P. 1
Lữ-Hồ-Sứ-mệnh-GĐPT-người-ao-lam

Lữ-Hồ-Sứ-mệnh-GĐPT-người-ao-lam

|Views: 82|Likes:
Được xuất bản bởiartgdpt

More info:

Published by: artgdpt on Feb 25, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/25/2011

pdf

text

original

SÙ mŒnh Gia Çình phÆt tº

NgÜ©i Áo Lam Sàigòn, Tháng Tám 1965

SÙ MŒnh Gia ñình PHÆT Tº
Tác giä NgÜ©i Áo Lam Tái bän & Phát hành lÀn thÙ nhÃt BHD Trung ÜÖng GñPTVN -Âu Châu Trình bày HT. Tâm ñÙc - BHD. GñPTVN - Na Uy

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

1

SÙ mŒnh Gia ñình PhÆt Tº

Thiên khäo luÆn này trình bày m¶t lÓi nhìn t° chÙc Gia ñình PhÆt Tº nhÜ m¶t th¿c tåi xã h¶i. ñ¥t t° chÙc này thành m¶t ÇÓi tÜ®ng nghiên cÙu, chúng tôi mang kÿ v†ng nâng cao giá trÎ cûa m¶t phong trào giáo døc thanh, thi‰u nhi Çã phát sinh tØ trong m¶t hoàn cänh nhÃt ÇÎnh vŠ lÎch sº cÛng nhÜ xã h¶i, thành m¶t th¿c th‹ h®p nhÃt hiŒn Çã và Çang mang nhiŠu nhiŒm vø: chính trÎ, xã h¶i, væn hóa và cä kinh t‰ n»a. Quan niŒm r¢ng m¶t t° chÙc muÓn tÒn tåi v»ng bŠn, Ç¥t ÇiŠu kiŒn tiên quy‰t là sinh hoåt phäi Ç¥t trên nh»ng nŠn täng lš thuy‰t cÛng nhÜ th¿c hành v»ng chãi. Gia ñình PhÆt Tº có m¥t trên ÇÃt nܧc Çau thÜÖng này Çã ÇÜ®c ngót 20 næm. Hai mÜÖi næm mang n¥ng Üu tÜ rܧm máu cûa dân t¶c. Qua nh»ng bi‰n cÓ lÎch sº dÒn dÆp, Gia ñình PhÆt Tº Çã trܪng thành trong kinh nghiŒm xÜÖng máu và nܧc m¡t. Không m¶t ai có tâm thành, có chí hܧng låi có th‹ nhìn t° chÙc này nhÜ m¶t l§p phù hoa hay m¶t công cø giai Çoån ÇÜ®c. Phäi Ç¥t t° chÙc này Çúng vào vÎ trí lÎch sº và xã h¶i chính Çáng. Thái Ƕ Ãy, tâm hܧng Ãy së bäo Çäm cho gia Çình, cho xã h¶i, cho ÇÃt nܧc m¶t lÓi thoát trong tình trång b‰ t¡c và bi Çát cûa cÖn khûng hoäng luân lš, xã h¶i hiŒn tåi. TØ khi nŠn PhÆt giáo ViŒt Nam ÇÜ®c thÓng nhÃt, Bän Hi‰n ChÜÖng cûa Giáo H¶i PhÆt Giáo ViŒt Nam ThÓng NhÃt ra Ç©i, trong T°ng vø thanh niên Çã ghi rõ là có 5 hình thÙc t° chÙc: Sinh viên PhÆt tº, Hܧng Çåo PhÆt giáo, Thanh niên PhÆt tº, H†c sinh PhÆt tº và Gia ñình PhÆt Tº. Trên cæn bän phân phÓi thành phÀn, m‡i Çoàn th‹ trên chÌ có th‹ quy tø nh»ng Çoàn viên thu¶c gi§i cûa mình. Trái låi Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc gÒm Çû m†i l§p tu°i, m†i Ç£ng cÃp xã h¶i, m†i gi§i, m†i nghŠ. TÃt cä nh»ng thÙ bÆc cûa th‰ gian ÇŠu bÎ xóa nhòa Ç‹ dung h®p thành m¶t khÓi månh më. Gia ñình PhÆt Tº không cæn cÙ vào các giá trÎ th‰ gian nhÜ danh v†ng, ÇÎa vÎ, tiŠn tài Ç‹ lÆp thang Çi‹m mà chÌ nh¡m m¶t tiêu chuÄn duy nhÃt là ñåo Hånh và Khä Næng ñiŠu Khi‹n. Cho nên trong thành phÀn Huynh trܪng
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 2

Çã có Çû trí thÙc, th® thuyŠn, quân nhân, công chÙc v.v... và cÃp bÆc Huynh trܪng ÇÜ®c hoåch ÇÎnh rõ ràng, Çû bäo Çäm cho m¶t trÆt t¿ tÃt y‰u cûa Çoàn th‹. VŠ Çoàn sinh, Gia ñình PhÆt Tº có Çû h†c sinh, sinh viên, thi‰u nhi, nông thôn, lao Ƕng. TÃt cä m†i l§p ngÜ©i Ãy hòa ÇÒng trong màu Áo Lam, m¶t mÀu s¡c trÀm l¥ng mà sâu s¡c tÜ®ng trÜng cho tinh thÀn hùng l¿c nhÜng trÀm tïnh cûa t° chÙc này. M¶t t° chÙc gÒm thành phÀn phÙc tåp nhÜ vÆy, t¿ nó không d¿a vào m¶t uy quyŠn nào, không có m¶t tài l¿c nào mà vÅn l§n månh thì lë ÇÜÖng nhiên không ai có quyŠn coi thÜ©ng ÇÜ®c. HÖn n»a, m¶t khi Çã tôn tr†ng mà không Ç¥t thành ÇÓi tÜ®ng nghiên cÙu thì Çó là m¶t thi‰u sót cÖ hÒ có th‹ mang låi nhiŠu hÆu quä không ÇËp cho t° chÙc và cä cho Giáo H¶i n»a. Trܧc Çây, anh NguyÍn Kh¡c TØ m¶t Huynh trܪng thâm niên, hiŒn nay là Ñy viên T° chÙc và Ki‹m soát trong Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng Gia ñình PhÆt Tº ViŒt Nam, có cho xuÃt bän cuÓn CÜÖng Y‰u Gia ñình PhÆt Tº, Çã gi§i thiŒu cho Çåi chúng bi‰t qua vŠ cÖ cÃu t° chÙc cûa Gia ñình PhÆt Tº. CuÓn sách Ãy Çã giúp nhiŠu cho m†i ngÜ©i trong viŒc tìm bi‰t. Và cho t§i nay, dù sÓ Çoàn viên Çã lên t§i hàng træm ngàn, chÜa k‹ t§i các anh chÎ em c¿u Çoàn viên Çã phäi xa Gia ñình Ç‹ Çäm nhiŒm các trách vø xã h¶i, Gia ñình PhÆt Tº vÅn chÜa ÇÜ®c Ç¥t thành ÇÓi tÜ®ng khäo cÙu trên quan Çi‹m LÎch Sº và Xã H¶i. Bªi nhÆn ÇÎnh Ãy, chúng tôi không quän ki‰n thÙc hËp hòi, kinh nghiŒm nông cån, së xin cÓ g¡ng Ç¥t thành vÃn ÇŠ. Còn viŒc giäi Çáp tÃt nhiên là phäi trông cÆy vào tinh thÀn xây d¿ng chung cûa toàn th‹ Çoàn viên Gia ñình PhÆt Tº cÛng nhÜ cûa các bÆc trܪng thÜ®ng vÓn h¢ng lÜu tâm t§i s¿ sinh tÒn cûa t° chÙc. Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc giáo døc Thanh, Thi‰u Nhi, không phäi b¢ng phÜÖng pháp kinh viŒn hay Ƕc Çoán. ñây là m¶t phÜÖng pháp th¿c tiÍn chú tr†ng vào Giáo Lš, Væn NghŒ và Hoåt ñ¶ng Thanh Niên Xã H¶i. MuÓn Çåt ÇÜ®c møc Çích Ãy, vÃn ÇŠ lš thuy‰t cæn bän phäi ÇÜ®c Ç¥t ra. Ta không th‹ quan niŒm m¶t cách dung dÎ r¢ng: m‡i khi Gia ñình PhÆt Tº Çã là m¶t tÆp th‹ PhÆt giáo thì nhÃt nhÃt phäi tuân theo giáo pháp s¤n có và cÙ Ùng døng phÜÖng pháp c° truyŠn. Pháp môn tu h†c ph° bi‰n nhÃt trong hàng Giáo H¶i cûa ta hiŒn nay là Pháp môn tÎnh Ƕ. PhÜÖng pháp tu chÙng này tr†ng vŠ n¶i tâm thanh tïnh, thoát ly ngoåi cänh Ç‹ tuyŒt ÇÓi. ñem phÜÖng pháp Ãy Ùng døng vào viŒc Çào luyŒn cho cä m¶t tÆp th‹ thanh, thi‰u nhi h¢ng mÃy chøc vån ngÜ©i là m¶t ÇiŠu tÓi Ü phiŠn tåp. Cho nên, cÙu
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 3

cánh dù Çã th‰, phÜÖng th‰ th¿c hiŒn vÅn phäi chuy‹n hóa cho phù h®p v§i bän chÃt hi‰u Ƕng cûa tu°i trÈ. HÖn n»a, hiŒn nay không ai còn mê mu¶i tách r©i th‰nhÃt-quán cûa PhÆt giáo v§i Dân t¶c. NgÜ©i bån trÈ áo lam hôm nay cùng phøng s¿ m¶t nhiŒm vø kép: T° quÓc và Giáo h¶i. VÆy muÓn hoàn thành nhiŒm vø Ãy, hàng ngÛ thanh thi‰u nhi PhÆt tº phäi ÇÜ®c hܧng dÅn trên cæn bän lš thuy‰t thích h®p và m¶t chÜÖng trình hoåt Ƕng th¿c t‰. Lš thuy‰t v»ng thì hoåt Ƕng m§i h»u hiŒu, hoåt Ƕng månh thì lš thuy‰t thêm ch¥t chë. Vä chæng, Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc k‰t nåp Çû m†i thành phÀn xã h¶i nên ta không th‹ nhÃt th©i ÇÒng hóa m†i cá nhân Ãy thành m¶t mÅu ngÜ©i ÇÒng nhÃt không Çáng mong ܧc. NhÜ th‰, vÃn ÇŠ rõ ràng nhÃt là phäi quan niŒm khÓi ngÜ©i Ãy là m¶t tÆp th‹ xã h¶i có š thÙc chung, m¶t sinh hoåt chung. Qua nh»ng cÖn giao Ƕng lÎch sº, khÓi ngÜ©i Ãy t¿ có m¶t sÙc månh, m¶t s¿ hy sinh g¡n liŠn v§i yêu cÀu lÎch sº và hoàn cänh xã h¶i. Do Çó, thiên khäo luÆn së gÒm 4 ÇŠ møc chính: 1. Phác h†a bÓi cänh lÎch sº xã h¶i Çã tåo cÖ h¶i cho s¿ hình thành cûa Gia ñình PhÆt Tº. 2. Trình bày nh»ng nét chính vŠ quá trình phát tri‹n cûa Gia ñình PhÆt Tº. 3. Khái lÜ®c vŠ hŒ thÓng t° chÙc và lãnh Çåo hiŒn nay cûa Gia ñình PhÆt Tº. (Ý niŒm viÍn ki‰n vŠ s¿ ti‰n tri‹n cûa Gia ñình PhÆt Tº khªi tØ hiŒn tåi). 4. Thº bàn vŠ nhiŒm vø lÎch sº, xã h¶i cûa Gia ñình PhÆt Tº trong sÙ mŒnh h¶ pháp và cÙu quÓc. ñ‹ cho m¶ng tܪng trên có th‹ thành t¿u, soån giä tha thi‰t mong mÕi ÇÜ®c nhÆn l©i giáo huÃn cûa quš anh chÎ em Çoàn viên, quš Ƕc giä hÀu cho công viŒc chung này khÕi bÎ lãng quên trong hiu quånh. Và ngay tØ bây gi©, chúng tôi thành khÄn ghi ân ThÜ®ng T†a Thích Minh Châu, ViŒn trܪng ViŒn Çåi h†c Vån Hånh ÇÒng th©i là cÓ vÃn giáo lš tiên khªi cûa Gia ñình PhÆt Tº và anh Võ ñình CÜ©ng, Trܪng ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng cùng nhiŠu anh chÎ Huynh trܪng kÿ c¿u khác Çã giúp nhiŠu š ki‰n và tài liŒu xác Çáng Ç‹ vi‰t lên tÆp này. Hy v†ng rÒi Çây soån giä còn ÇÜ®c lïnh giáo thêm nhiŠu l©i dåy cûa các bån bÓn phÜÖng.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 4

NgÜ©i Áo Lam Saigon 1964 - X-27

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

5

ChÜÖng I

Phác H†a BÓi Cänh LÎch Sº Xã H¶i Trong Giai ñoån Hình Thành Cûa Gia ñình PhÆt Tº
M†i s¿ b¡t ÇÀu tØ cu¶c Ç©i. M†i trång huÓng Çau thÜÖng cûa nhân sinh bao gi© cÛng là cæn do gÀn gÛi nhÃt cho nh»ng giòng tÜ tܪng l§n, nh»ng cÖn thÙc dÆy cûa con ngÜ©i. N‰u không có m¶t th©i ñông Chu loån låc thì không bao gi© Trung Hoa có Kh°ng Tº. M¶t b© duyên häi ñÎa Trung không chìm ngÆp trong chi‰n tranh thäm khÓc thì nhân loåi không th‹ có Socratet hay Pytagore. Và n‰u ƒn ñ¶ không ǧn Çau dܧi thÀn quyŠn, giai cÃp thì giòng h† Thích Ca låi thêm m¶t vÎ minh quân TÃt ñåt ña mà ch£ng bao gi© ÇÜ®c t¡m g¶i ánh Çåo vàng cûa ÇÙc PhÆt. Xã h¶i bao gi© cÛng là ÇÎa bàn phát sinh bi‰n cÓ lÎch sº. Cho nên, nói vŠ s¿ hình thành cûa m¶t phong trào v»ng månh, viŒc ÇÀu tiên vÅn là nh¡c låi quá trình bi‰n chuy‹n th©i Çåi. Ngày nay, Gia ñình PhÆt Tº có nh»ng Çoàn sinh chÜa ÇÀy hai mÜÖi tu°i, nhÜng tu°i Gia ñình Çã dày d¥n hai mÜÖi. NgÜ©i Çoàn viên hôm nay không th‹ Çi t§i ngày mai n‰u không g®i låi nh»ng ngày qua gian kh°. Gia ñình PhÆt Tº ra Ç©i khi ÇÃt nܧc còn Ç¡m chìm trong nô lŒ. T° chÙc ta không phäi là không n‰m hÆn thæng trÀm. 1940, ÇÃt nܧc ba miŠn chia c¡t, vÜÖn dÀn t§i thÓng nhÃt. 1946, quân xâm læng trª låi gieo thäm h†a chi‰n tranh. 1954, thân nܧc c¡t Çôi, mÀm Çau kh° t§i nay vÅn còn ti‰p diÍn. Trong ba giai Çoån lÎch sº Ãy, Gia ñình PhÆt Tº Çã Çào tåo ra và cÛng Çã bÎ mÃt Çi bi‰t bao nhiêu ngÜ©i thân yêu ru¶t thÎt. VÆy Ç‹ hi‹u rõ hÖn vŠ thân phÆn cûa Gia Çình ta xét t§i trܧc tiên:

I. Bi‰n cÓ lÎch sº
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 6

Næm 1940, nh»ng cu¶c ÇÃu tranh phän lj cûa Nho sï Çã tàn røi nhÜ©ng ch‡ cho l§p sÓng thanh niên. Phan Chu Trinh vØa mÃt ª miŠn Nam, Phan B¶i Châu ngÆm ngùi nÖi b‰n Ng¿. Hai vì sao l§n Çã t¡t th¿c s¿ lôi cuÓn nh»ng tia lºa cuÓi cùng cûa th©i cÛ vào bóng tÓi. Mùa xuân næm Ãy, nܧc Pháp Çã b¡t ÇÀu rên si‰t dܧi gót s¡t cûa Hitler. ñông dÜÖng bÖ vÖ. Quân phiŒt NhÆt b¡t ÇÀu bày cänh, vë tuÒng ñåi ñông Á. M¥c dù båc nhÜ®c, ngÜ©i Pháp tåi Çây vÅn chÜa chÎu n§i tay khûng bÓ bÓc l¶t dân ta. Sau nhiŠu lÀn kêu g†i s¿ tr® giúp cûa MÏ không ÇÜ®c (MÏ vÅn gi» chính sách bÃt can thiŒp cÓ h»u, Ç®i khi nào có m¶t bên mÕi mŒt thì m§i ti‰p tay và chi‰m phÀn), Pháp Çã lùi dÀn trܧc áp l¿c cûa NhÆt Bän. Ngày 25.6.1940 Pháp kš hiŒp ÇÎnh ÇÀu hàng ñÙc QuÓc Xã. Chính phû Vichy Çòi toàn quyŠn Catroux sang thay. Lúc bÃy gi© nh»ng tài liŒu ÇÃu tranh bí mÆt do các Çäng cách mŒnh ph° bi‰n, lòng dân ViŒt nhÜ Çám than hÒng Àm Ì chÌ ch¿c bùng cháy. Thanh niên nông thôn hܧng dÀn theo cách mŒnh. Thanh niên Çô thÎ vÅn còn say sÜa trong ti‰ng hát cung Çàn. Ngày 30.8.1940 chính phû Pháp thØa nhÆn quyŠn di chuy‹n quân binh, chi‰n cø cûa NhÆt tåi Çây. Nh»ng viŒc m¥c cä thÓi tha này làm cho dân ViŒt bØng tÌnh. Run s® trܧc cao trào cách mŒnh, Ducoroy t° chÙc liên ti‰p các cu¶c vÆn Ƕng th‹ thao Ç‹ lôi cuÓn thanh niên. Âm mÜu h† không phäi hoàn toàn thÃt båi. SÙc hi‰u Ƕng cûa thanh niên Çã mª nút. Kh¡p nÖi tÜng bùng chåy nhäy. Th‰ nhÜng nh»ng trò trÈ Ãy chÌ lôi cuÓn nh»ng hång ngÜ©i nông n°i. Thanh niên có š thÙc ÇŠu lo âu. Ngày 22.9.1940, NhÆt chi‰m Quäng ñông, Quäng Tây và tÃn công quân Pháp tåi ñÒng ñæng, Lång SÖn, Trong khi máy bay NhÆt oanh tåc Häi Phòng, 800 lính Pháp gøc ÇÀu nhÜ©ng cho 25.000 quân NhÆt làm chû nܧc này. Trong cänh hoán nô dÎch chû Ãy, Ça sÓ thanh niên Çô thÎ vÅn chÜa tÌnh m¶ng. Trܧc tình cänh Ãy, m¶t sÓ trí thÙc v¶i vàng kéo nhau Çi h†c ti‰ng NhÆt Ç‹ mong th© chû m§i. Nh»ng thÃt båi liên miên cûa quân Ƕi ñÒng minh trܧc sÙc tÃn công cûa NhÆt Çã gieo vào š thÙc các nhà cách mŒnh cûa ta m¶t äo v†ng do Nho sï lÜu truyŠn. H† mÖ tܪng r¢ng, ngÜ©i NhÆt Çu°i ngÜ©i da tr¡ng cho các da vàng ÇÜ®c Ƕc lÆp. Th‰ là m¶t khuynh hܧng m§i låi bùng lên. SÓ ngÜ©i ngÃm ngÀm h®p tác v§i NhÆt ngày m¶t nhiŠu. H† t¿ cho mình là ái quÓc, là anh hùng dân t¶c trong tÜÖng lai... Lúc bÃy gi© tåi Hu‰, H¶i An Nam PhÆt H†c ÇÜ®c thành lÆp, chùa TØ ñàm Çang xây cÃt dª dang, các bu°i thuy‰t pháp hàng tuÀn tåi chùa Tây Thiên, Trúc Lâm, TÜ©ng Vân, Linh Quang do các giäng sÜ Thích MÆt Th‹, Thích MÆt Kh‰, cÜ sï Lê
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 7

ñình Thám Çã tåo m¶t Çåo tràng sâu r¶ng trong tØng l§p quan liêu, quš t¶c. PhÆt h†c, ViŒn Çào tåo các tæng tài xuÃt chúng. Thích Trí Quang, Trí ñÙc, Trí NghiÍm v.v... PhÆt pháp lan dÀn vào Çåi chúng. Nh»ng bi‰n cÓ trên vang v†ng t§i thiŠn môn. Vì š thÙc s¿ lôi cuÓn nguy håi cûa hÜ danh ÇÓi v§i l§p trÈ nên cÜ sï Tâm Minh v§i s¿ hܪng Ùng cûa m¶t sÓ thanh niên ñinh Væn Nam (nay là ThÜ®ng Toå Thích Minh Châu), ñinh Væn Vinh, Võ ñình CÜ©ng, Ngô ñiŠn, Phåm H»u Bình, NguyÍn H»u Quán, Phåm Quy, Lê BÓi v.v... thành lÆp Çoàn PhÆt H†c ñÙc Døc. ñÒng th©i các Gia ñình PhÆt Hóa Ph° (tiŠn thân cûa Gia ñình PhÆt Tº), Tâm Minh, Tâm Låc, Thanh TÎnh, Sum ñoàn cÛng lÀn lÜ®t thành lÆp. Và ngày R¢m tháng TÜ næm Ãy ÇÜ®c ch†n làm ngày lÍ chu niên cho t° chÙc này. ñ‰n nay, dù Çã xa xæm, kÈ vi‰t bài này vÅn còn nghe væng v£ng bên tai ti‰ng vï cÀm, ti‰ng hát cao vút bài Häi TriŠu Âm cûa Çåo h»u Bºu Bác (nay g†i là TrÀm HÜÖng ñÓt). Không khí ª Çây tách biŒt h£n v§i m†i Ç°i thay trong cu¶c sÓng. Tuy nhiên, ngày vui Ãy không dài. Ngày 9.3.1945, NhÆt Çäo chánh Pháp. Chính phû TrÀn Tr†ng Kim thành lÆp. Không khí chính trÎ sôi n°i. NhÜng thÆt ra chÜa mÃy ai š thÙc rõ ràng ÇÜ®c hܧng ti‰n phäi vŠ Çâu. Sau sáu tháng loanh quanh, ljn ngày 19.8.1945, cu¶c cách mŒnh toàn dân bØng cháy. Bi‰n cÓ này cÖ hÒ lÆt Ç° h‰t m†i truyŠn thÓng. Sau 100 næm, k‹ tØ khi nh»ng ti‰ng súng cûa ngÜ©i Pháp b¡n vào ñà N¤ng cách m¶t th‰ k›, lÀn này lÎch sº m§i có m¶t cÖn bi‰n Ƕng vô cùng mãnh liŒt nhÜ vÆy. NgÜ©i ta hy v†ng m¶t s¿ Ç°i m§i trong vÆn mŒnh. NhÜng dÜ âm dï vãng còn Çang phân hóa tiŠm thÙc m†i ngÜ©i nên m¶t không khí nghi kœ, tÜÖng tranh låi làm Ç° máu và ch© Ç®i m¶t s¿ tan v« m§i. Sau nh»ng tuÀn lÍ vàng, nh»ng ngày ÇÒng tâm nhÎn Çói lÃy gåo giúp chi‰n sï, mùa Çông binh sï, và sau T‰t ñ¶c LÆp thì ª Læng Cô, dܧi chân Çèo Häi Vân núi mây trùng ÇiŒp Çã lác Çác vang lên ti‰ng súng cûa kÈ tham tàn. NgÜ©i ta ngÖ ngác không hi‹u. Nh»ng hÀm hÓ m†c lên, nh»ng chܧng ngåi vÆt ÇÜ®c bày ra, nh»ng ngôi nhà l§n bÎ triŒt hå, ai nÃy ÇŠu Çã b¡t ÇÀu hi‹u rõ thân phÆn cûa ngÜ©i dân nhÜ®c ti‹u trܧc tham v†ng cûa ñÒng minh. Không phäi t§i bây gi© thân phÆn ViŒt Nam m§i bÎ ngoåi nhân chi phÓi. Næm 1945, sau khi trøc ñÙc-NhÆt-Ý bÎ phá v«, h¶i nghÎ Posdam rÒi Yalta do Churchill, Staline, Roosevelt nhóm h†p Çã bàn vŠ chuyŒn chia ÇÃt. Ÿ ngoài cºa còn lÃp ló Tܪng Gi§i Thåch và De Gaulle. ChÌ m¶t gåch bút chì xanh ÇÕ, th‰ gi§i Çã bÎ c¡t ra ba mi‰ng: ñông Âu cûa Nga, Tây Âu cûa Anh, NhÆt cûa MÏ và các mänh nhÕ thì cÆn Çâu xâu Çó. ViŒt Nam ª trong khu v¿c giäi gi§i cûa Trung Hoa và Anh QuÓc.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 8

Sau mÃy tháng gieo rãi lÓi sÓng bØa bãi cûa lÛ tàn quân Trùng Khánh do LÜ Hán, Tiêu Væn toa rÆp v§i Gracey thÕa hiŒp cho Pháp th¿c dân tái chi‰m ViŒt Nam. Th‰ là chÜa vui sum h†p Çã sÀu chia ly, dân ViŒt phát khªi phong trào kháng chi‰n. Không mÃy chÓc, xÜÖng sÓng nܧc ViŒt bÎ chÈ làm Çôi: miŠn quê cûa dân, miŠn tÌnh cûa ÇÎch. Bên ni là chÓn hÆn thù, bên tê là nÖi lao kh°. Ngày là ÇÎch, Çêm là thù. Næm 1947, m¶t H¶i nghÎ các Çäng phái quÓc gia h†p tåi HÒng Kông bàn chuyŒn ÇÜa c¿u hoàng Bäo ñåi vŠ làm tân hoàng, lÆp chính phû quÓc gia do ông quan sáu dân tây NguyÍn Væn Xuân làm Thû tܧng. Nh»ng bi‰n chuy‹n dÒn dÆp tØ tän cÜ t§i hÒi cÜ, tØ du kích t§i t°ng phän công... TØ Lai Khê, Nà Sän, Hòa Bình, bøi chi‰n chinh làm rÖi bao nhiêu nܧc m¡t, bao nhiêu xÜÖng máu. Nghïa ÇÎa rÆm hÖn rØng. Nhà lao cao hÖn núi. N‡i oan kh° cûa ngÜ©i dân vô t¶i không có Çåi dÜÖng nào chÙa Ç¿ng n°i. NhÜng rÒi, chùm nho phÅn n¶ t§i th©i chín mùi tÃt phäi røng. ChÌ m¶t búng nhË, giòng máu ÇÕ cÛng tuôn tràn. Chính trong không khí Çau thÜÖng Ãy Çã tái lÆp t° chÙc Gia ñình PhÆt Hóa Ph°. Thành phÀn Çoàn PhÆt H†c ñÙc Døc hoàn toàn phân tán. CÜ sï Tâm Minh Çi xa, m¶t sÓ các anh trong Çoàn Çi theo ti‰ng g†i cûa T° quÓc. Næm 1950, vào m¶t ngày Trung Thu tÀm tã, các anh chÎ em, sau khi ly tán Çã tÆp h®p låi dܧi s¿ hܧng dÅn cûa chú Minh Châu, anh Võ ñình CÜ©ng và vài anh chÎ khác, TÓng HÒ CÀm, Phan Cänh Tuân, Lê Væn DÛng, Væn ñình Hy, Phan Xuân Sanh, Cao Chánh H¿u... và các chÎ Hoàng ThÎ Kim Cúc, ñ¥ng TÓng TÎnh NhÖn v.v... Hai Gia Çình ÇÀu tiên ÇÜ®c thành lÆp: Hܧng ThiŒn v§i bác Phan Cänh Tú (thân phø anh Phan Cänh Tuân) làm gia trܪng. Gia ThiŒn do bác NguyÍn Væn Phiên làm gia trܪng. Th‰ rÒi cao trào lÀn lÜ®t dâng cao: ChÖn Trí, HÜÖng TØ, HÜÖng ñàm rÒi nhiŠu n»a, nhÜ m¶t hoa sen vÜÖn cánh nª tØ tØ kh¡p ÇÃt thÀn kinh. M¶t báo hiŒu tÓt ÇËp låi b¡t ÇÀu. Ban Hܧng DÅn ThØa Thiên ÇÜ®c thành lÆp. TÃt nhiên không hùng hÆu nhÜ ngày nay: Trܪng ban Võ ñình CÜ©ng, Phó trܪng ban Hoàng ThÎ Kim Cúc, ThÜ kš Lê Væn DÛng, Ñy viên Phan Cänh Tuân v.v... Các tråi huÃn luyŒn Çã b¡t ÇÀu mª. Ban Hܧng DÅn tiên khªi này Çã ghi ÇÜ®c hai thành công quan tr†ng : phát tri‹n Gia Çình theo tinh giáo døc thanh niên và ti‰n t§i viŒc thÓng nhÃt các Gia ñình PhÆt Tº Trung Nam B¡c. Lúc bÃy gi© ª Sài Gòn, anh TÓng HÒ CÀm, NguyÍn Væn Thøc t° chÙc các Gia ñình PhÆt Tº tr¿c thu¶c H¶i PhÆt H†c Nam ViŒt, lúc này còn rÃt nghèo khó ª chùa Phܧc Hòa. Và ª miŠn B¡c, các anh NguyÍn Væn Nhã, Lê Væn Lãm, các chÎ VÛ ThÎ ñÎnh, chÎ Ni (nay Çã xuÃt gia) Çã thành lÆp m¶t sÓ Gia ñình tåi Hà N¶i và Häi Phòng.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

9

Trong m¶t hoàn cänh lÎch sº bi Çát nhÜ trên, công cu¶c t° chÙc thÆt gian nguy và n¥ng nh†c. Gian nguy vì trܧc m¡t th¿c dân, t° chÙc thanh niên nào cÛng khä nghi. N¥ng nh†c vì sÓ ngÜ©i có chí hܧng © vùng tŠ rÃt ít. Næm 1950, h¶i nghÎ thÓng nhÃt ÇÀu tiên ÇÜ®c khai diÍn tåi TØ ñàm và danh hiŒu Gia ñình PhÆt Tº ÇÜ®c khai sinh tØ Çó. Phát sinh tØ trong m¶t hoàn cänh lÎch sº Ça s¿, Gia ñình PhÆt Tº chÜa bao gi© xÜng danh là m¶t t° chÙc chính trÎ, mà chÌ là m¶t t° chÙc giáo døc thanh thi‰u nhi theo tinh thÀn ñåo và TrÈ. Th‰ mà, sau khi ñiŒn Biên Phû thÃt thû, hiŒp nghÎ Genève chia Çôi ÇÃt nܧc. Gia ñình PhÆt Tº b¡t ÇÀu n‰m nh»ng s¿ ÇÓi Çãi khÓc liŒt bªi chính quyŠn miŠn Nam. M¶t sÓ Gia Çình miŠn B¡c vào Nam: Minh Tâm theo H¶i ViŒt Nam PhÆt Giáo và Gia Çình Giác Minh ÇÜ®c thành lÆp do s¿ nâng Ç« cûa Giáo H¶i Tæng Già B¡c ViŒt tåi miŠn Nam. Không ai chÓi cäi r¢ng Ça sÓ anh chÎ em PhÆt tº Çã tham gia công cu¶c kháng chi‰n sÓng trong cänh nܧc mÃt nhà tan n‰u không chÎu Ç‹ cho l®i danh lôi cuÓn tÃt phäi xä thân cÙu nܧc. Ai oán thay! n‰u b†n th¿c dân trܧc kia Çã gi‰t håi nh»ng ngÜ©i kháng chi‰n vì Çó là nh»ng kÈ thù không Ƕi tr©i chung v§i h†, nh»ng ngÜ©i coi thÜ©ng sinh mŒnh cän trª bܧc xâm læng. ñiŠu Ãy không có gì lå, có lå chæng là, trong chín næm qua, phÀn l§n Huynh trܪng Gia ñình PhÆt Tº Çã bÎ khûng bÓ vì t¶i kháng chi‰n. CÙu nܧc là có t¶i. ThÆt là m¶t chân lš tr§ trêu dܧi ánh m¥t tr©i. NgÜ©i ta Çã cÓ tâm ÇÒng hóa kháng chi‰n v§i c¶ng sän, kÈ thù duy nhÃt (!) cûa chính quyŠn miŠn Nam. Và chÌ m¶t câu bình luÆn, chính quyŠn suy diÍn ngay ra m†i Çoàn viên ÇŠu chÓng chính quyŠn? Vì thành ki‰n Ãy, chính quyŠn Çã ÇÓi xº g¡t gao v§i Gia ñình PhÆt Tº. Anh Trܪng ban Hܧng dÅn toàn quÓc bÎ b¡t ljn phäi tuyŒt th¿c m§i ÇÜ®c thä. NhiŠu Huynh trܪng bÎ chôn sÓng ª Bình ñÎnh. NhiŠu anh bÎ Çày côn Çäo. M¶t sÓ khác låi bÎ ám sát gi»a ÇÒng v¡ng trong Çêm tÓi. S¿ khûng bÓ g¡t gao Ãy Çã không làm cho s¿ phát tri‹n ª các Çô thÎ chÆm låi chút nào mà còn giúp cho Gia ñình PhÆt Tº nông thôn phát tri‹n månh më vô cùng. Có th‹ nói, ª Çâu có bÎ Çàn áp là ª Çó có Gia ñình PhÆt Tº. Chín næm chÎu Ç¿ng trong gian kh°, Gia ñình PhÆt Tº có quyŠn hy v†ng m¶t ngày t¿ do chæng? Trong cu¶c ÇÃu tranh chÓng Ƕc tài vØa qua, nh»ng em gøc ª Çài phát thanh Hu‰ là ai? ñó là Çoàn sinh Gia ñình PhÆt Tº. Nh»ng thanh niên bÎ chôn sÓng ª Bình ñÎnh là ai? Là Çoàn sinh Gia ñình PhÆt Tº. Quách ThÎ Trang là ai? Là Çoàn sinh Gia
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 10

ñình PhÆt Tº. ñào ThÎ Y‰n Phi t¿ thiêu ª Nha Trang là ai? Là Çoàn trܪng Gia ñình PhÆt Tº. Và nh»ng ngÜ©i còn sÓng, còn hoåt Ƕng, còn bÎ bôi nh†, vu khÓng nhÃt ÇÎnh së sÓng Çúng truyŠn thÓng anh dÛng cûa Gia ñình PhÆt Tº. Nh¡c t§i các bi‰n cÓ lÎch sº trên, chúng tôi muÓn chÙng minh hai y‰u Çi‹m: 1- M¶t phong trào th¿c tåi phäi thÕa mãn nhu cÀu lÎch sº, xã h¶i. MuÓn hi‹u m¶t trào lÜu tÜ tܪng, m¶t th¿c tåi xã h¶i, cho t§i s¿ hình thành m¶t t° chÙc tÃt phäi khäo cÙu tÜ©ng tÆn tình trång Çåi cÜÖng cûa Th©i ñåi Çã ÇÈ ra chúng. ChÌ trong tình trång Çåi cÜÖng Çó, ta m§i khám phá ra ÇÜ®c nh»ng lš do c¡t nghïa chúng m¶t cách quy‰t ÇÎnh. Chính ª Çó m§i tìm ÇÜ®c nguyên nhân sÖ thûy quy‰t ÇÎnh m†i hiŒn trång khác. Th©i Çåi cÜu mang Çoàn th‹ và Çoàn th‹ nào cÛng mang n¥ng Th©i ñåi Tính. Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc giáo døc thanh thi‰u nhi có ÇÜ©ng lÓi, có lš tܪng, có quy mô t° chÙc và huÃn luyŒn, không phäi là m¶t hiŒn tÜ®ng ngÅu sinh. Nó Çã Çáp Ùng Çúng yêu cÀu lÎch sº. ChÌ nh»ng ai muÓn lÃy t° chÙc này làm m¶t công cø Ç‹ ti‰n thân, Ç‹ thû l®i m§i thÃt v†ng. Nh»ng ai Çã trót bÎ lôi cuÓn bªi hÜ danh m§i ngæn chÆn hay xuyên tåc vai trò lÎch sº và nhiŒm vø xã h¶i cûa Gia ñình PhÆt Tº. 2- S¿ thÃt båi liên ti‰p cûa các t° chÙc thanh niên tØ trܧc t§i nay Çã chÙng tÕ s¿ lÀm lÅn gi»a chính trÎ và giáo døc, gi»a chính trÎ v§i tín ngÜ«ng. Nhu y‰u chính trÎ chÌ Çáp Ùng thành công giai Çoån. Làm chính trÎ ít ai không sÓt ru¶t. Trái låi, làm giáo døc, nhÃt là giáo døc thanh niên bao gi© cÛng Çòi hÕi m¶t phÀn lš tܪng và sÙc hy sinh nhÅn nåi lâu dài. Ngày nay nhà trÜ©ng chÌ dåy cho con em trí næng mà không thÕa mãn n°i s¿ khao khát lš tܪng. Quan niŒm Çào luyŒn b¢ng nh»ng huyŠn thoåi lÎch sº chÌ g®i thêm nghi kœ, hoang mang. ñÓi chi‰u giáo ÇiŠu v§i ngoåi cänh, ÇÓi chi‰u trí thÙc v§i cu¶c Ç©i. NgÜ©i thanh niên không khÕi tìm thÃy s¿ mâu thuÅn, trái ngÜ®c. Trܧc m¶t bi‰n cÓ lÎch sº, con ngÜ©i chÌ có thái Ƕ l¿a ch†n hay chÓi bÕ m¶t ch‡ ÇÙng. Trong trÜ©ng h®p "bÕ thì thÜÖng, vÜÖng thì n¥ng", s¿ l¿a ch†n phäi Çi t§i m¶t quy‰t ÇÎnh m§i là sáng tåo m¶t ch‡ ÇÙng m§i nh¢m b° khuy‰t cho vÎ trí bÖ vÖ trên. Qua các bi‰n cÓ lÎch sº Çã dÅn chÙng ª trên ta thÃy ngay : tØ th©i Pháp thu¶c t§i Pháp xâm læng, cho t§i tình cänh hiŒn tåi, Gia ñình PhÆt Tº Çã và së là m¶t ÇÎa bàn thích h®p cho nh»ng ai muÓn gån Çøc khÖi trong, muÓn bäo tÒn ánh sáng tâm hÒn trong cÖn sa dža cûa lÎch sº. II. Hoàn cänh ÇÎa lš, xã h¶i
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 11

Gia ñình PhÆt Tº phát tích tåi Hu‰, bành trܧng månh ª miŠn Trung rÒi m§i lan ra B¡c và truyŠn vào Nam. S¿ kiŒn Ãy Çã hi‹n nhiên. N‰u th©i Çåi là nhân tÓ thúc ÇÄy s¿ hình thành cûa Gia ñình PhÆt Tº thì các s¡c thái Ç¥c biŒt vŠ ÇÎa lš, xã h¶i chính là nguyên nhân cÃu thành s¿ sai biŒt Çó. Thêm n»a, hai miŠn Nam, B¡c ti‰p nhÆn Gia ñình PhÆt Tº chÆm hÖn miŠn Trung t§i gÀn mÜ©i næm và ngày nay phát tri‹n cÛng cách xa nhÜ vÆy. ñÎa lš ViŒt Nam có ba miŠn thiên nhiên rõ rŒt. Hình änh nôm na nhÃt, nói theo nhà giáo : hình th‹ ViŒt Nam là chi‰c Çòn gánh gánh hai thúng thóc. Tuy nhiên, hai thúng thóc Ãy quä không n¥ng nhË cân b¢ng. Thúng lúa B¡c tr¶n ÇÀy ÇÃt, Çá. Thúng lúa Nam ÇÀy nÙt håt vàng. N‰u có dÎp bay lên cao trên miŠn trung châu B¡c ViŒt, khi nhìn xuÓng, du khách së thÃy nh»ng chi‰c chÆu l§n n¢m cånh nhau. MiŒng chÆu là nh»ng vòng núi Çá vôi : ñông TriŠu, Cao B¡c, Lai Châu, ñiŒn Biên. ñó là nh»ng chÆu nÙt nÈ ra sông ngòi chi chít. Hai ÇÜ©ng nÙt l§n là hai nhánh Nhï Hà. Dܧi Çáy chÆu, nh»ng cuÓn sách nhÕ b†c giÃy xanh vàng n¢m ng°n ngang. ñó là hình änh ru¶ng ÇÒng bÎ xé nát thành mänh nhÕ. Gi»a ÇÓng sách Ãy, quây quÀn nh»ng h¶p nhÕ, màu xám nhiŠu hÖn màu ÇÕ, vì nhà gåch ít hÖn nhà tranh. Nhà cºa tø tÆp thành khóm nhÕ, chung quanh bao b†c m¶t vòng xanh, Çi‹m nhiÍm m¶t nét xanh cao vút. ñó chÌ là nhà cºa quây quÀn thành làng måc. Chung quanh làng có lÛy tre và ÇÀu làng có cây Ça cao ngÃt tØng xanh, có sông sâu lÖ lºng v©n quanh... B¡c ViŒt là miŠn nông nghiŒp mÆt-thÆn, ÇÃt hËp, ngÜ©i Çông. ñ©i sÓng cÀn cù lao kh°. ñÎa th‰ Ãy, ngÜ©i dân Ãy còn bÎ dày xéo bªi thiên tai, thûy hån không ngØng. Nói t§i løt l¶i, v« Çê, ngÜ©i dân quê miŠn B¡c thÄn th© nhÜ ch‰t nºa cu¶c Ç©i. Chính cu¶c tranh sÓng cam go Ãy Çã tåo cho ngÜ©i B¡c tính tình khôn ngoan, mÅn tiŒp và l§p bÀn dân cÛng Ç¡m chìm trong thói tøc kh¡c khe. ñem ÇÓi chi‰u sinh hoåt Ãy, tâm hÒn Ãy v§i n‰p sÓng ngÜ©i dân miŠn Nam tÃt phäi nhÆn thÃy mÀu tÜÖng phän. Khi ngÒi trên phi cÖ, bay trên ÇÒng ru¶ng miŠn Nam, du khách giàu tܪng tÜ®ng së ví mình v§i m¶t vÎ tiên Çang c«i chim Çåi bàng bay trên chi‰c thäm vàng mênh mông vô hån. Ru¶ng cò bay th£ng cánh no Ù lúa vàng g®i hình änh cø th‹ cûa nŠn nông nghiŒp khoáng phát. ñÒng ru¶ng, ngÜ©i thÜa, làm ít, l®i nhiŠu. Lòng då ngÜ©i Nam khÕe kho¡n vô tÜ Ç‰n có khi h©i h®t. N‰u ngÜ©i B¡c khôn ngoan nh© Çau kh°, thì miŠn Nam no Ãm Çã tåo cho ngÜ©i dân ª Çây m¶t lòng då ÇÖn thuÀn.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

12

S¿ phân tích trên chÌ nh¡m vào Ça sÓ, và chÌ có có Ça sÓ m§i bi‹u thÎ ÇÜ®c Ç¥c tính cûa m‡i miŠn. Và n‰u bây gi©, du khách vÜ®t qua nh»ng vÜ©n cao su xa t¡p ra t§i miŠn Trung thì b‡ng nhiên thÃy mình låc vào miŠn ÇÒng khô cÕ cháy. MiŠn Trung không phäi là sa måc. Nh»ng núi non trùng ÇiŒp, Çèo núi cheo leo xua Çu°i nh»ng mi‰ng ru¶ng khô c¢n ra bãi cát dài trên b© trùng dÜÖng dÆy sóng. TØ miŠn Thanh NghŒ Tïnh mang dÜ âm cûa khí hÆu miŠn B¡c qua Bình TrÎ Thiên, t§i Nam Ngãi ñÎnh t§i các tÌnh Phú, Khánh, Ninh, Bình dÜ änh cûa miŠn Nam. Hai vùng trung nguyên Çã có nhiŠu nét nh†c nh¢n, cÖ c¿c. Vùng Thanh NghŒ Tïnh là xuÃt xÙ cûa NguyÍn Du. La SÖn phu tº ... Phan B¶i Châu... Nam Ngãi ñÎnh là lò un Çúc chí sï Væn Thân. Gi»a cänh non sông gÀy gu¶c Ãy Ƕt nhiên låc lÕng m¶t giäi ÇÃt hËp vŠ diŒn tích nhÜng låi l§n tâm hÒn : ThÀn Kinh. Cái vë hào hoa phong nhã cûa ngÜ©i Hu‰ tÜÖng phän ÇÆm v§i nét kh¡c kh° cûa ngÜ©i NghŒ hay ngÜ©i Quäng. M‡i miŠn cûa ta ÇŠu có m¶t Çôi m¡t ÇËp : B¡c có Hà N¶i, Nam có Hà Tiên thì miŠn Trung có ÇÃt ThÀn Kinh v§i núi Ng¿ Bình trܧc tròn sau méo, sông An C¿u n¡ng Çøc mÜa trong. Dù Çã cÓ ngoi vào nhiŒt Ƕ miŠn Nam, Hu‰ vÅn thoang thoäng có Çû bÓn mùa. NhÜng thÆt ra, ngoài nh»ng Çô thÎ l§n, miŠn Trung là miŠn nghèo kh° nhÃt nܧc ta. SÓng trên Çá, trên cát, dܧi mÜa dÀm, bão løt, ngÜ©i miŠn Trung c¢n c‡i nhÜ nh»ng cây xÜÖng rÒng. M¥t ngoài xanh tÓt nhÜng vÅn có gai. Cành l§n, nhánh sây nhÜng vÅn chÙa ÇÀy nh¿a sÓng. NgÜ©i Trung sÓng b¢ng n¶i tâm nhiŠu hÖn ngoåi cänh. BŠ ngoài trÀm tïnh chÙa Ç¿ng m¶t tinh thÀn quÆt khªi oai hùng. Ta së không mÃy ngåc nhiên khi nhÆn thÃy tØ khi lÆp quÓc cho t§i nay, các vÎ anh hùng Lam SÖn, Tây SÖn, Væn Thân, cách mŒnh... Ça sÓ ÇŠu xuÃt thân tØ giäi ÇÃt khô c¢n này cä. ñÎa lš Ãy, tinh thÀn Ãy, g¥p m¶t ch‰ Ƕ hà kh¡c tÃt phäi phän Ùng. Càng bÎ Ùc ch‰ phän Ùng càng månh. Do các y‰u tÓ ÇÎa lš, nhân væn, kinh t‰ trên nhÜ mÒi nhÆy, bén lºa chi‰n chinh thì phát sinh phong trào chÓng ÇÓi. TØ Çoàn PhÆt H†c ñÙc Døc t§i Gia Çình PhÆt Hóa Ph°, vŠ hình thái cÛng nhÜ ÇÜ©ng lÓi hoåt Ƕng cÛng là m¶t s¿ kiŒn sinh tÒn tÃt y‰u cho dân t¶c, cho th‰ hŒ trÈ. Trong lÎch sº 100 næm kháng Pháp, qua nh»ng ngày chinh chi‰n khÓc liŒt tØ 20 næm nay, ÇÃt nܧc ViŒt Nam Çã ghi nh»ng nét nhæn trên lòng ÇÃt, lòng ngÜ©i. K‹ vŠ chi‰n trÜ©ng thì miŠn B¡c là nÖi xäy ra nhiŠu trÆn ác chi‰n hÖn cä. Trong th©i kháng chi‰n, miŠn B¡c lúc nào cÛng là ÇÎa bàn ÇÓi ÇÎch kinh khûng nhÃt. Chính ª Çây Çã ghi nhÆn cái ch‰t cûa nh»ng vÎ tܧng tài cûa ÇÎch. De Lattre de Tassigny và
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 13

ngÜ©i con duy nhÃt Bernard, sau khi chi‰n th¡ng ñÙc QuÓc Xã Çã thäm båi ª ViŒt Nam không khác Çåi quân HÓt TÃt LiŒt sau khi ti‰n chi‰m Âu Châu Çã phäi chåy dài ª Hàm Tº. Không khí loån ly bao trùm kh¡p các Çô thÎ. NgÜ©i Pháp dù Ç¥t tr†ng tâm ª các vùng tåm chi‰m vÅn không th‹ hoàn thành k‰ hoåch thôn tính v§i s¿ tr® giúp cûa b†n vong bän. NhÆn ÇÎnh rõ rŒt nhÃt ª các vùng tŠ là Ç©i sÓng sa dža trøy låc. Tính cách båc nhÜ®c Ãy bi‹u thÎ tØ tác phong tham nhÛng cûa b†n thÓng trÎ, thái Ƕ hách dÎch cûa ngoåi nhân, và nhÃt là s¿ bành trܧng cûa loåi væn nghŒ diÍm tình, dža låc. Trên quan Çi‹m væn nghŒ phøc vø chính trÎ b¢ng th‹ thÙc tuyên truyŠn, các ngÜ©i lãnh Çåo kháng chi‰n Çã cÓ g¡ng ra công "tô Çi‹m ta b¢ng nh»ng nét thÆt tÜÖi và bôi nh† chúng b¢ng nh»ng nét thÆt bÄn" (!) Cho nên, trong khi ª hÆu phÜÖng, nh»ng bài ca, thi phÄm, væn phÄm khích Ƕng tinh thÀn ÇÃu tranh ÇÜ®c ph° bi‰n thì ÇÒng th©i nh»ng tác phÄm sa dža cÛng ÇÜ®c Ç¥t ra ª thÎ thành. N‰u ª nông thôn ngÜ©i ta phÃn khªi vì "NgÜ©i mË Gio-Linh", "Nø cÜ©i sÖn cܧc" cûa Phåm Duy, Væn Cao thì ª Çô thÎ phÒn hoa, khúc HÆu ñình Hoa cûa TrÀn HÆu Chúa låi tái diÍn qua l©i ca tình tÙ "Çêm qua mÖ dáng em nâng cung Çàn dÎu bao ti‰ng tÖ!..." M¶t hiŒn tÜ®ng nguy håi hÖn Çã æn sâu vào tiŠm thÙc Ça sÓ thanh thi‰u niên lúc bÃy gi© là n‰p sÓng buông thä ª các thành thÎ. KÎp ljn khi cu¶c kháng chi‰n chung k‰t, ÇÃt nܧc chia Çôi, tåi miŠn Nam, miŠn cûa phóng túng, vÅn chÜa thoát khÕi tình trång Ãy. N‰u džc låi væn h†c sº, ta nhÆn thÃy r¢ng trong khoäng 1930-1940, nhà væn ta Çã c° Ƕng say sÜa nh»ng chi‰c môi màu nho tÜÖi, chi‰c áo màu hoàng y‰n, tܪng chØng trên Ç©i này không có gì thiêng liêng hÖn, ta chÌ ngÆm ngùi vì lúc bÃy gi© thanh niên chÜa thÙc tÌnh. ChÙ nhÜ, sau hai mÜÖi næm trܪng thành trong khói lºa, lë nào nhà væn låi vÅn say sÜa Çem thÙ væn chÜÖng nha phi‰n Ãy Ç‹ ru ngû thanh niên? Væn nghŒ là b¶ m¥t thÆt cûa th©i Çåi. Dù cho nhà væn có gán cho tác phÄm mình m¶t thái Ƕ tri‰t lš thì thái Ƕ Ãy cÛng không ÇÜ®c Ç¥t Çúng ch‡ trong nhu cÀu lÎch sº, trong s¿ tÒn vong cûa ÇÃt nܧc Çau thÜÖng. Gia ñình PhÆt Tº, trong chû trÜÖng thành lÆp, Çã và Çang nh¢m møc Çích giäi thoát thanh thi‰u nhi ra khÕi cåm bÅy cûa th¿c trång xã h¶i, khÕi s¿ mê ho¥c cûa tình trång væn nghŒ, h†c thuÆt bi Çát trên. III. Thäm H†a Khûng Hoäng Luân Lš

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

14

Th‰ nhÜng, nh»ng thäm h†a trên chÌ là bèo b†t không Çû làm phai nhåt bän s¡c truyŠn thÓng tiŠm tàng cûa dân t¶c. CÖ sª xã h¶i ViŒt Nam xây d¿ng trên nŠn täng kinh t‰ nông nghiŒp, luân lš Nho giáo. Bi‰n thái cûa kinh t‰ nông nghiŒp là ch‰ Ƕ tôn quân, phø quyŠn. Ch‰ Ƕ Ãy Ç¥t tr†ng tâm ª nông thôn hÖn là thành thÎ. TØ quan niŒm tr†ng sï khinh nông, Nho giáo Çã phäi Ùng døng m¶t khuôn kh° luân lš vô cùng kh¡c nghiŒt. Trai thì tam cÜÖng ngÛ thÜ©ng, gái thì tÙ ÇÙc tam tòng. NŠn luân lš Ãy dù Çã tåo cho ÇÃt nܧc bi‰t bao anh hùng liŒt n», nhÜng ÇÒng th©i cÛng gi‰t ch‰t tÃt cä m†i tinh thÀn phóng khoáng t¿ do. Nhà nho Çã cho tÃt cä các kinh sách cûa các tôn giáo khác, các tri‰t thuy‰t cûa bách gia chÜ tº là ngoåi thÜ. Và cÛng do quan niŒm hËp hòi Ãy, t° chÙc xã h¶i Ç¥t ÇÖn vÎ ª làng, m¶t khuôn kh° chÙa ÇÀy cÓ chÃp, ích k›, hû tøc. V§i š nghïa tôn quân, Nho giáo Çã ÇÜ®c chính quyŠn phong ki‰n ÇÜa lên ÇÎa vΠǶc tôn Ç‹ dùng làm l®i khí bäo vŒ ngai vàng và khÓng ch‰ m†i nguÒn tÜ tܪng khác. Tuy nhiên š thÙc hŒ Ãy không thÕa mãn ÇÜ®c nhu y‰u giäi thoát cûa nh»ng tinh thÀn phóng dÆt. Cho nên, ta së không ngåc nhiên khi thÃy Ça sÓ nho sï uyên thâm ÇŠu nghiên cÙu h†c thuy‰t vô vi cûa Lão Trang Ç‹ giäi tÕa nh»ng triŠn phÜ®c do luân lš Nho gia Çem t§i. Xét vŠ lš thuy‰t thì hai h†c thuy‰t trên mâu thuÅn ÇÆm. Tính cách ÇÓi nghÎch quá rõ ràng, không dung h®p ÇÜ®c. Chính gi»a s¿ mâu thuÄn Ãy, PhÆt giáo Çã thÕa mãn ÇÜ®c s¿ b‰ t¡c. Ÿ m‡i làng, cái ñình chÌ là nÖi h¶i h†p cûa các HÜÖng chÙc. Væn chÌ là nÖi th© cúng riêng biŒt cûa các thÀy khóa, thÀy ÇÒ, các vÎ khoa bäng trong làng. Duy chÌ có ngôi chùa là nÖi tÆp trung m†i quy ngÜ«ng quá khÙ (cÀu siêu, cúng gi‡), hiŒn tåi (công cu¶c chÄn t‰) và tÜÖng lai (vào HÆu) cûa m†i l§p ngÜ©i. ñÓi v§i m¶t dân t¶c nông nghiŒp thì ܧc v†ng tinh thÀn, siêu hình bao gi© cÛng quan tr†ng hÖn vÆt chÃt. Trên s¿ kiŒn, ta không th‹ chÓi bÕ công næng tuyŒt diŒu Ãy cûa PhÆt giáo trong Üu th‰ hòa ÇÒng. ñ‰n khi ti‰ng súng ÇÒng cûa Tây phÜÖng xuyên thûng màn "b‰ môn tÕa cäng" cûa ta vào cuÓi th‰ k› trܧc, ÇÜa vào ng†n gió væn minh cÖ gi§i thì cÖ sª t° chÙc xã h¶i xây d¿ng trên nŠn täng Nho giáo søp Ç°. Các sº liŒu, væn liŒu nói vŠ s¿ thÃt båi cûa hàng ngÛ nho sï tích c¿c ÇÓi kháng Çã chÙng th¿c ÇiŠu Çó. NŠn luân lš cÛ Çã søp Ç°. Søp Ç° trong tâm trång Çau xót cûa ngÜ©i dân mÃt nܧc, trong tâm trång chán chÜ©ng cûa nho sï, cûa th‰ hŒ thanh niên vô lš tܪng. Có ai chû trì r¢ng có cu¶c xung Ƕt gi»a hai nŠn luân lš m§i, luân lš cÛ trong bu°i giao th©i thì biên giä xin thÜa là Çã hÖi v¶i vàng. Thº hÕi : TØ cuÓi th‰ k› 19, tØ th©i Pháp thu¶c t§i nay Çã có m¶t nŠn luân lš m§i chÜa?

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

15

Phäi chæng cái "chû nghïa quÓc gia" do Phåm Quÿnh ch¡p nh¥t các h†c thuy‰t luân lš Hy-La Ç‹ phøc vø cho âm mÜu "Pháp-ViŒt ÇŠ huŠ" là hŒ thÓng luân lš m§i? Phäi chæng nh»ng tÜ trào dân chû do các nho sï ti‰n b¶ trong ñông Kinh Nghïa Thøc ÇŠ xܧng là luân lš m§i? Phäi chæng "cá nhân chû nghïa" th‹ hiŒn trong ti‹u thuy‰t cûa T¿ L¿c Væn ñoàn là chân tܧng cûa nŠn luân lš m§i? Và phäi chæng các s¡c luÆt bäo vŒ luân lš, giäi trí lành månh, b¶ luÆt gia Çình cûa Ngô-ch‰ là lÓi mª cho luân lš m§i? Phäi công nhÆn, sau Nho giáo, ta chÜa hŠ có m¶t nŠn täng luân lš m§i. ñØng v¶i tܪng lÀm chúng tôi së c° Ƕng cho viŒc thành lÆp h¶i bäo vŒ Nho giáo. M¶t nŠn luân lš Çã l‡i th©i, Çã trái v§i sinh hoåt xã h¶i thì không th‹ tÒn tåi và cÛng không nên phøc hÜng. N‰u ta quan niŒm Çåo ÇÙc là bän tính ThiŒn cûa con ngÜ©i muôn nÖi, muôn thuª thì ñåo ñÙc là ánh sáng cûa tâm hÒn. Ánh sáng Ãy có th‹ bÎ vô minh che lÃp, nhÜng n‰u ÇÜ®c giáo døc, tu hành thì có th‹ bØng sáng nhÜ cÛ. N‰u không quan niŒm nhÜ th‰ thì s¿ giác ng¶ không th‹ nào có ÇÜ®c. PhÆt dåy: "M‡i ngÜ©i ÇŠu có PhÆt tính". Ta có th‹ hi‹u thêm: "PhÆt tính là Çåo ÇÙc. ñåo ÇÙc là PhÆt tính". N‰u trong tiŠm thÙc, bän th‹ không bao hàm chûng tº Ç‹ t¿ giác thì s¿ giác ng¶ không th‹ có ÇÜ®c, cÛng nhÜ ta không th‹ châm lºa cho cây Çèn không dÀu. ñåo ÇÙc là vïnh cºu và ph° quát. Trái låi luân lš chÌ là trÆt t¿ thi‰t lÆp trên nghi lÍ, phong tøc, tÆp quán cûa nh»ng th©i Çåi, nh»ng xã h¶i nhÃt ÇÎnh Ç‹ th‹ hiŒn Çåo ÇÙc. Chính Çó, luân lš Çông, tây, kim, c° ÇŠu khác biŒt và có khi chÓng ÇÓi. M¶t khi nŠn luân lš Çã l‡i th©i mà ta vÅn cÓ g¡ng "bäo vŒ" hay b¡t bu¶c m†i ngÜ©i phäi theo là vô hình dung xúi døc ngÜ©i ta sÓng th©i Çåo ÇÙc giä, phän chân lš. Xã h¶i Tây phÜÖng duy lš, ÇÜ®c xây d¿ng trên bi‰n thái cûa kinh t‰. Kinh t‰ chÌ Çåo m†i bi‰n tܧng cûa xã h¶i. NŠn k› nghŒ cÖ gi§i, nh© khoa h†c phát tri‹n Çã là nguyên nhân tåo thành cu¶c cách mŒnh 1789. Tinh thÀn th¿c nghiŒm chÓi bÕ m†i th¿c h»u siêu hình. S¿ mâu thuÅn gi»a nhà th© v§i cách mŒnh, gi»a kinh viŒn v§i th¿c nghiŒm thÆt trÀm tr†ng. Ngày nay, trong khi tri‰t h†c chû nghiŒm Çui dÀn vŠ duy vÆt thì nhà th© cÛng phäi thay Ç°i nhiŠu giáo ÇiŠu chû y‰u. Th‰ mà khi s¿ phøc hÜng chÜa thÃy Çâu thì thuy‰t HiŒn sinh vô thÀn Çã xuÃt hiŒn, rÒi bÕ m¥c cho các nhà væn l®i døng, bi‰n hóa thành m¶t thÙ chû nghïa trác táng, bi Çát, cô Ƕc. Cu¶c khûng hoäng cûa væn minh Tây phÜÖng hiŒn Çåi b¡t nguÒn tØ Çó. Ÿ nܧc ta, hình thái luân lš bi‹u thÎ s¿ g¡n bó cûa hai nŠn væn minh Çåi ÇÒng Trung-ƒn. Tri‰t h†c nhÆp th‰ Nho giáo, xuÃt th‰ ñåo giáo không còn phù h®p v§i xã h¶i hiŒn tåi. M§ lš thuy‰t Ãy chÌ còn có m‡i m¶t giá trÎ dï vãng. Bây gi© ai cÛng thÃy rõ luân lš
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 16

Nho giáo Çã søp Ç° trong luy‰n ti‰c và thª dài. NhÜng n‰u có ngÜ©i bài bác thì lÆp tÙc bÎ chÓng ÇÓi. Tuy nhiên chÓng ÇÓi mà không duy trì n°i là tiêu c¿c. Bài bác mà không ÇŠ nghÎ ÇÜ®c m¶t hŒ thÓng luân lš m§i thì cÛng chÌ là phá hoåi. Công cu¶c thi‰t lÆp luân lš không dung dÎ. Gi»a luân lš, xã h¶i và tín ngÜ«ng có s¿ liên hŒ mÆt thi‰t. Nói nhÜ Emmanuel Kant: "Luân lš b¡t nguÒn tØ siêu hình". Luân lš phäi phù h®p v§i th¿c trång xã h¶i, phäi phän chi‰u nhu y‰u th©i Çåi, phäi thÕa mãn thân phÆn con ngÜ©i và nhÃt là phäi Çúng v§i chân lš. NhÜ th‰ chÌ có tôn giáo m§i là nŠn täng v»ng vàng cûa Çåo ÇÙc, trái v§i bän tính nhân loåi. Luân lš Nho giáo há ch£ng là bŠ m¥t cûa Çåo "trung hòa". Luân lš CÖ ñÓc há không d¿a vào thuy‰t ÇÎnh mŒnh, vào Ön cÙu r‡i? VÆy thì PhÆt giáo Çã có m¶t nŠn luân lš chæng? CÖn khûng hoäng trÀm tr†ng nhÃt cûa ta hiŒn tåi là thi‰u m¶t nŠn täng luân lš. Vì th‰ m¶t khi pháp luÆt Çã thành công cø cûa thi‹u sÓ, m¶t khi dÜ luÆn chÜa phân minh, tØ trên chí dܧi m§i tha hÒ rong rª; m†i tình cäm m§i bÎ Ç°i chác; m†i lš tܪng m§i bÎ mua bán, m†i nhiŒm vø m§i bÎ chÓi bÕ m¶t cách thän nhiên! Th‰ nhÜng, cu¶c vùng dÆy cûa PhÆt giáo trong giai Çoån vØa qua Çã bi‹u l¶ ánh sáng ñåo ñÙc cá nhân Çã bØng cháy r¿c r« dܧi ng†n ÇuÓc Thích Quäng ñÙc. ñåo ÇÙc tÕ bày, Çòi hÕi m¶t hŒ thÓng luân lš Ç‹ gi» gìn. Gia ñình PhÆt Tº, trong tiêu chuÄn giáo døc khi lÃy hai ti‰ng Gia ñình làm ÇÖn vÎ sinh hoåt, cæn bän Çã chÓi tØ nŠn luân lš låc hÆu và d¿ tính m¶t con ÇÜ©ng: - D¿a vào ÇÜ©ng lÓi, t° chÙc lš thuy‰t, sinh hoåt thÜ©ng xuyên, tØ khܧc hai quan niŒm giáo døc xung kh¡c : lÃy cá nhân cäi tåo xã h¶i cûa Nho giáo theo thÙ t¿ Tu, TŠ, TrÎ, Bình hay lÆt Ç° xã h¶i cÓ h»u Ç‹ n¥n ra mÅu ngÜ©i m§i nhÜ chû trÜÖng cûa phái xã h¶i chû nghïa. - ñÜa Çåo PhÆt Çi vào cu¶c Ç©i, tåo m¶t š thÙc hŒ sâu th£m cho thÀn trí và hÒn tính dân t¶c.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

17

ChÜÖng II

Quá trình phát tri‹n cûa Gia ñình PhÆt Tº

Phát sinh tØ hoàn cänh lÎch sº, ÇÎa lš, xã h¶i h‡n loån và Çau thÜÖng nói trên, Gia ñình PhÆt Tº tØ giai Çoån hình thành Çã có quy cû, ÇÜ©ng lÓi, t° chÙc sinh hoåt nhÃt ÇÎnh. Sau 20 næm tÒn tåi, nh© kinh nghiŒm th¿c t‰, tuy có thay Ç°i Çôi chút vŠ ÇiŠu hành, nhÜng cÜÖng lïnh vÅn không bao gi© Çi ngÜ®c hay vÜ®t ra ngoài nh»ng tiêu chuÄn s¤n có. Nh»ng tiêu chuÄn cÓt y‰u Ãy Çã bao hàm trong nh»ng bài diÍn væn quan tr†ng cûa anh Trܪng ban Hܧng dÅn mà "quá trình t° chÙc và tranh ÇÃu cûa Gia ñình PhÆt Tº g¡n liŠn v§i ti‹u sº cûa anh. SuÓt trong th©i gian Ban hܧng dÅn Trung phÀn hoåt Ƕng, khi ª cÜÖng vÎ Trܪng ban Hܧng dÅn Trung phÀn, khi nghÌ viŒc vì båo quyŠn áp bÙc, nhÜng lúc nào cÛng là nhân vÆt chÎu trách nhiŒm vŠ s¿ hÜng vong cûa Gia ñình PhÆt Tº. Trong t° chÙc chung, m‡i khi có bi‰n cÓ, có viŒc nan giäi, chúng tôi ÇŠu hÕi š ki‰n anh và ÇÜ®c anh ÇÜa ra nh»ng biŒn pháp h»u hiŒu...". Nh»ng bài diÍn væn mà anh Çã džc trong bu°i sÖ khai cûa t° chÙc Çã ÇÜ®c in thành sách vào næm 1956 v§i nhan ÇŠ ñây, gia Çình. Trong phÀn ÇÀu chÜÖng này, biên giä thÃy cÀn phäi trích låi nh»ng Çoån thi‰t y‰u và vì muÓn cho nhÃt quán, biên giä së xin lÜ®c nh»ng Çoån mª ÇÀu có tính cách lÍ nghi, giai Çoån và Ç¥c thù. Møc Çích cûa Gia ñình PhÆt Tº "...Møc Çích cûa Gia ñình PhÆt Tº là th‰ nào, tܪng cÛng cÀn gi§i thiŒu qua Ç‹ các Çåo h»u rõ. Nó gÒm ba phÀn: 1. Gây m¶t khung cänh thuÆn tiŒn cho s¿ tu h†c cûa m†i ngÜ©i trong gia Çình. TØ trܧc ljn nay H¶i PhÆt h†c có m¶t khuy‰t Çi‹m l§n, ngÜ©i già m§i vào H¶i, trª thành h¶i viên, nhÜ r©i gia Çình Ç‹ Çi tu riêng m¶t mình. Gia ñình PhÆt Tº thành lÆp chính là Ç‹ b° khuy‰t vào ch‡ Ãy, nghïa là Ç‹ m†i ngÜ©i cùng tu, cùng h†c
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

18

không k‹ l§n bé, già trÈ, sang hèn. Ÿ Çây ai cÛng cùng m¶t chí hܧng nhÜ nhau là dìu d¡t nhau bܧc mau vŠ cõi PhÆt 2. Gây m¶t mÓi dây liên låc, m¶t tình thân h»u ÇÀm Ãm gi»a các gia Çình. TØ trܧc, gia Çình này v§i gia Çình kia thÜ©ng cách biŒt nhau, thi‰u tinh thÀn liên låc, nhà nào sÓng riêng nhà Ãy, con cái không Çi låi v§i nhau. Bây gi©, nh© Gia ñình PhÆt Tº, gia Çình này v§i gia Çình kia không còn xa lå n»a. ñây là th‰ gi§i Çåi ÇÒng thu hËp, không thân, không sÖ, không giàu nghèo, sang hèn. ñã vào Gia ñình PhÆt Tº thì m†i ngÜ©i ÇŠu là cha mË chung, anh em chung, m†i ngÜ©i ÇŠu ÇÜ®c bao trùm trong bÀu không khí thân yêu, trìu m‰n cûa lòng tØ bi vô lÜ®ng. 3. Gây m¶t không khí thuÆn tiŒn cho viŒc Çào tåo PhÆt tº ngày mai. Không Çâu thuÆn tiŒn cho b¢ng Gia ñình PhÆt Tº Ç‹ Çào tåo con em thành PhÆt tº chân chính. Ÿ trÜ©ng thì chÌ chuyên vŠ trí døc, ª nhà thì chuyên vŠ tình cäm, ª ngoài Ç©i thì Çeo Çu°i tiŠn tài danh v†ng. ChÌ có Gia ñình PhÆt Tº là nÖi chú tr†ng t§i m†i m¥t. Nó là m¶t nÓi ngang gi»a gia Çình và h†c ÇÜ©ng, gi»a ñ©i v§i ñåo, gi»a xã h¶i v§i cá nhân. ñây là m¶t mi‰ng ÇÃt rÃt tÓt Ç‹ Çào tåo cho con ngÜ©i vŠ m†i phÜÖng diŒn..." ñoån væn trên tuy v¡n t¡t nhÜng cÛng Çû våch ra nh»ng nét chính y‰u trong møc Çích giáo døc thanh thi‰u nhi và ÇÒng th©i giäi thích nguyên nhân tåi sao låi ch†n danh tØ Gia ñình Ç‹ g†i t° chÙc giáo døc này. Dù Çã nêu rõ nhÜ vÆy, m¶t sÓ Çông Çåo h»u l§n tu°i, m¶t sÓ quÀn chúng vÅn còn hi‹u lÀm vŠ døng š cûa ngÜ©i sáng lÆp nên có Çoån ti‰p sau Ç‹ nói v§i các Çoàn sinh: ñánh Ç° nh»ng ng¶ nhÆn vŠ Gia ñình PhÆt Tº a) Gia ñình PhÆt Tº không phäi là nÖi tÆp luyŒn cho các em tøng kinh, gõ mõ thÆt giÕi Ç‹ Çi cÀu siêu, cÀu an hay cÀm tràng phan Çi ÇÜa Çám ma. b) Gia ñình PhÆt Tº không phäi là nÖi khuy‰n khích các em xao lãng bài vª ª trÜ©ng Ç‹ t° chÙc nh»ng trò chÖi vô nghïa, nh»ng ca xܧng vô ích. c) Gia ñình PhÆt Tº không phäi là t° chÙc thanh niên có møc Çích chính trÎ hay m¶t t° chÙc hܧng Çåo trá hình. Gia ñình PhÆt Tº chÌ mÜ®n m¶t ít phÜÖng pháp thanh niên hay hܧng Çåo thôi. Còn tinh thÀn thì vÅn là tinh thÀn PhÆt giáo, nghïa là TØ bi, Trí tuŒ, Tinh tÃn, Hoan h›, Thanh tÎnh".
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 19

Ba ÇiŠu trên tÓi tr†ng ÇÓi v§i t° chÙc vì cho t§i nay, m¶t sÓ Tæng Ni, Çåo h»u, quÀn chúng vÅn vô tình hay cÓ š hi‹u lÀm nhÜ vÆy. ñÓi v§i nh»ng bÆc trܪng thÜ®ng mà còn có th‹ ng¶ nhÆn vŠ Gia ñình PhÆt Tº nhÜ th‰, thì thº hÕi các em thi‰u niên, ÇÒng niên làm sao khÕi ng« ngàng khi có š ÇÎnh gia nhÆp hay Çã gia nhÆp mà không hi‹u rõ š nghïa viŒc làm cûa mình? Vì th‰ trong hai bài diÍn væn džc trong ngày k› niŒm ñän sanh næm 1950, Çã có Çoån rõ ràng thâm thúy có th‹ làm tâm niŒm cho toàn th‹ Çoàn viên Gia ñình PhÆt Tº sau Çây: "... Các em vào Gia ñình PhÆt Tº Ç‹ noi gÜÖng ÇÙc PhÆt. Các em ÇÜ®c may m¡n hܪng thø tinh thÀn PhÆt giáo (Bi, Trí, DÛng) mà không m¶t tôn giáo nào, m¶t h†c thuy‰t nào có th‹ sánh kÎp. NhÜng hܪng thø không phäi chÌ Ç‹ mà hܪng thø, mà cÀn phäi phân phát ra quanh mình nh»ng cái hay cái ÇËp mà mình Çã thu nhÆn ÇÜ®c. Nh»ng PhÆt tº Çàn anh chúng ta thÜ©ng bÎ chê trách là thø Ƕng, là tiêu c¿c, vì Çã hܪng thø m¶t mình mà không muÓn phân phát cho ai. H† bi‰t PhÆt pháp là hay, là Çúng, mà không muÓn phân phát cho ai. H† bi‰t PhÆt pháp là hay, là Çúng mà không chÎu hoåt Ƕng m¶t cách tích c¿c Ç‹ cäi tåo cu¶c Ç©i, Çem an vui cho xã h¶i. Ngày nay càng cÓ g¡ng Ç‹ tránh xa v‰t cÛ Ãy, nghïa là chúng ta phäi tÆp, phäi luyŒn nh»ng phÜÖng pháp thiŒn xäo Ç‹ thi‰t th¿c giúp Ç©i, chÙ không phäi chÌ ngÒi mà hܪng thø. Nh»ng môn h†c trong Gia ñình PhÆt Tº së giúp các em dÍ dàng theo dÃu chân ÇÙc PhÆt. Nh»ng môn h†c mà các em Çang h†c tÆp hàng ngày trong các Gia ñình PhÆt Tº là nh»ng môn cÀn ích cho Ç©i, m¶t khi xã h¶i cÀn ljn. Nh»ng ngành væn hóa cûa Gia Çình nhÜ múa hát, væn chÜÖng, kÎch nhåc së giúp các em tô Çi‹m cho Ç©i thêm tÜÖi ÇËp. Nh»ng môn cÙu thÜÖng, gút, morse së giúp các em cÙu thoát nh»ng tai nån hàng ngày xung quanh các em. Nh»ng môn thêu thùa, gia chánh së giúp các em trong nh»ng công viŒc n¶i tr® và nh»ng bài h†c PhÆt pháp së giúp các em hi‹u thÃu š nghïa cu¶c Ç©i và sÓng Çúng š nghïa Ãy..". Hôm nay, gi»a m¶t hoàn cänh phÙc tåp hÖn xÜa, nhÜng nh»ng l©i nh¡n nhû Ãy phäi luôn luôn cÀn ÇÜ®c các anh chÎ trܪng nh¡c låi cho các em và ÇÒng th©i cÛng nhÆn ÇÃy làm tiêu chuÄn cho viŒc soån thäo chÜÖng trình huÃn luyŒn và tu h†c. ñó chính là s¿ h®p nhÃt gi»a tôn chÌ v§i hành Ƕng, gi»a lš thuy‰t v§i th¿c hành. ñó là l©i tâm huy‰t cûa ngÜ©i anh cä vào næm 1950.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

20

ñ‰n næm 1952, cu¶c tranh thû nhân dân cûa hai chính quyŠn kháng chi‰n và vùng tåm chi‰m trª nên trÀm tr†ng. M¶t không khí nghi kœ bao trùm lÃy Gia ñình PhÆt Tº, lúc bÃy gi© Çã lan tràn kh¡p miŠn Trung, B¡c, Nam. NhiŠu Huynh trܪng Çã bÎ khûng bÓ. Dù vÆy cu¶c tri‹n lãm væn nghŒ vÅn ÇÜ®c t° chÙc vï Çåi tåi trÜ©ng BÒ ñŠ Hu‰. Và Çây m§i là cÖ h¶i kÿ diŒu Ç‹ nói lên thái Ƕ can Çäm cûa cÃp lãnh Çåo Gia ñình PhÆt Tº: "... ThÌnh thoäng các ngài Çã tØng thÃy m¶t Çoàn næm bäy em thi‰u nam hay thi‰u n» áo lam Çang lܧt v¶i trên các ÇÜ©ng phÓ Ç‹ ljn d¿ m¶t bu°i h†p. Các ngài cÛng Çã tØng nghe nh»ng ti‰ng hát trong trÈo v†ng qua nh»ng bÙc tÜ©ng cûa m¶t ngôi chùa hay m¶t trø sª PhÆt h†c. Màu áo lam, ti‰ng hát Ãy không ai là không bi‰t cûa Gia ñình PhÆt Tº, m¶t ngành hoåt Ƕng cûa H¶i PhÆt H†c ViŒt Nam. Danh tØ Gia ñình PhÆt Tº Çã quen thu¶c v§i bà con cÓ Çô này l¡m. Tuy th‰, š nghïa cûa nó, møc Çích và hoåt Ƕng, lÆp trÜ©ng và tri‹n v†ng cûa nó còn l© m© ÇÓi v§i phÀn Çông ÇÒng bào ª ThuÆn Hóa. Có m¶t sÓ bà con Çã có thái Ƕ quš hóa là cÓ theo dõi công viŒc cûa chúng tôi Ç‹ tìm hi‹u m¥t thÆt cûa Gia ñình PhÆt Tº. NhÜng ti‰c thay, thái Ƕ quš hóa Ãy låi không phäi là thái Ƕ cûa phÀn Çông! PhÀn Çông ÇÒng bào Çã mang nh»ng c¥p kính màu cûa h†, thôi thì ÇÕ cÛng có mà vàng cÛng có, xanh cÛng có mà tím cÛng có. Lå nhÃt là có khi nó bi‰n ra thành ngôi sao vàng trên nŠn ÇÕ, có khi thành ra ba s†c ÇÕ và có khi thành là xanh tr¡ng ÇÕ! Vâng, ngÜ©i ta Çã quä quy‰t r¢ng Çó là m¶t Çoàn th‹ bi‰n tܧng cûa ViŒt Minh, vì "b†n Çó cÙng ÇÀu l¡m, không ûng h¶ ai cä". Có ngÜ©i låi bäo: "Chúng nó là cûa chính phû. Chúng nó ranh l¡m. Bây gi© giä v© trung lÆp Ç‹ câu thanh niên, nhÜng m¶t ngày kia khi Çû lông Çû cánh, chúng nó së vŠ v§i chính phû bù nhìn cho mà xem." Có ngÜ©i låi bäo: "Chúng nó là cûa Tây, vì n‰u không phäi là cûa Tây thì làm sao mà hoåt Ƕng ÇÜ®c trong vùng chi‰m Çóng." Có ngÜ©i låi bäo: "ñó là m¶t t° chÙc thanh niên b¡t chܧc Hܧng Çåo mà b¡t chܧc không nên, nhÜ th‰ thì theo quách Hܧng Çåo còn hÖn." Có ngÜ©i låi bäo: "ñó là m¶t t° chÙc tôn giáo låc hÆu có møc Çích nhÒi s†, b¡t con em Çi h¶ niŒm, cÀu siêu, cÀu an cho rÆm Çám." ñó là nh»ng dÜ luÆn l§n. Ngoài ra, thÌnh thoäng chúng tôi còn nghe bay trong gió nh»ng l©i hæm d†a. Chúng tôi chÌ bi‰t mÌm cÜ©i. Có nh»ng l©i ca tøng mà nhÜ phän tuyên truyŠn, nh»ng l©i chê bai mà chúng tôi låi lÃy làm sung sܧng. Nh»ng dÜ luÆn sai lÀm, chúng tôi vØa k‹ Çó, chúng tôi không trách cÙ vào ai cä. Chúng tôi chÌ t¿ trách mình Çã thi‰u kinh nghiŒm, tܪng r¢ng cÙ im l¥ng mà làm viŒc thì rÒi ngÜ©i ta së hi‹u. NhÜng, chúng tôi Çã quên r¢ng chúng ta Çang ª trong
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 21

th©i kÿ tr¡ng Çen lÅn l¶n, sáng tÓi mÆp m©. Nh»ng håt giÓng nghi ng©, nÄy lá sum suê quá, che khuÃt tÃt cä m†i ÇÎa håt, cho ljn cä lòng nh»ng ngÜ©i thân nhÃt. Chúng ta nhÜ Çang Çi trong rÅy tranh, phäi luôn luôn hô to "Tôi ª Çây! tôi Çang làm viŒc này viŒc n†". Phäi luôn luôn gåt tranh mà bܧc, mà n‰u cÀn ÇÓt h‰t cä Çám tranh nghi ng© Ç‹ ÇÜ®c thÃy rõ nhau hÖn. Công viŒc ÇÓt tranh Ãy, tØ trܧc ljn nay Gia ñình PhÆt Tº chúng tôi chÜa hŠ làm. Trái låi v§i m¶t ít tinh nghÎch, chúng tôi muÓn chÖi trò cút hùm Ç‹ ch†c nh»ng ông thÀy bói. NhÜng trò chÖi Ãy Çã ljn lúc nguy hi‹m, cÀn phäi chÃm dÙt. Và chính hôm nay, lÀn ÇÀu tiên trܧc m¥t các ngài, chúng tôi xin châm lºa vào Çám tranh nghi ng© Ãy Ç‹ các ngài ÇÜ®c thÃy m¥t thÆt cûa Çoàn th‹ chúng tôi hÖn. Công viŒc có lë Çã chÆm, nhÜng chÆm còn hÖn không..." "... Gia ñình PhÆt Tº chÌ là m¶t t° chÙc giáo døc trong H¶i PhÆt H†c. Nó lÃy giáo lš nhà PhÆt làm cæn bän, vì giáo lš Ãy có Çû ba ÇiŠu kiŒn cÀn thi‰t Ç‹ Çào tåo con ngÜ©i theo Çúng nghïa cûa nó : PhÀn tình cäm (Bi), phÀn lš trí (Trí), phÀn š chí (DÛng). Thi‰u m¶t trong ba phÀn Ãy, con ngÜ©i chÜa phäi là con ngÜ©i. Ba phÀn Ãy ÇŠu phäi ÇÜ®c phát tri‹n ÇŠu nhau và cho ljn cùng Ƕ Ç‹ xÙng v§i con ngÜ©i luôn luôn ti‰n b¶. Chúng tôi vì møc Çích giáo døc mà l¿a PhÆt giáo làm nŠn täng, chÙ không phäi vì PhÆt giáo mà lôi kéo thanh niên. ñåo là m¶t con ÇÜ©ng, m¶t phÜÖng tiŒn, mà con ngÜ©i m§i thÆt là møc Çích. ñ‹ Çåt ÇÜ®c møc Çích giáo døc nói trên, Gia ñình PhÆt Tº có ngành hoåt Ƕng, ngành giáo lš Ç‹ mª mang trí tuŒ, thÃy rõ m¥t thÆt cûa Ç©i. Ngành væn nghŒ Ç‹ trau dÒi tình cäm, di dÜ«ng tính tình. Ngành chuyên môn vŠ thanh niên Ç‹ thích Ùng v§i hoàn cänh, nâng cao m¿c sÓng. Ba ngành hoåt Ƕng Ãy ÇŠu quan tr†ng ngang nhau. Trong chÜÖng trình h†c tÆp, chúng tôi không thiên vŠ phÀn giáo lš, vì møc Çích cûa chúng tôi không phäi Ç‹ tåo nh»ng vÎ tæng già tÜÖng lai. Chúng tôi cÛng không thiên vŠ væn nghŒ vì chúng tôi không cÓ Çào tåo nh»ng nghŒ sï. Và chúng tôi cÛng không quá chú tr†ng vŠ chuyên môn, vì chúng tôi không muÓn Çàn em cûa chúng tôi chÌ là nh»ng thanh niên tháo vác, khéo tay khéo chân mà thôi. VŠ nh»ng ngành hoåt Ƕng này chúng tôi không muÓn nói nhiŠu. Chúng tôi xin nhÜ©ng cho cu¶c tri‹n lãm t¿ nói lÃy và nó së trình bày v§i các ngài m¶t cách hùng hÒn hÖn. Các ÇiŠu mà các ngài muÓn bi‰t và chúng tôi cÛng cÀn thÜa ra, là lÆp trÜ©ng cûa Gia ñình PhÆt Tº ÇÓi v§i nܧc nhà trong giai Çoån hiŒn tåi nhÜ th‰ nào?

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

22

Trܧc khi nói t§i thái Ƕ cûa Çoàn th‹ chúng tôi trong giai Çoån hiŒn tåi, chúng tôi xin phép nói ph§t qua lÎch trình ti‰n tri‹n cûa nó, vì chính cái bài h†c quá khÙ Ãy Çã våch cho chúng tôi lÆp trÜ©ng hiŒn tåi. Gia ñình PhÆt tº ÇÜ®c thai nghén và sinh nª cách Çây mÜ©i næm trong th©i Pháp thu¶c. Nó chÜa kÎp l§n thì NhÆt Çäo chính rÒi chánh phû Dân chû C¶ng hòa lên thay, và bây gi© nó b‡ng nhiên b¶c phát dܧi chánh phû quÓc gia. ChÌ có mÜ©i tu°i, nó Çã chÙng ki‰n bÓn cu¶c thay Ç°i chính quyŠn và nó b‡ng sáng m¡t. Nó hi‹u rõ š nghïa cûa hai ch» tang thÜÖng, nhÆn chân ÇÜ®c cái thâm thúy cûa bÙc tranh vân cÄu. Và, do Çó nó Çã s§m có m¶t lÆp trÜ©ng là không nên d¿a vào m¶t l¿c lÜ®ng ngoåi lai nào cä, nhÃt là l¿c lÜ®ng chính trÎ, mà cÛng không nhúng tay vào chính trÎ. NhÜ chúng tôi Çã trình bày trên, Gia ñình PhÆt Tº chÌ là m¶t t° chÙc hoàn toàn giáo døc, tÃt nhiên là trong giáo døc có cä phÀn công dân ÇÓi v§i t° quÓc. Và n‰u chúng tôi có trau dÒi cho Çàn em chúng tôi tinh thÀn danh d¿ cûa dân t¶c, lòng yêu ÇÃt nܧc, š chí quÆt cÜ©ng thì Çó cÛng là viŒc thÜ©ng trong m†i thÙ giáo døc, chÙ có phäi Çâu vì th‰ mà trª thành m¶t cÖ quan chính trÎ có màu s¡c này, màu s¡c khác?..." ... Quš ngài phÀn Çông là nh»ng nhà mô phåm, nh»ng nhà trí thÙc lành månh, nh»ng thû lãnh thanh niên, ch¡c các ngài không thÃy muÓn m¶t Çoàn th‹ giáo døc chÌ Çào tåo nh»ng con ngÜ©i máy Ç‹ cho m†i th‰ l¿c gi¿t dây, không tinh thÀn, thi‰u bän lïnh, thi‰u ÇÙc hånh! Vâng, các ngài không muÓn nhÜ th‰, mà chúng tôi cÛng vÆy. Chúng tôi chuyên tâm cÓ g¡ng Çào tåo thanh thi‰u nhi PhÆt tº có m¶t tinh thÀn v»ng månh. ñó là ÇiŠu cÓt y‰u cûa Gia ñình PhÆt Tº và cÛng là vÃn ÇŠ quan tr†ng vŠ phÜÖng diŒn giáo døc. Chúng ta phäi thi‰t th¿c hÖn, nh»ng thanh niên, gia Çình ª m¶t nÖi mà mình ª m¶t ngã, nh»ng con thiêu thân s¡p læn vào lºa vÆt chÃt. Chúng ta làm th‰ nào Ç‹ cÙu v§t nh»ng nån nhân t¶i nghiŒp Ãy? HiŒn gi©, có nh»ng h†c sinh hÍ nghÌ h†c là Çi dåo phÓ, h‰t råp chi‰u bóng này låi tiŒm giäi khát n†, nh»ng em bé vì quá giàu hay quá nghèo mà hÜ, nh»ng thanh niên Çang læn m¶t cách vô tÜ vào hÓ trøy låc. Chúng ta phäi làm th‰ nào Ç‹ mª cho h† m¶t con ÇÜ©ng sáng, hܧng h† vŠ Çây, tìm cho h† nh»ng công viŒc l®i ích cho Ç©i h† và cho xã h¶i. Công viŒc giáo døc lúc nào cÛng cÀn thi‰t, nhÜng lúc này nó cÃp bách hÖn bao gi© h‰t. Gia ñình PhÆt Tº Çã và Çang làm công viŒc Ãy. NhÜng v§i tài hèn sÙc m†n, Çoàn th‹ chúng tôi không th‹ làm n‡i h‰t.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 23

Bªi vÆy chúng tôi thi‰t tha kêu g†i quš ngài nâng Ç« chúng tôi v§i tinh thÀn xây d¿ng, v§i dÜ luÆn Çúng Ç¡n công minh cûa quš ngài. Riêng v§i các Çoàn th‹ thanh niên, chúng tôi mong cÀu ÇÜ®c h®p tác ch¥t chë trong công viŒc giáo døc Ãy. V§i thanh niên Thiên chúa giáo mà lòng thÜÖng cûa Chúa Çã có s¤n, v§i thanh niên Hܧng Çåo mà thành tích làm viŒc xã h¶i Çã n‡i ti‰ng, chúng tôi ch¡c r¢ng chúng ta së thâu hoåch ÇÜ®c k‰t quä ÇËp Çë trong công viŒc trÒng ngÜ©i vï Çåi Ãy. Chúng tôi tin tܪng ª m¶t ngày mai tÜÖi sáng". Qua bài diÍn væn trên, cÜÖng lïnh lš thuy‰t và hành Ƕng cûa Gia ñình PhÆt Tº Çã quy tø trong ba y‰u Çi‹m: 1- Gia ñình PhÆt Tº không phäi là m¶t t° chÙc chính trÎ. 2- Gia ñình PhÆt Tº nh¡m møc Çích giáo døc con ngÜ©i toàn diŒn thân, tâm, trí. Hòa ÇÒng cá nhân v§i c¶ng ÇÒng xã h¶i, th¿c t‰ v§i lš tܪng. 3- Gia ñình PhÆt Tº góp phÀn xây d¿ng nŠn móng cho tÜÖng lai PhÆt giáo và dân t¶c. ñem th¿c hiŒn ba tiêu chuÄn Ãy vào th¿c t‰, nhÃt là th¿c t‰ nܧc nhà thÆt không phäi là chuyŒn dung dÎ. Th‰ nên, ª Çây biên giä không th‹ làm công viŒc cûa nhà chép sº theo lÓi biên niên, không làm gia phä, nghïa là không chú tr†ng vào viŒc ghi rõ næm nào, tháng nào. Gia ñình PhÆt Tº nào ÇÜ®c thành lÆp trܧc hay sau, ho¥c kê khai nh»ng bܧc Çi tiŒm ti‰n cûa t° chÙc mà chÌ nêu lên nh»ng n‡i khó khæn l§n hay nh»ng s¿ kiŒn thuÆn l®i mà cÃp lãnh Çåo phong trào Çã phäi träi qua Ç‹ rút kinh nghiŒm trong quá khÙ, Ùng døng vào hiŒn tåi Ç‹ xây d¿ng tÜÖng lai. Công viŒc này së b¡t ÇÀu tØ ngày thành lÆp ª Hu‰ cho t§i ngày thÓng nhÃt huy hoàng hiŒn tåi. Trong chÜÖng ÇÀu, biên giä Çã trình bày nh»ng nét Çåi cÜÖng vŠ chính trÎ, xã h¶i, luân lš. Nh»ng ÇiŠu Ãy chÌ là không khí chung chÙ không phäi là y‰u tÓ cÃu thành th¿c s¿ cûa Gia ñình PhÆt Tº. Phäi nói r¢ng næm 1948, khi Gia Çình PhÆt Hoá Ph° ÇÜ®c tái lÆp ª Hu‰ nh¢m Çúng vào lúc ngÜ©i Pháp Çã chi‰m ÇÜ®c phÀn l§n các Çô thÎ tåi ba miŠn. Riêng ª Trung phÀn, ng¡t v§i miŠn B¡c có bÓn tÌnh Thanh, NghŒ,
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 24

Tïnh và Quäng Bình. Phía nam Trung phÀn låi ngæn cách ba tÌnh Quäng Ngãi, Bình ñÎnh, Tuy Hòa. NhÜ th‰, phåm vi hoåt Ƕng chÌ quanh quÄn tåi Hu‰, Quäng TrÎ, ñà N¤ng, H¶i An, Ninh Hòa, Nha Trang, Phan Rang, Phan Thi‰t và ñà Låt. Thoåt tiên ngÜ©i Pháp n¥n ra "H¶i ÇÒng chÃp chánh Trung kÿ" do cø Võ Bá Håp cÀm ÇÀu và ông TrÀn Væn Lš ÇiŠu khi‹n công viŒc hành chánh. Lúc bÃy gi©, sÓ ngÜ©i trª vŠ vùng tåm chi‰m còn ít và v‰t hoang tàn cûa chinh chi‰n còn ghi ÇÆm trên gÜÖng m¥t ThÀn kinh. Núi Ng¿ Bình trª thành núi tr†c và sông HÜÖng bôi låi l§p son phóng Çãng th©i xÜa. Trong hoàn cänh Ãy, ngÜ©i ngÜ©i phäi lo x‰p Ç¥t låi Ç©i sÓng riêng mình, b¡t ÇÀu chÎu nhÅn nhøc trܧc t¶i ác cûa kÈ xâm læng. Th‰ mà ngay trong hoàn cänh khó khæn Ãy, các anh chÎ em có tâm huy‰t cÛng Çã lo l¡ng t§i viŒc tái lÆp phong trào. Vào ngày T‰t Nguyên ñán næm MÆu Tš (1948) trong m¶t bu°i tiŒc trà ÇÖn giän tåi chùa TØ ñàm cûa anh chÎ em tin PhÆt, anh Võ ñình CÜ©ng Çã džc mÃy l©i chúc t‰t và Çó cÛng là quy‰t ÇÎnh ÇÀu tiên vŠ viŒc tái lÆp phong trào. CÛng trong næm Ãy các Gia Çình Hܧng ThiŒn, Gia ThiŒn, ChÖn Trí lÀn lÜ®t xuÃt hiŒn. N‰u Çem so sánh nh»ng Gia Çình này v§i Gia Çình th©i tiŠn chi‰n Thanh TÎnh, Tâm Låc, Sum ñoàn v.v... thì Çã có nh»ng Ç°i m§i h®p lš hÖn. Ch£ng hån trܧc kia, các Gia Çình h†p tåm nhà các Çåo h»u có lòng yêu trÈ thì nay Çã có Çoàn quán Çàng hoàng. Trܧc kia sau khi lÍ PhÆt thì nghe giäng PhÆt pháp (nghe chÙ không phäi h†c), tÆp hát, tÆp múa Ç‹ trình diÍn trong các bu°i lÍ; thì nay, m‡i bu°i h†p ÇŠu có chÜÖng trình rõ ràng : LÍ PhÆt, h†c PhÆt pháp, chuyên môn, h†c hát v.v... nhÃt nhÃt ÇŠu có quy cû, có lŠ lÓi do m¶t ban lãnh Çåo soån thäo và ÇiŠu khi‹n chung. Nhóm Ãy cÛng là tiŠn thân cûa Ban Hܧng DÅn ThØa Thiên sau này. Qua t§i næm 1949, toàn th‹ các Gia Çình trong tÌnh Çã có m¶t trø sª chung tåi ÇÜ©ng NguyÍn Hoàng lúc bÃy gi© còn g†i là ÇÜ©ng Paul-Bert. Nhân ngày lÍ T‰t Trung Thu næm Ãy, m¶t cu¶c tri‹n lãm ÇÖn sÖ dܧi tr©i mÜa tÀm tä. Ban Hܧng DÅn Gia Çình PhÆt Hóa Ph° ThØa Thiên ra Ç©i. ñ‹ ti‰n t§i thành quä Ãy, Gia ñình PhÆt Tº Çã träi qua træm Ç¡ng ngàn cay. ñÓi v§i chính quyŠn Pháp -ViŒt, Gia ñình PhÆt Tº phäi tÕ ra biŒt lÆp, không xu phø, không h®p tác. ñó là m¶t viŒc khó trong m†i khía cånh hành chánh và an ninh. ñÓi v§i H¶i PhÆt H†c, thì cÀn phäi gây cho H¶i s¿ thông cäm vŠ chû trÜÖng lâu dài cûa t° chÙc, ÇÒng th©i tØ chÓi nh»ng công viŒc tang t‰, nghi lÍ cûa ngÜ©i l§n không phù h®p v§i tu°i trÈ. ñó cÛng là trª ngåi thÙ hai, trª ngåi to l§n vì thu¶c vŠ n¶i b¶. ñÓi v§i quÀn chúng thì phäi làm theo ph° bi‰n cho ÇÜ®c chû trÜÖng ÇÙng Ç¡n, chân chính cûa Gia ñình PhÆt Tº. ñó là công viŒc lâu dài. Và sau cùng, ÇÓi v§i thanh thi‰u nhi, thì phäi làm sao gieo ÇÜ®c niŠm tin vào tâm hÒn cûa h†.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

25

Nh© ª khä næng sáng suÓt, kiên nhÅn, chính Çáng, mŠm dëo, m†i trª ngåi trên lÀn lÜ®t Çã ÇÜ®c kh¡c phøc. Trong giai Çoån này tܪng cÛng nên nh¡c t§i công lao cûa các ThÀy (ª Hu‰ Gia ñình PhÆt Tº g†i các vÎ các vÎ cÓ vÃn giáo lš b¢ng "Chú" thÆt là thân mÆt và gói tr†n tình thân gia t¶c) Minh Châu, ñÙc Tâm, ThiŒn Ân, Chân Trí, Trí Không và nhiŠu anh chÎ khác. Công trình Ãy là công trình khai sáng, tåo cÖ sª, gây ÇÜ©ng lÓi. Nh»ng ngÜ©i Ãy, sau này dù có ti‰p tøc hay không, dù liên tøc hay gián Çoån ÇŠu Çáng cho ta ghi nh§ và cäm m‰n. VŠ sau khi t° chÙc Çã l§n månh, l§p ngÜ©i trÈ dÀn dÀn thay th‰ hay ti‰p tøc trong công viŒc lãnh Çåo, nhÜng thi‰t tܪng câu "uÓng nܧc nh§ nguÒn" không phäi là không Çáng ghi nh§, khi mà gi†t nܧc cành dÜÖng Çã g¶i såch bøi trÀn cho tâm hÒn hܧng lên ÇÜ©ng giäi thoát. Qua các s¿ kiŒn trên, ngÜ©i Huynh trܪng hôm nay có th‹ rút ra nh»ng kinh nghiŒm nào? l Trܧc h‰t là vŠ ÇiŠu hành và ÇÓi ngoåi. M¶t t° chÙc giáo døc chân chính phäi Ç¥t dܧi m¶t cÖ quan lãnh Çåo duy nhÃt có ÇÜ©ng lÓi vŠ thiŒn chí, có bän lãnh và khä næng, có lÜÖng tâm và ÇÙc Ƕ. Trong m†i viŒc ÇÓi ngoåi nên s¡c bén và khoan nhu, cÜÖng quy‰t mà mŠm dëo. Các chính quyŠn hÒi Çó th¿c s¿ là tay sai cûa ÇÎch. NhÃt ÇÎnh Gia ñình PhÆt Tº không th‹ nào h®p tác. ñã không l®i døng ÇÜ®c thì nhÃt ÇÎnh h† phäi phá. Phá không n‡i thì h† n¥n ra m¶t thÙ Gia ñình PhÆt Tº, m¶t thÙ ngøy trang cûa cái H¶i PhÆt Giáo ThiŠn L» tÜÖng t¿ nhÜ lá bài m§i bây gi©. Trong trÜ©ng h®p Ãy, m¶t bên thì ÇÜ®c chính quyŠn nâng Ç«, m¶t bên thì bÎ khûng bÓ, thº hÕi n‰u không sáng suÓt và khôn ngoan thì có lë Gia ñình PhÆt Tº bÎ tiêu diŒt tØ lâu rÒi. M¶t chi ti‰t nhÕ, rÃt ít ngÜ©i chú š t§i, là trong tÃt cä bu°i lÍ cûa Gia ñình PhÆt Tº không hŠ có bóng dáng "ông chính quyŠn". Chi ti‰t Ãy thÆt khó th¿c hiŒn vÆy. l Cao hÖn m¶t bÆc là viŒc liên låc v§i H¶i PhÆt H†c. Trܧc kia, vào hÒi 1937, 1938 m‡i lÀn có lÍ rܧc PhÆt thì ngÜ©i ta cho mÃy chú nhÕ m¥c áo dài xanh, cÀm lÒng Çèn, Çi theo Çám rܧc, ca bài "Vui mØng g¥p ngày nay, mÒng tám tháng tÜ" theo ÇiŒu Çæng Çàn cung cho rÆm Çám. Cái quan niŒm Çem con nít làm trò vui cho ngÜ©i l§n cho t§i lúc bÃy gi© vÅn còn thâm nhiÍm trong trí óc cûa Ça sÓ Çåo h»u. Th‰ mà, hÒi Çó anh Trܪng Ban Hܧng DÅn Gia ñình PhÆt Tº Çã ÇÜ®c thâu nhÆn là nhân viên th¿c thø trong Ban TrÎ S¿ H¶i PhÆt H†c cÛng nhÜ T°ng TrÎ S¿. NhÆn nhÜ vÆy tÙc Çã m¥c nhiên công nhÆn Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc giáo døc trÈ, nhÜng không phäi t° chÙc quy tø toàn trÈ con. Trong m‡i bu°i h†p anh chÎ em Çã
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 26

bàn cäi h‰t lš, nhÜng sau lš lë bao gi© cÛng Än hiŒn tình Çoàn k‰t thâm thi‰t cûa Gia Çình. Nh© ÇÜ®c tr¿c ti‰p tham d¿ vào Ban TrÎ S¿ H¶i PhÆt H†c mà sÙc bành trܧng cûa Gia ñình PhÆt Tº có phÀn dÍ dàng hÖn. Và quan tr†ng nhÃt là chính H¶i PhÆt H†c phäi gánh chÎu trách nhiŒm pháp lš h¶ cho Gia ñình PhÆt Tº. Nói tr¡ng ra, Gia ñình PhÆt Tº không b¶i båc mà låi ghi nh§ công Ön Çùm b†c cûa H¶i suÓt m¶t th©i gian kh° lâu dài. NhÜng có ÇiŠu Çáng ti‰c, vô cùng Çáng ti‰c là m¶t sÓ Huynh trܪng quen sÓng dܧi bóng mát Ãy Çã quên b°n phÆn thiêng liêng khi nghï r¢ng "không có H¶i là Gia ñình PhÆt Tº phäi tan rã". Tâm lš › låi Ãy Çã hiŒn th¿c, Çã là m¶t trª ngåi l§n cho công cu¶c thÓng nhÃt cûa Gia ñình PhÆt Tº. NhiŠu anh chÎ em Çã nhÀm lÅn › låi v§i chung thûy, hi‹u lÀm t¿ lÆp v§i vong ân. May thay Çó chÌ là tâm lš chÓc lát cûa m¶t thi‹u sÓ. Trên con ÇÜ©ng Çi t§i s¿ phát tri‹n toàn diŒn, Gia ñình PhÆt Tº Çã phäi dùng nhiŠu phÜÖng th‰ uy‹n chuy‹n. Trong th©i chi‰n tranh ViŒt-Pháp còn ti‰p diÍn, tâm lš chung cûa quÀn chúng, k‹ cä Çåi chúng PhÆt tº là hoài nghi và c¿c Çoan. Hoài nghi vì luôn luôn bÎ b†n chính khách bÃt lÜÖng lÜ©ng gåt, c¿c Çoan vì sÙc chÎu Ç¿ng bÎ hao mòn. Trong trÜ©ng h®p này, gây cho quÀn chúng m¶t niŠm tin vŠ t° chÙc cûa mình - m¶t t° chÙc không phäi lúc nào cÛng nói th£ng th¿c chÃt cho m†i ngÜ©i hi‹u ÇÜ®c - tÃt phäi dùng nhiŠu th‹ cách trái ngÜ®c. Nh»ng th‹ cách Ãy, v§i nh»ng ngÜ©i nông n°i chÌ ÇÜa t§i hi‹u lÀm mà mª lÓi cho các luÆn ÇiŒu vu khÓng. MuÓn tránh nh»ng ng¶ nhÆn chúng ta chÌ có hai phÜÖng th‰: m¶t là Çem tÜ tܪng chân chính chÌ Çåo cho hành Ƕng, hai là lÃy hành Ƕng phân minh Ç‹ biŒn minh cho tÜ tܪng. Các anh chÎ lãnh Çåo phong trào Çã ch†n phÜÖng th‰ thÙ hai. M†i ngÜ©i Çã âm thÀm, câm nín Ç‹ hành Ƕng. Nh»ng hoài nghi, vu khÓng ngày m¶t dày Ç¥c nhÜ m¶t rØng tranh. Công viŒc ÇÓt tranh không phäi ai cÛng làm ÇÜ®c và ÇÓt ÇÜ®c. Cho nên ngÜ©i Huynh trܪng cÀn bi‰t kiên nhÅn, dù có oan Ùc. Hành Ƕng mà không có phÜÖng châm cÛng chÌ là xuÄn Ƕng. Lúc bÃy gi© Ban Hܧng DÅn Çã nghï t§i trܧc tiên là tåo cho m†i Huynh trܪng m¶t cæn bän, m¶t tinh thÀn. Các tråi huÃn luyŒn ÇÜ®c lÀn lÜ®t mª liên ti‰p tØ ThØa Thiên vào t§i ñà N¤ng (Løc Hòa mª cho các tÌnh Khánh Hòa, Ninh ThuÆn, ñà Låt 12.7.1951, tråi Tinh TÃn tåi Nha Trang 14.7.1952). Và nh»ng cu¶c vi‰ng thæm có tính cách tác Ƕng tinh thÀn tåi Phan Rang (22.7.1952). Nh»ng công tác ÇÀu tiên Ãy Çã ÇÜa t§i s¿ bành trܧng månh më cûa Gia ñình PhÆt Tº suÓt các tÌnh Trung phÀn. Uy tín và sÙc månh cûa m¶t phong trào là do ª tác phong cûa cán b¶. Nh»ng ngÜ©i lãnh Çåo hôm nay mà còn gi» ÇÜ®c thái Ƕ khiêm cung, tích c¿c, phÀn nhiŠu ÇŠu
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 27

xuÃt thân tØ các tråi huÃn luyŒn sÖ khªi Ãy cä. Nói ljn tråi huÃn luyŒn tÃt phäi nh¡c t§i tråi Kim Cang. ñây là m¶t tråi huÃn luyŒn Huynh trܪng toàn quÓc ÇÀu tiên, thành phÀn ban quän tråi có thÀy Minh Châu (cÓ vÃn giáo lš) và anh Võ ñình CÜ©ng (tråi trܪng), anh Phan Cänh Tuân (tråi phó), anh Lê Cao Phan lúc bÃy gi© làm Trܪng ban Hܧng dÅn ThØa Thiên và nhiŠu anh chÎ khác. K‹ vŠ tråi sinh thì biên giä xin ÇÖn cº vài anh: B¡c ViŒt có Lê Vinh (thÜ©ng g†i là Lê Lai), TrÀn Thanh HiŒp (h¡c ín), ñ¥ng Væn Khuê (ti‹u thÜ). Nam ViŒt có anh NguyÍn H»u Huÿnh, còn Trung ViŒt thì chi‰m Ça sÓ, mà phÀn Çông t§i nay ÇŠu trên 40 tu°i, hay có ngÜ©i Çã khuÃt nhÜ anh Lê Væn Vinh (ñà Låt). Næm 1952 là næm Çáng ghi nh§ cûa PhÆt giáo. ñó là næm thành lÆp PhÆt giáo thÓng nhÃt, næm thành lÆp H¶i PhÆt giáo th‰ gi§i mà ThÜ®ng T†a TÓ Liên (B¡c ViŒt) ÇÜ®c bÀu làm Phó Chû TÎch. ViŒt Nam là h¶i viên sáng lÆp và ÇÜ®c hân hånh Çón ti‰p ông Chû tÎch Malalasekere. Cùng næm Ãy, anh Võ ñình CÜ©ng hܧng dÅn m¶t phái Çoàn Gia ñình PhÆt Tº ra thæm Hà N¶i, vÆn Ƕng H¶i nghÎ thÓng nhÃt. ThÆt ra, gi»a t° chÙc cûa ba miŠn lúc bÃy gi© còn có nhiŠu khác biŒt vŠ hình thÙc cÛng nhÜ ÇiŠu hành. Ngày 1.1.1953, m¶t k› nguyên m§i Çã mª ÇÀu cho Gia ñình PhÆt Tº ViŒt Nam ra Ç©i v§i m¶t Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng, m¶t N¶i quy, m¶t ChÜÖng trình tu h†c thÓng nhÃt. Trong dÎp này, anh Trܪng ban Hܧng dÅn toàn quÓc Võ ñình CÜ©ng có nhÃn månh vŠ š nghïa Çåi h¶i: "... ThÜa các anh chÎ em Çåi diŒn Gia ñình PhÆt Tº B¡c và Nam ViŒt. S¿ hiŒn diŒn cûa anh chÎ em trong h¶i trÜ©ng này làm chúng tôi cäm kích vô cùng. Nó chÙng tÕ s¿ hܪng Ùng nÒng nhiŒt cûa PhÆt tº B¡c và Nam ÇÓi v§i phong trào Gia ñình PhÆt Tº theo v§i anh chÎ em m¶t luÒng gió phÃn khªi Çã bay vŠ quåt vào lòng chúng tôi làm cho chúng tôi thêm hæng hái. TØ Çây, trên ÇÜ©ng lš tܪng chúng tôi không lÈ loi n»a. Chúng tôi có th‹ n¡m ch¥t tay anh chÎ em B¡c và Nam mà ti‰n månh ti‰n xa, không quän ngåi hào sâu và hÓ hi‹m..." Phái Çoàn Gia ñình PhÆt Tº B¡c ViŒt gÒm có chÎ Ni, anh NguyÍn Væn Nhã, Lê Væn Lãm, Væn ñình Hy. Nam ViŒt có anh TÓng HÒ CÀm, NguyÍn Væn Thøc. Nh»ng ngÜ©i Ãy nay ngÜ©i còn kÈ mÃt. Có nh»ng ngÜ©i hiŒn còn mà tuÒng nhÜ Çã
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 28

mÃt, và nh»ng ngÜ©i khuÃt m¥t mà ch£ng xa lòng. ñó là lòng m‰n thÜÖng ru¶t thÎt, lòng lân ái cùng chung lš tܪng. MÜ©i m¶t næm Çã qua, mÜ©i m¶t næm th¿c hiŒn m¶t l©i thŠ. Träi qua nhiŠu tang thÜÖng bi‰n Ç°i, ÇÃt nܧc bÎ chia c¡t. Thº hÕi còn ai n« c¡t ÇÙt nÓt tâm hÒn khi quê hÜÖng Çã bÎ b†n manh tâm chia rë. Ngày 31.7.1955, m¶t H¶i nghÎ Huynh trܪng toàn quÓc thÙ hai h†p ª ñà Låt. Trong cänh sum h†p Ãy, v¡ng m¥t m¶t ngÜ©i. Chính quyŠn Çã cÃm anh Trܪng ban Hܧng dÅn Çi h†p. Th‰ nhÜng h¶i nghÎ vÅn nhÆn ÇÜ®c thÜ anh và ÇŠu giÓc h‰t næng l¿c vào viŒc thäo luÆn k‰ hoåch phát tri‹n phong trào. TØ næm 1954, chính quyŠn Pháp thäm båi phäi bàn giao cho MÏ quän thû miŠn Nam và chính quyŠn h† Ngô Çã gieo tang tóc cho Gia ñình PhÆt Tº. ñã có nh»ng anh chÎ em bÎ ám sát gi»a ÇÒng v¡ng, có anh chÎ em bÎ chôn sÓng ª Bình ñÎnh, anh Trܪng ban Hܧng dÅn phäi vào tù và tÎ nån. M¥c dù g¥p nhiŠu trª ngåi Çó, sÙc ti‰n cûa Gia ñình PhÆt Tº vÅn tæng ÇŠu. ChÌ nguyên m¶t tÌnh ThØa Thiên cÛng Çã có hÖn 400 Huynh trܪng ÇiŠu khi‹n các Gia Çình tØ thÎ xã t§i nông thôn. Sinh hoåt nông thôn Ç¥t ra nhiŠu vÃn ÇŠ m§i vŠ huÃn luyŒn và ÇiŠu hành. Biên giä rÃt thán phøc s¿ sáng suÓt và hy sinh cûa m¶t sÓ anh chÎ em lãnh Çåo Çã ÇÜa ra nh»ng chÜÖng trình hoåt Ƕng h»u hiŒu vŠ n¶i vø, nhÜng cÛng xin nh¡c thêm là không nên d¿a vào m¶t vài k‰t quä thu hoåch ÇÜ®c ª ÇÎa phÜÖng mà quên lãng cái lš tܪng hܧng t§i thÓng nhÃt th¿c s¿. M¶t thái Ƕ kiêu kÿ, m¶t tâm lš chû quan, anh hùng cá nhân rÃt có håi cho s¿ tÒn tåi và phát tri‹n cûa t° chÙc trong giai Çoån hiŒn tåi. Nh»ng khó khæn vÅn còn Çó, trª ngåi vÅn gia tæng, ta không th‹ b¡t chܧc các nhà chính trÎ chÌ kêu g†i Çoàn k‰t suông mà phäi thÆt s¿ cùng làm, cùng nghï, cùng nói theo Çúng tinh thÀn thÓng nhÃt cûa Gia ñình PhÆt Tº. Hoàn cänh chính trÎ xã h¶i B¡c, Trung, Nam có khác, nhÜng Çó là biên gi§i th¿c tåi chÙ không phäi nh»ng ngæn cách tinh thÀn. Gia ñình PhÆt Tº còn rÃt nhiŠu sÙ mŒnh phäi hoàn thành. Ta không th‹ Ç‹ cho tâm hÒn có kÈ hª. Làm nhÜ th‰ là mª lÓi cho ng†n gió Ƕc len vào phá v« s¿ nghiŒp và tâm hÒn ta. Ngày 28.6.1964, ñåi h¶i Huynh trܪng toàn quÓc lÀn thÙ tÜ h†p tåi trÜ©ng Gia Long Saigon sau ngày Pháp nån. ñây là cÖ h¶i Ç‹ ki‹m Çi‹m hàng ngÛ và còn là lÓi vŠ cûa nh»ng ngÜ©i låc hܧng, lÓi vŠ cûa nh»ng anh chÎ em bÎ nghÎch cänh làm ly cách. HÖn 200 Çåi bi‹u cûa 42 tÌnh nhóm h†p trong 3 ngày. Ba ngày dài hÖn ba th‰ k›. Nh»ng l©i cam k‰t, nh»ng l©i tâm s¿, nh»ng l©i k‹ l‹ vŠ vinh nhøc thæng trÀm Çã bi‹u l¶ m¶t tinh thÀn s¡t Çá, m¶t tình thân ái vô biên. Mai sau dù ai có
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 29

thành ki‰n mà phû nhÆn l©i thŠ thì lÎch sº Gia ñình PhÆt Tº cÛng Çã m¶t lÀn nghe nh»ng l©i tha thi‰t Ãy! M¶t N¶i quy m§i, m¶t Quy ch‰ Huynh trܪng, m¶t Quy ch‰ ngành n» ÇÜa t§i m¶t cÖ quan ÇiŠu hành dân chû và ti‰n b¶. ñåi h¶i này còn nói lên ngày Ƕc lÆp cûa Gia ñình PhÆt Tº. ThÆt ra trong tinh thÀn, Gia ñình PhÆt Tº vÅn Ƕc lÆp tØ lâu, nhÜng vŠ pháp lš phäi chÎu ép mình trong khuôn kh° chung. ñàn chim vÜ®t cºa lÒng tung bay ra ánh sáng t¿ do. M¶t vài con rã cánh vì ng®p n¡ng nhÜng Çàn chim vÅn r¶n ràng nhÎp cánh theo lÎch sº. M¶t vài con cam chÎu cänh lÀu son gác tía, gåo tr¡ng nܧc trong mà quên cä khung tr©i bao la phóng khoáng. NhÜng trܧc sau gì cänh chim lÒng cÛng không phäi là lš tܪng cûa m¶t Çoàn viên Gia ñình PhÆt Tº. NgÜ©i ta, vì có thành ki‰n có th‹ trút bÕ tÃt cä, nhÜng màu áo lam m¶t khi Çã ghi sâu vào tâm khäm thì không m¶t màu s¡c gì có th‹ nhu¶m ÇÜ®c n»a... Châm ngôn và luÆt Gia ñình PhÆt Tº Çã có møc Çích hoåt Ƕng giáo døc rõ rŒt. ñiŠu Ãy còn quy ÇÎnh cho Çoàn viên m¶t phÜÖng hܧng cø th‹ hÖn : ñó là Châm ngôn và LuÆt. Trong bu°i ÇÀu, khi các Gia ñình PhÆt Tº m§i thành lÆp, Çoàn viên chÌ hi‹u m¶t cách giän dÎ r¢ng: "V§i š nghï, l©i nói, viŒc làm chân chính cûa ngÜ©i PhÆt tº em xây d¿ng Gia Çình". ñ‰n khi viŒc t° chÙc hoàn thành, thì trong bän n¶i quy ÇÀu tiên, châm ngôn ÇÜ®c ghi là hòa thuÆn, tin yêu, vui vÈ. Châm ngôn Ãy cÛng chÌ nh¡m tåo nên m¶t không khí gia Çình. Trên thì có Bác Gia trܪng, th٠ljn các anh chÎ trܪng, rÒi t§i Çoàn sinh. Công viŒc ÇiŠu hành cÛng ÇÖn giän. ñoàn trܪng chÜa có quy ch‰ nhÃt ÇÎnh. ñoàn sinh chÜa có cÃp bÆc rõ ràng. Nói chung, cÃp lãnh Çåo chÌ chú tr†ng t§i viŒc tåo m¶t không khí thân mÆt Ç‹ cùng nhau tu h†c và san b¢ng nh»ng cách biŒt gi»a các gia t¶c riêng tÜ. Châm ngôn Ãy Çã ÇÜ®c th‹ hiŒn ÇÀy Çû. Tuy nhiên, Gia ñình PhÆt Tº không ngØng låi ª Çó. V§i Çà phát tri‹n tiŒm ti‰n, næm 1953 danh hiŒu Gia ñình PhÆt Tº ra Ç©i, thì châm ngôn låi chia ra: Bi Trí DÛng cho ngành Thanh, Thi‰u và gi» låi Hòa ThuÆn, Tin Yêu, Vui VÈ cho ngành ñÒng. S¿ thay Ç°i Ãy h£n phäi có lš do. Khác v§i giai Çoån phôi thai tØ næm 1940 t§i 1954, chÌ gò bó trong phåm vi Gia Çình, khi Gia ñình PhÆt Tº ViŒt Nam thÆt s¿ thÓng nhÃt qua ñåi h¶i toàn quÓc
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 30

tháng 1 næm 1953, châm ngôn cûa Gia ñình PhÆt Tº Çã b¡t ÇÀu vÜ®t biên gi§i Gia Çình Ç‹ Çi vào xã h¶i. Trong bài diÍn væn džc trܧc ñåi h¶i, anh Trܪng ban Hܧng dÅn toàn quÓc tiên khªi Võ ñình CÜ©ng Çã nhÃn månh vào phÜÖng châm hoåt Ƕng. ñåo trong ñ©i và ñ©i trong ñåo: "ñåo cÀn phäi tuôn xuÓng, phäi tan ra, phäi thÃm vào cu¶c Ç©i, bÒi b° cho nó, nhÜ nܧc thÃm nhuÀn trong lòng ÇÃt. ñåo không th‹ xa cu¶c Ç©i. HÍ xa là c¢n c‡i, là ráo khô và không còn nghïa sÓng n»a. ñåo phäi ª trong ñ©i, phäi phøng s¿ cõi Ç©i. NhÜng ngÜ®c låi, ñ©i cÛng phäi ª trong ñåo. N‰u ñåo theo ñ©i mà không hoán cäi ÇÜ®c cu¶c Ç©i, buông lung theo Ç©i Ç‹ phäi mÃt gÓc, mÃt bän s¡c thì ñåo không còn là ñåo n»a. Vì nó Çã mÃt nhiŒm vø cao cä là hܧng dÅn, là chÌ ÇÜ©ng. Nói m¶t cách khác, ñåo không th‹ Çi m¶t ÇÜ©ng mà ñ©i Çi m¶t ÇÜ©ng, ñåo v§i ñ©i phäi Çi sát liŠn v§i nhau". ñi vào Ç©i, Çi vào công tác xã h¶i, tÃt nhiên các em ñÒng niên không kham n‡i nên các em së ÇÜ®c gi» låi châm ngôn cÛ. Trái låi Thanh Thi‰u niên Çi vào Ç©i Çòi hÕi m¶t l®i khí tinh thÀn, m¶t chÌ nam. L®i khí Ãy, chÌ nam Ãy thu vào ba ti‰ng Bi Trí - DÛng. ñây không phäi là ba tiêu chuÄn mà còn là ba ÇÙc tính cÀn thi‰t cho m‡i PhÆt tº, cho m†i PhÆt tº. VŠ phÜÖng diŒn khách quan, không có TØ Bi thì không có tình nhân loåi, nghïa ÇÒng bào. Không có Trí TuŒ thì m†i hoåt Ƕng trª thành gian trá, manh Ƕng, phän v§i chính nghïa, phän chân lš. Không có DÛng LÜ®c thì së không Çû sÙc månh tinh thÀn Ç‹ ÇÜa ñåo vào ñ©i. Châm ngôn Ãy tåo cho Gia ñình PhÆt Tº m¶t uy tín, m¶t ÇÎa bàn hoåt Ƕng r¶ng l§n và vô vÎ l®i. VŠ phÜÖng diŒn chû quan, không có TØ Bi thì dÍ sa vào ÇÜ©ng ác. Không có Trí TuŒ thì không th‹ giác ng¶. Không có DÛng LÜ®c thì dÍ thành hèn nhát, xu phø, thi‰u nghÎ l¿c. Châm ngôn Bi Trí DÛng Çã b¡t nguÒn tØ ba ti‰ng ñåi Hùng, ñåi L¿c, ñåi TØ Bi trong Læng Nghiêm ThÆp Chú, nhÜng Çã ÇÜ®c thanh niên hóa, hiŒn Çåi hóa. ñ‰n næm 1961, trong hoàn cänh bÎ khûng bÓ, ñåi h¶i Gia ñình PhÆt Tº vÅn h†p tåi chùa Xá L®i ViŒt Nam. Tinh ThÀn Bi Trí DÛng Çã b¶c l¶ ljn cao Ƕ. M¥c dÀu bÎ chèn ép, Çåi h¶i cÛng vÅn có m¶t phút mÆt niŒm anh chÎ em Çã bÕ mình vì lš tܪng. VÃn ÇŠ l§n trong Çåi h¶i này là tinh thÀn Çòi hÕi thÓng nhÃt qua l©i thuy‰t trình cûa anh c¿u Trܪng ban Hܧng dÅn Nam ViŒt TÓng HÒ CÀm (biên giä xin ghi nhÆn s¿ hy sinh r¶ng l§n cûa anh chÎ em Gia ñình PhÆt Tº Nam ViŒt trong công lao chuÄn bÎ Çåi h¶i rÃt hoàn mÏ), cûa Çåo h»u NguyÍn ñÙc L®i, Çåi diŒn hai hŒ thÓng Gia ñình PhÆt Tº cûa Giáo h¶i Tæng già B¡c ViŒt tåi miŠn Nam và H¶i ViŒt Nam PhÆt Giáo. ñåi h¶i còn Çòi Ç°i danh hiŒu Gia ñình PhÆt Tº thành Çoàn Thanh Niên PhÆt Tº ViŒt Nam. Lúc bÃy gi© trên ÇÃt nܧc này chÌ có Gia ñình PhÆt
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 31

Tº là t° chÙc thanh niên PhÆt giáo duy nhÃt. Ý ki‰n sºa Ç°i danh hiŒu này rÃt h®p lš, h®p v§i bܧc ti‰n nhanh cûa Gia ñình PhÆt Tº. Th‰ nhÜng, m¶t sÓ anh chÎ em vì n¥ng tình v§i dï vãng Çã cÓ muÓn gi» låi. Chính TT. Thích ThiŒn Minh cÛng khuyên nên gi» låi vì lš do an ninh cûa t° chÙc và tinh thÀn bÃt h®p tác cûa Gia ñình PhÆt Tº ÇÓi v§i chính quyŠn. CÖ h¶i ngàn næm m¶t thuª Çã qua. ñ‰n nay, theo hŒ thÓng Çã t° chÙc cûa T°ng vø Thanh niên trong ViŒn Hóa ñåo thì Çã có Çoàn Thanh niên PhÆt tº rÒi. ThÆt ra, n‰u vì quá thÜÖng yêu dï vãng mà không tán thành viŒc sºa Ç°i thì thº hÕi trܧc kia, khi Ç°i danh hiŒu Gia Çình PhÆt Hóa Ph° ra Gia ñình PhÆt Tº thì không hi‹u t° chÙc ta ti‰n hay lùi? Trong viŒc giao thiŒp v§i quÀn chúng ngày nay, viŒc liên låc v§i các Çoàn th‹ thanh niên quÓc t‰, chúng ta g¥p nhiŠu khó khæn. Trong khi chúng ta hoåt Ƕng ljn hy sinh cä thân sÓng thì qua các báo chÜÖng, ngÜ©i ta nhÀm lÅn chúng ta v§i các Çoàn bån. Bån có th‹ trách biên giä thích bŠ ngoài nhÜng cÛng xin hi‹u cho là mÃy giòng này biên giä vi‰t lên chính vì Çã nghï t§i nh»ng hy sinh âm thÀm cûa nh»ng anh chÎ em, nhÃt là anh chÎ em Çang hoåt Ƕng tåi nông thôn. S¿ có m¥t cûa Gia ñình PhÆt Tº phäi ÇÜ®c bi‰t t§i. Trong lúc này, thi‰u s¿ quäng bá cÛng là m¶t trª ngåi cho viŒc phát tri‹n phong trào. Tuy th‰ trong tinh thÀn, Gia ñình PhÆt Tº vÅn là m¶t t° chÙc thanh niên có quy cû, có uy tín. Trong cu¶c h¶i thäo Huynh trܪng miŠn Khánh Hòa tåi VÛng Tàu vào cuÓi tháng 10 vØa qua, ThÜ®ng t†a ViŒn trܪng ViŒn Hóa ñåo Çã tuyên bÓ: "Giáo h¶i không có Gia ñình PhÆt Tº là Giáo h¶i ch‰t". Trong bän n¶i quy m§i nhÃt do ñåi h¶i Huynh trܪng toàn quÓc h†p tåi Saigon ngày 30.6.1964, châm ngôn cûa Gia ñình PhÆt Tº chÌ còn låi ba ti‰ng Bi Trí DÛng chung cho các ngành Thanh, Thi‰u, Nhi nam n». Phäi chæng Çây là giai Çoån hoàn thành cûa m¶t lš tܪng Çã Çeo Çu°i tØ 20 næm nay? Gia ñình PhÆt Tº Çã th¿c s¿ là m¶t Çoàn th‹ thanh niên PhÆt giáo. Thú vÎ hÖn n»a là huy hiŒu Hoa sen Çã trª thành bi‹u tÜ®ng chính cûa các Çoàn th‹ trÈ trong T°ng vø Thanh niên. Theo n¶i quy m§i, Gia ñình PhÆt Tº không còn là sinh hoåt cûa m¶t Gia Çình. TØ thành phÀn Ban Hܧng DÅn cho t§i s¿ sinh hoåt riêng biŒt cûa hai ngành nam, n»; tØ s¿ thoát ly ra khÕi vÕ tÆp Çoàn, Gia ñình PhÆt Tº Çã có Çû ÇiŠu kiŒn lÆp thành m¶t t° chÙc thanh niên tôn giáo h®p v§i quy mô t° chÙc quÓc t‰. HÖn n»a "Gia trܪng là m¶t cÜ sï tØ 30 tu°i trª lên có uy tín trong Ban Çåi diŒn Giáo h¶i cÃp xã, phÜ©ng

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

32

hay chi khuôn và hi‹u bi‰t vŠ Gia ñình PhÆt Tº do Ban Huynh trܪng m©i và ÇÜ®c s¿ ÇÒng š cûa Ban Hܧng DÅn TÌnh". "N‰u Liên Çoàn trܪng tØ 30 tu°i trª lên có Çû tÜ cách và uy tín v§i Ban Çåi diŒn Giáo h¶i cÃp xã, phÜ©ng hay chi khuôn có th‹ kiêm chÙc Gia trܪng". NhÜ vÆy khuôn kh° Gia Çình chÌ còn låi là m¶t hình bóng cÛ... và trong n¶i dung Gia ñình PhÆt Tº th¿c s¿ là m¶t Çoàn th‹ thanh niên. Giàu có hÖn n»a là ngÜ©i thanh niên ª Çây phäi làm hai nhiŒm vø m¶t lúc : hoåt Ƕng xã h¶i và dåy d‡ Çàn em. Trên nguyên t¡c m¶t Çoàn thanh niên không th‹ có các em dܧi 18 tu°i. NhÜng trên th¿c t‰, trong Gia ñình PhÆt Tº Çã có Çû hång tu°i. Hܧng Çåo có sói con thì ta có ñÒng niên. VÃn ÇŠ quan tr†ng ª Çây là viŒc phát tri‹n ngành Nam, N» PhÆt tº, m¶t ngành quan tr†ng trong viŒc Çào luyŒn Huynh trܪng và hoåt Ƕng xã h¶i. Trong hiŒn tình ÇÃt nܧc, Gia ñình PhÆt Tº không th‹ t¿ ghép mình trong khuôn kh° chÆt hËp và tù túng cho viŒc bành trܧng. TØ châm ngôn Hòa thuÆn, Tin yêu, Vui vÈ t§i Bi, Trí, DÛng, tØ Gia Çình PhÆt Hóa Ph° t§i Gia ñình PhÆt Tº, tØ møc Çích giáo døc t§i møc Çích góp phÀn xây d¿ng xã h¶i, Gia ñình PhÆt Tº Çã ti‰n nh»ng bܧc dài v»ng chãi. ñ‹ bäo Çäm cho con ÇÜ©ng Çi t§i, m‡i Çoàn viên phäi hi‹u rõ s¿ ti‰n b¶ cûa châm ngôn. Châm ngôn Çúng thì hành Ƕng m§i Çúng ÇÜ®c. LuÆt trong Gia ñình PhÆt Tº Tâm hÒn có nh»ng nguyên lš, Ç‹ phân biŒt ÇÒng nhÃt v§i mâu thuÅn, Ç‹ l¿a ch†n ÇiŠu thiŒn v§i ác, hܧng ljn thÄm mÏ hay thô sÖ. Nh»ng nguyên lš Ãy là Ƕng cÖ ÇÜa con ngÜ©i ljn toàn thiŒn hay t¶i l‡i. Là m¶t Çoàn th‹ giáo døc và thanh niên, Gia ñình PhÆt Tº Çã Ç¥t ra nh»ng châm ngôn Ç‹ làm hܧng ti‰n t§i lš tܪng. ñ©i ngÜ©i có rÃt nhiŠu møc Çích phäi th¿c hiŒn. Công danh, s¿ nghiŒp, Ç©i sÓng. NhÜng có m¶t møc Çích vÜ®t cao lên trên m†i møc Çích Ãy là lš tܪng. Con ngÜ©i sÓng ª Ç©i nhÜ bÖ vÖ trên thuyŠn con låc ra gi»a bi‹n Ç©i trong m¶t Çêm tæm tÓi. MuÓn vào b© giäi thoát tÃt phäi có ÇÎnh hܧng. Trên cänh tÓi tæm Ãy, ngÜ©i có š thÙc phäi hܧng vào ngôi sao B¡c ÇÄu. Ch£ng phäi vì ta không n¡m ÇÜ®c vì sao trong tay mà ta có quyŠn không hܧng theo nó. CÛng m¶t lë Ãy, ch£ng phäi vì lš tܪng khó th¿c hiŒn mà ta có quyŠn ÇÒng hóa nó v§i äo tܪng, không tܪng hay b¢ng lòng v§i cu¶c Ç©i vô lš tܪng. ñ©i ta có hai lÀn khóc : khi ra Ç©i ta khóc cho Ç©i và mai kia mÃt Çi Ç©i së khóc cho ta. ViŒc khóc cho Ç©i thì ta Çã khóc tØ lâu, nhÜng còn Ç©i khóc cho ta hay không thì còn tùy thu¶c vào s¿ nghiŒp ta Çóng góp
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 33

cho Ç©i. Có nh»ng ngÜ©i Çang còn sÓng mà Ç©i mong cho h† ch‰t Ç‹ ÇÜ®c cÜ©i hay së phÌ nh° khi nghe tin h† ch‰t. T¿ nguyŒn sÓng cu¶c Ç©i lš tܪng là viŒc dÍ, nhÜng th¿c hiŒn cho ÇÜ®c lš tܪng m§i là chuyŒn khó. NgÜ©i PhÆt tº may m¡n nÜÖng theo ánh Çåo Ç‹ th¿c hành lš tܪng T¿ giác, Giác tha. ñ‰n nhÜ m¶t Çoàn viên Gia ñình PhÆt Tº thì lš tܪng Ãy bình dÎ hóa qua châm ngôn Bi Trí DÛng. NhÜng châm ngôn Ãy là th¿c tܪng tàng trung. NgÜ©i bån trÈ còn phäi hình ngoåi châm ngôn Ãy. ñó là lš do hình thành các ÇiŠu luÆt. CÛng nhÜ quá trình phát tri‹n chung, tØ bu°i manh nha cho t§i hiŒn tåi luÆt cÛng có cäi ti‰n cho phù h®p v§i lÎch trình ti‰n hóa cûa t° chÙc. Khi Çoàn PhÆt h†c ñÙc Døc ra Ç©i, Gia Çình PhÆt Hóa Ph° Çã có mÜ©i ÇiŠu luÆt nói rõ ÇÎnh hܧng quy y Tam Bäo, t¿ luyŒn t¿ tu và k‰t thúc b¢ng câu "PhÆt tº làm tròn b°n phÆn". MÜ©i ÇiŠu luÆt Ãy rÃt ÇÀy Çû nhÜng không phù h®p v§i t° chÙc thanh thi‰u nhi. Th‰ nên, ñåi h¶i Gia ñình PhÆt Tº toàn quÓc næm 1952 Çã sºa Ç°i: LuÆt cûa Huynh trܪng và Trܪng thi‰u niên nam n»: 1. PhÆt tº quy y PhÆt Pháp Tæng và gi» gi§i Çã phát nguyŒn. 2. PhÆt tº mª r¶ng lòng thÜÖng và tôn tr†ng s¿ sÓng. 3. PhÆt tº trau dÒi trí tuŒ, tôn tr†ng s¿ thÆt. 4. PhÆt tº trong såch tØ th‹ chÃt ljn tinh thÀn, tØ l©i nói ljn viŒc làm. 5. PhÆt tº sÓng h› xä Ç‹ dÛng ti‰n trên ÇÜ©ng Çåo. ñ†c qua 5 ÇiŠu luÆt trên, h¤n ai cÛng nhÆn thÃy rÃt phù h®p v§i lš tܪng PhÆt hóa và châm ngôn Bi Trí DÛng. Và luÆt cûa ÇÒng niên nam n»: 1. Em tܪng nh§ PhÆt. 2. Em kính m‰n cha mË và thuÆn thäo v§i anh chÎ em. 3. Em thÜÖng ngÜ©i và vÆt. Nh»ng luÆt Ãy không phäi là nh»ng tiêu chuÄn có công næng duy trì m¶t thÙ trÆt t¿ giä tåo ª bên ngoài mà chính là nh»ng quy luÆt tinh thÀn tÃt y‰u và ph° quát. TÃt
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 34

y‰u vì không m¶t Çoàn viên nào có quyŠn xao lãng viŒc kh¡c ghi và th‹ hiŒn; ph° quát vì m†i Çoàn viên ÇŠu phäi tuân theo không phân biŒt già trÈ trai gái. ñoàn viên Gia ñình PhÆt Tº có th‹ là em bé tØ 7 tu°i cho t§i ông già 70, miÍn r¢ng có tinh thÀn vì ñåo, vì ñ©i và vì TrÈ. Khác v§i các luÆt kh¡c khe cûa luân lš, luÆt Gia ñình PhÆt Tº Çã d¿a trên m¶t nŠn täng tín ngÜ«ng v»ng ch¡c chÙ không phäi do s¿ ràng bu¶c cûa xã h¶i. Trong m¶t th©i Çåi mà con ngÜ©i chÌ bi‰t s® hãi uy quyŠn và s¤n sàng dÓi mình dÓi ngÜ©i. LuÆt Gia ñình PhÆt Tº Çã tåo ra nh»ng nút dây tinh thÀn cæn cÙ vào lòng tin sâu xa vào giáo lš và m¶t tính t¿ giác rÃt v»ng ch¡c. Khi nói t§i luÆt bao gi© ngÜ©i ta cÛng liên tܪng t§i s¿ thܪng phåt cûa xã h¶i, dÜ luÆn hay lÜÖng tâm. NhÜng thÆt ra, rÃt nhiŠu tri‰t gia Çã chÙng minh r¢ng lÜÖng tâm không phäi lúc nào cÛng có Çû khä næng tÃt y‰u Ç‹ bu¶c con ngÜ©i hܧng thiŒn m¶t khi nó Çã không d¿a trên m¶t nŠn täng siêu hình v»ng ch¡c. NhÃt là trong lúc này, thay vì lÜÖng tâm cá nhân là ti‰ng nói phân biŒt thiŒn ác, thì ngÜ©i ta låi dùng lÜÖng tâm cûa mình Ç‹ bu¶c t¶i kÈ khác và tha thÙ cho t¶i ác cûa mình. Khi mà luÆt pháp Çôi khi trª thành công cø cûa båo quyŠn và dÜ luÆn chÌ là t°ng h®p cûa nh»ng tâm trí vô minh thì lÜÖng tâm Ãy, dÜ luÆn Ãy, luÆt pháp Ãy chÌ còn là nh»ng mÓi che ÇÆy hay nguyên nhân cûa t¶i ác. Cho nên, nói t§i luÆt Gia ñình PhÆt Tº thì phäi nói t§i ÇÙc t¿ nguyŒn, t¿ giác. Có t¿ nguyŒn thì không ai b¡t bu¶c ngÜ©i Çoàn viên phäi theo m¶t cách cÜ«ng bÙc và mù quáng. Có t¿ giác vì chính ngÜ©i Çoàn viên thÃy rõ lë phäi, có l®i ích cho viŒc tu tÆp mà tuân theo. HÖn n»a, s¿ thܪng phåt tinh thÀn ª Çây cÛng không ngoài š nghïa sám hÓi. ñ‹ tâm niŒm cho nh»ng phÜÖng th‰ th¿c hiŒn lš tܪng Ãy, ngÜ©i Çoàn viên Gia ñình PhÆt Tº phäi cÓ g¡ng Ùng døng luÆt vào š nghï, l©i nói và viŒc làm. Sau châm ngôn, luÆt là nh»ng th‹ thÙc có thay Ç°i cho phù h®p v§i lÎch sº tiŒm ti‰n cûa Gia ñình PhÆt Tº còn cÀn phäi bi‰t t§i nh»ng hình thÙc cÓ ÇÎnh bi‹u thÎ ÇÜ©ng lÓi chính Çáng và tiêu chuÄn giáo døc sáng suÓt mà nh»ng ngÜ©i sáng lÆp t° chÙc Çã quan niŒm Çúng tØ phút ÇÀu. N‰u các ñåi h¶i Huynh trܪng toàn quÓc 1952, 1957, 1961, 1964 Çã luôn luôn cÓ g¡ng cäi ti‰n N¶i quy, Châm ngôn, LuÆt thì có nh»ng th¿c th‹ tinh thÀn vÅn ÇÜ®c duy trì chung thûy Çû bäo Çãm cho nhÃt trí tính cûa Gia ñình PhÆt Tº. ñó là màu áo lam, hoa sen tr¡ng, khÄu hiŒu tinh tÃn và bài ca chính thÙc. Màu áo lam
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 35

Phát xuÃt tØ miŠn Trung c¢n c‡i vŠ ÇÎa th‰, thiên nhiên nhÜng sung mãn vŠ tinh thÀn, màu áo lam bi‹u thÎ Çåo hånh cûa Gia ñình PhÆt Tº. m¥c áo nhÆt bình màu lam. Th† gi§i Tÿ Kheo màu nâu và khoác y vàng. Tùy theo cÃp bÆc cÛ: Tÿ Kheo Trø Trì, Hòa ThÜ®ng, Tæng Cang, sÓ "ñiŠu" ÇÜ®c lÀn lÜ®t tæng thêm. (Hình thÙc cÛ cûa SÖn Môn Tæng Già). Ngày nay, trong hŒ thÓng m§i, chÜ Tæng không chú tr†ng t§i ÇiŠu Ãy thÆt cÛng Çáng ti‰c. Màu lam là màu cûa s¿ kiên nhÅn, hiŠn hòa, màu cûa Bi Trí DÛng. - VŠ giáo døc: Là m¶t t° chÙc thanh niên, màu lam dÍ hòa ÇÒng v§i n¶i cÕ, non ngàn. Hình änh m¶t thanh niên áo lam, quÀn xanh ÇÙng gi»a khoäng rØng, gi»a tråi Çã dung nhi‰p vào s¿ vÆt. Màu xanh cûa lá cây, màu ÇÃt, màu tr©i hòa h®p v§i màu lam tåo nên m¶t s¿ dung h®p cûa con ngÜ©i triŠn phܧc v§i thiên nhiên vô ngã. Suy r¶ng ra, màu lam là khªi Çi‹m cho s¿ hòa ÇÒng cûa "ti‹u ngã" vào "Çåi ngã" vào "bän th‹ chân nhÜ". -VŠ th¿c døng: Màu lam thích h®p v§i sinh hoåt thanh niên: tråi, Çi ÇÜ©ng, công tác xã h¶i v.v... Màu lam phän Ùng ÇÆm v§i màu s¡c lòe loËt rÃt dÍ bÄn vì bøi Ç©i cûa y phøc th‰ gian. (Ÿ miŠn B¡c, ngÜ©i ta thÜ©ng dùng màu Ç‹ chÎu tang, nhÜng thành ki‰n Ãy Çã dÙt bÕ. BÕ ÇÜ®c thành ki‰n Ãy là Çã hi‹u ÇÜ®c phÀn nào š nghïa cûa s¿ ch‰t tåo ra s¿ sÓng).
-VŠ giáo lš: Màu áo lam là màu phát xuÃt Çi vào Çåo. ChÜ Tæng khi còn ª ñiŒu

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

36

Hoa sen tr¡ng - Huy hiŒu cûa Gia ñình PhÆt Tº là hoa sen tr¡ng tám cánh: ba cánh dܧi tÜ®ng trÜng cho Tam Bäo, nói rõ thiŒn nguyŒn cûa Çoàn viên Gia ñình PhÆt Tº là quy y PhÆt (lìa xa äo änh trª vŠ nÜÖng theo con ÇÜ©ng giác ng¶ cûa ÇÙc PhÆt), quy y Pháp (phát nguyŒn nÜÖng nh© giáo lš t¿ giác giác tha), quy y Tæng (th© kính chÜ vÎ truyŠn Pháp, truyŠn gi§i). Næm cánh trên tÜ®ng trÜng cho næm ÇÙc tính cæn bän: Tinh TÃn, TØ Bi, Trí TuŒ, Thanh TÎnh và H› Xä. Có Tinh tÃn m§i "t¿ cÜ©ng bÃt tÙc" tØng phút tØng giây. Có TØ bi m§i tÕa ánh sáng cûa tình thÜÖng lên vån vÆt. Có Trí tuŒ m§i thoát ly mê tín, dÎ Çoan. Có Thanh tÎnh m§i gi» ÇÜ®c thân, khÄu, š trong såch, ngay th£ng. Có H› xä m§i dÙt bÕ phiŠn não, tu chÙng BÒ ÇŠ. Ngày nay, huy hiŒu Hoa sen Çã trª thành bi‹u hiŒu cûa nhiŠu Çoàn th‹ thanh niên PhÆt giáo. NhÜng chÌ có hoa sen tr¡ng trên nŠn xanh (løc) m§i Çúng là huy hiŒu cûa Gia ñình PhÆt Tº. Bài ca chính thÙc: Sen tr¡ng Là ti‰ng nói cûa châm ngôn Bi Trí DÛng, cûa LuÆt, cûa khÄu hiŒu Tinh TÃn, cûa huy hiŒu Hoa Sen và cûa màu Lam Çåo vÎ. Bài ca chính thÙc cûa Gia ñình PhÆt Tº mang nh»ng l©i vàng ng†c sau Çây: ...Kìa xem Çóa sen tr¡ng thÖm Nghìn hào quang chi‰u sáng trên bùn Hình dung B°n sÜ chúng ta Lòng tØ bi, trí giác vô cùng ... ñÒng thŒ nguyŒn M¶t då theo PhÆt NguyŒn sºa mình ngày thêm tinh khi‰t. ñ‰n bao gi© ÇÜ®c tày sen ngát TÕa hÜÖng thÖm TØ Bi tÆn cùng - NguyŒn cÀu, l©i ca cûa tâm hÒn t¿ giác Ãy së dâng lên, dâng lên mãi gi»a rØng Ç©i, vÜ®t ra ngoài rØng ngÜ©i áo lam, bàng båc kh¡p không gian, bao trùm trên vån vÆt Ç‹ Çi vào ti‰ng chuông ngân, ti‰ng kinh cÀu cûa nhân loåi! Ti‰ng ca Ãy, màu lam Ãy së tåo nên m¶t Ãn tÜ®ng lung linh muôn âm ÇiŒu, khai phóng m†i hào

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

37

quang ÇÒng v†ng mãi trong tâm hÒn dân t¶c, nhân loåi Ç‹ cùng nhau hܧng vŠ nÖi giäi thoát. ChÜÖng Trình Tu H†c - V§i møc Çích giáo døc, Gia ñình PhÆt Tº dù có ti‰n nhanh ti‰n chÆm nhÜng m‡i sáng ki‰n hay cäi cách ÇŠu rÃt thÆn tr†ng. Nh¢m cÙu cánh giác ng¶, chÜÖng trình tu h†c thÕa mãn yêu cÀu t¿ giác Ç‹ giác tha. Nói t§i giáo døc phäi nghï t§i: M¶t ÇÜ©ng lÓi giáo døc. M¶t chÜÖng trình phù h®p. M¶t phÜÖng pháp h»u hiŒu. Sinh trong tình cänh nܧc mÃt nhà tan, sÓng gi»a cänh låc hÆu vŠ k› thuÆt, lÎch sº giáo døc nܧc nhà tØ 20 næm nay nhÜ chi‰c xe Çang Ç° dÒn xuÓng dÓc trøy låc v§i m¶t tÓc Ƕ kinh ngÜ©i. KÈ có tâm huy‰t nhìn theo thª dài, ngÜ©i có manh tâm nhäy theo l®i døng. Nh»ng s¿ chÀm vá cûa các "cá nhân nhà giáo" tØ suÓt các ch‰ Ƕ qua Çã không ngæn n‡i hiŒn tÜ®ng sa dža. Tåi sao vÆy? Nguyên do không phäi nh»ng tâm lš › låi, v†ng ngoåi, vø l®i. Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc tôn giáo chÌ có hai bàn tay tr¡ng và m¶t khÓi óc, m¶t lòng tin Çã kiên nhÅn theo Çu°i công viŒc mình. Trên ÇÜ©ng Çi t§i, sÓ ngÜ©i bÕ cu¶c không phäi ít. Cänh chi‰n chinh liên ti‰p Çã cܧp cûa Gia ñình PhÆt Tº quá nhiŠu cán b¶. VÃn ÇŠ nhân s¿ Çôi khi trª nên nguy ngÆp. Tuy vÆy, n‰u "quá khÙ Çã bäo Çãm cho hiŒn tåi thì ta cÛng có quyŠn nhìn vào hiŒn tåi mà tin ª tÜÖng lai". NhÃt là, v§i nhu cÀu lÎch sº, Çåo PhÆt Çang Çi vào cu¶c Ç©i, các nhà lãnh Çåo tinh thÀn Çang nghï t§i viŒc hiŒn Çåi hóa PhÆt giáo, thì trong lãnh v¿c "dåy trÈ", Gia ñình PhÆt Tº cÛng cÀn xét t§i vÃn ÇŠ ÇÜa Çåo PhÆt vào tu°i trÈ. ChÜÖng trình tu h†c cûa Gia ñình PhÆt Tº phäi gi» v»ng cÜÖng lïnh Çó, m¶t cÜÖng lïnh có th‹ trái ngÜ®c v§i m¶t vài xu hܧng lÈ tÈ hiŒn tåi. ñÜ©ng lÓi tu h†c phäi phá Ç° các sÙc månh thÀn quyŠn Çang khÓng ch‰ con ngÜ©i b¢ng mê tín dÎ Çoan, phäi tiêu diŒt các tâm lš v†ng ngoåi, vong bän, lai cæng và ti‰p nhÆn m†i khai hóa tÓt ÇËp cûa nhân loåi. SÙc månh tinh thÀn cûa Gia ñình PhÆt Tº phäi Çû sÙc sÓng lôi cuÓn b†n v†ng ngoåi quay vŠ dân t¶c, cänh tÌnh ngÜ©i hܧng ngoåi phøc hÒi ánh sáng t¿ tâm. Phát khªi tØ š niŒm Çó, biên giä së bàn ljn tØ thÃp t§i cao, tØ dÍ t§i khó các y‰u tính trong chÜÖng trình tu h†c cûa Gia ñình PhÆt Tº.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 38

M¶t nŠn täng giáo døc chân chính phäi Ç¥t trên cæn bän lš thuy‰t v»ng vàng. Gia ñình PhÆt Tº ÇÜ®c thiŒn duyên quy y Tam Bäo v§i m¶t rØng b‹ h†c thuy‰t, træng sao chân lš. XÜa nay, tÜ tܪng và hành Ƕng nhân loåi dù có phân hóa muôn m¥t, muôn màu nhÜng chung quy không thoát ra hai ti‰ng tri và hành. Tây phÜÖng có Tri‰t h†c; ñông phÜÖng có ñåo h†c. Trܧc kia, Tri‰t h†c là "bi‰t Ç‹ mà bi‰t" (Tri) nên Çã có s¿ ly khai v§i khoa h†c, kÏ thuÆt (Hành). Khoa h†c låi mâu thuÅn ÇÆm v§i tôn giáo. C° th©i, tôn giáo Çã ngæn trª và khÓng ch‰ khoa h†c và bi‰n tri‰t h†c thành công cø. Ngày nay khoa h†c xé tan dÀn màn vô minh cûa thÀn quyŠn. Th¿c trång thê thäm cûa Tây phÜÖng hiŒn Çåi là s¿ phân hóa và xung kh¡c gi»a š thÙc hŒ v§i h†c thuy‰t duy linh. Ÿ ñông phÜÖng, ñåo h†c là "bi‰t Ç‹ mà làm". Th‰ nên m¶t nho sï tôn th© Kh°ng giáo së chÎu ch‰t cho tròn ch» Trung, m¶t tæng sï không th‹ xao lãng gi§i luÆt và m¶t bÆc cao sï Çã nghiên cÙu h†c thuy‰t xuÃt th‰ cûa Lão Trang tÃt lìa xa danh l®i, lùi vŠ nÖi gió mát træng thanh, mÜ®n thú cÀm kÿ thi tºu Ç‹ di dÜ«ng tâm thÀn. CuÓi th‰ k› trܧc, làn gió k› thuÆt xô ngã nŠn täng xã h¶i vø luân lš cûa ñông phÜÖng (ñông phÜÖng chÌ m§i ti‰p nhÆn kÏ thuÆt chÙ chÜa h£n Çã thÃm nhuÀn tinh thÀn khoa h†c). Ánh Çèn ÇiŒn chi‰u r†i vào tiŠm thÙc Çông phÜÖng tåo nên m¶t cänh giao th©i. Quan niŒm xây d¿ng m¶t nŠn giáo døc PhÆt giáo và dân t¶c cÀn phân ÇÎnh rõ Tri v§i Hành. Danh tØ Tu h†c Çã minh chÙng ÇÜ®c y‰u tính "Tri hành h®p nhÃt". H†c giáo lš Ç‹ Çåt chân lš Giác Ng¶ và Hành Ç‹ hoàn thành T¿ Giác (ÇÓi v§i t¿ thân, bän th‹) Giác Tha (ÇÓi v§i xã h¶i, nhân quÀn). ChÌ có s¿ dung h®p ñông Tây thành nhân loåi tính và hiŒn Çåi hóa hŒ thÓng tÜ tܪng c° nhân m¶t cách h®p lš m§i mong gåt ÇÜ®c nh»ng mâu thuÄn gi»a cá nhân v§i xã h¶i, gi»a n¶i tâm v§i ngoåi cänh Ç‹ Çåt ÇÜ®c viên dung. Giáo døc dân t¶c quan y‰u ª Tu h†c. TØ š niŒm sÖ khªi Çó Gia ñình PhÆt Tº së giäi Çáp dÀn tØ dÍ t§i khó, tØ thÃp lên cao (vŠ ÇÓi tÜ®ng và phÜÖng pháp). Møc Çích: ñã ghi rõ trong n¶i quy: "ñào tåo thanh thi‰u nhi thành PhÆt tº chân chính Ç‹ góp phÀn xây d¿ng xã h¶i". Phân tích câu trên có hai phÀn rõ rŒt: - Giáo døc thanh, thi‰u, nhi. - ñào tåo trÈ thành PhÆt tº chân chính.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 39

Phân tích ÇÓi tÜ®ng: ñÓi tÜ®ng chính cûa giáo døc Gia ñình PhÆt Tº là TrÈ. TrÈ là m¶t con ngÜ©i có Çû 3 y‰u tÓ: thân, tâm, trí. NhÜng m‡i l§p tu°i có s¡c thái riêng, cho nên cÀn phäi phân biŒt rõ: Nh»ng y‰u tÓ chû quan : ñÓi v§i thanh niên (ljn 22 tu°i): - Thân: ñã phát tri‹n toàn vËn nên dÍ bÎ lôi cuÓn theo døc v†ng tình cäm. Mang s¤n tâm s¿ u hoài nên dÍ bÎ chi phÓi bªi änh hܪng khách quan nhÜ th©i th‰ loån ly, tình yêu vÖ vÅn, sÀu näo vô c§, ham mê vÆt chÃt. - Tâm: Tình cäm dÒi dào dÍ sinh ra mÖ m¶ng. Thích lš tܪng. Bi‰t yêu cái ÇËp. Thích s¿ thÆt phÛ phàng. DÍ sinh ra bi quan y‰m th‰. Chán chÜ©ng quá khÙ, bi quan hiŒn tåi, vô v†ng ª tÜÖng lai. - Trí: Thích h†c hÕi nhÜng låi t¿ cao. Coi thÜ©ng nh»ng gì cûa Çàn anh Ç‹ låi. Hi‰u kÿ, måo hi‹m. ChÌ tin mình, không tin nh»ng ÇiŠu không th‹ chÙng minh. - - ñÓi v§i thi‰u niên (ljn 17 tu°i): - Thân: ChÜa phát tri‹n ho¥c Çang trong th©i kÿ nÄy nª. Tu°i dÆy thì, nh»ng thay Ç°i vŠ sinh lš ÇÜa t§i khûng hoäng tâm lš. Thích æn diŒn. Thích trò chÖi månh (k‹ cä phái n»). SÙc chÎu Ç¿ng bŠn bÌ. - Tâm: Tình cäm trong tr¡ng. Mê ti‹u thuy‰t. Yêu hay ghét ÇŠu quá Çáng. DÍ Çam mê, nhiŠu sáng ki‰n. Phái n» có nhiŠu th¡c m¡c vŠ tình cäm, thân phÆn. - Trí: ñang Ƕ phát tri‹n. Thích cãi lš. ñ¶c Çoán. MuÓn làm chû kÈ khác trong khi låi s¤n sàng chÎu chÌ huy. Ham h†c. Hi‰u kÿ. Phiêu lÜu. MuÓn làm ngÜ©i l§n.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

40

ñÓi v§i nhi ÇÒng (ljn 12 tu°i):
-

-

-

-

Thân: Y‰u ÇuÓi. Tâm: Ngây thÖ, nhiŠu tܪng tÜ®ng. Thích ÇÜ®c khen. Trí: ChÜa bi‰t suy nghï. Hoàn toàn lŒ thu¶c tình cäm. ñó là nh»ng Üu khuy‰t Çi‹m khái quát vŠ 3 l§p tu°i trên, cÀn phäi có 3 lÓi giáo døc riêng trܧc khi ÇÜa vào ÇÜ©ng lÓi chung. PhÜÖng pháp Ngoài nh»ng nguyên t¡c sÜ phåm cæn bän giúp cho s¿ sinh tÒn cûa trÈ, Çoàn sinh PhÆt tº phäi ÇÜ®c giáo døc theo Çúng tinh thÀn Bi Trí DÛng (d¿a vào hŒ thÓng t° chÙc châm ngôn, luÆt). PhÜÖng diŒn tình cäm (Tâm): Phäi hܧng theo lòng TØ Bi. Giäi tÕa tình cäm mŠm y‰u thành tình yêu cao thÜ®ng. LuyŒn b¢ng các bài tâm lš, các câu chuyŒn thÆt, nh»ng mÅu chuyŒn Çåo, nh»ng viŒc làm trܧc m¡t. Không nhÃt thi‰t phäi là viŒc tÓt mà phäi nói Çúng nh»ng tÆt xÃu tai håi. ñÓi v§i thanh niên không nên có gi†ng dåy khôn mà phäi kích Ƕng tâm lš. ñÓi v§i thi‰u nhi tránh nh»ng chuyŒn xÃu có th‹ làm hoen Ó tâm hÒn. Tu°i này chÜa phân biŒt n°i nh»ng tình cäm trong såch hay xÃu xa. ñÓi v§i nhi ÇÒng nên tÕ ra yêu thÜÖng chúng thành thÆt. PhÜÖng diŒn th‹ lš (Thân): ñØng hi‹u nhÀm thân là thân th‹. ñây là toàn b¶ dinh dÜ«ng cûa cá nhân. Dù Çåo PhÆt ca tøng kh° hånh, nhÜng ngoài nh»ng bÆc xuÃt chúng, sÙc månh tinh thÀn cûa thanh thi‰u nhi lŒ thu¶c phÀn l§n vào khä næng dinh dÜ«ng. ña sÓ trÈ thÜ©ng Çòi hÕi m¶t thân th‹ tráng kiŒn thì m§i có sÙc chÎu Ç¿ng dÈo dai, có tinh thÀn phÃn khªi. ñØng b¡t trÈ lao nh†c quá sÙc. TÃt cä nh»ng hoåt Ƕng nào vÜ®t ra ngoài møc Çích trau dÒi sÙc månh tinh thÀn sÙc chÎu Ç¿ng bŠn bÌ ÇŠu không th‹ áp døng cho thi‰u nhi. Chính vì Çi‹m này mà nh»ng Huynh trܪng ÇÙng Ç¡n không bao gi© cho các em theo lÍ nghi, ÇÜa Çón Çám ma, tøng niŒm kéo dài hàng ngày, hàng gi© cûa các bÆc phø huynh trong các t° chÙc ngÜ©i l§n. Làm th‰ là ta Çã bóp ch‰t nh»ng mÀm non chÜa Çû sÙc, là gieo vào ÇÀu cûa các em nh»ng Ãn tÜ®ng c¢n c‡i vŠ ñåo cÛng nhÜ ñ©i. PhÜÖng diŒn trí tuŒ (Trí): Gia ñình PhÆt Tº ngoài viŒc Çào luyŒn thân tâm còn chú tr†ng Ç¥c biŒt t§i trí tuŒ. Tinh thÀn Çoàn sinh phäi Çúng là chân tinh thÀn PhÆt giáo. Giáo døc cûa Ç©i có th‹ giúp con ngÜ©i thÃy m¶t phÀn chân lš, nhÜng chÌ có chân lš Çåo PhÆt m§i giäi Çáp tr†n vËn vŠ thân phÆn con ngÜ©i. Chân lš trong khoa h†c chÌ phù h®p v§i hiŒn tåi, chân lš trong tri‰t h†c chÌ giäi quy‰t ÇÜ®c nh»ng th¡c m¡c mà không giäi n°i nh»ng hoài nghi. Nói nhÜ th‰
41

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

-

-

-

không phäi là vô cæn cÙ. Môn PhÆt pháp có thØa tài liŒu và lš luÆn Ç‹ biŒn giäi ÇiŠu này. Tuy nhiên môn PhÆt pháp trong Gia ñình PhÆt Tº không th‹ theo khuôn sáo cÛ, nghïa là cho nghe thuy‰t pháp nhÜ ngÜ©i l§n mà phäi là m¶t t°ng h®p giän dÎ, h®p lš. Hãy tÆp cho trÈ nhìn PhÆt pháp qua con m¡t tri‰t h†c và tÆp cho trÈ chÙng minh PhÆt pháp b¢ng nh»ng phát minh khoa h†c, nh»ng kinh nghiŒm vŠ Ç©i. Có nhÜ th‰ trÈ h†c PhÆt m§i khÕi sa vào con ÇÜ©ng mê tín, phän khoa h†c, phän ti‰n hóa cûa b†n tà thuy‰t, quá khích. NhÜ vÆy nh»ng bài giäng cho: Thanh niên phäi thiên vŠ lš luÆn. Thi‰u niên phäi thiên vŠ tình cäm. Nhi ÇÒng phäi là nh»ng mÄu chuyŒn, nh»ng ví dø cø th‹, khêu g®i trí tܪng tÜ®ng. Tåo tinh thÀn Çåo cÀn hÖn cæn bän giáo lš thuÀn trí thÙc. Nh»ng y‰u tÓ khách quan: Nh»ng hŒ luÆn trên m§i chÌ ÇŠ cÆp t§i nh»ng y‰u tÓ cá nhân, chû quan t¿ tåi. NhÜng møc Çích giáo døc cûa Gia ñình PhÆt Tº không phäi chÌ ÇÖn giän cá nhân mà phäi Ç¥t "cá nhân vào trong giáo døc Çoàn th‹". Trong Çoàn th‹, trong xã h¶i, trong th©i Çåi con ngÜ©i, dù là thanh, thi‰u nhi cÛng không thoát khÕi s¿ chi phÓi cûa các y‰u tÓ khách quan. Do Çó m¶t nŠn giáo døc toàn diŒn nhÜ Gia ñình PhÆt Tº tÃt phäi ÇŠ cÆp t§i vÎ trí xã h¶i cûa Çoàn sinh trong Çoàn th‹. " ñoàn sinh PhÆt tº trong th©i Çåi: Th©i này loån. TØ k› cÜÖng t§i t° chÙc, tØ chính trÎ t§i xã h¶i, tØ quÓc gia t§i nhân loåi ÇŠu h‡n Ƕn. Nh»ng chÙng c§ m¶t th©i Çåi say máu, vÛ khí, trøy låc, cÜ©ng quyŠn, båo l¿c, man trá, thû Çoån c¶ng thêm 4 cÓ bŒnh cûa nhân loåi Çói rét, bŒnh tÆt, dÓt nát, nghi ng© là m¶t th¿c trång Çón ch© trÈ bܧc vào Ç©i. Là con ngÜ©i trong lÙa tu°i cûa lš tܪng, tܪng tÜ®ng tÃt h† phäi chÎu khûng hoäng khi ÇÓi chi‰u n¶i tâm v§i ngoåi cänh xÃu xa. Gia nhÆp Gia ñình PhÆt Tº là triŒu chÙng tÓt vŠ tâm lš chán ghét, th‰ tøc và thú nhÆn lòng khao khát muÓn ÇÜ®c giáo døc. Gia ñình PhÆt Tº së có Çû khä næng Ç‹ Çánh tan nh»ng u hoài Çè n¥ng tâm hÒn, nh»ng th¡c m¡c cûa con ngÜ©i thi‰u ÇÙc tin. Lë sÓng së ÇÜ®c giäi bày trong không khí tÆp th‹. " ñoàn sinh PhÆt tº trong xã h¶i: ñÖn vÎ nhÕ nhÃt trong xã h¶i là gia Çình cûa trÈ. NhÜng có nhiŠu gia Çình không có Çû ÇiŠu kiŒn giáo døc trÈ. Gia ñình PhÆt Tº Çáp Ùng nhu cÀu tinh thÀn Ãy. H†c ÇÜ©ng Çang ª trong cÖn khûng hoäng trÀm tr†ng. Gia ñình PhÆt Tº Çáp Ùng phÀn nào s¿ Çòi hÕi cûa m¶t chÜÖng trình giáo døc thích h®p v§i trÈ. Xã h¶i bày ra l¡m cänh trÖ trÈn, vô luân. Gia ñình PhÆt Tº giäi thoát các em ra khÕi
42

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

-

-

-

không khí xô bÒ trøy låc Ãy. BiŒn pháp tÓt ÇËp nhÃt không phäi là ngÒi giäng Çåo ÇÙc mà tÆp cho các em hoåt Ƕng xã h¶i. M¶t xã h¶i nghèo kh°, ch‰t chóc, bŒnh tÆt vì chi‰n chinh, tham nhÛng rÃt cÀn t§i bàn tay xây d¿ng cûa thanh niên. ChÌ có con ÇÜ©ng tr® tha m§i có th‹ giúp cho thanh niên giác ng¶ ÇÜ®c. PhÆt tº phäi š thÙc b°n phÆn v§i t¿ thân, gia Çình, Çoàn th‹, t° quÓc và tôn giáo. ChÌ có công tác xã h¶i m§i là phÜÖng tiŒn h»u hiŒu giúp cá nhân xa lìa tính nhÕ nhen, ích k› Ç‹ trª thành trong såch vÎ tha, cao thÜ®ng. TÆp cho trÈ bi‰t tìm hånh phúc cûa mình trong hånh phúc cûa kÈ khác. ñ‹ cho xã h¶i lôi cuÓn vào ÇÜ©ng xÃu là t¿ mình hûy bÕ t¿ do, phû nhÆn giá trÎ làm ngÜ©i. Phäi chÃp nhÆn viŒc khó và kh¡c phøc cho b¢ng ÇÜ®c. "ñoàn sinh trong t° chÙc Gia ñình PhÆt Tº: Là m¶t t° chÙc có lš tܪng, có huÃn luyŒn, có k› luÆt, có quá trình hoåt Ƕng lâu dài qua nhiŠu cÖn sóng gió. Gia ñình PhÆt Tº phäi là gia Çình thÙ hai sau gia t¶c. Các anh chÎ trܪng, các bån Çoàn sinh, các em oanh vÛ, tØng Ãy ngÜ©i Çû tåo m¶t không khí hòa thuÆn, tin yêu, vui vÈ là nh»ng ÇiŠu tÓt lành rÃt hi‰m ª Ç©i. Tinh thÀn Bi Trí DÛng là nguyên t¡c chÌ Çåo cho lš tܪng và hành Ƕng. Thanh thi‰u nhi không còn lÈ loi cô Ƕc, hæng hái chuÄn bÎ vào Ç©i m¶t cách hæm hª, vui vÈ. Nghe l©i dåy cûa ThÀy, vâng l©i anh chÎ trܪng, th¿c hiŒn PhÆt pháp tØng phút, tØng giây trong Ç©i, lo cÙu tr® m†i ngÜ©i, nghï t§i cÖ nguy cûa T° quÓc, tin vào ñåo cä. N‰u th¿c hiŒn ÇÜ®c chØng Ãy thì cÛng Çã có muôn vàn š nghïa rÒi. Trung thành v§i các tiêu chuÄn sÖ Ç£ng Ãy, chÜÖng trình tu h†c cûa Gia ñình PhÆt Tº không phäi là sän phÄm cûa tܪng tÜ®ng mà chính là k‰t quä cûa nhiŠu næm tháng cÓ g¡ng cäi ti‰n lš thuy‰t b¢ng hành Ƕng và hoàn thành các bài giäng dåy cæn cÙ vào th¿c t‰. ñi sâu hÖn vào vÃn ÇŠ Gia ñình PhÆt Tº ngoài viŒc chia ra các bÆc: - Mª m¡t, cánh mŠm, chân cÙng, tung bay cho ñÒng niên, còn có: - Hܧng thiŒn, sÖ thiŒn, trung thiŒn, chánh thiŒn cho Thi‰u niên và: - Hòa, Tr¿c cho Nam n» PhÆt tº. ChÜÖng trình låi còn phân chia ra hai ngành nam, n» sinh hoåt riêng biŒt nh¢m thích Ùng v§i các ÇiŠu kiŒn khä h»u vŠ nhân cách cûa thanh, thi‰u nhi.

- Ngoài chÜÖng trình giäng dåy cho các em, m‡i m¶t Huynh trܪng còn phäi theo

h†c các l§p huÃn luyŒn. ChÜÖng trình huÃn luyŒn chia ra 4 cÃp: - - L¶c Uy‹n (cho Huynh trܪng sÖ cÃp) - - A Døc (cho Çoàn trܪng)
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

43

- - Vån Hånh (cho cÃp Liên Çoàn trܪng) - - HuyŠn Trang (cho cÃp lãnh Çåo TÌnh) - Ngoài viŒc hoåch ÇÎnh chÜÖng trình tu h†c, Ban tu thÜ còn soån thäo ÇÀy Çû các

tài liŒu h†c tÆp vŠ các môn PhÆt pháp, hoåt Ƕng thanh niên xã h¶i, væn nghŒ, n» công gia chánh h®p v§i trình Ƕ cûa các cÃp bÆc, các ngành thanh thi‰u nhi nam n», các tråi huÃn kuyŒn. Các tài liŒu Ãy không phäi là tác phÄm cûa cá nhân mà ÇŠu Çã ÇÜ®c ñåi h¶i Huynh trܪng toàn quÓc chÃp thuÆn và áp døng.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

44

ChÜÖng III

Khái lÜ®c vŠ hŒ thÓng t° chÙc lãnh Çåo cûa Gia ñình PhÆt Tº

TØ khi m§i thành lÆp (1950), Gia ñình PhÆt Tº Çã mª ÇÀu b¢ng s¿ hiŒn diŒn cûa Ban Hܧng DÅn ThØa Thiên v§i thành phÀn ÇÖn giän: Trܪng ban, phó trܪng ban, thÜ kš, thû quÏ, ûy viên các ngành thi‰u nam, thi‰u n», ÇÒng niên, ÇÒng n». Não b¶ Ãy Çã cäi ti‰n vào næm 1961, trong ñåi h¶i Huynh trܪng toàn quÓc lÀn thÙ ba, thêm chÙc vø Ñy viên tu thÜ. Sau mùa Pháp nån 1963, nhÎp v§i trào dâng mãnh liŒt cûa PhÆt giáo ÇÒ, v§i s¿ thành lÆp cûa Giáo H¶i PhÆt Giáo ViŒt Nam ThÓng NhÃt và Gia ñình PhÆt Tº th¿c hiŒn thÓng nhÃt v§i sÓ lÜ®ng 100.000 Çoàn viên tÆp h†p dܧi m¶t cÖ quan chÌ Çåo duy nhÃt là Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng tr¿c ti‰p ÇiŠu khi‹n 42 Ban Hܧng DÅn TÌnh v§i thành phÀn và nhiŒm vø nhÜ sau: Trܪng ban Hܧng dÅn ñiŠu Ƕng: ñiŠu khi‹n hoåt Ƕng toàn Ban. Hܧng dÅn m†i sinh hoåt trong Ban Ç‹ Çåt nh»ng møc tiêu Ãn ÇÎnh. ñÓi ngoåi: Liên låc, ti‰p xúc v§i các cÖ quan trong Giáo H¶i, các cÖ quan chính quyŠn, các cÖ quan bån, các t° chÙc xã h¶i vŠ m†i vÃn ÇŠ liên quan ljn viŒc t° chÙc hoåt Ƕng Gia ñình PhÆt Tº. Hai Phó Trܪng Ban ngành Nam, N» ñiŠu Ƕng: ñiŠu khi‹n hoåt Ƕng các ngành liên hŒ. Hoåch ÇÎnh chÜÖng trình, k‰ hoåch hoåt Ƕng thu¶c phåm vi các ngành tr¿c thu¶c.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

45

PhÓi h®p: PhÓi h®p hoåt Ƕng các ngành Ç‹ k‰ hoåch, ÇÜ©ng lÓi chung ÇÜ®c thi hành chu toàn. T°ng thÜ kš, hai Phó t°ng thÜ kš PhÓi h®p: PhÓi h®p hoåt Ƕng t°ng quát. Liên låc thÜ©ng xuyên v§i các Ban viên Ç‹ theo dõi các bi‰n chuy‹n vŠ tình hình, s¿ ti‰n tri‹n chung cûa toàn Ban - ñŠ nghÎ các biŒn pháp thích Ùng lên Trܪng ban. Hành chánh t°ng quát: Phø trách các viŒc có tính cách hành chánh nhÃt là các vÃn ÇŠ liên quan ljn nhiŠu Ban viên. - ñiŠu hành các phÜÖng thÙc: Quän trÎ hÒ sÖ, ki‹m soát báo cáo, ki‹m soát mÅu in. Væn phòng: Ki‹m Çi‹m hÒ sÖ trình kš - Ti‰p nhÆn væn thÜ, ch†n l†c tài liŒu, soån thäo møc løc, lÜu tr» væn thÜ tài liŒu. - Theo dõi viŒc giäi quy‰t các væn thÜ Ç‰n và các d¿ thäo væn thÜ ÇŒ kš. - Trông lo các thÜ tØ cûa Trܪng ban. - Linh tinh: Trông lo các công tác n¶i b¶: mua s¡m, quän trÎ vÆt liŒu, væn phòng phÄm và các công tác do Trܪng ban giao phó. - Ti‰p tân, hܧng dÅn quan khách. - ñäm nhiŒm m†i công tác không thu¶c phåm vi cûa các Ban viên khác, chÜa ÇÜ®c liŒt kê ª trên. Thû quÏ - Bäo thû: Bäo thû hiŒn kim - Thông tri tình hình chi thu theo ÇÎnh kÿ. Ñy viên N¶i vø và ñiŠu hành Quän trÎ chÌ danh (lÆp sách tÎch) nhân viên, cán b¶ - Quän trÎ chÌ sÓ (sÓ lÜ®ng) các hång nhân s¿ khác. Nhân s¿: Nghiên cÙu, soån thäo các væn kiŒn nguyên t¡c vŠ nhân s¿.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

46

- Giäi quy‰t các trÜ©ng h®p liên quan ljn tình trång hành chánh và pháp lš vŠ nhân s¿. ñiŠu hành: Phø trách m†i vÃn ÇŠ liên quan ljn viŒc th¿c hiŒn n¶i quy và quy ch‰ Huynh trܪng Gia ñình PhÆt Tº. An ninh: Trông coi vŠ an ninh, nhÃt là an ninh n¶i b¶. Theo dõi tình hình chung, lÆp hŒ thÓng sÜu tÀm; nhÆn ÇÎnh, tÆp trung tin tÙc. Soån thäo k‰ hoåch ÇŠ phòng. Ñy viên Nghiên huÃn Nghiên cÙu: Nghiên cÙu chÜÖng trình tu h†c các ngành (phÓi h®p v§i Ñy viên liên hŒ). Nghiên cÙu chÜÖng trình, k‰ hoåch t°ng quát vŠ huÃn luyŒn. HuÃn luyŒn: ñ¥t k‰ hoåch và soån thäo chÜÖng trình huÃn luyŒn. - Soån thäo tài liŒu, ph° bi‰n kinh nghiŒm vŠ huÃn luyŒn. - T° chÙc các l§p huÃn luyŒn cÃp Trung ÐÖng. - Theo dõi viŒc huÃn luyŒn - Ki‹m tra nhân sÓ ÇÜ®c thø huÃn và k‰t quä các khóa huÃn luyŒn. Ñy viên væn nghŒ Ñy viên Hoåt Ƕng Thanh niên Xã h¶i Nghiên cÙu: Nghiên cÙu ÇÜ©ng lÓi, vÎ trí cûa ngành chuyên môn. Soån thäo: Soån thäo tài liŒu tu h†c theo chÜÖng trình Çã ÇÎnh. Ñy viên Tu thÜ SÜu tÀm, biên soån, Ãn loát: SÜu tÀm tài liŒu - Khäo cÙu - dÎch thuÆt kinh sách. - Biên soån sách tåp chí giáo khoa (phÓi h®p v§i các Ñy viên liên hŒ) - Thi‰t lÆp thÜ viŒn. - Trông lo viŒc Ãn loát - Giäi quy‰t các viŒc k› thuÆt Ãn loát. - Nghiên cÙu hŒ thÓng mÆu dÎch h»u hiŒu (phÓi h®p v§i Ñy viên doanh t‰).

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

47

Ñy viên Doanh t‰ T° chÙc: Nghiên cÙu, t° chÙc vŠ kinh doanh tài chánh. - T° chÙc các cÖ sª sän xuÃt, phát hành... m†i thÙc cÀn thi‰t trong Gia ñình PhÆt Tº. Sáu Ñy viên ngành Nam, N», Thanh, Thi‰u, Nhi ñiŠu khi‹n: ñiŠu khi‹n toàn ngành - Hܧng dÅn m†i sinh hoåt cûa ngành Ç‹ Çåt møc tiêu Ãn ÇÎnh. ƒn ÇÎnh sinh hoåt ÇÎnh kÿ - T° chÙc thi Çua T° chÙc: Nghiên cÙu và t° chÙc các viŒc quän trÎ, huÃn luyŒn, h†p bån, thi lên cûa ngành (phÓi h®p v§i Ñy viên liên hŒ). Nghiên cÙu: Nghiên cÙu chÜÖng trình tu h†c cûa ngành soån thäo các tài liŒu tu h†c (phÓi h®p v§i các Ñy viên liên hŒ). Ñy viên T° ki‹m Tr¿c ti‰p ti‰p xúc các ÇÎa phÜÖng, xúc ti‰n viŒc t° chÙc các cÖ cÃu Gia ñình PhÆt Tº. T° chÙc: Theo dõi sinh hoåt chung, nhÃt là sinh hoåt Gia ñình PhÆt Tº nông thôn - Soån thäo các k‰ hoåch t° chÙc thích Ùng. Ki‹m tra: Ki‹m tra sinh hoåt các t° chÙc Gia ñình PhÆt Tº. - ñiŠu tra, ki‹m soát các ÇÖn vÎ theo chÌ thÎ cûa Trܪng ban. - ñúc k‰t các nhÆn xét Çã thu nhÆp trong lúc ki‹m tra- soån thäo biŒn pháp chÃn chÌnh. Sáu ñåi diŒn MiŠn ñôn ÇÓc Çåi diŒn: ñôn ÇÓc ki‹m soát và báo cáo tình hình hoåt Ƕng các TÌnh trong MiŠn.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 48

- Liên låc v§i ñåi diŒn MiŠn Giáo H¶i PhÆt Giáo ViŒt Nam Ç‹ giäi quy‰t các vÃn ÇŠ liên quan ljn Gia ñình PhÆt Tº. - Thay m¥t Trܪng ban, d¿ các lÍ lÜ®t trong TÌnh hay liên tÌnh. - ñôn ÇÓc các Tråi liên tÌnh trong MiŠn. - Thi hành các nhiŒm vø khi ÇÜ®c Trܪng ban ûy nhiŒm. Ý Nghïa M¶t S¿ ñ°i M§i Tham chi‰u thành phÀn Ban Hܧng DÅn và phân ÇÎnh nhiŒm vø, các anh chÎ em Çang ª cÃp lãnh Çåo cÀn nhÆn ÇÎnh rõ vŠ š nghïa cûa s¿ cäi ti‰n trên. M¶t khi t° chÙc Çã ti‰n tØ ÇÖn vÎ TÌnh, vÜ®t qua ÇÖn vÎ MiŠn và PhÀn Ç‹ ti‰n t§i toàn quÓc thì m†i hình thÙc ÇiŠu hành "ti‹u công nghiŒp" ÇŠu trª nên vô hiŒu. ViŒc cäi ti‰n này Çã ÇÜ®c ban nghiên cÙu tham luÆn rÃt nhiŠu th©i gian trܧc khi Çem trình trܧc ñåi h¶i 1964. Tuy nhiên, thay vì các Çåi bi‹u trong ti‹u ban n¶i quy cûa ñåi h¶i Çã hi‹u rÃt rõ s¿ quan hŒ cûa m¶t thành phÀn m§i mÈ trên, trong ñåi h¶i vÅn còn nhiŠu ÇÖn vÎ chÜa thÃm nhuÀn ÇÜ®c š nghïa cûa s¿ Ç°i m§i Çó. ChÙng c§ là sau m¶t næm làm viŒc (tính t§i ngày 23 tháng 7 næm 1965, H¶i thäo cÃp Hܧng dÅn toàn quÓc h†p tåi Chùa DÜ®c SÜ, Gia ñÎnh), Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng Çã g¥p nhiŠu trª ngåi trong viŒc lãnh Çåo. Truy nguyên ra thì không ngoài lš do Ça sÓ cÃp hܧng dÅn ÇÎa phÜÖng chÜa š thÙc ÇÜ®c tÀm cÃp bách và h»u hiŒu cûa s¿ cäi ti‰n nên Çã tåo ra m¶t th‰ mâu thuÅn là thay vì tÆp h†p Ç‹ thÓng nhÃt thì m¶t vài ÇÎa phÜÖng cÓt cán Çã tåo cô lÆp vào lŠ lÓi làm viŒc cÛ. Tuy nhiên, sau khi trª vŠ Thû Çô tham d¿ cu¶c H¶i thäo các cÃp hܧng dÅn toàn quÓc chuÄn bÎ cho ñåi h¶i thanh niên PhÆt giáo th‰ gi§i, chúng ta cÀn m¶t lÀn n»a nhÆn ÇÎnh cho rõ thêm các l®i Çi‹m trong cÖ quan chÌ Çåo cûa Gia ñình PhÆt Tº. Phân QuyŠn H®p Lš Trܧc nay, tùy theo ÇÎa phÜÖng, khi m¶t anh chÎ trܪng nào ÇÜ®c bÀu làm Trܪng ban Hܧng dÅn thì n‡i lo s® ÇÀu tiên là "træm dâu Ç° ÇÀu t¢m". ViŒc l§n viŒc nhÕ, viŒc trong viŒc ngoài, træm ngàn công viŒc, træm ngàn trách nhiŒm ÇŠu Ç° dÒn vŠ cho "cá nhân xuÃt s¡c" Çó. LŠ lÓi Ãy, tâm lš Ãy hay thì có ít mà dª låi quá nhiŠu. N‰u g¥p m¶t vÎ có tài ÇÙc lÜ«ng toàn thì Gia ñình PhÆt Tº ti‰n tri‹n månh. NhÜng không chóng thì chÀy, vÎ Çó khó mà tránh ÇÜ®c tâm lš "anh hùng cá nhân". Còn gì mÌa mai b¢ng tim óc cûa m¶t Çoàn th‹ låi quy tø vào m¶t ngÜ©i. Cái cänh "nhÃt
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 49

chi‰n công thành vån cÓt khô !" làm gì có trong Gia ñình PhÆt Tº lãnh Çåo quá bÆn r¶n "viŒc nhà, viŒc nܧc" thì lÆp tÙc m†i công tác ÇŠu bÎ Çình chÌ. Ch£ng lë, cÙ m‡i lúc låi triŒu tÆp ñåi h¶i Huynh trܪng toàn tÌnh, toàn quÓc Ç‹ ÇiŠu chÌnh ngay ÇÜ®c sao? Cho nên, viŒc phân quyŠn rÃt cÀn thi‰t. N‰u chÎu khó nghiên cÙu thÆt kÏ vŠ cä hai m¥t t° chÙc và th¿c hiŒn cûa thành phÀn Ban hܧng dÅn, chúng ta së thÃy m¶t khi nhân duyên cø túc thì Çó là b¶ óc tinh diŒu nhÃt cûa m¶t Çoàn th‹ thanh niên. Th‰ nhÜng, m¶t ÇiŠu Çáng lÜu š là m¶t khi các cÃp lãnh Çåo chÜa chÎu hi‹u rõ s¿ quan hŒ cûa t° chÙc, m‡i m¶t Ban viên chÜa hi‹u hay cÓ tình không muÓn hi‹u thành phÀn và chÙc vø cûa mình thì s¿ b‰ t¡c së ljn ngay. Phäi hi‹u rõ toàn Ban là m¶t b¶ máy l§n. TØ Trܪng ban, Phó trܪng ban cho t§i các Ban viên, ñåi diŒn, Ñy viên, m‡i vÎ là m¶t b¶ phÆn thi‰t y‰u Çäm nhiŒm m¶t công tác riêng biŒt. N‰u có m¶t b¶ phÆn y‰u §t thì công næng cûa toàn th‹ së sai lŒch lÆp tÙc. Chúng ta ai cÛng hܧng vŠ thÓng nhÃt và chính hai ti‰ng thÓng nhÃt Çã là m¶t ám änh Çáng phàn nàn. Biên giä nghï r¢ng: M¶t khi Çã là anh chÎ em trong Gia Çình áo lam, Hoa sen tr¡ng thì m†i s¿ Çã thÓng nhÃt rÒi. Hãy nhìn qua các Çoàn th‹ thanh niên quÓc t‰: Hܧng Çåo, C¶ng sän v.v... h† có phân biŒt màu da, chûng t¶c, ÇÎa lš không ? Ÿ Çâu cÛng m¶t tâm hÒn. Sao ta không nh§ l©i ÇÙc PhÆt: "Không th‹ nào có s¿ chia rë khi máu m†i ngÜ©i ÇŠu ÇÕ, nܧc m¡t m†i ngÜ©i ÇŠu m¥n". N‰u có khác thì chÌ có khác vŠ sinh hoåt. Vì bÎ ám änh bªi hÜ danh mà ta g¥p trª ngåi trong vÃn ÇŠ nhân s¿. Nói nhÜ th‰, không có nghïa là bu¶c các Ban viên Ban hܧng dÅn ÇŠu phäi có m¥t ª trung ÜÖng. NhÜng dù ª ÇÎa phÜÖng nào Ban viên cÛng phäi hoåt Ƕng ÇŠu v§i trung ÜÖng, v§i các tÌnh và báo cáo thÜ©ng xuyên vŠ ngành và các tÌnh Çã phÓi h®p. Thành ra, phäi công nhÆn gi»a thiŒn chí và th¿c hiŒn có th‹ xäy ra mâu thuÅn. Các trª ngåi Ãy së ÇÜa t§i thäm cänh thi‰u thông cäm và hi‹u lÀm không th‹ tránh ÇÜ®c. Tuy nhiên, dù g¥p trª ngåi nào vÃn ÇŠ phân quyŠn h®p lš cÛng vÅn phäi ÇÜ®c duy trì, cÛng cÓ! NhÆn Rõ NhiŒm Vø ñ‹ duy trì cÛng cÓ t° chÙc, quš vÎ Ban viên các Ban hܧng dÅn cÀn gi» Çúng vÎ trí công tác cûa mình.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

50

Ngoài các nhiŒm vø chính Çã ghi trong N¶i Quy xin các anh chÎ nghï t§i các viŒc sau: ñÓi V§i Trung ÐÖng . Trܪng ban hܧng dÅn TÌnh liên låc thÜ©ng xuyên v§i anh Trܪng ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng và Ban thÜ©ng vø ít ra m‡i tháng m¶t lÀn (xin chú š t§i công døng cûa "thÜ riêng mà nói viŒc chung" rÃt cÀn thi‰t cho các vÃn ÇŠ n¶i b¶ và ÇÓi ngoåi, nhÃt là trong lúc này). Th¿c hiŒn công viŒc hành chánh theo quy ܧc m§i. . Phó trܪng ban liên låc v§i các Trܪng ban và Phó trܪng ban các TÌnh Ç‹ phÓi h®p trao Ç°i kinh nghiŒm cûa các TÌnh månh cho các TÌnh y‰u h†c hÕi. . ñåi diŒn MiŠn: Xin gi» Çúng vÎ trí, Çôn ÇÓc, ki‹m soát. . Ñy viên liên låc v§i các Ñy viên trung ÜÖng Ç‹ hi‹u rõ công tác và liên låc v§i các Ñy viên cûa Ban hܧng dÅn các TÌnh bån Ç‹ thu thÆp kinh nghiŒm. . Quš anh chÎ en Huynh trܪng cÀn b¡t cÀu liên låc gi»a anh chÎ em Huynh trܪng khác kh¡p toàn quÓc. ñÓi V§i ñÎa PhÜÖng Các Ban viên Hܧng dÅn TÌnh cÀn th¿c hiŒn cho ÇÜ®c "công tác báo cáo" theo th‹ thÙc m§i rÃt giän tiŒn, ít tÓn thì gi© mà Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng Çã gªi chÌ thÎ, d¿ án và mÅu in t§i. M‡i Ban viên làm công viŒc cûa riêng mình thì không có gì n¥ng nh†c và khó khæn. Làm th‰ nào m‡i tháng H¶i nghÎ cûa Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng ÇŠu có báo cáo cûa toàn quÓc. M‡i m¶t s¿ canh tân nào cÛng cÀn nhiŠu sºa ch»a. Tuy nhiên, chúng ta phäi nhÃt tâm th¿c hiŒn cho b¢ng ÇÜ®c nh»ng ÇiŠu ñåi h¶i Çã chÃp thuÆn. Xin ch§ ngÒi ª ÇÎa phÜÖng mà lên ti‰ng trách móc trung ÜÖng bày vÈ chuyŒn này chuyŒn n†. Bây gi© ai cÛng hi‹u r¢ng: Trung ÜÖng là óc, mà ÇÎa phÜÖng là tay. ¹c không có tay là óc r‡ng, tay không có óc thì tay buông. Có ÇiŠu nh© có óc mà ngÜ©i ta bi‰t mình có tay, chÙ t¿ hai bàn tay không th‹ nào bi‰t là mình có óc. Khi n¶i quy ghi rõ thành phÀn Ñy viên cûa Ban hܧng dÅn TÌnh cÛng giÓng v§i Trung ÜÖng là vì quan niŒm Trung ÜÖng chÌ là trung tâm quy tø änh hܪng 42 khÓi óc cûa 42 Ban hܧng dÅn
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 51

TÌnh. Công viŒc cûa Trung ÜÖng là tåo ÇŠ án và cÃp TÌnh cÓ g¡ng th¿c hiŒn ÇŠ án cho ÇÀy Çû. Tåi sao anh chÎ em kh¡p nÖi låi không có quyŠn d¿ vào Trung ÜÖng b¢ng cách gªi các d¿ án vŠ? Tåi sao ÇÎa phÜÖng låi chÌ ch© Ç®i d¿ án cûa Trung ÜÖng rÒi låi phiŠn trách là Trung ÜÖng chÌ lo lš thuy‰t? M†i lš thuy‰t không ÇÜ®c thi hành ÇŠu là lš thuy‰t suông, m†i hành Ƕng không có lš thuy‰t chÌ Çåo ÇŠu dÍ lŒch låc. CÀn hi‹u rõ: Ban hܧng dÅn Gia ñình PhÆt Tº ViŒt Nam không phäi chÌ gÒm có các anh chÎ em ª Trung ÜÖng mà gÒm toàn th‹: 43 Trܪng ban 86 Phó trܪng ban 6 ñåi diŒn MiŠn và 731 Ñy viên và ThÜ©ng vø. N‰u toàn th‹ tám træm sáu mÜÖi sáu nhân viên Ban hܧng dÅn cùng nhÃt tâm ÇiŠu khi‹n 7676 Huynh trܪng và ngót 100.000 Çoàn sinh thì k‰t quä së tÓt ÇËp t§i mÙc nào? Trܪng ban hܧng dÅn và Ban viên Ban hܧng dÅn trung ÜÖng chÌ có th‹ làm viŒc h»u hiŒu n‰u nhÆn ÇÜ®c thÜ©ng xuyên các báo cáo cûa các Ban Hܧng DÅn TÌnh và các Ñy viên liên hŒ m‡i tháng m¶t lÀn vào ngày 15. M¶t vài ngÜ©i trong chúng ta thÜ©ng cho r¢ng änh hܪng cûa "ngoåi cänh" Çã làm cho n¶i b¶ cûa ta lûng cûng. NhÜng tåi sao ta không nghï ngÜ®c låi "vì chúng chÜa nhÃt trí nên ngoåi cänh m§i khuÃy rÓi ÇÜ®c chúng ta". Không có s¿ thÓng nhÃt nào ÇËp hÖn thÓng nhÃt lš tܪng và hành Ƕng. Trong tÜ trào hiŒn Çåi hóa PhÆt giáo, m†i quy mô cÓ h»u phäi cäi tåo. S¿ cäi tåo nào mà không Çem t§i vài hy sinh và Çau ǧn. Ta cÀn bi‰t r¢ng Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc ti‰n b¶ và cÀn ti‰n b¶ mãi. CÖ CÃu T° ChÙc MiŠn

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

52

Trܧc kia, khi nŠn PhÆt giáo chÜa thÓng nhÃt vŠ hành chánh; B¡c ViŒt có h¶i ViŒt Nam PhÆt Giáo, Trung ViŒt có h¶i An Nam PhÆt H†c, Nam ViŒt có h¶i PhÆt H†c Nam ViŒt là nh»ng t° chÙc cÜ sï Çã thành lÆp tØ th©i Pháp thu¶c. ChÜ vÎ Tæng ni tr¿c thu¶c vào các tông phái v§i giáo ch‰, giáo Çi‹n tùy thu¶c vào Pháp môn tu h†c. TØ næm 1951, PhÆt giáo ViŒt Nam ra Ç©i trong cÖ cÃu PhÆt giáo th‰ gi§i thì m¶t s¿ thÓng nhÃt tinh thÀn Çã th¿c hiŒn. K‹ tØ sau hiŒp nghÎ Genève 1954, non sông cách trª, tåi miŠn Nam ViŒt Nam, t° chÙc PhÆt giáo có thêm h¶i ViŒt Nam PhÆt Giáo (cÜ sï di cÜ) và Giáo H¶i Tæng Già B¡c ViŒt tåi miŠn Nam (tæng ni di cÜ). Là con cûa các h¶i trong bu°i ÇÀu, các Gia ñình PhÆt Tº lŒ thu¶c vào cÖ cÃu hành chánh cûa m‡i h¶i: Và ÇÜÖng nhiên Gia ñình PhÆt Tº cÛng tûi thËn v§i sÓ ki‰p cây "t¢m gºi". Næm 1963, sau ngày PhÆt Giáo ViŒt Nam thÓng nhÃt, ViŒn Hóa ñåo là cÖ quan hành chánh cûa PhÆt giáo Çã xóa bÕ các hình thÙc tÆp Çoàn và phân quyŠn theo hŒ thÓng MiŠn. Toàn quÓc ViŒt Nam có bäy MiŠn: . Vån Hånh (B¡c Trung nguyên Trung phÀn) . LiÍu Quán (Nam Trung nguyên Trung phÀn) . Khuông ViŒt (Cao nguyên Trung phÀn) . Khánh Hòa (MiŠn ñông Nam phÀn) . HuŒ Quang (MiŠn Tây Nam phÀn) . Quäng ñÙc (Thû ñô Sài Gòn), (tr¿c thu¶c ViŒn Hóa ñåo. Gia ñình PhÆt Tº tr¿c thu¶c Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng) . Vïnh Nghiêm (MiŠn tܪng niŒm m¶t nºa phÀn ÇÃt bÎ phân chia) Trong cÖ cÃu Ãy, Gia ñình PhÆt Tº, m¶t t° chÙc trong T°ng vø Thanh niên cûa ViŒn Hóa ñåo cÛng phäi d¿a vào ki‰n trúc ÇÎa lš và tinh thÀn Ãy. CÖ quan lãnh Çåo tÓi cao cûa Gia ñình PhÆt Tº là Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng ÇiŠu khi‹n tr¿c ti‰p các TÌnh liên hŒ. Tåi m‡i miŠn có vÎ ñåi DiŒn MiŠn gi» vai trò Çôn ÇÓc và phÓi h®p. ñåi DiŒn MiŠn là s¿ hiŒn diŒn cûa Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng tåi MiŠn liên hŒ. Là gåch nÓi gi»a cÃp TÌnh v§i Trung ÐÖng.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

53

"ñåi DiŒn MiŠn n¢m trong thành phÀn Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng do ñåi h¶i Gia ñình PhÆt Tº toàn quÓc bÀu cº. ñåi DiŒn MiŠn có tr†n quyŠn l¿a ch†n: M¶t thÜ kš và m¶t thû quÏ". NhiŒm vø ñåi DiŒn MiŠn cÛng Çã xác ÇÎnh: . ñåi diŒn MiŠn thay m¥t cho Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng Gia ñình PhÆt Tº Ç‹ Çôn ÇÓc, ki‹m soát, báo cáo tình hình hoåt Ƕng cûa Gia ñình PhÆt Tº trong các TÌnh thu¶c MiŠn cûa mình vào tuÀn lÍ cuÓi cûa m‡i tam các nguyŒt lên Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng. . Liên låc v§i vÎ ñåi diŒn Giáo h¶i PGVNTN Ç‹ thông hi‹u tình hình PhÆt s¿ chung trong MiŠn và giäi quy‰t các vÃn ÇŠ có liên quan t§i Gia ñình PhÆt Tº. . ñåi diŒn cho Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng trong các lÍ lÜ®t do các Gia ñình PhÆt Tº trong TÌnh hay Liên TÌnh t° chÙc. . ñôn ÇÓc các Tråi cÃp TÌnh trong MiŠn. ñ†c qua thành phÀn và nhiŒm vø cûa m‡i Ban ñåi DiŒn nhÜ trên h¤n ta cÛng thÃy ñåi DiŒn MiŠn gi» tr†ng trách to tát chÙ không phäi là "tÜ®ng trÜng" nhÜ có ngÜ©i lÀm tܪng. ñåi DiŒn MiŠn Là Gåch NÓi Gi»a Trung ÐÖng V§i TÌnh N‰u Trung ÜÖng là não b¶ thì các ñåi diŒn MiŠn là hŒ thÀn kinh. Tinh thÀn và hoåt Ƕng cûa Trung ÜÖng Çã nh© các anh mà tuÀn hoàn kh¡p các ÇÖn vÎ. ñåi diŒn MiŠn, trong giai Çoån sÖ khªi cûa thành phÀn thÓng nhÃt Çã làm n°i bÆt tinh thÀn cûa Trung ÜÖng. Tåi MiŠn Vån Hånh, anh LÜÖng Hoàng ChuÄn Çã phÓi h®p v§i ÇÎa phÜÖng xúc ti‰n công viŒc tu chÌnh n¶i b¶ và góp phÀn h»u hiŒu vào công viŒc cÙu tr® các MiŠn bÎ løt. Anh TrÀn Ng†c Giao, miŠn LiÍu Quán Çã vÜ®t qua nhiŠu khó khæn tình th‰, nÓi liŠn s¿ liên låc gi»a các miŠn Çau kh° nhÃt ViŒt Nam: MiŠn chi‰n tranh, MiŠn bão løt kinh khûng nhÃt. Anh Mã Thành CÜng Çã lÜu chuy‹n kh¡p miŠn Khánh Hòa Ç‹ tu chÌnh n¶i b¶ và khai sinh cho nhiŠu Ban Hܧng DÅn TÌnh, nhiŠu Gia Çình, m¶t công viŒc khai phá ÇÀy gian kh°. Anh NguyÍn Thanh Quang tåi miŠn HuŒ Quang, vÜ®t qua sông Vàm CÕ ti‰n vŠ miŠn biên gi§i ViŒt
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 54

Miên, m¶t miŠn ÇÆm màu tín ngÜ«ng, miŠn cûa Ça thÀn, mänh ÇÃt phì nhiêu cûa "mê tín dÎ Çoan". Và anh NguyÍn Châu, ñåi diŒn MiŠn Khuông ViŒt ÇÀy "Çèo dÓc cheo leo". MiŠn Vïnh Nghiêm, miŠn tinh thÀn cÛng Çang chÎu cänh "ti‰n thoái lÜ«ng nan". NhÜng dù trong ÇÎa v¿c nào, các anh ñåi diŒn MiŠn cÛng nêu cao tinh thÀn phøc vø rÃt Çáng cäm phøc. Dù trong n¶i quy xác nhÆn công tác báo cáo "3 tháng m¶t kÿ", các anh vÅn Çi h†p ÇŠu háng tháng và thay m¥t cho TÌnh Ç‹ làm báo cáo. Nh© s¿ thæm vi‰ng và Çôn ÇÓc thÜ©ng xuyên cûa ñåi diŒn MiŠn mà các chÌ thÎ, d¿ án cûa Trung ÜÖng ÇŠu ÇÜ®c ph° bi‰n nhanh chóng và theo dõi m†i th¿c hiŒn m¶t cách h»u hiŒu. M‡i tháng, tåi H¶i nghÎ Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng, m‡i bän báo cáo cûa ñåi diŒn MiŠn là m¶t t°ng h®p các nét chính y‰u vŠ sinh hoåt cûa ÇÎa phÜÖng giúp cho Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng giäi quy‰t nhanh chóng ÇÜ®c nhu y‰u cûa tØng MiŠn. Tuy nhiên tr†ng Çi‹m cûa các bän báo cáo cÛng cÀn phäi Çi sâu vào chi ti‰t công tác Ç‹ sau này Ban Hܧng DÅn còn ÇÓi chi‰u v§i các bän báo cáo cûa TÌnh trong trÜ©ng h®p có nh»ng mâu thuÅn không may xäy ra. ñåi DiŒn MiŠn Là Bi‹u TÜ®ng Cho ñÎa PhÜÖng Tính S¿ phân chia ra sáu miŠn ÇÎa lš không phäi là m¶t s¿ ngÅu nhiên. Dù trong trÜ©ng h®p nào, Quäng TrÎ, ThØa Thiên, Quäng Nam vÅn là gÓc cûa Gia ñình PhÆt Tº. So vŠ thâm niên và khä næng thì MiŠn này có tu°i Çåo cao nhÃt. Tåi MiŠn này thành phÀn các Ban Hܧng DÅn TÌnh rÃt v»ng và nh© s¿ thuÀn nhÃt cûa Giáo H¶i nên s¿ phát tri‹n có bŠ thuÆn l®i hÖn các MiŠn khác. Phäi nói là nhiŒm vø cûa ñåi diŒn MiŠn Vån Hånh rÃt khó khæn trên k‰ hoåch, và dÍ dàng vŠ th¿c hiŒn. Vì sao vÆy? Lš do là m‡i TÌnh ÇŠu có Çû sÙc t¿ l¿c cánh sinh. Trái låi MiŠn Khánh Hòa låi là MiŠn m§i khai phá. Trong tÃt cä các tÌnh miŠn ñông, chÌ có Biên Hòa là tÜÖng ÇÓi có cÖ sª hÖn cä. NhÜng còn nh»ng tÌnh khác, cho t§i nay s¿ phát tri‹n vÅn còn g¥p nhiŠu gian kh°. MiŠn Khuông ViŒt có ñà Låt là vì sao cao nguyên. NhÜng ÇÜ©ng sá cách trª, s¿ liên låc v§i các tÌnh g¥p trª ngåi nhiŠu vŠ di chuy‹n. MiŠn HuŒ Quang v§i nh»ng cánh ÇÒng phì nhiêu, bát ngát báo hiŒu m¶t tÜÖng lai r¿c r«. NgÜ©i thanh niên ª Çây, Çô thÎ cÛng nhÜ nông thôn vÅn còn gi» n‰p sÓng ÇÖn thuÀn dù khói lºa chi‰n chinh Çã gây nhiŠu xáo tr¶n. MiŠn LiÍu Quán mÕi mòn vì chi‰n tranh và thiên tai thûy hån, nhÜng vÅn theo kÎp MiŠn Vån Hånh Çàn anh. Riêng MiŠn Quäng ñÙc thû Çô náo nhiŒt, hoa lŒ, trung tâm cûa m†i bi‰n chuy‹n chính
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 55

tình Çã tåo nên m¶t không khí h‡n Ƕn cÀn phäi nhiŠu th©i gian m§i °n ÇÎnh ÇÜ®c. Lš do giän dÎ là phong trào bành trܧng månh trong bi‹n ngÜ©i hÖn hai triŒu mà Huynh trܪng cûa ta không có Çû Ç‹ cung Ùng cho viŒc ÇiŠu hành. Dù sao, hy v†ng sâu xa nhÃt cûa m†i ngÜ©i là m¶t ngày kia: M‡i m¶t MiŠn, m‡i m¶t TÌnh, m‡i m¶t Gia Çình ÇŠu lÃy ÇÜ®c s¿ quân bình vŠ khä næng, k› luÆt cÛng nhÜ tinh thÀn ñåo. RÃt mong các anh ñåi diŒn MiŠn luôn luôn thành khÄn h†c tÆp lÅn nhau Ç‹ thÃy rõ Üu Çi‹m cûa MiŠn bån Çem bÒi b° cho khuy‰t Çi‹m cûa MiŠn mình thì cÖ th‹ Gia ñình PhÆt Tº m§i khÕi nån Çui, què, mÈ, sÙt nhÜ các Çoàn th‹ khác. ñåi DiŒn MiŠn là Nhà K› ThuÆt, K‰ Hoåch M¶t d¿ án cûa Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng ÇŠ ra không bao gi© nh¡m cho m¶t miŠn riêng biŒt. Chính các ñåi diŒn MiŠn phäi tính toán viŒc thích nghi d¿ án Çó cho phù h®p v§i ÇÎa phÜÖng. ñó cÛng là š nghïa cûa cu¶c bÀu cº riêng tØng miŠn trong ñåi h¶i 1963. Chính các TÌnh liên hŒ ª m‡i miŠn bÀu lên vÎ ñåi DiŒn. Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng së nh© quš anh ñåi DiŒn nghiên cÙu tình hình cûa ÇÎa phÜÖng Ç‹ phÓi h®p công tác cho h®p lš. Có nÖi, các anh ñåi diŒn MiŠn låi phäi kiêm nhiŒm chÙc vø Trܪng Ban Hܧng DÅn. ñó chÌ là giäi pháp tåm th©i cÀn phäi tu chÌnh. Tåi m¶t vài MiŠn, vì tình trång chuy‹n ti‰p, m¶t vài sáng ki‰n vÜ®t b¿c cûa ñåi diŒn MiŠn Çã ÇÜ®c Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng tåm th©i chÃp thuÆn. Tuy nhiên, theo Çúng n¶i quy, công tác không th‹ thay th‰ h£n Trung ÜÖng, cÛng nhÜ không nên bÕ qua viŒc h¶i š v§i các Ban Hܧng DÅn TÌnh. M¶t vÎ ñåi diŒn có thiŒn chí và chân tài lúc nào cÛng cÓ g¡ng phän änh cho rõ ÇÜ®c nhu y‰u cûa ÇÎa phÜÖng và ph° bi‰n cho ÇÀy Çû chÌ thÎ cûa Trung ÜÖng. Quan niŒm r¢ng: Chân giá trÎ cûa m¶t ngÜ©i lãnh Çåo, cûa ngÜ©i cán b¶ không phäi ª chÙc vø hay quyŠn hån mà chính ª š hܧng cûa cá nhân và thành quä cûa Çoàn th‹. ñoàn th‹ chÌ huy cá nhân phø trách bao gi© cÛng là phÜÖng châm th¿c hiŒn tinh thÀn bình Ç£ng cûa chúng ta. Ta Çi vào Çåo v§i tín ngÜ«ng v§i t¿ do chÙ không phäi b¢ng Çam mê hay danh l®i. Nh© thiŒn chí và næng l¿c cûa ñåi diŒn MiŠn mà ÇÀu óc tÆp Çoàn, thành ki‰n "ti‹u vÜÖng" së dÀn dÀn bÎ dËp bÕ nhÜ©ng lÓi cho hÜÖng sen tÕa ngát vang lØng. CÖ CÃu T° ChÙc TÌnh
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 56

Trong n¶i quy Gia ñình PhÆt Tº, Ban Hܧng DÅn TÌnh có thành phÀn nhÜ sau: - Trܪng ban Hܧng dÅn - Phó Trܪng ban Hܧng dÅn (phø trách ngành Nam) - Phó Trܪng ban Hܧng dÅn (phø trách ngành N») - ThÜ kš - Thû quÏ - Và các Ñy viên giÓng nhÜ Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng. Bên cånh Ban Hܧng DÅn có Ban CÓ vÃn Giáo lš.v v v "NhiŒm vø cûa Trܪng ban Hܧng dÅn TÌnh là ÇiŠu Ƕng toàn Ban Hܧng DÅn, thi hành chÌ thÎ cûa trung ÜÖng, ÇiŠu khi‹n và ki‹m soát các Gia ñình PhÆt Tº trong tÌnh". V§i m¶t nhiŒm vø nhÜ vÆy, trách nhiŒm cûa Trܪng ban Hܧng dÅn rÃt l§n. ñÓi V§i Ban ñåi DiŒn Giáo H¶i TÌnh. Trܪng ban Hܧng dÅn tr¿c ti‰p ÇiŠu khi‹n m†i công tác ÇÎa phÜÖng mình. Trܪng ban Hܧng dÅn TÌnh không phäi do Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng ÇŠ cº mà phäi do ñåi h¶i Huynh trܪng toàn TÌnh bÀu lên v§i Ça sÓ. Th‰ thì Trܪng ban Hܧng dÅn TÌnh, trܧc tiên là phát xuÃt tØ gi§i Huynh trܪng ÇÎa phÜÖng mà lên. Cho t§i nay, chÜa hŠ có hiŒn tÜ®ng m¶t cá nhân không phäi là Huynh trܪng thâm niên ÇÜ®c Çäm nhiŒm chÙc vø Trܪng ban Hܧng dÅn. ñó là môt ¿u Çi‹m cûa t° chÙc Gia ñình PhÆt Tº. Anh Trܪng ban phäi là ngÜ©i n°i bÆt nhÃt trong gi§i Huynh trܪng tåi TÌnh nhà vŠ ñÙc cÛng nhÜ vŠ Tài. Tåi các MiŠn, hÀu h‰t các Trܪng ban ÇŠu có thành tích và thâm niên cao tr†ng trong Gia ñình PhÆt Tº. Nh© Çó, dù g¥p phong ba bão tÓ, thuyŠn nhà vÅn ÇÜ®c chèo chÓng th£ng lÓi không hŠ nao núng. Tuy nhiên, trܧc nay, ª trong hŒ thÓng các tÆp Çoàn, ÇÜ®c s¿ nâng Ç« tinh thÀn cÛng nhÜ vÆt chÃt, công tác cûa các Ban Hܧng DÅn TÌnh ÇÜ®c các TÌnh H¶i giúp Ç« rÃt nhiŠu. Ngày nay Gia ñình PhÆt Tº tr¿c ti‰p liên låc v§i Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng nên tåi nhiŠu TÌnh, s¿ bäo tr® Ãy trª nên eo hËp. Trong hoàn cänh Çó, tåi m¶t vài TÌnh, nh© s¿ giao ti‰p khéo léo cûa Trܪng ban, m†i s¿ vÅn ÇiŠu hòa. NhÜng tåi nhiŠu TÌnh sÖ khªi, m¶t vài lûng cûng vŠ liên låc Çã có xäy ra. Cái khó khæn cûa các Ban Hܧng DÅn TÌnh là làm sao tåo thông cäm ÇÜ®c v§i ñ¥c ûy Thanh niên và v§i Giáo H¶i. Thông cäm không có nghïa là lŒ thu¶c Ç‹ cÀu mong m¶t s¿ giúp Ç«. Các TÌnh Giáo H¶i cÀn š thÙc rõ m¶t lÀn chót: Gia ñình PhÆt Tº là t° chÙc có møc Çích giáo døc Thanh Thi‰u Nhi PhÆt tº chÙ không phäi là m¶t s¿ tô Çi‹m cho Giáo H¶i. Con ÇÜ©ng Gia
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 57

ñình PhÆt Tº Çang Çi t§i là ThÓng NhÃt và ñ¶c LÆp. ñ¶c lÆp không có nghïa là phân ly v§i Giáo H¶i mà chÌ gi» Çúng vÎ trí, Çúng danh d¿ cûa mình. VŠ tinh thÀn, viŒc nghiên huÃn phäi luôn luôn ph° bi‰n tinh thÀn T¿ tÆp. VŠ doanh t‰, cÓ g¡ng có s¿ T¿ túc. M†i s¿ giúp Ç« ÇŠu cÀn thi‰t nhÜng ta không th‹ Ç‹ s¿ giúp Ç« Ãy trª thành m¶t s¿ ràng bu¶c.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

58

ñÓi V§i Huynh Trܪng Tåi TÌnh Nhà ñä phá thành ki‰n ÇÎa phÜÖng, Gia ñình PhÆt Tº Çã xóa dÀn biên cách gi»a các gia Çình cá nhân Ç‹ Çi vào s¿ hòa ÇÒng cûa Çoàn th‹. Bây gi©, Ban Hܧng DÅn TÌnh låi phäi tác Ƕng tinh thÀn nhÃt trí cûa Gia ñình PhÆt Tº ViŒt Nam. NgÜ©i Huynh trܪng hôm nay không th‹ chÌ bi‰t t§i mình, Gia Çình mình, TÌnh mình, MiŠn mình, mà phäi nghï t§i cä Gia ñình PhÆt Tº ViŒt Nam. Nh»ng s¿ cách biŒt vŠ ÇÎa lš, vŠ cÖ cÃu không phäi là cách biŒt thÆt s¿. Phát tri‹n cho TÌnh nhà månh më là góp phÀn vào viŒc chung. Trܧc kia, ta Çã b¿c b¶i trong vÕ tÆp Çoàn. Nay Çã vÜÖn ra thì låi có ngÜ©i muÓn ngÆp ngØng, chùn bܧc. Hãy thúc ÇÄy anh chÎ em Çi t§i. Ta phäi tÌnh giÃc mÖ êm ÇŠm cÛ. M¶t gia Çình Ãm cúng, m¶t ÇÎa v¿c nhiŠu k› niŒm m‰n yêu. Ta sÓng trong tình thÜÖng b¢ng cách mª r¶ng tình thÜÖng. Không th‹ có cái tâm trång ôm Ãp, nâng niu nh»ng ÇiŠu Çã có mà quên Çåi s¿. M‡i Huynh trܪng dù ª thành thÎ hay nông thôn, dù ª miŠn Nam hay phÜÖng B¡c ÇŠu phäi nh§ ljn nhau mà tâm niŒm ljn s¿ nhÃt trí. Làm sao cho m¶t Huynh trܪng tåi m¶t làng quê hÈo lánh cÛng bi‰t là Gia ñình PhÆt Tº không hŠ quên anh, quên chÎ. Công viŒc Ãy chÌ có Ban Hܧng DÅn TÌnh m§i làm ÇÜ®c. Các Ban Hܧng DÅn TÌnh Çã sÓng trong lòng cûa anh chÎ em TÌnh nhà. S¿ g¥p g« thÜ©ng xuyên có th‹ hi‹u ÇÜ®c hoàn cänh, sinh hoåt, ܧc v†ng cûa m‡i anh chÎ em. Ban Hܧng DÅn TÌnh së chuy‹n ljn Trung ÜÖng nh»ng ÇiŠu hi‹u bi‰t do TÌnh Çã thu thÆp trên trÜ©ng kinh nghiŒm. Ta không th‹ sÓng các cänh phong ki‰n nhÜ m¶t ngÜ©i nông dân ngày xÜa, có khi tr†n Ç©i không hŠ thÃy vÎ quan ÇÀu TÌnh. Cái không khí cäm Ƕng diÍn ra m‡i khi có Çåi h¶i Çã chÙng tÕ anh chÎ em trong Gia ñình PhÆt Tº luôn luôn khao khát ÇÜ®c gÀn nhau. Ngoài vÃn ÇŠ tình cäm, các Huynh trܪng, nhÃt là tåi miŠn Nam, cÀn ÇÜ®c thông suÓt ÇÜ©ng lÓi giáo døc và tinh thÀn k› luÆt cûa Gia ñình PhÆt Tº. ña sÓ anh chÎ em Huynh trܪng ÇŠu nghèo vŠ vÆt chÃt. Nh»ng k‰ hoåch tÜÖng tr® tܪng cÛng nên nghï t§i. M¶t sÓ anh chÎ em Çã ra khÕi t° chÙc vì quá bÆn bÎu vŠ viŒc mÜu sinh. ñó không phäi là viŒc Çáng trách mà chính là vì ta thi‰u m¶t k‰ hoåch tÜÖng tr® h»u hiŒu. Mong r¢ng, cÃp Hܧng DÅn TÌnh lÜu š t§i y‰u Çi‹m Çó.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

59

ñÓi v§i Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng Ai cÛng bi‰t Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng gÒm Ça sÓ anh chÎ em c¿u Huynh trܪng. Nh»ng ngÜ©i Çang n¡m gi» sinh mŒnh cûa Gia ñình PhÆt Tº tåi các TÌnh ÇŠu quá bÆn r¶n vŠ viŒc TÌnh nên không th‹ tham gia vào Trung ÜÖng. Cho nên, n‰u thành khÄn v§i mình, ta phäi nhÆn r¢ng có m¶t sÓ anh chÎ em Çã hi‹u lÀm r¢ng Trung ÜÖng Çã không Çi sát v§i sinh hoåt hiŒn tåi. S¿ ng¶ nhÆn Ãy b¡t nguÒn tØ nhiŠu lš do: ThÙ nhÃt là m¶t sÓ anh chÎ em vÅn sinh hoåt ÇŠu Ç¥n v§i Gia Çình nên có tâm lš là "phäi cÀm Çoàn thì m§i th¿c s¿ hoåt Ƕng". Lš do thÙ hai là các công tác, các d¿ án do Trung ÜÖng ÇŠ ra phÀn nhiŠu ÇŠu khác hay có khi ngÜ®c h£n v§i n‰p sinh hoåt s¤n có mà anh chÎ em chÜa thông hi‹u ÇÜ®c tính cách quan tr†ng cÃp bách, và h»u hiŒu cûa nó. Nh»ng cu¶c h¶i thäo liên ti‰p do các ñåi diŒn MiŠn t° chÙc ÇŠu nh¡m møc Çích xóa bÕ nh»ng thành ki‰n Çó. ñÓi v§i Çi‹m này, thái Ƕ dÙt khoát cûa Ban Hܧng DÅn TÌnh thÆt cÀn thi‰t. M‡i khi ti‰p nhÆn m¶t d¿ án, m¶t s¿ cäi cách, thi‰t tܪng anh chÎ em së cÓ g¡ng nghiên cÙu thÆt kÏ. Phäi thÃu triŒt các Üu Çi‹m. N‰u có th¡c m¡c thì xin chÃt vÃn Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng. Sau Çó, m¶t khi Çem ra ph° bi‰n thì phäi ÇÙng v»ng trên lÆp trÜ©ng chung mà bênh v¿c, giäi thích cho c¥n kë. NgÜ®c låi Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng yêu cÀu Ç¥t n¥ng "công tác báo cáo" sau khi Çã th¿c hiŒn ÇÜ®c m¶t phÀn hay toàn phÀn. Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng së theo dõi tØng trÜ©ng h®p Ç‹ ÇÓi chi‰u, phÓi hiŒp ki‹m Çi‹m Ç‹ xúc ti‰n ho¥c sºa ch»a. ñâu Çâu cÛng m¶t viŒc, ª Çâu cÛng m¶t nhà. ChÙc vø hay công tác chÌ có giá trÎ ª thiŒn chí và Çã có thiŒn chí thì m†i trª ngåi ÇŠu trª thành bèo b†t. ñÓi V§i Chính QuyŠn ñÎa PhÜÖng Trong suÓt 20 næm hoåt Ƕng tØ 1947 cho t§i 1963, Gia ñình PhÆt Tº không hŠ có s¿ liên hŒ v§i các chính quyŠn. Sau tháng 11 næm 1964, Ngô triŠu bÎ lÆt Ç°, tåi m¶t vài ÇÎa phÜÖng các Çåi diŒn chính quyŠn Çã tÕ thiŒn chí muÓn giúp Ç« m¶t vài phÜÖng tiŒn cho Giáo H¶i ViŒt Nam ThÓng NhÃt. ñôi khi, có s¿ nghênh ti‰p m¶t vÎ trong cÃp lãnh Çåo Giáo h¶i, chính quyŠn Çã trang bÎ nh»ng hình thÙc dành riêng cho các nhân vÆt cao cÃp trong chính quyŠn. Tåi m¶t vài nÖi, Çã có nh»ng vÎ tØ chÓi s¿ Çón ti‰p rÀm r¶ Ãy. Tåi m¶t vài nÖi khác, có nh»ng vÎ không n« tØ chÓi, hay Çã vui lòng ti‰p nhÆn nhÜ m¶t nghi lÍ " ngoåi giao".

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

60

Qua s¿ kiŒn Çó, nh»ng PhÆt tº bÎ Çàn áp Çã lâu nay cÛng t¿ thÃy thÕa mãn vì không còn bÎ coi rÈ. NhÜng nh»ng ngÜ©i có tÀm nhìn xa, xét r¶ng låi thÃy khó chÎu và lo s® cho các hÆu quä xÃu có th‹ tác døng trong tâm lš quÀn chúng gây ra nhiŠu s¿ hi‹u lÀm và xuyên tåc. ñÜÖng nhiên, là ngÜ©i PhÆt tº không có quyŠn ûng h¶ hay Çä Çäo m¶t ai. Và cÛng vì th‰ mà ta không có quyŠn › låi hay l®i døng nh»ng s¿ Çãi ng¶ Çó. VÅn bi‰t trong cÃp lãnh Çåo chính quyŠn cÛng có nhiŠu PhÆt tº thành tâm muÓn bày tÕ thiŒn tâm, thiŒn chí. Tuy nhiên ngÜ©i PhÆt tº trong chính quyŠn không th‹ dùng các ÇiŠu kiŒn s¤n có Ç‹ mÜu viŒc riêng tÜ, dù là viŒc cûa Giáo H¶i. M‡i m¶t cá nhân ÇŠu có quyŠn và có b°n phÆn h¶ trì Çåo pháp. NhÜng các hình thÙc h¶ trì phäi h®p lš và h®p tình. Trong š nghïa Çó, Gia ñình PhÆt Tº không th‹ cÀu mong hay › låi vào các ÇiŠu kiŒn chung cûa nhân dân, Gia ñình PhÆt Tº vÓn rÃt nghèo vŠ vÆt chÃt. Ngay nhÜ Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng cÛng vÃt vä l¡m m§i có Çû ÇiŠu kiŒn hoåt Ƕng khi chÜa nhÆn ÇÜ®c s¿ Çóng góp cûa ÇÎa phÜÖng. Cho nên các Ban Hܧng DÅn TÌnh cÛng có nhiŒm vø t¿ túc, t¿ l¿c ÇÜ®c phÀn nào hay phÀn Çó. M†i s¿ giao thiŒp và ti‰p nhÆn v§i chính quyŠn ÇŠu phäi nghiên cÙu k› lÜ«ng trܧc khi chÃp nhÆn. Ta không th‹ theo kÈ khác Ç‹ "Çi xin" tØng khúc cûi, tØng thܧc s¡t, tØng bao xi mæng hay "bao thÀu" các khoän cÙu tr® Ç‹ vŠ xây d¿ng Gia ñình. Tinh thÀn t¿ túc cÀn ph° bi‰n k› càng t§i m‡i Huynh trܪng. ñã có nh»ng cán b¶ chính trÎ, nh»ng chi‰n sï khi Çäm trách m¶t nhiŒm vø v§i hai bàn tay tr¡ng, vÅn cÓ g¡ng t¿ tåo lÃy ÇiŠu kiŒn hoåt Ƕng. Và h† Çã thành công. M¶t vài anh chÎ em Huynh trܪng chÜa quen v§i tinh thÀn t¿ lÆp thÜ©ng hay ch© Ç®i s¿ tÜÖng tr® cûa cÃp trên. Làm nhÜ th‰ rÃt dÍ sa vào cänh bÎ l®i døng. Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc giáo døc và chÌ là m¶t t° chÙc giáo døc. Ban Hܧng DÅn không th‹ nào cung Ùng ÇÀy Çû m†i nhu cÀu cho ÇÎa phÜÖng. ChÌ khi nào, d¿ án doanh t‰ ÇÜ®c phát tri‹n ÇÀy Çû thì s¿ phÓi h®p tài sän m§i ÇÜ®c xº døng và phân chia h®p lš. Trong giai Çoån sÖ khªi này, m†i s¿ giao ti‰p v§i chính quyŠn chÌ có møc Çích gi» gìn hòa khí... n‰u cÀn... Ç‹ cho sinh hoåt khÕi bÎ cän trª chÙ không th‹ trông cÆy ª k‰t quä vÆt chÃt cûa các cu¶c giao ti‰p Ãy. Gia ñình PhÆt Tº bây gi© rÃt chú tâm t§i Hoåt Ƕng Xã h¶i Ç‹ Çi sâu vào lòng quÀn chúng. Trong công cu¶c cÙu tr® thûy tai, Gia ñình PhÆt Tº Çã tÕ cho chính quyŠn và quÀn chúng bi‰t là chúng ta Çi Çúng... con ÇÜ©ng vì Çåo, vì Ç©i mà không vì uy quyŠn hay tÜ l®i. M¶t t° chÙc d¿a vào chính quyŠn së søp Ç° theo chính quyŠn khi có s¿ thay Ç°i. Tôn chÌ cûa Gia ñình PhÆt Tº không cho phép ai hành s¿ nhÜ th‰. ñÓi V§i QuÀn Chúng

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

61

QuÀn chúng ª Çây phäi hi‹u theo hai nghïa: M¶t là nhân dân, hai là Çåi chúng PhÆt tº. ñÓi v§i nhân dân, Gia ñình PhÆt Tº không th‹ có s¿ ly khai hay Çi ngÜ®c v§i ܧc v†ng quÀn chúng. ñã m¶t th©i Gia ñình PhÆt Tº gò mình vào trong hoåt Ƕng Çoàn th‹: Tøng niŒm, h†p Çoàn, h†c chuyên môn væn nghŒ, gia chánh rÒi Çi c¡m tråi nghÌ mát riêng v§i nhau. N‰p sinh hoåt Çó quä nhiên Çã t¿ cô lÆp và tách r©i quÀn chúng. ñi xa hÖn, nó có th‹ trª thành m¶t t° chÙc không liên hŒ gì v§i nhân dân, và nhân dân cÛng không thÃy cÀn khuy‰n khích hay ûng h¶. Sau nh»ng cu¶c vÆn Ƕng vØa qua, ch‡ ÇÙng hòa ÇÒng cûa Gia ñình PhÆt Tº rÃt tÓt ÇËp. Nh© các công cu¶c cÙu tr® "không ai làm n°i", Gia ñình PhÆt Tº Çã lÃy ÇÜ®c cäm tình và tin tܪng cûa quÀn chúng. Ÿ Çây, vai trò cûa Ban Hܧng DÅn TÌnh thÆt rÃt tr†ng Çåi. Tåi ÇÎa phÜÖng, Ban Hܧng DÅn TÌnh hi‹u rõ sinh hoåt và ܧc v†ng cûa quÀn chúng rÃt c¥n kë. H† muÓn gì? H† mÖ Ü§c nh»ng gì? H† sinh sÓng ra sao? Tåi sao låi có các sinh hoåt và ܧc v†ng Çó? ChÌ có các Ban Hܧng DÅn TÌnh m§i có Çû thÄm quyŠn trä l©i c¥n kë sau nhiŠu lÀn tr¡c nghiŒm. Hoåt Ƕng cûa Gia ñình PhÆt Tº nh¢m Çáp Ùng các nhu cÀu cÃp thi‰t Çó. Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng v§i cái nhìn bao quát và lâu dài khó mà thÃy rõ ÇÜ®c cái s¡c thái Ç¥c biŒt cûa ÇÎa phÜÖng n‰u không nh© các Ban Hܧng DÅn TÌnh tÜ©ng trình, báo cáo. Nh»ng s¿ chæm sóc vŠ y t‰, giáo døc, nhu cÀu së giúp cho Gia ñình PhÆt Tº Çi vào lòng dân t¶c m¶t cách liên tøc và ÇiŠu hòa. Làm th‰ nào Çánh tan thành ki‰n "Gia ñình PhÆt Tº chÌ bi‰t tu h†c mà không Ç‹ š gì t§i ÇÒng bào" !!! thÕa mãn ÇÜ®c các yêu cÀu tinh thÀn và vÆt chÃt cûa ÇÒng bào là quan Çi‹m nhân dân chân chính cûa Çoàn viên Gia ñình PhÆt Tº. V§i Các CÃp Giáo H¶i Và Gia ñình Riêng, H†c ñÜ©ng ñÓi v§i Giáo H¶i gÒm Ça sÓ các bÆc trܪng thÜ®ng, Ban Hܧng DÅn TÌnh cÀn nêu rõ møc Çích giáo døc cûa Gia ñình PhÆt Tº. Cho t§i bây gi©, m¥c dù ª miŠn Trung, møc Çích Gia ñình PhÆt Tº Çã ÇÜ®c Ça sÓ cÃp lãnh Çåo Giáo H¶i thông hi‹u. NhÜng tåi miŠn Nam, nh»ng miŠn m§i có TÌnh Giáo H¶i, møc Çích Gia ñình PhÆt Tº chÜa ÇÜ®c ph° bi‰n ª l§p ngÜ©i l§n tu°i. ñÓi v§i h†, Gia ñình PhÆt Tº vÅn còn là vÆt trang trí, vÆt tô Çi‹m cho rÆm Çám, cho xôm trò. CÀn phäi chÌ th£ng cho ngÜ©i l§n thÃy rõ t° chÙc và sinh hoåt Ç¥c biŒt cûa Gia ñình PhÆt Tº. MuÓn tránh các cän trª cûa Giáo H¶i ÇÎa phÜÖng, các Ban Hܧng DÅn TÌnh, các Ban ChÃp

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

62

hành phäi báo cáo cÃp th©i các trÜ©ng h®p bÃt tr¡c Ç‹ ch© Trung ÜÖng giäi quy‰t, can thiŒp v§i ViŒn Hóa ñåo. Theo quy‰t ÇÎnh sÓ 0051/VT/TT cûa ViŒn Hóa ñåo ÇŠ ngày 27.03.1965 thì Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng và các Ban Hܧng DÅn TÌnh có Çû thÄm quyŠn quy‰t ÇÎnh m†i công viŒc ÇiŠu hành cûa Gia ñình PhÆt Tº. "ñ‹ công viŒc ki‹m soát n¶i b¶ và ÇiŠu hành m†i công tác PhÆt s¿ theo Çúng ÇÜ©ng lÓi cûa ViŒn và Giáo H¶i, Ç‹ th¿c thi Hi‰n chÜÖng Giáo H¶i PhÆt Giáo ViŒt Nam ThÓng NhÃt hÀu áp døng Çúng N¶i quy cûa Gia ñình PhÆt Tº ViŒt Nam, ViŒn trân tr†ng lÜu š quš Ban nh»ng Çi‹m cÀn thi‰t sau Çây vŠ viŒc thành lÆp Gia ñình PhÆt Tº tåi Thû Çô cÛng nhÜ các TÌnh ÇÎa phÜÖng: - Theo N¶i quy cûa Gia ñình PhÆt Tº, m‡i Gia Çình ÇÜ®c phép thành lÆp phäi h¶i Çû các ÇiŠu kiŒn: a)- CÀn có m¶t gia trܪng (trên 30 tu°i) và hai Huynh trܪng Çã d¿ khóa huÃn luyŒn Huynh trܪng do Ban Hܧng DÅn t° chÙc. b)- Có m¶t ûy nhiŒm thÜ cho phép thành lÆp hay m¶t quy‰t ÇÎnh Ç‹ thØa nhÆn chính thÙc Gia ñình Ãy thu¶c Giáo H¶i do Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng cÃp. Nh»ng væn kiŒn này luôn luôn phäi gªi ljn Ban ñåi DiŒn sª tåi Ç‹ tÜ©ng và ki‹m soát PhÆt s¿. N‰u có trÜ©ng h®p gia Çình nào hoåt Ƕng mà thi‰u hai ÇiŠu kiŒn trên, thì Ban ñåi DiŒn sª tåi phäi thông báo cho Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng bi‰t Ç‹ tiŒn ki‹m soát n¶i b¶. Trong viŒc thành lÆp Gia ñình PhÆt Tº ÇÎa phÜÖng mà g¥p trª ngåi khó khæn thì phäi liên låc ngay v§i væn phòng Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng ª 223 HiŠn VÜÖng Saigon Ç‹ kÎp th©i giäi quy‰t thÕa Çáng. - TÃt cä gia Çình muÓn ÇŒ trình thÜ®ng cÃp m¶t š ki‰n gì, ho¥c muÓn t° chÙc c¡m tråi, làm lÍ ra m¡t, cÀu siêu, cÀu an tåi ViŒt Nam QuÓc T¿ ÇŠu phäi qua hŒ thÓng Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng, tåi các Giáo H¶i TÌnh phäi qua hŒ thÓng Ban Hܧng DÅn TÌnh ÇÎa phÜÖng v.v... M†i nguyŒn v†ng không có s¿ chuy‹n Çåt và š ki‰n cûa

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

63

Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng cÛng nhÜ ÇÎa phÜÖng së không ÇÜ®c ViŒn cÙu xét và giao hoàn ÇÜÖng ÇÖn". ñÓi v§i gia Çình và h†c ÇÜ©ng, các Ban Hܧng DÅn TÌnh cÀn ti‰p xúc thÜ©ng xuyên b¢ng cách này hay cách khác Ç‹ duy trì s¿ h®p tác H†c ñÜ©ng - Gia ñình PhÆt Tº - Gia ñình. Ba không khí Ãy phäi có h‡ tÜÖng tác døng trong viŒc giáo døc trÈ. Giáo là dåy. Døc là nuôi. Møc Çích Çó Çòi hÕi s¿ hòa h®p cä Tinh ThÀn lÅn VÆt ChÃt. NhiŠu gia Çình khi cho con Çi h†c là phó m¥c cho h†c ÇÜ©ng, cho con vào Çoàn là phó m¥c cho Gia ñình PhÆt Tº. CÀn lÆp các phi‰u liên låc Ç‹ duy trì hòa khí gi»a ba cÖ sª: Gia Çình, H†c ÇÜ©ng và Gia ñình PhÆt Tº. ñào tåo m¶t ngÜ©i con ngoan, m¶t h†c sinh Üu tú, m¶t Çoàn sinh gÜÖng mÅu Ç‹ ti‰n t§i viŒc hoàn thành m¶t công dân xÙng Çáng cho t° quÓc, m¶t PhÆt tº thuÀn thành cho Çåo pháp. NhiŒm Vø Gia Trܪng Trong Giai ñoån HiŒn Tåi ñÖn vÎ cûa Gia ñình PhÆt Tº là Gia ñình. Trên h‰t là Gia trܪng thay m¥t cho sáu Çoàn: Nam PhÆt Tº, N» PhÆt Tº (cho thanh niên nam n» trên 18 tu°i). Thi‰u Nam, Thi‰u N» (cho các thi‰u niên nam n» tØ 13 ljn 17 tu°i). Nam Oanh VÛ, N» Oanh VÛ (tØ 6 ljn 12 tu°i) trong viŒc ÇÓi ngoåi. M‡i Çoàn có m¶t ñoàn trܪng và m¶t ñoàn phó phø trách cä 4 Ƕi (m‡i Ƕi tØ 8 ljn 12 em). Cä sáu Çoàn Ç¥t dܧi s¿ ÇiŠu khi‹n cûa Liên ñoàn trܪng. S¿ phân công trong công tác ÇiŠu khi‹n Gia Çình Çã ÇÜ®c N¶i quy phân ÇÎnh nhÜ sau:

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

64

CÃp Gia ñình Gia Trܪng - VÎ này là m¶t cÜ sï có uy tín trong Ban ñåi DiŒn Giáo H¶i cÃp Xã, PhÜ©ng hay Chi, Khuôn và hi‹u bi‰t vŠ Gia ñình PhÆt Tº. - N‰u Liên ñoàn trܪng, tØ 25 tu°i trª lên có Çû tÜ cách và uy tín v§i Ban ñåi DiŒn Giáo H¶i cÃp Xã, PhÜ©ng hay Chi, Khuôn thì nên kiêm chÙc vø Gia trܪng. - N‰u Gia ñình PhÆt Tº có thành lÆp Ban bäo tr® thì Gia trܪng së là m¶t ban viên trong ban này. - Thâu nhÆn Çoàn sinh m§i vào Gia Çình. - Thay m¥t Ban Huynh trܪng vŠ các công viŒc ÇÓi ngoåi liên quan ljn Gia ñình PhÆt Tº và không trái v§i N¶i quy. Liên ñoàn Trܪng - ñiŠu Ƕng Ban Huynh trܪng. - Thi hành chÌ thÎ cûa Ban Hܧng DÅn TÌnh. - T° chÙc các l§p huÃn luyŒn ñ¶i hay Chúng trܪng trong Gia ñình Ç‹ chuÄn bÎ d¿ các l§p huÃn luyŒn cûa Ban Hܧng DÅn TÌnh. - T° chÙc các tråi, tri‹n lãm væn nghŒ và các công tác xã h¶i thu¶c phåm vi Gia Çình. - Báo cáo sinh hoåt hàng tháng cho Ban Hܧng DÅn TÌnh. ñoàn Trܪng - Thi hành quy‰t ÇÎnh cûa Ban Huynh trܪng, ÇiŠu Ƕng và ÇiŠu khi‹n ñoàn cûa mình v§i s¿ tr® tá cûa ñoàn phó. - Hoåch ÇÎnh chÜÖng trình tu h†c và hoåt Ƕng hàng tháng và hàng tuÀn cho ñoàn. - T° chÙc tråi và du ngoån cûa ñoàn (có s¿ chÃp thuÆn cûa Liên Çoàn trܪng). - ChÎu trách nhiŒm v§i Liên Çoàn trܪng. ñ¶i Trܪng, Chúng Trܪng - Thi hành quy‰t ÇÎnh cûa ñoàn trܪng, ÇiŠu khi‹n ñ¶i hay Chúng cûa mình v§i s¿ tr® tá cûa ñ¶i phó hay Chúng phó. - Soån chÜÖng trình sinh hoåt hàng tuÀn cûa ñ¶i, Chúng (d¿a theo chÜÖng trình cûa ñoàn). - ChÎu trách nhiŒm v§i ñoàn trܪng. Vai Trò Gia Trܪng Trong Dï Vãng

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

65

Trܧc næm 1950, quš Bác Gia trܪng Çã là nhân vÆt quan tr†ng nhÃt trong viŒc ÇiŠu hành Gia ñình PhÆt Hóa Ph° và Gia ñình PhÆt Tº. Các ti‰ng xÜng hô "bác cháu" thân mÆt nhÜng không kém phÀn cung kính cûa Çoàn sinh v§i các vÎ Gia trܪng Çã bi‹u thÎ ÇÜ®c lòng tôn kính cûa Gia ñình PhÆt Tº ÇÓi v§i các vÎ Gia trܪng tiên khªi: Bác ñÓc Thám (Lê ñình Thám), Bác Nghè Tuân, Bác HÜÖng Tú, Bác Phán Phiên v.v... Nghïa là viŒc gì cÛng hÕi Bác, viŒc gì cÛng nh© Bác. Ba ch» "Bác Gia Trܪng" Çã nói lên s¿ hiŒn diŒn cûa l§p già trong l§p trÈ. Lúc bÃy gi©, nhiŒm vø cûa Gia trܪng rÃt n¥ng nŠ. Nào là lo xin phép cho Gia Çình Çi Çóng tråi, nào là chåy tiŠn cho các em trang bÎ hoåt Ƕng. NhÜng vai trò "tình cäm" cûa Gia trܪng Çã b¡t ÇÀu nhÜ©ng ch‡ cho hoåt Ƕng tØ khi cÖ cÃu Gia Çình cäi thiŒn v§i chÙc vø Liên ñoàn trܪng. ñã m¶t lÀn, quš vÎ Gia trܪng v§i vai trò tr†ng tài Çã không theo kÎp bܧc ti‰n cûa Phong trào nên m¶t sÓ Çã rút lui hay có s¿ lûng cûng gi»a Ban Huynh trܪng và Gia trܪng. Lš do, Gia trܪng là quš vÎ "Çåo h»u" do các Chi, Khuôn h¶i ÇŠ cº ra v§i nhiŒm vø "coi sóc b†n trÈ con cho nó Ç« quÃy phá". Cho nên, m¶t khi t° chÙc Gia ñình PhÆt Tº Çã l§n månh thì vai trò quš vÎ lÀn lÀn m© nhåt và có Çåi bi‹u Çã Çòi tØ bÕ chÙc vÎ Gia trܪng trong cu¶c ñåi h¶i Huynh trܪng 1961 tåi chùa Xá L®i Saigon. Tuy nhiên, thái Ƕ duy trì hay bác bÕ ÇŠu v¶i vã n‰u ta không xét Çû các ÇiŠu kiŒn k‰t h®p nhiŒm vø cûa Gia trܪng trong ÇÖn vÎ Gia Çình. Phäi Chæng Gia Trܪng Là ñåi DiŒn Cûa Giáo H¶i? Cho t§i nay, dù Gia ñình PhÆt Tº Çã là m¶t t° chÙc Ƕc lÆp trên tinh thÀn nhÜng Ça sÓ các Bác Gia trܪng vÅn là các Çåo h»u thu¶c thành phÀn Giáo H¶i. NhÜ vÆy, Gia trܪng phäi làm viŒc cho Giáo H¶i hay cho Gia ñình PhÆt Tº? N‰u Gia trܪng là Çåi diŒn cho Giáo H¶i có b°n phÆn theo sát sinh hoåt Gia ñình PhÆt Tº Ç‹ ki‹m soát, hܧng dÅn thì ÇiŠu Ãy Çã trái v§i N¶i quy. Vì, Gia trܪng là m¶t chÙc vø do Gia ñình PhÆt Tº ÇŠ ra chÙ không phäi là sáng ki‰n cûa Giáo H¶i. Gia trܪng phäi là nhân viên cûa Ban Huynh trܪng Gia Çình. Dù r¢ng, Çã có nh»ng trÜ©ng h®p, Gia trܪng do các Chi h¶i, Khuôn h¶i ÇŠ c» ra giúp Ç« cho Gia ñình PhÆt Tº. S¿ kiŒn Ãy cÛng không Çû bäo Çäm là Gia trܪng phäi làm viŒc cho Giáo H¶i. ThÆt ra, Gia trܪng chÌ là bÆc niên trܪng cûa ÇÖn vÎ Gia Çình. Gia trܪng có th‹ là Çåo h»u giàu lòng thÜÖng yêu tu°i trÈ.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 66

Gia trܪng cÛng có th‹ là Liên ñoàn trܪng Çã trên 30 tu°i. Dù ª xuÃt xÙ nào, Gia trܪng b¡t bu¶c phäi là ngÜ©i thông suÓt ÇÜ©ng lÓi giáo døc cûa Gia ñình PhÆt Tº. Trong N¶i quy Çã ghi rõ nhiŒm vø ÇÓi ngoåi cûa Gia trܪng và là bi‹u tÜ®ng liên k‰t tinh thÀn cûa Gia ñình PhÆt Tº v§i các Ban ñåi diŒn Giáo H¶i. T¡t låi, Gia trܪng phäi là ngÜ©i cûa Gia ñình PhÆt Tº và hoåt Ƕng vì Gia ñình PhÆt Tº. CÜÖng vÎ cûa Gia trܪng Çã sáng tÕ nhÜ vÆy. Gia Trܪng Trong Giai ñoån HiŒn Tåi VÃn ÇŠ sª dï ÇÜ®c Ç¥t ra là vì "lš do tình th‰, m¶t sÓ Huynh trܪng nhÃt ÇÎnh së phäi lên ÇÜ©ng vào quân ngÛ". Nån khan hi‰m Huynh trܪng Çã diÍn ra m¶t lÀn vào khoäng 1952. HÒi Çó sÓ Gia Çình còn ít và hån tu°i Çi lính cÛng hËp hÖn bây gi©. Theo các quy‰t ÇÎnh m§i Çây cûa chính phû, các thanh niên tØ 25 t§i 33 ÇŠu b¡t bu¶c phäi Çi quân dÎch. Trܧc nay, sÓ ngÜ©i chÜa trình diŒn quá nhiŠu nên viŒc truy tÀm có lë së ch¥t chë. Trܧc tình cänh Çó, Gia ñình PhÆt Tº tiên liŒu ít nhÃt là m¶t nºa sÓ Huynh trܪng së phäi nhÆp ngÛ. CÃp lãnh Çåo Gia ñình PhÆt Tº së có m¶t khoäng trÓng rÃt l§n. V§i 100.000 Çoàn sinh Ç¥t dܧi s¿ ÇiŠu khi‹n cûa 8.000 Huynh trܪng së chÌ còn có 4.000 Huynh trܪng. NhÜ vÆy, m¶t Huynh trܪng së phäi coi tÓi thi‹u là 25 Çoàn sinh, nghïa là thay vì m‡i Çoàn có m¶t Çoàn trܪng và hai Çoàn phó thì nay chÌ còn có m¶t mình. Sau n»a, Huynh trܪng còn låi ª ngoài lÙa tu°i Çi lính ch¡c së kém phÀn hoåt Ƕng vì Ça sÓ låi bÆn bÎu công vø, mÜu sinh hay thê tº. Th¿c trång này khi‰n Ban Hܧng DÅn Trung ÐÖng phäi nghï ngay t§i k‰ hoåch huy Ƕng s¿ h®p tác gi»a Gia trܪng v§i cÃp ñ¶i, Chúng trܪng. VŠ phÜÖng diŒn tâm lš, gi»a Gia trܪng (trên 30 tu°i) và ñ¶i, Chúng trܪng (dܧi 18 tu°i) có m¶t ít ngæn cách vŠ tâm tܪng. M¶t Ç¢ng, ngÜ©i l§n trÀm tïnh, mang ít nhiŠu tính chÃt "Çåo h»u" và thích g†i b¢ng "Bác" hÖn b¢ng "Anh" (!). ñ¢ng kia, là tu°i trÈ sôi Ƕng, bÒng b¶t thích måo hi‹m. VÃn ÇŠ khó ª Çây là Gia trܪng phäi hi‹u rõ trÈ Ç‹ hܧng dÅn trÈ, chÙ không phäi Ç‹ theo trÈ hay chÓng trÈ. Và, Ç‹ hoàn thành nhiŒm vø Çó Gia trܪng phäi có các ÇiŠu kiŒn tÓi thi‹u nào? Phäi Hi‹u Rõ Møc ñích T° ChÙc Giáo Døc Cûa Gia ñình PhÆt Tº ñ‹ giúp cho Gia trܪng hi‹u rõ møc Çích và t° chÙc cûa Gia ñình PhÆt Tº, các Ban Hܧng DÅn TÌnh, các ñåi DiŒn MiŠn nên cÃp tÓc mª các l§p h¶i thäo dành
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 67

riêng cho Gia trܪng. Làm sao tåo ÇÜ®c m¶t hình thÙc tåm th©i. "Gia trܪng là óc, ñ¶i Chúng trܪng là tay" Ç‹ gi» cho bܧc ti‰n cûa t° chÙc ÇÜ®c ÇiŠu hòa. Trong nh»ng chÜÖng trܧc cûa tÆp biên khäo này, chúng tôi Çã gi§i thiŒu khá Çû vŠ møc Çích và t° chÙc cûa Gia ñình PhÆt Tº. Quš anh chÎ em phø trách các l§p h¶i thäo chÌ cÀn Çi sâu vào chi ti‰t và d¿ liŒu cho viŒc Ùng døng h»u hiŒu vào ÇÎa phÜÖng. Xúc ti‰n k‰ hoåch sinh hoåt "Hàng ñ¶i T¿ TrÎ"' ñÓi v§i ñÒng niên, k‰ hoåch này không th‹ th¿c hiŒn ÇÜ®c. Các n» huynh trܪng có th‹ tåm Çäm nhiŒm các viŒc ÇiŠu khi‹n. ñÓi v§i Nam, N» PhÆt tº và Thi‰u niên nam n» thì phäi Ùng døng hàng Ƕi t¿ trÎ (nhÜ m¶t giäi pháp cÃp bách tåm th©i). Nên bi‰t thêm, t¿ trÎ không có nghïa là ñ¶i, Chúng trܪng có toàn quyŠn muÓn Çem ñ¶i, Chúng Çi h†p Çâu thì h†p, làm viŒc gì thì làm mà chÌ thay th‰ anh trܪng Ç‹ h®p tác v§i Bác Gia trܪng Ç‹ cûng cÓ Gia Çình. Không nên luyŒn cho ñ¶i, Chúng trܪng các hành Ƕng vÜ®t ra ngoài k› luÆt. Sau h‰t, Gia trܪng phäi là m¶t "Çoàn trܪng toàn diŒn" M‡i Çoàn trܪng có m‡i n‰p sinh hoåt riêng. N‰p sinh hoåt Çó tùy thu¶c nhiŠu Ç¥c thái tâm lš, sinh lš. Gia trܪng là ngÜ©i hi‹u ÇÜ®c cÖ cÃu cûa m‡i ñoàn, tØ Nam PhÆt tº, Thi‰u nam, Nam oanh vÛ cho t§i N» PhÆt tº, Thi‰u n», N» oanh vÛ, sáu l§p ngÜ©i Ãy ÇŠu phäi thông suÓt m§i có th‹ n¡m ÇÜ®c. ñã ljn lúc các Bác Gia trܪng phäi trÈ låi, phäi sÓng låi b¢ng cách Çi vào hoåt Ƕng. Xin cÙ tin r¢ng sau lÜng các vÎ còn có nhiŠu ngÜ©i ûng h¶, nhiŠu ngÜ©i hܪng Ùng. Và giäi pháp cÃp th©i này phäi b¡t ÇÀu ngay gi»a cÖn lºa cháy dÀu sôi này. Hình nh NgÜ©i Huynh Trܪng Trܧc khi bܧc sang vÃn ÇŠ chính y‰u là: "Bàn vŠ nhiŒm vø lÎch sº và xã h¶i cûa Gia ñình PhÆt Tº trong sÙ mŒnh h¶ pháp và cÙu quÓc", biên giä thÃy có b°n phÆn phác h†a hình änh cûa ngÜ©i huynh trܪng lš tܪng. PhÆt giáo ÇŠ cao ngôi Tam Bäo, tôn sùng tæng chúng nhÜ các sÙ giä cûa giác ng¶. Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc tôn giáo, giáo døc thanh niên thì vÃn ÇŠ nhân s¿ cÛng phäi Ç¥t lên hàng ÇÀu. Tæng chúng sa dža thì ñåo phäi suy tàn. Cán b¶ non y‰u thì phong trào phäi tan rã.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 68

Bài h†c Nho giáo tàn tå, nho sï tan rã cách Çây vÅn còn Çó. Gia ñình PhÆt Tº ti‰n hay lùi, månh hay y‰u, sÓng hay ch‰t là do ª huynh trܪng. Hình änh Ãy, có th‹ xây d¿ng trên "MÜ©i ÇiŠu tâm niŒm cûa ngÜ©i huynh trܪng". Tâm niŒm thÙ nhÃt: Tin vào ñåo - Tin vào Gia ñình PhÆt Tº Nguyên do thúc ÇÄy m¶t Çoàn sinh gia nhÆp Gia ñình PhÆt Tº thÜ©ng tùy thu¶c vào tình cäm hay hoàn cänh. ñÓi v§i m¶t Huynh trܪng, vÃn ÇŠ không phäi giän dÎ nhÜ th‰. Có ngÜ©i vì m¶ Çåo, vì yêu Ç©i. Có kÈ vì hi‰u kÿ, vì hi‰u Ƕng. Huynh trܪng Gia ñình PhÆt Tº có Çû m†i gi§i. Có anh là m¶t chi‰n sï Çã ghê tªm mùi máu, có chÎ là thi‰u n» chán cänh khuê phòng, có ngÜ©i là nhà giáo ghét bÕ cái lÓi dåy h†c nhÒi s†, có bån là thÜÖng gia ngán mùi danh l®i v.v... ThÆt là phÙc tåp. Con ngÜ©i khi ch†n m¶t nghŠ, không ít thì nhiŠu Çã bÎ "khuynh hܧng n¶i tâm" chi phÓi. N‰u tìm ÇÜ®c m¶t nghŠ thích h®p, vØa sÓng ÇÜ®c, vØa thích thú thì có trª thành nghiŒp dï. NhÜ vÆy nghŠ làm Huynh trܪng cÛng Çòi hÕi ít nhiŠu vŠ "cæn duyên" v§i ñåo. Cæn duyên Ãy phát hiŒn trên ÇÙc tin. ñÙc tin là sÙc månh tinh thÀn. Nó là nhiŒt lÜ®ng cûa Ç©i sÓng. Nó là lºa cûa tâm hÒn. M¶t træm thùng nܧc lã không Çû Ç‹ tܧi m¶t cây, nhÜng v§i m¶t bát nܧc sôi Çã có th‹ làm nên chuyŒn nóng bÕng. ñÙc tin cûa m¶t Huynh trܪng không phäi chÌ chôn dÃu trong tâm tܪng, trong khÃn nguyŒn mà phäi th‹ hiŒn b¢ng hành Ƕng. Vì tin vào tính cách h¢ng cºu cûa PhÆt pháp mà ngÜ©i Huynh trܪng phäi tâm niŒm Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc trÜ©ng cºu chÙ không phäi là giai Çoån. RÒi Çây, së có nh»ng anh chÎ em Çoàn trܪng Gia ñình PhÆt Tº trª thành cÃp lãnh Çåo Giáo h¶i; së có các em ÇÒng niên l§n lên làm công viŒc hܧng dÅn. CÛng vì tính cách vïnh cºu Çó, Huynh trܪng phäi triŒt Ç‹ tin tܪng vào sinh mŒnh cûa Gia ñình PhÆt Tº. ñ©i sÓng cûa m¶t Huynh trܪng không phäi chÌ trong m¶t tháng, m¶t ngày hay m¶t cÖn ngÅu hÙng, m¶t cÖ h¶i Òn ào. S¿ cÓ g¡ng t¿ cÜ©ng t¿ l¿c phäi trª thành m¶t tiŠm l¿c cûa tâm hÒn, Nó së trª thành m¶t s¿ Çam mê mãnh liŒt chi phÓi m†i khía cånh cûa cu¶c sÓng. N‰u Çã có nh»ng tri‰t gia Çam mê suy tܪng ljn Ç‹ cho quå làm t° trên ÇÀu, n‰u Çã có nh»ng nhà bác h†c mäi mê v§i công cu¶c khäo cÙu trong phòng thí nghiŒm, ljn phäi què qu¥t, n‰u Çã có nh»ng chi‰n sï quên mình cho dân t¶c, n‰u Çã có các vÎ thánh tº Çåo xä thân cho Çåo pháp, thì Gia ñình PhÆt Tº phäi có nh»ng Huynh trܪng coi "Ç©i sÓng cûa Çoàn th‹ là Ç©i sÓng cûa chính mình". Ta không cÀn phäi thuy‰t minh dài dòng vŠ hånh chính ki‰n, chánh tín cûa PhÆt Tº mà chÌ cÀn thâm cäm Çúng mÙc giá trÎ trÜ©ng cºu cûa Gia ñình PhÆt Tº.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 69

Tâm niŒm thÙ hai: Thông suÓt ÇÜ©ng lÓi Gia ñình PhÆt Tº Hy sinh cho lš tܪng thì phäi hi‹u lš tܪng. ñÜ©ng lÓi Gia ñình PhÆt Tº là cÙu cánh cûa công tác. Con ÇÜ©ng Çi t§i cûa Gia ñình PhÆt Tº không phäi là hoåt Ƕng cho cÖ h¶i, cho hiŒn tåi mà phäi nh¡m vào møc Çích "trÒng ngÜ©i". NgÜ©i Huynh trܪng không phäi chÌ bi‰t m¥c áo lam, th°i còi tranh ÇÃu mà quên møc Çích giáo døc. Phäi tìm hi‹u rõ ràng con ÇÜ©ng mình phäi Çi. ñi t§i Çâu? ñi Ç‹ làm gì? Con ÇÜ©ng tÜÖng lai cûa Gia ñình PhÆt Tº là Çào tåo m¶t th‰ hŒ PhÆt giáo ÇÒ m§i khác v§i l§p "Çåo h»u" hiŒn tåi. K‹ vŠ công phu tu h†c cûa các Çåo h»u hiŒn tåi thì không phäi là non kém, nhÜng trong tÜÖng lai, khi mà nhân loåi cÙ ti‰n b¶ "tØng mÜ©i næm m¶t rÃt nhanh", rÃt chóng nhÜ bóng câu qua cºa s° thì n‰u không có s¿ cäi ti‰n, nhÃt ÇÎnh con ÇÜ©ng tu h†c phäi b‰ t¡c. HiŒn nay, ª Tây phÜÖng, sÙc månh cûa væn minh cÖ gi§i Çã làm cho m¶t sÓ giáo ÇiŠu Thiên chúa trª thành l‡i th©i. Có ngÜ©i bäo t§i næm 2000 thì tÆn th‰. Có ngÜ©i nói khi nào nܧc Do Thái tái lÆp thì th‰ gi§i së tÆn diŒt. Th‰ mà cái dân t¶c không lãnh th° này Çã d¿ng låi nܧc tØ næm 1947. Nh»ng cÓ g¡ng cûa Giáo h¶i Thiên chúa giáo vŠ các Công ÇÒng 1963-1964 là Ç‹ nghiên cÙu cách cäi ti‰n viŒc truyŠn giáo và n‰u cÀn cä kinh Çi‹n n»a. Công viŒc Ãy có lë chÆm rÒi chæng? Riêng ÇÓi v§i PhÆt giáo, tØ khi ngài Thái HÜ phát Ƕng cu¶c cách mŒnh giáo ch‰, giáo lš, giáo sän, Çã mang m¶t gÜÖng m¥t m§i, m¶t gÜÖng m¥t ti‰n b¶ mà không ngÜ®c v§i Çåo pháp chân truyŠn. Cho nên Huynh trܪng Gia ñình PhÆt Tº b¡t bu¶c phäi hi‹u rõ nguyên nhân phát sinh cûa Gia ñình PhÆt Tº. Quá trình phát tri‹n tØ khi thành lÆp cho t§i hiŒn tåi - CÖ cÃu t° chÙc và lãnh Çåo cûa Gia ñình PhÆt Tº và nhÃt là phäi nhÆn thÙc ÇÜ®c sÙ mŒnh cao cä cûa mình. Có nhÜ th‰ thì công viŒc m§i không ljn n‡i phù du, mong manh nhÜ cánh hoa bu°i sáng së tàn røi dÀn khi g¥p cänh chiŠu tà. ñÜ©ng lÓi Gia ñình PhÆt Tº không Çi ngÜ®c v§i Çåo pháp, v§i t° quÓc, v§i bܧc ti‰n hóa không ngØng cûa nhân loåi. Mai Çây, khi th‰ gi§i PhÆt giáo nhìn vŠ chúng ta, h† së phäi ngåc nhiên vì chính ª tåi nÖi ÇÃt nܧc nghèo nàn, Çau kh° này låi là nguÒn phát sinh m¶t phong trào tiŠm Än cÙu sÓng tÜÖng lai cûa PhÆt giáo. Tâm niŒm thÙ ba: Tránh s¿ huyŠn dø cûa Tà thuy‰t

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

70

ñ©i ngÜ©i là s¿ d¢ng co gi»a các khuynh hܧng thÃp hèn và cao thÜ®ng. Con ÇÜ©ng Çi vào t¶i ác bao gi© cÛng ÇÀy hoa thÖm cÕ lå, ÇÀy sÙc quy‰n rÛ tình cäm cûa con ngÜ©i. Trái låi, con ÇÜ©ng Çåo thÜ©ng quá Ü Çåm båc, thanh tïnh gÀn nhÜ khác v§i bän chÃt ngu mu¶i cûa con ngÜ©i. Tà thuy‰t và chánh Çåo cÛng vÆy. Uy l¿c cûa tà thuy‰t bao gi© cÛng dÍ lôi cuÓn, dÍ hÃp dÅn. Nó làm thÕa mãn hiŒn tåi. Nó mê ho¥c trí óc con ngÜ©i. Nó v‡ vŠ døc v†ng, thú tính. Th‰ nhÜng, m¶t khi ánh Çåo Çã chi‰u r†i vào tâm hÒn, ngÜ©i ta së cäm thÃy giÆt mình s¿c tÌnh giÃc m¶ng Ç©i. ThÆt ra, ánh sáng chân lš bao gi© cÛng chói chang khó chÎu. Ngày xÜa tri‰t gia Piaton Çã lÃy m¶t ví dø rÃt thÜ©ng Ç‹ nói m¶t š rÃt cao: "Con ngÜ©i sÓng ª Ç©i nhÜ ngÒi trong hang Çá, quay lÜng ra ánh sáng và vui v§i cái bóng Çen cûa s¿ vÆt, cûa chính mình. Ai cÛng tܪng bóng Ãy là thÆt. ñ‰n khi ÇÜ®c ra ánh sáng, ngÜ©i së cäm thÃy khó chÎu và låi muÓn rút vào ngÒi trong cái hang Çá "mát mÈ" kia!" Ta có th‹ lÃy m¶t ví dø khác vŠ "Ç©i là b‹ kh°". "N‰u ta g†i hånh phúc là ánh sáng và Çau kh° là bóng tÓi, thì khi ta ÇÙng gi»a n¡ng, ánh n¡ng càng rång r« bao nhiêu, thì cái bóng Çen cûa ta låi Çen thÅm bÃy nhiêu. Trong hånh phúc bao gi© cÛng Çeo Ç£ng theo Çau kh°. Trái låi, khi ánh m¥t tr©i Çã t¡t thì trÀn gian không hŠ có ánh sáng n»a!". ñáng lë con ngÜ©i phäi tìm ra ánh sáng thì mâu thuÅn thay! vì quá s® ánh sáng mà cÙ Än núp vào bóng tÓi. N‰u có ngÜ©i Çã th¡p ng†n Çèn thì Çó chÌ là s¿ cÓ g¡ng nhÕ nhoi Ç‹ tìm m¶t chút hånh phúc trong bi‹n kh° mênh mông! NhÜng thº hÕi có cây n‰n nào mà không h‰t, có ng†n Çèn nào mà ch£ng cån dÀu, có nguÒn ÇiŒn l¿c nào bÃt tÆn? ñ©i ngÜ©i ch£ng qua là cây n‰n, là nén hÜÖng. ñÓt n‰n, châm hÜÖng là mong Ç‹ låi cho Ç©i chút mùi thÖm, chút ánh sáng. NhÜng khi hÜÖng thÖm vØa tÕa ra, ánh sáng vØa le lói thì nhìn låi cây n‰n chÌ còn là ÇÓng xác và cây hÜÖng chÌ còn là m¶t n¡m tro tàn! NhÜ th‰, n‰u ta không tìm cho Ç©i mình m¶t nghïa sÓng b¢ng cách ngÒi trong Çêm thâu mà nhìn lên các vì sao Ç‹ tìm ánh sáng trên vÛ trø vô cùng, thì cu¶c Ç©i së mÃt dÀn Çi m¶t cách thê thäm và vô døng nhÜ cây cÕ. ñåo PhÆt là ánh sáng trÜ©ng cºu chÜa bao gi© chói chang mà cÛng chÜa bao gi© ngØng t¡t. Các lš thuy‰t sôi n°i nhÃt cûa Nietszche, cûa bao nhiêu nhà tÜ tܪng, nay chÌ còn låi giá trÎ cûa m¶t chút dï vãng. Nhân loåi càng ti‰n thì sÙc Çào thäi t¿ nhiên càng månh. Các tÜ tܪng truyŠn bá b¢ng vÛ khí, cuÒng tín và máu lºa bao gi© cÛng chóng tiêu diŒt dù có Çem t§i vài giäi pháp cÃp th©i cho nhân sinh. Trí óc con ngÜ©i chÌ hܧng vŠ cái gì cø th‹, khä giác mà quên m†i s¿ siêu hình. Ta chÜa tØng thÃy cái "không" sinh ra cái "có" mà chÌ thÃy cái "hiŒn h»u" Çi
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 71

dÀn vào cõi "vô hình". Tà thuy‰t chÌ cung cÃp cho ta nh»ng gì "thÃy ÇÜ®c", "bi‰t ÇÜ®c" mà không hŠ thÕa mãn n°i mÓi kh¡c khoäi cûa tâm hÒn vŠ cái nhÕ bé cûa con ngÜ©i trܧc cái l§n månh cûa hÜ vô. NgÜ©i Huynh trܪng Gia ñình PhÆt Tº hôm nay phäi luôn luôn chiêm nghiŒm, suy tÜ Ç‹ phân biŒt chánh pháp v§i tà thuy‰t Ç‹ mai sau khÕi phäi khóc cho mình và cÛng ch§ Ç‹ cho ngÜ©i khác phäi khóc vì mình không sáng suÓt. Tâm niŒm thÙ tÜ: Yêu nghŠ dåy trÈ (nh¡m Çúng ÇÓi tÜ®ng) Yêu trÈ là yêu dï vãng cûa chính mình. N‰u có Huynh trܪng Çã träi qua m¶t th©i thÖ Ãu ÇÀy Çau thÜÖng, bÃt hånh thì nay phäi cÓ g¡ng ÇØng Ç‹ cho các em phäi kh° nhÜ mình ngày xÜa. N‰u có Huynh trܪng Çã có m¶t thi‰u th©i sung sܧng thì cÛng nên g¡ng cho các em ÇÜ®c sung sܧng nhÜ th©i trܧc cûa mình. Có yêu trÈ, ngÜ©i Huynh trܪng m§i chÎu hi‹u trÈ; buÒn cái buÒn trܧc trÈ, vui sau cái vui cûa trÈ. BÆc phø huynh gÜÖng mÅu thÜ©ng không nghï t§i s¿ phøng dÜ«ng cûa con cái mai sau mà chÌ mong con ti‰p tøc th¿c hiŒn nh»ng š nguyŒn dang dª cûa mình Çã vì viŒc mÜu sinh, vì cu¶c Ç©i ng¡n ngûi Çã không th¿c hiŒn ÇÜ®c. Cha mË l¿a cái tên ÇÀy š nghïa Ç‹ Ç¥t cho con là cÀu mong con th¿c hiŒn cái n¶i dung cûa tên g†i Ãy. Nh»ng cái tên tÓt ÇËp cûa con trai, nh»ng cái tên dÎu hiŠn cûa con gái ÇŠu gói tr†n tình thÜÖng và kÿ v†ng cûa bÆc sinh thành v§i Çàn hÆu ti‰n. Vì nghï ljn dï vãng mà phäi lo tÜÖng lai. NgÜ©i Huynh trܪng gÜÖng mÅu b¡t bu¶c phäi yêu thÜÖng, kính tr†ng tu°i trÈ cûa Ç©i. Có yêu thÜÖng ngÜ©i Huynh trܪng m§i quên h‰t nh†c nh¢n mà h‰t lòng nhÅn nåi huÃn luyŒn cho các em trª thành ngÜ©i tÓt. LŒ thÜ©ng, ngÜ©i ta ai cÛng coi con cûa mình tr†ng hÖn con cûa ngÜ©i. Huynh trܪng phäi vÜ®t ra "nhi n» thÜ©ng tình" mà coi trÈ nhÜ là thân mình, nhÜ là con, em ru¶t cûa mình vÆy. Có kính tr†ng tu°i trÈ, Huynh trܪng m§i dÒn h‰t tâm l¿c mình vào công tác giáo døc. ñ©i ngÜ©i cÛng nhÜ m¶t ngày: Tu°i trÈ là bình minh, tráng niên là trÜa n¡ng và tu°i già là bu°i tà. Trong không khí mát dÎu trong lành Çang lên cûa bình minh, tu°i trÈ, ngÜ©i vØa thÙc giÃc së thØa hܪng tr†n vËn cao ÇËp cûa Ç©i ngÜ©i. ñi v§i trÈ, ta së trÈ låi, ta së trÈ mãi không già. N‰u bån Çã chán cái ô nhøc, thû Çoån cûa cu¶c Ç©i thì hãy trª vŠ yêu m‰n vÈ thanh khi‰t chân thành cûa trÈ. ñ©i ta cÙ già c‡i nhÜng hÒn ta vÅn thÖ ngây. M¶t vÈ thÖ ngây Çáng quš chÙ không phäi cái ngây ngô cûa nh»ng ngÜ©i già trܧc tu°i. Không yêu nghŠ dåy trÈ thì Huynh trܪng së coi m†i công tác, m†i hoåt Ƕng giÓng v§i c¿c hình. NgÜ©i Çã
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 72

không yêu trÈ, không yêu súc vÆt là ngÜ©i vô nhân Çåo nhÃt. NgÜ©i Huynh trܪng hãy nhìn th£ng vào các em, vào dï vãng cûa chính mình mà hæng hái hoåt Ƕng. Hãy làm sÓng låi tu°i thÖ cûa mình b¢ng cách giúp cho trÈ vui sÓng trong Gia ñình PhÆt Tº. Tâm niŒm thÙ næm: Trau dÒi ki‰n thÙc (Hi‹u rõ phÜÖng pháp) MuÓn phøc vø tu°i trÈ, Huynh trܪng phäi nhìn th£ng vào ÇÓi tÜ®ng mà th¿c hiŒn phong trào giáo døc. Là m¶t phÜÖng pháp chÙng nghiŒm, Gia ñình PhÆt Tº Çòi hÕi Huynh trܪng phäi có ki‰n thÙc chuyên môn và ki‰n thÙc t°ng quát. VŠ chuyên môn thì phäi tu h†c PhÆt pháp, nghiên cÙu khoa tâm lš thi‰u nhi và thành thåo các sinh hoåt ngành, các môn h†c Çã ghi trong chÜÖng trình tu h†c cûa Gia ñình PhÆt Tº. Có h†c PhÆt pháp thì m§i có chánh tín. Có h†c tâm lš thì m§i vÜ®t khÕi cái vÕ chû quan c¢n c‡i mà Çi vào lòng trÈ. Có rành các ngành thì m§i Çáp Ùng Çúng v§i yêu cÀu cûa m‡i gi§i: Nam, N» PhÆt tº, Thi‰u Nam, Thi‰u N», Nam, N» Oanh vÛ, m‡i ngành ÇŠu có m¶t không khí sÓng riêng biŒt. Có sành các môn h†c trong chÜÖng trình tu h†c m§i xÙng Çáng làm ngÜ©i lãnh Çåo Thanh, Thi‰u Nhi. NhÜng, ki‰n thÙc t°ng quát låi còn cÀn hÖn cä chuyên môn n»a. Hãy nhìn quanh mình. Trí óc nhân loåi ngày m¶t mª r¶ng. ñ©i sÓng ngày càng phÙc tåp. "NgÜ©i là con vÆt xã h¶i". ñ©i Çâu phäi là hoang Çäo. S¿ ti‰p xúc v§i quÀn chúng Çòi hÕi Huynh trܪng phäi h†c hÕi không ngØng. H†c không phäi chÌ có sách, không phäi chÌ ª gh‰ nhà trÜ©ng. NgÜ©i Huynh trܪng gÜÖng mÅu phäi có h†c l¿c t°ng quát vŠ: Chính trÎ, Kinh t‰, Xã h¶i, Tri‰t h†c, Khoa h†c... và nh»ng phong tøc, tÆp quán cÓ h»u cûa dân t¶c. ñiŠu Çáng buÒn là trܧc kia, có nh»ng Huynh trܪng chÌ › y vào "tu°i th†" cûa mình rÒi ch£ng chÎu h†c hành. ñ‹ ljn khi các em ti‰n bÕ xa mình thì låi Çâm ra ghen ghét, ÇÓ kœ. Th‰ thì Çâu Çáng còn làm Huynh trܪng n»a. Ta h†c cho ta, ta h†c cho trÈ, h†c cho cä m¶t th‰ hŒ. Ta không có quyŠn làm dÓt mình và cÛng không có ÇÜ®c quyŠn làm kh° kÈ khác vì s¿ dÓt nát cûa mình. Nghe Einstein nói: "Cái bi‰t con ngÜ©i là gi†t nܧc. Cái không bi‰t là Çåi dÜÖng". Có nghï nhÜ vÆy, rÒi không chÎu h†c n»a. ThÆt ch£ng khác gì ngÜ©i b¶ hành s¡p ch‰t khát mà khi bò t§i b© sông låi ch£ng chÎu uÓng vì nghï r¢ng" "uÓng sao cho h‰t ÇÜ®c nܧc sông!".

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

73

Tâm niŒm thÙ sáu: Tuân k› luÆt, chÎu huÃn luyŒn ñÜÖng nhiên, khi Huynh trܪng chÜa thÃu Çåt ÇÜ®c møc Çích và quy cû cûa Gia ñình PhÆt Tº thì không th‹ t¿ mình tåo lÃy ki‰n thÙc nên phäi nh© cÆy vào s¿ huÃn luyŒn cûa Çàn anh. MuÓn thø huÃn, Huynh trܪng tÆp s¿ cÀn phäi chuÄn bÎ tinh thÀn k› luÆt. Có ngÜ©i hi‹u lÀm r¢ng k› luÆt trái ngÜ®c v§i t¿ do. Phäi nên hi‹u: "T¿ do không phäi là muÓn làm gì thì làm, mà chính là t¿ mình ch†n lÃy m¶t k› luÆt". M¶t hành vi bao gi© cÛng gÒm hai y‰u tÓ: có š thÙc và có t¿ do. Trܧc khi gia nhÆp vào Gia ñình PhÆt Tº, Huynh trܪng có š thÙc Ç‹ ch†n l¿a con ÇÜ©ng lš tܪng cûa mình, Huynh trܪng có t¿ do ch†n l¿a. Không ai có quyŠn b¡t bu¶c ai gia nhÆp Gia ñình PhÆt Tº. ChÌ khi nào, Huynh trܪng nh© t¿ do và š thÙc mà ch†n l¿a nŠ n‰p Gia ñình PhÆt Tº thì t¿ nguyŒn ghép mình vào k› luÆt cûa Gia ñình PhÆt Tº. N‰u sau khi gia nhÆp hàng ngÛ, Huynh trܪng nào vÅn bÃt tuân thÜ®ng lŒnh, càn rª, h‡n xÜ®c, phóng túng tÙc là Huynh trܪng Çó Çã t¿ hûy hoåi t¿ do, nghïa là phû nhÆn con ÇÜ©ng mình Çã t¿ do l¿a ch†n. Tuân theo k› luÆt là bäo vŒ t¿ do. Do Çó, mà các nhà ái quÓc, m¶t khi Çã t¿ nguyŒn hi‰n thân cho T° quÓc, các nhà tu hành m¶t khi Çã phát tâm cÀu Çåo thì m†i xiŠng xích, m†i kh° hånh ÇŠu trª thành y‰u tÓ quy‰t ÇÎnh Ç‹ luyŒn thép tinh thÀn và bäo vŒ niŠm tin. Có k› luÆt m§i chÎu huÃn luyŒn. Bao gi© n‰p sÓng Çoàn th‹ cÛng gÀn nhÜ trái ngÜ®c v§i Ç©i sÓng riêng tÜ. ChÎu huÃn luyŒn là Ç¥t mình dܧi s¿ hܧng dÅn cûa các anh chÎ trܪng. Nh»ng ngÜòi Ãy phÀn nhiŠu n‰u chÜa Çåt ÇÜ®c mÙc tinh diŒu cûa nghŠ dåy trÈ thì cÛng Çã hy sinh nhiŠu cho quá trình phát tri‹n Gia ñình PhÆt Tº. Phäi tin vào l©i dåy. Phäi th¿c hiŒn cho Çúng nh»ng ÇiŠu Çã h†c. MuÓn ti‰p nhÆn chu Çáo nh»ng l©i giäng dåy thì phäi gåt bÕ m†i thành ki‰n s¤n có. Phäi can Çäm chÎu "rºa óc" trܧc khi ti‰p nhÆn tÜ tܪng m§i. TÜ tܪng là hoa, trí óc là bình. MuÓn cho vÈ ÇËp cûa tâm hÒn ÇÜ®c hoàn mÏ thì phäi rºa bình xén lá såch së trܧc Çã. Bình såch, hoa tÜÖi thì t¿ nhiên bình hoa phäi ÇËp, phäi Çáng yêu. Ngoài viŒc huÃn luyŒn cûa các Tråi, các BÆc, Huynh trÜÕng còn phäi t¿ tu, t¿ luyŒn cho trí tuŒ thêm s¡c bén, tình cäm thêm dÒi dào, hoåt Ƕng thêm nhanh nhËn. Hãy t¿ mình tu luyŒn lÃy mình. S¿ h‡ tr® cûa khách quan chÌ là næng l¿c thúc ÇÄy. Hãy coi mình là täng Çá thô sÖ mà nh© s¿ huÃn luyŒn trau chuÓt së có ngày trª thành pho tÜ®ng ÇËp.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

74

Tâm niŒm thÙ bäy: Phát huy sáng ki‰n VŠ ÇiŠu hành, Huynh trܪng phäi triŒt Ç‹ tuân theo N¶i quy. NhÜng không vì th‰ mà nói r¢ng Huynh trܪng, chÌ m¶t m¿c bÎ gò bó vào tinh thÀn giáo ÇiŠu, kinh viŒn. Gia ñình PhÆt Tº là m¶t th¿c th‹ luôn luôn ti‰n b¶, Huynh trܪng phäi tin r¢ng Gia ñình PhÆt Tº së còn ti‰n và ti‰n xa mãi cho t§i khi trª thành m¶t "nŠ n‰p giáo døc quÓc gia và tôn giáo". MuÓn ti‰n thì phäi v»ng. MuÓn v»ng phäi cäi ti‰n. ViŒc cäi ti‰n d¿a vào sáng ki‰n cûa Huynh trܪng. Sáng ki‰n không chÌ là sän phÄm cûa tܪng tÜ®ng. Nó là hiŒn tÜ®ng Çúc k‰t kinh nghiŒm và làm phóng tÕa trí tuŒ cûa cá nhân. TØ nh»ng š tܪng m§i nhÕ nh¥t tong bu°i h†p Çoàn cho t§i quan Çi‹m cá nhân trong h¶i nghÎ, cho t§i các ÇŠ nghÎ, d¿ án ÇŠu phäi ÇÜ®c hình thành trong kinh nghiŒm chÌ huy. Không sáng ki‰n ngÜ©i ta së thành thû c¿u. Thû c¿u là khÜ khÜ ôm lÃy m§ ki‰n thÙc l‡i th©i. Mà Çã l‡i th©i là tÙc thì phäi bÎ Çào thäi. Sáng ki‰n không phäi t¿ nhiên mà có. Nó là thành quä cûa suy tÜ, cûa hoåt Ƕng, cûa chu°i kinh nghiŒm ÇÓi phó v§i nghÎch cänh. NgÜ©i Ç©i thÜ©ng s® nghÎch cänh, nhÜng chính nghÎch cänh là môi trÜ©ng tåo ra sáng ki‰n. NgÜ©i thÕa mãn là ngÜ©i nghèo š tܪng m§i nhÃt. Gia ñình PhÆt Tº ngày m¶t bành trܧng månh Çang cÀn t§i rÃt nhiŠu sáng ki‰n cá nhân. Trên th¿c t‰, m¶t sÓ Çåo h»u Çã hay chÓng ÇÓi Gia ñình PhÆt Tº. H† chÓng, vì h† không Çû sÙc thÃy ÇÜ®c cái hay cái m§i. H† Çã trª thành thû c¿u. Thû c¿u là vào n¢m s¤n trong quan tài dù còn phäi sÓng kh° rÃt lâu m§i ch‰t ÇÜ®c. Sáng ki‰n còn là sän phÄm cûa s¿ giao ti‰p thÜ©ng xuyên. M¶t Huynh trܪng phäi bi‰t nghe sáng ki‰n cûa bån. M¶t sÓ ngÜ©i có cÓ tÆt là chÌ thích cái gì giÓng v§i mình và ghét cái gì khác v§i mình. Không phäi chÌ vŠ hình thÙc. NgÜ©i ta còn loåi bÕ tÜ tܪng kÈ khác m¶t cách quá dÍ dãi chÌ vì tÜ tܪng Ãy không giÓng v§i "cái khung lš luÆn s¤n có cûa mình". Nguy l¡m! Làm nhÜ th‰ là t¿ Çóng cºa tâm hÒn, t¿ làm Çui, làm Çi‰c. Phäi bi‰t nghe nh»ng ÇiŠu m§i lå. Phäi bi‰t nói nh»ng l©i khác mình. TÃt nhiên phäi là nh»ng l©i nói phäi. M¶t Huynh trܪng không chÎu phát huy sáng ki‰n là m¶t cành cûi khô gi»a ngàn hoa Gia ñình PhÆt Tº. Tâm niŒm thÙ tám: T° chÙc Ç©i sÓng

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

75

MuÓn phøc vø sÙ mŒnh m¶t cách có hiŒu quä thì Huynh trܪng phäi bi‰t t° chÙc Ç©i sÓng cûa riêng mình. Gia ñình PhÆt Tº cÛng có nh»ng Huynh trܪng sÓng Ƕc thân Ç‹ phøng th© lš tܪng nhÜng Ça sÓ ÇŠu là nh»ng ngÜ©i Çã có gia Çình, có chÙc nghiŒp. ñ‹ hy sinh tr†n vËn cho lš tܪng, Huynh trܪng phäi có quy cû t° chÙc gia Çình cho h®p lš và chu Çáo. Có h®p lš m§i khÕi kh° sª vì cänh "v® con bŒnh tÆt Çói rách". Có chu Çáo m§i khÕi cänh gia Çình lûng cûng. M¶t ngÜ©i cha có lÜÖng tâm không th‹ Ç‹ cho con dÓt nát bŒnh hoån. M¶t ngÜ©i chÒng xÙng Çáng không th‹ Ç‹ cho v® nhà b¿c d†c vì phäi quán xuy‰n quá nhiŠu vŠ viŒc mÜu sinh. M¶t ngÜ©i con ngoan không th‹ cÙ bÕ nhà Çi mãi, ch£ng lo h†c hành. M¶t ngÜ©i v® hiŠn không th‹ bÕ bê con cái, bÕ m¥c viŒc nhà Ç‹ cÙ lo viŒc xã h¶i. Cho nên, Huynh trܪng phäi x‰p Ç¥t viŒc nhà th‰ nào cho h®p lš Ç‹ cho "công tÜ vËn cä Çôi bŠ" m§i hay. Bi‰t bao nhiêu Huynh trܪng Çã vì quá nghèo kh° phäi ngØng hoåt Ƕng. Bi‰t bao nhiêu Huynh trܪng vì quá giàu mà quên nhiŒm vø. Quá nghèo cÛng hÜ mà quá giàu cÛng hÕng. VÆy, vÃn ÇŠ t° chÙc gia Çình cÀn phäi lÜu š. Thì gi©, tiŠn båc là hai y‰u tÓ chính cÀn phäi phân phÓi cho h®p lš. NgÜ©i NhÆt Bän thÜ©ng ch£ng Çi phÓ vào ÇÀu tháng. NgÜ©i công chÙc NhÆt Bän sau khi có ÇÒng lÜÖng chia ra tØng món tiêu pha nhÃt ÇÎnh: TiŠn nhà, ngÜ©i làm, nhu cÀu, tiŠn h†c cho con, cho t§i tiŠn thuÓc lá, tiŠn tiêu v¥t ÇŠu bÕ vào các phong bì riêng biŒt. Vào cuÓi tháng, n‰u không có cänh huÓng bÃt ng©, thì h† m§i Çem sÓ tiŠn còn dÜ mà Çi mua s¡m. Và, Çúng lúc Çó låi lãnh lÜÖng tháng sau. Cu¶c Ç©i trôi chäy êm ÇŠm và khÕi "æn hÓi l¶". Trái låi, trong chúng ta bi‰t bao ngÜ©i, ÇÀu tháng lãnh lÜÖng, gi»a tháng Çi vay, cuÓi tháng trä n®. SuÓt Ç©i chÌ có n® là n®. Th‰ thì làm sao còn Çi h†p ÇÜ®c? ñÓi v§i các bån chÜa có gia Çình, chÜa có nghŠ nghiŒp, thì nhÃt ÇÎnh phäi tính toán viŒc mÜu sinh bäo Çäm. ñ©i sÓng có bäo Çäm thì m§i ränh óc, ränh tay hoåt Ƕng ÇÜ®c. N‰u không làm nhÜ th‰, gia Çình së là m¶t món n®, và Gia ñình PhÆt Tº cÛng là m¶t trª ngåi cho viŒc chåy tiŠn trä n® n»a. Câu chuyŒn rÃt th¿c t‰, nhÜng vÅn là m¶t kinh nghiŒm Çáng th¿c hành. Tâm niŒm thÙ chín: Làm viŒc có k‰ hoåch NgÜ©i Huynh trÜÕng gÜÖng mÅu phäi phân biŒt ba công viŒc: viŒc nhà, viŒc nܧc và viŒc Gia ñình PhÆt Tº. ñÓi v§i viŒc nhà, phäi t° chÙc sao cho "trong Ãm ngoài êm". V® chÒng løc Çøc, con cái hÜ hÕng, t¿ sÓng cu¶c Ç©i vô t° chÙc thì còn mong gì ÇiŠu khi‹n ÇÜ®c ai? T° chÙc riêng tÜ h®p lš và chu Çáo là hoàn thành k‰ hoåch tŠ gia. ñÓi v§i viŒc nܧc tÙc là viŒc công, cÛng phäi chu Çáo. Nh»ng Huynh trܪng
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 76

thu¶c thành phÀn công chÙc, quân nhân thÜ©ng còn rÃt ít t¿ do cho hoåt Ƕng Çoàn th‹. Tuy nhiên, quân nhân và công chÙc cÛng cÀn làm viŒc có k‰ hoåch Ç‹ thu x‰p sao cho thuÆn tiŒn Ç‹ khÕi trª ngåi cho viŒc ÇiŠu khi‹n Gia ñình PhÆt Tº. K‰ hoåch tŠ gia và k‰ hoåch công vø phäi nh¡m vào viêc tåo ÇiŠu kiŒn thuÆn l®i cho k‰ hoåch sinh hoåt Gia ñình PhÆt Tº. TØ anh Trܪng ban, anh chÎ Phó Trܪng Ban, các anh chÎ em Ñy viên, các anh chÎ em Huynh trܪng nên có k‰ hoåch hoåt Ƕng rõ ràng. Phäi bÕ cái tâm lš "g¥p Çâu làm Çó" hay "làm sao xong thôi". M‡i m¶t công viŒc ÇŠu phäi có thÓng kê, có tiêu chuÄn. MuÓn ÇÜ®c th‰, ta cÀn có trí x‰p Ç¥t khoa h†c. Tinh thÀn khoa h†c Çòi hÕi m¶t hŒ thÓng rõ rŒt nghïa là có ÇÓi tÜ®ng, có phÜÖng pháp. M‡i khi hành Ƕng phäi nh¡m rõ ÇÓi tÜ®ng. Ta làm cái gì, làm cho ai, làm v§i møc Çích gì? Phäi quan sát, phân tích ÇÓi tÜ®ng cho chu Çáo. RÒi do s¿ Çòi hÕi cûa ÇÓi tÜ®ng mà Ãn ÇÎnh phÜÖng pháp - tÙc là phäi làm th‰ nào cho có k‰t quä. PhÜÖng pháp phäi Çích th¿c nghïa là sát v§i th¿c t‰, sát v§i ÇÓi tÜ®ng. Ch£ng hån, trong công tác xã h¶i, trܧc h‰t phäi quan sát kÏ càng khu v¿c hoåt Ƕng. LÆp thÓng kê nhân sÓ, nhu cÀu Ç‹ Ãn ÇÎnh công tác phäi làm. Sau Çó, d¿ trù phÜÖng pháp b¢ng cách Ç¥t ra các giä thuy‰t. Sau khi bàn cãi, loåi trØ các giä thuy‰t vô hiŒu, ch†n l¿a giä thuy‰t nào bäo Çäm nhÃt m§i Çem ra th¿c hiŒn. Khi th¿c hiŒn låi phäi gi» v»ng møc Çích ch§ cho sai låc. Luôn luôn phäi có công tác ki‹m nghiŒm Çi kèm Ç‹ kÎp th©i thay Ç°i ÇiŠu kiŒn hoåt Ƕng cho thích h®p: K‰ hoåch là con ÇÜ©ng ng¡n nhÃt Ç‹ Çi t§i thành công. Phäi bÕ lÓi làm viŒc lu¶m thu¶m. ViŒc nào viŒc Ãy phäi phân minh. Không nên dÒn nhiŠu công tác vào m¶t ngÜ©i. Và ch§ Ç‹ nhiŠu ngÜ©i dÒn vào m¶t công tác trong khi bÕ ngõ các công tác khác. CÀn luyŒn lÃy b¶ óc khoa h†c Ç‹ x‰p Ç¥t công viŒc m¶t cách h®p lš. Gia ñình PhÆt Tº tØ lâu Çã cÓ g¡ng th¿c hiŒn lŠ lÓi làm viŒc Çó. NhÜng rÃt ti‰c, cho ljn nay vÅn có nhiŠu anh chÎ em Huynh trܪng chÜa lãnh h¶i thÃu Çáo ÇÜ®c tinh thÀn Ãy. VÆy, hãy thÆn tr†ng Çi vào công tác b¢ng k‰ hoåch. Tâm niŒm thÙ mÜ©i: Tác phong nghiêm chÌnh Tác phong gÒm có næm y‰u tÓ: trang phøc, cº chÌ, ngôn ng», tÜ tܪng và hành Ƕng. Hãy nhìn m¶t vÎ minh sÜ: "Toàn th‹ con ngÜ©i cûa nhà sÜ là m¶t bài thuy‰t pháp không l©i". TØ chi‰c áo nâu Çåm båc mà hùng tráng, tØ nét m¥t trÀm m¥c mà chÙa Ç¿ng, tØ ngôn ng» ôn tÒn mà sâu s¡c. TØng Ãy y‰u tÓ Çû chÙng minh s¿ khác biŒt
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 77

gi»a vÎ chân tu v§i m¶t kÈ "thi‰u tu" Ƕi mÛ tây, hút thuÓc thÖm, Çi xe g¡n máy phÀm phÆp gi»a chÓn phÒn hoa. Hình änh m¶t Huynh trܪng cÛng vÆy. TØ cái áo lam trong såch, không thi‰u m¶t h¶t nút chÜa cài, tØ cái huy hiŒu hoa sen g¡n rÃt ngay ng¡n, Çúng ch‡, tØ chi‰c mÛ r¶ng vành cÙng cáp, tØ dáng ÇiŒu, ngôn ng» cªi mª cho ljn nø cÜ©i chân thÆt, Çôi m¡t nhìn ngay; nh»ng y‰u tÓ Ãy k‰t h®p låi hình änh oai nghiêm cûa m¶t Huynh trܪng. Hình thÙc tinh khi‰t bi‹u l¶ m¶t tinh thÀn thành khÄn và tích c¿c. NgÜ©i Huynh trܪng ch£ng bao gi© tin l©i xuyên tåc mà quên Çoàn th‹, ch£ng bao gi© có thái Ƕ "tiŠn hÆu bÃt nhÃt". Bài h†c "Bát Chánh" có th‹ làm tiêu chuÄn tinh thÀn cho m¶t Huynh trܪng. Chánh trí giúp cho Huynh trܪng hi‹u rõ møc Çích giáo døc và sÙ mŒnh h¶ pháp, cÙu quÓc cûa Gia ñình PhÆt Tº. Chánh tܪng giúp chúng hi‹u rõ ÇÓi tÜ®ng và phÜÖng pháp giáo døc. Chánh ng» giúp chúng ta gi» ÇÜ®c hòa khí gi»a anh chÎ em cä trong khi thäo luÆn m†i viŒc chung. Chánh nghiŒp giúp ta hæng hái xä thân cho hoåt Ƕng Çoàn th‹. Chánh mång giúp ta bäo toàn danh d¿ và nhân phÄm cûa Huynh trܪng. Chánh niŒm giúp ta ghi nh§ công lao các bÆc thÀy, các bÆc Çàn anh. Chánh ÇÎnh giúp ta khÕi sa vào âm mÜu xuyên tåc cûa ÇÓi phÜÖng Ç‹ v»ng lòng tin vào Gia ñình PhÆt Tº. Chánh tín giúp ngÜ©i Huynh trܪng hæng hái phøc vø Gia ñình PhÆt Tº tØng phút tØng giây. N‰u m¶t Huynh trܪng không gi» gìn lÓi phøc sÙc nghiêm chÌnh, hành Ƕng minh chính và tÜ tܪng thành khÄn thì không nh»ng Çã t¿ håi mà còn hûy hoåi nhân cách cûa kÈ khác b¢ng các gÜÖng xÃu. NgÜ©i Huynh trܪng phäi luôn luôn nghï r¢ng: vÎ tÃt các em Çã chÎu làm viŒc phäi theo l©i ræn dåy cûa ta nhÜng ch¡c ch¡n là chúng së b¡t chܧc các tác phong bê tha, cÄu thä cûa ta. Huynh trܪng phäi nhìn vào cái hay cûa bån mà b¡t chܧc ch§ không nên d¿a vào l‡i lÀm khuy‰t Çi‹m cûa kÈ khác Ç‹ làm bÆy theo. Lë thÜ©ng, khuy‰t Çi‹m cûa quân tº bao gi© cÛng là ngÜÒn an ûi cûa ti‹u nhân.! NhÜng m¶t khi Çã gia nhÆp Gia ñình PhÆt Tº, Çã Çeo huy hiŒu hoa sen tr¡ng, lë nào ta låi ch£ng muÓn hóa thành Hoa Quân Tº? ñ†c t§i Çây, tÃt có anh chÎ em së th¡c m¡c: "Có th‹ nào chúng ta tách r©i hoåt Ƕng giáo døc cûa Gia ñình PhÆt Tº ra khÕi hoàn cänh ÇÃt nܧc trong giai Çoån hiŒn tåi, khi ÇÃt nܧc bÎ chia c¡t bªi cæm thù và máu lºa! khi t° chÙc cûa tôn giáo còn lao Çao, rån nÙt vì thành ki‰n và phá hoåi?" SÙ mŒnh ÇÓi v§i Tín ngÜ«ng và T° quÓc bu¶c chúng ta có nh»ng nhÆn ÇÎnh chính xác vŠ con ÇÜ©ng Çi t§i cûa mình. Con ÇÜ©ng Ãy tÃt nhiên không th‹ vÜ®t ra ngoài viŒc giäi quy‰t hai vÃn ÇŠ Çó. Vì tha thi‰t v§i tiŠn ÇÒ dân t¶c, vì tin tܪng vào tÜÖng lai cûa ñåo giáo, biên giä së cÓ g¡ng trình bày "m¶t sÓ š ki‰n Ç‹ làm nŠ täng cho viŒc suy tÜ cûa m‡i Çoàn viên, cûa các cu¶c h¶i thäo Gia ñình PhÆt Tº". ThÆt ra, bên trên chúng ta còn có các bÆc
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 78

trܪng thÜ®ng nên vÃn ÇŠ Ç¥t ra b¡t bu¶c phäi phù h®p v§i chính sách chung. Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t‰ bào trong Giáo h¶i PhÆt giáo ViŒt Nam ThÓng nhÃt. Vì Çang ÇÙng dܧi m¶t mái chùa nên ta không th‹ t¿ xây ngôi nhà m§i. TØ lâu chúng ta ch© Ç®i m¶t chính sách chÌ m§i là s¿ "thông cäm". ñã g†i là "thông cäm" thì thi‰u phân minh, thi‰u dÙt khoát ÇÓi v§i thanh niên. Cho nên, dù phåm thÜ®ng, chúng ta cÛng së cÓ g¡ng nêu lên vÃn ÇŠ, nêu lên thiŒn chí phøc vø tôn giáo và t° quÓc thì có lë chúng ta cÛng ch£ng ljn n‡i phäi mang t¶i l§n. NgÜ®c låi, n‰u Gia ñình PhÆt Tº không lên ti‰ng thì t¶i Ãy còn n¥ng hÖn nhiŠu. Thôi thì hãy làm theo l©i ÇÙc ñÎa Tång: "Ta không vào ÇÎa ngøc thì ai vào?" V§i niŠm tin Ãy, chúng ta së bàn t§i "SÙ mŒnh Gia ñình PhÆt Tº".

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

79

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

80

ChÜÖng IV

SÙ MŒnh CÙu QuÓc, Ki‰n QuÓc và H¶ Pháp Cûa Gia ñình PhÆt Tº
TÜÖng Quan Gi»a Gia ñình PhÆt Tº V§i LÎch Sº, Xã H¶i và ñåo Pháp Qua nh»ng nét Çåi cÜÖng Çã trình bày, không ai phû nhÆn tính cách lÎch sº, xã h¶i và tôn giáo cûa Gia ñình PhÆt Tº. Không phäi là m¶t t° chÙc ngÅu sinh, Gia ñình PhÆt Tº th¿c s¿ là k‰t quä vŠ ܧc v†ng cûa m¶t tình trång lÎch sº, cûa m¶t nhu cÀu xã h¶i. Và m¶t khi Çã do lÎch sº và xã h¶i mà hình thành, Gia ñình PhÆt Tº phäi có nh»ng sÙ mŒnh ÇÓi v§i lÎch sº và xã h¶i. Trܧc khi xác ÇÎnh các sÙ mŒnh thi‰t y‰u, công viŒc tiên quy‰t là phäi xác ÇÎnh vÎ trí cûa Gia ñình PhÆt Tº cho xác Çáng. Gia ñình PhÆt Tº v§i lÎch sº: TØ th©i Pháp thu¶c, kháng chi‰n, cho t§i cänh ÇÃt nܧc phân ly hiŒn nay, Gia ñình PhÆt Tº chÜa hŠ tØ bÕ sÙ mŒnh lÎch sº cûa mình. Dܧi th©i Pháp thu¶c, Gia ñình PhÆt Tº dù không phäi là m¶t l¿c lÜ®ng ÇÓi kháng vŠ chính trÎ nhÜng hoåt Ƕng cûa Gia ñình PhÆt Tº không Çi ra ngoài chính sách bÃt h®p tác cÓ h»u. Trong cu¶c cách mång 1945, Ça sÓ Çoàn viên Gia ñình PhÆt Tº Çã là nh»ng chi‰n sï. Có ngÜ©i Çã xung phong vào hàng ngÛ giäi phóng quân Ç‹ làm tròn phÆn s¿ cÙu quÓc. Trܧc m¡t thanh niên hÒi Çó chÌ có m¶t ÇÓi tÜ®ng chính là diŒt xâm læng. Trong m†i phåm vi hoåt Ƕng ÇŠu có tiŠm Än hình bóng cûa ngÜ©i con PhÆt. ñ‰n th©i kÿ kháng chi‰n, Ça sÓ Huynh trܪng và Çoàn sinh cûa Gia Dình PhÆt Tº Çã tåm "cªi lam y, khoát chi‰n bào". MÜ©i næm chÓng ÇÓi gian kh°, ngÜ©i ª khu, kÈ ª thành, b¢ng vÛ khí, b¢ng væn hóa; Gia ñình PhÆt Tº không phút giây r©i bÕ vai trò cÙu quÓc. Dܧi th©i Ngô båo chúa, Gia ñình PhÆt Tº chÓng ÇÓi ra sao, cu¶c Çäo chánh 1.11.1963 Çã thuy‰t minh. Và ti‰p sau Çó, Gia ñình PhÆt Tº ti‰p tøc Çi vào lòng cu¶c chi‰n ÇÃu cûa ngÜ©i dân Çau kh° vì chi‰n tranh, vì chia c¡t. Rút låi trܧc sau,

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

81

Gia ñình PhÆt Tº chÜa tØng tØ bÕ s¿ Çóng góp b¢ng cân não, b¢ng xÜÖng máu vào cu¶c phøc hÜng ñ¶c lÆp và ThÓng nhÃt cho dân t¶c. Gia ñình PhÆt Tº v§i xã h¶i: Là m¶t xã h¶i ÇÀy dÅy mê tín, dÎ Çoan, dÓt nát, Çau kh° vŠ tinh thÀn; thi‰u thÓn, bŒnh tÆt, Çói rét vŠ vÆt chÃt, ViŒt Nam cûa chúng ta tØ bao lâu nay Çã trª thành m¶t cÖ th‹ lâm tr†ng bŒnh. M¶t m¥t chi‰n chinh xâu xé, m¥t khác b†n ngoåi nhân và lÛ tôi Çòi Çua nhau bòn rút tûy não cûa ÇÒng bào ru¶t thÎt Ç‹ xây Ç¡p tham v†ng. Tình trång khÓn kh° Çó Çã làm cho xã h¶i trª thành m¶t môi trÜ©ng ÇÀy dÅy vi trùng. Gia ñình PhÆt Tº ngoài nhiŒm vø chÓng ÇÓi các bÃt công trܧc m¡t còn nghï t§i viŒc bäo vŒ th‰ hŒ tÜÖng lai. Là m¶t t° chÙc giáo døc, Gia ñình PhÆt Tº nh¡m vai trò gìn gi» thanh thi‰u nhi tránh khÕi con ÇÜ©ng sa dža, vong bän. ñÜÖng nhiên, trong hiŒn tåi, ÇÜ©ng lÓi giáo døc cûa Gia ñình PhÆt Tº chÜa ÇÜ®c ph° bi‰n sâu r¶ng l¡m, nguyên nhân ch£ng phäi là vì nó không ki‰n hiŒu mà chính vì "hoàn cänh thê thäm trܧc m¡t Çã làm cho m¶t sÓ ngÜ©i quên mÃt tÜÖng lai". Gia ñình PhÆt Tº lo cho tÜÖng lai tÃt së bÎ dèm pha là Çeo Çu°i äo v†ng! Phäi nên hi‹u r¢ng: m¶t lš thuy‰t muÓn th¿c hiŒn bao gi© cÛng phäi chÎu "thº lºa" rÃt lâu. Phäi Ç®i ljn Månh Tº Ç©i m§i bi‰t có Kh°ng Tº; ljn A Døc, PhÆt giáo m§i quäng bá; ljn Lénine, Karl Marx m§i có chân ÇÙng; ljn Trang Tº LiŒt Tº, con ÇÜ©ng siêu thoát cûa Lão Tº m§i sáng tÕ. NhÜ vÆy, ch© Ç®i m¶t chu kÿ tái hiŒn không phäi là lš do Ç‹ cho kÈ chÜa thÃy phäi bÕ cu¶c. Nh»ng ÇiŠu "chÜa thÃy" không phäi là "không thÃy" ÇÜ®c. Tri‰t gia, bác h†c, thánh nhân Çâu có thÕa mãn v§i cái "Çã thÃy" mà chÌ lo tìm cái "chÜa thÃy, không thÃy" mà thôi.Xin hãy bình tâm, ánh sáng cûa Gia ñình PhÆt Tº trong xã h¶i sau hai mÜÖi næm Çã tinh luyŒn b¡t ÇÀu tÕa sáng rÒi Çó! Gia ñình PhÆt Tº v§i væn hóa: V§i møc Çích giáo døc, hoåt Ƕng cûa Gia ñình PhÆt Tº liên hŒ mÆt thi‰t v§i sinh hoåt væn hóa. Trong bao næm qua, v§i chû trÜÖng rõ rŒt, Gia ñình PhÆt Tº nhÃt thi‰t loåi bÕ s¿ có m¥t cûa thÙ væn nghŒ diÍm tình, trøy låc. ñ†c låi các tác phÄm væn chÜÖng cûa miŠn Nam ViŒt Nam ta phäi nhÙc m¡t vì m¶t ch» tình diêm dúa, bŒnh hoån. Gia ñình PhÆt Tº không hŠ dung túng loåi væn chÜÖng s¿c nÙc mùi son phÃn, cæm thù, máy móc, loåi ti‹u thuy‰t ca tøng nh»ng phóng túng vô trách nhiŒm. Còn gì buÒn b¢ng nghe m¶t thi‰u nhi tu°i còn gi†t máu, tóc hãy còn xanh mà dám vi‰t: "úp ¥t công viên, nÙc nª gi»a lòng th‰ k›... tóc ngä b© vai, Ç©i lên
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 82

màu tím, ngõ vŠ hun hút Çêm thâu!" ThÆt là sáo ng», giä tåo Çánh dÃu s¿ trÓng r‡ng cûa tâm hÒn. Th٠ljn, Gia ñình PhÆt Tº cÛng phû nhÆn s¿ hiŒn diŒn cûa loåi ca nhåc hå cÃp, ca tøng nh»ng mÓi tình truy hoan s¥c mùi "tiŠn chi‰n", nh»ng ti‰ng ca não ru¶t cûa ngÜ©i "thÜÖng n» bÃt tri vong quÓc hÆn, Cách giang do xÜÖng HÆu Çình hoa". Biên giä không hi‹u cái hÒi Chiêm Thành s¡p mÃt nܧc h† ca hát ra làm sao, chÙ nhÜ cái thÙ væn chÜÖng, ca nhåc rÀu rÌ cûa miŠn Nam bây gi© chÌ là m¶t màu tím. Tím ng¡t, tím bÀm nhÜ m¶t tº thi s¡p thÓi tha r»a nát. Có lë tìm m¶t tác phÄm không có màu tím, màu hoa Çám tang Ãy trong thÖ væn bây gi© còn khó hÖn tìm m¶t ngÜ©i sÓng sót gi»a Çám tº thi ngoài chi‰n ÇÎa. Gia ñình PhÆt Tº v§i ñåo pháp: Dù không muÓn, Giáo H¶i PhÆt Giáo ViŒt Nam cÛng Çã trª thành l¿c lÜ®ng, m¶t sÙc månh lÎch sº, xã h¶i. Trong cÖ cÃu chung, Gia ñình PhÆt Tº nhÃt là tåi miŠn Trung Çã gi» vai trò chû Ƕng trong nhiŠu công tác to l§n. Nhìn vào trào dâng cûa dân t¶c, ngÜ©i dân miŠn Trung thÃy rõ m¶t l§p Çåo h»u trung kiên luôn luôn sát cánh v§i l§p trÈ ÇÀy nhiŒt tình, tâm huy‰t. Trong hàng ngÛ cÜ sï, Gia ñình PhÆt Tº Çã trª thành m¶t "thành ÇÒng" không có không ÇÜ®c. M¥c dù có kÈ t¿ ái không chÎu thØa nhÆn sÙc månh cûa Gia ñình PhÆt Tº; m¥c dù có nhiŠu Huynh trܪng chÜa thÃm nhuÀn ÇÜ©ng lÓi nên không rõ sÙc månh t¿ cÜ©ng, t¿ lÆp s¤n có cûa mình, Gia ñình PhÆt Tº vÅn là m¶t bÙc trÜ©ng thành bäo vŒ tín ngÜ«ng. Hãy nhìn th£ng vào các hoåt Ƕng Gia ñình PhÆt Tº Çã Çåt ÇÜ®c. V§i tinh thÀn k› luÆt, v§i ÇÜ©ng lÓi lãnh Çåo không sai lŒch, nhÀm lÅn, v§i sÙc månh cûa 100.000 Çoàn viên có quy cû, thº hÕi Gia ñình PhÆt Tº có th‹ bÎ Çào thäi ÇÜ®c không? Các cÃp lãnh Çåo Giáo H¶i sáng suÓt ch¡c phäi thØa nhÆn r¢ng Gia ñình PhÆt Tº rÃt xÙng Çáng là th‰ hŒ Çang lên cûa Giáo H¶i. VÆy thì, thay vì thái Ƕ h© h»ng, xuyên tåc, vø l®i, quš vÎ trܪng thÜ®ng nên góp phÀn tích c¿c vào viŒc cûng cÓ, tu chÌnh, giúp Ç« vŠ tinh thÀn cÛng nhÜ vÆt chÃt. N‰u Giáo H¶i coi Gia ñình PhÆt Tº là con cháu thì không nuôi con cÛng Çã có t¶i, chÙ ÇØng nói là chÎu nh¡m m¡t Ç‹ cho con hÜ hÕng. HuÓng n»a, Gia ñình PhÆt Tº låi là m¶t "hi‰u tº" cûa B°n sÜ thì không ai có quyŠn dÒn nó vào tâm trång cô Ƕc trên ÇÜ©ng phøng s¿. Gia ñình PhÆt Tº v§i Tæng chúng: Là tÀng l§p thanh niên quy ngÜ«ng Tam Bäo, Gia ñình PhÆt Tº tÕ lòng hi‰u phøc ÇÓi v§i ChÜ Tæng. Trên huy hiŒu Hoa sen tr¡ng, Gia ñình PhÆt Tº tôn kính chÜ
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 83

tæng lên cao vÎ. Trong thành phÀn Ban Hܧng DÅn, Ban Huynh Trܪng, chÜ vÎ Tæng ni cÓ vÃn giáo lš an vÎ trên thÜ®ng ÇÌnh. Tôn th© Tam Bäo, Gia ñình PhÆt Tº trܧc sau vÅn gi» då tín thành v§i chÜ Tæng. Th‰ nhÜng lòng tin tܪng cûa thanh niên bao gi© cÛng cø th‹ và nÒng nhiŒt. H† s¤n sàng b¡t chܧc tÃt cä cái ÇËp lÅn cái xÃu, cái hay lÅn cái dª. ñÓi v§i ñÙc Tæng ThÓng, v§i ThÜ®ng T†a Chánh thÜ kš, Gia ñình PhÆt Tº rÃt m¿c tôn sùng, th© kính nhÜng nhìn vào hàng ngÛ chÜ Tæng, Gia ñình PhÆt Tº không khÕi có Çôi phÀn th¡c m¡c. V§i s¿ Çòi hÕi cûa lÎch sº, cûa Çåo pháp, sÓ tæng chúng bÃt Ç¡c dï Çi vào lãnh v¿c hoåt Ƕng quá Çông Çû Çã tåo nên m¶t th¿c trång thi‰u k› luÆt và trÆt t¿. Trong các trÜ©ng h†c ª th‰ gian, sÓ tæng ni Çi h†c không phäi là ít nhÜng sÓ ngÜ©i tài ÇÙc gÜÖng mÅu thÆt không Çông Çäo gì! Trong các cu¶c Çåi lÍ, các cu¶c vÆn Ƕng. ChÜ Tæng là nh»ng vÎ "ngoài vòng cÜÖng tÕa". Là phÆn con cháu, là ÇŒ tº tinh thÀn, Gia ñình PhÆt Tº âm thÀm khÃn nguyŒn Tam Bäo, cÀu nguyŒn ViŒn Tæng ThÓng cÃp bách tái tåo, chÌnh ÇÓn hàng ngÛ tæng ni. VÅn gi» "phÌ báng Tam Bäo là t¶i l§n nhÃt cûa PhÆt tº". NhÜng s¿ giäi bày m¶t thiŒn chí s¿ nhìn nhÆn m¶t th¿c trång không phäi là phÌ báng. Gia ñình PhÆt Tº rÃt cÀn s¿ dìu d¡t cûa chÜ Tæng vŠ phÜÖng diŒn giáo lš. Th‰ mà, sÓ tæng ni th¿c tâm giúp Ç« quá ít. Có phäi vì k› luÆt và ÇÜ©ng giáo døc cûa Gia ñình PhÆt Tº là m¶t trói bu¶c phiŠn toái và Çáng bÌ chæng? Gia ñình PhÆt Tº v§i ViŒn Hóa ñåo Sau cu¶c vi‰ng thæm các tÌnh vØa qua, ThÜ®ng T†a ViŒn Trܪng ViŒn Hóa ñåo Çã chÙng ki‰n tÆn m¡t sinh hoåt gian kh° cûa Gia ñình PhÆt Tº. Cho nên, trong cu¶c chuÄn bÎ ñåi lÍ PhÆt Çän vØa qua, ThÜ®ng t†a Çã thành thÆt phát bi‹u lòng tin cÆy cûa ViŒn Hóa ñåo ÇÓi v§i Gia ñình PhÆt Tº. Và ÇÒng th©i, ThÜ®ng t†a ViŒn trܪng cÛng công nhÆn tình trång thi‰u høt Huynh trܪng, ÇiŠu kiŒn hoåt Ƕng cûa Gia ñình PhÆt Tº. ThÆt là Çáng mØng. TØ lâu, n‰u không quá bi quan, ta phäi công nhÆn quš vÎ trܪng thÜ®ng chÜa nhÆn thÙc ÇÜ®c vai trò quan tr†ng cûa Gia ñình PhÆt Tº trong tÜÖng lai cûa Çåo pháp. Nh»ng l©i khen ng®i, nh»ng l©i khuyên ræn rÒi Çây ch¡c së ÇÜ®c th¿c hiŒn ÇÀy Çû. Chìm ngÆp vào T°ng vø Thanh niên, Gia ñình PhÆt Tº vÅn cÓ g¡ng tåo cho mình m¶t s¡c thái Ç¥c biŒt. M¶t tÆp Çoàn có mÜ©i vån Çoàn viên phäi lâm vào m¶t tình trång thi‰u thÓn Çû thÙ làm sao có th‹ duy trì hoåt Ƕng thÜ©ng xuyên n‰u không có s¿ tÜÖng tr®? Gia ñình PhÆt Tº v§i tinh thÀn t¿ lÆp cÓ h»u không bao gi© dám Çòi hÕi. NhÜng ngÜ®c låi, Gia ñình PhÆt Tº không tØ chÓi m†i viŒc tÜÖng tr® cÀn thi‰t cho s¿ sinh tÒn cûa t° chÙc.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

84

Gia ñình PhÆt Tº v§i dân chúng Kh¡p nÖi trên ÇÃt nܧc này, màu áo lam cûa Gia ñình PhÆt Tº Çã trª nên m¶t bi‹u tÜ®ng cûa cäm tình. Trong m†i công tác xã h¶i, màu áo lam là màu thông hành không ranh gi§i. Dân chúng Çã nhìn anh em Gia ñình PhÆt Tº v§i s¿ trìu m‰n và kính phøc. Phäi nói sau lÜng Giáo H¶i có Gia ñình PhÆt Tº và sau Gia ñình PhÆt Tº có quÀn chúng. ñây không phäi là Çám quÀn chúng mua danh bán l®i, quy løy bŠ trên Ç‹ thØa hܪng chút vinh hoa mà chính là Çåi Ça sÓ nhân dân Çang phÃn khªi ÇÃu tranh Çi t§i hòa bình và thÓng nhÃt. H† là ai? có nh»ng ngÜ©i chÜa bao gi© t§i chùa. H† là m¶t sÙc månh trÀm l¥ng, sÙc månh duy trì chính nghïa và xô ngã båo quyŠn. H† là hång ngÜ©i tin vào chân lš, tin vào danh d¿, tin vào nghïa sÓng và hoài nghi h‰t m†i hình thÙc man trá, vø l®i. Gia ñình PhÆt Tº trÜ©ng tÒn trên l§p quÀn chúng Ãy. H† Çã Çùm b†c bênh v¿c các Çoàn viên Gia ñình PhÆt Tº bÎ bách håi, vu khÓng, ngÜ®c Çãi. H† không nói, h† chÌ bi‰t làm, và trong viŒc làm cûa h† không hŠ v¡ng bóng dáng cûa màu áo lam, màu s¡c tùy xuÃt cûa màu nâu Çåo vÎ. Gia ñình PhÆt Tº thÃy r¢ng không có nhà lãnh Çåo nào dùng ÇÜ®c quÀn chúng mà chÌ có quÀn chúng dùng ngÜ©i lãnh Çåo. Khi bÎ áp bÙc, h† mÜ®n cái trí óc sáng suÓt, cái tinh thÀn s¡t thép cûa ngÜ©i lãnh Çåo Ç‹ ÇÙng lên và m¶t khi nhà lãnh Çåo Çã xuÓng chiŠu là tÙc kh¡c h† Çào thäi. S¿ sùng kính cûa quÀn chúng trong m¶t giai Çoån không phäi là lš do cho nhà lãnh Çåo thÀn thánh hóa mình. Hi‹u nhÜ vÆy, Gia ñình PhÆt Tº không bao gi© Çi ngÜ®c v§i quÀn chúng. Ÿ trên là nh»ng nhÆn ÇÎnh cûa Gia ñình PhÆt Tº vŠ quá khÙ. Trong tÜÖng lai Gia ñình PhÆt Tº còn nhiŠu sÙ mŒnh phäi hoàn thành. XuÃt phát tØ các š niŒm cæn bän Çó, Gia ñình PhÆt Tº Çã nh¡m t§i con ÇÜ©ng viÍn ki‰n, con ÇÜ©ng Çi t§i làm sao cho h»u hiŒu mà không phän låi v§i quá khÙ chân chánh cûa mình. SÙ MŒnh CÙu QuÓc: Phân BiŒt Th¿c ChÃt Cûa Chính TrÎ, Chánh ñäng Và Chánh QuyŠn PhÆt tº tiên vàng là công dân cûa t° quÓc. NgÜ©i ViŒt Nam phäi yêu nܧc ViŒt Nam, phäi phøng s¿ t° quÓc ViŒt Nam trܧc Çã. Th‰ nhÜng, tØ bao nhiêu næm qua, k‹ tØ cu¶c vùng dÆy cûa toàn dân vào mùa thu 1945 cho t§i nay bi‰t bao nhiêu ngÜ©i Çã phäi tiêu tán cu¶c Ç©i, rã tan mång sÓng m¶t cách oan u°ng ho¥c læn
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 85

mình vào con ÇÜ©ng phøng s¿ m¶t cách hæng say mà tút cu¶c m§i thÃy là mình chÜa bao gi© ÇÜ®c yêu nܧc, cÛng nhÜ Çã bÎ Çi vào con ÇÜ©ng tûi nhøc m¶t cách vô tình mà không hay bi‰t. Tåi sao vÆy? Vì tình yêu nܧc b¡t nguÒn tØ tâm huy‰t nhÜng nó không th‹ thi‰u s¿ hܧng dÅn cûa ki‰n thÙc Ç‹ phân biŒt rõ Çâu là Chính trÎ, Chính quyŠn hay Chính Çäng. Chính trÎ: Công viŒc bàn vŠ lš thuy‰t, lÎch trình cûa chính trÎ xin nhÜ©ng låi cho các nhà luÆt h†c. Ÿ Çây, ta chÌ thº hÕi, câu nói ÇÀu lÜ«i cûa Ça sÓ PhÆt tº bây gi© là: "Không làm chính trÎ, chÌ làm tôn giáo", có Çúng không? - Trܧc h‰t, nên hi‹u r¢ng: "SÓng là chính trÎ". MuÓn sÓng, con ngÜ©i phäi tính chuyŒn sinh tÒn. Tính s¿ sinh tÒn là xét s¿ tÜÖng quan gi»a quyŠn quyŠn sÓng cûa mình v§i m†i ngÜ©i chung quanh. Ta không th‹ Ç‹ cho ai tܧc mÃt quyŠn sÓng và muÓn bäo vŒ quyŠn sÓng cûa muôn loài. Nghï nhÜ th‰ là Çã có š niŒm chính trÎ rÒi Çó. Xong, Çem Ç¥t con ngÜòi vào vÎ trí xã h¶i, vào c¶ng ÇÒng, vào cu¶c sÓng tranh Çua, ta së cäm thÃy cÀn phäi có m¶t ch‡ ÇÙng v»ng chãi. Ch‡ ÇÙng Ãy không m¶t ai ÇÜ®c xâm phåm và khi bÎ xâm phåm ta phän kháng, ít nhÃt là trong thâm tâm. NhÜ th‰ là Çã có thái Ƕ chính trÎ. Ý ki‰n Ãy, thái Ƕ Ãy có th‹ xem là "Bän næng t¿ tÒn" mà cá nhân không hŠ hay bi‰t. Cho ljn khi, ÇÜ®c giáo døc, ÇÜ®c giao ti‰p v§i thÙc t‰, con ngÜ©i b¡t ÇÀu hi‹u rõ hÖn vŠ nh»ng cänh ngang trái bÃt công cûa xã h¶i, rÒi cÓ g¡ng tìm cæn do, tìm l©i giäi Çáp b¢ng cách t¿ suy hay vay mÜ®n óc khôn ngoan cûa ngÜ©i Çã thành công: Çó là s¿ manh nha cûa š thÙc chính trÎ. Có š thÙc, con ngÜ©i muÓn lao ngay vào viŒc tranh ÇÃu Ç‹ gi» gìn quyŠn sÓng cûa mình, cûa ngÜ©i. NgÜ©i ta së cäm thÃy lÈ loi và thÃt båi n‰u không liên k‰t v§i nh»ng ngÜ©i cùng chí hܧng. Chính ª cái š thÙc tÆp th‹ Çó Çã ÇÈ ra các lš thuy‰t, các ÇÜ©ng lÓi, các giäi pháp. Và khi Çã thÃy rõ Üu th‰ cûa giäi pháp, ngÜ©i ta së ÇÙng v»ng ª Çó v§i các bån ÇÒng hành và nhìn th£ng vào ÇÓi tÜ®ng cÀn chÓng ÇÓi hay bäo vŒ; š niŒm Ãy làm phát sinh ra lÆp trÜ©ng chính trÎ. Ngày nay, con ngÜ©i sinh ra quá trÍ gi»a m¶t xã h¶i quá già. Cái gì cÛng Çã bÎ sung công h‰t, k‹ cä tâm hÒn. ñÙa trÈ nào cÛng ra Ç©i gi»a khÓi tÆp tøc xã h¶i. Và l§n lên gi»a m¶t "nܧc", ngÜ©i ta së bÎ nhÒi s† ngay tØ nhÕ vŠ hình thÙc chính trÎ hiŒn có tåi trܧc m¡t. Ham muÓn, yêu thÜÖng, suy nghï, æn m¥c, nói næng, nhÃt nhÃt ÇŠu bÎ rÆp vào cái khung s¤n có cûa xã h¶i. Chính vÆy mà kÈ nào thích cu¶c Ç©i trܧc m¡t së hæng hái "nhÆp th‰". KÈ nào chán cänh gò bó, muÓn thoát ly thì "xuÃt th‰". Tuy nhiên nhÆp hay xuÃt, chung qui cÛng chÌ là m¶t thái Ƕ chính trÎ mà thôi.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 86

Cho nên câu nói "nhÃt Äm, nhÃt trác giai do tiŠn ÇÎnh" cûa c° nhân, nay Çã có th‹ hi‹u thành "nhÃt cº, nhÃt Ƕng giai do chính trÎ". Chính trÎ là sÓng, con ngÜ©i có æn, có ngû, có nói, có thª, có làm là có chính trÎ rÒi. Chính trÎ là hÖi thª cûa con ngÜ©i. CÃm không cho làm chính trÎ là cÃm thª, là gi‰t ch‰t con ngÜ©i rÃt nhanh chóng. VÆy, muÓn thª, muÓn sÓng phäi có chính trÎ. Hi‹u nhÜ vÆy rÒi ta së th¡c m¡c: Tåi sao có m¶t sÓ ngÜ©i, nhÃt là PhÆt tº låi s® chính trÎ quá vÆy? M¶t giäi Çáp giän dÎ: Sª dï h† quá s® là vì h† Çã nhÀm lÅn chính trÎ v§i chính Çäng, chính quyŠn. Chính quyŠn: Hai ch» "chính quyŠn" bây gi© ÇÜ®c dùng Ç‹ thay cho hai ti‰ng "triŠu Çình" dܧi th©i quân chû, "nhà nܧc" dܧi th©i nô lŒ và "chính phû" dܧi th©i DiŒm. Có m¶t sÓ ngÜ©i cho r¢ng muÓn làm chính trÎ thì phäi Çoåt lÃy chính quyŠn. Có chính quyŠn trong tay thì m§i có l¿c lÜ®ng dân chúng, có quân Ƕi, có tài chánh v.v... Ç‹ th¿c thi chÜÖng trình "CÙu quÓc, an dân" cûa mình. Nói vÆy cÛng phäi. Song lë, ª cái nܧc ViŒt Nam nhÕ bé này có m¶t sÓ ngÜ©i chÌ lo "làm chính quyŠn" mà ch£ng nghï gì vŠ chính trÎ cä. Thà h† là nh»ng công chÙc chuyên môn thì không sao. ñ¢ng này, h† dành lÃy sÙc sÓng cûa dân, oai linh cûa tiên t°, uy th‰ cûa ngoåi nhân Ç‹ mÜu l®i, cÀu danh mà ch£ng bi‰t gì ljn dân, ljn nܧc cä. TŒ hÖn n»a, h† còn l®i døng sÙc sÓng cûa dân Ç‹ tiêu diŒt nh»ng kÈ ÇÓi lÆp, hãm håi các nhà chính trÎ chân chính. T¶i ác cûa h† còn di løy cho nh»ng ngÜ©i kËt chân theo h†. Bi‰t bao nhiêu công chÙc, quân nhân Çã phäi thi hành nh»ng mŒnh lŒnh trái Ç©i mà vì cänh sÓng Çã không cho phép ruÒng bÕ? Tâm lš làm chính quyŠn còn ÇÈ ra các thói tÆt hÓi l¶, phong ki‰n, hܪng thø, quan liêu, v†ng ngoåi, mÎ dân, mãi quÓc cÀu vinh. Th‰ thì ngÜ©i dân khi nhìn vào hång ngÜ©i sÓng xa hoa phù phi‰m Ãy luôn luôn t¿ š Çåi diŒn cho mình trên trÜ©ng quÓc t‰, và còn quay låi dåy cho mình cái "b°n phÆn công dân" thì phäi tin là h† làm chính trÎ rÒi chÙ còn gì? Th‰ rÒi Çäo chính và Çäo chính. K‰t thúc m¶t cu¶c "cách mång" là ÇiŠu tra tài sän, truy tÓ, xº b¡n, lÀn lÜ®t mÃy mång này cách mÃy mång kia là h‰t. Trܧc sau thân phÆn ngÜ©i dân, vÆn mŒnh quÓc gia vÅn Çen tÓi nhÜ thÜ©ng. Có Ç©i thuª nào ÇÜ®c ngÜ©i ta m©i ra chÃp chính mà run s® còn hÖn lên máy chém? S® là phäi. NgÜ©i có khí ti‰t
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 87

bao gi© cÛng s® cái bã chính quyŠn làm tiêu mòn š thÙc chính trÎ chân chính cûa mình. Khi có kÈ Çiên nói: "Hãy Çoàn k‰t sau lÜng tôi" hay là "Sau hi‰n pháp còn có tôi" thì ngÜ©i dân phäi ng© r¢ng kÈ Ãy chÌ làm chính quyŠn mà ch£ng bi‰t gì vŠ chính trÎ cä. Cho nên, khi PhÆt tº nói không làm chính trÎ có nghïa là không chÎu ûng h¶ các chính quyŠn thÓi nát. Và làm nhÜ th‰ là PhÆt tº Çã sáng suÓt gìn gi» š thÙc chính trÎ v»ng chãi cûa mình. Th‰ còn, nh»ng ngÜ©i làm chính trÎ ª ngoài chính quyŠn thì sao? ñó là chính Çäng. Chính Çäng: Theo š nghïa chân chính: "Chính Çäng là s¿ k‰t h®p các chi‰n sï ÇÃu tranh cÙu nܧc, d¿ng nܧc, có t° chÙc, lãnh Çåo, ÇÜ©ng lÓi, lÆp trÜ©ng và chÜÖng trình ho¥c Ƕng" rõ ràng. Dܧi th©i Pháp thu¶c, viŒc thành lÆp chính Çäng rÃt gian lao, måo hi‹m. Dܧi th©i DiŒm, các chính Çäng tan tác hay rút lui vào bí mÆt. Bây gi© tình hình các chính Çäng "quÓc gia" ra sao? "Saigon chúng ta có 54 Çäng chính trÎ!!! M‡i "chính Çäng" có c¥p ki‰n màu riêng Ç‹ quan niŒm vŠ chính trÎ và cách mång". Chính Çäng Çông nhÜ th‰ nhÜng th¿c l¿c ch£ng có bao nhiêu. Nh»ng s¿ k‰t h®p bèo b†t và v¶i vàng không Çû chÃt keo lš tܪng Ç‹ g¡n ch¥t. HÖn n»a, phÀn nhiŠu các chính Çäng hiŒn h»u ÇŠu không phát xuÃt tØ dân chúng nên th‰ ÇÙng m§i bÃp bênh. Rút låi, suÓt mÃy mÜÖi næm qua hÀu h‰t các chính Çäng ÇŠu hoåt Ƕng bí mÆt (!) ngoài cái "Çoàn th‹" cûa Nhu. ñ‰n khi DiŒm Ç°. Chính Çäng xuÃt hiŒn tua tûa. ñ‰m sao cho h‰t. NhÜng xét låi h† Çã và Çang làm gì? NhÃt ÇÎnh là ít thÃy ai làm chínmh trÎ mà chÌ thÃy Çäng này phái n† læm le cܧp chính quyŠn. Và có Çäng Çã cܧp ÇÜ®c. Vài ba tháng låi Çäo chánh, låi thay Ç°i, låi bí mÆt! ThÆt là r¶n rÎp Çû mùi ái, Ó, hÌ, låc. Và trong khi nh»ng cánh áo xiêm kéo màn, hå màn nhÜ trò Çùa cÙ diÍn ra mãi nhÜ th‰, thì dù viŒc Ç©i chÌ là m¶t cu¶c "chÖi", dân chúng, nhÃt là thanh niên vÅn ch‰t rÃt nhiŠu ª kh¡p các chi‰n trÜ©ng. Bi‰t bao gi©, vª tuÒng m§i chÃm dÙt. Trong khi ch© Ç®i m¶t s¿ k‰t thúc, có th‹ rÃt bi thäm, PhÆt tº cÛng nên bình tâm suy xét låi, xem tØ hai mÜÖi næm nay ta Çã có chính quyŠn nào phát xuÃt tØ quÀn chúng chÜa? ñã có chính Çäng nào Çû cho ta tin cÆy chÜa? Và, còn cÀn phân tích låi xem cái š hܧng chính trÎ t¿ nhiên cûa con ngÜ©i, cûa chính mình có còn không hay Çã bÎ phôi phai? Và n‰u còn thì cÀn trau dÒi, chuÄn bÎ Ç‹ có dÎp së Çem då chân thành mà hy sinh, phøng s¿ cho t° quÓc và tín ngÜ«ng.
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 88

SÙ MŒnh CÙu QuÓc Cûa Gia ñình PhÆt Tº S¿ phân biŒt th¿c chÃt cûa chính trÎ, chính quyŠn, chính Çäng së giúp cho PhÆt tº thÃy rõ thêm: viŒc cung phøng m¶t cá nhân có quyŠn chÙc, viŒc phøc vø mù quáng cho m¶t chính quyŠn bÃt l¿c, viŒc dÃn thân vào m¶t thành phÀn thi‰u chính nghïa không nh»ng không th‹ hiŒn ÇÜ®c lòng ái quÓc mà Çôi khi còn phän låi v§i t° quÓc n»a. Là công dân cûa nܧc, cá nhân PhÆt tº có b°n phÆn góp phÀn vào cu¶c ÇÃu tranh chính trÎ, ûng h¶ chính quyŠn cûa dân và tham gia chính Çäng h®p chính nghïa. Cho t§i bây gi©, các tiêu chuÄn tÓi thi‹u Ç‹ xây d¿ng m¶t lÆp trÜ©ng chính trÎ, m¶t chính phû cûa dân, m¶t chính Çäng cûa th¿c l¿c vÅn còn ª trong khoänh kh¡c ch© Ç®i. PhÜÖng chi, tình cänh ÇÃt nܧc trong hiŒn tåi Çòi hÕi m¶t công dân phäi gåt bÕ tâm lš tiêu c¿c, thª dài, Ç‹ góp phÀn tích c¿c, phøng s¿ t° quÓc. Công nghiŒp Ãy không th‹ chÀn ch© khi mà nhân dân Çang kh¡c khoäi trong cänh "phi ngÜ hÕa Çi‹u". Giäi thoát cho t° quÓc, ÇÒng bào ra khÕi lÀm than là con ÇÜ©ng th¿c hiŒn gÀn nhÃt cûa PhÆt tº. VÆy dù muÓn, dù không, PhÆt tº phäi nhÃt tâm tranh ÇÃu cho: ñ¶c lÆp, ThÓng nhÃt, Hòa bình và Nhân Çåo. ñÃu Tranh Dành ñ¶c LÆp Hai ti‰ng Ƕc lÆp vang v†ng t§i tâm hÒn dân ViŒt tØ ngày lÆp quÓc. SuÓt hàng nghìn næm chÎu cänh Çô h¶ cûa Trung Hoa, ngót m¶t th‰ k› qu¢n quåi dܧi ách thÓng trÎ cûa th¿c dân, dân t¶c ViŒt Nam Çã vùng dÆy hét to hai ti‰ng Ƕc lÆp vào mùa thu næm 1945. M¶t sÓ ngÜ©i Çã khoan khoái bÒng b¶t. NhÜng thº hÕi tØ Çó t§i nay, ta Çã có m¶t ngày nào Ƕc lÆp th¿c s¿ chÜa? Sau cu¶c cách mŒnh cûa toàn dân vào mùa thu næm Ãy, l¿c lÜ®ng lãnh Çåo quÀn chúng Çã vì quyŠn l®i, vì chû nghïa mà phân tán; khuynh loát lÅn nhau khi‰n cho th¿c dân trª låi chi‰m nܧc. Có ngÜ©i bäo: S¿ kiŒn Çó phát xuÃt tØ th‰ nhÜ®c ti‹u cûa ViŒt Nam trong tham v†ng cûa lj quÓc quÓc t‰. MÜ©i næm kháng chi‰n hæng say Çã ÇÜa t§i k‰t quä là th¿c dân phäi buông tha mi‰ng mÒi cÛ. LÀn thÙ hai, dân ViŒt låi hy v†ng Ç‹ rÒi thÃt v†ng. H¶i nghÎ Genève phân chia ÇÃt nܧc làm hai mänh. Và dù v§i danh nghïa Ƕc lÆp, ta vÅn lŒ thu¶c vào ngoåi bang. S¿ lŒ thu¶c này còn Çau ǧn hÖn xÜa bªi lë r¢ng nh»ng ngÜ©i Çang ª trên mång sÓng cûa ta låi ÇÜ®c coi nhÜ thÀy chÙ không phäi là bån! V§i danh nghïa ÇÒng minh, chính th‹ cûa m‡i miŠn tùy thu¶c vào s¿ an bày
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 89

cûa ngoåi bang. Cu¶c tranh ÇÃu thuÆn theo bi‰n chuy‹n cûa th‰ gi§i Çã mang không bi‰t bao nhiêu nhãn hiŒu, và trình bày dܧi nhiŠu b¶ m¥t. NhÜng dù sao chæng n»a, ngÜ©i ViŒt Nam phäi nhÆn thÙc rõ r¢ng: Dù Çang Çi v§i ai, dù Çang ÇÙng v§i ai, møc Çích cuÓi cùng phäi là tranh ÇÃu cho m¶t nܧc ViŒt Nam Ƕc lÆp trên bän ÇÒ th‰ gi§i tåi miŠn Nam Á Châu này, hai ch» ViŒt Nam phäi ÇÜ®c ghi kh¡c chói l†i v§i vÈ oai hùng chÙ không th‹ có ch» ViŒt màu xanh hay ch» Nam màu ÇÕ. Nh»ng cänh xÃu xa ô nhøc, nh»ng cänh Ùc ch‰ bÃt công phäi v¡ng m¥t nhÜ©ng ch‡ cho dân t¶c ViŒt Nam t¿ lo lÃy thân phÆn cûa chính mình. Trong khi ch© Ç®i m¶t nŠn Ƕc lÆp th¿c s¿, ngÜ©i ViŒt, nhÃt là PhÆt tº ViŒt Nam phäi nuôi dÜ«ng tinh thÀn Ƕc lÆp cho sung mãn.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

90

ñÃu Tranh Cho ThÓng NhÃt ñÃt nܧc ViŒt Nam là m¶t lãnh th° thuÀn nhÃt. Là nÖi giao ti‰p cûa hai nŠn væn minh Trung, ƒn ngày xÜa và Âu, Á ngày nay, lãnh th° ViŒt Nam là giao Çi‹m cûa các nŠn væn minh nhân loåi. VŠ thûy vÆn, cÛng nhÜ biên gi§i k‰ cÆn, nܧc ta dÍ bÎ ngoåi nhân xâm nhÆp chia c¡t. Tuy nhiên, ngÜ©i ViŒt nhÃt là PhÆt tº không có quyŠn mù quáng b¢ng lòng thØa nhÆn cänh c¡t chia hiŒn tåi. Trên ÇÃt nÜóc này chÌ có m¶t dân t¶c ViŒt Nam, dân t¶c Ãy có quyŠn sinh trܪng trên mänh ÇÃt này. Không th‹ nào có cái cänh "ngÜ©i Nam ª Nam, ngÜ©i B¡c ª B¡c" nhÜ có ngÜ©i Çã nói. Là m¶t dân t¶c nhÕ bé, tØ th©i B¡c thu¶c, ta Çã tØng bÎ phân chia thành quÆn, huyŒn cûa Trung Hoa. Dܧi th©i Nam B¡c phân tranh TrÎnh NguyÍn tranh hùng cÛng Çã lÃy sông Gianh làm gi§i hån. Và có s¿ chia c¡t nào vïnh viÍn không? LÎch sº Çã trä l©i câu hÕi Çó. Cho nên dù cÓ chÃp ljn Çâu. NgÜ©i ViŒt hôm nay cÛng phäi gåt bÕ tâm lš phân ly mà hܧng t§i thÓng nhÃt. S¿ phân chia hiŒn tåi ch£ng qua là m¶t giai Çoån chÎu änh hܪng vŠ s¿ phân hóa cûa các š thÙc hŒ, các cu¶c tranh Çua vÛ trang, các cu¶c tranh Çoåt thÎ trÜ©ng cûa các khÓi l§n trên th‰ gi§i. M†i bi‰n chuy‹n gÀn Çây cho ta thÃy s¿ phân hóa cûa th‰ gi§i Çã chuy‹n qua nhiŠu hình thÙc khác và nhÜ th‰, rÒi Çây ta së còn bÎ xoay chuy‹n nhiŠu n»a vì áp l¿c xoay chuy‹n cûa các luÒng gió månh Çó. Nhìn xa Çã th‰, nhìn gÀn ta phäi hi‹u rõ hÖn là cu¶c n¶i chi‰n hiŒn tåi không phäi là do nhân dân ViŒt Nam t¿ š sát håi nhau mà chÌ tåi ª xu hܧng v†ng ngoåi cûa m¶t sÓ ngÜ©i lãnh Çåo. Các nܧc ƒn ñ¶, Tunisie, Á RÆp, Algérie khi nhìn vŠ ViŒt Nam ÇŠu Çã tÕ l©i than trách cho cänh chi‰n tranh, chia c¡t. Và cä th‰ gi§i ÇŠu hi‹u r¢ng các cu¶c xô xát, tàn håi hiŒn nay trên mänh ÇÃt này ÇŠu không phäi do dân ViŒt khªi xܧng. NhÜ vÆy, nh»ng ai tán thành viŒc chia c¡t vïnh viÍn, nh»ng ai không hܧng t§i thÓng nhÃt ÇŠu có th‹ bÎ nhân dân và lÎch sº k‰t án, n‰u chÜa có trong hiŒn tåi thì cÛng bÎ phÌ nh° trong tÜÖng lai. NhÜ th‰, PhÆt tº phäi luôn luôn ÇÃu tranh cho ÇÃt nܧc s§m ÇÜ®c trª låi thÓng nhÃt th¿c s¿. ñÃu Tranh Cho Hòa Bình Hai ti‰ng hòa bình, theo quan Çi‹m cûa PhÆt tº không phäi Ç‹ chÌ cho m¶t phong trào, m¶t chi‰n thuÆt, m¶t chiêu bài, m¶t k‰ hoåch, mà là m¶t tâm niŒm. Phát xuÃt tØ trí tuŒ và tØ bi, PhÆt tº không chÃp nhÆn cänh gi‰t chóc, tàn håi. ñi vào th¿c trång ÇÃt nܧc. "Hòa bình là tôn giáo thÙ hai cûa PhÆt tº" không có gì mâu thuÅn
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 91

b¢ng tín ÇÒ cûa tôn giáo tr†ng tình thÜÖng, tôn tr†ng s¿ sÓng cûa muôn vÆt mà låi không yêu chu¶ng hòa bình. M¥c dù th‰ chi‰n thÙ hai Çã chÃm dÙt tØ 1945, suÓt hai mÜÖi næm nay ViŒt Nam chÜa hŠ có m¶t ngày ngÜng ti‰ng súng. HÀu h‰t các chính quyŠn ÇŠu tuyên bÓ tranh ÇÃu cho hòa bình. Và h† Çã tranh ÇÃu cho hòa bình b¢ng vÛ khí. Cái mâu thuÄn gi»a møc Çích và hành Ƕng Çó ngày nay Çã trª trành nan giäi. ñã bao næm nay, s¿ hy sinh cûa chi‰n sï, s¿ nhÅn nhøc chÎu Ç¿ng cûa ÇÒng bào Çã thÃy rõ. NhÜng vŠ phía các nhà lãnh Çåo tinh thÀn, các Çäng phái, các chính khách Çã tìm ÇÜ®c m¶t giäi pháp nào chÜa? ñã lÆp xong m¥t trÆn chính trÎ nào chÜa? hay trái låi, tình hình chính trÎ m‡i ngày m‡i thêm Çen tÓi: m‡i tuÀn nghe røc rÎch m¶t cu¶c Çäo chánh, m‡i tháng m¶t cu¶c bi‹u dÜÖng l¿c lÜ®ng? NgÜ©i ta mÜ®n danh nghïa này, danh nghïa khác Ç‹ Çòi hÕi quyŠn l®i, chi‰m Çoåt ÇÎa vÎ, m¥c cho máu cÙ chäy, máu cÙ chäy m‡i ngày m¶t nhiŠu. Tåi sao không có m¶t chút tình thÜÖng? Tåi sao tàn nhÅn ljn th‰ ÇÜ®c? Tình hình th‰ gi§i Çã Çen tÓi mà ViŒt Nam låi càng Çen tÓi hÖn. ñiŠu Ãy ai ai cÛng ÇŠu bi‰t. NhÜng chúng ta Çã hoàn toàn tuyŒt v†ng chÜa? Cæn cÙ trên các báo chí hàng ngày, nhÃt là báo chí ViŒt ng» và các l©i tuyên bÓ giÆt gân, vô trách nhiŒm cûa nh»ng chính khách ÇÀu cÖ tình th‰, thì hình nhÜ nhân loåi s¡p rÖi vào v¿ th£m, chi‰n tranh nguyên tº không th‹ tránh ÇÜ®c rÒi. NhÜng bình tÌnh mà xét, mà nhân loåi không ljn n‡i mê m© ljn th‰. ít ra bên cånh nh»ng ngÜ©i Çiên cÛng còn có rÃt nhiŠu ngÜ©i tÌnh, bên cånh nh»ng ngÜ©i cuÒng tín ª båo l¿c, thì cÛng vÅn còn có nh»ng ngÜ©i tin tܪng ª lš trí và nhân nghïa. Dù sao chúng ta vÅn gi» v»ng niŠm tin ª s¿ ti‰n b¶, ti‰n b¶ cûa giá trÎ tinh thÀn, chÙ không phäi ti‰n b¶ cûa vÛ l¿c. Bom Çån, dù là bom Çån håch tâm Çi n»a cÛng không phäi là ti‰ng nói cuÓi cùng Ç‹ giäi quy‰t m†i s¿ bÃt hòa trên th‰ gi§i. ñ‹ th‹ hiŒn tinh thÀn Ƕc lÆp, thÓng nhÃt, hòa bình và nhân Çåo Ãy, PhÆt tº låi cÀn phäi có nh»ng nhÆn ÇÎnh rõ ràng hÖn vŠ con ÇÜ©ng hoåt Ƕng cûa mình. Lòng ái quÓc cûa ngÜ©i PhÆt tº là trÜ©ng cºu và ph° quát.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

92

SÓng gi»a th©i loån, ta Çau kh° vì cänh huÓng bÎ Çè nén và xót xa cho thân phÆn cûa ÇÒng loåi. ñã nhìn nh»ng cänh tang thÜÖng, Çã nghe nh»ng l©i thang khóc, Çã nghï t§i nh»ng tai h†a, nh»ng bÃt công, thì con ngÜ©i dù vô tâm t§i Çâu cÛng phäi xúc Ƕng. NhÜng vì xúc Ƕng quá Çáng vŠ m¶t vài tai nån, m¶t vài bi‰n cÓ có th‹ làm cho ngÜ©i ta ÇÀu hàng nghÎch cänh m¶t cách quá mau chóng. VÅn bi‰t dân t¶c ta Çã Çau kh° và hiŒn Çang Çau kh° quá Ƕ. NhÜng ngÜ©i PhÆt tº, hi‹u ÇÜ®c nhân duyên nghiŒp quä phäi có cái nhìn xa, nhìn r¶ng hÖn. ThÃy m¶t kÈ chÎu tai ÜÖng ta không th‹ nào không giäi cÙu nhÜng ÇiŠu cÀn thi‰t là phäi tiên liŒu các hÆu quä. S¿ xúc Ƕng vŠ m¶t vài trÜ©ng h®p Ç¥c thù låi có th‹ tåo ra tâm lš thÕa mãn giä tåo. Ví nhÜ, khi Çang Çau kh° vì chi‰n tranh, ta có g¥p ÇÜ®c m¶t giäi pháp hòa bình nhÃt th©i có th‹ ÇÜa t§i cänh bình an. N‰u chÃp nhÆn giäi pháp nhÃt th©i Çó làm vïnh viÍn là t¿ mình d†n ÇÜ©ng cho s¿ Çau kh° l§n lao hÖn. Cho nên trong khi ÇÃu tranh, PhÆt tº phäi nhÆn ÇÎnh, phân biŒt th‰ nhÃt th©i v§i th‰ vïnh cºu. Vì s® trä thù hay vì cäm Ƕng trܧc thû Çoån mua chu¶c cûa tên phú h¶, ngÜ©i thi‰u n» nông n‡i së b¢ng lòng Çem thân trong tr¡ng Çi làm lë cÜ©ng hào Ç‹ suÓt Ç©i ân hÆn. N‰u cÓ chÃp vào s¿ Ç¡ng cay hay ÇiŠu thÕa mãn trܧc m¡t mà quên con ÇÜ©ng dài, quy løy vào phÜÖng tiŒn mà quên cÙu cánh, thì không th‹ nào tránh ÇÜ®c thÃt båi. PhÜÖng tiŒn không có thì cÙu cänh cÛng khó Çåt. MuÓn sang sông thì phäi có thuyŠn. NhÜng khi t§i b© thì phäi r©i thuyŠn chÙ không ai vác thuyŠn theo mình khi Çã t§i b‰n... Hãy nhìn låi cu¶c vÆn Ƕng cûa PhÆt giáo. SuÓt 10 næm bÎ áp bÙc, PhÆt tº Çã bi‰t "quên các nhøc nhÕ Ç‹ trä mÓi nhøc l§n". NgÜ©i can Çäm là ngÜ©i bi‰t s® cái Çáng s® chÙ không phäi là không s® gì, không s® ai. KÈ không bi‰t s® là kÈ hèn nhát nhÃt. NgÜ©i anh hùng n‰u không s® t° quÓc lâm nguy, nhà tu hành không s® Çåo pháp tiêu diŒt thì Çâu còn phäi tranh ÇÃu. KÈ ti‹u nhân vì không s®, vì khinh thÜ©ng cái tŒ håi cûa l®i danh, khinh thÎ kÈ ÇÎch mà phäi chÎu ô nhøc, thäm båi. Phäi gåt bÕ nh»ng cái nhìn giai Çoån, Ç¥c thù mà hܧng vŠ vïnh cºu, bÃt diŒt. Tình th‰ ngày nay là cûa nhân loåi chÙ không riêng cho m¶t quÓc gia, m¶t dân t¶c nào. M†i bi‰n cÓ, m†i tÜ trào ÇŠu n¢m trong th‰ gi§i. S¿ ti‰n hóa cûa tÜ tܪng và khoa h†c Çã n§i r¶ng th©i gian và rút g†n không gian. NgÜ©i ViŒt Nam n‰u không nhìn tình th‰ trên cu¶c diŒn chung, không thÃy yêu cÀu th‰ gi§i nhân loåi së Çi vŠ Çâu thì nhÃt ÇÎnh còn phäi chÎu Çàn áp, nô lŒ. VÆn mŒnh th‰ gi§i có khi chÌ cÀn m¶t cái gåch bút chì ÇÕ cûa kÈ månh là Çäo l¶n. DuyŒt låi các bi‰n cÓ chính trÎ tØ sau ÇŒ nhÎ th‰ chi‰n t§i nay ta së thÃy các vÃn ÇŠ cøc b¶, quÓc gia không thoát ly n°i áp l¿c cûa các khÓi. ViŒc ngoài Çã vÆy viŒc nhà phäi là minh mÅn hÖn. S¿ thay Ç°i
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 93

cûa m¶t triŠu Çåi, m¶t chính phû không phäi là m¶t s¿ tình vïnh cºu. PhÆt tº không th‹ bÒng b¶t dÃn thân vào các cu¶c ÇÃu tranh giai Çoån. PhÆt tº chÌ chÃp nhÆn nh»ng gì phù h®p v§i th‰ trÜ©ng cºu. Møc Çích sau cùng là T° quÓc Ƕc lÆp và ñåo pháp trÜ©ng tÒn. Trên con ÇÜ©ng Çi t§i có khi ta phäi nh¡m m¡t trܧc hoa thÖm cÕ lå, phäi nhìn th£ng, phäi câm nín trܧc m¶t vài trång huÓng bÃt bình. Hånh vô úy không dåy cho ta ngang bܧng liŠu lïnh. N‰u chÌ nhìn vào chi ti‰t cûa tình th‰ ta së dÍ bÎ hoang mang mua chu¶c. Hãy bình tïnh nhÜ Çã bình tïnh. Chính thái Ƕ nhÅn nhøc và trÀm l¥ng cûa ngÜ©i Anh-Cát-L®i Çã ÇÜa h† t§i chi‰n th¡ng và ÇÙng yên trên t¿ chû dù h† chÜa bao gi© trª thành länh tø månh nhÃt th‰ gi§i. Lòng ái quÓc cûa PhÆt tº phäi vÜÖn cao hÖn th¿c t‰! ñåo PhÆt coi các pháp ÇŠu m¶ng äo. ChÌ có chân tâm là th¿c h»u. Phát huy tinh thÀn Çåo lš vào lòng yêu nܧc là nh¡m t§i m¶t cÙu cánh giäi thoát tuyŒt ÇÓi, chÙ không phäi chÌ hån ÇÎnh vào nhân sinh. ñành r¢ng, th¿c t‰ là nŠn täng kinh nghiŒm cho m†i hiŒn tÜ®ng thæng hóa. NhÜng th¿c t‰ không phäi là møc Çích. Có th‹ ví th¿c tåi là chân núi, cÙu cánh giäi thoát là ÇÌnh núi. ñÌnh núi dù cao, chân núi dù thÃp nhÜng n‰u không chân núi thì làm sao ÇÌnh núi có th‹ vÜÖn t§i tr©i xanh. Phû nhÆn th¿c t‰ là thái Ƕ không tܪng nhÜng bám vào th¿c t‰ là vô tình hå thÃp giá trÎ nhân tính. Trܧc cänh dÀu sôi lºa bÕng cûa quÀn chúng, PhÆt tº không th‹ bÕ quên công viŒc giäi phóng. NhÜng giäi phóng con ngÜ©i thoát khÕi s¿ gò bó cûa tham v†ng nhân sinh là Ç‹ hܧng t§i giäi thoát. Giäi phóng mà không giäi thoát thì k‰t quä chÌ là giai Çoån, giä tåo. Ta có th‹ chÃm dÙt m¶t cu¶c chi‰n tranh mà không th‹ diŒt ÇÜ®c tham v†ng Ùc ch‰. Phäi mÜu s¿ hòa bình ngay tØ trong tâm niŒm. N‰u chÃm dÙt chi‰n tranh Ç‹ ränh tay chuÄn bÎ cu¶c tranh Çoåt khác thì hÆu quä còn khÓc håi hÖn. Chû trÜÖng hûy diŒt chi‰n tranh ngay trong tâm hÒn cá nhân có th‹ bÎ m¶t sÓ ngÜ©i coi là không tܪng. Nói nhÜ th‰ là nhÀm lÅn. "Vì nhân loåi không th‹ chÓng chi‰n tranh, hô hào hòa bình m¶t cách có hiŒu quä, n‰u trܧc tiên không diŒt trØ nh»ng nguyên nhân n¶i tåi. ñåo PhÆt có th‹ góp m¶t phÀn Ç¡c l¿c trong công cu¶c này. NhÜng công cu¶c diŒt trØ nh»ng nguyên nhân sâu xa cûa chi‰n tranh là m¶t công cu¶c lâu dài bŠn bï, vï Çåi, cÀn nhiŠu th©i gian, kiên nhÅn. VÆy ngay tØ bây gi©, chúng ta, toàn th‹ PhÆt trên th‰ gi§i, phäi ch¥t chë liên k‰t låi thành m¶t khÓi duy
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 94

nhÃt sáng suÓt, có ÇÜ©ng lÓi, chÜÖng trình hoåt Ƕng rõ ràng thi‰t th¿c. KhÓi Ãy, lÃy TØ bi làm Ƕng l¿c chính, lÃy trí TuŒ làm phÜÖng tiŒn và lÃy hòa bình th‰ gi§i làm møc Çích trong th‰ gian này. Nh»ng ngÜ©i PhÆt cÛng nhÜ nh»ng nܧc mà Çåi Ça sÓ dân chúng là PhÆt tº phäi long tr†ng tuyên bÓ và cam k‰t r¢ng së không vì m¶t lš do gì mà gi‰t ngÜ©i, ho¥c gây chi‰n tranh hay tham gia tr¿c ti‰p hay gián ti‰p vào nh»ng khÓi ngÜ©i hay nh»ng t° chÙc có th‹ là nh»ng cái ngòi lºa cûa chi‰n tranh. KhÓi PhÆt tº chÌ h®p tác v§i nh»ng t° chÙc, nh»ng Çoàn th‹, nh»ng khÓi ngÜ©i có møc Çích phøng s¿ hòa bình nhÜ mình thôi. ñÓi v§i PhÆt tº, hòa bình phäi có tính cách thiêng liêng nhÜ là m¶t tôn giáo thÙ hai cûa mình. Chúng tôi tin tܪng månh më r¢ng n‰u toàn th‹ PhÆt tº th¿c hiŒn ÇÜ®c nh»ng ÇiŠu nói trên thì PhÆt giáo së là m¶t nŠn móng v»ng ch¡c cho viŒc xây d¿ng tòa nhà hòa bình th‰ gi§i. NhÜng muÓn ÇÜ®c th‰, ngÜ©i PhÆt tº trܧc tiên, phäi tu, phäi h†c PhÆt cho chính ch¡n Çã. N‰u không, thì m†i s¿ hô hào hòa bình chÌ là hô hào suông. Và chính trong š nghïa này mà Ngài Tæng ThÓng, trong huÃn tØ gªi cho ñåi H¶i thÜ©ng niên vØa qua cûa Giáo h¶i PhÆt giáo Çã dåy m¶t câu rÃt thâm thúy: "Chính s¿ tu h†c là hòa bình ngay tØ trong tâm niŒm". ñÜ®c nhÜ th‰ thì sÙ mŒnh cÙu quÓc cûa quÓc gia m§i Çáng coi là viên mãn.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

95

SÙ MŒnh Ki‰n QuÓc: Xây D¿ng Xã H¶i Theo Tinh ThÀn PhÆt Giáo Nh»ng khái niŒm vŠ sÙ mŒnh cÙu quÓc không nh¡m møc Çính bày tÕ tính chÃt chính trÎ cûa Gia ñình PhÆt Tº. VÅn ª trong cÜÖng lïnh "Giáo døc Thanh, Thi‰u, Nhi góp phÀn xây d¿ng xã h¶i". Gia ñình PhÆt Tº không có tham v†ng vÜ®t qua tÀm thܧc giáo døc và xã h¶i. Tuy vÆy, m¶t vài nhÆn ÇÎnh vŠ chính trÎ bao gi© cÛng rÃt thi‰t y‰u. Bªi lë, chÜÖng trình giáo døc và xã h¶i không dÍ gì th¿c hiŒn ÇÜ®c khi mà áp l¿c cûa chính trÎ và hoàn cänh chi‰n tranh ngày m¶t tàn khÓc. Phäi hi‹u chính trÎ Ç‹ bäo tÒn sÙc månh, Ç‹ nuôi dÜ«ng phong trào. Trong tình trång m¶t nܧc có mÙc thÃp kém vŠ kinh t‰ nhÜ nܧc ta, änh hܪng cûa chính trÎ hay nói rõ hÖn cûa chính quyŠn rÃt to l§n. Ch£ng th‰ mà, chu°i s¿ kiŒn Çäo chánh và "cách mång" vÅn liên tøc cho t§i khi có s¿ dung h®p hoàn mÏ gi»a lš tܪng và th¿c t‰. Chính trÎ, xã h¶i, giáo døc, væn nghŒ liên quan mÆt thi‰t. M¶t chính sách tÓt ÇËp së không th‹ th¿c hiŒn gi»a m¶t xã h¶i rÓi loån! M¶t chÜÖng trình hoåt Ƕng xã h¶i nhân Çåo së không th‹ xúc ti‰n khi áp l¿c cûa chính trÎ quá n¥ng nŠ! M¶t phÜÖng sách giáo døc lš tܪng së phäi thÃt båi vì s¿ Ç°i thay giai Çoån. M¶t ÇÜ©ng lÓi væn nghŒ chân chính së phäi gÅy Ç° vì thi‰u t¿ do! Cho nên, trình bày qua nh»ng nét l§n vŠ hiŒn tình hình chính trÎ là m¶t viŒc cÀn thi‰t và h®p lš Ç‹ Çi t§i møc Çích phøc vø giáo døc và xây d¿ng xã h¶i chÙ không phäi là m¶t viŒc ngoài lŠ. HÖn n»a, công tác xã h¶i, giáo døc bao gi© cÛng hܧng t§i tÜÖng lai, t§i lš tܪng nhÜng th¿c tåi phÛ phàng bao gi© cÛng là cän trª l§n, là môi trÜ©ng phát sinh ra tâm trång bi quan, tiêu c¿c, giai Çoån, nhÃt th©i. M¶t thí dø cø th‹: Trܧc kia T¿ L¿c Væn ñoàn là m¶t væn phái (1932). Vì không ÇÙng v»ng trܧc trào lÜu cách mŒnh nên phäi bi‰n tܧng thành Çäng HÜng ViŒt (1937) rÒi Ç°i thành ñåi ViŒt dân chính (1938). ñäng chính trÎ låi phäi nh¡m hoåt Ƕng xã h¶i: H¶i Ánh sáng (xây nhà rÈ tiŠn bán cho lao Ƕng). Và sau Çó, k‰t quä là các tác phÄm væn nghŒ cûa T¿ L¿c Væn ñoàn Çã trª thành l®i khí Ç‹ ph° bi‰n chÜÖng trình chính trÎ, xã h¶i qua các bài luÆn thuy‰t cûa lš thuy‰t gia Hoàng ñåo mà thôi. Ngày nay m¶t sÓ nhà væn, nhà thÖ Çó Çã trª thành thiên c° vì các lš do chính trÎ, m¶t sÓ khác Çi theo š thÙc hŒ m§i và gi»a tên g†i NguyÍn TÜ©ng Tam v§i biŒt hiŒu NhÃt Linh Çã có hai n¶i dung cách biŒt xa v©i. Xem Çó, møc Çích giáo døc và xã h¶i cûa Gia ñình PhÆt Tº së không bao gi© th‹ hiŒn ÇÜ®c n‰u cÃp lãnh Çåo không có nh»ng š niŒm cæn bän vŠ chính trÎ.

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

96

Dù nh¡m møc Çích cao, Gia ñình PhÆt Tº së không có tham v†ng "cäi tåo" hay "cách mŒnh" xã h¶i mà chÌ góp phÀn xây d¿ng. Nh»ng khái niŒm cæn bän vŠ xã h¶i h†c ÇŠu quá cao so v§i hoåt Ƕng hiŒn h»u. Vä chæng, Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc giáo døc mà trong Çó thành phÀn nhi ÇÒng (tØ 8 ljn 16 tu°i) chi‰m 70% thì ÇÓi tÜ®ng chính phäi là giáo døc l§p trÈ Çó, chÙ không phäi Çem trÈ Çi vào xã h¶i. Hoåt Ƕng thanh niên xã h¶i cûa Gia ñình PhÆt Tº chÌ là m¶t b¶ môn trong bÓn b¶ môn chính cûa chÜÖng trình tu h†c: PhÆt pháp, Væn nghŒ, Hoåt Ƕng thanh niên, N» công. Và hoåt Ƕng cÛng chÌ là th¿c tÆp tinh thÀn hoåt Ƕng và th‹ hiŒn lòng TØ Bi cûa PhÆt tº mà thôi. V§i m¶t thái Ƕ khiêm nhÜ©ng nhÜ vÆy, Gia ñình PhÆt Tº së cÓ g¡ng bày tÕ s¿ Çóng góp cûa mình vào lãnh v¿c: Giáo døc, Væn nghŒ, CÙu tr®. Vai Trò Gia ñình PhÆt Tº Trong Lãnh V¿c Giáo Døc NhiŠu ngÜ©i Çã phàn nàn cho hoàn cänh giáo døc nܧc nhà Çang ª Ƕ trøy låc. Có vài ngÜ©i, vài Çoàn th‹ muÓn Çem lš tܪng cäi cách phÀn nào tình trång hû båi này. ñã có ngÜ©i chê, và cÛng Çã có ngÜ©i than! Tuy nhiên, ít ngÜ©i dám nghï th£ng r¢ng "muÓn thay Ç°i m¶t cÖ cÃu giáo døc, muÓn cÙu vãn m¶t tình trång xuÓng dÓc, công viŒc chính là phäi ÇŠ ra m¶t "Chính Sách Giáo Døc". Chính sách Ãy không phäi chÌ n¢m trong vài chi ti‰t: trÜ©ng sª, sách giáo khoa, giáo gi§i!!! hay cäi cách sºa Ç°i, c¡t xén vài phÀn trong chÜÖng trình h†c. Có th‹ nói, ÇŠ ra m¶t chính sách giáo døc cÛng khó khæn nhÜ thi‰t lÆp m¶t nŠn luân lš m§i. N‰u trong phåm vi Çåo ÇÙc, m¶t luân lš nào cÛng phäi d¿a vào m¶t nŠn täng Çåo lš v»ng vàng thì trong lãnh v¿c giáo døc, chính sách chÌ là phÀn th¿c hiŒn cûa m¶t nhân sinh quan, m¶t š thÙc hŒ, m¶t t° chÙc chính trÎ, xã h¶i. Ta së không thÃy làm lå r¢ng nŠn giáo døc ViŒt nam ª tåi miŠn Nam này, sau 20 næm lÃy ViŒt ng» làm h†c thØa vÅn chÜa thoát ÇÜ®c cái vÕ vay mÜ®n cûa th¿c dân Pháp. KhÓn n‡i, cái vÕ Ãy låi còn chÙa Ç¿ng m¶t âm mÜu dùng cái h†c nhÒi s†, dùng tØ chÜÖng, khoa cº Ç‹ lÛng Çoån chí khí cûa thanh niên. M‡i lÀn có chính phû m§i là có ñåi H¶i Giáo Døc. Và k‰t quä? Sau nh»ng viŒc c¡t xén, chèn phá, hãm håi lÅn nhau Ç‹ gi» chÙc vÎ, công viŒc cäi t° Çôi khi chÌ ÇÜa t§i các vø ÇiŠu tra ngân sách, hay tài sän cûa nh»ng ngÜ©i chû s¿. VÆy muÓn góp phÀn vào viŒc xây d¿ng giáo døc, Gia ñình PhÆt Tº cÀn phäi ÇÎnh rõ các vÃn ÇŠ cæn bän, nŠn täng, chính sách, phÜÖng pháp, t° chÙc. NŠn täng cûa chính sách giáo døc
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 97

Chính sách giáo døc Ç¥t trên nŠn täng truyŠn thÓng ho¥c cách mŒnh. VŠ truyŠn thÓng thì cÖ sª cÜÖng thÜ©ng cûa Nho h†c Çã søp Ç° tØ cuÓi th‰ k› trܧc. SuÓt 80 næm Pháp thu¶c ngÜ©i ViŒt nam ÇÜ®c nhÒi s† chÙ không ÇÜ®c giáo døc. ChÙng c§ là khi ngÜ©i Pháp ra Çi h† Çã Ç‹ låi trên ÇÃt nܧc này m¶t khÓi trí thÙc không có th¿c tài mà låi ham hܪng thø. Nh»ng ngÜ©i có th¿c tài, có Çåo ÇÙc låi làm công viŒc Çánh Çu°i h† ra khÕi ÇÃt nܧc này. Liên ti‰p 20 næm, nh»ng thÃt båi liên ti‰p cûa các l§p trí thÙc ÇÜa t§i cänh ÇÀu hàng Ƕc tài và quân phiŒt. NŠn täng cÛ Çã thÆt s¿ Ç° v«. Ta ch© Ç®i gì ª Cách mŒnh? Cho t§i bây gi©, chÜa có m¶t š thÙc hŒ nào khä dï thÕa mãn ÇÜ®c nhu cÀu cûa giáo døc. VŠ viŒc "dåy ch»" thì phäi nhÆn là Thiên chúa giáo Çã thành công l§n nh© truyŠn thÓng ngót 300 næm. H† có h£n m¶t dòng chuyên viŒc giáo døc. Có ÇiŠu, viŒc Çào tåo nhân tài không phù h®p v§i Çòi hÕi cûa các dân t¶c mà chÌ phøng s¿ cho Giáo H¶i... ViŒc dåy d‡ Ãy Çã trª thành låc lÕng tØ khi ngÜ©i Pháp r©i bÕ ÇÃt này. Nói ljn PhÆt giáo thì còn thê thäm hÖn! Trܧc kia PhÆt giáo tuyŒt nhiên không thèm tranh Çua v§i nho sï trong viŒc trÎ nܧc. Dܧi th©i Pháp thu¶c không hŠ có m¶t trÜ©ng PhÆt giáo. Dܧi th©i Ngô ch‰ Çã có khuynh hܧng mª các trÜ©ng BÒ ñŠ. NhÜng cho t§i nay, vì viŒc chÃp hành lŒch låc, ta vÅn chÜa có m¶t giáo døc thÕa Çáng Çáp Ùng Çúng v§i nhu cÀu cûa m¶t quÓc gia Çang vùng lên, Çang cÀn cäi thiŒn tØ con ngÜ©i, t§i xã h¶i. Hai næm gÀn Çây, trÜ©ng Cao Ç£ng PhÆt h†c rÒi ViŒn Çåi h†c Vån Hånh ra Ç©i. Qua n¶i dung bài diÍn væn cûa T.T ViŒn trܪng Thích Minh Châu džc trong bu°i lÍ Ç¥t Çá xây trÜ©ng vØa ch§m nª m¶t hy v†ng, m¶t hy v†ng chÜa ÇÜ®c cø th‹ hóa thành k‰ hoåch. Nói nhÜ T.T. ViŒn trܪng ViŒn Hóa ñåo "Toàn dân ViŒt Nam, có thêm m¶t niŠm hy v†ng. Hy v†ng ª s¿ xây d¿ng thi‰t th¿c và kh‰ cÖ cho m¶t xã h¶i Çang bÎ tàn phá, Çang cÀn bám vào nh»ng gÓc rÍ truyŠn thÓng Ç‹ ÇÙng v»ng, Ç‹ phát triÍn ÇÒng th©i tránh ÇÜ®c hiŒn tÜ®ng phân tán và nån bÎ tràn ngÆp bªi nh»ng n‰p suy tÜ cäm nghï ngoåi lai có có hiŒu l¿c làm giäm š thÙc và tiŠm l¿c phÃn ÇÃu xây d¿ng xÙ sª. Mang hoài bäo xây d¿ng m¶t nŠn h†c vÃn và væn hóa kh‰ cÖ nhÜ th‰, ViŒn Çåi h†c Vån Hånh së không t¿ gi§i hån trong viŒc Çào tåo các chuyên viên mà cÓ nhiên së chú tr†ng cä vŠ xây Ç¡p cÖ sª tinh thÀn và tÃt cä m†i hoåt Ƕng kinh t‰ xã h¶i..." NhÜ th‰, nŠn täng giáo døc cûa PhÆt giáo Ç¥t trên truyŠn thÓng. NhÜng truyŠn thÓng giäi thoát, ly trÀn phäi hiŒn Çåi hóa b¢ng ÇÜ©ng lÓi Cách mŒnh. Quá nŒ vào truyŠn thÓng thì có th‹ trª thành thû c¿u làm chÆm m†i cu¶c ti‰n hóa và không phù h®p n°i v§i th¿c t‰. Quá thiên vŠ Cách mŒnh låi có th‹ sa vào thói tÆt vong bän,
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 98

v†ng ngoåi. Gi»a hai c¿c Çoan: thû c¿u v§i vong bän Ãy phäi có m¶t Trung Çåo: ñó là công cu¶c hiŒn Çåi hóa m†i truyŠn thÓng v§i tinh thÀn bäo thû. (Xin phân biŒt rõ thû c¿u v§i bäo thû. Thû c¿u là ôm Ãp lÃy cái xÜa dù có l‡i th©i cÛng m¥c. Trái låi, bäo thû chÌ lÃy cái tinh hoa cÛ và can Çäm gåt bÕ m†i hình thÙc hû lÆu). ñã làm tôn giáo thì phäi bäo thû. Tinh thÀn bäo thû së gi» ÇÜ®c quân bình. VŠ ÇÓi tÜ®ng: truyŠn thÓng nh¡m vào hÜ vô, tÎch diŒt; Cách mŒnh Çi th£ng vào Ç©i. VŠ phÜÖng pháp: truyŠn thÓng d¿a vào Tr¿c giác; Cách mŒnh vin vào suy luÆn. M¶t bên chû y‰u ª cäm thông, hòa ÇÒng; m¶t bên rút g†n vào trau dÒi lš trí. Hai con ÇÜ©ng Ãy ngày nay phäi h®p nhÃt. M¶t tôn giáo gåt bÕ h‰t m†i lÍ nghi, gi§i luÆt, kinh Çi‹n thì chÌ còn là m¶t tÆp Çoàn th‰ tøc. NgÜ®c låi quá câu nŒ vào dï vãng thì së trª thành låc hÆu. Trܧc kia, Nho giáo không dung hòa ÇÜ®c nên phäi gÅy Ç°. Th‰ gi§i có hai nŠn væn minh c° h»u: Væn minh Trung ƒn là væn minh løc ÇÎa. SÓng gi»a hai khoäng ÇÃt mênh mông, nhìn lên thÃy tr©i cao bát ngát, nhìn xuÓng thÃy ÇÃt r¶ng bao la. Con ngÜ©i m¥c cäm mình chÌ là håt cát bé nhÕ gi»a vÛ trø vô cùng. Tinh thÀn hòa ÇÒng ti‹u ngã (ngÜ©i) vào Çåi ngã (vÛ trø siêu nhiên) Çã b¡t ÇÀu tØ tâm trång xót xa thân phÆn Ãy. Væn minh Tây phÜÖng phát xuÃt tØ Hy La là væn minh duyên häi. SÓng gi»a thiên tai, thûy hån liên miên quanh b© ñÎa Trung Häi, thiên nhiên Çã trª thành m¶t kÈ thù nguy håi cho cu¶c sÓng. V§i phän Ùng t¿ nhiên con ngÜ©i phäi tÆn døng lš trí Ç‹ chÙ ng¿ kÈ thù tàn ác và to l§n Ãy. Cho nên trong Tây phÜÖng là gÓc cûa tri‰t h†c, cûa khoa h†c, kÏ thuÆt lÃy trí tuŒ kh¡c phøc thiên nhiên thì ñông phÜÖng là môi trÜ©ng hòa h®p êm ÇŠm gi»a cái "ta" nhÕ nhoi cûa con ngÜ©i v§i cái "ta" to l§n là vÛ trø. Và cÛng trong tinh thÀn Ãy, ÇÃt nܧc ViŒt Nam là khoäng cuÓi cûa hai løc ÇÎa Trung ƒn träi r¶ng thân mình trên b© Thái Bình DÜÖng dÆy sóng nên š thÙc truyŠn thÓng cûa ViŒt Nam vÓn có tinh thÀn Trung Çåo cÓ h»u. Ta không ngåc nhiên khi thÃy ViŒt Nam ti‰p nhÆn Çû m†i änh hܪng tØ bÓn phÜÖng mang t§i nhÜng không hŠ bÕ mÃt bän s¡c dân t¶c cûa mình. N‰u møc Çích chân chính cûa giáo døc là tåo khä næng cho con ngÜ©i thích nghi v§i cänh gi§i và ÇÄy månh bܧc ti‰n cûa nhân loåi tØ dã man t§i væn minh, tØ nô lŒ t§i t¿ do, tØ Çê tiŒn t§i lš tܪng thì trót hai th‰ k› chåy theo khoa h†c kÏ thuÆt, nhân loåi, Çã cô lÆp con ngÜ©i vào nh»ng phåm trù ngÜ®c v§i nhân tính. N‰u ta nhìn vào m¶t Phi Châu chìm vào thû tøc, m¶t Á Châu Çói rét, m¶t MÏ Châu ngây ngô, m¶t Âu Châu cuÒng loån thì phäi nhÆn m¶t cách Çau ǧn r¢ng hŒ thÙc giáo døc cûa th‰ k› 20 Çã søp Ç° vì tåo ra loåi ngÜ©i có óc không tim. Cho nên ta cÛng së không ngåc nhiên khi thÃy hÀu h‰t các bÆc thánh
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 99

thiŒn sau khi chán chê linh hÒn, ghê tªm vÆt chÃt ÇŠu quay vŠ v§i lš tܪng PhÆt giáo. S¿ vay mÜ®n và trùng h®p gi»a PhÆt giáo v§i các tÜ tܪng l§n không phäi t§i bây gi© m§i có. Nietzsche, Hégel, Schopenhauer, Plotin... cho t§i ông thánh Angustin cûa Thiên chúa giáo cÛng có nhiŠu ÇÒng š v§i hŒ luân giäi thích uyên nguyên vÛ trø và lÆp ÇÎnh luân lš cho nhân sinh cûa PhÆt giáo. Và Çi xa hÖn n»a, có vài ông duy vÆt cÛng ôm luôn PhÆt giáo vào lòng vì h† nghï r¢ng: âu cÛng là m¶t xu hܧng vô thÀn cä!!! Rút låi nŠn täng giáo døc cûa PhÆt giáo phäi là trung Çåo hòa ÇÒng. Hòa ÇÒng gi»a hܧng n¶i ñông phÜÖng v§i hܧng ngoåi Tây phÜÖng. Hòa ÇÒng duy tâm và duy vÆt, hòa ÇÒng khoa h†c v§i tâm linh. Có hòa ÇÒng m§i có cäm thông, có cäm thông m§i có giäi thoát. Trên NŠn Täng Trung ñåo Hòa ñÒng ƒy, Thi‰t LÆp Chính Sách Giáo Døc Theo Tinh ThÀn Bi Trí DÛng. Xu th‰ giáo døc quÓc t‰ nêu ra ba tiêu chuÄn chính y‰u trong viŒc giáo døc con ngÜ©i toàn diŒn là Nhân bän, Dân t¶c, Khai phóng. * Nhân bän lÃy con ngÜ©i làm gÓc, làm ÇÓi tÜ®ng giáo døc. M‡i chính sách giáo døc phäi vì ngÜ©i mà có, do ngÜ©i mà ra và phøc vø Çích th¿c cho ngÜ©i. NhÜng con ngÜ©i là m¶t "ti‹u vÛ trø". Ti‹u vÛ trø Çó ngày nay Çã bÎ phá v« vì c¶ng ÇÒng. Con ngÜ©i bây gi© Çã bÕ mÃt bän tính cûa mình Ç‹ trª thành m¶t håt bøi trong cu¶c trÀn ai, m¶t cáo Çinh Óc trong b¶ máy Ç©i. HÀu h‰t các tác phÄm tri‰t h†c, væn h†c ÇŠu Çã c¿c tä th¿c tåi phân hóa cûa con ngÜ©i gi»a m†i š thÙc hŒ m†i th‹ ch‰ xung kh¡c, ho¥c tâm trång cô Ƕc cûa con ngÜ©i bÃt l¿c trong š hܧng thoát ly. Do vÆy, giáo døc phäi có nhân bän tính nghïa là khôi phøc låi sinh phÆn cûa con ngÜ©i. * Dân t¶c: Giáo døc khôi phøc sinh phÆn cûa con ngÜ©i nhÜng phäi là con ngÜ©i cûa m¶t quÓc gia, m¶t dân t¶c, m¶t th©i Çåi nhÃt ÇÎnh. Ta có th‹ gªi ra h†c ª nܧc ngoài Ç‹ mª r¶ng ki‰n væn. NhÜng n‰u gåt bÕ y‰u tÓ dân t¶c thì con ta së thành nh»ng ông bác h†c Tây lai, MÏ lai chÙ không th‹ là nhà trí thÙc cûa dân t¶c ÇÜ®c. M¶t nŠn giáo døc thi‰u dân t¶c tính là ngÜ®c v§i truyŠn thÓng. NgÜ®c v§i truyŠn thÓng là tiêu diŒt dân t¶c. CÖ quan væn hóa Liên HiŒp QuÓc không phäi chÌ nh¡m viŒc ph° bi‰n các tác phÄm cûa th‰ gi§i Ç‹ gây nên m¶t không khí Çåi ÇÒng mà còn

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

100

cÓ g¡ng làm n°i bÆt s¡c thái Ç¥c biŒt cûa m‡i dân t¶c bÃt luÆn væn minh hay låc hÆu. * Khai phóng: Có ngÜ©i hi‹u muÓn bäo tÒn dân t¶c tính thì phäi gåt bÕ h‰t m†i hình thÙc ngoåi nhÆp. Th‰ là sai nhÀm l§n. MuÓn bäo tÒn dân t¶c tính thì phäi tìm cách gìn gi» tinh hoa b¢ng cách ti‰p nhÆn các b¢ng chÙng ti‰n b¶ cûa th‰ gi§i. Nhà Nho muÓn muÓn gi» cái búi tó, nhà nông ôm ch¥t cái cày tay vì trót nghï r¢ng Çó là quÓc hÒn, quÓc túy! Phäi tin vào s¿ Ç°i m§i, tin vào s¿ ti‰n hóa. Anh th® Çàn chÌ bi‰t nÄy bÀu, kéo nhÎ nhÜng v§i nhåc sï thì phäi bi‰t Çem cái ánh sáng cûa væn minh th‰ gi§i mà chi‰u r†i vào truyŠn thÓng c° h»u cûa mình. Giáo døc cÛng th‰. N‰u muÓn tåo ra hång ngÜ©i vØa câm vØa Çi‰c, thì phäi khai phóng nghïa là mª r¶ng trí óc mà Çón nhÆn h‰t m†i trào lÜu tÜ tܪng væn minh nhân loåi. Paris, sª dï Ç܆c g†i là trung tâm cûa væn minh hiŒn Çåi là ngÜ©i Pháp Çã bi‰t ti‰p nhÆn h‰t m†i khám phá cûa con ngÜ©i ñông, Tây, Kim, C° Ç‹ xây d¿ng cho mình. VÆy thì muÓn tránh t¶i phi nhân vong bän, thû c¿u, ta phäi chÃp nhÆn ba nguyên t¡c cæn bän Çó cûa giáo døc hiŒn tåi. * Giäi thoát: Tuy nhiên, tåo cho Ç܆c m¶t con ngÜ©i (nhân bän) ViŒt Nam (dân t¶c) ÇÀy Çû ki‰n thÙc (khai phóng) vÎ tÃt Çã hoàn thành ÇÜ®c møc Çích toàn thiŒn cûa giáo døc. Con ngÜ©i hiŒn Çåi là m¶t thÙ TŠ thiên ñåi thánh. V§i trí óc tinh vi, rÒi Çây con ngÜ©i có th‹ vi‰ng thæm h‰t m†i tinh cÀu. Có ÇiŠu, ª Çâu có v‰t chân ngÜ©i là ª Çó có tham, sân, si tung hoành phá phách. Thay vì Çem trí tuŒ minh mÅn, tình cäm dÒi dào, š chí to tát Ç‹ hܧng thÜ®ng thì con ngÜ©i ngày nay Çã lÛ lÜ®t kéo nhau vào dža låc. ThÆt s¿ là vÆy! Th¿c t‰ Çã có nh»ng bÆc cha mË suÓt Ç©i tÆn tøy hy sinh cho con, Çã có nh»ng bÆc thÀy xä thân cho viŒc giáo huÃn và rút cu¶c Çã ÇÜ®c b†n trÈ Çáp lÍ b¢ng nh»ng thái Ƕ vong Ön. Cho nên phäi trao ngay cho l§p trÈ m¶t cái vòng kim cô cûa PhÆt Quan Âm (huyŠn sº), kim cô Ãy là Bi Trí DÛng. Xin ÇØng quá tham lam. N‰u cÙ ba ch» Ãy mà khai tri‹n, mà xây d¿ng, mà ki‰n tåo thành tinh thÀn, thành chính sách thì nŠn giáo døc cûa ta m§i mong thoát khÕi tình trång nguy ngÆp và nhanh chóng khôi phøc låi bän vÎ cûa con ngÜ©i Ç‹ hܧng t§i t¿ do tuyŒt ÇÓi là siêu thoát. Gia ñình PhÆt Tº ñã Làm ñÜ®c Gì V§i Tinh ThÀn ƒY?

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

101

Gia ñình PhÆt Tº là m¶t t° chÙc ª ngoài h†c ÇÜ©ng, k‹ các trÜ©ng BÒ ñŠ nên änh hܪng chÜa th¿c hiŒn ÇÀy Çû. Song, nhÜ Çã trình bày, m¶t chính sách giáo døc chÌ có th‹ th¿c hiŒn hoàn mÏ n‰u có m¶t cu¶c cách mŒnh toàn diŒn theo tinh thÀn TØ Bi và BÃt båo Ƕng cûa PhÆt giáo. Vì cÖ duyên chÜa Çû, nh»ng ܧc nguyŒn sâu xa cûa Gia ñình PhÆt Tº vÅn còn là š niŒm. Trong phåm vi Gia ñình PhÆt Tº Çã làm ÇÜ®c và së làm t§i dù luôn luôn bÎ phá phách, cän trª bªi n¶i l¿c và ngoåi l¿c. Ngày nào trên ÇÃt nܧc này, tØ Çô thÎ t§i nông thôn tØ dinh th¿ cho t§i lŠu tranh ÇŠu phÃt ph§i lá c© PhÆt giáo, ngày mà m‡i xã, quÆn, tÌnh, miŠn ÇŠu có các trÜ©ng ñåi, Trung, Ti‹u h†c do Gia ñình PhÆt Tº phø trách thì ngày Ãy m†i s¿ hiŒn th¿c së bäo Çäm cho ܧc nguyŒn hôm nay. Và trong phåm chÆt hËp hiŒn tåi Gia ñình PhÆt Tº Çã làm gì? Xin cÙ nghiên cÙu thêm các tài liŒu s¤n có cûa t° chÙc Gia ñình PhÆt Tº së thÃy rõ. Vai Trò Cûa Gia ñình PhÆt Tº Trong Trào LÜu Væn NghŒ HiŒn Tåi Trܧc cu¶c cách mŒnh tháng 8 næm 1945, hai ti‰ng væn nghŒ chÌ có nghïa là "nghŠ làm væn". Bây gi© væn nghŒ gÒm š nghïa "væn h†c và nghŒ thuÆt". Lãnh v¿c hoåt Ƕng thÆt r¶ng rãi: Ngành væn h†c bao gÒm h‰t m†i ngành væn thi, Çû m†i th‹ cách, hình thÙc: phê bình, khäo cÙu sáng tác. VŠ nghŒ thuÆt låi còn bao la hÖn: KÎch nghŒ, Âm nhåc, H¶i h†a, ñiêu kh¡c, Ki‰n trúc, ñiŒn änh v.v... bi‹u hiŒn Çû m†i trÜ©ng phái: C° Çi‹n, Lãng mån, Tä chân, Siêu th¿c, T¿ nhiên, TÜ®ng trÜng, LÆp th‹, ña ña v.v... Các xu hܧng Çó phát hiŒn tØ phÜÖng Tây ngót ba th‰ k› tuÀn t¿: trÜ©ng phái này quá Ƕ thì låi manh nha ra trÜ©ng phái khác. TrÜ©ng phái nào v»ng së có quá trình lâu dài. NhÜng m¶t khi không Çû dung tích Ç‹ chÙa Ç¿ng rung cäm cûa nghŒ sï và nhu y‰u cûa cu¶c Ç©i thì låi phäi sa vào quá Ƕ và tØ Çó låi manh nha ra trÜ©ng phái m§i. M¶t trÜ©ng phái có hai công tác: Sáng tác ra tác phÄm th‹ hiŒn ÇÜ©ng lÓi; Phê bình, gi§i thiŒu cái hay cûa trÜ©ng phái mình và h¶i thäo v§i các môn phái ÇÓi lÆp. Cä m¶t rØng trÜ©ng phái Ãy x‰p hàng ngang ùa vào nܧc ta sau nh»ng loåt súng ÇÒng cûa th¿c dân xé tan màn "b‰ môn tÕa cäng" vào cuÓi th‰ k› trܧc. NŠn täng væn nghŒ c° truyŠn bÎ Çào thäi dÀn nhÜ©ng ch‡ cho cänh h°n loån. Các giá trÎ truyŠn thÓng, không ÇÜ®c bäo tÒn h®p lš dÀn dÀn tiêu diŒt. Các giá trÎ m§i ít ÇÜ®c h†c tÆp nghiêm chÌnh nên nŠn væn nghŒ cûa ta trª thành m¶t hiŒn tÜ®ng "quái dÎ". SÓ væn nghŒ sï š thÙc quá ít, sÓ "hành nghŠ væn nghŒ" lai cæng, vø l®i quá Çông. Nói riêng vŠ tinh thÀn cûa væn nghŒ sï thì, trܧc 1946, phÀn nhiŠu ÇŠu lÃy con ÇÜ©ng trøy låc làm nguyên liŒu sáng tác nên tác
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 102

phÄm s¥c mùi thuÓc phiŒn, say sÜa vô lš tܪng, phóng túng, sa dža, lãng mån cuÓi mùa. TØ 1946 cu¶c kháng chi‰n Ƕt khªi m¶t s¡c thái m§i. Væn nghŒ sï Çi vào lòng cu¶c chi‰n ÇÃu can trÜ©ng gian kh° cûa dân t¶c làm phát hiŒn hào quang b¢ng nh»ng tác phÄm chÙa chan sÙc sÓng kiêu hùng và tình thÜÖng råt rào cûa dân t¶c vùng lên Çòi t¿ do, Ƕc lÆp. Næm 1954, ÇÃt nܧc phân chia, mÜ©i næm Væn nghŒ sï miŠn Nam là m¶t chu‡i diÍm tình. Nhà Ngô muÓn bi‰n væn nghŒ thành tuyên truyŠn nhÜng vì chánh sách Óm y‰u låi thêm Ça sÓ væn nghŒ sï thÕa hiŒp ÇŠu không thành th¿c hay quá chÃt phác nên Çã b¶c l¶ ra nh»ng loåi tác phÄm so v§i kháng chi‰n Çã kém xa mà sánh v§i tiŠn chi‰n thì cÛng khó lòng theo kÎp. Nh»ng ngÜ©i có š thÙc Çã gác bút låi Ç‹ thª dài tiêu c¿c. MÜ©i næm væn nghŒ diÍm tình Çã bi‰n hóa Ça sÓ thanh niên Ƕc giä thành hång lai cæng ho¥c chung thân bÃt mãn. Dung Tích Cûa Væn NghŒ Bây Gi© Bªi bÎ bóp nghËt, væn nghŒ miŠn Nam không th‹ hiŒn ÇÜ®c sÙc sÓng dân t¶c. K‹ vŠ lÜ®ng thì các tác phÄm xuÃt hiŒn cÛng khá dÒi dào nhÜng vŠ n¶i dung thì quä thÆt Çã xa lìa quÀn chúng. * VŠ væn chÜÖng, ngoài m¶t sÓ tác phÄm có giá trÎ hình thÙc bày tÕ thái Ƕ lÄn trÓn th¿c tåi cûa tác giä, ngoåi giä ÇŠu ca tøng nh»ng cu¶c tình duyên nhuÓm mùi trøy låc, vÎ k›. Nh»ng tâm tܪng sâu xa cûa m¶t dân t¶c Çau kh° hÀu nhÜ bÎ bÕ quên. Nhà væn Çã không làm tròn sÙ mŒnh hܧng dÅn m¶t š thÙc ÇÃu tranh diŒt kh°. Nói th‰ không có nghïa là bÕ quên m¶t vài tác giä có thiŒn chí muÓn xây d¿ng, nhÜng th¿c t‰ h† Çã bÎ bôi nh†, áp bÙc và Çám quÀn chúng suy nhÜ®c tinh thÀn cÛng không Üa gì loåi tác phÄm trong såch khi mà cu¶c Ç©i h† Çã bÎ bao trùm bªi không khí sa dža. Gi»a nhà væn và quÀn không có s¿ liên hŒ thân thi‰t nhÜ xÜa n»a. * VŠ ca nhåc, bÎ tràn ngÆp bªi các loåi ca nhåc khích Ƕng Âu MÏ, âm nhåc cûa ta lÀn lÀn trª thành nh»ng loåt hò hét líu lo. Ngoåi trØ m¶t "Con ÇÜ©ng cái quan" m¶t "MË ViŒt Nam" cûa Phåm Duy, còn vÜÖng vÃn ViŒt nhåc, các nhåc khúc khác phÀn nhiŠu ÇŠu tåm b® chÌ Çû cung Ùng cho låc thú ca xܧng ª các trà lâu, tºu Çi‰m. Nhåc tình cäm Çã trª thành ûy mÎ, Óm Çau; nhåc quân hành trª thành báo hiŒu cûa các cu¶c Çäo chính! M¥c dù trÜ©ng "QuÓc gia âm nhåc và kÎch nghŒ" Çã sº døng h¢ng næm nh»ng ngân sách l§n nhÜng suÓt mÜ©i næm ta chÜa hŠ thÃy m¶t vª kÎch ÇÜ®c d¿ng, m¶t tài næng âm nhåc xuÃt chúng ÇÜ®c gi§i thiŒu v§i Ç©i. N‰u
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 103

trong væn chÜÖng ta phäi rùng mình vì cái diêm dúa thì trong ca nhåc, màu s¡c hܪng thø hå cÃp còn ám änh n¥ng nŠ hÖn. * VŠ h¶i h†a, dù nghŒ thuÆt còn quanh quÄn, ta cÛng phäi nhÆn Çây là m¶t b¶ môn gây ÇÜ®c nhiŠu uy tín nhÃt cûa nܧc nhà trܧc con m¡t quÓc t‰. Và cÛng vì cái xu hܧng quÓc t‰ Çó mà h¶i h†a ViŒt nam Çã bÕ mÃt bän s¡c dân t¶c. Tìm Çâu cho ra nh»ng bÙc sÖn mài trÙ danh nhÜ cûa NguyÍn Gia Trí, tranh løa cûa Tô Ng†c Vân, tranh dÀu cûa NguyÍn ñ‡ Cung... ña sÓ h†a sï tài danh bây gi© ÇŠu trÈ. H† hæng hái tìm ki‰m cái m§i. M¶t vài khám phá cûa Thái TuÃn, Cù NguyÍn, Duy Thanh v.v... thÆt Çáng ca ng®i. NhÜng nói chung ta vÅn chÜa có m¶t nŠn h¶i h†a bi‹u hiŒn cho cái thÀn trí hùng luyŒn và hÒn tính sâu s¡c cûa dân t¶c. * Riêng vŠ các ngành nghŒ thuÆt khác có liên hŒ t§i cÖ gi§i, k› thuÆt nhÜ ÇiŒn änh sân khÃu thì tình trång bán khai vŠ khoa h†c không cho phép ai k‹ cä nh»ng ngÜ©i có tài næng và thiŒn chí có th‹ làm gì hÖn ÇÜ®c cänh b‰ t¡c bây gi©. VÆy thì, væn nghŒ cûa ta quä Çang thi‰u sÙc sÓng. Thi‰u sÓng vì Ç©i sÓng c¶ng cûa væn nghŒ sï v§i quÀn chúng Çã phân ly, m¶t s¿ phân ly së bÎ hÆu bÓi k‰t t¶i. Th¿c Trång Cûa NŠn Væn NghŒ PhÆt Giáo HiŒn Tåi Không khí chung Çã vÆy. Th‰ còn væn nghŒ PhÆt giáo thì sao? Là m¶t tôn giáo, PhÆt giáo Çã có lÍ nhåc truyŠn thÓng rÃt uyên áo và giäi thoát. ñáng ti‰c là truyŠn thÓng Çã dÀn dÀn phai nhåt. Nguyên do là Ça sÓ các tác phÄm væn nghŒ PhÆt giáo ÇŠu diÍn Çåt b¢ng hán væn, b¢ng pháp khí c° Çi‹n nên Çã trª thành xa v©i ÇÓi v§i "trào lÜu m§i". SÓ ngÜ©i thâm hi‹u tinh túy quá ít Õi, ngay cä trong gi§i xuÃt gia. Nói Çúng ra thì PhÆt giáo c° truyŠn quä không chú tâm t§i væn nghŒ. Ngoài m¶t sÓ quy ÇiŠu cÓ ÇÎnh, PhÆt giáo nghiêng h£n vŠ tÜ duy, diŒt døc, không chú tr†ng t§i rung cäm. Các bài kŒ thanh thoát cûa chÜ Tæng Ç©i Lš TrÀn Çã chÙng th¿c ÇiŠu Çó. Ta chÌ có th‹ ghi nhÆn änh hܪng tinh thÀn siêu thoát và diŒt kh° cûa PhÆt giáo qua các tác phÄm th‰ gian, qua n‰p sÓng thanh nhàn, nhÅn nhøc cûa dân t¶c. VÓn tôn tr†ng tr¿c giác và thiŠn h†c, PhÆt giáo Çúc k‰t rung cäm ljn mÙc tuyŒt ÇÓi, "Løc t¿ Di Çà vô biŒt niŒm, tÓc lao Çàn khªi Çáo Tây phÜÖng". Quá chú tr†ng vào cÙu cánh, PhÆt giáo coi nhË m†i phÜÖng tiŒn. Cho nên væn nghŒ phÜÖng tiŒn th‹ hiŒn chân lš tuyŒt ÇÓi cÛng phäi nhÆp diŒu. Bây gi©, có còn bao nhiêu ngÜ©i hi‹u ÇÜ®c các l©i: xܧng, tán, tøng, thÌnh cûa chÜ Tæng, nh»ng ti‰ng trÓng, båc, nhåc khí tinh
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 104

diŒu cûa nhåc công trong m¶t Çàn "Ti‹u Mông SÖn"? Vi‰t ljn Çây, biên giä cäm thÃy m¶t niŠm ngÆm ngùi khao khát m¶t hŒ thÓng væn nghŒ quí báu Çang loãng dÀn, tan dÀn vào hÜ vô, tÎch diŒt! Nh»ng næm sau này, m¶t sÓ PhÆt tº Çã Ç‹ š t§i viŒc gÀy d¿ng m¶t nŠn væn nghŒ m§i cho PhÆt giáo. VŠ væn chÜÖng Çã có nh»ng hiŒn th‹ xÙng Çáng: NhÃt Hånh, Võ ñình CÜ©ng. VŠ nhåc: NguyÍn H»u Ba lo bäo tÒn c° tích m¶t cách vÃt vä. VŠ h¶i h†a và các nghành khác chÜa có gì Çáng k‹. Nh»ng nhåc phÄm trÜ©ng ca cûa Væn Giäng, TrÀn Tâm Hòa, TrÀn Tâm Trí v.v... ÇŠu m§i chÌ là nh»ng báo hiŒu. Dù sao chæng n»a do yêu cÀu cûa lë tÒn vong, væn nghŒ PhÆt giáo së phäi ti‰p tøc Çi vào Ç©i b¢ng con ÇÜ©ng hiŒn Çåi hóa, thanh niên hóa. Trong Gia ñình PhÆt Tº, ngoài nh»ng sáng tác phù h®p v§i hoåt Ƕng thanh niên, v§i tinh thÀn ÇÃu tranh h¶ pháp, væn nghŒ chÜa Çû sinh l¿c Ç‹ hÃp dÅn và thay th‰ cho væn nghŒ th‰ gian. Mong r¢ng các d¿ án væn nghŒ m§i cûa ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng, các anh chÎ em væn nghŒ sï PhÆt tº së cÓ g¡ng th¿c hiŒn cho ÇÜ®c m¶t nŠn væn nghŒ m§i cho ñåo và ñoàn th‹. Væn nghŒ cÛng nhÜ giáo døc cÀn phäi gi» v»ng tinh thÀn Trung Çåo Ç‹ xây d¿ng låi m¶t cÖ sª m§i trên truyŠn thÓng tín ngÜ«ng. SÙ MŒnh Væn NghŒ Cûa Gia ñình PhÆt Tº ñ‹ khªi ti‰n m¶t nŠn cho tu°i trÈ cho PhÆt giáo, cho dân t¶c Gia ñình PhÆt Tº phäi nh¡m th¿c hiŒn cho ÇÜ®c bÓn tr†ng Çi‹m sau Çây: * Loåi trØ væn nghŒ trº tình, sa dža. Vì møc Çích giáo døc và giäi thoát, væn nghŒ Gia ñình PhÆt Tº phäi th£ng tay bài trØ væn chÜÖng dâm u‰, ûy mÎ, hoài nghi, phäi ly khai v§i loåi ca nhåc vong quÓc, kích Ƕng, ngoåi lai, phäi ti‰t giäm các loåi sáng tác vø hình thÙc, trÓn th¿c tåi có th‹ làm mÃt bän s¡c dân t¶c và giäi thoát. Hãy chÌ cho trÈ thÃy cái nguy håi cûa m¶t nŠn væn nghŒ kích thích tâm lš ÇÀu hàng nghÎch cänh, khêu g®i cæm thù døc v†ng mà chû trÜÖng m¶t ÇÜ©ng hܧng trong sáng, Çåo hånh, ti‰n b¶. Hãy Çem màu lam Çåo vÎ thay th‰ cho màu tím ch‰t chóc. * Làm khªi s¡c Dân t¶c tính: Væn nghŒ Gia ñình PhÆt Tº phäi cÓ g¡ng khôi phøc låi truyŠn thÓng. Công viŒc Ãy Çáng lë Giáo h¶i phäi làm trܧc. Gia ñình PhÆt Tº dù không Çû phÜÖng tiŒn Ç‹ th¿c hiŒn, cÛng nên quan niŒm cho chÌnh ÇÓn vŠ m¶t
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 105

nŠn væn nghŒ PhÆt giáo ViŒt nam. Hãy làm sÓng låi LÍ nhåc PhÆt giáo và tinh thÀn bÃt khuÃt cûa dân t¶c qua m†i ngành. ñem màu s¡c Çåo vÎ trª vŠ ngay trong tâm hÒn và sinh hoåt. * Nghiêng h£n vŠ hiŒn th¿c: Hãy th‹ hiŒn s¿ thÆt, nh»ng s¿ thÆt trong cu¶c sÓng ǧn Çau cûa cá nhân, cûa dân t¶c. Væn nghŒ Gia ñình PhÆt Tº không th‹ tách r©i niŠm Çau kh° cûa nhân sinh. Cao hÖn, phäi c¿c tä s¿ thÆt cûa chân lš, nh»ng s¿ thÆt cao siêu chÌ ÇÜ®c cäm thông v§i tinh thÀn nhÆp diŒu. MuÓn Çåt ÇÜ®c s¿ thÆt tÜÖng ÇÓi cûa ñ©i thì phäi sÓng thÆt. MuÓn Çåt ÇÜ®c s¿ thÆt cûa ñåo thì phäi tu chÙng. Th¿c chÙng nhân sinh và giäi thoát së ÇÜa låi bän s¡c thuÀn thành cûa væn nghŒ ViŒt nam. *Nh¢m t§i cÙu cánh siêu thoát: Væn nghŒ Gia ñình PhÆt Tº phäi phát xuÃt tØ th¿c tåi nhân sinh nhÜng không ngØng låi ª cºa Ç©i. Væn nghŒ tôn giáo phäi vÜ®t ra khÕi không khí giä tåo, m¶ng huyÍn cûa cu¶c Ç©i mà hܧng thiŒn và hܧng thÜ®ng. H®p v§i tinh thÀn TØ Bi, væn nghŒ PhÆt giáo Çem niŠm vui t§i Ç‹ cÙu kh° cho Ç©i. Và cÙu cánh cûa công cu¶c cÙu th‰ là con ÇÜ©ng giäi thoát. N‰u PhÆt pháp mª ÇÜ©ng t§i chân nhÜ thì væn nghŒ phäi là khªi ÇÀu cho niŠm cäm thông cao diŒu Çó. SÙ MŒnh H¶ Pháp Cûa Gia ñình PhÆt Tº Sau nh»ng khái niŒm cæn bän Ç¥t nŠn täng cho sÙ mŒnh cÙu quÓc, ki‰n quÓc, tÆp biên khäo này së chÃm dÙt v§i thiŒn nguyŒn phøng s¿ Çåo pháp. M¶t s¿ thÆt hi‹n nhiên ai cÛng phäi công nhÆn là các Çoàn th‹ thanh niên PhÆt giáo nhÜ Sinh viên PhÆt tº, Thanh niên PhÆt tº, H†c sinh PhÆt tº, Hܧng Çåo PhÆt giáo chÜa ÇÀy ba tu°i Çåo. Ngoài Çoàn Sinh viên PhÆt tº do anh TrÀn Quang ThuÆn thành lÆp bi‰n cÓ 11-1963 m¶t næm, còn các Çoàn th‹ kia ÇŠu ÇÜ®c hình thành trong cu¶c ÇÃu tranh bäo vŒ Chánh pháp. Bªi do tranh ÇÃu mà có, nên hai Çoàn Thanh niên PhÆt tº và H†c sinh PhÆt tº quá n¥ng vŠ tranh ÇÃu mà non y‰u vŠ công phu tu h†c. Hai næm qua, viŒc ÇiŠu hành và hoåt Ƕng cûa Thanh niên và H†c sinh tåi thû Çô nhÜ th‰ nào ai cÛng Çã rõ. Riêng Çoàn Hܧng Çåo PhÆt giáo thì rút êm vŠ cÜÖng lïnh "chÌ ÇÜ©ng" cûa mình. Trong cu¶c cÙu tr® ÇÒng bào miŠn Trung vØa qua, khi l¿c lÜ®ng ÇÃu tranh chính trÎ chuy‹n sang xã h¶i, các Çoàn trÈ kia g¥p trª ngåi nhiŠu do ª nguyên nhân thi‰u t° chÙc và cÖ sª v»ng bŠn. Cho t§i nay, T°ng vø Thanh niên vÅn chÜa có m¶t quy ch‰ chung cho toàn th‹ T°ng vø. Trên th¿c t‰,
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 106

vai trò cûa các Ñy viên phø trách các Vø cÛng không rõ rŒt mÃy, và theo Hi‰n chÜÖng cûa GHPGVNTN, m†i hoåt Ƕng cûa nhiŠu Gia ñình PhÆt Tº phäi tr¿c thu¶c T°ng vø Thanh niên cûa ViŒn Hóa ñåo. Tr¿c thu¶c nhÜ th‰ rÃt h®p š chí thÓng nhÃt nhÜng Çôi khi nhiŠu Gia ñình PhÆt Tº låi phäi cáng Çáng cä công viŒc cûa T°ng vø, tÃt nhiên là viŒc l¥t v¥t mà thôi!!! Dù sao chæng n»a, là m¶t t° chÙc Çã có hÖn 20 tu°i ñåo! Gia ñình PhÆt Tº v§i quá khÙ huy hoàng và lâu dài së cÓ g¡ng bäo tÒn truyŠn thÓng trÀm tïnh nhÜng hùng l¿c, âm thÀm mà cÜÖng quy‰t cûa mình. Trong khi nh»ng phÀn tº bèo b†t lÀn lÀn xa lìa t° chÙc, vì không thÃy l®i l¶c gì chúng ta, nh»ng Çoàn viên Gia ñình PhÆt Tº, nh»ng ngÜ©i mang n¥ng Çåo tâm và chung thûy phäi làm gì Ç‹ hoàn thành š nguyŒn? Tích C¿c Cûng CÓ Và Phát Tri‹n Gia ñình PhÆt Tº Xin ch§ v¶i nghï ljn chuyŒn Çem Gia ñình PhÆt Tº Çi tìm hoåt Ƕng to l§n. Hoàn thành cho ÇÜ®c møc Çích "Giáo døc thanh thi‰u nhi, Çào tåo PhÆt tº thuÀn thành, góp phÀn phøng s¿ xã h¶i" là Çã quá tr†ng Çåi rÒi. MuÓn thành công thì phäi tính chuyŒn cûng cÓ hàng ngÛ s¤n có. TØ anh chÎ c¿u Huynh trܪng nay Çã thành ñåo h»u m¥c áo tràng cho t§i cÆu ñÒng niên nay Çã trª thành Huynh trܪng. ñ¶i chúng trܪng ÇŠu phäi lÜu tâm nuôi dÜ«ng cho Gia ñình PhÆt Tº tÒn tåi v»ng månh. Có v»ng månh m§i nên nghï t§i viŒc phát tri‹n. MuÓn ÇÜ®c th‰ vÃn ÇŠ chÌ Çåo phäi tin ª Ban Hܧng dÅn Trung ÜÖng duy nhÃt trên ÇÃt nܧc này. Không th‹ có m¶t Ban Hܧng DÅn nào khác có th‹ thành lÆp ngoài n¶i quy. VŠ th¿c hiŒn, phäi nh¡m vào vÃn ÇŠ Çào luyŒn huynh trܪng. TÜÖng lai Gia ñình PhÆt Tº còn hay mÃt, månh hay y‰u là do ª tác phong và khä næng cûa Huynh trܪng. ViŒc phát tri‹n phäi tuÀn t¿ chú tr†ng vào phÄm hÖn vào lÜ®ng, vào tu h†c hÖn là tham gia công tác ngoài Gia ñình PhÆt Tº. HiŒn th©i v§i ngót 100.000 Çoàn viên, v§i bàn tay tr¡ng Gia ñình PhÆt Tº GñPT chÎu m¶t gánh n¥ng hÖn cä bÓn ViŒn ñåi H†c ª ViŒt Nam h†p låi. MuÓn cho t° chÙc tÒn tåi trong s¿ nghèo khó, mà låi thi‰u ÇÙc tin, thi‰u quä cäm, nhÅn nåi, sáng suÓt, cÜÖng tr¿c, bÃt vø l®i, tÃt Gia ñình PhÆt Tº còn phäi hy sinh nhiŠu l¡m. Làm sÓng Gia ñình PhÆt Tº là thÆt s¿ phøng s¿ Çåo pháp. Sáng SuÓt Trong Vai Trò Phøng S¿ Dù m¶t t‰ bào cûa Giáo h¶i, Gia ñình PhÆt Tº lúc nào cÛng phäi can Çäm, sáng suÓt chÃp nhÆn thái Ƕ phê bình, ki‹m thäo. Ki‹m thäo công viŒc n¶i b¶ Ç‹ sºa
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 107

ch»a. Phê bình t° chÙc chung Ç‹ khÕi bÎ lÛng Çoån oan u°ng. Huynh trܪng Gia ñình PhÆt Tº không nên v†ng ngoåi, gánh vác quá nhiŠu viŒc ngoài mà xao lãng viŒc Gia Çình. Khi nào ÇÜ®c anh em trách móc: "Sao anh chÌ lo cho Gia ñình PhÆt Tº mà thôi?". ƒy là ta Çã thành công m¶t phÀn rÒi Çó. BÃt cÙ hoåt Ƕng trên ÇÎa bàn nào ta cÛng phäi nghï t§i danh d¿ và tÒn vong cûa Gia ñình PhÆt Tº trܧc Çã. Ta lo cho t° chÙc ÇÜ®c månh không phäi là ích k›. BÕ cÜÖng vÎ cûa mình là phá hoåi Çåi s¿. ñÓi v§i Giáo H¶i cÛng nhÜ quÀn chúng s¿ Çóng góp cûa Gia ñình PhÆt Tº luôn luôn nên vØa phäi và h®p lš. Gia ñình PhÆt Tº là t° chÙc giáo døc trÈ nhÜng không phäi là nÖi qui tø m¶t b†n trÈ con. Gia ñình PhÆt Tº có nh»ng Huynh trܪng thØa tu°i Ç‹ làm viŒc Ç©i, viŒc Çåo. Hãy bÕ cái m¥c cäm "cây t¢m gºi". Trong m¶t t° chÙc l§n nhÜ PhÆt giáo làm ÇÜ®c công viŒc giáo døc cÛng Çã quá vï Çåi rÒi. VŠ s¿ tÜÖng quan gi»a Gia ñình PhÆt Tº v§i Giáo h¶i, v§i T° quÓc nhÜ th‰ nào, các chÜÖng ª trܧc Çã nói t§i, chÌ cÀn th¿c hiŒn cho ÇÜ®c là Çû. Gia ñình PhÆt Tº ñóa Hoa ñåo Ngát HÜÖng ñoàn viên Gia ñình PhÆt Tº phäi phøng s¿ m¶t nhiŒm vø kép: Tín ngÜ«ng và T° quÓc. Tu cho mình và Hành cho ngÜ©i. HiŒn th©i các cÃp lãnh Çåo PhÆt giáo Çang phát Ƕng tÜ trào cách mŒnh Giáo lš, giáo ch‰, giáo sän. M¶t sÓ lš thuy‰t gia Çang phát Ƕng công cu¶c hiŒn Çåi hóa và phøng s¿ xã h¶i. Công cu¶c Ãy Gia ñình PhÆt Tº Çã nêu lên tØ næm 1950. Nào là tinh thÀn Bi, Trí, DÛng, ñåo vào ñ©i, ñ©i vào ñåo, nh»ng tØ ng» Ãy xuÃt hiŒn trܧc tiên trong t° chÙc Gia ñình PhÆt Tº chÙ không phäi trong các tÆp Çoàn tæng già hay Çåo h»u. Bây gi© viŒc l§n Çå có änh hܪng. Gia ñình PhÆt Tº Çã Çi sâu vào lòng Çåo, vào lòng Ç©i. Huy hiŒu Hoa Sen không còn là dÃu hiŒu riêng tÜ cûa ta. Châm ngôn Bi, Trí DÛng ÇÜ®c nêu cao ª các Çoàn th‹ Giáo h¶i, ª các trÜ©ng BÒ ñŠ. Có ai ng© ljn nh»ng hoa quä hôm nay Çã ÇÜ®c gieo mÀm tØ cu¶c ñåi h¶i toàn quÓc Gia ñình PhÆt Tº tåi TØ ñàm mÜ©i læm næm vŠ trܧc? Bài "PhÆt giáo ViŒt Nam" trª thành nhåc hiŒu lÍ cûa các bu°i lÍ nhåc PhÆt giáo? S¿ Çóng góp xÜÖng máu cûa Quách ThÎ Trang, ñoàn ThÎ Y‰n Phi và bao nhiêu anh chÎ em Çã khuÃt hay Çang sÓng âm thÀm tåi các nÖi giam cÀm, tù hãm chÜa Çû cho ta tin vào ÇÜ©ng lÓi hoåt Ƕng cûa Gia ñình PhÆt Tº hay sao? Gia ñình PhÆt Tº chÌ có m¶t lš tܪng là phøc vø cho m¶t nܧc ViŒt Nam ÇÆm màu PhÆt giáo. Thay L©i K‰t
SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº 108

Quí bån trong và ngoài Gia ñình PhÆt Tº. Quí bån Çã theo tôi t§i Çây. Bån Çã bi‰t qua nh»ng nguyên nhân nào vŠ lÎch sº, xã h¶i, Çåo giáo Çã phát khªi Gia ñình PhÆt Tº. Bån Çã bi‰t qua ÇÜ©ng lÓi hoåt Ƕng và t° chÙc; bån Çã rõ b¶ máy ÇiŠu hành; bån hi‹u các sÙ mŒnh chính y‰u cûa Gia ñình PhÆt Tº. Làm công viŒc cûa m¶t kÈ gi§i thiŒu tôi t¿ cäm thÃy khi‰m khuy‰t vì không làm rõ ÇÜ®c h‰t nh»ng ÇiŠu phäi nói. Có bån së cho là quá nhiŠu. Có bån låi than là tôi chÜa nói gì ÇÜ®c cä. NhÜng xin hi‹u cho m¶t phong trào r¶ng l§n nhÜ Gia ñình PhÆt Tº không th‹ nào thu tóm vào væn tØ ÇÜ®c. ChÙng c§ tôi Çã không ÇŠ cÆp ÇÜ®c h‰t m†i vÃn ÇŠ, không nh¡c Çû các tên tu°i Çáng nh§. Bån hãy nhìn Gia Çình chúng tôi nhÜ ng¡m m¶t khu rØng vào bu°i sáng. Dܧi l§p sÜÖng m© cûa bình minh dân t¶c, chúng tôi hi‹n hiŒn nhÜ m¶t khÓi, m¶t khÓi màu lam. N‰u không tin, bån chÌ nhìn thÃy m© äo, lånh lùng. N‰u Çã tin, bån hãy bܧc vào hàng ngÛ chúng tôi. Ÿ Çây không ai Çón ti‰p bån cä. Bån phäi t¿ mình cäm thÃy nh»ng âm thanh thánh thót cûa tØng gi†t nܧc dÜÖng chi t¡m g¶i tâm hÒn. RÒi b‡ng cänh tÜng bØng hiŒn ljn, tØng nø cÜ©i trong nhÜ pha lê, nh»ng ánh m¡t sáng nhÜ châu ng†c chi‰u sáng tØ trong lòng bån. ñÙc PhÆt Çã khÖi cho bån ánh sáng, ánh sáng cûa chính lòng mình. ñØng Ç‹ cho tình Ç©i ngæn ÇÜ©ng thông cäm. Gia ñình PhÆt Tº không phäi là m¶t lâu Çài. ñó chÌ là m¶t ngôi nhà tranh dÎu mát, mát lòng dành riêng cho kÈ có tâm hÒn. N‰u bån Çã mŒt mÕi vì ñ©i thì hãy cÙ vŠ Çây... Chúng tôi s¤n sàng m©i bån vào. Và n‰u bån cäm thÃy chÆt ch¶i, tù túng xin m©i bån cÙ trª ra... Chúng tôi s¤n sàng ÇÜa bån vào Ç©i thêm chuy‰n n»a!!! NgÜ©i Áo Lam Sàigòn, tháng Tám 1965

SÙ MŒnh Gia ñình PhÆt Tº

109

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->