P. 1
On tap khuc xa anh sang VL11

On tap khuc xa anh sang VL11

|Views: 2,493|Likes:
Được xuất bản bởitrintd

More info:

Published by: trintd on Feb 24, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/21/2011

pdf

text

original

Chöông 6

KHUÙC XAÏ AÙNH SAÙNG





Co phaì luc nao anh sang cung truvcn dì thco duong thang :
\i sao phan ong hut nhung trong coc nuoc co vc bì ga v khuc :
Nguoì tho dan nav phaì ncm lao thco huong nao dc dam trung ca :
GV. Ng
4


4





YE0 6k0 6kh ûkT
- KIEÁN THÖÙC
Phat bìcu duo c dình luat khuc xa anh sang, ncu duoc
chìct suat tuvct doì, chìct suat ti doì va moì quan hc gìua
cac chìct suat nav voì toc do anh sang trong cac moì
truong, mo ta duoc hìcn tuong phan xa toan phan va ncu
duoc dìcu kìcn xav ra hìc n tuong nav. No ta duoc su
truvcn anh sang trong cap quang, ncu duoc cac ung
dung cua cap quang va tìcn loì cua no.

- KÓ NAÊNG
- \an dung duoc hc thuc cua dình luat khuc xa anh sang.
- Cìaì duoc cac baì tap vc hìcn tuong phan xa toan phan.


KHUÙC XAÏ AÙNH SAÙNG
5 VL11. Khc ng

5
KHUÙC XAÏ AÙNH SAÙNG –
LÖÔÕNG CHAÁT PHAÚNG

OÂn


- Khuc xa Ia hIon fuong chum fIa sang
bI doI phuong dof ngof khI fruyon xIon
goc qua maf phan cach cua haI moI
fruong frong suof khac nhau.
- ÐInh Iuaf khuc xa anh sang |ÐInh Iuaf SnoII – Ðoscarfos)
– TIa khuc xa nam frong maf phang foI va o phía bon kIa phap
fuyon so voI fIa foI.
– ÐoI voI haI moI fruong frong suof nhaf dInh. fI so gIua sIn goc
foI |sInI) va sIn goc khuc xa |sInr) Ia mof hang so.
sini
sinr
= n
21
= consf.
VaI Iuu y .
- Nou n
21
> 1: moI fruong khuc xa chIof quang hon moI fruong foI.
khI do sInI > sInr |hay I > r).
- Nou n
21
< 1: moI fruong khuc xa kom chIof quang hon moI
fruong foI. khI do sInI < sInr |hay I < r).
- VoI goc nho |< 10
o
) fa co:
i
r
= consf.
- ChIof suaf fuyof doI: n =
c
v
|n duoc goI faf Ia chIof suaf)
- ChIof suaf fI doI: n
21
=
2
1
n
n
=
1
2
v
v

CHUÛ ÑEÀ

GV. Ng
6


6
- Ðang doI xung cua dInh Iuaf khuc xa: n
1
sInI = n
2
sInr.
|fu day suy ra : nou n
1
> n
2
fhì I < r va nguoc IaI)
- Iuong chaf phang Ia mof cap moI fruong frong suof ngan cach
nhau bang mof maf phang. Ví du: cap moI fruong khong khí –
nuoc. cap moI fruong nuoc – fhuy fInh ...
- A nb cu a oa t ta o bo i /uo ng cba t pba ng . Va f fha f cho a nh
a o - Va f a o cho a nh fha f.
- Co ng tbu c /uo ng cba t pba ng : |xo f chu m fIa sa ng ho p
chIo u fu va f fo I ga n nhu vuo ng go c vo I ma f pha n ca ch haI
mo I fruo ng) :
1
2
n h
h' n
= |n
1
Ia chIo f sua f cu a mo I fruo ng chu a
va f).
- Ba n (baiì ma t song song Ia Io p mo I fruo ng frong suo f gIo I
ha n bo I haI ma f pha ng song song vo I nhau. cha ng ha n mo f
fa m kính.
- 8u ta o a nb bo i ba n ma t song song .
|Xo f chu m fIa sa ng ho p fo I ga n nhu
vuo ng go c vo I ma f ba n; n Ia chIo f sua f
fI do I cu a cha f Ia m ba n do I vo I mo I
fruo ng xung quanh ba n. |n > 1). Va f
fha f cho a nh a o; va f a o cho a nh fha f;
a nh co do Io n |do cao) ba ng va f.
- Kboa ng ca cb oa t - a nb . |do dIch chuyo n cu a a nh so vo I
va f fhoo chIo u fruyo n a nh sa ng) :
1
SS' e 1 .
n
| |
= ÷
|
\ .

- Nou anh sang fruyon fu S don J. gIa su fhoo duong SIJ. fhì khI
fruyon nguoc IaI. duong fruyon Ia JIS. Ðo Ia tinb tbuan ngbicb
frong su fruyon fIa sang.
7 VL11. Khc ng

7

Luyeän

AÙP DUÏNG ÑÒNH LUAÄT KHUÙC XAÏ AÙNH SAÙNG
Fhuong phap rhung

- 6ong Ihur dInh IuaI khur xa
sini
sinr
= n
21
= consf.
- ûang doI xung rua dInh IuaI khur xa.
n
1
sInI = n
2
sInr.
Trong do : n
21
Ia chIof suaf fI doI : n
21
=
2
1
n
n
=
1
2
v
v
.
n
1
. n
2
Ia chIof suaf |fuyof doI) : n =
c
v


|. Mot chau thuv tinh nam nuanu chua mot lJµ nuJc dav co chiet suat 4/8. Mot
tia sanu Sí chieu tJi mat nuJc vJi uoc tJi la 8O
o
.
a) Tinh uoc khuc xa.
b) Tinh uoc lech 0 uiua tia khuc xa va tia tJi.
GIAÛI
a) Ta co : sIn r =
n
I sIn

GV. Ng
8


8
VớI I = 30
o
. n =
3
4

sInr = 0.375
¬ r = 22
o

b) Coc Ioch Ð gIua fIa khuc xa va fIa foI
Ð = I – r = 30
o
– 22
o
= 12
o


Z. Co mot chau nuJc hinh hoµ chu nhat. Mat nuJc tronu chau nam cach mienu
be 15 cm. Anh sanu mat trJi chieu xien vao chau nuJc. Ta chi thav bonu
cua mot thanh chau in xuonu dav chau. Chieu dai cua bonu J tren mat nuJc
la 2O cm va J duJi dav chau la G5 cm. Tinh chieu sau cua lJµ nuJc. Chiet
suat cua nuJc la 4/8.
GIAÛI
- Fhan Iírh baI Ioan

\ct tìa sang SI dì luot qua canh A cua thanh Aß. 1ìa
na v ga p ma t nuo c o I. JI chính la chìc u da ì cu a
bo ng cu a doa n AJ trc n ma t nuo c. JI. 1ìa SI bì
khuc xa o I va dcn gap dav chau o K. ßK chính la
chìcu daì cua bong cua ca thanh bc Aß duoì dav
chau .
- LoI gIaI
Ta hay fính goc foI I.
Xof fam gIac AIJ. fa co:
sInI =
IJ
AI
=
2 2
IJ
IJ AJ +
=
2 2
20
20 15 +
=
20
25
= 0.8
Thoo dInh Iuaf khuc xa fa co : sInr =
sini
n
=
0, 8
4 / 3
= 0.6
¬ fgr = 3/4
Xof fam gIac IHK. Ta co:
HI =
HK
tgr
voI HI = h Ia chIou sau cua Iop nuoc va
HK = ÐK – ÐH = ÐK = JI = 65 – 20 = 45 cm.
9 VL11. Khc ng

9
Vay: h =
45
tgr
=
45
3 / 4
= 60 cm
Iop nuoc sau 60 cm.

8. Chieu mot tia sanu tu khonu khi vao thuv tinh (chiet suat n = 1,G) duJi uoc
bat ki. hav neu cach ve chinh xac tia khuc xa.
GIAÛI
CoI I Ia goc foI. r Ia goc khuc xa. CoI chIof suaf cua khong khí
bang 1. Ta phaI vo fIa khuc xa sao cho :
sini
sinr
=
1,6
1

Co fho co haI cach vo :
Caùch 1
CoI xx’ Ia gIao fuyon cua maf phang
phan cach voI maf phang hình vo. I Ia
dIom foI. yy’ Ia phap fuyon voI maf
phan cach o I. SI Ia fIa foI. Tron duong
xx’ Iay mof doan IH = 16 cm. cung phía
voI SI. Ha duong fhang vuong goc voI
xx’ faI H. duong nay caf SI o dIom M.
Sau do fa vo duong fron fam I. ban
kính IM = R.
Ta co: sInI =
IH
IM
=
16
R

TIop fuc Iay fron duong xx’ mof doan IK = 10 cm vo phía fIa
khuc xa. Ha duong vuong goc voI xx’ o K. Ðuong nay caf duong
fron R o N. CoI r Ia goc fao boI haI duong IN va yy’.
Ta co: sInr =
IK
IN
=
10
R

Nhu vay:
sini
sinr
=
16
10
= 1.6.
IN chính Ia fIa khuc xa ma fa can vo .
Caùch 2
GV. Ng
10


10
Ta vo haI vong fron dong fam I. ban
kính Ian Iuof Ia R
1
= 16 cm va R
2
=
10 cm.
Koo daI fIa foI SI. No caf vong fron
R
2
o dIom M. Tu M. ha duong MH
vuong goc voI xx’. Ðuong MH caf
vong fron R
1
o K. IK chính Ia fIa
khuc xa ma fa can vo.
ÐoI voI fam gIac IMH. fa co : sInI =
IH
IM
=
2
IH
R
=
IH
10
|a)
ÐoI voI fam gIac IKH. fa co: sInr =
IH
IK
=
1
IH
R
=
IH
16
|b)
Tu |a) va |b) fa duoc :
sini
sinr
=
16
10
= 1.6
Vay fIa IK chính Ia fIa khuc xa can vo.
4. Mot donu xu S nam duJi dav cua mot chau nuJc, cach mat nuJc 4O cm. Mot nuuJi
nhin thav donu xu do tu nuoai khonu khi, theo µhuJnu thanu dunu. Tinh khoanu
caùch töø aûnh S’ cuûa ñoàng xu S tôùi maët nöôùc. Chieát suaát cuûa nöôùc laø n = 4/3.
GIAÛI
- Fhan Iírh baI Ioan
Khi nhìn aûnh S’, coù moät chuøm saùng heïp phaùt ra
tu S, sau khì khuc xa o mat pha n cach sc dì vao
mat. Nhu vav, goc toì ì va khuc xa r cua cac tìa
sang rat nho.
Ta haõy veõ aûnh S’ cuûa S baèng caùch veõ hai tia:
– 1ìa SH truvcn vuong goc voì mat phan cach.
– 1ìa bat ki SI.
Iuong kcùo daøi cuûa hai tia khuùc xaï caét nhau ôû S’.
- LoI gIaI
CoI h va h’ Ia khoang cach fu S don S’ don maf phan cach. Ta
hay fính h’ fhoo h.
Trong fam gIac SHI. fa co: fgI =
HI
SH
=
HI
h

11 VL11. Khc ng

11
Trong fam gIac S’HI. fa co: fgr =
HI
S'H
=
HI
h'

Nhu vay. fa co:
tgi
tgr
=
h'
h
|1)
Vì cac goc I va r raf nho non : fgI ~ sInI va fgr ~ sInr.
Maf khac : n.sInI = sInr |2)
Hay:
sini
sinr
=
1
n
¬ h’ =
h
n
=
40 3
4
×
= 30 cm
Vay. nguoI nay nhìn fhay anh S’ cua dong xu nam cach maf
nuoc 30 cm.
hhan xaI .
Khi maét nhìn thaáy aûnh aûo S’ döôù i goc r nho (thco phuong gan thang dung) thi ta co :
HS HS'
=
n n
1 2
hav h’ = h
n
2
n
1
(o trong baì toan nav thi n
2
~ 1 ; n
1
~ 4/J)
h’ = HS’ la chìcu sau bìcu kìcn; h ~ HS la chìcu sau thuc ; n
1
, n
2
lan luot la chìct suat cua
moì truong 1 va moì truong 2.
6. Tronu mot cai chau co lJµ nuJc dav 12 cm va mot lJµ ben/en dav O cm noi tren
mat nuJc. Mot nuuJi nhin vao chau theo µhuJnu uan nhu thanu dunu se thav dav
chau cach mat thoanu bao nhieu ? ve duJnu di cua chum tia sanu tu mot diem tren
dav chau. Cho biet chiet suat cua nuJc la n = 4/8 va cua ben/en la n’ = 1,5.
GIAÛI
- Fhan Iírh baI Ioan
So do tao anh :
Lcp(benzen nöôùc) Lcp(khoângkhí benzen)
S S' S''
(H) (I)
÷ ÷
÷÷÷÷÷÷÷÷÷ ÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷
- Ioì voì luong chat phang (bcnzcn-nuoc) : dìcm
S trcn dav chau la vat that cho a nh ao S’, caùch
mat phan cach (bcnzcn-nuoc) doan HS’ tính
boì :
HS HS'
=
n n
B N

- Ioì voì luong chat phang (khong khí-bcnzcn) :
S’ tro thanh vat that, cach mat phan cach
GV. Ng
12


12
(khong khí-bcnzcn) doan IS’ cho anh ao S’’,
cach mat phan cach (nuoc-bcnzcn) doan IS’’
tính boì :
IS' IS''
=
n n
K B

- LoI gIaI
- ÐoI voI Iuong chaf phang |bonzon-nuoc) :
N B
HS HS'
=
n n
¬
B
N
n 1, 5
HS' = HS 12
n 4/3
= = 13.5 cm
- ÐoI voI Iuong chaf phang |khong khí-bonzon) :
IS’ = IH + HS’ = 9 + 13.5 = 22.5 cm
B K
IS' IS''
=
n n
¬
K
B
n 1
IS'' = IS' 22, 5
n 1, 5
= = 15 cm
Vay. nguoI nay nhìn fhay day chau duong nhu cach maf fhoang
15 cm.

1. TIa sang dI fu khong khí |n
1
= 1) foI maf fhuy fInh |n
2
= 1.5) voI
goc 45
o
so Ioch bao nhIou do so voI huong ban dau 7
ÐS : 10
o
.
2. KhI Maf TroI Ian. gan saf duong chan froI fhì nguoI Ian duoI nuoc
|n = 4/3) nhìn fhay fIa sang maf froI hop voI phuong fhang dung mof
goc bao nhIou 7
ÐS : 48.5
o

3. Mof fIa sang foI maf nuoc |n
1
= 4/3) voI goc 40
o
. Tính goc foI cua
mof fIa fron maf fhuy fInh |n
2
= 1.5) do co cung goc khuc xa.
ÐS : 46.3
o
.
4. Trong nhung fruong hop nao. goc foI bang goc khuc xa 7
ÐS : KhI n = 1 hoac I = 0
13 VL11. Khc ng

13
5. Mof fIa sang dI fu nuoc |n
1
= 4/3) vao fhuy fInh |n
2
= 1.5) voI goc
foI 35
o
. Tính goc khuc xa.
ÐS : 30.6
o
.
6. Tính goc foI cua fIa sang dI fu khong khí |n
1
= 1) foI maf fhuy
fInh |n
2
= 1.5) do co goc khuc xa bang phan nua goc foI.
ÐS : 83
o
.
7. Tính goc foI cua fIa sang dI fu khong khí |n
1
= 1) foI maf fhuy
fInh |n
2
= 1.5) do fIa khuc xa vuong goc voI fIa phan xa.
ÐS : 56
o
.
8. Tính goc foI cua fIa sang dI fu khong khí |n
1
= 1) foI maf nuoc. bIof
no Ion hon goc khuc xa 10
o
.
ÐS : 36.5
o
.
9. Ðaf dong xu fron day fach. ÐI IuI IaI don khI nao hof fhay no.
Nho nguoI khac do vao fach fhì don mof Iuc. ban IaI fhay dong xu.
Hay vo hình va gIaI fhích.

10. ÐoI voI cung mof anh sang don sac. chIof suaf fuyof doI cua nuoc
Ia 4/3. chIof suaf fI doI cua fhuy fInh doI voI nuoc Ia 9/8. Cho bIof van
foc anh sang frong chan khong c = 3.10
8
m/s. Hay fính van foc cua
anh sang nay frong fhuy fInh.
ÐS: 200 000 km/s
11. Mof fIa sang fu khong khí vao nuoc co goc foI 45
o
. Tính goc Ioch
Ð cua fIa sang nay. bIof chIof suaf cua nuoc Ia
4
3
.
ÐS: Ð = 13
o
12. Mof chum fIa sang hop coI nhu fIa sang fu khong khí don gap
khoI fhuy fInh voI goc foI 60
o
co mof phan phan xa va mof phan khuc
xa. Tính goc fao boI fIa phan xa va fIa khuc xa. Cho bIof chIof suaf
cua fhuy fInh Ia 1.732 = 3 .
ÐS: 90
o

13. Mof caI mang nuoc sau 30 cm. rong 40 cm
GV. Ng
14


14
co haI fhanh bon fhang dung. Ðung Iuc mang
can nuoc fhì co bong ram cua fhanh A koo daI
foI dung chan fhanh Ð doI dIon.
NguoI fa do nuoc vao mang don mof do cao h fhì bong cua fhanh A
ngan bof dI 7 cm so voI fruoc. bIof chIof suaf cua nuoc Ia n = 4/3. Hay
fính h; vo fIa sang gIoI han bong ram cu a fhanh mang khI co nuoc.
ÐS : h = 12 cm.
14. Co mof chau ca canh hình hop chu nhaf. Maf nuoc frong chau
nam cach mIong chau 20 cm. Anh sang maf froI chIou xIon vao chau
nuoc. Ta chI fhay bong cua mof fhanh chau In xuong day chau. ChIou
daI cua bong o fron maf nuoc Ia 30 cm va o duoI day chau Ia 90 cm.
Tính chIou sau cua Iop nuoc. ChIof suaf cua nuoc Ia 4/3.
ÐS : h = 75 cm.
15. Mof chau chua haI chaf Iong frong suof khong hoa fan vao nhau.
ChIof suaf va bo day cua cac chaf Iong Ia : n
1
= 1.3 ; h
1
= 3 cm ; n
2
=
1.5 ; h
2
= 5 cm. Xac dInh anh cua day chau khI nhìn fhoo phuong
vuong goc voI maf fhoang.
ÐS : anh day chau cach maf fhoang 5.65 cm.
BAÛN HAI MAËT SONG SONG

Fhuong phap rhung
- Tia lo uua ban hai mat sonu sonu co µhuJnu sonu sonu vJi tia tJi.
- Aµ dunu conu thuc do dJi anh uua ban hai mat sonu sonu :
AA' =
1
(1- )
n
e
|. Chunu to ranu tia lo uua ban hai mat sonu sonu co µhuJnu sonu sonu vJi tia tJi.
Laµ conu thuc tinh do dJi anh uua ban hai mat sonu sonu.
GIAÛI
a) Chung mInh fIa Io song song voI fIa foI
15 VL11. Khc ng

15

TaI I : sIni = n.sInr,
TaI J : sIni’ = n.sIni’
r’ = r ¬ I’ = I.
Vay fIa Io song song voI phuong fIa foI
b) Ðo doI anh AA’
AA’ = IK = IH – KH
= o –
HJ
tgi
= o –
e.tgr tgr
= e(1 )
tgi tgi
÷ |1)
- VoI cac goc i va r nho : fgi ~ sIni; fgr ~ sInr |2)
- Thoo dInh Iuaf khuc xa anh sang :
sini
= n
sinr
|3)
- Tu |1). |2) va |3) ¬ AA' =
1
(1 )
n
÷ o
Trong do n Ia chIof suaf fI doI cua chaf
Iam ban maf so voI moI fruong.
Nhan xof :
- Nou n > 1 : AA' > 0. anh A’ fIon gan vo phía ban hon vaf.
- Nou n < 1 : AA' < 0. anh A’ IuI xa ban hon vaf.

GV. Ng
16


16
Z. Cho ban hai mat sonu sonu banu thuv tinh co be dav e = 8,5 cm, chiet suat n
1
= 1,4.
Tinh khoanu cach vat · anh tronu cac truJnu hJµ:
a) vat AB va ban deu dat tronu khonu khi.
b) vat AB va ban dat tronu mot chat lonu co chiet suat n
2
= 1,G.
GIAÛI
A p du ng co ng fhu c :
| |
= ÷
|
\ .
1
AA' e 1
n

vo I n : chIo f sua f fI doI cua ba n do I vo I mo I fruo ng da f va f.
a) Ta co n = 1.4 :
1
AA' e(1 )
n
= ÷ =
1
3, 5(1 )
4
÷ = 2.625 cm 2, 6 ~ cm.
b) Ta co : n =
1
2
n 1, 4 7
n
n 1, 6 8
= = =
| |
= ÷
|
\ .
1
AA' e 1
n
= 3.5|1 -
8
7
) = ÷ 0.5 cm.
Ða u |÷) chu ng fo a nh o xa ba n hon va f.

8. Mot ban hai mat sonu sonu banu thuv tinh co be dav e, chiet suat n dat tronu khonu
khi, mot mat cua ban duJc tranu bac. Biem sanu S cach ban thuv tinh doan Sh = d.
Mat nhin theo µhuJnu Sh thav hai anh cua S. 0iai thich su tao thanh cac anh nav. ve
duJnu di cua chum tia sanu.

GIAÛI
17 VL11. Khc ng

17
Ðo su phan xa anh sang boI maf fron va maf duoI cua ban fhuy
fInh non fao ra haI anh S’ va S’’ |hình vo). A nh S’’ fao ra o maf
duoI do phan xa guong non sang hon anh S’. fao ra do su phan
xa o maf fron cua ban.

1. Mof vaf phang nho AÐ duoc daf fruoc va song song voI mof ban
fhuy fInh co haI maf song song. bo day o. chIof suaf n
1
= 1.5. Khoang
cach vaf - anh Ia 1 cm. Tính bo day o. ÐIof vaf AÐ va ban dou daf
frong khong khí.
ÐS : 3 cm
2. Mof ban haI maf song song co bo day 6 cm. chIof suaf n = 1.5 duoc
daf frong khong khí. ÐIom sang S cach ban 20 cm. Anh S’ cua S qua
ban maf song song cach S mof khoang bao nhIou 7
ÐS : 18 cm
GV. Ng
18


18
3. ChIou mof chum fIa sang hop coI nhu fIa sang vao mof fam fhuy
fInh haI maf bon song song co chIof suaf n. bo day o. Coc foI Ia I. Iap
cong fhuc fính do doI ngang cua fIa sang qua khoI fhuy fInh.
ÐS: d =
e
cosr
sIn|I - r)
4. Mof fIa sang fu khong khí foI gap mof fam fhuy fInh phang frong
suof voI goc foI I ma sInI = 0.8 cho fIa phan xa va fIa khuc xa vuong
goc voI nhau.
a) Tính van foc anh sang frong fam fhuy fInh. Cho bIof van foc anh
sang frong chan khong Ia c = 3.10
8
m/s.
b) Tính do doI ngang cua fIa sang Io so voI phuong fIa foI. ÐIof bo
day cua ban Ia o = 5 cm.
ÐS: 2.25.10
8
m/s; 1.73 cm

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->