hóa, thu n l i hóa thương m i và ñ u tư liên quan ñ n lĩnh v c thương m i d ch v , ñ ng th i ñi u ph i các ho t ñ ng c a APEC trong lĩnh v c này. GPA (Government Procurement Agreement) Hi p ñ nh v Mua s m chính ph (c a GATT): ðư c ñàm phán l n ñ u tiên t i vòng Tokyo và có hi u l c vào 1/1/1981. Hi p ñ nh này nh m m c ñích minh b ch hóa các lu t pháp, quy ñ nh, th t c và ho t ñ ng mua s m c a chính ph và b o ñ m ñ các chính ph không th c hi n b o h ñ i v i các s n ph m và ngư i s n xu t trong nư c, ho c phân bi t ñ i x v i các s n ph m và ngư i s n xu t nư c ngoài. Hi p ñ nh này có 28 thành viên tham gia. Hi p ñ nh và các cam k t m i v mua s m c a chính ph ñã ñư c ñàm phán vòng Uruguay và có hi u l c vào ngày 1/1/1996 (hi p ñ nh hi n hành). TTTMV06-07

54

GPEG (Government Procurement Experts’ Group) Nhóm chuyên gia v mua s m c a chính ph : ðư c thành l p năm 1995 nh m tăng cư ng tính minh b ch trong các th trư ng mua s m phù h p v i Tuyên b Bogor. GPEG t p trung duy trì ti n trình t nguy n rà soát và báo cáo c a các n n kinh t thành viên v vi c th c hi n các quy ñ nh (khuôn kh ) v mua s m c a chính ph theo Nguyên t c không ràng bu c do GPEG (MBPs) ñưa ra v mua s m c a chính ph . Grandfather Clause ði u kho n nguyên thu : ðây là 1 ñi u kho n c a GATT và các hi p ñ nh thương m i khác cho phép các bên ký k t có th ti p t c duy trì nh ng lu t l trong nư c ñã có hi u l c t trư c khi hi p ñ nh ñó ñư c ký k t, m c dù các lu t l này có th không phù h p v i nh ng ñi u kho n nh t ñ nh nào ñó trong hi p ñ nh. Ch có các thành viên hi n chương c a GATT m i ñư c s d ng ñi u kho n này. M c dù v y, các thành viên này nên s a ñ i h th ng pháp lý c a mình cho phù h p v i các ñi u kho n c a GATT càng s m càng t t. Green Box H p xanh lá cây: Là thu t ng c a GATT ñư c s d ng trong ñàm phán thương m i quôcs t , tương t như ñèn giao thông, ñ phân lo i chính sách (bao g m h p vàng - amber box, h p xanh dương (da tr i) - blue box, h p xanh lá cây - green box). H p xanh lá cây ch các bi n pháp chính sách h tr n i ñ a không nh m m c ñích gi m hi u qu c a các cam k t trong Hi p ñ nh Nông nghi p c a WTO. ðó là các bi n pháp nghiên c u, m r ng, d tr lương th c vì m c ñích an ninh lương th c, tr c p thiên tai và các chương trình ñi u ch nh cơ c u khác. Các bi n pháp chính sách này ñư c coi là “lành m nh” và ñư c phép áp d ng vì chúng nh hư ng không ñáng k ñ n thương m i. GSP (Generalized System of Preferences) H th ng ưu ñãi có hi u l c chung: Là chương trình ưu ñãi v thu quan mà các nư c phát tri n dành cho các nư c ñang phát tri n, theo ñó các nư c ñang phát tri n ñư c xu t kh u m t s hàng hóa công nghi p ho c bán công nghi p nh t ñ nh sang các nư c phát tri n v i m c thu th p hơn m c thu dành cho các nư c phát tri n khác. TTTMV06-07

55 Guest Khách m i (c a APEC): Là 1 trong 5 ñ i tư ng (n n kinh t thành viên APEC, ABAC, Ban Thư ký APEC, Quan sát viên chính th c và khách m i) ñư c tham d các ho t ñ ng c a các di n ñàn APEC nhưng không d h p SOM, các H i ngh B trư ng và AELM. Tuy nhiên, g n ñây có xu hư ng các H i ngh B trư ng m i ñ i di n các t ch c qu c t liên quan tham d . Ví d , H i ngh B trư ng Kinh t m i T ng Giám ñ c WTO tham d , H i ngh B trư ng ph trách doanh nghi p nh và v a m i ñ i di n OECD. Khách m i bao g m: các n n kinh t không ph i là thành viên APEC; các cơ quan, t ch c qu c t và khu v c khác có liên quan; các ñ i di n c a khu v c tư nhân ho c cá nhân không n m trong thành ph n phái ñoàn c a n n kinh t thành viên ñi d các ho t ñ ng c a APEC; các t ch c, cơ quan nghiên c u, chuyên gia không thu c thành ph n phái ñoàn c a n n kinh t thành viên APEC. Vi c m i khách tham d h i ngh APEC ph i có s ñ ng thu n c a t t c các n n kinh t thành viên APEC.

TTTMV06-07

56

H

HCB (Human Capacity Building) Xây d ng năng l c: Là m t n i dung trong chương trình H p tác kinh t và k thu t c a APEC (ECOTECH) nh m giúp các n n kinh t thành viên ñang phát tri n trong APEC b t k p ti n ñ và tranh th ñư c nh ng l i ích c a quá trình t do hoá thương m i và ñ u tư trong APEC. Health Ministerial Meeting H i ngh B trư ng Y t (APEC): ðư c t ch c l n ñ u tiên Bangkok (Thái Lan, 2003) ñ th o lu n v hành ñ ng chung ngăn ng a s lây lan c a ñ i d ch SARS, phát tri n các phương ti n phòng ch ng các b nh lây nhi m tương t trong tương lai cũng như các nguy cơ và thách th c m i n y sinh, ñ ng th i ph c h i lòng tin c a c ng ñ ng trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. H i ngh B trư ng Y t APEC l n th 2 d ki n di n ra t i ðà N ng, Vi t Nam t 46/5/2006 ñ th o lu n v v n ñ ñ i phó v i n n cúm gia c m. HIV/AIDS (Human Immunodeficiency Virus/ Arquired Immune Deficiency Syndrome) B nh HIV/AIDS: Là lo i b nh do virus gây ra làm suy gi m h th ng mi n d ch ngư i, do ñó b nh nhân s không có kh năng kháng c l i các b nh t n công cơ th . Virus HIV nguy hi m ch có th làm cho b nh lây lan t ngư i sang ngư i. AIDS là h i ch ng khi virus HIV ñã phát tri n thành b nh. HLPDAB (High-Level Policy Dialogue on Agricultureal Biotechnology) ð i tho i chính sách c p cao v Công ngh sinh h c nông nghi p: ðư c t ch c l n ñ u tiên vào năm 2002, sau ñó di n ra hàng năm trong khuôn kh c a các SOM. HLPDAB th o lu n nhi u v n ñ v công ngh sinh h c nông nghi p d a trên các ñ xu t c a khu v c tư nhân. TTTMV06-07

57 H HRDSG (Human Resources Development Steering Group) Nhóm ch ñ o v phát tri n ngu n nhân l c (c a APEC): Là m t trong 4 ti u nhóm c a Nhóm công tác v Vi n thông và Thông tin (TELWG). B n ti u nhóm này ph trách 4 v n ñ tr ng ñi m c a TELWG. Ba ti u nhóm còn l i là: Nhóm ch ñ o v t do hóa, Thu n l i hóa doanh nghi p và H p tác phát tri n. Các ti u nhóm này có nhi m v ñ xu t, th c hi n và qu n lý các d án và ho t ñ ng nh m thúc ñ y các m c tiêu chung c a APEC. HRDWG (Human Resources Development Working Group) Nhóm công tác v Phát tri n ngu n nhân l c (c a APEC): ðư c thành l p năm 1990 và ph trách các v n ñ r t r ng v phát tri n ngu n nhân l c, t giáo d c cơ b n ñ n ñào t o lãnh ñ o qu n lý cho doanh nghi p v a và nh (SME). Phát tri n ngu n nhân l c là m t trong các ưu tiên c a chương trình h p tác kinh t và k thu t (ECOTECH), trong ñó HRDWG có vai trò ñ c bi t trong vi c thúc ñ y th c hi n chương trình này. HS (Harmonized Commodity Description and Coding System) H th ng hài hòa v mô t và mã hóa hàng hóa: ðư c xác ñ nh trong "Công ư c qu c t v H th ng hài hoà mô t và mã hoá hàng hoá", ñư c T ch c H i quan Th gi i (WCO) thông qua 14/6/1983 t i Bruxelles, B , và có hi u l c vào tháng 1/1988. H th ng HS bao g m các các quy t c t ng quát, các chú gi i b t bu c và danh sách nh ng nhóm hàng (mã 4 ch s ) và phân nhóm hàng (mã 6 ch s ) ñư c s p x p m t cách có h th ng ng v i tên, mô t và mã s hàng hóa mà các thành viên ph i tuân t u. T khi có hi u l c, Công ư c HS ñã 3 l n ñư c s a ñ i vào các năm 1992, 1996 và 2002, do ñó chúng cũng thư ng ñư c g i là các h th ng HS 92, HS 96 và HS 2002. HTF (Health Task Force) Nhóm ñ c trách v y t (c a APEC): ðư c SOM thành l p tháng 10/2003 ñ ñ i phó v i nh ng nguy cơ v s c kh e con ngư i ñe d a kinh t , thương m i và an ninh c a khu v c, ñ c bi t các b nh truy n nhi m ñang bùng phát trong khu v c, bao g m c các b nh do nguyên nhân t nhiên ho c do các ph n t x u gieo r c. Nhóm có nhi m v th c hi n các ho t ñ ng v y t c a APEC dư i s ch ñ o c a các Nhà lãnh ñ o, các B trư ng và các Quan ch c cao c p. Nhóm cũng s ti n hành m t s ho t ñ ng theo “Sáng ki n An ninh Y t ” ñư c thông qua tháng 10/2003. TTTMV06-07

58

I
IAP (Individual Action Plan) K ho ch hành ñ ng c a n n kinh t thành viên: Là k ho ch ho t ñ ng mà t ng n n kinh t thành viên APEC xây d ng và tri n khai nh m ñ t ñư c m c tiêu Bogor v m t n n thương m i và ñ u tư t do và m c a trong khu v c. IAP ñư c ti n hành theo nguyên t c t nguy n và không ràng bu c, theo ñó t ng thành viên t ñưa ra m c tiêu và th i gian bi u c a mình ñ th c hi n. IAP ñư c tri n khai trong 15 lĩnh v c (theo Chương trình Hành ñ ng Osaka): thu quan, các bi n pháp phi thu quan, d ch v , ñ u tư, tiêu chu n và h p chu n, phi ch ñ nh hóa, th t c h i quan, gi i quy t tranh ch p, mua s m c a chính ph , thu th p và phân tích thông tin, s lưu chuy n c a doanh nhân, chính sách c nh tranh, th c hi n các nghĩa v trong WTO. T năm 2001, các thành viên ñã s d ng các IAP ñi n t (e-IAP) ñ làm cho các IAP minh b ch hơn, d ñánh giá, d tham kh o và truy c p hơn. Hàng năm, các thành viên s t nguy n ñ trình IAP c a mình ñ ñánh giá theo chương trình Ki m ñi m vi c th c hi n IAP c a APEC. IAP Peer Review Ki m ñi m vi c th c hi n K ho ch hành ñ ng c a n n kinh t thành viên APEC: Do các chuyên gia ñ c l p c a APEC ti n hành d a trên các thông tin m i nh t trong IAP c a n n kinh t thành viên. Trong quá trình ki m ñi m, n n kinh t thành viên s tr l i các câu h i mà các chuyên gia ñánh giá IAP và các thành viên khác ñ t ra v b n IAP c a n n kinh t thành viên ñó. Nh ng thông tin c p nh t s ñư c b sung chính th c vào IAP c a n n kinh t thành viên cùng v i các báo cáo ñánh giá c a WTO và các nghiên c u c a các h c gi c a n n kinh t ñó. Vi c ki m ñi m th c hi n IAP ñư c ti n hành theo nguyên t c t nguy n và không ràng bu c. ð n nay, APEC ñã ti n hành ki m ñi m vi c th c hi n IAP t i t t c các n n kinh t thành viên. Vòng ki m ñi m ti p theo s di n ra t năm 2007 ñ n 2009. IAS (Invasive Alien Species) Các loài ngo i ch ng ñ c h i: Là các sinh v t ñ n sinh s ng m t môi trư ng khác, sinh sôi n y n nhanh chóng, c nh tranh và chi m c ñ a bàn s ng và th c ăn c a các sinh v t b n ñ a, c n tr s phát tri n ho c tiêu di t sinh v t b n ñ a, d n ñ n m t cân b ng sinh thái c a qu n cư ñó. IAS gây ra nhi u t n th t trong nhi u lĩnh v c (nông TTTMV06-07

59 nghi p, ngư nghi p, lâm nghi p, h sinh thái, s c kh e con ngư i và du l ch) và ñe d a s tăng trư ng và th nh vư ng trong khu v c, h y ho i môi trư ng. ðây là m t v n ñ ñư c chú tr ng trong APEC. Nhi u nhóm công tác (TPTWG, ACTWG, FWG, MRCWG) ñã ti n hành nghiên c u và t ch c nhi u h i th o v IAS. H i th o g n ñây nh t ñư c t ch c B c Kinh (Trung Qu c, 9/2005) v i s tham gia c a các chuyên gia ñ n t các n n kinh t thành viên, các t ch c qu c t liên chính ph và phi chính ph . T i AMM 17, tháng 11/2005, SOM ñã ñ trình các B trư ng Chi n lư c APEC v ñ i phó v i m i ñe d a t các loài ngo i ch ng ñ c h i ñ i v i s phát tri n kinh t và thương m i. IATA (International Air Transport Association)

Hi p h i V n t i Hàng không Qu c t : ðư c thành l p tháng 4/1945 Havana, Cuba. Là m t cơ ch h p tác liên hàng không nh m phát tri n các d ch v hàng không an toàn, an ninh, ñáng tin c y và ti t ki m ñ i v i hành khách. IATA hi n có hơn 270 thành viên t 140 nư c trên th gi i. APEC ñã nh t trí thông qua các Quy ñ nh Hư ng d n c a IATA ñ ñ m b o an ninh hàng hóa chuyên ch b ng ñư ng không (trong « Tuyên b v Ch ng kh ng b và Thúc ñ y tăng trư ng » c a các Nhà lãnh ñ o APEC t i Mexico, 2002). ICAO (International Civil Aviation Organization) T ch c hàng không dân d ng qu c t : Là cơ quan chuyên trách c a Liên h p qu c, có vai trò b o ñ m h p tác qu c t trong vi c hài hoà hoá các chính sách, quy ñ nh, tiêu chu n, th t c và t ch c c a hàng không dân d ng. Ngày 7/12/1944, Công ư c v Hàng không dân d ng qu c t (“Công ư c Chicago”) ñư c 52 nư c ký k t nhưng chưa ñư c t t c các thành viên phê chu n, do ñó T ch c hàng không dân d ng qu c t lâm th i (PICAO) ñư c thành l p. Ngày 4/4/1947, 26 nư c thành viên còn l i ñã phê chu n Công ư c Chicago, trên cơ s ñó ICAO ñư c thành l p v i tr s chính ñ t t i Montreal, Pháp. ICC (International Chamber of Commerce) Phòng Thương m i Qu c t : ðư c thành l p năm 1919 nh m m c ñích ti p c n các v n ñ v thương m i, công nghi p, tài chính, giao thông, b o hi m và t t c các v n ñ v kinh doanh qu c t nói chung; chuy n t i quan ñi m c a gi i doanh nhân t i chính ph và các th ch liên chính ph ; ho t ñ ng trong lĩnh v c pháp lý và kinh t ph c TTTMV06-07

60 v tăng trư ng và t do thương m i; h tr k thu t, chuyên môn cho gi i doanh nhân; thúc ñ y quan h h p tác gi a gi i doanh nhân v i chính ph các nư c và các t ch c khác nhau. Tr s chính c a ICC ñ t t i Paris, Pháp. ICH (International Conference on Harmonization of Technical Requirements for Registration of Pharmaceuticals for Human Use) H i ngh qu c t v Hài hòa hóa các yêu c u k thu t ñ i v i vi c ñăng ký dư c ph m dùng cho con ngư i: H i ngh quy t các cơ quan l p pháp và các chuyên gia dư c ph m t châu Âu, Nh t B n, M ñ th o lu n v các lĩnh v c khoa h c và công ngh , trong ñó có v n ñ ñăng ký dư c ph m. Qua ñó, thúc ñ y nh n th c chung và tăng cư ng áp d ng các hư ng d n và yêu c u k thu t ñ i v i vi c ñăng ký dư c ph m, gi m thi u nh ng cu c ki m tra trùng l p trong quá trình nghiên c u và phát tri n dư c ph m m i. ICPO (International Criminal Police Organization) T ch c c nh sát hình s qu c t (hay C nh sát qu c t Interpol): ðư c thành l p năm 1923 ñ thúc ñ y h p tác gi a các cơ quan c nh sát ch ng t i ph m c a các nư c trong vi c ngăn ch n và tr n áp nh ng t i ph m nguy hi m. Hi n nay, ICPO có 182 thành viên, trong ñó có Vi t Nam, và có tr s chính Lyon, Pháp. IDB (WTO) (Integrated Database) Cơ s d li u h p nh t: Là h th ng lưu tr d li u thu h p nh t c a các thành viên WTO. Hi n nay, Nhóm Ti p c n th trư ng (MAG) c a APEC ñang c p nh t các d li u thu c a các n n kinh t thành viên APEC vào IDB và H th ng d li u thu APEC. Các d li u thu APEC ñư c lưu tr trên m ng thông tin ñi n t : www.apectariff.org IEG (Investment Experts’ Group) Nhóm chuyên gia v ð u tư: Thành l p năm 1994 nh m xây d ng “Các nguyên t c ñ u tư không ràng bu c” (NBIP). Năm 1995, IEG ñư c thành l p l i nh m tr giúp y ban Thương m i và ð u tư (CTI) c a APEC trong vi c xây d ng Chương trình Hành ñ ng Osaka và thúc ñ y th c hi n m c tiêu Bogor v m t n n thương m i và ñ u tư t do và m c a trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương.

TTTMV06-07

61 IEGBM (Informal Experts’ Group on Business Mobility) Nhóm chuyên gia không chính th c v s lưu chuy n c a doanh nhân: ðư c y ban Thương m i và ð u tư (CTI) c a APEC thành l p năm 1996 và tr c thu c CTI. M c ñích c a IEGBM là tăng cư ng s lưu chuy n c a doanh nhân trên cơ s thúc ñ y trao ñ i thông tin v cơ ch chính sách; xúc ti n chương trình c p th th c nh p c nh ng n h n và các th t c cư trú t m th i cho gi i doanh nhân; tăng cư ng ñ i tho i v i c ng ñ ng doanh nhân v các v n ñ liên quan. Chương trình “Th thông hành c a doanh nhân APEC” (ABTC) là m t trong nh ng k t qu ho t ñ ng n i b t c a IEGBM, góp ph n t o thu n l i cho s lưu chuy n c a doanh nhân gi a các n n kinh t APEC. IFIs (International Financial Institutions) Các th ch tài chính qu c t : ð tăng cư ng ngu n l c tài chính h n h p c a APEC, năm 2001, các Nhà lãnh ñ o APEC ñã thông qua chương trình h p tác song phương, khu v c và ña phương v i các th ch tài chính qu c t (IFI). Các IFIs bao g m: Ngân hàng phát tri n châu Á (ADB), Ngân hàng phát tri n châu Phi, Ngân hàng tái thi t và phát tri n châu Âu, Ngân hàng phát tri n liên châu M , Qu ti n t qu c t (IMF), Ngân hàng th gi i (WB), Ngân hàng thanh toán qu c t (ISB). H p tác v i IFIs có tác d ng giúp APEC phát tri n có hi u qu các chương trình H p tác kinh t và k thu t (ECOTECH). APEC và IFIs ñã t ch c nh ng cu c th o lu n bàn tròn v ECOTECH; h i ngh ñ u tiên gi a APEC và IFIs ñư c t ch c năm 2003 Phuket, Thái Lan. ILO (International Labor Organization T ch c Lao ñ ng Qu c t ): Là m t cơ quan chuyên trách c a Liên h p qu c, ñư c thành l p năm 1919, có nhi m v thúc ñ y công b ng xã h i và tăng cư ng s công nh n c a qu c t ñ i v i quy n lao ñ ng và quy n con ngư i. IMF (International Monetary Fund) Qu Ti n t Qu c t : Thành l p tháng 7 năm 1944 t i h i ngh qu c t Bretton Wood, Hoa Kỳ. Hi n nay, IMF có 184 thành viên, trong ñó có Vi t Nam. M c ñích c a IMF là thúc ñ y h p tác ti n t qu c t , tăng cư ng s n ñ nh và tr t t trong giao d ch ti n t ; thúc ñ y tăng trư ng kinh t và t o vi c làm; ñ ng th i h tr tài chính t m th i cho các nư c ñ gi m s chênh l ch trong cán cân thanh toán. TTTMV06-07

62 IMPs (Introduced Marine Pests) Các sinh v t bi n nh p cư ñ c h i: Là các sinh v t nh p cư ñ c h i tương t các loài ngo i ch ng ñ c h i (IAS) nhưng s ng bi n. IMP ñe d a nghiêm tr ng s phát tri n các ngành kinh t bi n, s c kh e con ngư i, ña d ng sinh thái bi n và tài nguyên bi n. Do ñó, năm 2000, Nhóm công tác v b o v môi trư ng bi n (MRCWG) ñã thông qua “Khuôn kh ki m soát và ngăn ng a các sinh v t bi n nh p cư ñ c h i”. Infectious Disease Initiative Sáng ki n ngăn ch n b nh d ch truy n nhi m: Các b nh d ch truy n nhi m, ñ c bi t là HIV/AIDS, cúm gia c m, SARS, ñã gây ra nhi u h u qu nghiêm tr ng ñ i v i thương m i khu v c, gây thi t h i l n v kinh t và t n kém nhi u ti n c a ñ phòng ng a và ki m soát. T i AELM 2001 Thư ng H i, Trung Qu c, các Nhà lãnh ñ o APEC ñã thông qua chi n lư c: “B nh d ch truy n nhi m trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương: Lý do hành ñ ng và hành ñ ng h p lý” nh m thúc ñ y h p tác phòng ch ng các b nh truy n nhi m. Nhóm công tác v khoa h c và công ngh công nghi p (ISTWG) cũng ñã ti n hành xây d ng Báo cáo v các b nh truy n nhi m trong khu v c t năm 2001. Inter-Cultural and Faith Dialogue Sáng ki n ñ i tho i gi a các n n văn hoá và tín ngư ng: ñư c Indonesia ñưa ra trong APEC l n ñ u tiên năm 2005 và ñư c thông qua t i H i ngh SOM I t i Hà N i tháng 3/2006. Ý tư ng chính c a sáng ki n này xu t phát t quan ñi m cho r ng, t t c các cu c kh ng b x y ra trong nh ng năm v a qua ñ u xu t phát t s thi u hi u bi t và nghi k gi a các n n văn hóa, tôn giáo và tín ngư ng, d n ñ n vi c nh ng ph n t c c ñoan l i d ng th c hi n các ho t ñ ng kh ng b . M c tiêu c a sáng ki n là nh m t o cơ h i ñ i tho i gi a các n n văn hoá, tôn giáo và tín ngư ng khác nhau ñ chia s quan ñi m và suy nghĩ, qua ñó tăng cư ng hi u bi t chung gi a các n n văn hoá, tôn giáo và tín ngư ng nh m lo i b m m m ng c a nh ng b t ñ ng và hành ñ ng c c ñoan.

TTTMV06-07

63 Inter-sessional discussion Th o lu n gi a hai kỳ h i ngh : Là m t phương th c thư ng ñư c áp d ng trong APEC ñ ñ t ñư c m t tho thu n ho c m t quy t ñ nh không ph i t i m t cu c h p t p trung. Trong trư ng h p m t quy t ñ nh chưa ñư c thông qua trong h i ngh chính th c, h i ngh có th nh t trí ti p t c th o lu n v n ñ này vào kho ng th i gian gi a hai cu c h p ti p theo. Cách th c th o lu n có th ti n hành thông qua vi c trao ñ i các ý ki n, văn b n (thư tay ho c thư ñi n t ), qua ñi n tho i, ho c liên h gi a các cá nhân ho c các nhóm. Investment Mart H i ch ñ u tư (APEC): ðư c t ch c l n ñ u tiên t i Hàn Qu c năm 1999. M c ñích c a h i ch là t o ñi u ki n cho các nhà ñ u tư qu c t g p g , th o lu n v các d án và cơ h i ñ u tư, n m ñư c thông tin v chính sách và lu t l ñ u tư c a các chính ph trong khu v c. H i ch ñ u tư ñư c coi là m t phương ti n ñ thúc ñ y ñ u tư, ñ c bi t là các h p ñ ng ñ u tư dài h n. Tính ñ n nay ñã có 4 h i ch ñ u tư c a APEC ñư c t ch c: Hàn Qu c 1999, Trung Qu c 2001, Nga 2002, Thái Lan 2003. Vi t Nam t ch c h i ch này trong năm ñăng cai APEC 2006. IPEG (Intellectual Property Rights Experts’ Group) Nhóm chuyên gia v quy n s h u trí tu : ðư c thành l p năm 1996 dư i hình th c m t H i ngh v quy n s h u trí tu (IPR-GT) ñ ph c v các ho t ñ ng ñòi h i b o v quy n s h u trí tu trong Chương trình Hành ñ ng Osaka (OAA). Tháng 8/1997, U ban Thương m i và ð u tư (CTI) c a APEC ñã cơ c u l i IPR-GT thành Ti u nhóm v i trách nhi m c th , ñ ng th i ñ i tên thành Nhóm chuyên gia v quy n s h u trí tu (IPEG). Nhi m v c a IPEG là h tr xây d ng m t h th ng b o v quy n s h u trí tu m nh và hi u qu trong APEC. IPR (Intellectual Property Rights) Quy n s h u trí tu : Là quy n ñư c pháp lu t b o h ñ i v i ngư i (tác gi ) có nh ng s n ph m sáng t o v trí tu ñã ñăng ký b n quy n. Tác gi ñư c ñ c quy n s d ng s n ph m sáng t o trí tu ñã ñăng ký TTTMV06-07

64 c a h trong m t kho ng th i gian nh t ñ nh mà ngư i khác khi mu n s d ng s n ph m ñó ph i ñư c phép c a tác gi ho c ph i tr ti n b n quy n cho tác gi . Quy n s h u trí tu bao g m 2 b ph n chính sau: a) Quy n tác gi và các quy n liên quan ñ n quy n tác gi , t c là nh ng ngư i có nh ng sáng t o v văn h c, ngh thu t có quy n ñư c pháp lu t b o h trư c m i hành ñ ng in n, sao chép trái phép; b) Quy n s h u công nghi p (ñ i v i thương hi u, ch d n ñ a lý; phát minh, sáng ch , thi t k công nghi p, bí m t dây chuy n s n xu t...). IPR Service Center Các trung tâm tư v n v quy n s h u trí tu (c a APEC): B o h quy n s h u trí tu là m t v n ñ tr ng y u ñ i v i s phát tri n c a khu v c châu Á- Thái Bình Dương. T i H i ngh B trư ng Thương m i (MRT) tháng 6/2003, APEC ñã nh t trí thành l p trung tâm d ch v IPR các n n kinh t thành viên nh m tăng cư ng b o h quy n s h u trí tu , ñ c bi t ki m soát hàng gi và các s n ph m vi ph m b n quy n. Các trung tâm này tham gia nhi u ho t ñ ng v quy n s h u trí tu như quy n sáng ch , phát minh, thương hi u, tác quy n… và tư v n thông tin cho các cá nhân và doanh nghi p. IP Toolkit B tài li u hư ng d n th c hi n quy n s h u trí tu : Là công c hư ng d n th c hi n quy n s h u trí tu thông qua vi c cung c p m t b nh ng thông tin h u ích v v n ñ này. B tài li u hư ng d n bao g m: thông tin v quy n s h u trí tu , các mô hình hư ng d n, các liên k t và các thu t ng ñ tr l i t t c các câu h i v quy n s h u trí tu c a các doanh nhân (ch ng h n, quy n s h u trí tu là gì? vì sao ph i s d ng nó? làm th nào ñ ñăng ký và s d ng quy n này có hi u qu ?...). Năm 2003, các B trư ng Thương m i APEC ñã thông qua “B tài li u hư ng d n quy n s h u trí tu ” bao g m các n i dung: thúc ñ y trao ñ i thông tin, ñ i tho i chính sách, xây d ng tài li u ñào t o, t ch c h i th o, t ch c và h tr ho t ñ ng b túc ki n th c v quy n s h u trí tu (IPR) cho công chúng; ki m tra và ñánh giá các k t qu ñ t ñư c.

TTTMV06-07

65 ISO (International Organization for Standardization) T ch c qu c t v tiêu chu n hóa: ðư c thành l p vào tháng 2/1946 London v i m c tiêu “thúc ñ y h p tác qu c t và th ng nh t các tiêu chu n công nghi p”. ISO là m t t ch c phi chính ph , thành viên c a ISO là các vi n tiêu chu n qu c gia c a 156 nư c (các vi n này có th do Chính ph thành l p ho c do các hi p h i công nghi p tư nhân thành l p). ISOM (Informal Senior Officials’ Meeting) H i ngh không chính th c c a các quan ch c cao c p APEC: Thư ng ñư c t ch c trư c H i ngh các quan ch c cao c p l n th nh t (SOM I) h ng năm, trong ñó n n kinh t s ñăng cai Năm APEC tham v n ý ki n c a các thành viên khác v các v n ñ liên quan ñ n vi c t ch c Năm APEC (thí d , ch ñ , các ti u ch ñ và các ưu tiên c a Năm APEC). Các n n kinh t ch nhà không có ñi u ki n t ch c ISOM có th ti n hành tham v n qua thư ñi n t và thông qua các chuy n thăm tr c ti p t i m t s n n kinh t thành viên ñ trao ñ i ý ki n v các v n ñ c n thi t. ISP (Information Strategic Planning) Ho ch ñ nh chi n lư c thông tin: Là d án c a Hàn Qu c ñư c y ban Ngân sách và Qu n tr (BMC) c a APEC thông qua tháng 8/2002. M c ñích c a ISP là thúc ñ y th c hi n vi c t ñ ng hóa qu n lý quy n s h u trí tu trên cơ s cung c p m t chương trình h p tác k thu t cho các thành viên v công ngh thông tin. ISP (Internet Service Provider) Nhà cung c p d ch v Internet: Là công ty cung c p các d ch v và các thi t b c n thi t ñ truy c p và s d ng ñư c m ng Internet như: ph n m m, tên truy c p, m t kh u, s ñi n tho i truy c p, modem... ISPS Code (International Ship and Port Facility Security Code) B lu t v an ninh tàu bi n và c ng bi n qu c t : ðư c T ch c hàng h i qu c t (IMO) thông qua tháng 12/2002 và có hi u l c vào tháng 7/2004. ISPS bao g m các nguyên t c toàn di n ñ tăng cư ng an ninh tàu bi n và c ng bi n trư c nguy cơ t i ph m hàng h i và ch TTTMV06-07

66 nghĩa kh ng b . ISPS ñư c th c hi n trên cơ s các bi n pháp ñ c bi t trong Chương XI – 2 c a “Công ư c qu c t v an ninh ñư ng bi n” (SOLAS) 1974 (Công ư c này d n ñ n s ra ñ i c a IMO). Hi n có 148 Chính ph là thành viên c a công ư c SOLAS. Các thành viên APEC ñã tri n khai th c hi n b lu t này, coi ñó là m t nhi m v kh n c p ñ ñ m b o an toàn cho vi c b c d hàng hóa t i các h i c ng c a APEC. ISTWG (Industrial Science and Technology Working Group) Nhóm Công tác v Công ngh và Khoa h c Công nghi p: ðư c thành l p năm 1990 v i tên g i ban ñ u là “Nhóm Công tác v M r ng ñ u tư và Chuy n giao công ngh ” t i h i ngh B trư ng APEC Singapore. Sau ñó, nhóm ñã ñư c ñ i tên vài l n và có tên chính th c như hi n nay. ISTWG ho t ñ ng trong 6 lĩnh v c ưu tiên chính: (i) tăng cư ng cung c p thông tin; (ii) ñ y m nh phát tri n ngu n nhân l c; (iii) c i thi n môi trư ng kinh doanh; (iv) tăng cư ng ñóng góp cho phát tri n b n v ng; (v) thúc ñ y rà soát và ñ i tho i chính sách; (vi) ñ y m nh quan h h p tác v i các m ng lư i và các ñ i tác. ITA (Information Technology Agreement) Hi p ñ nh công ngh thông tin (c a WTO): ðư c 29 thành viên nh t trí t i h i ngh B trư ng WTO Singapore, tháng 12/1996, trong ñó các thành viên cam k t s hoàn toàn xóa b thu quan ñ i v i s n ph m công ngh thông tin vào 1/1/2000. Các thành viên là các nư c ñang phát tri n ñư c kéo dài th i h n th c hi n hi p ñ nh ñ i v i m t s s n ph m nh t ñ nh. ITA là m t ñóng góp quan tr ng c a APEC ñ i v i s phát tri n c a h th ng thương m i ña phương vì v n ñ này ñã ñư c nh t trí ñưa vào chương trình h p tác APEC l n ñ u tiên trư c khi ñư c APEC v n ñ ng ñưa vào ñàm phán và ký k t thành m t hi p ñ nh ña biên trong WTO (12/1996). Hi n nay, ITA có 63 thành viên.

TTTMV06-07

67

ITI (Information Technology Industry Council) H i ñ ng Công nghi p Công ngh Thông tin: là hi p h i các công ty công ngh cao hàng ñ u c a M . ITI h p tác v i Ti u ban Tiêu chu n và H p chu n (SCSC) c a APEC trong khuôn kh chương trình tham gia c a doanh nhân trong K ho ch Hành ñ ng chung (CAP) c a SCSC. ITI cam k t h p tác v i các n n kinh t thành viên APEC nh m b o ñ m ñ các thành viên này có th ti p c n v i công ngh thông tin và các l i ích c a nó, gi m các chi phí phát sinh do các quy ñ nh trùng l p và ph c t p v máy vi tính và các thi t b ngo i vi. ITS (Intelligent Transportation System) H th ng giao thông thông minh: Là h th ng s d ng các h x lý thông tin, liên l c, công ngh và chi n lư c qu n lý cao c p ñ tăng cư ng s an toàn và hi u qu c a giao thông. Các ng d ng c a ITS là cung c p thông tin cho ngư i s d ng phương ti n giao thông, d ch v qu n lý giao thông, d ch v giao thông công c ng, d ch v thanh toán ñi n t , d ch v qu n lý tình hu ng kh n c p, h th ng ki m soát và ñ m b o an toàn phương ti n giao thông...

TTTMV06-07

J
JODI (Joint Oil Data Initiative) Sáng ki n v d li u d u m chung: Là ho t ñ ng chung c a 7 t ch c qu c t nh m c i thi n ch t lư ng và s minh b ch c a vi c phân tích d u m qu c t , ñư c tri n khai t tháng 4/2001 (v i tên g i ban ñ u là “Phân tích d li u d u m chung” (Joint Oil Data Excercise). 7 t ch c thành viên là: Trung tâm nghiên c u năng lư ng châu Á – Thái Bình Dương (APERC), Phòng phân tích c a y ban châu Âu (Eurostat), Cơ quan năng lư ng qu c t (IEA-OECD), Di n ñàn năng lư ng qu c t (IEFS), T ch c năng lư ng M Latinh (OLADE), T ch c các nư c xu t kh u d u m (OPEC), Cơ quan phân tích c a Liên h p qu c (UNSD) July Package Gói th a thu n Tháng B y: Sau th t b i c a H i ngh B trư ng WTO Cancun (Mexico, 9/2003), các thành viên WTO Geneva ñã n l c thúc ñ y ñàm phán v các ph n còn l i c a “Chương trình ngh s phát tri n Doha” (DDA). WTO ñ t ra m c tiêu s ñ t ñư c th a thu n tr n gói v chương trình công tác vào cu i tháng 7/2004 nh m kh i ñ ng l i Vòng ñàm phán Doha. Chương trình phác th o ñư c ñ ra ngày 16/7/2004 và các thành viên b t ñ u ñàm phán t ngày 19/7/2004. ð n ngày 1/8/2004 các bên ñã ñ t ñư c th a thu n theo phương th c tr n gói, nh ñó ñã n i l i ñư c các cu c ñàm phán c a Vòng Doha. Toàn b các th a thu n này ñư c g i t t là “Gói tho thu n Tháng B y”.

TTTMV06-07

K

KBE (Knowledge Based Economy) Kinh t tri th c: Là lo i hình kinh t , trong ñó vi c s n xu t, phân ph i và s d ng tri th c là ñ ng l c chính c a s tăng trư ng, th nh vư ng và t o vi c làm trong t t c các ngành công nghi p. T m quan tr ng c a kinh t tri th c ñã ñư c các Nhà lãnh ñ o APEC ñ c bi t nh n m nh trong các tuyên b Kuala Lumpur (1998) và Aukland (1999). Trên tinh th n ñó, y ban Kinh t (EC) c a APEC ñã ti n hành nghiên c u d án “Hư ng t i xây d ng các n n kinh t tri th c trong APEC” (D án KBE) t 6/1999. D án này ñư c các B trư ng thông qua t i H i ngh B trư ng (AMM) năm 2000 Brunei cùng v i ñ xu t c a EC v xây d ng m t “Trung tâm thông tin tri th c” (KCH). KCH (Knowledge Clearing House) Trung tâm thông tin tri th c: Là m t m ng thông tin ñi n t ñóng vai trò trung tâm cung c p và chuy n t i thông tin và ki n th c v chính sách và chi n lư c kinh t tri th c c a các n n kinh t thành viên APEC. KCH là 1 trong 3 ñ xu t c a y ban Kinh t (EC) APEC, ñư c thông qua t i H i ngh B trư ng (AMM) năm 2000. Ba ñ xu t ñó là: 1) Trung tâm thông tin tri th c (KCH); 2) Các chính sách ñ chuy n ñ i sang kinh t tri th c; 3) Các ch s kinh t tri th c. Hi n nay, m ng thông tin ñi n t này (www.apec-kch.org) ñang trong quá trình c i t o nâng c p.

TTTMV06-07

L

LAISR (Leaders’ Agenda to Implement) Structural Reform Chương trình c a các Nhà lãnh ñ o v th c hi n c i cách cơ c u: ðư c thông qua t i AELM 2004, là m t chương trình hành ñ ng nh m hi n th c hóa cam k t c a các nhà lãnh ñ o APEC v thúc ñ y c i cách cơ c u trong khu v c. C i cách cơ c u hi u qu ñư c coi là phương ti n ñ ñ t ñư c tăng trư ng kinh t b n v ng, qua ñó ñóng góp vào m c tiêu chung là t do hóa thương m i và ñ u tư. C i cách cơ c u s c i thi n ch c năng c a th trư ng, tăng cư ng tính c nh tranh và thúc ñ y tính hi u qu c a n n kinh t , t ñó nâng cao ch t lư ng cu c s ng và thúc ñ y kinh t phát tri n. Lead Economy N n kinh t ch ñ o Thu t ng “N n kinh t ch ñ o” thư ng ñư c dùng trong APEC ñ ch n n kinh t thành viên có trách nhi m hàng ñ u trong vi c ph i h p và qu n lý các d án ho c ho t ñ ng khác c a các di n ñàn APEC. Lead Shepherd Trư ng nhóm công tác (c a APEC): Là ngư i ñ ng ñ u m t nhóm công tác tr c thu c “ y ban ch ñ o v h p tác kinh t và k thu t” (SCE) c a APEC, phân bi t v i Convenor là Ch t ch c a m t nhóm công tác tr c thu c “ y ban thương m i và ñ u tư” (CTI). Leaders Các Nhà lãnh ñ o: Phù h p v i nguyên t c chung c a APEC quy ñ nh thành ph n tham gia APEC là các n n kinh t thành viên ch không ph i là các qu c gia ch quy n, thu t ng này ñư c dùng ñ ch nh ng ngư i ñ ng ñ u các n n kinh t thành viên c a APEC tham d H i ngh không chính th c c a các Nhà lãnh ñ o kinh t APEC (AELM) hàng năm. H i ngh AELM l n th 14 ñư c t ch c t i Hà N i, Vi t Nam t 18-19/11/2006. TTTMV06-07

Los Cabos Directives Các ch th Los Cabos: Là nh ng ch d n mà các Nhà lãnh ñ o APEC ñưa ra t i AELM Los Cabos (Mexico, 2002) bao g m nh ng ñ nh hư ng v ch ng kh ng b và thúc ñ y tăng trư ng, th c hi n các tiêu chu n v minh b ch hóa, tăng cư ng an ninh thương m i trong khu v c APEC (Sáng ki n STAR). LPMS (Less Paper Meeting System) H th ng h i ngh ít s d ng gi y t (c a APEC): ñư c ðài B c, Trung Qu c s d ng l n ñ u tiên năm 2002. H th ng LPMS nh m gi m b t kh i lư ng công vi c và các th t c trong t ch c h i ngh cho nư c ñăng cai h i ngh APEC, ñ ng th i nâng cao tính hi u qu c a vi c chu n b h i ngh . T năm 2003, các n n kinh t APEC ñã s d ng h th ng LPMS cho các h i ngh SOM, theo ñó các tài li u ph c v h i ngh ñư c chuy n hóa thành văn b n ñi n t và ch a trong m t trang web ngu n mà các ñ i bi u d h i ngh có th truy c p b ng m t máy tính cá nhân ngay trong phòng h p. H th ng này t o thu n l i cho vi c tham kh o, tìm ki m cũng như ph c h i tài li u. Các văn b n hoàn ch nh cu i cùng khi k t thúc h i ngh s ñư c in ra ñĩa CD ñ các ñ i bi u mang theo thay vì m t kh i lư ng l n văn b n in trên gi y. LPMS cũng ñư c s d ng cho các h i ngh c a y ban Ngân sách và Qu n tr (BMC) t ch c t i Ban Thư ký APEC. Các di n ñàn mu n s d ng LPMS trong t ch c h i ngh có th liên h v i Giám ñ c ph trách công ngh thông tin (IT) c a Ban Thư ký APEC ñ ñư c h tr . LSG (Liberalization Steering Group) Nhóm ch ñ o v T do hóa: LSG là m t trong 4 ti u nhóm c a Nhóm công tác v Vi n thông và Thông tin (TELWG) trong APEC. B n ti u nhóm này ph trách 4 v n ñ tr ng ñi m c a TELWG. Ba ti u nhóm còn l i là Nhóm ch ñ o v Phát tri n ngu n nhân l c, Nhóm ch ñ o v thu n l i hóa doanh nghi p, Nhóm ch ñ o v h p tác phát tri n. Các nhóm này có nhi m v ñ xu t, th c hi n và qu n TTTMV06-07

lý các d án và ho t ñ ng nh m thúc ñ y các m c tiêu chung c a APEC. LSIF (Life Science Innovation Forum) Di n ñàn v c i ti n khoa h c ñ i s ng: C i ti n khoa h c ñ i s ng là m t v n ñ quan tr ng ñ i v i s tăng trư ng và phát tri n kinh t và xã h i – công dân kh e m nh s t o nên m t xã h i kh e m nh. Nh ng l i ích ñ t ñư c t vi c c i ti n khoa h c ñ i s ng l n hơn r t nhi u so v i chi phí b ra ñ sáng t o ra nh ng s n ph m này. Vi c phát tri n và s d ng các s n ph m này s góp ph n c i thi n s c kh e, kéo dài tu i th và phát tri n kinh t . H i ngh ñ u tiên c a LSIF ñư c t ch c Phuket (Thái Lan, 8/2003). Tham d di n ñàn là các ñ i bi u c a các vi n nghiên c u, cơ quan chính ph và các ngành công nghi p t các n n kinh t APEC. Di n ñàn ñã th o lu n v vi c xây d ng m t K ho ch chi n lư c v c i ti n khoa h c ñ i s ng trong khu v c theo ch th c a các Nhà lãnh ñ o APEC. LSPN (Labor and Social Protection Network) M ng lư i b o tr lao ñ ng và xã h i: ðư c Nhóm công tác v phát tri n ngu n nhân l c (HRDWG) c a APEC thông qua và tri n khai t năm 2001 trên cơ s sáng ki n chung c a Indonesia, Mexico, Peru, Philippines, Thái Lan và Vi t Nam. M c ñích c a LSPN là thúc ñ y xây d ng năng l c, h i nh p xã h i và xây d ng m t th trư ng lao ñ ng lành m nh và năng ñ ng. Nhi m v c a LSPN là xây d ng các chính sách v lao ñ ng và thông tin th trư ng lao ñ ng h u ích, ñ ng th i c i thi n ñi u ki n làm vi c và tăng cư ng M ng lư i an sinh xã h i. LSPN cũng h p tác ch c ch v i M ng lư i xây d ng năng l c v an sinh xã h i.

TTTMV06-07

M

MAG (Market Access Group) Nhóm ti p c n th trư ng: ðư c U ban Thương m i và ð u tư (CTI) c a APEC thành l p năm 1998 có nhi m v ph trách nh ng ho t ñ ng c a CTI nh m m c ñích thúc ñ y c t gi m các bi n pháp thu quan và phi thu quan trong khu v c APEC. MALIAT (Multilateral Agreement on Liberalization of International Air Transportation) Hi p ñ nh ña phương v t do hóa v n t i hàng không qu c t : ðư c ký k t gi a Brunei, Chile, New Zealand, Singapore và M t i Washington vào ngày 1/5/2001, có hi u l c t 21/9/2001. Năm 2004, M ñã ñ xu t sáng ki n v vi c th c hi n MALIAT trong APEC trong lĩnh v c d ch v v n t i hàng hóa qua ñư ng hàng không. MANPADS (Man-Portable Air Defense System) H th ng tên l a phòng không vác vai: Là h th ng tên l a phòng không ñư c thi t k ñ m t ngư i có th mang vác, v n chuy n và t n công m c tiêu trên không. MANPADS là m i ñe d a nghiêm tr ng ñ i v i hàng không dân d ng qu c t vì nó d s d ng, d v n chuy n và trao ñ i buôn bán trên th trư ng b t h p pháp. T i H i ngh các Nhà lãnh ñ o Kinh t APEC (AELM) 2003 Thái Lan, các Nhà lãnh ñ o APEC ñã cam k t: th c hi n các bi n pháp trong nư c ñ ki m soát ch t ch ho t ñ ng xu t kh u MANPADS; b o ñ m an toàn kho d tr ; th c hi n các bi n pháp trong nư c nh m qu n lý ho t ñ ng s n xu t, v n chuy n và môi gi i buôn bán MANPADS; c m chuy n giao cho ñ i tư ng s d ng phi nhà nư c; và trao ñ i thông tin nh m h tr các n l c này. MAPA (Manila Action Plan for APEC) K ho ch Hành ñ ng Manila c a APEC: ðư c các Nhà lãnh ñ o APEC thông qua năm 1996 t i Manila, Philippines. MAPA ñánh d u giai ño n bư c vào ho t ñ ng th c ch t c a APEC. MAPA ñ ra các bi n pháp th c hi n t do hóa, thu n l i hóa thương m i và ñ u tư (TILF) ñ ñ t ñư c m c tiêu Bogor thông qua các “K ho ch hành ñ ng chung” (CAP) và các “K ho ch hành ñ ng c a n n kinh t thành viên” (IAP) cũng như các ho t ñ ng h p tác kinh t và k thu t (ECOTECH) chung trong APEC. CTI là m t trong nh ng U ban ch ch t c a APEC giúp th c hi n K ho ch MAPA. TTTMV06-07

ME (Micro-Enterprise) Doanh nghi p Siêu nh : Theo ñ nh nghĩa c a Liên minh châu Âu (EU), là doanh nghi p có ít hơn 10 nhân công, doanh thu kho ng 2 tri u euro/năm. Tiêu chu n v doanh nghi p siêu nh c a các n n kinh t ñang phát tri n th p hơn nhi u v s nhân công và doanh thu so v i tiêu chu n v doanh nghi p siêu nh c a các nư c phát tri n. MESG (Micro-Enterprise Sub Group) Ti u nhóm Doanh nghi p Siêu nh : ðư c các B trư ng ph trách v Doanh nghi p v a và nh thành l p năm 2002 nh m h tr các doanh nghi p siêu nh trong vi c phát tri n ti m năng, tăng cư ng thu nh p, t o vi c làm và gi m th t nghi p. Member Economy N n kinh t thành viên: Là thu t ng ch m t thành viên chính th c c a APEC. Các thành viên tham gia APEC không ph i v i tư cách là các qu c gia có ch quy n mà là các n n kinh t . Hi n nay, APEC bao g m 21 n n kinh t thành viên: Australia; Brunei Darussalam; Canada; Chile; C ng hòa Nhân dân Trung Hoa; H ng Công, Trung Qu c; Indonesia; Nh t B n; C ng hòa Tri u Tiên (Hàn Qu c); Malaysia; Mexico; New Zealand; Papua New Guinea; Peru; C ng hòa Philippines; Nga; Singapore; ðài B c, Trung Qu c; Thái Lan; M ; và Vi t Nam. MFN (Most-Favoured-Nation Treatment) Ch ñ ñãi ng t i hu qu c: ð i x t i hu qu c là ch ñ ñãi ng , theo ñó m t nư c dành ngay l p t c và vô ñi u ki n cho các hàng hóa, d ch v , ñ u tư, lao ñ ng, quy n s h u trí tu ... c a nư c kia s ñ i x không kém thu n l i hơn so v i s ñ i x mà nư c ñó dành cho hàng hóa, d ch v ... tương t c a b t kỳ nư c nào khác. Nguyên t c MFN ñư c nêu trong ði u I c a Hi p ñ nh GATT, ñi u II c a Hi p ñ nh GATS và ñi u 4 c a Hi p ñ nh TRIPS. Nguyên t c này còn ñư c g i là nguyên t c “Không phân bi t ñ i x ”.

TTTMV06-07

Ministeral Meeting on Human Resources Development H i ngh B trư ng (APEC) v phát tri n ngu n nhân l c: ðư c t ch c l n ñ u tiên t i Manila (Philippines, 1/1996) theo sáng ki n c a T ng th ng Philippines Fidel Ramos nêu ra t i H i ngh AELM Bogor năm 1994. H i ngh góp ph n tăng cư ng h p tác kinh t và kĩ thu t (ECOTECH) gi a các n n kinh t APEC trong lĩnh v c phát tri n ngu n nhân l c, hư ng t i m c tiêu xây d ng m t c ng ñ ng khu v c châu Á – Thái Bình Dương. ð n nay, ñã có 4 h i ngh B trư ng ñư c t ch c vào các năm 1996, 1997, 1999 và 2001. Ministerial Meeting on Sustainable Development H i ngh B trư ng (APEC) v Phát tri n b n v ng: ðư c t ch c l n ñ u tiên vào năm 1994 Canada theo ñ xu t c a Canada nêu ra t i Seattle năm 1993. ð n nay ñã có 3 h i ngh ñư c t ch c vào các năm: 1994, 1996 và 1997. H i ngh C p cao v Phát tri n b n v ng d ki n ñư c t ch c t i Chile vào cu i tháng 6 - ñ u tháng 7/2006. Ministerial Meeting on Telecommunication H i ngh B trư ng (APEC) v Vi n thông: ðư c t ch c l n ñ u tiên vào tháng 5/1995 Seoul, Hàn Qu c, theo sáng ki n c a B trư ng Hàn Qu c Kim Young Sam nh m tăng cư ng h p tác APEC trong lĩnh v c vi n thông và thông tin ñư c coi là m t phương ti n h u hi u ñ ñ t ñư c m c tiêu Bogor (1994) v m t n n thương m i và ñ u tư t do và m c a trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. Ministerial Meeting on Women’s Affairs H i ngh B trư ng ph n (APEC): ðư c t ch c l n ñ u tiên t i Manila (Philippines, 10/1998) theo ñ xu t c a Philippines t i H i ngh AELM năm 1997. H i ngh l n th 2 ñư c t ch c Mexico (2002) v i m c tiêu: thúc ñ y hơn n a h i nh p gi i trong APEC, tăng cư ng l i ích và cơ h i c a ph n trong n n kinh t m i.

TTTMV06-07

Ministers’ Conference on Regional Science and Technology Cooperation H i ngh B trư ng (APEC) v H p tác khoa h c và công ngh khu v c: ðư c t ch c l n ñ u tiên vào 10/1995 B c Kinh, Trung Qu c. M c ñích c a H i ngh là m r ng h p tác trong lĩnh v c khoa h c và công ngh trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. ð n nay ñã có 4 h i ngh ñư c t ch c vào các năm 1995, 1996, 1998 và 2004. Moderator Ngư i ñi u khi n chương trình h p: Là ngư i làm nhi m v hư ng d n, ñi u ph i trong m t phiên h p nh m b o ñ m cho phiên h p di n ra theo ñúng k ho ch, ñúng th i gian, ch ñ , ñi u khi n phiên h i ñáp, t ng h p các v n ñ , k t thúc phiên h p. Moderator cũng là thu t ng ch m t thành viên ch ch t trong “Nhóm ki m ñi m vi c th c hi n K ho ch hành ñ ng c a n n kinh t thành viên” (IAP) c a APEC. MOO (Menu of Options for Services) Danh m c l a ch n v d ch v : Có tên ñ y ñ là: “Danh m c l a ch n v thúc ñ y h p tác kinh t và kĩ thu t, thu n l i hóa và t do hóa t nguy n trong ñ u tư và thương m i d ch v ”. ðây là d án do Nhóm D ch v (GOS) th c hi n t năm 2000 và ñã ñư c hoàn thành vào năm 2003 v i s tr giúp c a H i ñ ng H p tác Kinh tê Thái Bình Dương (PECC). Danh m c l a ch n bao g m các bi n pháp toàn di n ñ th c hi n t do hóa thương m i và d ch v mà các n n kinh t thành viên APEC có th áp d ng. Danh m c l a ch n còn ñư c xây d ng ñ thúc ñ y h p tác kinh t và k thu t trong lĩnh v c thương m i d ch v . Moratorium “Quy t ñ nh t m ng ng k t n p thành viên m i”: Có hi u l c 10 năm (1997-2007), ñư c các Nhà lãnh ñ o APEC ñưa ra năm 1997 nh m t o ñi u ki n và th i gian c ng c n i b trong b i c nh APEC ñã có s lư ng thành viên tương ñ i l n (21). T nay ñ n h t năm 2007 (th i ñi m Quy t ñ nh h t hi u l c), APEC s ph i xem xét vi c ch m d t hay gia h n th i hi u c a Quy t ñ nh ñó. Trong trư ng h p TTTMV06-07

APEC quy t ñ nh ch m d t hi u l c c a Quy t ñ nh, APEC s ph i rà soát l i quy ch k t n p thành viên m i. ð n nay, có 9 n n kinh t ñã n p ñơn chính th c xin gia nh p APEC: n ð (tháng 10/1991), Pakistan (tháng 1/1992), Macao (tháng 2/1993), Mông C (tháng 6/1993), Panama (tháng 3/1995), Colombia (tháng 5/1995), Costa Rica (tháng 10/2005), Sri Lanka (tháng 2/1996), Ecuador (9/1996). MOU (Memorandum of Understanding) B n ghi nh : Là m t lo i văn b n ghi l i nh ng v n ñ ñã ñư c th o lu n và ñ t ñư c s hi u bi t l n nhau nhưng không ph i là m t hi p ñ nh hay h p ñ ng có tính ràng bu c mà ñư c s d ng như m t tuyên b có m c ñích và m ñư ng cho nh ng thương lư ng ti p theo. MRA (Mutual Recognition Arrangement) Hi p ñ nh công nh n l n nhau: Là hi p ñ nh ñư c ký k t gi a hai ho c nhi u bên, trong ñó các bên công nh n ho c ch p nh n l n nhau v s ch ng nh n ñ t tiêu chu n c a bên kia ñ i v i m t s n ph m nh t ñ nh. Các s n ph m ñư c xác ñ nh theo các hi p ñ nh MRA, n u ñã ñư c ki m tra và ch ng nh n ñ t tiêu chu n trư c khi xu t kh u s ñư c nh p tr c ti p vào nư c ký hi p ñ nh mà không c n ph i tr i qua quá trình ki m tra ho c ñánh giá c a bên nh p kh u. Vì v y, MRA là công c quan tr ng góp ph n t o thu n l i trong thương m i qu c t . MRCWG (Marine Resource Conservation Working Group) Nhóm công tác v B o t n tài nguyên bi n: ðư c APEC thành l p năm 1990. MRC kh ng ñ nh tài nguyên bi n là r t quan tr ng ñ i v i s phát tri n v kinh t và th nh vư ng v xã h i trong khu v c. Nhóm cam k t ho t ñ ng ñ b o v ngu n tài nguyên chung này và ph n ñ u ñ t ñư c s ti n tri n vư t b c trong vi c b o v b n v ng môi trư ng bi n, qua ñó b o ñ m l i ích lâu dài v môi trư ng, kinh t và xã h i. MRT (Meeting of APEC Ministers Responsible for Trade) H i ngh B trư ng Thương m i (APEC): ðư c t ch c l n ñ u tiên vào tháng 10/1994 Jarkata, Indonesia theo quy t ñ nh c a H i ngh B trư ng Seattle (M , 1993). H i ngh ñư c t ch c h ng năm, b t ñ u t năm 1996, nh m tăng cư ng h th ng thương m i ña phương WTO và thúc ñ y ti n trình t do hóa, thu n l i hoá thương TTTMV06-07

m i và ñ u tư (TILF) trong APEC. Trong nh ng năm g n ñây, các B trư ng th o lu n các v n ñ v ch ng tham nhũng, an ninh con ngư i, tăng cư ng h p tác v i gi i doanh nhân, h p tác kinh t và kĩ thu t. Năm 2006, H i ngh B trư ng Thương m i APEC ñư c t ch c t ngày 1-2/6/2006 t i Thành ph H Chí Minh. MRTD (Machine Readable Travel Documents) Gi y thông hành ki m tra b ng máy: Là lo i ch ng ch dùng cho vi c ñi l i (như th th c ho c h chi u) có th ñ c ñư c b ng máy ho c b ng m t thư ng. MRTD t o ñi u ki n thu n l i cho vi c ñi l i gi a các nư c, tăng cư ng an ninh, ñ c bi t an ninh trong hàng không dân d ng. MRTD hi n ñang ñư c T ch c Hàng không Dân d ng Qu c t (ICAO) phát tri n và ph bi n. MTS (Multilateral Trading System) H th ng thương m i ña phương: Là h th ng thương m i có s tham gia c a nhi u bên, nh m thúc ñ y h p tác v thương m i và ho ch ñ nh chính sách, lu t l , quy t c trong lĩnh v c thương m i gi a các thành viên. Thu t ng “H th ng thương m i ña phương” ñư c dùng trong các tuyên b c a APEC là ñ ch “T ch c thương m i qu c t ” WTO (và trư c ñó là GATT). MTST (Mid-term Stocktake on the Progress towards the Bogor goals) Ki m ñi m gi a kỳ v vi c th c hi n m c tiêu Bogor: Chương trình MTST ñư c các Nhà lãnh ñ o APEC thông qua năm 2001 nh m ñánh giá nh ng thành t u c a APEC t khi thành l p (1989) ñ n nay trong vi c th c hi n m c tiêu Bogor v m t n n thương m i và ñ u tư t do và m c a không mu n hơn năm 2010 ñ i v i các n n kinh t thành viên phát tri n và năm 2020 ñ i v i các n n kinh t thành viên ñang phát tri n. Trên cơ s hoàn t t vi c ki m ñi m gi a kỳ vào năm 2005, APEC ñã ñ ra L trình Busan v i nh ng bư c ñi và m c th i gian ch y u ñ ñ t ñư c m c tiêu Bogor.

TTTMV06-07

Multifunctionality Thuy t ða ch c năng (c a nông nghi p): Là quan ñi m cho r ng, bên c nh vi c s n xu t lương th c th c ph m, nông nghi p còn có các ch c năng khác c n ñư c tính t i trong ñàm phán thương m i ña phương (tương t các v n ñ phi thương m i). Hi p ñ nh Nông nghi p c a Vòng ñàm phán Uruguay c a WTO ñã ñ c p ñ n các v n ñ phi thương m i (NTC) như: an ninh lương th c, b o v môi trư ng, phát tri n nông thôn, vi c làm, xóa ñói gi m nghèo. Multilateralism Ch nghĩa ña phương: Theo ñ nh nghĩa c a nhà nghiên c u M John Ruggie, ch nghĩa ña phương là khái ni m ñ c p t i vi c ba hay nhi u nư c cùng tham gia gi i quy t m t v n ñ ñ c bi t trên cơ s nh ng nguyên t c hành ñ ng chung. Có ba nguyên t c chung ñư c ñ c p trong khái ni m v ch nghĩa ña phương là: không phân bi t ñ i x , không th rút b cam k t ñã ñưa ra, và có ñi có l i (nhân như ng l n nhau). Các nguyên t c này ñư c th hi n trong Hi p ñ nh Chung v Thu quan và Thương m i (GATT) hay trong Ch ñ ñãi ng t i hu qu c (MFN). Murayama Fund Qu Murayama: T i H i ngh các Nhà lãnh ñ o Kinh t APEC (AELM) t i Osaka (Nh t B n, 1995), Th tư ng Nh t B n Murayama ñã ñ xu t ñóng góp 10 t yên cho Qu trung tâm APEC (APEC Central Fund) ñ h tr cho các d án v t do hóa, thu n l i hóa thương m i và ñ u tư (TILF). T ñó, hàng năm Nh t B n ti p t c ñóng góp tài chính cho APEC và kho n ti n này ñư c ñưa vào m t ngân sách dành riêng h tr cho ho t ñ ng t do hóa, thu n l i hoá thương m i và ñ u tư g i là “Tài kho n ñ c bi t TILF”.

TTTMV06-07

N

NAFTA (North American Free Trade Agreement) Hi p ñ nh thương m i t do B c M : Do M , Canada và Mexico ký k t ngày 1/1/1994, theo ñó 3 nư c tho thu n d b h u h t các hàng rào thương m i và ñ u tư ñ i v i nhau trong vòng 15 năm. NAFTA quy ñ nh 3 nư c c t gi m hàng rào quan thu ñ i v i hàng hoá và d ch v theo t ng giai ño n. Khi NAFTA có hi u l c, M gi m 84% m c thu ñ i v i hàng hoá nh p kh u t Canada và Canada gi m 79% thu ñ i v i hàng hoá nh p kh u t M . ð n năm th 5, M và Canada gi m thêm 8% ñ i v i hàng hoá c a Mexico, Mexico gi m thêm 18% ñ i v i hàng nh p c a M và 19% ñ i v i hàng nh p c a Canada. ð n năm th 10, M gi m thêm 7%, Canada gi m thêm 12% và Mexico gi m thêm 38%. ð n năm th 15, c 3 nư c gi m n t 15 thu còn l i. NAMA Non-Agriculturure Market Access Ti p c n th trư ng cho các s n ph m phi nông nghi p. NAMA bao g m t t c các s n ph m n m ngoài Hi p ñ nh Nông ngh p. Nói cách khác, NAMA bao g m t t c các s n ph m ch t o, nhiên li u, khoáng s n, lâm s n và ngư s n. ðôi khi các s n ph m NAMA ñư c g i là các m t hàng công nghi p hoăc ch t o. Các s n ph m NAMA chi m ñ n g n 90% lư ng hàng xu t kh u trên th gi i. NBIP (Non-Binding Investment Principle) B nguyên t c không ràng bu c v ñ u tư: T i Bogor (Indonesia, 1994), các B trư ng APEC ñã thông qua B nguyên t c không ràng bu c v ñ u tư (NBIP) bao g m 12 nguyên t c: minh b ch hóa, không phân bi t ñ i x , ñãi ng qu c gia, khuy n khích ñ u tư, các yêu c u v ho t ñ ng c a doanh nghi p, trưng thu b i thư ng, chuy n ti n, gi i quy t tranh ch p, nh p c nh và t m trú, tránh ñánh thu hai l n, thái ñ c a các nhà ñ u tư, lo i b tr ng i ñ i v i vi c xu t kh u v n. V n ñ này hi n do Nhóm chuyên gia v ñ u tư (IEG) ph trách. Nhi u ý ki n trong APEC cho r ng, c n c p nh t và ñ y m nh vi c th c hi n NBIP ñ tăng cư ng ñ u tư trong khu v c.

TTTMV06-07

NBPs (Non-Binding Principles on Government Procurement) Các nguyên t c không ràng bu c v Mua s m c a Chính ph : ðư c Nhóm chuyên gia v Mua s m c a chính ph (GPEG) xây d ng tháng 8/1999. Các nguyên t c này bao g m: minh b ch hoá, b o ñ m giá tr c a kho n ti n mua s m, c nh tranh công khai và hi u qu , mua s m công b ng, mua s m có trách nhi m, không phân bi t ñ i x . Hi n nay, GPEG v n ti p t c thúc ñ y vi c th c hi n các nguyên t c này các n n kinh t thành viên. NCCT (Non-Cooperation Countries and Territories) Các qu c gia và lãnh th b t h p tác: Năm 1989, “Nhóm ñ c trách các ho t ñ ng tài chính v ch ng r a ti n” (FATF) ñư c thành l p nh m thúc ñ y và xây d ng các chính sách qu c gia và qu c t v ch ng r a ti n và cung c p tài chính cho ch nghĩa kh ng b . Theo FATF, NCCT là nh ng qu c gia và vùng lãnh th chưa thông qua và th c hi n các bi n pháp v ngăn ch n, truy tìm và tr ng ph t hành vi r a ti n theo các tiêu chu n qu c t . ð n tháng 10/2005, ch còn 3 nư c và vùng lãnh th n m trong danh sách này là: Myanmar, Nauru và Nigeria. NFMD (Non-Ferrous Metal Dialogue) ð i tho i v kim lo i màu : Là sáng ki n c a Nga ñư c thông qua năm 2003. ðây là di n ñàn th 3 v ñ i tho i gi a chính ph và doanh nhân c a APEC (hai di n ñàn khác là «ð i tho i v ô tô» và «ð i tho i v hóa ch t»). M c tiêu c a NFMD là tăng cư ng h p tác và ph i h p ho t ñ ng gi a khu v c chính ph và khu v c tư nhân v các v n ñ : c i thi n các chính sách ñi u ti t thương m i, thu n l i hóa thương m i, tăng cư ng s c c nh tranh và duy trì s phát tri n b n v ng c a ngành kim lo i màu trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. Di n ñàn t p trung th o lu n và xác ñ nh nh ng ưu tiên c n thi t, tăng cư ng trao ñ i thông tin, chia s kinh nghi m trong các lĩnh v c này.

TTTMV06-07

NTC Group (Non-Trade Concerns Group) Nhóm v các v n ñ phi thương m i trong ñàm phán v nông nghi p: Là nhóm nư c thúc ñ y các v n ñ phi thương m i trong ñàm phán v nông nghi p c a WTO, ñ ng ñ u là EU, Nh t B n, Hàn Qu c, Thu Sĩ, Na Uy… là nh ng nư c nh p kh u lương th c. Các nư c này chú tr ng nh ng v n ñ phi thương m i như b o v môi trư ng, ñ i s ng gia súc, b o t n c ng ñ ng nông thôn và quang c nh nông nghi p, an ninh lương th c, ch d n ñ a lý, dán nhãn nh ng s n ph m bi n ñ i gen… Nhóm này nh n m nh c n c i cách nông nghi p t ng bư c có chú ý t i hoàn c nh ñ c thù c a t ng nư c và s ñóng góp c a ngành nông nghi p ñ i v i xã h i, th c ch t là mu n duy trì m c ñ b o h và tr c p ñ i v i khu v c nông nghi p c a h . NTMs (Non-Tariff Measures) Các bi n pháp phi thu quan: ð n nay chưa có m t ñ nh nghĩa chính th c nào v các bi n pháp phi thu quan nhưng nhìn chung, thu t ng này dùng ñ ch b t kỳ bi n pháp nào không d a trên cơ s thu quan, ñư c áp d ng nh m m c ñích b o h ngành công nghi p trong nư c. Nhi u bi n pháp phi thu quan là xu t phát t m c ñích chính ñáng, thí d b o v s c kho con ngư i, và ñư c áp d ng phù h p v i quy ñ nh c a WTO. Các hi p ñ nh như Hi p ñ nh v V sinh d ch t (SPS) và Hi p ñ nh v Các hàng rào k thu t ñ i v i thương m i (TBT) nh m cho phép các chính ph áp d ng các bi n pháp b o v l i ích h p pháp, ñ ng th i gi m t i ña nh ng tác ñ ng c n tr thương m i và tránh áp d ng các bi n phápñư c coi là “b o h trá hình”. Các bi n pháp phi thu quan là m t trong s 15 lĩnh v c chuyên ngành ñư c xác ñ nh c n th c hi n trong Chương trình Hành ñ ng Osaka (OAA). Theo ñó, các n n kinh t thành viên APEC ph n ñ u c t gi m hàng rào phi thu quan ñ t o thu n l i thúc ñ y phát tri n thương m i trong khu v c. Hi n nay, Nhóm công tác v Xúc ti n thương m i (TPWG) ph trách công tác này.

TTTMV06-07

O
OAA (Osaka Action Agenda) Chương trình Hành ñ ng Osaka (OAA): Năm 1995, t i H i ngh AELM Osaka, Nh t B n, các Nhà lãnh ñ o APEC ñã thông qua Chương trình Hành ñ ng Osaka v h p tác APEC, trong ñó thi t l p 3 tr c t ho t ñ ng c a APEC là: t do hóa thương m i và ñ u tư, thu n l i hóa kinh doanh, và h p tác kinh t và k thu t. Observers Quan sát viên: APEC có 3 quan sát viên chính th c là: Ban Thư ký Hi p h i các nư c ðông Nam Á (ASEAN), H i ñ ng H p tác Kinh t Thái Bình Dương (PECC) và Di n ñàn các ñ o Thái Bình Dương (PIF). Các quan sát viên này ñư c tham gia vào các h i ngh c a chính th c c a APEC (tr AELM) và ñư c ti p c n ñ y ñ các tài li u và thông tin liên quan c a các h i ngh này. Các quan sát viên là ñ i tác c a APEC, ñ ng th i ñóng góp nh ng ý ki n chuyên môn và ñánh giá v các ho t ñ ng c a APEC nh m giúp APEC th c hi n ñư c các sáng ki n và m c tiêu ñã ñ t ra. Ocean-related Ministerial Meeting H i ngh B trư ng (APEC) v ð i dương: H i ngh ñ u tiên di n ra vào tháng 4/2001 Seoul, Hàn Qu c (theo ñ xu t H i ngh Thư ng H i năm 2001). H i ngh ñã th o lu n các ho t ñ ng c a APEC trong vi c duy trì ngu n tài nguyên duyên h i và ñ i dương, ñ ng th i ra “Tuyên b Seoul v ð i dương” bao g m các v n ñ v xây d ng tiêu chu n trong nư c và thúc ñ y h p tác khu v c trong nhi u lĩnh v c. H i ngh l n th Hai di n ra vào tháng 9/2005 Bali, Indonesia v i n i dung thúc ñ y h p tác APEC nh m b o ñ m s cân b ng gi a tăng trư ng kinh t v i qu n lý và b o t n ngu n tài nguyên và môi trư ng bi n. ODA (Official Development Assistance) H tr phát tri n chính th c: Là hình th c cho vay v i lãi su t ưu ñãi, vi n tr không hoàn l i, ho c tr giúp k thu t và các d ng h p tác khác c a các nư c phát tri n và các t ch c tài tr qu c t dành cho các nư c ñang phát tri n. M c ñích c a ODA là thúc ñ y phát tri n b n v ng các nư c nghèo, ñ c bi t thông qua các chương trình dân s , b o v tài nguyên thiên nhiên và b o v môi trư ng.

TTTMV06-07

OECD (Organization for Economic Cooperation and Development) T ch c h p tác kinh t và phát tri n: Ti n thân c a OECD là T ch c h p tác kinh t châu Âu (OEEC) ñư c thành l p năm 1947 theo K ho ch ph c hưng châu Âu sau Chi n tranh th gi i th Hai (K ho ch Marshall) c a M và Canada. OECD ñư c thành l p năm 1961 nh m h tr các chính ph ñ t ñư c tăng trư ng kinh t b n v ng, t o vi c làm, nâng cao ch t lư ng s ng cho các nư c thành viên, duy trì s n ñ nh v tài chính và ñóng góp vào phát tri n n n kinh t th gi i. Hi n nay, OECD không ch h tr cho 30 thành viên c a mình mà còn cung c p nh ng tr giúp k thu t và chuyên gia cho hơn 70 n n kinh t th trư ng ñang phát tri n trên th gi i. Tr s c a Ban Thư ký OECD ñóng Paris, Pháp. OMISAR (Ocean Models and Information System for the APEC region) H th ng mô hình và thông tin ñ i dương cho khu v c APEC: Là sáng ki n c a n n kinh t thành viên ðài B c thu c Trung Qu c nh m khuy n khích trao ñ i d li u v ñ i dương gi a các thành viên APEC. D án này hi n ñư c ðài B c thu c Trung Qu c ph trách và ñư c s h tr c a Nhóm Công tác v b o t n tài nguyên bi n (MRCWG). OPEC (Organization of Petroleum Exporting Countries) T ch c các nư c xu t kh u d u m : Bao g m 11 thành viên là nh ng nư c mà n n kinh t d a ch y u vào khai thác và xu t kh u d u m . Nhi m v hàng ñ u c a OPEC là duy trì s bình n c a giá d u trên th gi i, b o ñ m quy n l i cho c ngư i s n xu t và ngư i tiêu th . Open Regionalism Ch nghĩa khu v c m : Là m t ch thuy t c a APEC ñư c kh ng ñ nh ngay trong tuyên b thành l p năm 1989. ð c ñi m c a ch nghĩa khu v c m ñư c th hi n trong báo cáo c a “Nhóm các danh nhân” (EPG) năm 1994 là: 1) Th c hi n t do hóa ñơn phương v i m c cao nh t có th ; 2) C t gi m hàng rào thương m i ñ i v i c các TTTMV06-07

nư c không ph i là thành viên APEC; 3) M r ng l i ích c a t do hóa cho các nư c không ph i thành viên nhưng ch p nh n nh ng nghĩa v tương t như nghĩa v c a thành viên APEC; 4) Các thành viên APEC có th cho các nư c không ph i là thành viên hư ng thành qu t do hóa c a h vô ñi u ki n ho c có ñi u ki n thông qua ñàm phán. Open Skies Agreements Các hi p ñ nh “B u tr i r ng m ”: M c tiêu c a các hi p ñ nh này là t do hóa trong lĩnh v c d ch v hàng không dân d ng, nghĩa là thi t l p m t th trư ng t do cho các d ch v hàng không dân d ng, cung c p nh ng l i ích b n v ng cho hành khách, ngư i chuyên ch , c ng ñ ng và n n kinh t c a các thành viên. Các hi p ñ nh này t n t i c dư i d ng song phương và ña phương. M ñã ñàm phán 72 hi p ñ nh song phương v i các ñ i tác. Tháng 11/2000, b n nư c M , Singapore, Brunei và Chile ñã ký k t Hi p ñ nh ña phương v t do hóa v n t i hàng không.

TTTMV06-07

P

PAFTAD (Pacific Trade and Development Conference) H i ngh v thương m i và phát tri n Thái Bình Dương: Là h i ngh khoa h c không chính th c c a khu v c tư nhân, ñư c t ch c l n ñ u tiên Nh t B n năm 1968. PAFTAD thúc ñ y nghiên c u h c thu t và th o lu n các chính sách v kinh t trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. PAFTAD có nh hư ng l n trong khu v c. ð i bi u c a PAFTAD là các nhà kinh t có uy tín l n t i các nư c và khu v c. Các nghiên c u và nh n ñ nh c a PAFTAD ñã ñư c các chính ph ñánh giá cao và t ng ñư c xây d ng thành chương trình ho t ñ ng trong các t ch c khu v c khác như APEC và PECC. Nhi u ñ i bi u c a PAFTAD cũng ñ ng th i là ñ i bi u c a các t ch c khu v c khác. Paperless Trading Thương m i không s d ng gi y t : Xây d ng m t môi trư ng thương m i không s d ng gi y t là m t trong nh ng ưu tiên chính c a APEC nh m ñ y m nh thu n l i hóa thương m i. V n ñ này ñư c kh i xư ng t i H i ngh B trư ng APEC (AMM) l n th 10 Kuala Lumpur, 1998 v i vi c các B trư ng thông qua “Hư ng d n hành ñ ng v Thương m i ñi n t ” và nh t trí r ng, “các n n kinh t nên n l c gi m ho c lo i b các yêu c u v tài li u b ng gi y t trong lĩnh v c h i quan và qu n lý thương m i xuyên biên gi i cũng như các tài li u, thư tín trong v n t i bi n, hàng không và ñ t li n”. Các B trư ng ñ t ra th i h n ti n hành là năm 2005 ñ i v i các n n kinh t phát tri n và năm 2010 ñ i v i các n n kinh t ñang phát tri n. T h i ngh AMM 13 Thư ng H i, 2001, m t s thành viên ñã ñ trình b n Chương trình hành ñ ng (IAP) v Thương m i không s d ng gi y t . ð n nay ñã có 16 n n kinh t ñưa ra IAP v Thương m i không s d ng gi y t . T i h i ngh AMM 16 Santiago (Chile, 2004), các B trư ng ñã thông qua “Các chi n lư c hành ñ ng hư ng t i m t môi trư ng thương m i không s d ng gi y t xuyên biên gi i” nh m m c tiêu cu i cùng là thi t l p m t môi trư ng thương m i không s d ng gi y t toàn di n trong khu v c APEC vào năm 2020.

TTTMV06-07

Paris Club Câu l c b Paris: Là m t nhóm không chính th c c a các nư c cho vay n (ch y u các nư c phát tri n). Nhóm nư c này thư ng t ch c h p 10-11 l n trong m t năm t i Paris, Pháp. Vai trò c a nhóm là xem xét tình hình n n n c a các nư c ñang phát tri n và ch m phát tri n (LDC), trên cơ s ñó giúp các nư c vay n quá nhi u gi i quy t các khó khăn trong vi c chi tr thông qua các bi n pháp như: hoãn th i h n chi tr , gi m n , xoá n ... và các hình th c khác. Paris Convention Công ư c Paris: Tên ñ y ñ c a công ư c này là “Công ư c Paris v B o h s h u công nghi p”. Công ư c Paris ñư c ký k t Paris, Pháp ngày 20/3/1883 v i s tham gia c a 11 nư c: B , Brazil, Pháp, Guatemala, Ý, Hà Lan, B ðào Nha, Salvador, Serbia, Tây Ban Nha và Th y S . ðây là m t trong nh ng công ư c ñ u tiên và quan tr ng v s h u trí tu . Các thành viên c a Công ư c này có th ti p c n ñư c các s n ph m trí tu , ñ c bi t các b ng sáng ch , phát minh c a các thành viên khác. Hi n nay, Công ư c này có 169 thành viên. PASC (Pacific Area Standard Congress) H i ngh v tiêu chu n khu v c Thái Bình Dương: Là m t t ch c ñ c l p và t nguy n c a các t ch c tiêu chu n qu c gia vành ñai Thái Bình Dương. H i ngh ñ u tiên c a PASC ñư c t ch c năm 1973 Honolulu, Hawaii. M c ñích c a PASC là: thúc ñ y các chương trình tiêu chu n hoá qu c t c a T ch c tiêu chu n qu c t (ISO) và y ban k thu t ñi n t qu c t (IEC); thúc ñ y các t ch c tiêu chu n trong khu v c tham gia m t cách hi u qu vào các chương trình này; c i thi n ch t lư ng và năng l c v tiêu chu n hoá c a các n n kinh t trong khu v c; ng h t do thương m i; tăng cư ng các m i liên h và tương tác gi a các t ch c tiêu chu n; thúc ñ y phát tri n kinh t và nâng cao tính hi u qu c a n n kinh t thông qua vi c thúc ñ y tiêu chu n hoá.

TTTMV06-07

PATA Pacific Asia Travel Association Hi p h i Du l ch châu Á – Thái Bình Dương: ðư c thành l p năm 1951, là m t hi p h i c a các văn phòng du l ch, hãng hàng không, khách s n, nhà ñi u hành các chuy n du l ch, văn phòng môi gi i du l ch và các t ch c khác ho t ñ ng trong lĩnh v c du l ch nh m phát tri n du l ch trong khu v c Châu Á – Thái Bình Dương. Hi p h i ñã thông qua Hi n chương nh m thúc ñ y phát tri n b n v ng, v i n i dung: “khuy n khích và h tr các ngành công nghi p du l ch trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương trên cơ s tôn tr ng và th c hi n các quy t c b o v môi trư ng, nh m b o t n và ph c h i các ngu n l c t nhiên, xã h i và văn hóa ñ c ñáo c a khu v c. APEC và PATA ñã cùng thông qua B lu t v Du l ch b n v ng t i h i ngh c a Nhóm Công tác v Du l ch APEC (TWG) và h i ngh l n th 15 c a PATA, cùng di n ra Malaysia (4/2001). S ki n này ph n ánh cam k t m nh m c a hai bên v tăng trư ng du l ch b n v ng trong khu v c. Pathfinder Approach Cách ti p c n theo phương th c thí ñi m (nguyên văn: phương th c “ngư i tìm ñư ng”): ðư c các Nhà lãnh ñ o APEC thông qua tháng 10/2001, theo ñó m t nhóm thành viên, tùy theo kh năng, s ti n hành trư c nh ng d án thí ñi m nh t ñ nh (các d án này ñư c g i là “sáng ki n ngư i tìm ñư ng”). Nh ng kinh nghi m ñúc k t t các d án thí ñi m s ñư c ph bi n cho các thành viên ti n hành sau. Các thành viên khác ñư c khuy n khích tham gia các d án thí ñi m. Phương th c thí ñi m (“ngư i tìm ñư ng”) ñư c phát tri n phù h p v i các nguyên t c cơ b n c a APEC (ñ ng thu n và t nguy n). Xây d ng năng l c là lĩnh v c thu hút nhi u d án thí ñi m. Pathfinder Economy N n kinh t th c hi n phương th c thí ñi m (“Sáng ki n ngư i tìm ñư ng”): Là m t n n kinh t thành viên APEC t nguy n ti n hành trư c nh ng sáng ki n thí ñi m nh t ñ nh tùy theo kh năng c a mình, sau ñó chia s nh ng kinh nghi m ñúc rút ñư c cho các thành viên ti n hành sau cũng như h tr h xây d ng năng l c, t o ñi u ki n cho các thành viên ñó có kh năng th c hi n nh ng d án như v y. Pathfinder Initiative Sáng ki n thí ñi m (“Ngư i tìm ñư ng”): Xem Pathfinder Approach TTTMV06-07

PBEC (Pacific Basin Economic Council) H i ñ ng H p tác kinh t khu v c lòng ch o Thái Bình Dương: Thành l p năm 1967, là m t hi p h i doanh nhân ñ c l p lâu ñ i nh t khu v c châu Á-Thái Bình Dương. Thành viên c a PBEC là các nhà lãnh ñ o doanh nghi p c a các n n kinh t ti p giáp và trên vành ñai Thái Bình Dương. M c tiêu c a PBEC là thúc ñ y t do hoá thương m i và ñ u tư, thúc ñ y s hình thành c ng ñ ng chung Châu Á – Thái Bình Dương. PBEC ñã góp ph n thúc ñ y s ra ñ i c a APEC năm 1989. Hi n nay, chương trình ho t ñ ng c a PBEC cũng t p trung vào các v n ñ m i n y sinh như an ninh, b o v môi trư ng, b nh d ch, ch ng tham nhũng, x lý tác ñ ng c a toàn c u hóa... PBEC m c a cho s tham gia c a các t ch c ña phương như Ngân hàng châu Á (ADB), APEC, ASEAN, Ngân hàng th gi i, OECD, Liên ñoàn tài chính qu c t . PBF (Pacific Business Forum) Di n ñàn doanh nhân Thái Bình Dương: ðư c các Nhà lãnh ñ o APEC thành l p t i Seattle (M , 11/1993) nh m thúc ñ y thương m i, ñ u tư và phát tri n m ng lư i doanh nhân trong khu v c. Di n ñàn bao g m các doanh nhân ñ n t các n n kinh t thành viên (m i n n kinh t có 2 doanh nhân tham gia), có nhi m v ñ trình báo cáo lên các Nhà lãnh ñ o APEC v các v n ñ t do hoá và h p tác trong lĩnh v c thương m i và ñ u tư. Năm 1995, H i ñ ng tư v n doanh nhân APEC (ABAC) ñư c thành l p thay th cho PBF. PDB (Project Database) Cơ s d li u d án APEC: là m t công c h u hi u ñ c p nh t thông tin v các d án c a APEC. Có th tra c u v các d án thông qua m t cơ s d li u toàn di n và xây d ng các báo cáo v các d án. Cơ s d li u này lưu tr các thông tin v th i gian th c hi n d án, lo i d án, n n kinh t ñ xu t hay các thông s tra c u khác ñ tìm hi u sâu hơn v v các d án liên quan. PDB cũng ñư c s d ng trong n i b APEC ñ ñánh giá tính hi u qu c a các d án và h tr ho t ñ ng c a BMC và SCE. PDB ñư c ESC phát tri n thay th cho Ngân hàng thông tin v ECOTECH (ECH) ñã ng ng ho t ñ ng năm 2003, nh m t o ra m t trang m ng thân thi n hơn v i ngư i s d ng, có kh TTTMV06-07

năng tra c u t t hơn và cung c p nh ng thông tin thích h p hơn. T gi a năm 2006, PDB s ñư c b trí trên H th ng qu n lý thông tin c a APEC (AIMP). Peace Clause ði u kho n hoà bình: Là ñi u kho n 13 c a Hi p ñ nh nông nghi p c a WTO, còn g i là ñi u kho n “Ti t ch c n thi t” (Due Restraint). ði u kho n hoà bình có tác d ng b o v các nư c s d ng tr c p nông nghi p theo Hi p ñ nh này tránh kh i nh ng hành ñ ng tr ng ph t theo các hi p ñ nh khác c a WTO. N u không có ñi u kho n này, các nư c có quy n ti n hành nh ng ho t ñ ng ch ng l i tr c p nông nghi p c a các nư c khác theo “Hi p ñ nh v tr c p và các bi n pháp ñánh thu ñ i giá”. ði u kho n này h t h n vào cu i năm 2003. PECC (Pacific Economic Cooperation Council) H i ñ ng H p tác Kinh t Thái Bình Dương: Thành l p năm 1980, hi n có 25 u ban qu c gia thành viên v i s tham gia c a b ba g m quan ch c chính ph , ñ i di n gi i doanh nghi p và ñ i di n gi i h c gi . M c tiêu c a PECC là thi t l p m t di n ñàn khu v c v h p tác và ph i h p chính sách nh m thúc ñ y phát tri n kinh t trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. PECC h p tác và h tr ti n trình APEC thông qua vi c cung c p cho APEC các thông tin và phân tích v tình hình và các v n ñ kinh t và xã h i trong khu v c. PECC là quan sát viên chính th c phi chính ph duy nh t c a APEC. Hai quan sát viên khác là: Hi p h i các nư c ðông Nam Á (ASEAN) và Di n ñàn các ñ o Thái Bình Dương (PIF). Peer Review Xem APEC peer review PIF (Pacific Islands Forum) Di n ñàn các ñ o Thái Bình Dương: trư c năm 2000 có tên g i là “Di n ñàn Nam Thái Bình Dương” (SPF- South Pacific Forum). PIF là di n ñàn c a nh ng ngư i ñ ng ñ u chính ph c a các qu c ñ o ñ c l p và t tr Thái Bình Dương. Hi n PIF có 16 thành viên. T 1971 ñ n nay, PIF là di n ñàn ñ các nư c thành viên bày t quan ñi m chính tr chung c a mình và ti n hành h p tác trong các lĩnh v c chính tr và kinh t . Ban Thư ký PIF có tr s t i Suva, Fiji. Di n ñàn h p hàng năm c p ngư i ñ ng ñ u chính ph , ti p theo là các cu c TTTMV06-07

ñ i tho i c p B trư ng v i 12 b n ñ i tho i c a Di n ñàn là: Canada, Trung Qu c, Liên minh châu Âu, Pháp, n ð , Indonesia, Nh t B n, Hàn Qu c, Malaysia, Philipin, Anh và M . PIF là m t trong 3 quan sát viên chính th c c a APEC. Hai quan sát viên khác là Hi p h i các nư c ðông Nam Á (ASEAN) và H i ñ ng H p tác Kinh t Thái Bình Dương (PECC). Pillar Tr c t: Là thu t ng s d ng trong APEC v i ý nghĩa là lĩnh v c h p tác ch ch t c a APEC. APEC có 3 tr c t h p tác là: T do hóa thương m i và ñ u tư, Thu n l i hóa kinh doanh và H p tác kinh t k thu t. Ba tr c t này ñư c các Nhà lãnh ñ o APEC thông qua năm 1995 t i H i ngh Osaka và là m t b ph n c a Chương trình Hành ñ ng Osaka (OAA). Piracy Vi ph m b n quy n: Là hành vi xu t b n tác ph m ho c sao chép băng, ñĩa ghi hình ho c ghi âm mà không xin phép, không tr ti n b n quy n ho c không ñư c s u quy n c a tác gi ho c cơ quan, t ch c n m gi b n quy n ñó. PLGSME (Ad hoc Policy Level Group on Small and Medium Enterprises) Nhóm ñ c trách ñ xu t chính sách v doanh nghi p v a và nh : Là ti n thân c a Nhóm công tác v doanh nghi p v a và nh (SMEWG), ñư c thành l p tháng 2 năm 1995. M c ñích c a nhóm là: tăng cư ng năng l c c nh tranh và t o ra m t môi trư ng thương m i và ñ u tư m c a hơn cho các doanh nghi p v a và nh . Năm 2000, nhóm ñư c ñ i tên thành SMEWG và tr thành nhóm ho t ñ ng thư ng xuyên như hi n nay. Program 21 Chương trình 21: Là tên g i chung 21 ti u chương trình v phát tri n ngu n nhân l c n m trong Chương trình hành ñ ng c a Nhóm công tác v Phát tri n ngu n nhân l c (HRDWG). TTTMV06-07

PSM (Professional Staff Member) Nhân viên chuyên nghi p (c a APEC): Là danh t dùng ñ g i chung các giám ñ c chương trình (program director) thu c Ban Thư ký APEC. Các nhân viên này thư ng mang hàm ngo i giao và ñư c các n n kinh t thành viên APEC c ñ n làm vi c t i Ban Thư ký. Các giám ñ c chương trình có nhi m v ph trách nh ng lĩnh v c và d án h p tác nh t ñ nh c a APEC; theo dõi ho t ñ ng c a các nhóm công tác, di n ñàn, h i ngh có liên quan ñ b o ñ m các di n ñàn này th c hi n ñúng các quy ñ nh c a APEC cũng như tri n khai có hi u qu các ch th và tuyên b chính sách c a các Nhà lãnh ñ o và các B trư ng. Ngoài ra, Ban Thư ký còn có m t s giám ñ c ph trách nh ng m t nghi p v như tài chính, thông tin tuyên truy n, công ngh thông tin, hành chính-qu n tr , tr lý ñ c bi t c a Giám ñ c ñi u hành và Phó Giám ñ c ñi u hành Ban Thư ký. PTA (Preferential Trading Arrangement) Hi p ñ nh Thương m i ưu ñãi: Là các tho thu n thương m i, theo ñó m t nhóm các qu c gia ñư c phép th c hi n vi c ưu ñãi thu quan (c t gi m ho c xoá b thu quan) ñ i v i hàng nh p kh u t các nư c thành viên tham gia Hi p ñ nh. Các hình th c c a Hi p ñ nh Thương m i ưu ñãi (PTA) là: các Hi p ñ nh thương m i t do (FTA), các liên minh h i quan và th trư ng chung.

TTTMV06-07

Q

QAF (Quality Assessment Framework) Khuôn kh ñánh giá ch t lư ng: Là quy trình ñánh giá ch t lư ng c a các ñ xu t d án xin c p kinh phí t Tài kho n ho t ñ ng (OA) và Qu H tr APEC (ASF). M c ñích c a QAF là b o ñ m nâng cao ch t lư ng c a các ñ xu t d án, qua ñó gián ti p c i thi n ch t lư ng các d án c a APEC. QAF là m t b n danh ki m ñơn gi n, trong ñó xác l p các tiêu chí, tiêu chu n (mà các d án thành công trư c ñó thư ng có), và ñánh giá (ch m ñi m) v ch t lư ng các ñ xu t d án d a vào các tiêu chí này (thang ñi m m i tiêu chí là t 0-3, th hi n các m c ñ “kém”, “ñ t yêu c u” và “t t”).

TTTMV06-07

R
Radioactive Sources Initiative Sáng ki n v Các ngu n phóng x : Ch t phóng x hi n ñư c s d ng r ng rãi trong các lĩnh v c thương m i, y t và các ngành công nghi p khác. Tuy nhiên, vi c s d ng và buôn bán ch t phóng x không an toàn và không ñư c ki m soát s gây h u qu nghiêm tr ng cho s c kho con ngư i ho c có th ñư c s d ng vào nh ng m c ñích x u. Sáng ki n này kêu g i các n n kinh t APEC ti n hành nh ng bi n pháp ngăn ng a tai n n, tri t phá nh ng ñư ng dây buôn bán và ngăn ng a vi c s d ng ch t phóng x vào m c ñích x u. Theo ñó, ñ n cu i năm 2006, APEC ph n ñ u th c hi n “Hư ng d n c a T ch c năng lư ng nguyên t qu c t (IAEA) v xu t nh p kh u ch t phóng x ”, “B lu t ng x v an ninh và an toàn các ch t phóng x ” và các chương trình xây d ng năng l c, hài hoà tiêu chu n v ch t phóng x ... RDEAB (APEC Sub-group on Research, Development and Extension of Agricultural Biodiversity) Ti u nhóm v Nghiên c u, Phát tri n và M r ng Công ngh Sinh h c APEC: ðư c thành l p tháng 10/ 1996, ph trách m t trong 7 lĩnh v c ưu tiên c a “Nhóm công tác v h p tác k thu t nông nghi p” (ATCWG). ðây là m t di n ñàn h p tác, ñi u ph i, nh n ñ nh và gi i quy t nh ng v n ñ chung c a các thành viên v công ngh sinh h c; ñ ng th i phát tri n m t chương trình hành ñ ng c th cho m i lĩnh v c liên quan. REACH(Registration, Evaluation and Authorization of Chemicals) H th ng ðăng ký, ðánh giá và C p phép Hóa ch t: Là m t h th ng quy ñ nh pháp lý c a Liên minh châu Âu v hoá ch t. Hi n nay, Di n ñàn “ð i tho i v hoá ch t” c a APEC ñang thúc ñ y s tham gia c a APEC vào các h th ng pháp lý c a Liên minh châu Âu v hoá ch t, trong ñó ñ c bi t chú tr ng ñ n H th ng quy ñ nh v ðăng ký, ðánh giá và C p phép Hoá ch t.

TTTMV06-07

REDI Center (Regional Emerging Disease Intervention Center) Trung tâm x lý các b nh d ch bùng phát trong khu v c: ðư c M và Singapore ñ ng thành l p nh m ngăn ng a và ng phó v i các b nh d ch, c nh ng b nh d ch phát sinh do nguyên nhân t nhiên cũng như do con ngư i gây ra. Sáng ki n này ñã ñư c các Nhà lãnh ñ o APEC ñánh giá cao và ñư c kh ng ñ nh trong Tuyên b c a các Nhà lãnh ñ o năm 2003. Regionalism Ch nghĩa khu v c: Là m t ch thuy t và hành ñ ng c a các chính ph ti n hành t do hoá hay thu n l i hoá thương m i trong m t ph m vi khu v c (có ñ c ñi m g n gũi v ñ a lý) ho c ti n hành thông qua các khu v c thương m i t do hay các liên minh h i quan (theo ñ nh nghĩa c a WTO). S h i nh p kinh t trong Liên minh châu Âu (EU) và trong Khu v c thương m i t do B c M (NAFTA) là các ñi n hình c a ch nghĩa khu v c. Retreat Phiên h p h p: Trong APEC, là thu t ng ch m t phiên h p không chính th c c a các Quan ch c cao c p, các B trư ng hay các Nhà lãnh ñ o di n ra ngay trư c th m các h i ngh SOM, AMM hay AELM. ðây là d p ñ các Quan ch c cao c p, các B trư ng hay các Nhà lãnh ñ o trao ñ i quan ñi m m t cách t do, c i m và không chính th c v các v n ñ ch y u c a APEC. Revised Kyoto Convention Công ư c Kyoto s a ñ i: Công ư c Kyoto có tên ñ y ñ là “Công ư c qu c t v ñơn gi n hóa và hài hòa hóa th t c h i quan”, ñư c ký k t năm 1973 và có hi u l c vào năm 1974. Tuy nhiên, ngày nay, v i s tăng trư ng nhanh chóng c a thương m i qu c t , s phát tri n th n kỳ c a công ngh thông tin và s c nh tranh cao trong kinh doanh qu c t , các bi n pháp và th t c h i quan truy n th ng trong Công ư c 1974 không ñáp ng ñư c ñòi h i c a tình hình m i. Do ñó, tháng 6/1999, H i ñ ng T ch c H i quan th gi i (WCO) ñã thông qua b n s a ñ i Công ư c Kyoto. ðây là m t văn b n hư ng d n v các th TTTMV06-07

t c h i quan hi n ñ i và hi u qu c a th k 21. Công ư c này có nh ng nghĩa v m i ñòi h i các thành viên ph i tuân theo. APEC là ngư i ñi tiên phong trong vi c tuân th công ư c này. Tháng 10/2001, các Nhà lãnh ñ o ñã thông qua sáng ki n thí ñi m (sáng ki n “ngư i tìm ñư ng”) v vi c gia nh p Công ư c Kyoto s a ñ i. RFID (Radio Frequency Identification) Nh n d ng b ng t n s radio: Là m t phương pháp nh n d ng t ñ ng, d a vào vi c lưu tr và l y d li u t xa thông qua m t thi t b g i là “Th nh n d ng b ng t n s radio”. Th này có th g n trên s n ph m, ñ ng v t hay ngư i. Các th này có các “chíp” b ng silicon và các ăng-ten ñ nh n ho c tr l i các tín hi u phát ra b ng sóng radio t máy thu phát. RIAS (Regional Immigration Alert System) H th ng c nh báo v nh p cư khu v c: H i th o v RIAS ñư c t ch c vào tháng 6/2003 Santiago, Chile nh m bàn th o v vi c ngăn ch n các hành vi gi m o ho c tr m c p các gi y thông hành, nh p cư trái phép và các t i ph m liên quan. V n ñ này hi n ñư c ti p t c th o lu n trong ph m vi c a Nhóm chuyên gia không chính th c v s lưu chuy n c a doanh nhân (IEGBM) c a APEC. RMAL (Regional Movement Alert List) Danh sách c nh báo v s di chuy n trong khu v c: Là sáng ki n c a APEC (do M và Úc ñ xu t) t i AELM (Chile, 2004) nh m ch ng l i các l c lư ng kh ng b và b o ñ m an toàn cho hành khách. RMAL cho phép chia s thông tin v các h chi u b m t ho c b ñánh c p nh m giúp các các cơ quan xu t nh p c nh có th ki m tra ngay l p t c s di chuy n c a các hành khách theo danh sách h chi u b m t ho c b ñánh c p trư c ho c trong chuy n bay. RMAL góp ph n tăng cư ng hi u qu c a “H th ng thông tin trư c v hành khách” (API). RMAS (Regional Movement Alert System) H th ng c nh báo v s di chuy n trong khu v c: xem RMAL ROO (Rules of Origin) Quy t c xu t x : Là các tiêu chu n ñư c s d ng trong thương m i qu c t nh m xác ñ nh m t hàng hoá ñư c s n xu t nơi nào. Các TTTMV06-07

quy t c này là m t b ph n thi t y u c a các lu t l thương m i do s t n t i m t lo t chính sách phân bi t ñ i x gi a các nư c xu t kh u hàng hoá như: quy ñ nh v h n ng ch, thu ưu ñãi, các hành ñ ng ch ng bán phá giá, các bi n pháp ñánh thu ñ i kháng (ñư c áp ñ t ñ ch ng l i vi c tr c p xu t kh u)... Các s n ph m nh p kh u t các nư c s n xu t khác nhau ñư c ñ i x theo các ch ñ chính sách khác nhau. Quy t c xu t x còn ñư c s d ng ñ l p s li u th ng kê thương m i và dán nhãn “s n xu t/ch t o t i…” lên s n ph m. ROSC (Reports on the Observance of Standards and Codes) Báo cáo v tình hình tuân th các Tiêu chu n và Quy t c (c a IMF và WB): Là báo cáo c a các nư c, nơi có tr s c a Qu ti n t qu c t (IMF) và Ngân hàng th gi i (WB) v vi c tuân th 12 lĩnh v c và tiêu chu n mà IMF và WB ñ t ra. Trong s các tiêu chu n ñó có: k toán, thanh toán, ch ng r a ti n, ngăn ng a ho t ñ ng tài chính c a các l c lư ng kh ng b , giám sát ngân hàng, ph bi n thông tin, qu n lý doanh nghi p, ki m soát b o hi m, b o ñ m minh b ch trong chính sách tài chính và ti n t , h th ng thanh toán... Roundtable H i ngh bàn tròn: Là thu t ng ñ ch cu c h p có nhi u thành viên tham d (thông thư ng ng i xung quanh m t bàn hình tròn hay b u d c ho c m t dãy bàn x p theo hình tròn hay b u d c). T i h i ngh bàn tròn, các thành viên ñ u bình ñ ng trong vi c bày t quan ñi m c a mình, không có ngư i ñ ng ñ u, không thành viên nào có ñ c quy n hơn nh ng thành viên khác và không có phe phái. RSEG (Road Safety Experts’ Group) Nhóm chuyên gia v an toàn ñư ng b : ðư c thành l p t i h i ngh B trư ng Giao thông v n t i l n th Hai, có m c ñích nghiên c u, ñánh giá nh ng v n ñ v an toàn ñư ng b trong khu v c và phát tri n m t chi n lư c toàn di n v an toàn ñư ng b . RTA (Regional Trade Agreement) Hi p ñ nh thương m i khu v c: Là lo i hi p ñ nh thương m i ưu ñãi ho c hi p ñ nh thương m i t do (FTA), ñư c ký k t gi a các nư c trong cùng m t khu v c (thư ng có ñi u ki n v trí ñ a lý g n nhau). Bư c phát tri n cao nh t c a RTA là khu v c thương m i t do.

TTTMV06-07

S

Safeguard measures Các bi n pháp b o v : Là các “hành ñ ng kh n c p” mà nư c nh p kh u ti n hành ch ng l i các s n ph m nh p kh u nh t ñ nh, khi vi c nh p kh u này (thư ng là v i kh i lư ng l n) gây t n thương nghiêm tr ng ñ n ngành công nghi p n i ñ a c a nư c nh p kh u nh m m c ñích b o v ngành công nghi p này. Các bi n pháp b o v ñư c ghi trong ñi u XIX c a Hi p ñ nh GATT 1994 (như t m th i c m nh p kh u, h n ch s lư ng, tăng thu nh p kh u...) Vi c áp d ng các bi n pháp b o v ch là ñ ngành công nghi p trong nư c có th i gian kh c ph c ho c ngăn ch n s t n h i và có s ñi u ch nh cho phù h p. Th i gian áp d ng, theo quy ñ nh c a WTO, là không quá 4 năm n u không ñư c gia h n. S&D hay SDT (Special and Differential Treatment) Ch ñ ñ i x khác bi t và ñ c bi t: Các hi p ñ nh c a WTO có nh ng ñi u kho n ñ c bi t cho phép các nư c ñang phát tri n có nh ng quy n ñ c bi t và cho phép các thành viên khác ñ i x v i các nư c ñang phát tri n m t cách ưu ñãi hơn. Các ñi u kho n ñ c bi t này g i là S&D hay SDT, g m các quy ñ nh sau: 1) Các nư c ñang phát tri n ñư c có th i gian dài hơn ñ th c hi n các hi p ñ nh ho c cam k t; 2) Các thành viên khác th c hi n các bi n pháp ñ tăng cơ h i thương m i cho các nư c ñang phát tri n; 3) T t c thành viên WTO ph i b o v l i ích thương m i c a các nư c ñang phát tri n; 4) Ph i giúp các nư c ñang phát tri n xây d ng cơ s h t ng ñ có th th c hi n ñư c các nghĩa v trong WTO, gi i quy t tranh ch p và th c hi n các tiêu chu n công ngh ; 5) Các ñi u kho n khác liên quan ñ n các nư c kém phát tri n nh t (LDC). Santiago Initiative for Expanded Trade in APEC Sáng ki n Santiago v Thương m i m r ng trong APEC: ðư c nêu trong Tuyên b c a AELM l n th 12 t i Chile (11/2004) nh m ph n ñ u ti n t i m t n n thương m i t do và m c a trong khu v c APEC. M t m c tiêu quan tr ng c a sáng ki n này là tăng cư ng xây d ng năng l c ñ các thành viên có th th c hi n và thu ñư c l i ích t quá trình t do hoá, thu n l i hoá thương m i. Sáng ki n g m 2 ph n quan tr ng: a) T do hoá thương m i và ñ u tư thông qua vi c TTTMV06-07

thúc ñ y Vòng ñàm phán Doha c a WTO, ki m ñi m gi a kỳ vi c th c hi n m c tiêu Bogor, thúc ñ y các hi p ñ nh thương m i t do song phương và khu v c (FTAs/RTAs), các hành ñ ng chung và ñơn phương v m c a th trư ng; b) Thu n l i hoá thương m i thông qua c t gi m chi phí giao d ch, áp d ng t ñ ng hoá, hài hoà hoá các tiêu chu n và lo i b các hàng rào không c n thi t ñ i v i thương m i, thúc ñ y ñàm phán v thu n l i hoá thương m i trong WTO, b o ñ m thương m i an toàn, xây d ng hình m u t t nh t v FTAs/RTAs trong lĩnh v c thu n l i hoá thương m i. SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome) H i ch ng viêm ñư ng hô h p c p: Là b nh v hô h p do virus gây ra v i các bi u hi n như s t cao, ñau ñ u và toàn thân, ho khan, khó th ; n u b nh n ng có th gây t l t vong cao. Theo báo chí, SARC phát sinh t i mi n Nam Trung Qu c vào tháng 11/2002 và bùng phát thành hi m ho qu c t vào tháng 3/2003 khi b nh d ch này lan r ng Trung Qu c, H ng Kông, Singapore, Vi t Nam và m t s nư c khác trên th gi i, gây nh hư ng nghiêm tr ng ñ n s c kho con ngư i và ho t ñ ng kinh t , thương m i. SARC Action Plan (APEC Action Plan on Severe Acute Respiratory Syndrome) Chương trình hành ñ ng v phòng ch ng SARC: Nh m gi m tác h i c a SARC ñ i v i các n n kinh t thành viên và c ng c lòng tin trong công chúng, tháng 6 năm 2003, H i ngh B trư ng Thương m i ñã ñ ra “Chương trình hành ñ ng v phòng ch ng SARC”. Chương trình này g m m t s ho t ñ ng sau: 1) Ban hành các bi n pháp hư ng d n chung v th t c ki m tra s c kh e cho khách l hành; 2) Thúc ñ y h p tác trong vi c phòng ch ng và ñi u tr SARS và các b nh khác; 3) Trao ñ i thông tin và các phương pháp kh c ph c h u qu c a SARS ñ i v i ngành du l ch. SCCP (Sub-Committee on Costume Procedure) Ti u ban v Th t c H i quan: Là m t ti u ban tr c thu c y ban Thương m i và ð u tư (CTI) c a APEC. Tên ban ñ u c a SCSC là “Nhóm các chuyên gia H i quan v Th t c H i quan”. Nhóm ñư c ñ i tên thành SCCP vào năm 1995. M c tiêu c a nhóm là t o thu n l i cho ho t ñ ng thương m i thông qua vi c ñơn gi n hóa và hài hòa hoá các th t c h i quan gi a các n n kinh t thành viên APEC. TTTMV06-07

SCE (Steering Committee on ECOTECH) y ban Ch ñ o c a SOM v H p tác kinh t - k thu t (c a APEC): Ti n thân c a SCE là Ti u ban SOM v H p tác kinh t và k thu t (ESC) ñư c thành l p năm 1998. Tháng 9/2005, SOM ñã thành l p SCE thay th cho ESC nh m tăng cư ng ñi u ph i các ho t ñ ng h p tác kinh t - k thu t (ECOTECH). Ch c năng c a SCE là h tr các Quan ch c cao c p APEC trong vi c ñi u ph i và qu n lý chương trình h p tác ECOTECH cũng như hình thành các sáng ki n cho ho t ñ ng h p tác c a các thành viên. T i h i ngh SOM I tháng 3/2006 Hà N i, các Quan ch c cao c p ñã thông qua ði u kho n Thamchi u c a SCE. Chương trình công tác 2006 c a SCE cũng ñã ñư c ñ trình lên SOM tháng 3/2006. SCSC (Sub-Committee on Standards and Conformance) Ti u ban v Tiêu chu n và Ch ng nh n h p chu n (c a APEC): ðư c thành l p năm 1994 và là m t ti u ban tr c thu c y ban Thương m i và ð u tư (CTI) c a APEC. M c ñích c a nhóm là tăng cư ng s hài hòa c a các tiêu chu n và ch ng nh n h p chu n, qua ñó thúc ñ y s hi u qu c a s n xu t và thương m i gi a các n n kinh t APEC. Securitization Ch ng khoán hoá: Là m t trong nh ng lo i nghi p v khá ph bi n trong ho t ñ ng tài chính-ti n t trên th gi i. Ch ng khoán hoá ñư c th c hi n trên cơ s chuy n hoá các kho n ph i thu, ch y u là các kho n n vay t các t ch c tín d ng, thành các “hàng hoá” có th mua bán ñư c trên th trư ng ch ng khoán. Nh ñó ñã t o ra ñư c nh ng kênh huy ñ ng v n nhanh chóng và hi u qu , ñ c bi t là các kho n v n r t l n trong xã h i (h u h t là nh ng kho n v n ñư c dành ra ñ ñ u tư vào vi c mua b t ñ ng s n). Tháng 9/2002, H i ngh B trư ng Tài chính APEC l n th 9 Los Cabos, Mexico ñã thông qua “Sáng ki n v phát tri n th trư ng ch ng khoán hoá và b o lãnh tín d ng” nh m xác ñ nh các tr ng i ñ i v i th trư ng ch ng khoán và tín d ng b o ñ m các n n kinh t APEC và ñ xu t các bi n pháp kh c ph c. Sáng ki n này bao g m vi c t ch c các di n ñàn ñ i tho i chính sách c p cao và xây d ng các chương trình trao ñ i kinh nghi m c a các chuyên gia v v n ñ này. Di n ñàn ñ i tho i chính sách ñ u tiên ñư c t ch c Seoul, Hàn Qu c, tháng 4/2003, và l n th hai H ng Kông, Trung Qu c tháng 3/2004. TTTMV06-07

SELI (Strengthening Economic Legal Infrastructure) Tăng cư ng cơ s h t ng pháp lý kinh t : N i dung c a SELI bao g m thúc ñ y c i cách lu t l và th ch , ñ c bi t tăng cư ng xây d ng năng l c và k năng trong lĩnh v c cơ s h t ng pháp lý kinh t và qu n lý doanh nghi p; c i thi n năng l c th ch và các cơ quan chính ph trong vi c thi hành lu t l v hi p h i kinh doanh và lu t c nh tranh. Hi n nay, APEC ñã thành l p “Nhóm ñi u ph i v SELI” ñ ph trách lĩnh v c này. Steering Group on Food Safety Cooperation Nhóm ch ñ o v H p tác trong lĩnh v c An toàn th c ph m: ðư c thành l p tháng 9 năm 2005 (t i h i th o v An toàn Th c ph m Gyeongju, Hàn Qu c) nh m tìm gi i pháp tăng cư ng h p tác APEC trong lĩnh v c an toàn th c ph m. Nhóm tr c thu c Ti u ban Tiêu chu n và H p chu n c a APEC (SCSC). Nhóm ñã t ch c H i th o l n th nh t v Sáng ki n h p tác trong lĩnh v c an toàn th c ph m t i Hà N i ngày 21/2/2006. Shanghai Accord Tho thu n Thư ng H i: ðư c các Nhà lãnh ñ o APEC nh t trí t i H i ngh AELM năm 2001 Thư ng H i, Trung Qu c như là chi n lư c phát tri n c a APEC trong nh ng năm sau ñó. N i dung c a Tho thu n này g m: 1) M r ng t m nhìn c a APEC trong tương lai b ng cách xác ñ nh khuôn kh khái ni m và chính sách ñ nh hư ng cho APEC trong th k m i; 2) Xác ñ nh l trình c a APEC nh m ñ t ñư c m c tiêu Bogor trên cơ s ti n hành ki m ñi m gi a kỳ (vào năm 2005) v nh ng thành t u c a APEC t khi thành l p; 3) C ng c cơ ch hi u l c c a APEC b ng cách c i thi n ti n trình t nguy n rà soát vi c th c hi n các “K ho ch hành ñ ng c a các n n kinh t thành viên” (IAP); tăng cư ng các n l c h p tác kinh t - k thu t và xây d ng năng l c. Singapore Issues Các v n ñ Singapore: T i H i ngh B trư ng WTO Singapore năm 1996, các B trư ng ñã ghi nh n b n v n ñ n i c m ñ ñưa vào ñàm phán trong WTO: thu n l i hoá ñ u tư, chính sách c nh tranh, mua s m c a chính ph , và ñơn gi n hoá các th t c thương m i (hay TTTMV06-07

thu n l i hoá thương m i). B n v n ñ này ñư c g i là “Các v n ñ Singapore”). Nhi u nư c thành viên WTO c g ng ñưa các v n ñ này vào thương lư ng t i Vòng ñàm phán Doha (DDA) nhưng không ñ t ñư c nh t trí, do ñó “Gói Tho thu n Tháng B y” ch ñ c p v n ñ thu n l i hoá thương m i, không nh c t i ba v n ñ còn l i. SME (Small and Medium Enterprise) Doanh nghi p v a và nh : SME có vai trò kinh t tr ng y u trong t t c các n n kinh t APEC, nh t là ñ i v i vi c t o ra cơ h i vi c làm. Các SME chi m hơn 90% t ng s doanh nghi p và thu hút t 32% ñ n 84% nhân công trong t ng n n kinh t APEC. Hi n chưa có ñ nh nghĩa th ng nh t v SME trên th gi i và trong APEC. M i n n kinh t căn c vào tình hình th c t mà có nh ng ñ nh nghĩa khác nhau v SME. Các tiêu chí thư ng ñư c s d ng ñ ñ nh nghĩa là: s nhân công, v n ñ u tư, t ng tài s n, năng l c s n xu t, doanh s . Thí d , theo ñ nh nghĩa c a Liên minh châu Âu (EU), doanh nghi p v a có kho ng t 50 - 249 nhân công và ngư ng doanh thu là 50 tri u Euro; doanh nghi p nh có kho ng t 10 - 49 nhân công và doanh thu kho ng 10 tri u Euro. SMEMM (Small and Medium Enterprise Ministerial Meeting) H i ngh B trư ng v các doanh nghi p v a và nh : H i ngh l n ñ u tiên bàn v các SME ñư c t ch c tháng 10 năm 1994 Osaka, Nh t B n (theo sáng ki n c a Nh t B n ñ ra năm 1993) nh m kh ng ñ nh t m quan tr ng c a SME trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương và thúc ñ y ñ i tho i chính sách v SME. M t trong nh ng ưu tiên c a Năm APEC Vi t Nam 2006 là nâng cao s c c nh tranh c a các doanh nghi p v a và nh . H i ngh B trư ng v các doanh nghi p v a và nh l n th 13 và các h i ngh liên quan ñư c t ch c t 25 - 29/9/2006 t i Hà N i. SMEWG (Small and Medium Enterprise Working Group) Nhóm công tác v Doanh nghi p v a và nh : ðư c thành l p năm 1995 v i tên ban ñ u là “Nhóm ñ c bi t c a các nhà làm chính sách v doanh nghi p v a và nh ” (PLGSME). M c tiêu chính c a nhóm là giúp ñ các doanh nghi p v a và nh (SME) trong khu v c APEC c i thi n năng l c c nh tranh, ñ ng th i t o ra m t môi trư ng thương m i và ñ u tư thông thoáng hơn ñ khuy n khích s phát tri n c a các SME. Năm 2000, Nhóm ñư c ñ i tên thành SMEWG.

TTTMV06-07

SMM (Sectoral Ministers’ Meeting) H i ngh các B trư ng chuyên ngành (c a APEC): ðư c t ch c thư ng xuyên ñ th o lu n các v n ñ chính sách và h p tác trong các lĩnh v c: giáo d c, năng lư ng, môi trư ng và phát tri n b n v ng, doanh nghi p v a và nh , vi n thông và thông tin, du l ch, thương m i, tài chính, giao thông v n t i và công tác ph n . SOLAS (International Convention on Safety of Life at Sea) Công ư c qu c t v An sinh trên Bi n: Là m t công ư c quan tr ng liên quan ñ n b o ñ m an toàn cho các tàu buôn trên bi n. B n m i nh t c a Công ư c SOLAS do T ch c hàng h i qu c t (IMO) thông qua năm 1974. Tháng 12/2002, IMO thông qua B lu t v an ninh c ng và tàu bi n qu c t (ISPS). ISPS ñư c th c hi n trên cơ s các bi n pháp ñ c bi t trong Chương XI – 2 c a SOLAS. SOD (Seoul Oceans Declaration) Tuyên b Seoul v ð i dương: ðư c thông qua t i h i ngh B trư ng v ð i dương APEC Seoul, Hàn Qu c, tháng 4/2002. Tuyên b ñưa ra nh ng ñ nh hư ng chung nh m nêu b t t m quan tr ng c a ñ i dương ñ i v i khu v c và vi c qu n lý, b o t n tài nguyên ñ i dương; thúc ñ y c i thi n các h th ng d báo và ki m soát v ñ i dương; tăng cư ng s tham gia c a các nhóm l i ích, khu v c tư nhân vào vi c ho ch ñ nh chính sách v.v… SOM (Senior Officials’ Meeting) H i ngh Các quan ch c cao c p (c a APEC): ðư c t ch c trư c và ñ chu n b cho các h i ngh c p B trư ng. Các quan ch c cao c p c a APEC trình các ñ xu t lên các B trư ng và th c hi n các quy t ñ nh chính sách c a H i ngh B trư ng. SOM giám sát và ñi u ph i ngân sách và các chương trình công tác c a các di n ñàn APEC nh m th c hi n các tuyên b và ch th c a các B trư ng và các Nhà lãnh ñ o APEC. SOM Chair Ch t ch H i ngh các Quan ch c cao c p: Là ngư i ñ ng ñ u H i ngh các Quan ch c cao c p (Ch t ch SOM). N n kinh t nào ñăng cai t ch c Năm APEC thì m t quan ch c c p cao (thư ng là hàm Th trư ng ho c tương ñương) c a n n kinh t ñó ñư c c gi ch c Ch t ch SOM v i vai trò lãnh ñ o và ch trì các h i ngh c a các TTTMV06-07

Quan ch c cao c p (SOM) trong c năm APEC. Ch t ch SOM có trách nhi m báo cáo H i ngh B trư ng APEC v nh ng k t qu ñ t ñư c và nh ng v n ñ c n gi i quy t trong Năm APEC qua các h i ngh SOM ñ các B trư ng xem xét quy t ñ nh. SOM Leader ho c Senior Oficial Trư ng SOM ho c Quan ch c cao c p (trong APEC): Là ngư i ñ ng ñ u ñoàn c a m t n n kinh t thành viên tham d các kỳ h p Quan ch c cao c p c a APEC (APEC SOM), ñ ng th i là ñ u m i liên h chính th c v ñ i ngo i gi a các n n kinh t thành viên. V nguyên t c, Quan ch c cao c p ch u trách nhi m tr c ti p trư c liên B trư ng Ngo i giao-Kinh t v các v n ñ liên quan ñ n APEC. Nhìn chung, các n n kinh t APEC c cán b c p v ho c tương ñương c a mình ñ m nhi m vai trò Quan ch c cao c p.

Spaghetti Bowl Effect Hi u ng bát mỳ spaghetti: Các hi p ñ nh thương m i ưu ñãi (PTA song phương và khu v c) t o ra s xung ñ t cơ b n v i ch nghĩa ña phương khi chúng thúc ñ y t do hóa thương m i trên cơ s phân bi t ñ i x gi a nh ng thành viên c a các hi p ñ nh ñó và các nư c không ph i thành viên. S gia tăng nhanh chóng c a các PTA t o ra vô s các ưu ñãi thương m i ñan xen ch ng chéo nhau gi a các nư c. “Hi u ng bát mỳ spaghetti” là hình nh mô t tình tr ng ph c t p khi các s n ph m các th trư ng quan tr ng có th ñư c ñưa vào theo nh ng ñi u kho n r t khác nhau, ph thu c vào nơi chúng xu t x . Toàn c u hoá s n xu t khi n cho vi c xác ñ nh ngu n g c c a s n ph m ngày càng tr nên khó khăn.

SPAN (Integrated Plan of Action for SME Development) Chương trình hành ñ ng chung vì s phát tri n c a doanh nghi p v a và nh : ðư c xây d ng và th c hi n t năm 1998 nh m cung c p m t lo t hư ng d n ñ thúc ñ y s phát tri n c a SME. SPAN ñư c coi là chương trình hành ñ ng c a m i n n kinh t thành viên (IAP) cũng như chương trình hành ñ ng chung (CAP) trong toàn APEC. TTTMV06-07

SPF (South Pacific Forum) Di n ñàn Nam Thái Bình Dương: Tên g i cũ c a Di n ñàn các ñ o Thái Bình Dương (PIF) trư c năm 2000 – xem thêm PIF. SPS (Sanitary and Phytosanitary Measures) Các bi n pháp v sinh và v sinh d ch t : Là các tiêu chu n do Chính ph ñ ra ñ b o v s c kho con ngư i và h ñ ng th c v t c a nư c mình. T ch c Thương m i Th gi i (WTO) ñã quy ñ nh các nư c thành viên không ñư c s d ng các bi n pháp v SPS như là m t hàng rào phi quan thu ñ i v i thương m i. SSM (Support Staff Member) Nhân viên h tr : Là ch c danh ñ ch các nhân viên nghi p v trong Ban Thư ký APEC Singapore. SSM bao g m: các tr lý chương trình (PA) giúp vi c cho các giám ñ c chương trình (PD); các nhân viên hành chính; các chuyên gia và nhân viên v công ngh thông tin, thông tin và truy n thông ñ i chúng. Các SSM ch y u là ngư i Singapore nhưng cũng có các chuyên gia ñư c tuy n d ng t các nư c khác. SSOM (Special Senior Officials Meeting) H i ngh ñ c bi t c a các Quan ch c cao c p: Là h i ngh không ñư c ho ch ñ nh trư c c a các Quan ch c cao c p APEC (SOM), ñư c tri u t p b t thư ng nh m th o lu n v các v n ñ c n có s xem xét kh n c p c a các Quan ch c cao c p mà không th ch ñ n các h i ngh chính th c sau ñó. SSN (Social Safety Net) M ng lư i an sinh xã h i: V n ñ an sinh xã h i ñư c nh c ñ n l n ñ u tiên APEC vào cu i năm 1997 trong các cu c th o lu n v tác ñ ng c a cu c kh ng ho ng tài chính khu v c năm 1997/98. V n ñ này ñư c chú tr ng ñáng k t i H i ngh các Nhà lãnh ñ o APEC Kuala Lumpur (Malaysia, 1998). T ñó, APEC ra s c thúc ñ y m ng lư i an sinh xã h i trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. Tháng 11/2000 t i Brunei, H i ngh AMM ñã thành l p “Nhóm ñ c trách v tăng cư ng m ng lư i an sinh xã h i”. Theo ñ xu t c a Nhóm này, “M ng lư i xây d ng năng l c an sinh xã h i” (SSN CBN) ñã ñư c thành l p và tri n khai năm 2002 nh m ti n hành các ho t ñ ng xây d ng năng l c v an sinh xã h i trong khu v c APEC. TTTMV06-07

SSN-CBN (Social Safety Net Capacity Building Network) M ng lư i xây d ng năng l c v An sinh xã h i: xem SSN. Standstill Nguyên t c gi nguyên tr ng: Là m t trong 9 nguyên t c v th c hi n t do hoá, thu n l i hoá thương m i và ñ u tư ñư c nêu trong Chương trình Hành ñ ng Osaka (1995) c a APEC. Theo nguyên t c này, m i n n kinh t thành viên APEC cam k t tránh s d ng nh ng bi n pháp có th làm tăng m c ñ b o h th trư ng, qua ñó b o ñ m cho ti n trình t do hoá, thu n l i hoá thương m i và ñ u tư ñư c ti n tri n v ng ch c và hi u qu . STAR (Secure Trade in the APEC region) Sáng ki n v An toàn thương m i trong khu v c APEC: ðư c nêu ra t i H i ngh các Nhà lãnh ñ o APEC tháng 10/2002 Mexico. M c ñích c a sáng ki n này là nh m b o v các cơ s h t ng thương m i c a khu v c châu Á – Thái Bình Dương trư c s ñe do c a các l c lư ng kh ng b . N i dung c a STAR bao g m các bi n pháp h p tác nh m: b o v hàng hoá, b o v tàu thuy n trong các chuy n v n chuy n qu c t , b o v hàng không qu c t và b o v ngư i quá c nh. STOP (Strategy Targeting Organized Piracy) Chi n lư c ch ng vi ph m b n quy n có t ch c: Là m t chương trình b o v quy n s h u trí tu ñư c M tri n khai t tháng 10/2004. STOP ñư c phát tri n nh m xoá b các m ng lư i lưu thông buôn bán hàng gi , hang nhái ho c các s n ph m vi ph m b n quy n, ngăn ch n vi c buôn bán các s n ph m này biên gi i M và trên th gi i. Strategic Plan for Promoting Life Sciences Innovation K ho ch chi n lư c nh m thúc ñ y s c i ti n các khoa h c v ñ i s ng: H i ngh ñ u tiên c a LSIF ñư c t ch c Phuket (Thái Lan, 8/2003). Tham d di n ñàn có các ñ i bi u c a các vi n nghiên c u, cơ quan chính ph và các ngành công nghi p t các n n kinh t APEC. Di n ñàn ñã th o lu n v vi c xây d ng m t K ho ch chi n lư c v c i ti n các khoa h c v ñ i s ng trong khu v c theo ch th c a các Nhà lãnh ñ o APEC.

TTTMV06-07

Structural Reform Action Plan K ho ch hành ñ ng v c i cách cơ c u: Cu c kh ng ho ng tài chính khu v c năm 1997/98 ch ng t c i cách cơ c u là m t v n ñ h t s c quan tr ng ñ i v i APEC nh m ñ i phó v i nh ng thách th c trong tương lai. T i AELM 2003 Bangkok, Thái Lan, các Nhà lãnh ñ o ñã ñưa ra “K ho ch hành ñ ng v c i cách cơ c u”, trong ñó nh n m nh t m quan tr ng c a vi c tăng cư ng cơ s h t ng pháp lý kinh t (SELI). Sunset clause ði u kho n ch m d t hi u l c (nguyên văn: ñi u kho n “m t tr i l n”): Là ñi u kho n c a m t ñ o lu t cho phép m t s ph n ho c toàn b lu t ñó t ñ ng b m t hi u l c sau m t kho ng th i gian nh t ñ nh, n u không ñư c gia h n. ði u kho n ch m d t hi u l c cũng ñư c áp d ng trong APEC ñ i v i các di n ñàn (nhóm công tác, nhóm ñ c trách, ti u nhóm, ti u ban…) c a APEC, theo ñó, n u các di n ñàn này không có ñ s ñông theo quy ñ nh tham d hai kỳ h p liên t c thì di n ñàn ñó s b ch m d t ho t ñ ng. Sustainable Development Phát tri n b n v ng: Là s phát tri n nh m ñáp ng ñư c nhu c u hi n t i và ñ m b o không làm t n thương kh năng ñáp ng ñòi h i c a th h tương lai. Phát tri n b n v ng là khái ni m ñư c s d ng r ng rãi Liên h p qu c, trong APEC và các t ch c qu c t khác. Nó bao hàm n i dung phát tri n b n v ng v các m t kinh t , xã h i, chính tr và b o v môi trư ng sinh thái. SWISS Formula Công th c Thu Sĩ: Là m t phương pháp hài hòa hóa thu quan ñ c bi t thông qua vi c áp d ng h s nh m gi m thu m nh hơn ñ i v i m c thu cao và gi m thu nh hơn ñ i v i m c thu v n ñã th p v i m c ñích thu h p kho ng cách gi a m c thu cao v i m c thu th p. ðây là ñ xu t c a Th y S t i Vòng ñàm phán Tokyo 1973 – 1979, vì v y ñư c g i là công th c Th y S . Công th c gi m thu Thu Sĩ khác v i công th c gi m thu Uruguay ñư c ñưa ra trong vòng ñàm phán Uruguay 1986-1995. Công th c Uruguay quy ñ nh gi m 35% TTTMV06-07

thu quan ñ i v i hàng hoá nông s n trong vòng 6 năm ñ i v i các thành viên phát tri n và 24% trong vòng 10 năm ñ i v i các thành viên ñang phát tri n. H i ngh B trư ng Thương m i APEC Jeju (Hàn Qu c, 2005) ñã nh t trí áp d ng công th c Thu Sĩ trong vi c c t gi m thu quan c a các hàng hóa phi nông nghi p trong Vòng ñàm phán phát tri n Doha c a WTO. M c dù v y, ñ n ñ u tháng 4/2006, các n n kinh t v n chưa có quy t ñ nh cu i cùng v các chi ti t c a công th c gi m thu (g m ñi m xu t phát, quy mô, th i bi u gi m thu và m c ñ linh ho t ñ i v i các thành viên ñang phát tri n). Ngay c vi c áp d ng h s riêng cho các thành viên phát tri n và ñang phát tri n cũng chưa ñư c xác ñ nh.

TTTMV06-07

T

TBT (Technical Barriers for Trade) Các hàng rào k thu t ñ i v i thương m i: Các quy ñ nh k thu t và tiêu chu n s n ph m c a các n n kinh t thư ng khác nhau, gây ra nhi u khó khăn ñ i v i nhà s n xu t và xu t kh u. Khi các quy ñ nh này ñư c thi t l p m t cách tùy ti n s gây ra c n tr ñ i v i thương m i. Hi p ñ nh v Các hàng rào k thu t ñ i v i thương m i (TBT) c a WTO ñư c ký k t nh m b o ñ m r ng, các quy ñ nh, tiêu chu n, các th t c ki m tra và ch ng nh n không ñư c t o ra các tr ng i không c n thi t ñ i v i thương m i. TDB (APEC) (Tariff Database) Cơ s d li u thu quan APEC: là h th ng lưu tr các thông tin v thu quan c a các n n kinh t thành viên APEC: l ch trình thu , ưu ñãi thu ... D li u thu này ñư c Ti u ban Th t c H i quan (SCCP) c p nh t hàng năm. Hi n nay, các thành viên c a SCCP cũng thư ng xuyên c p nh t các d li u thu quan vào D li u H i nh p WTO (IDB). D li u thu quan c a các thành viên APEC ñư c t i trên trang web: http://www.apectariff.org/

Technology Choice ð xu t v s l a ch n công ngh : ñư c M ñưa ra năm 2005 nh m b o ñ m quy n t do l a ch n s d ng công ngh trong khu v c APEC. Theo ñ xu t này, các chính ph c n th c hi n chính sách và quy ñ nh không phân bi t ñ i x v công ngh nh m thúc ñ y c nh tranh, khuy n khích s sáng t o và t i ña hoá l i ích c a công ngh ñ i v i doanh nghi p và ngư i tiêu dùng. ð xu t này gây tranh cãi gi a các thành viên ch trương b o v ngành công ngh trong nư c và các thành viên mu n xu t kh u công ngh (do ñó ng h vi c t do l a ch n s d ng công ngh ).

TTTMV06-07

TEL (Telecommunication and Information Working Group) Nhóm Công tác v Vi n thông: ðư c thành l p năm 1990. M c tiêu c a TEL là c i thi n cơ s h t ng thông tin và vi n thông trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương, trên cơ s phát tri n và th c thi các chính sách thích h p v thông tin và vi n thông, bao g m c các chi n lư c h p tác phát tri n ngành và phát tri n nhân l c. TEL g m 4 nhóm ch ñ o ho t ñ ng trong 4 lĩnh v c: t do hóa, thu n l i hoá kinh doanh, h p tác phát tri n và phát tri n ngu n nhân l c. B n nhóm này s ñ xu t, th c hi n và giám sát các d án và ho t ñ ng v vi n thông và thông tin liên quan nh m thúc ñ y các m c tiêu t ng th c a APEC. TELMIN (Telecommunication Ministerial Meeting) H i ngh B trư ng Vi n thông: xem Ministerial Meeting on Telecommunication TFAP (Trade Facilitation Action Plan) K ho ch Hành ñ ng v Thu n l i hóa Thương m i: Năm 2001, t i Thư ng H i, các Nhà lãnh ñ o APEC ñã ñ t m c tiêu c t gi m 5% chi phí giao d ch trong 5 năm. Trên cơ s ñó, năm 2002, APEC ñã xây d ng K ho ch Hành ñ ng v Thu n l i hóa Thương m i. K ho ch này ñư c th c hi n dư i s ch ñ o c a CTI. Các thành viên ñã nh t trí ti n hành m t lo t các bi n pháp v thu n l i hóa thương m i trên các lĩnh v c: th t c h i quan, tiêu chu n và h p chu n, s lưu chuy n c a doanh nhân và thương m i ñi n t ... Năm 2006, APEC s ti n hành ki m ñi m vi c th c hi n m c tiêu này và xác ñ nh k ho ch c t giám ti p 5% chi phí giao d ch t nay ñ n năm 2010. TFEP (Task Force on Emergency Preparedness) Nhóm ð c trách v Phòng ch ng các Tình hu ng Kh n c p: Ngay sau th m h a sóng th n n ð Dương tháng 12/2004, t i SOM I, tháng 3/2005, các quan ch c c p cao APEC ñã thông qua “Chi n lư c APEC v phòng ch ng thiên tai và các tình hu ng kh n c p” và thành l p “Nhóm ñ c trách ( o) v phòng ch ng các tình hu ng kh n c p” (VTFEP). T i SOM II (5/2005), VTFEP ñư c ñ i tên thành TFEP. TFEP là 1 cơ quan ñi u ph i chuyên ngành. Nhóm h p tác và ph i TTTMV06-07

h p ho t ñ ng v i t t c các nhóm công tác và các di n ñàn c a APEC ñ tăng cư ng năng l c ki m soát thiên tai; nâng cao hi u bi t c a ngư i dân APEC v các k năng phòng ng a, t b o v trư c thiên tai cũng như t m quan tr ng c a vi c phòng ch ng thiên tai. Các ho t ñ ng liên quan ñ n phòng ng a các tình hu ng kh n c p do các nhóm công tác và di n ñàn APEC th c hi n s ñư c báo cáo lên TFEP, sau ñó TFEP s t ng h p nh ng kinh nghi m th c t t t nh t v ki m soát thiên tai và cung c p cho các n n kinh t ho c khu v c ch u nh hư ng áp d ng. TFTF (Trade Facilitation Task Force) Nhóm ð c trách v Thu n l i hóa Thương m i c a Ti u ban Tiêu chu n và H p chu n (SCSC): ðư c Ti u ban SCSC thành l p t i H i ngh SCSC (1/2005) nh m chia s thông tin v các v n ñ tiêu chu n và h p chu n. TFTF là m t di n ñàn h p tác và th o lu n v tác ñ ng ñ i v i thương m i c a các quy ñ nh v tiêu chu n và h p chu n c a m t thành viên APEC ho c m t th ch khác ñ t ra ñ i v i các n n kinh t APEC cũng như các v n ñ v thu n l i hóa thương m i khác thu c lĩnh v c này. Trư c m t, Nhóm t p trung vào các v n ñ thương m i ñ c bi t n y sinh do các Quy ñ nh c a Liên minh châu Âu (EU) v b o v môi trư ng ñ i v i các s n ph m nh p kh u. TIC-CAR (Testing, Inspection, Calibration, Certification, Accreditation Service in APEC Region) D ch v ch ng nh n h p chu n trong khu v c APEC (Ki m nghi m, Thanh tra, Xác ñ nh kích c , Ch ng nh n, Công nh n): là m t cơ s d li u tr c tuy n, ñư c thi t lâp b i Ti u ban tiêu chu n và h p chu n (SCSC) c a APEC. TIC-CAR cung c p các thông tin v các ho t ñ ng ki m nghi m, thanh tra, ch ng nh n h p chu n... c a các Cơ quan ñánh giá h p chu n (CAB) trong khu v c APEC. TICCAR ñư c l p ra nh m thúc ñ y thu n l i hoá thương m i trong khu v c. ð a ch truy c p c a TIC-CAR là: www.apectic-car.org. TILF (Trade and Investment Liberalization and Facilitation) T do hóa, thu n l i hóa thương m i và ñ u tư: V n ñ TILF ñư c APEC th o lu n l n ñ u tiên t i H i ngh các Nhà lãnh ñ o Kinh t APEC (AELM) Seattle, 1993, v i ý tư ng xây d ng APEC thành m t khu v c m u d ch m c a và t do. Ý tư ng này ñư c phát tri n thành m c tiêu Bogor t i AELM năm 1994 v i n i dung là “th c hi n TTTMV06-07

t do hoá thương m i và ñ u tư không mu n hơn năm 2010 ñ i v i các n n kinh t phát tri n và 2020 ñ i v i các n n kinh t ñang phát tri n”. T i AELM 1995 Osaka, APEC thông qua Chương trình Hành ñ ng Osaka (OAA) ñ c th hóa m c tiêu Bogor. T i AELM 1996 Manila, APEC thông qua K ho ch Hành ñ ng Manila (MAPA), trong ñó ñ ra các bi n pháp th c hi n OAA. TILF Special Account Tài kho n ñ c bi t v t do hóa, thu n l i hoá thương m i ñ u tư: Xem Murayama Fund TIN (Tourism Information Network) M ng thông tin Du l ch APEC: nh m góp ph n tăng cư ng thông tin v du l ch trong khu v c Châu Á – Thái Bình Dương. T t c thành viên APEC ñ u ñóng góp thông tin cho m ng này. TIN cung c p m t danh sách các ñ u m i liên l c v du l ch trong khu v c, bao g m các ñ u m i liên l c các c p c a chính ph và các ñ u m i liên l c c a các h c vi n giáo d c và nghiên c u, khu v c tư nhân, doanh nhân, các cơ quan du d ch và h tr qu c t . TIN cũng lưu tr nh ng nghiên T u và các kinh nghi m t i ưu v du l ch c a các chính ph , các t c ch c nghiên c u... Ngoài ra, TIN còn lưu tr các D li u phân tích Du l ch, bao g m c H th ng ñánh giá tác ñ ng c a du l ch TSA (Tourism Satellite Account). TNC (Transnational Corporation) T p ñoàn xuyên qu c gia: theo tiêu chí qu c t , m t công ty ñư c g i là t p ñoàn xuyên qu c gia khi ñ u tư ra nư c ngoài ít nh t t 1525% t ng s v n t có c a mình. ð ng cơ ñ u tư ra nư c ngoài c a TNC thư ng là nh m khai thác tài nguyên thiên nhiên t i ch , chi phí lao ñ ng th p ho c duy trì và phát tri n uy tín thương hi u c a mình t i nư c nh n ñ u tư. ð n nay, có kho ng trên 63.000 TNC ho t ñ ng trên th gi i. Riêng 1.000 TNC l n nh t ñã chi m 80% s n lư ng th gi i. Thu nh p c a 10 TNC l n nh t cao hơn thu nh p c a 100 nư c nghèo nh t. Nh ng TNC l n như General Motors (M ) có thu nh p cao hơn Thái Lan ho c Na-uy. Làn sóng sáp nh p các công ty g n ñây

TTTMV06-07

càng làm cho các TNC thêm hùng m nh, ví d gi a Amoco và BP, SBC và AT&T, AOL và Time-Warner… TOR (Terms of Reference) ði u kho n Tham chi u: Là m t văn b n quy ñ nh tương t như ði u l , trong ñó có các n i dung v xác ñ nh thành ph n (thành viên), cơ c u t ch c, ch c năng nhi m v , trách nhi m, l l i ho t ñ ng, vai trò c a m t nhóm ho c m t cơ quan m i ñư c thành l p. Tourism Charter Hi n chương Du l ch APEC: ðư c ban hành t i H i ngh B trư ng Du l ch APEC l n ñ u tiên Seoul, Hàn Qu c. Hi n chương này th hi n cam k t t p th c a APEC ñ i v i vi c thúc ñ y s phát tri n kinh t , xã h i và môi trư ng thông qua du l ch. Hi n chương xác ñ nh nh ng ñóng góp có ý nghĩa c a du l ch ñ i v i các n n kinh t APEC; v ch ra 4 m c tiêu chính sách ch y u và m t ti n trình ñ th c hi n nh ng m c tiêu này g m: 1) D b rào c n ñ i v i ñ u tư và kinh doanh du l ch; 2) Tăng cư ng s lưu chuy n c a khách du l ch và nhu c u v hàng hoá và d ch v du l ch; 3) Qu n lý b n v ng k t qu và tác ñ ng c a du l ch; 4) Tăng cư ng s công nh n và hi u bi t v du l ch, coi ñó là m t phương ti n h u hi u, ñóng góp cho s phát tri n kinh t - xã h i. Tourism Ministerial Meeting H i ngh B trư ng Du l ch (APEC): ðư c t ch c l n ñ u tiên vào năm 2000 Seoul, Hàn Qu c, theo ñ xu t c a nư c này t i Kualur Lumpur năm 1998. H i ngh có m c ñích thúc ñ y ñ i tho i chính sách và các ho t ñ ng h p tác du l ch trong khu v c APEC. H i ngh B trư ng Du l ch l n th 4 ñư c t ch c t ngày 16-18/10/2006 t i thành ph c H i An. TPBA (Trans Pacific Business Agenda) Chương trình kinh doanh xuyên Thái Bình Dương: Là ñ xu t c a H i ñ ng tư v n doanh nhân APEC (ABAC) năm 2004 nh m h tr chương trình thu n l i hoá thương m i và ñ u tư, trong ñó có yêu c u gi m thi u b máy hành chính, hài hòa hóa các th t c v ñ u tư, chính sách c nh tranh, qu n lý và ñi u hành công ty… TTTMV06-07

TPTWG (Transportation Working Group) Nhóm công tác v Giao thông v n t i (trong APEC): Có nhi m v thúc ñ y phát tri n kinh t trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương trên cơ s ñưa ra nh ng ñ xu t nh m tăng cư ng s minh b ch, b n v ng và an toàn cho h th ng giao thông v n t i khu v c. Xây d ng m t h th ng giao thông hi u qu là r t quan tr ng ñ i v i s phát tri n c a khu v c, do kho ng cách r t l n v ñ a lý và do s tăng trư ng năng ñ ng c a các n n kinh t thành viên. Nhóm công tác v Giao thông v n t i ho t ñ ng ch y u trong các lĩnh v c: nâng cao kh năng c nh tranh c a ngành công nghi p giao thông v n t i (bao g m c phát tri n cơ s h t ng), xây d ng m t h th ng v n t i an toàn và thân thi n v i môi trư ng (bao g m c áp d ng các công ngh m i), và phát tri n ngu n nhân l c. Trade and the Digital Economy Statement Tuyên b v Thương m i và Kinh t K thu t S : Năm 2001 t i Thư ng H i, các Nhà lãnh ñ o APEC ñã kh ng ñ nh “s xây d ng các chính sách thương m i v n n kinh t m i”. Ngày 27/10/2002 t i Los Cabos, Mexico, các Nhà lãnh ñ o ñã ra Tuyên b v thương m i và kinh t k thu t s , trong ñó cam k t th c hi n (theo phương th c thí ñi m) các m c tiêu sau: 1) thúc ñ y n n kinh t k thu t s trong môi trư ng thương m i m và t do; 2) nên s d ng các cam k t ñ i x qu c gia và ti p c n th trư ng ñ thúc ñ y ho t ñ ng thương m i ñi n t ; 3) các chính sách, lu t l ñi u ch nh thương m i ñi n t ph i minh b ch, không phân bi t ñ i x , ít các h n ch thương m i và phù h p v i các cam k t qu c t c a các thành viên; 4) các n n kinh t t m ng ng dài kỳ các nghĩa v h i quan ñ i v i thương m i ñi n t ; 5) h tr các d án xây d ng năng l c v thương m i và kinh t k thu t s . Trade Facilitation Thu n l i hóa thương m i: Là n l c làm gi m chi phí trong ho t ñ ng kinh doanh thông qua vi c ñơn gi n hoá th t c hành chính và lu t l h i quan, hài hoà hoá các tiêu chu n v.v… nh m làm cho các ho t ñ ng thương m i ñư c ti n hành thu n l i và nhanh chóng hơn. TTTMV06-07

T khi thành l p năm 1989, APEC ñã th c hi n nhi u n l c thúc ñ y thu n l i hóa thương m i. T i h i ngh AELM Thư ng H i, Trung Qu c năm 2001, các Nhà lãnh ñ o APEC ñã nh t trí ph n ñ u ñ n năm 2006, c t gi m 5% chi phí giao d ch thương m i. APEC ñã xây d ng Các nguyên t c cơ b n v Thu n l i hóa thương m i (năm 2001) và K ho ch hành ñ ng v Thu n l i hóa thương m i (TFAP, 2002) ñ hư ng t i m c tiêu Thư ng H i. Theo ñánh giá ñ nh lư ng v TFAP năm 2004, 60% k ho ch ñã ñ t ñư c, 25% ñang ñư c ti n hành thu n l i. APEC cũng ñóng góp tích c c vào ti n trình thu n l i hóa thương m i toàn c u, ñ c bi t là thông qua WTO. Transperancy S minh b ch: Là m t tiêu chu n quy ñ nh trong ho t ñ ng h p tác c a WTO, APEC và các t ch c qu c t khác, theo ñó các chính sách, quy ñ nh, th t c và các ho t ñ ng kinh t , thương m i ph i ñư c xác l p và ti n hành m t cách rõ ràng, b o ñ m tính công khai và d d ñoán. Transperancy Statement Tuyên b v th c hi n minh b ch hoá (c a APEC): T i h i ngh AELM l n th 10, tháng 10 năm 2002 Los Cabos, Mexico, các Nhà lãnh ñ o APEC ñã ra tuyên b v th c hi n các tiêu chu n minh b ch hoá c a APEC v i th i h n là tháng 1 năm 2005. Năm 2003, Tiêu chu n minh b ch hoá trong Ti p c n th trư ng ñư c thông qua. Tháng 6 năm 2004, H i ngh B trư ng Thương m i ñã thông qua các tiêu chu n minh b ch hoá v Mua s m c a chính ph (ñ n nay ñã có các lĩnh v c ñư c th c hi n tiêu chu n minh b ch hoá là: d ch v , ñ u tư, lu t l c nh tranh và c i cách chính sách, tiêu chu n và h p chu n, s h u trí tu , th t c h i quan, ti p c n th trư ng, lưu chuy n c a doanh nhân và mua s m c a chính ph ). Transportation Ministerial Meeting H i ngh B trư ng Giao thông v n t i (c a APEC): H i ngh ñư c t ch c l n ñ u tiên vào tháng 6/1995 Washington, M , theo ñ xu t ñư c các Nhà lãnh ñ o APEC thông qua tháng 11/1994 Indonesia. M c tiêu c a H i ngh là thúc ñ y trao ñ i quan ñi m v các v n ñ giao thông v n t i chung trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương: TTTMV06-07

phát tri n và duy trì m t cơ s h t ng giao thông b n v ng thân thi n v i môi trư ng, an toàn, hi u qu và h i nh p; thu n l i hoá các chính sách giao thông v n t i ñ tăng cư ng s lưu chuy n c a hàng hóa và hành khách; xác ñ nh nh ng ngu n nhân l c c n ñư c h tr trong lĩnh v c giao thông v n t i. TRIMS (Agreement on Trade-Related Investment Measures) Hi p ñ nh v các bi n pháp ñ u tư liên quan ñ n thương m i: Là m t trong nh ng hi p ñ nh thu c vòng ñàm phán Uruguay c a WTO. Hi p ñ nh TRIMs quy ñ nh các quy n và nghĩa v c a các nư c thành viên WTO trong vi c s d ng các bi n pháp ñ u tư liên quan ñ n thương m i mà c th là thương m i hàng hoá. Hi p ñ nh TRIMs quy ñ nh c m áp d ng các bi n pháp ñ u tư trái v i Ði u III.4 (Ðãi ng qu c gia) hay Ði u XI.1 (H n ch s lư ng) c a GATT 1994 tương t GATT 1947. TRIPS (Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights) Hi p ñ nh v các phương di n c a quy n s h u trí tu liên quan ñ n thương m i: Là m t trong nh ng Hi p ñ nh quan tr ng ñ t ñư c do k t qu c a Vòng ñàm phán Uruguay c a WTO (cùng v i Hi p ñ nh chung v Thương m i d ch v - GATS). Có hi u l c t 1/1/1995, TRIPS hoàn thi n các quy ñ nh v quy n s h u trí tu (IPS) ñã ñư c quy ñ nh trong GATT, n ñ nh m c ñ b o h t i thi u ñ i v i quy n tác gi , nhãn hi u hàng hóa, ch d n ñ a lý, ki u dáng công nghi p, sáng ch , s ña d ng th c v t, bí m t thương m i. Theo TRIPS, các nư c thành viên ph i áp d ng m t h th ng th c thi IPS hi u qu hơn. Khác v i các cam k t c a GATT mà ph n l n ch b t bu c các thành viên không ñư c áp d ng m t s hành ñ ng nh t ñ nh, TRIPS quy ñ nh các nư c thành viên ph i áp d ng các tiêu chu n b o h IPS cùng v i m t h th ng th c thi có hi u qu . Tương t các hi p ñ nh qu c t khác, TRIPS ch a ñ ng m t s th a hi p gi a các nư c phát tri n và ñang phát tri n. Nó cho phép các nư c phát tri n áp d ng các tiêu chu n t i thi u và th t c b o h mà h mu n, ñ ng th i cho phép các nư c ñang phát tri n có th i gian chu n b trư c khi ph i áp d ng các tiêu chu n này. Troika Plus Cơ ch b ba m r ng (c a APEC): T Năm APEC Chile 2004, Ch t ch H i ngh các Quan ch c cao c p APEC (SOM Chair) ñã l p TTTMV06-07

ra m t cơ ch tham v n chính sách g i là “Cơ ch b ba m r ng” g m các thành ph n sau: a) “B ba” g m Ch t ch SOM c a n n kinh t ch nhà APEC ñương nhi m, Quan ch c cao c p c a n n kinh t ch nhà Năm APEC trư c ñó và Quan ch c cao c p c a n n kinh t ch nhà c a Năm APEC ti p theo; b) Thành ph n m r ng g m Ch t ch c a 4 u ban trong APEC (CTI, EC, SCE, BMC), Giám ñ c ði u hành và Phó Giám ñ c ði u hành Ban Thư ký APEC. TRTA/CB (Trade-Related Technical Assistance and Capacity Building) H tr k thu t và Xây d ng năng l c v Thương m i: Là m t chương trình tr giúp cho các nư c ñang phát tri n nh m xây d ng kh năng th c hi n các hi p ñ nh trong lĩnh v c thương m i. Trong APEC, v n ñ này hi n do Nhóm xây d ng năng l c h i nh p WTO (WTOCBG) ph trách. TSA (Tourism Satellite Account) H th ng ñánh giá tác ñ ng c a du l ch: Là m t h th ng phân tích, trong ñó ñánh giá các tác ñ ng c a du l ch ñ i v i s phát tri n kinh t và t o vi c làm thông qua các phương th c tính toán qu c gia. H th ng này ñã ñư c tri n khai trong h p tác qu c t , ñư c Liên H p Qu c, T ch c Du l ch Th gi i (WTO), T ch c H p tác và Phát tri n Kinh t (OECD) và Liên minh châu Âu (EU) thông qua năm 2000. TSA hi n ñang ñư c Nhóm Công tác v Du l ch APEC (TWG) nghiên c u. TWG (Tourism Working Group) Nhóm Công tác v Du l ch: Nh n th c v t m quan tr ng ngày càng tăng c a ngành công nghi p du l ch ñ i v i s tăng trư ng kinh t , phát tri n xã h i và nâng cao s hi u bi t l n nhau gi a các n n kinh t thành viên thông qua s giao lưu trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương, năm 1991, APEC ñã thành l p Nhóm Công tác v Du l ch (TWG). TWG có nhi m v thúc ñ y trao ñ i thông tin, quan ñi m và tăng cư ng h p tác v thương m i và chính sách gi a các cơ quan qu n lý du l ch. Tăng cư ng ho t ñ ng du l ch trong khu v c ñư c coi là m t trong nh ng ưu tiên c a Năm APEC Vi t Nam 2006 (cùng v i vi c ñ y m nh giao lưu văn hoá) nh m nâng cao s g n k t c ng ñ ng trong APEC. H i ngh TWG l n th 29 ñư c t ch c t ngày 1215/10/2006 t i H i An. TTTMV06-07

U

Unanimity S nh t trí: Là khi t t c thành viên c a m t t ch c/th ch có cùng m t quan ñi m và hành ñ ng cùng nhau như m t th th ng nh t. M t s t ch c/th ch qu c t ho t ñ ng d a trên “nguyên t c nh t trí”, theo ñó m t quy t ñ nh ph i ñư c tuy t ñ i t t c các thành viên c a t ch c ñó ñ ng ý thông qua m i có giá tr và hi u l c th c hi n. UNCAC (UN Convention on Anti-Corruption) Công ư c Liên h p qu c v Ch ng tham nhũng: ðư c ð i h i ñ ng Liên H p Qu c thông qua t i h i ngh l n th 58 ngày 31/10/2003. N i dung c a công ư c bao g m các bi n pháp ch ng tham nhũng c khu v c công và tư nhân (như: thành l p các cơ quan ch ng tham nhũng; tăng cư ng tính minh b ch trong các ho t ñ ng tài chính c a các chi n d ch tranh c và c a các ñ ng phái), xác ñ nh các lo i hình t i ph m tham nhũng và ñưa vào ñi u ch nh trong h th ng pháp lu t, thúc ñ y h p tác qu c t , thu h i tài s n b m t do tham nhũng. UNCTAD (UN Conference on Trade and Development) H i ngh v Thương m i và Phát tri n Liên H p Qu c: ðư c thành l p năm 1964 nh m thúc ñ y s h i nh p c a các nư c ñang phát tri n vào n n kinh t th gi i. UNCTAD có 3 ch c năng chính: 1) Là di n ñàn ñ i tho i liên chính ph nh m xây d ng s ñ ng thu n v các v n ñ thương m i và phát tri n; 2) Ti n hành nghiên c u, phân tích chính sách và thu th p thông tin; 3) Tr giúp k thu t cho các nư c ñang phát tri n. UNCTAD hi n có 192 thành viên và có tr s ñ t t i Geneva, Th y S .

TTTMV06-07

UNECE (UN Economic Commission for Europe) U h i Kinh t c a Liên H p Qu c v Châu Âu: ðư c thành l p nh m m c tiêu ph n ñ u ñ t s tăng trư ng kinh t b n v ng cho 55 nư c thành viên c a U h i. UNECE t o di n ñàn ti p xúc cho các qu c gia thành viên, dàn x p các hi p ñ nh pháp lý qu c t nh m ñi u ph i các v n ñ v thương m i, giao thông v n t i và môi trư ng; cung c p các s li u th ng kê, các công trình nghiên c u, phân tích v kinh t và môi trư ng. UNECE t ch c h ngh chính th c hàng năm nh m ñánh giá tình hình kinh t trong khu v c và xác ñ nh chương trình công tác. UNECE hi n có 7 u ban tr c thu c: U ban v chính sách môi trư ng, U ban v giao thông n i ñ a, U ban v thương m i, công nghi p và phát tri n doanh nghi p, U ban v g , U ban v ñ nh cư c a nhân dân, U ban v năng lư ng b n v ng, U ban v th ng kê c a châu Âu. UNEP (United Nation Environment Program)

Chương trình môi trư ng c a Liên H p Qu c: UNEP là cơ quan ñi u ph i các ho t ñ ng v môi trư ng c a Liên H p Qu c, tr giúp các nư c ñang phát tri n th c hi n các chính sách lành m nh v môi trư ng và khuy n khích phát tri n b n v ng thông qua các phương th c có l i cho môi trư ng. UNEP ho t ñ ng trên nhi u lĩnh v c: b o v khí quy n, h sinh thái, thúc ñ y khoa h c môi trư ng, trao ñ i thông tin, c nh báo s m và nâng cao kh năng ng phó ñ i v i th m ho do thiên nhiên gây ra. Tr s c a UNEP ñ t t i Nairobi, Kenya. UNFCCC (United Nations Framework Convention on Climate Change) Công ư c khung c a Liên H p Qu c v s bi n ñ i khí h u: Công ư c UNFCCC hay FCCC là công ư c v môi trư ng qu c t ñư c thông qua năm 1992 t i H i ngh Liên H p Qu c v Môi trư ng và Phát tri n (UNCED) hay còn g i là H i ngh Thư ng ñ nh Trái ñ t. Công ư c này có hi u l c ngày 21/3/1994 nh m m c tiêu gi m thi u s s n sinh khí nhà kính, qua ñó ngăn ch n hi n tư ng nóng lên c a khí h u toàn c u. FCCC bao g m các ñi u kho n có th ñư c c p nh t TTTMV06-07

(g i là “các ngh ñ nh thư”). B n c p nh t cơ b n nh t c a FCCC là U Ngh ñ nh thư Kyoto, thư ng ñư c bi t ñ n nhi u hơn FCCC. UNSC CTC (UN Security Council Counter-Terrorism Committee) y ban c a H i ñ ng B o an Liên H p Qu c v ch ng ch nghĩa kh ng b : Xem CTC UR (Uruguay Round) Vòng ñàm phán Uruguay: Là vòng ñàm phán thương m i ña phương c a WTO ñư c kh i ñ ng Punta del Este, Uruguay, tháng 9/1986 và k t thúc t i Geneva tháng 12/1993. Các hi p ñ nh thương m i ña phương c a vòng Uruguay ñã ñư c các B trư ng GATT ký k t Marrakesh, Ma-r c, tháng 4/1994, m ñư ng cho vi c thành l p T ch c Thương m i Th gi i (WTO) có hi u l c t ngày 1/1/1995, thay th cho t ch c ti n thân c a nó là GATT (thành l p năm 1947). T năm 1994, Vi t Nam ñã tr thành quan sát viên c a GATT/WTO và hi n nay ñang trong giai ño n ñàm phán cu i cùng ñ gia nh p WTO.

TTTMV06-07

V

VAP (Voluntary Action Plan) K ho ch Hành ñ ng T nguy n: T i h i ngh B trư ng Tài chính Cebu, năm 1997, các B trư ng ñã ñ ra K ho ch Hành ñ ng T nguy n ñ thúc ñ y s lưu chuy n t do và n ñ nh hơn c a các dòng v n trong khu v c APEC. M c tiêu c a VAP bao g m c vi c tăng cư ng hi u bi t c a các n n kinh t APEC v l i ích và tác h i c a các dòng v n xuyên biên gi i, xây d ng các chính sách h p lý ñ t i ña hóa l i ích và gi m thi u tác h i, khuy n khích thi hành các chính sách nh m tăng cư ng tính c i m và lành m nh c a các n n kinh t trong khu v c APEC.

TTTMV06-07

W

WCBG (WTO Capacity Building Group) Nhóm xây d ng năng l c h i nh p WTO: ðư c thành l p tháng 5/1999 v i tên g i ban ñ u là “Nhóm th c hi n các nghĩa v trong WTO” (trư c ñó là các nghĩa v trong Vòng ñàm phán Uruguay). Năm 2001, sau khi thông qua “Chương trình chi n lư c APEC v Xây d ng năng l c th c hi n các nghĩa v trong WTO” (2000), nhóm ñư c ñ i tên thành “Nhóm xây d ng năng l c h i nh p WTO” như hi n nay. WCO (World Customs Organization) T ch c H i quan th gi i: Ti n thân c a WCO là H i ñ ng h p tác h i quan (CCC) ñư c thành l p năm 1952. M c tiêu c a WCO là tăng cư ng tính minh b ch và d d ñoán c a môi trư ng h i quan nh m t o ñi u ki n thu n l i cho vi c phát tri n thương m i gi a các nư c. Hi n nay, WCO có 159 thành viên. WG (Working Group) Nhóm Công tác: Trong APEC, m t nhóm công tác bao g m các ñ i bi u c a 21 n n kinh t thành viên APEC. Nhóm công tác chú tr ng ho t ñ ng trong các lĩnh v c ñ c bi t hay các d án nh m thúc ñ y h p tác kinh t trong APEC. Hi n APEC có t t c 11 nhóm công tác ñ u tr c thu c U ban Thương m i và ð u tư (CTI): H p tác k thu t nông nghi p, Năng lư ng, Ngư nghi p, Phát tri n ngu n nhân l c, Khoa h c và Công ngh Công nghi p, B o t n tài nguyên bi n, Doanh nghi p v a và nh , Vi n thông, Du l ch, Xúc ti n thương m i, và Giao thông v n t i. Nhóm công tác có v trí tương ñương v i các nhóm tư v n và chuyên gia; các nhóm này h p thành m t nhóm l n hơn và ñư c g i chung là “các di n ñàn” c a APEC. WGTP (Working Group on Trade Promotion) Nhóm Công tác v Xúc ti n thương m i (c a APEC): H p l n ñ u tiêu Seoul năm 1990. M c tiêu c a Nhóm là thúc ñ y s lưu chuy n c a thương m i trong khu v c, qua ñó ñóng góp vào s phát tri n kinh TTTMV06-07

t b n v ng và nâng cao ch t lư ng cu c s ng cho nhân dân trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. WGTP ho t ñ ng ch y u trong lĩnh v c xúc ti n thương m i, tài chính thương m i, ñào t o và phát tri n k năng thương m i, thông tin thương m i và xây d ng m ng lư i h p tác kinh doanh gi a khu v c tư nhân và các cơ quan công quy n, bao g m c các t ch c xúc ti n thương m i. WIPO (World Intellectual Property Organization) T ch c S h u trí tu Th gi i: Là m t t ch c qu c t b o v quy n l i c a các nhà sáng ch , phát minh, tác gi và nh ng ngư i s h u các s n ph m trí tu ; t ñó công nh n và tuyên dương thành t u và tài năng c a h . Qua ho t ñ ng b o h s h u trí tu , WIPO góp ph n thúc ñ y s sáng t o c a con ngư i, làm giàu thêm các sáng t o trong lĩnh v c khoa h c và công ngh , văn h c và ngh thu t; ñ ng th i ñem l i m t môi trư ng b n v ng cho vi c ti p th các s n ph m s h u trí tu và thúc ñ y thương m i th gi i. WLN (Woman Leaders’ Network) M ng các Nhà lãnh ñ o n (APEC): ðư c hình thành vào tháng 10/1996 nh m tăng cư ng s ñóng góp c a các Nhà lãnh ñ o n ñ i v i ti n trình APEC, qua ñó tác ñ ng tích c c ñ n vi c ho ch ñ nh các chính sách v phát tri n kinh t , xã h i và phát tri n gi i trong khu v c châu Á – Thái Bình Dương. H i ngh c p B trư ng c a M ng lư i các Nhà lãnh ñ o n ñư c t ch c vào cu i tháng 8/2006 t i Hà N i. WMD (Weapons of Mass Destruction) Vũ khí hu di t hàng lo t: Là các vũ khí sinh hoá, vũ khí h t nhân có kh năng gây ra thương vong và hu di t l n trong m t th i gian ng n và trên ph m vi r ng. Trên th gi i ñã có các hi p ư c, hi p ñ nh ña phương nh m ngăn ng a vi c s d ng WMD: Hi p ư c không ph bi n vũ khí h t nhân, Công ư c v vũ khí sinh h c, Công ư c v vũ khí hoá h c. T i AELM 2003, hư ng ng ñ xu t c a M , các Nhà lãnh ñ o ñã cam k t lo i tr vũ khí hu di t thông qua vi c “tăng cư ng các cơ ch qu c t v không ph bi n vũ khí hu di t, tăng cư ng ki m soát có hi u qu vi c xu t kh u và ti n hành các bi n pháp pháp lý ñ ngăn ng a ph bi n vũ khí hu di t hàng lo t”.

TTTMV06-07

Wolfsberg Group Nhóm Wolfsberg: Là m t hi p h i c a 12 ngân hàng toàn c u. M ñích c a Nhóm là xây d ng và phát tri n các tiêu chu n công nghi c a các d ch v tài chính, tăng cư ng s hi u bi t v nhu c u c khách hàng, thúc ñ y các chính sách v ch ng r a ti n và ngăn ng ho t ñ ng tài chính c a ch nghĩa kh ng b . Nhóm Wolfsberg h p l ñ u tiên Cao nguyên Wolfsberg, Thu S vào năm 2000.

c p a a n

WSIS (World Summit on the Information Society) H i ngh thư ng ñ nh th gi i v Xã h i thông tin: Tháng 12/2001, ð i H i ñ ng Liên H p Qu c nh t trí t ch c H i ngh WSIS v i 2 giai ño n: giai ño n 1 ñư c t ch c Geneva, t 10-12/12/2003 và giai ño n 2 ñư c t ch c Tunis, t 16-18/11/2005. M c tiêu c a H i ngh WSIS 1 nh m xây d ng Tuyên b chính tr và hành ñ ng c th nh m thi t l p các n n t ng c a xã h i thông tin. H i ngh WSIS 1 ñã ra Tuyên b Geneva v các nguyên t c cơ b n và K ho ch hành ñ ng Geneva. H i ngh WSIS 2 ñã ñưa ra Cam k t và l ch trình Tunis v Xã h i thông tin. M c tiêu c a H i ngh WSIS 2 là nh m hi n th c hóa K ho ch hành ñ ng Geneva, ñ ng th i xây d ng các gi i pháp và các hi p ñ nh trong lĩnh v c qu n lý Internet, các cơ ch tài chính và th c thi các văn ki n Geneva và Tunis. ð i bi u c a WSIS là các Nhà lãnh ñ o chính ph , các Phó Th tư ng, B trư ng, Th trư ng t 175 nư c và ñ i di n c p cao c a các t ch c qu c t cũng như khu v c tư nhân... WSSD (World Summit on Sustainable Development) H i ngh thư ng ñ nh th gi i v Phát tri n b n v ng: Là h i ngh c a Liên H p Qu c ñư c t ch c Johannesburg, Nam Phi, t 26/8 ñ n 4/9/2002. H i ngh WSSD thu hút s tham gia c a nhi u nhà lãnh ñ o c a các qu c gia, các t ch c phi chính ph và các doanh nghi p. H i ngh th o lu n các v n ñ v phát tri n b n v ng, trong ñó có các bi n pháp kh c ph c nh ng khó khăn, c i thi n ñ i s ng c a ngư i dân và b o v các tài nguyên thiên nhiên trên th gi i trư c s gia tăng dân s và các nhu c u v th c ăn, nư c u ng, ch , phương ti n v sinh, năng lư ng, d ch v y t và an ninh kinh t . Di n ra 10 năm sau H i ngh thư ng ñ nh Trái ñ t t i Rio de Janeiro, WSSD ñư c xem như là bư c ti n m i nh m hi n th c hóa L ch trình 21 v phát tri n b n v ng c a H i ngh Rio de Janeiro.

TTTMV06-07

WTO (World Tourism Organization) T ch c Du l ch Th gi i: Có t ch c ti n thân là ð i h i qu c t c a các hi p h i du l ch, ñư c thành l p năm 1925 Hague; sau 1945 ñ i tên thành Liên ñoàn qu c t các t ch c du l ch chính th c (IOUTO) v i tr s ñ t Geneva; năm 1975 ñ i tên thành T ch c Du l ch Th gi i như hi n nay v i tr s ñ t Madrid. Năm 2003, t ch c này tr thành cơ quan chuyên ngành c a Liên H p Qu c. Vai trò c a UNWTO là thúc ñ y du l ch theo hư ng phát tri n b n v ng, có trách nhi m và dành cho m i ngư i; qua ñó ñóng góp vào s phát tri n kinh t , tăng cư ng hòa bình, th nh vư ng, hi u bi t, tôn tr ng và tuân th quy n con ngư i và s t do cơ b n. UNWTO ñ c bi t quan tâm ñ n l i ích c a các qu c gia ñang phát tri n v du l ch. UNWTO ñóng vai trò xúc tác trong vi c thúc ñ y chuy n giao công ngh và h p tác qu c t ; tăng cư ng quan h ñ i tác công-tư; khuy n khích th c hi n B quy t c ng x toàn c u v Du l ch. Tính ñ n năm 2005, UNWTO có s thành viên là 145 qu c gia, 7 vùng lãnh th và 350 h i viên t các khu v c tư nhân, h c vi n, hi p h i du l ch và cơ quan du l ch ñ a phương. WTO (World Trade Organization) T ch c Thương m i Th gi i: Thành l p năm 1995 sau k t qu c a Vòng ñàm phán Uruguay và là s k th a c a Hi p ñ nh chung v thu quan và thương m i (GATT). Ch c năng chính c a WTO g m: a) qu n lý các hi p ñ nh v thương m i qu c t ; b) là di n ñàn cho các vòng ñàm phán thương m i gi m hàng rào quan thu và phi quan thu ñ i v i d ch v và hàng hoá; c) gi i quy t các tranh ch p thương m i; d) giám sát các chính sách thương m i; ñ) tr giúp v k thu t và ñào t o cho các qu c gia ñang phát tri n; e) h p tác v i các t ch c qu c t khác. Cơ quan quy n l c và chính sách cao nh t c a WTO là H i ngh B trư ng, h p ít nh t 2 năm m t l n. Tr s chính c a WTO ñ t Geneva, Thu S . Tính ñ n tháng 10/2004, WTO ñã có 148 thành viên. Vi t Nam là quan sát viên c a GATT/WTO t năm 1994 và ñang trong giai ño n ñàm phán cu i cùng ñ gia nh p WTO. WTOCBG (WTO Capacity Building Group) Nhóm xây d ng năng l c h i nh p WTO: ðư c APEC thành l p năm 1999 v i tên g i ban ñ u là “Nhóm th c hi n các nghĩa v trong WTO”. Năm 2001, sau khi thông qua “Chương trình chi n lư c APEC v xây d ng năng l c th c hi n các nghĩa v trong WTO” (2000), TTTMV06-07

nhóm ñư c ñ i tên là “Nhóm xây d ng năng l c h i nh p WTO” như hi n nay.

X
XML (Extensible Markup Language) Ngôn ng ñánh d u m r ng: XML là lo i ngôn ng máy tính có th c u t o nên các trang m ng toàn c u. Hi n nay, ngôn ng ñánh d u siêu văn b n (HTML) là lo i ngôn ng m ng ñư c dùng ph bi n nh m t o thu n l i cho vi c chuy n t i, lưu tr và x lý d li u trên m ng. Ngôn ng XML ñư c Nhóm Công tác v XML c a T p ñoàn M ng Toàn c u (W.W.W.) thi t k m t cách ñ c bi t ñ chuy n t i thông tin trên m ng thông tin ñi n t toàn c u. Vi c ng d ng ngôn ng này ñòi h i ngư i s d ng ph i truy nh p thông tin, văn b n tài li u dư i d ng h sơ d li u theo ngôn ng XML.

TTTMV06-07

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->