P. 1
dien_tu_cong_suat_bo_chinh_luu_6739

dien_tu_cong_suat_bo_chinh_luu_6739

|Views: 510|Likes:
Được xuất bản bởitipandrun2012

More info:

Published by: tipandrun2012 on Feb 27, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/08/2013

pdf

text

original

1

Ch ng 2 ươ
B CH NH L U Ộ Ỉ Ư
2
S đ kh i b ch nh l u không đi u khi n ơ ồ ố ộ ỉ ư ề ể
Ch nh l u 1 pha, 3 pha ỉ ư
Ch nh l u bán ỉ ư sóng, toàn sóng
T i ả
u
S
1 P, 3P
u
d
i
d
+
-
3
M ch ch nh l u diode 1 pha, bán sóng ạ ỉ ư
T i R ả
u
d
u
S
u
s
, u
d
u
diode
i
d
u
diode
i
d
u
s
,
u
diode
4
M ch ch nh l u diode 1 pha, bán sóng ạ ỉ ư
T i R ả
Đi n áp ngu n: ệ ồ
sin
s m
u U t ω ·
Đi n áp trung bình ngõ ra ch nh l u: ệ ỉ ư
0 0
1 1
sin
2
T
m
d d m
U
U u dt U XdX
T
π
π π
· · ·
∫ ∫

( X t ω · )
Dòng trung bình ngõ ra ch nh l u: ỉ ư
d
d
U
I
R
·
Dòng trung bình qua diode:
TAV d
I I ·
Đi n áp ng c l n nh t trên diode: ệ ượ ớ ấ
DRM m
U U ·
5
M ch ch nh l u diode 1 pha, bán sóng ạ ỉ ư
Bài 1: Xét b ch ộ ỉnh l u ư diode 1 pha bán sóng, t i ả thu n tr . ầ ở Đi n áp ngu n c p cho b ch nh l u ệ ồ ấ ộ ỉ ư
có d ng sin: ạ sin
s m
u U t ω · . Hãy xác đ nh: ị
1. Tr hi u d ng đi n áp ngõ ra b ch nh l u ị ệ ụ ệ ộ ỉ ư
2. C ng su t tiêu th b i t i. ộ ấ ụ ở ả
3. H s công su t ngõ vào b ch nh l ệ ố ấ ộ ỉ u ư , gi thi t t n hao trên ả ế ổ diode là không đáng kể.

Bài 2: Xét b ch ộ ỉnh l u ư diode 1 pha bán sóng, t i ả thu n tr ầ ởR = 10Ω. Đi n áp ngu n c p cho b ệ ồ ấ ộ
ch nh l u có d ng sin ỉ ư ạ , tr hi u d ng 220V. ị ệ ụ Hãy tính ch n ọ diode ch nh l u ỉ ư c n thi t cho m ch. ầ ế ạ

Bài 3: Xét b ch ộ ỉnh l u ư diode 1 pha bán sóng, t i ả thu n tr ầ ởR. Hãy phân tích Fourier đi n áp ngõ ệ
ra ch nh l u ỉ ư u
d
và bi u di n đi n áp ể ễ ệ này qua chuỗi Fourier.
Bài t p ậ
6
M ch ch nh l u diode 1 pha, bán sóng ạ ỉ ư
T i RL ả
u
S
u
d
u
s
, u
d
u
R
u
R
u
d
u
S
u
L
u
diode
Dòng v n ti p t c ẫ ế ụ
qua diode khi đi n ệ
áp ngu n <0 ồ
7
M ch ch nh l u diode c u 1 pha ạ ỉ ư ầ
u
S
u
d
u
S
u
d
Xét 2 tr ng h p: ườ ợ
(a) T i thu n tr ả ầ ở (b) T i có c m kháng L ả ả
d
r t l n ấ ớ
8
M ch ch nh l u diode c u 1 pha ạ ỉ ư ầ
u
S
u
d
D ng sóng dòng , áp trong m ch v i t i thu n tr ạ ạ ớ ả ầ ở
9
M ch ch nh l u diode c u 1 pha ạ ỉ ư ầ
D ng sóng dòng , áp trong m ch v i t i có đi n c m r t l n ạ ạ ớ ả ệ ả ấ ớ
u
S
u
d
10
M ch ch nh l u diode c u 1 pha ạ ỉ ư ầ
D ng sóng dòng , áp ngõ vào và ph t n sóng hài c a dòng ngõ ạ ổ ầ ủ
vào i
s
I
s1
/I
sn
n
11
M ch ch nh l u diode c u 1 pha ạ ỉ ư ầ
Bài 4: Xét b ch ộ ỉnh l u ư diode c u ầ 1 pha, t i R+L+E ả . Đi n áp ngu n c p cho b ch nh l u có ệ ồ ấ ộ ỉ ư
d ng sin: ạ sin
s m
u U t ω · . Gi thi t ả ế t i có đi n c m đ l n đ dòng t i i ả ệ ả ủ ớ ể ả
d
có th xem là liên t c và ể ụ
ph ng. ẳ Hãy xác đ nh: ị
1. Tr trung bình đi n áp ị ệ t i ả U
d
và tr trung bình ị dòng t i ả I
d
.
2. Tr hi u d ng đi n áp ngõ ra b ch nh l u ị ệ ụ ệ ộ ỉ ư .
3. C ng su t tiêu th b i t i. ộ ấ ụ ở ả
4. H s công su t ngõ vào b ch nh l ệ ố ấ ộ ỉ u ư , gi thi t t n hao trên ả ế ổ diode là không đáng kể.

Bài 5: Xét b ch ộ ỉnh l u ư diode c u ầ 1 pha, t i R+L+E ả . Đi n áp ngu n c ệ ồ p cho b ch nh l u có ấ ộ ỉ ư
d ng sin ạ , tr hi u d ng 220V ị ệ ụ . Gi thi t ả ế t i có đi n c m đ l n đ dòng t i i ả ệ ả ủ ớ ể ả
d
có th xem là liên t c ể ụ
và ph ng. ẳ Bi t R = ế 1Ω và E = 150V. Hãy tính ch n ọ diode ch nh l u ỉ ư c n thi t cho m ch. ầ ế ạ

Bài 6: Xét b ch ộ ỉnh l u ư diode c u ầ 1 pha. Đi n áp ngu n c p cho b ch nh l u có d ng sin: ệ ồ ấ ộ ỉ ư ạ
sin
s m
u U t ω · . Gi thi t ả ế t i có đi n c m đ l n đ dòng t i i ả ệ ả ủ ớ ể ả
d
là liên t c ụ . Hãy phân tích Fourier
đi n áp ngõ ra ch nh l u ệ ỉ ư u
d
và bi u di n đi n áp ể ễ ệ này qua chuỗi Fourier.
Bài t p ậ
12
Ch nh l u 3 pha tia diode ỉ ư
Nguoàn ba pha lyùtöôûng , ñoái xöùng (trôûkhaùng ngu n ồ =0)
u
1
=U
m
.sinX
u
2
=U
m
.sin
,
`

.
|

3

X
u
3
=U
m
.sin
,
`

.
|

3

X
13
Ch nh l u 3 pha tia diode ỉ ư
D ng sóng dòng áp ngõ vào , ngõ ra ạ
14
Ch nh l u 3 pha tia diode ỉ ư
 M i th i đi m ỗ ờ ể ch có 1 diode d n ỉ ẫ
 Ñieän aùp chænh löu coù3 xung, chu kyøaùp chænh löu T
p
=T/ 3 vôùi T laøchu kyøaùp nguoàn
xoay chieàu
 Tròtrung bình ñieän áp trên t i ả U
d
:
U U XdX U U
m m d
. . sin
π π
π
π π
π
2
6 3
2
3 3
3
2
1
3
2
6
6
· · ·

+

(U: tr hi u d ng áp 1 pha c a ngu n) ị ệ ụ ủ ồ
 Tròtrung bình doøng ñieän taûi I
d
:
U
d
=R.I
d
+E ⇒ I
d
=
R
E U
d


 Moãi diode daãn ñieän trong khoaûng thôøi gian 1/3 chu kyø.
Do ñoùtròtrung bình doøng qua diode:

3
3
2
1
3
2
6
6
d
T TAV
I
dX i I · ·

+
π π
π
π
.
 Ñieän aùp ngöôïc lôùn nhaát ñaët treân diode baèng bieân ñoäaùp daây:
U
DRM
= 3 .U
m
= 6U
15
Ch nh l u 3 pha c u diode ỉ ư ầ
u
d
16
Ch nh l u 3 pha c u diode ỉ ư ầ
u
Pn
u
Nn
u
d
17
Ch nh l u 3 pha c u diode ỉ ư ầ
u
an
u
bn
u
cn
u
Pn
u
Nn
u
d
2
LL
U
i
a
i
b
i
c
D
1
D
3
D
5
D
5
D
2
D
4
D
6
D
6
D
5
D
6
D
1
D
6
U
d
18
Ch nh l u 3 pha c u diode ỉ ư ầ
u
s
19
Ch nh l u 3 pha c u diode ỉ ư ầ
I
s1
/I
sn
n
Ph t n sóng hài dòng ngõ vào (dòng pha) ổ ầ
c a ch nh l u c u 3 pha diode ủ ỉ ư ầ
20
Ch nh l u 3 pha c u diode ỉ ư ầ
Bài t p ậ
Bài 7: Xét b ch nh l u diode c u ộ ỉ ư ầ 3 pha, t i R+L+E . Đi n áp ngu n c p cho b ch ả ệ ồ ấ ộ ỉnh l u có ư
d ng sin, tr hi u d ng 1 pha áp ngu n là U. Gi thi t t i có đi n c m đ l n đ dòng t i i ạ ị ệ ụ ồ ả ế ả ệ ả ủ ớ ể ả
d
có th ể
xem là liên t c và ph ng. Hãy xác đ nh: ụ ẳ ị
1. Tr trung bình đi n áp t i U ị ệ ả
d
và tr trung bình dòng t i I ị ả
d
.
2. Tr hi u d ng đi n áp ngõ ra b ch nh l ị ệ ụ ệ ộ ỉ u. ư
3. C ng su t tiêu th b i t i. ộ ấ ụ ở ả
4. H s công su t ngõ vào b ch nh l u, gi thi t t n hao trên diode là không đáng k . ệ ố ấ ộ ỉ ư ả ế ổ ể
5. Gi thi t dòng t i ngõ ra c c đ i là I ả ế ả ự ạ
dm
. Hãy tính ch n diode c n thi t cho m ch ch nh l u. ọ ầ ế ạ ỉ ư


21
Ch nh l u có đi u khi n ỉ ư ề ể
U
d
Ngõ vào
1 ho c ặ 3 pha
Đi n áp ngõ vào: xoay chi u & c đ nh ệ ề ố ị
Đi n áp ngõ ra: dc & đi u ch nh đ c ệ ề ỉ ượ
U
d
I
d
Ch nh l u ỉ ư
Ngh ch l u ị ư
I
IV
22
Thyristor (SCR) & m ch đi u khi n ạ ề ể
Xét m ch ch nh l u dùng thyristor đ n gi n nh t ạ ỉ ư ơ ả ấ
i
d
u
d
u
s
i
d
u
d
u
d
, i
d
u
s
α
23
Ph ng pháp đi u khi n b ch nh l u ươ ề ể ộ ỉ ư
M ch so ạ
sánh và
Logic
M ch t o ạ ạ
sóng răng
c a ư
Đi n ệ
áp l i ướ
xoay
chi u ề
u
p
u
đk
u
đk
u
p
Xung
kích
u
đb
u
đb
u
p
U
p
u
đk
Xung kích
24
Các m ch ch nh l u có đi u khi n thông d ng ạ ỉ ư ề ể ụ
u
d
T i ả
u
an
u
s u
d
25
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
u
s u
d
Xét m ch ch nh l u v i L ạ ỉ ư ớ
s
= 0
26
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
-100
0
100
-100
0
100
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-100
-50
0
50
100
u
s
u
d i
d
α α
i
s
Góc kích
4
π
α ·
27
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Góc kích
2
π
α ·
-100
0
100
-100
0
100
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-100
-50
0
50
100
u
s
u
d
i
d
i
s
α α
28
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
3
Góc kích 135
4
o
π
α · ·
-100
0
100
-100
0
100
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-100
-50
0
50
100
u
s
u
d
i
d
i
s
α
α
29
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Gi thi t ả ế dòng qua t i là liên t c ả ụ :
 Đieän aùp taûi coùdaïng chæphuï thuoäc vaøo goùc ñieàu khieån α vaøaùp nguoàn.
 Phaïm vi goùc ñieàu khieån α laø( 0,π )
 Tròtrung bình ñieän aùp chænh löu :

( )
( )
1 1
.si
2 2
c
n
os
d d m
d
U u dX U X
U
d
U
X
α π α π
α α
α α
α
π π
π
+ +
· ·
·
∫ ∫

Vôùi 0 <α <π, ñieän aùp chænh löu trung bình ñöôïc ñieàu khieån thay ñoåi trong khoaûng:

( )
2 2 2 2
. .
d
U U U α
π π
− < < +
30
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Ch đ ch nh l u ế ộ ỉ ư
Ch đ ngh ch l u ế ộ ị ư
31
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Ch n thyristor ọ d a trên thông s : ự ố
 Moãi thyristor daãn ñieän trong 1/2 chu kyøaùp nguoàn
 Tròtrung bình doøng qua thyristor baèng
2
d
TAV
I
I · .
 Ñieän aùp cöïc ñaïi treân thyristor baèng bieân ñoäaùp nguoàn U
m


32
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Ví d 2.4: ụ
Cho boächænh löu caàu 1 pha ñieàu khieån hoaøn toaøn vôùi caùc tham soá
sau: aùp pha nguoàn ac 120V, f=50Hz. Taûi R-L maéc noái tieáp R=10Ω ,
L=100mH. Goùc kích
0
60 · α . Xaùc ñònh cheáñoädoøng ñieän taûi vaøtrò
trung bình cuûa noù

Giaûi: 
Coùtheåkieåm chöùng ñeåthaáy raèng doøng ñieän taûi lieân tuïc.

Tròtrung bình aùp taûi: V U U
d
54 60 120
2 2 2 2
0
· · · cos . cos .
π
α
π


33
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Ví dụ 2.17:
Cho boächænh löu maïch caàu moät pha ñieàu khieån hoaøn toaøn taûi R. Goùc
ñieàu khieån ( ) rad
2
π
α · . Aùp nguoàn u = 220 2 sin314t [V], R = 10 Ω.
Tính U
d
,I
d
vaøcoâng suaát P
d
.
34
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
i
d
u
s
-
+
u
d
R
T
1
T
2
T
3
T
4
35
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Tròtrung bình aùp taûi :
] [ .
.
cos
. sin .
.
V
U
xdx U U
dx u U
m
m d
d d
99
2
0 1 220 2 2
2
1 2 1
1
·
+
·
+
· ·
·


+
π
α
π π
π
π
α
π α
α

Tròtrung bình doøng taûi :
] [ , A
R
U
I
d
d
9 9
10
99
· · ·
Coâng suaát trung bình treân taûi :
( )
dx .
R
sin U 1
dx
R
u 1
dx i . u
1
P
2
m
2
d
d d d
∫ ∫ ∫
π
α
π
α
π + α
α
α
π
·
π
·
π
·

Keát quaû:
W
R
U
P
m
d
2420
4
2
· ·
 
36
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Ví duï2.12: 
Cho boächænh löu caàu moät pha ñieàu khieån hoaøn toaøn maéc vaøo nguoàn
ac moät pha vôùi tròhieäu duïng 220V, f=50Hz. Taûi RLE vôùi R=1Ω , giaû
thieát doøng ñieän taûi lieân tuïc vôùi L lôùn voâcuøng laøm doøng taûi phaúng
vôùi ñoälôùn I
d
=20A.
a. Cho bieát goùc ñieàu khieån
0
120 · α , veõquaùtrình ñieän aùp taûi vaø
doøng ñieän qua nguoàn ac.
b. Xaùc ñònh ñoälôùn söùc ñieän ñoäng E.
c. Tính coâng suaát phaùt ra cuûa söùc ñieän ñoäng vaøcoâng suaát nguoàn ac
nhaän ñöôïc.
37
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
 Giaûi 
a. Ñoàthòcaùc quaùtrình ñieän aùp taûi, doøng ñieän nguoàn- xem hình veõ:
Vôùi giaûthieát doøng taûi lieân tuïc, ñieän aùp trung bình treân taûi:
] [ cos . . V U
d
99 120 220
2 2
0
− · ·
π

b. Söùc ñieän ñoäng E xaùc ñònh theo heäthöùc:
U
d
=R.I
d
+E E=U
d
-R.I
d
=-99-1.20=-119[V]

38
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
i
d
u
s
-
+
u
d
R
T
1
T
2
T
3
T
4
L
E
39
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
c. Coâng suaát phaùt ra töøtaûi:
P
E
=E.I
d
=-119.20=-2380W=-2,38kW
Coâng suaát tieâu hao treân ñieän trôû:
P
R
=R.I
d
2
=1.202=400W=0,4kW
Coâng suaát nguoàn ac cung caáp:
P
ac
=U
d
.I
d
=-99.20=-1.980W=-1,98kW
Daáu (-) coùnghóa laøtaûi ñöa coâng suaát veànguoàn qua boächænh löu.
40
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Ví duï2.18: 
Cho boächænh löu maïch caàu moät pha ñieàu khieån toaøn phaàn. AÙp nguoàn u
=220 2 sin314t. Taûi R=1 Ω, L =0,01 H vaøE. Maïch ôûtraïng thaùi xaùc
laäp vôùi goùc ñieàu khieån ( ) rad
3

α · . Keát luaän gì veàtraïng thaùi aùp vaø
doøng taûi neáu :
a/- E =150[V] >0
b/- E =-150[V] <0
Giaûi: 
ÔÛtraïng thaùi xaùc laäp :
U
d
=R.I
d
+E
Giaûsöûdoøng taûi lieân tuïc , tròtrung bình ñieän aùp vaødoøng ñieän chænh löu:
] [ cos . cos . V U U
d
99
3
2
220
2 2 2 2
− ·
,
`

.
|
· ·
π
π
α
π

R
E U
I
d
d

·
41
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
a/­ Neáu E =150 V
A I
d
9 24
10
150 99
, − ·
− −
·
ñieàu naøy khoâng theåxaûy ra .
Vaäy trong tröôøng hôïp naøy doøng taûi giaùn ñoaïn. Quaùtrình ñieän aùp vaø
doøng taûi trong chu kyøaùp löôùi goàm 2 khoaûng:
2π/3<X<X
1
doøng ñieän daãn qua maïch (u,V
1
,RLE,V
2
):
220 2.sin(314. )
. .
1 , 0.01 , 150
d
d
d d
u u t
di
u Ri L E
dt
R L H E V
· ·
· + +
· Ω · ·

vôùi i
d
(α)=0
X
1
laøgoùc töông öùng thôøi ñieåm doøng ñieän i
d
ñaït giaùtrò0.
Khoaûng X
1
<X<α+π, doøng ñieän taûi giaùn ñoaïn:
i
d
=0
u
d
=E=150V
42
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
b/­ Neáu E = - 150 V
( )
A I
d
1 5
10
150 99
, ·
− − −
·
Do ñoù, boächænh löu có thể laøm vieäc ôûcheáñoänghòch löu.

Ki m tra b ng ph n m m mô ph ng cho th y ể ằ ầ ề ỏ ấ dòng i
d
là liên t c ụ . V y, ậ
đi n áp trung bình và dòng trung ệ bình ngõ ra c a b ch nh l u khi này là: ủ ộ ỉ ư
U
d
= -99V và I
d
= 5.1A.

Daïng doøng ñieän vaøñieän aùp cho hai tröôøng hôïp ñöôïc veõtreân hình.

43
Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
44
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
T
1
T
2
u
1
u
2
I
d
T
3
u
3
+
-
+ +
- -
+
-
u
d
45
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
-150
-100
-50
0
50
100
150
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
u
2
u
3
u
d
i
d
α
Góc kích 30
6
o
π
α · ·
46
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Góc kích 30
6
o
π
α · ·
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
i
1
D ng sóng dòng và áp ngu n ạ ồ
47
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Góc kích 90
2
o
π
α · ·
-150
-100
-50
0
50
100
150
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
u
2
u
3
u
d i
d
α
48
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Góc kích 90
2
o
π
α · ·
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
i
1
D ng sóng dòng và áp ngu n ạ ồ
49
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
3
Góc kích 135
4
o
π
α · ·
-150
-100
-50
0
50
100
150
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
u
2
u
3
u
d
i
d
α
50
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
3
Góc kích 135
4
o
π
α · ·
D ng sóng dòng và áp ngu n ạ ồ
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
i
1
51
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Xét ch đ dòng liên t c ế ộ ụ :
 Ñieän aùp taûi chæphuï thuoäc vaøo ñieän aùp nguoàn vaøgoùc ñieàu khieån α.
Ñieän aùp taûi coù3 xung trong 1 chu kyøT cuûa aùp nguoàn.
Chu kyøaùp chænh löu T
p
treân taûi baèng T
p
= T/3.
 Tròtrung bình aùp chænh löu treân taûi
( ) α
π
· α
π
·
π
· α

π
+ α
π
+ α
cos . U .
2
6 3
cos U
2
3 3
XdX sin U
3
2
1
U
m
6
7
6
m d

52
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Xét ch đ dòng liên t c (t-t): ế ộ ụ
 Phaïm vi goùc ñieàu khieån α : (0π ).
 Đieän aùp chænh löu trung bình U
d
naèm trong khoaûng:
U U U
d
. .
π π 2
6 3
2
6 3
+ < < −
 Khi ñieän aùp treân taûi coùtròtrung bình döông, taûi nhaän naêng löôïng
töønguoàn  boächænh löu laøm vieäc ôûcheáñoächænh löu.
 Khi aùp trung bình treân taûi aâm, do doøng taûi chædöông neân taûi phaùt
ra naêng löôïng  boächænh löu laøm vieäc ôûcheáñoänghòch löu .

53
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Xét ch đ dòng liên t c (t-t): ế ộ ụ
Ñònh m öùc linh kieän: 
 
 Moãi thyristor daãn ñieän trong 1/3 chu kyøaùp nguoàn
 tròtrung bình doøng qua thyristor: I
TAV
=
3
d
I
.

 Ñieän aùp khoùa vaøaùp ngöôïc lôùn nhaát coùtheåxuaát hieän treân linh
kieän: U
DRM
= U
RRM
= U . 6

54
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Ví duï2.1: 
Boächænh löu maïch tia 3 pha ñieàu khieån maéc vaøo taûi chöùa R = 10Ω ,
E=50 V vaøđi n c m ệ ả raát lôùn laøm doøng taûi lieân tuïc vaøphaúng. AÙp nguoàn
xoay chieàu 3 pha coùtròhieäu duïng U=220 V. Maïch ôûtraïng thaùi xaùc
laäp.
a. Tính tròtrung bình cuûa ñieän aùp chænh löu vaødoøng chænh löu khi goùc
ñieàu khieån α =
3
π
[rad]
b. Tính coâng suaát trung bình cuûa taûi .
c. Tính tròtrung bình doøng qua moãi linh kieän
d. Tính tròhieäu duïng doøng qua moãi pha nguoàn .
e. Tính heäsoácoâng suaát nguoàn .
55
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Giaûi:

a.Doøng qua taûi lieân tuïc neân suy ra:
U
d
( )
α =
3 6
. .cos
2
U α
π

Thay U= 220 [v], α =
3
π
[rad], ta thu ñöôïc
U
d
( )
α =
,
`

.
|
3
220
2
6 3 π
π
cos . . = 128,6 [V]
Maïch ôûtraïng thaùi xaùc laäp neân ta coù:
U
d
= RI
d
+ E , hay I
d
=
R
E U
d


Thay U
d
= 128,6 [V]; E = 50 [V]; R= 100[ ] Ω
ta coùkeát quaû:
I
d
= ] [ ,
,
A 87 7
10
50 6 128
·


56
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
b.Do doøng taûi phaúng neân ta söûduïng heäthöùc tính coâng suaát trung bình
sau:
P
d
= U
d
. I
d
hay P
d
=128,6x 7,86 = 101,8 [W]

c.Moãi linh kieän daãn ñieän trong khoaûng thôøi gian baèng nhau vaøbaèng
1/3 chu kyølöôùi. Töøñoù, doøng trung bình qua moãi linh kieän baèng:
I
TAV
= Id / 3 =7,83 / 3 =2,62 [A]

d.Töødaïng ñoàthòdoøng qua pha nguoàn cuûa boächænh löu, ta coùtròhieäu
duïng doøng I:
I =
3
d
I

I = 4,54.[A]
57
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
e.Heäsoácoâng suaát cuûa nguoàn λ
λ =
S
P

Neáu boûqua coâng suaát toån hao treân linh kieän, ta coù:
P = P
d
=1010,8 W=1,01kW
Coâng suaát bieåu kieán cuûa nguoàn :
S = U
Ù1
I
1
+ U
Ø2
I
2
+ U
3
I
3
=3U
1
I
1

vôùi :
U
1
=U=220 V ; I
1
=I=4,54 A ; S= 3.220.4,54 = 2904 VA=2,9kVA
Heäsoácoâng suaát cuûa nguoàn S:
λ=
S
P
=
2904
8 1010,
=0,3481
 
Ghi chuù: heäsoácoâng suaát thay ñoåi phuïthuoäc vaøo goùc ñieàu khieån vaøcoù
ñoälôùn giaûm daàn khi goùc ñieàu khieån taêng daàn vaøñaït giaùtrò lôùn nhaát 
khi goùc ñieàu khieån baèng 0 (gioáng nhö tröôøng hôïp chænh löu khoâng ñieàu 
khieån). Heäsoácoâng suaát nguoàn thöôøng coùgiaùtrònhoûhôn 1 ngay caû
khi goùc ñieàu khieån nhoûnhaát (α=0).
58
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
 Ví duï2.15: 
Boächænh löu maïch tia ba pha maéc vaøo taûi thuaàn trôûR = 10 Ω. Nguoàn
xoay chieàu coùtròhieäu duïng aùp pha baèng 220 V, ω =314 rad/s. Veõñoà
thòvaøtính tròtrung bình cuûa ñieän aùp vaødoøng ñieän taûi trong hai tröôøng
hôïp goùc ñieàu khieån:

[ ]
[ ]
/
9
2
/
3
a rad
b rad
π
α
π
α
·
·

Giaûi: 
Tröôøng hôïp [ ] rad
9
π
α · doøng qua taûi lieân tuïc (xem hình)
Tröôøng hôïp [ ] rad
3

α · , doøng qua taûi bògiaùn ñoaïn (xem hình).
59
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
T1
T
2
u
1
u
2
T
3
u
3
+
-
+ +
- -
+
-
u
d
i
d
R
60
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
a/- Góc kích [ ] rad
9
π
α · :
] V [ 78 , 241
9
cos . 220 .
2
6 3
cos . U .
2
6 3
U
d
·
,
`

.
| π
π
· α
π
·
] A [ 178 , 24
10
78 , 241
R
U
I
d
d
· · ·

b/- Góc kích [ ] rad
3

α · :
]
]
]

,
`

.
| π
+ α +
π
·
π
·

π
α +
π
6
cos 1 .
2
U 3
dx . x sin . U .
3
2
1
U
m
6
m d

] V [ 9 , 19
6 3
2
cos 1
2
220 . 2 3
U
d
·
]
]
]

,
`

.
| π
+
π
+
π
·
] A [ 99 , 1
10
9 , 19
R
U
I
d
d
· · ·
61
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Ví duï2.16: 
Boächænh löu maïch tia ba pha ñieàu khieån maéc vaøo nguoàn U =220 V,
ω=314 rad/s. Taûi coùRE, R =10Ω, E =50 V. Veõcaùc quaùtrình aùp vaø
doøng taûi vaøkeát luaän. Cho bieát goùc ñieàu khieån :
] rad [
2
/ b
] rad [
6
/ a
π
· α −
π
· α −

62
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Giaûi: 
Ñeå yùraèng:
,
R
E u
i
d
d

·
Do ño,ùkhi (u
d
- E) < 0  dòng i
d
= 0.
AÙp taûi luùc ñoù;
u
d
= R.i
d
+E = R.0 + E = E = 50V

D ng áp và dòng ngõ ra ạ khi 6 π · α vaøkhi 2 π · α cho trên hình
T
1
T
2
u
1
u
2
T
3
u
3
+
-
+ +
- -
+
-
u
d
i
d
R
E
63
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
T1
T
2
u
1
u
2
T
3
u
3
+
-
+ +
- -
+
-
u
d
i
d
R
E
64
Ch nh l u 3 pha tia có đi u khi n ỉ ư ề ể
Xét quá trình v i ngu n ớ ồ u
1
. Th i đi m E c t u ờ ể ắ
1
làønghieäm phöông trình:
U
m
.sinX
1
=E
Ph ng trình cho 2 nghi m trong kh ươ ệ ỏang 0180
o
là X
0
= 9.3
o

X
1
=170,7
0
.
Doøng ñieän taûi cho bôûi
R
E u
i
d
d

·
Tròtrung bình aùp taûi
∫ ∫

+
+
+ ·
·
π α
α
π α
α
π
π
1
1 1
1
X
X
d d
d d
dx E dx u U
dx u U
. .
.

Keát quaûU
d
=224 [V] khi 6 π · α vaøU
d
=257[V] khi 2 π · α .
65
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
T
1
T
3
T
5
+
-
u
d
I
d
u
1
u
2
u
3
T
2
T
4
T
6
Gi thi t t i có đi n kháng đ l n đ ả ế ả ệ ủ ớ ể dòng t i I ả
d
có th coi là liên t c và ph ng ể ụ ẳ
66
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
-200
-100
0
100
200
0 . 0 005 . 0 01 . 0 015 . 0 02 . 0 025 . 0 03 . 0 035 . 0 04
-200
-100
0
100
200
u
1
u
2
u
3
i
d
u
d
α
D ng áp ngu n, áp trên t i và dòng trên t i - Góc kích = 15 ạ ồ ả ả
o
67
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Quan h gi a đi n áp dây ngõ vào và đi n áp u ệ ữ ệ ệ
d
ngõ ra –
Góc kích = 15
o
0 . 0 005 . 0 01 . 0 015 . 0 02 . 0 025 . 0 03 . 0 035 . 0 04
-200
-150
-100
-50
0
50
100
150
200
u
12
u
13
u
23
u
21
u
31
u
32
u
12
u
d
68
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
0 . 0 005 . 0 01 . 0 015 . 0 02 . 0 025 . 0 03 . 0 035 . 0 04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
i
1
D ng sóng dòng và áp ngu n - Góc kích = 15 ạ ồ
o
69
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng áp ngu n, áp trên t i và dòng trên t i - Góc kích = 60 ạ ồ ả ả
o
-200
-100
0
100
200
0 . 0 005 . 0 01 . 0 015 . 0 02 . 0 025 . 0 03 . 0 035 . 0 04
-200
-100
0
100
200
α
u
1
u
2
u
3
u
d
i
d
70
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng sóng dòng và áp ngu n - Góc kích = 60 ạ ồ
o
0 . 0 005 . 0 01 . 0 015 . 0 02 . 0 025 . 0 03 . 0 035 . 0 04
-150
-100
-50
0
50
100
150
i
1
u
1
71
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng áp ngu n, áp trên t i và dòng trên t i - Góc kích = 90 ạ ồ ả ả
o
-200
-100
0
100
200
0 . 0 005 . 0 01 . 0 015 . 0 02 . 0 025 . 0 03 . 0 035 . 0 04
-200
-100
0
100
200
α
u
1
u
2
u
3
u
d
i
d
72
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Quan h gi a đi n áp dây ngõ vào và đi n áp u ệ ữ ệ ệ
d
ngõ ra –
Góc kích = 90
o
0 . 0 005 . 0 01 . 0 015 . 0 02 . 0 025 . 0 03 . 0 035 . 0 04
-200
-150
-100
-50
0
50
100
150
200
u
12
u
13
u
23
u
21
u
31
u
32
u
12
u
d
73
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng sóng dòng và áp ngu n - Góc kích = 90 ạ ồ
o
0 . 0 005 . 0 01 . 0 015 . 0 02 . 0 025 . 0 03 . 0 035 . 0 04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
i
1
74
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng áp ngu n, áp trên t i và dòng trên t i - Góc kích = 135 ạ ồ ả ả
o
-200
-100
0
100
200
0 . 0 005 . 0 01 . 0 015 . 0 02 . 0 025 . 0 03 . 0 035 . 0 04
-200
-100
0
100
200
α
u
1
u
2
u
3
u
d
i
d
75
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng sóng dòng và áp ngu n - Góc kích = 135 ạ ồ
o
0 . 0 005 . 0 01 . 0 015 . 0 02 . 0 025 . 0 03 . 0 035 . 0 04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
i
1
76
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
K hi doøng ñieän taûi lieân tuïc: 

- Daïng ñieän aùp taûi coù6 xung vaøchæphuï thuoäc vaøo goùc ñieàu khieån
vaøñieän aùp nguoàn xoay chieàu. Chu kyøxung chænh löu baèng
6
1
chu kyø
aùp nguoàn T
p
=
6
1
T
- Tròtrung bình ñieän aùp chænh löu:
( ) ( ) ( ) α
π
· α − α ·
π
· α

π
+
cos U U U dX u
u
u
u
U
m

x
x
dK dA d d

α
π
· α cos . U
U U
) ( U
d

vôùi U laøtròhieäu duïng ñieän aùp pha U =
2
m
U

77
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
- Phaïm vi goùc ñieàu khieån α : baèng phaïm vi goùc ñieàu khieån cuûa caùc
nhoùm chænh löu maïch tia, töùc ( 0, π). Do ñoù, ñieän aùp trung bình treân
taûi coùtheåñieàu khieån thay ñoåi trong khoaûng
¹
¹
¹
'
¹
¹
¹
¹
'
¹
− U U . , .
π π
6 3 6 3

- Doøng trung bình qua taûi (RLE): I
d
=
R
E U
d


- Moãi thyristor daãn ñieän trong
1
3
chu kyøaùp nguoàn neân tròtrung bình
doøng ñieän qua thyristor: I
TAV
=
3
d
I
-
- Ñieän aùp khoùa vaøaùp ngöôïc cöïc ñaïi xuaát hieän treân linh kieän
U U U U
m RRM DRM
6 3 · · · .
78
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
- Doøng ñieän qua nguoàn ñieän aùp, ví duï qua pha 1:
i
1
=i
V1
- i
V4
- Trị hieäu duïng doøng ñieän qua nguoàn ñöôïc xaùc ñònh vôùi giaûthieát
doøng taûi khoâng ñoåi:

1
2
2
2
, 1
0
1 2
. .
2 3
s rms d
I i dX I
π
π
]
· ·
]
]


- Baèng caùch phaân tích Fourier doøng ñieän qua nguoàn cho tröôøng hôïp
goùc kích · α , ta xaùc ñònh bieåu thöùc doøng ñieän qua pha thöùnhaát:
....) t sin
si
s
t ti sin
si
s
t t sin
s
s
t t sin
s
s
t .(sin I
I I
) t ( i
d a
− ω + ω + ω + ω + ω
π
·
Keát quaûcho thaáy doøng ñieän qua nguoàn bao goàm ngoøai thaønh phaàn
cô baûn coøn coùcaùc soùng haøi baäc 6kt 1, k=1,2,3…
79
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Caùc thaønh phaàn soùng haøi doøng ñieän gaây ra nhieàu aûnh höôûng baát lôïi
trong heäthoáng ñieän löôùi neân chuùng caàn ñöôïc khöûboû. Maïch loïc cô
baûn ñöôïc laép ñaët giöõa heäthoáng löôùi ñieän vaøboächænh löu bao goàm
caùc boäloïc coäng höôûng LC vaømaïch loïc thoâng cao RLC. Maïch loïc
coäng höôûng ñöôïc hieäu chænh chuûyeáu cho caùc soùng haøi baäc 5 vaø7 vì
chuùng coùbieân ñoälôùn nhaát.
80
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Ví duï .Ï:  23  
Cho boächænh löu caàu 3 pha ñieàu khieån hoaøn toaøn vôùi caùc tham soá
sau: aùp daây nguoàn ac 480V, f=50Hz. Taûi RL v i R ớ =10Ω và L đủ l n ớ
đ dòng ngõ ra luôn liên t c. ể ụ Xaùc ñònh goùc kích ñeådoøng taûi trung
bình baèng 50A.

Giaûi: 
Tròtrung bình aùp taûi: U
d
=R.I
d
=50.10=500V
Goùc kích c n thi t ầ ế:
0
5 39
480 2 3
500
2 3
,
.
.
cos
.
.
cos
·

,
`

.
|
·

,
`

.
|
·
α
π π
α ar
U
U
ar
L
d

81
Ch nh l u có đi u khi n 1 pha bán sóng v i diode phóng đi n ỉ ư ề ể ớ ệ
T i ả u
u
d
i
d
+
-
T
1
D
0
82
Ch nh l u có đi u khi n 1 pha bán sóng v i diode phóng đi n ỉ ư ề ể ớ ệ
Tr ng h p dòng t i liên t c: ườ ợ ả ụ

Tròtrung bình aùp taûi:
( )
2
1 1
. . .sin . 1 cos
2 2 2
m
d d m
U
U u dx U x dx
π α π
α α
α
π π π
+
· · · +
∫ ∫

Tròtrung bình dòng t i ả (t i RLE) ả :
d
d
U E
I
R

·
83
Ch nh l u 1 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
T
1
T
3
D
2
D
4
D
F
I
d
+
-
u
d
u
i
s
Gi thi t t i có đi n kháng đ l n đ dòng t i I ả ế ả ệ ủ ớ ể ả
d
có th coi là liên t c và ph ng ể ụ ẳ
T
1
D
3
D
2
T
4
I
d
+
-
u
d
u
i
s
84
Ch nh l u 1 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
-150
-100
-50
0
50
100
150
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
α α
u
i
s
u
d
i
d
D ng áp và dòng ngu n, áp trên t i và dòng trên t i - Góc kích = 30 ạ ồ ả ả
o
85
Ch nh l u 1 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng áp và dòng ngu n, áp trên t i và dòng trên t i - Góc kích = 90 ạ ồ ả ả
o
-150
-100
-50
0
50
100
150
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
α
u
i
s
u
d
i
d
86
Ch nh l u 1 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng áp và dòng ngu n, áp trên t i và dòng trên t i - Góc kích = 135 ạ ồ ả ả
o
-150
-100
-50
0
50
100
150
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
α
u
i
s
u
d
i
d
87
Ch nh l u 1 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Gi thi t dòng t i liên t c ả ế ả ụ
Tròtrung bình ñieän aùp taûi:
) cos ( ) cos ( ) ( α
π
α
π
α + · + · 1
2
1
U U
U
m
d

Neáu giaûthieát doøng qua taûi ñöôïc loïc phaúng i
d
=I
d
, ta coù:
Tròtrung bình doøng qua linh kieän:
d SCRAV
I I .

α π
2

· ;
d DAV
I I .

α π
2
+
·
Tròhieäu duïng doøng ñieän qua nguoàn:
d
I . I
π
α − π
·
88
Ch nh l u 1 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Ví duï2.10: 
So saùnh heäsoácoâng suaát giöõa boächænh löu caàu moät pha ñieàu khieån
toaøn phaàn vaøboächænh löu caàu moät pha ñieàu khieån baùn phaàn. Cho bieát
aùp nguoàn xoay chieàu, coâng suaát taûi vaødoøng taûi trong hai tröôøng hôïp laø
nhö nhau U =220V, P
d
=10kW. Doøng taûi i
d
lieân tuïc vaøphaúng i
d
= I
d
=
100A
89
Ch nh l u 1 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Giaûi: 
Coâng suaát taûi c a m ch ch nh l u ủ ạ ỉ ư ñieàu khieån toaøn phaàn
dtp tp dtp dtp d
I U I U P α
π
cos . . .
2 2
· ·
vaømaïch ñieàu khieån baùn phaàn
dbp
bp
dbp dbp d
I U I U P .
cos
. . .
2
1
2 2
α
π
+
· ·
Coâng suaát bieåu kieán cuûa nguoàn trong hai tröôøng hôïp:
dbp
bp
bp bp
dtp tp tp
I . . U I . U S
I . U I . U S
π
α − π
· ·
· ·

90
Ch nh l u 1 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Töøñoùheäsoácoâng suaát λ:
10.000
. 220.
0, 4545
100
tp tp
dbp
t
tp
p
P P
S U I
λ · · · ·
dbp
bp
d
bp
bp
bp
I . . U
P
S
P
π
α − π
· · λ
Xaùc ñònh α
bp
:
56105 , 1
00974 , 0 1
100 . 220 . 2
000 . 10 .
1
I . U . 2
P .
cos
bp
d
d
bp
· α ⇒
· −
π
· −
π
· α

10000
1, 561
220.
0, 640
.
8
100
b
bp
bp
p
P
S
π
π
λ · · ·


Töøñoù: maïch chænh löu ñieàu khieån baùn phaàn ñaït giaùtròheäsoácoâng
suaát cao hôn.
 
91
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Gi thi t t i có đi n kháng đ l n đ dòng t i I ả ế ả ệ ủ ớ ể ả
d
có th coi là liên t c và ph ng ể ụ ẳ
T
1
T
3
D
2
D
4
D
F
I
d
+
-
u
d
T
5
D
6
u
1
u
2
u
3
i
1
i
2
i
3
92
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
-200
-100
0
100
200
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-200
-100
0
100
200
u
1
u
2
u
3
u
d
i
d
α
D ng áp ngu n, áp trên t i và dòng trên t i - Góc kích = 15 ạ ồ ả ả
o
93
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Quan h gi a đi n áp dây ngõ vào và đi n áp u ệ ữ ệ ệ
d
ngõ ra –
Góc kích = 15
o
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-200
-150
-100
-50
0
50
100
150
200
u
12
u
13
u
23
u
21
u
31
u
32
u
12
u
d
94
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng sóng dòng và áp ngu n - Góc kích = 15 ạ ồ
o
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
i
1
95
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng áp ngu n, áp trên t i và dòng trên t i - Góc kích = 90 ạ ồ ả ả
o
-200
-100
0
100
200
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-200
-100
0
100
200
α
u
1
u
2
u
3
u
d
i
d
96
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Quan h gi a đi n áp dây ngõ vào và đi n áp u ệ ữ ệ ệ
d
ngõ ra –
Góc kích = 90
o
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-200
-150
-100
-50
0
50
100
150
200
u
12
u
13
u
23
u
21
u
31
u
32
u
12
u
d
97
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
D ng sóng dòng và áp ngu n - Góc kích = 90 ạ ồ
o
0 0.005 0.01 0.015 0.02 0.025 0.03 0.035 0.04
-150
-100
-50
0
50
100
150
u
1
i
1
98
Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n bán ph n ỉ ư ầ ề ể ầ
Gi thi t dòng ả ế t i ả liên t c ụ  d ng đ ạ iện áp ngõ ra ch nh l u ch ph thu c ỉ ư ỉ ụ ộ
vào điện áp ngu n và góc kích ồ

V i: ớ / 3 α π ≤ , áp ch nh l u là liên t c. ỉ ư ụ Tr trung bình áp ch nh l u là: ị ỉ ư
( ) ( )
/ 2 5 / 6
12 13
/ 6 / 2
3
u u
2
3 3 3 6
1 cos 1 cos
2 2
d
m
d
U dX dX
U U
U
π π α
π α π
π
α α
π π
+
+
]
· +
]
]
· + · +
∫ ∫


V i: ớ / 3 α π > , áp ch nh l u là ỉ ư gián đọan.
Tr trung bình áp ch nh l u là: ị ỉ ư
( ) ( )
7 / 6 7 / 6
13
/ 6 / 6
3 3
u 3 sin
2 2 6
3 3 3 6
1 cos 1 cos
2 2
d m
m
d
U dX U X dX
U U
U
π π
π α π α
π
π π
α α
π π
+ +
| `
· · −

. ,
· + · +
∫ ∫


99
Ch đ ch nh l u và ch đ ngh ch l u ế ộ ỉ ư ế ộ ị ư
100
Ch đ ch nh l u và ch đ ngh ch l u ế ộ ỉ ư ế ộ ị ư
101
Ch đ ch nh l u và ch đ ngh ch l u ế ộ ỉ ư ế ộ ị ư
Ví d 2.13: ụ Khi nào có th x y ra ch đ ngh ch l u trong các m ch d i ể ả ế ộ ị ư ạ ướ
đây:
102
Ch đ ch nh l u và ch đ ngh ch l u ế ộ ỉ ư ế ộ ị ư
Ví duï2.12: Cho boächænh löu caàu moät pha ñieàu khieån hoaøn toaøn maéc vaøo nguoàn ac moät pha
vôùi tròhieäu duïng 220V, f=50Hz. Taûi RLE vôùi R=1Ω , giaûthieát doøng ñieän taûi lieân tuïc vôùi L
lôùn voâcuøng laøm doøng taûi phaúng vôùi ñoälôùn I
d
=20A. Cho bieát goùc ñieàu khieån
0
120 · α , veõ
quaùtrình ñieän aùp taûi vaødoøng ñieän qua nguoàn ac. Xaùc ñònh ñoälôùn söùc ñieän ñoäng E. Tính
coâng suaát phaùt ra cuûa söùc ñieän ñoäng vaøcoâng suaát nguoàn ac nhaän ñöôïc.
103
Ch đ ch nh l u và ch đ ngh ch l u ế ộ ỉ ư ế ộ ị ư
Giaûthieát doøng taûi lieân tuïc, ñieän aùp trung bình treân taûi:
] [ cos . . V U
d
99 120 220
2 2
0
− · ·
π

Söùc ñieän ñoäng E xác đ nh theo ị :
U
d
=R.I
d
+E E=U
d
-R.I
d
=-99-1.20=-119[V]
Coâng suaát phaùt ra töøtaûi:
P
E
=E.I
d
=-119.20=-2380W=-2,38kW
Coâng suaát tieâu hao treân ñieän trôû:
P
R
=R.I
d
2
=1.202=400W=0,4kW
Coâng suaát nguoàn xoay chi u cung c p ề ấ :
P
ac
=U
d
.I
d
=-99.20=-1.980W=-1,98kW
Daáu (­) coùnghóa laøtaûi ñöa coâng suaát veànguoàn qua boächænh löu. 
104
Ch đ dòng liên t c và ch đ dòng gián đo n ế ộ ụ ế ộ ạ
Đi n áp ch nh l u u ệ ỉ ư
d
g m ồ thành ph n m t chi u U ầ ộ ề
d
và thành ph n xoay chi u ầ ề
d
u
σ
:
d d d
u U u
σ
· +
Thành ph n ầ
d
u
σ
làm áp ch nh l u nh p nhô. ỉ ư ấ
T ng t , dòng ch nh l u i ươ ự ỉ ư
d
cũng bao g m ồ thành ph n m t chi u ầ ộ ề I
d
và thành ph n xoay ầ
chi u ề
d
i
σ
:
d d d
i I i
σ
· +
Thành ph n ầ
d
i
σ
làm dòng ch nh l u (dòng t i) nh p nhô và có th ỉ ư ả ấ ể b gián đo n ị ạ .
ch đ dòng gián đo n, d ng đi n áp ch nh l u ph thu c vào thông s t i, Ở ế ộ ạ ạ ệ ỉ ư ụ ộ ố ả góc kích và
d ng đi n áp ngu n. ạ ệ ồ
105
Ch đ dòng liên t c và ch đ dòng gián đo n ế ộ ụ ế ộ ạ
Ví d : B ch nh l u c u 1 pha t i RLE ho t đ ng ch đ dòng gián đo n ụ ộ ỉ ư ầ ả ạ ộ ở ế ộ ạ
Kh o sát m ch trong ch đ dòng gián đo n khá ph c t p, th ng ph i ả ạ ế ộ ạ ứ ạ ườ ả
gi i h ph ng trình vi phân ho c dùng ch ng trình mô ph ng. ả ệ ươ ặ ươ ỏ
106
Ch đ dòng liên t c và ch đ dòng gián đo n ế ộ ụ ế ộ ạ
Ví duï2.14: Phaân tích boächænh löu bán sóng dùng SCR vôùi hai tröôøng hôïp taûi RL vaøRLE.
a. T i RL ả
107
Ch đ dòng liên t c và ch đ dòng gián đo n ế ộ ụ ế ộ ạ
Khi SCR d n, ẫ phöông trình maïch ñieän seõlaø:
u
d
=u;
dt
di
. L i . R u
d
d d
+ ·
Nghieäm cuûa phöông trình coùdaïng:
ωτ

+ θ − ·
x
m
d
e . A ) x sin( .
Z
U
) x ( i
vôùi
2 2
) L ( R Z ω + · ;
R
L
arctan
ω
· θ ;
R
L
· τ
Haèng soáA xaùc ñònh töøñieàu kieän ban ñaàu 0 ) ( i
d
· α .
T đó, ta có ừ ph ng trình dòng đi n t i trong m t chu kỳ áp l i ươ ệ ả ộ ướ :
¹
¹
¹
¹
¹
¹
¹
'
¹
π ≤ < β
β ≤ ≤
]
]
]
]

θ − α − θ −
·
ωτ
− α

2 x ; 0
x 0 ; e ). sin( ) x sin( .
Z
U
) x ( i
x
m
d

Tröôøng hôïp taûi RL: 
108
Ch đ dòng liên t c và ch đ dòng gián đo n ế ộ ụ ế ộ ạ
Goùc β laøgoùc taét cuûa thyristor vaøcoùtheåxaùc ñònh theo ñieàu kieän: 0 ) ( i
d
· β .
]
]
]
]

θ − α − θ − β · · β
ωτ
β − α

e ). sin( ) sin( .
Z
U
0 ) ( i
m
d

Goùc ( α − β ) goïi laøkhoaûng daãn cuûa thyristor.
Tròtrung bình ñieän aùp chænh löu:
) cos .(cos
2
U
dx . x sin . U
2
1
U
m
m d
β − α
π
·
π
·

β
α

Tròtrung bình doøng ñieän taûi chænh löu:
dx ). x ( i
2
1
I
d d

β
α
π
·
Tròhieäu duïng doøng ñieän qua nguoàn baèng vôùi tròhieäu duïng doøng qua linh kieän vaøqua taûi coù
theåxaùc ñònh theo haøm tích phaân sau:
dx ). x ( i
2
1
I
2
d rm s

β
α
π
·
109
Ch đ dòng liên t c và ch đ dòng gián đo n ế ộ ụ ế ộ ạ
b. T i RLE ả
110
Ch đ dòng liên t c và ch đ dòng gián đo n ế ộ ụ ế ộ ạ
Thyristor coùtheåkích daãn neáu xung kích thöïc hieän trong ñieàu kieän aùp treân thyristor döông.
Roõraøng ñieàu kieän goùc kích α phaûi thoûa maõn laø:

,
`

.
|
· α > α
m
m in
U
E
arcsin vaø
m in
α − π < α .
Doøng ñieän taûi trong moät chu kyølöôùi coùtheåbieåu dieãn döôùi daïng:
¹
¹
¹
'
¹
π ≤ < β
β ≤ ≤ α + − θ −
·
ωτ

2 x 0
x e . A
R
E
) x sin( .
Z
U
) x ( i
x
m
d

Haèng soáA xaùc ñònh töøñieàu kieän doøng qua thyristor taét:
ωτ
α
]
]
]

+ θ − α − · e .
R
E
) sin( .
Z
U
A
m

Ñieän aùp taûi chænh löu trong thôøi gian thyristor daãn ñieän baèng ñieän aùp nguoàn vaøtrong thôøi
gian doøng taûi giaùn ñoaïn baèng söùc ñieän ñoäng cuûa taûi u
d
=E.
Tröôøng hôïp taûi RLE:  
111
Hi n t ng chuy n m ch ệ ượ ể ạ
Xét b ch nh l u 1 pha đi u khi n toàn ph n, dòng I ộ ỉ ư ề ể ầ
d
liên t c và ph ng ụ ẳ
Chuy n m ch t 3,4 sang 1,2 ể ạ ừ
112
Hi n t ng chuy n m ch ệ ượ ể ạ
Xét b ch nh l u 1 pha đi u khi n toàn ph n, dòng I ộ ỉ ư ề ể ầ
d
liên t c và ph ng ụ ẳ
Chuy n m ch t 3,4 sang 1,2 ể ạ ừ
i
s1
i
s
1
1
2
α µ Φ · +
u
s
µ
u
s
u
s
113
Hi n t ng chuy n m ch ệ ượ ể ạ
Trong quá trình chuy n m ch: ể ạ
s
s Ls s
di
u u L
dt
· ·
T đây, l y tích phân hai v trong kho ng th i gian chuy n m ch: ừ ấ ế ả ờ ể ạ
2 sin ( ) 2
d
d
I
s s s s d
I
U t d t L di L I
α µ
α
ω ω ω ω
+

· ·
∫ ∫

V trái c a bi u th c trên là di n tích ế ủ ể ứ ệ A
u
(V-rad) b ị m t đi trong qua trình chuy n m ấ ể ch ạ :
[ ]
2 sin ( ) 2 cos cos( )
u s s
A U t d t U
α µ
α
ω ω α α µ
+
· · − +


T đây, suy ra công th c tính góc chuy n m ch: ừ ứ ể ạ
2
cos( ) cos
2
s d
s
L I
U
ω
α µ α + · −
S t áp ngõ ra do chuy n m ch: ụ ể ạ
2 2
u s d
c d
s
m d cm
A L I
U I I
L
R
ω
π π
ω
π
∆ · · · ·
114
Hi n t ng chuy n m ch ệ ượ ể ạ
V i c u ch nh l u 1 pha đi u khi n bán ph n, các công th c tính s t áp ớ ầ ỉ ư ề ể ầ ứ ụ
do chuy n m ch, đi n áp ngõ ra ch nh l u và góc chuy n m ch s ra ể ạ ệ ỉ ư ể ạ ẽ
sao?
Tóm l i ạ, v i c u ch nh l u 1 pha đi u khi n toàn ph n ớ ầ ỉ ư ề ể ầ :

S t áp do chuy n m ch: ụ ể ạ
2
cm d
s
d cm
U
L
R I I
ω
π
∆ · ·
Đi n áp ệ ngõ ra ch nh l u ỉ ư : cos
d do cm
U U U α · − ∆
Góc chuy n m ch tính b i công th c: ể ạ ở ứ
2
cos( ) cos
2
s d
s
L I
U
ω
α µ α + · −
115
Hi n t ng chuy n m ch ệ ượ ể ạ
Xét b ch nh l u 3 pha đi u khi n toàn ph n, dòng I ộ ỉ ư ề ể ầ
d
liên t c và ph ng ụ ẳ
Chuy n m ch t T5 sang T1 ể ạ ừ
u
d
116
Hi n t ng chuy n m ch ệ ượ ể ạ
u
d
u
Ls
µ
( ) α µ + α
u
cn
u
an
u
bn
u
cn
u
Pn
117
Hi n t ng chuy n m ch ệ ượ ể ạ
Trong kho ng th i gian chuy n m ch: ả ờ ể ạ
Pn an Ls
u u u · −
Trong đó:
a
Ls s
di
u L
dt
·
L u ý là di n tích s t áp A ư ệ ụ
u
trên hình t ng ng v i s t áp trên L ươ ứ ớ ụ
s

trong quá trình chuy n m ch ể ạ , do đó:
0
d
I
u s s s d
A L di L I ω ω · ·


118
Hi n t ng chuy n m ch ệ ượ ể ạ
S t áp này l p l i m i kho ng ụ ặ ạ ỗ ả / 3 π , do đó, s t áp trung bình ụ
trong 1 chu kỳ l i là: ướ
3
cm d
s
d cm
U
L
R I I
ω
π
∆ · ·
Có th ch ng minh đ c: ể ứ ượ
2 sin
2 2 2
a an cn ac LL
s
di u u u U t
L
dt
ω −
· · ·
B n ằ g cách chuy n dt ể v v ph i và l y tích phân 2 v ề ế ả ấ ế
trong kho ng th i gian chuy n m ch, ta có: ả ờ ể ạ
2
cos( ) cos
2
s d
LL
L I
U
ω
α µ α + · −
119
T ng k t v hi n t ng chuy n m ch ổ ế ề ệ ượ ể ạ
S t áp trung bình do chuy n m ch ụ ể ạ :
• Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n bán ph n: ỉ ư ầ ề ể ầ
s d
cm
X I
U
π
∆ ·
• Ch nh l u c u 1 pha đi u khi n toàn ph n: ỉ ư ầ ề ể ầ
2
s d
cm
X I
U
π
∆ ·
• Ch nh l u 3 pha tia: ỉ ư
3
2
s d
cm
X I
U
π
∆ ·
• Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n bán ph n: ỉ ư ầ ề ể ầ
3
s d
cm
X I
U
π
∆ ·
• Ch nh l u 3 pha c u đi u khi n toàn ph n: ỉ ư ầ ề ể ầ
3
s d
cm
X I
U
π
∆ ·
Trong đó: 2
s s
X fL π ·
120
T ng k t v hi n t ng chuy n m ch ổ ế ề ệ ượ ể ạ
Góc chuy n m ch ể ạ µ tính t công th c: ừ ứ
( )
cos cos( )
2
do
cm
U
U α α µ ∆ · − +
• U
do
: đi n áp ra c c đ i c a b ch nh l u ( ệ ự ạ ủ ộ ỉ ư 0 α · )
Góc kích t i đa c a b ch nh l u khi k t i chuy n m ch: ố ủ ộ ỉ ư ể ớ ể ạ
max max
α π µ δ · − −
• δ : góc t t c a SCR (t ng ng v i th i gian t t ắ ủ ươ ứ ớ ờ ắ t
off
c a ủ
SCR)
121
nh h ng c a hi n t ng chuy n m ch Ả ưở ủ ệ ượ ể ạ
Làm gi m đi n áp ch nh l u ra trên t i ả ệ ỉ ư ả
d d cm d cm d
U U U U R I
α α
· −∆ · −
Làm bi n d ng đi n áp ngu n: ế ạ ệ ồ
122
nh h ng c a hi n t ng chuy n m ch Ả ưở ủ ệ ượ ể ạ
H n ch ph m vi đi u khi n góc kích: ạ ế ạ ề ể
Xét c u ch nh l u 1 pha đi u khi n ầ ỉ ư ề ể
toàn ph n làm vi c ch đ ngh ch ầ ệ ở ế ộ ị
l u ư
i
s
u
s
u
d
123
nh h ng c a hi n t ng chuy n m ch Ả ưở ủ ệ ượ ể ạ
Boûqua hieän töôïng chuyeån maïch, ta coùgoùc an toaøn cuûa thyristor γ :

α − π · ω · γ
q
t .

t
q
laøthôøi gian khoâi phuïc khaûnaêng khoùa cuûa thyristor.
Giaùtrògoùc ñieàu khieån cöïc ñaïi cho pheùp:
α π γ
max
· −
Neáu xeùt caûhieän töôïng chuyeån maïch vôùi µ laøñoälôùn goùc chuyeån maïch,
ñoälôùn goùc an toaøn coøn laïi cuûa thyristor baèng:
( ) γ π α µ π α µ · − + · − −
V y ậ , goùc ñieàu khieån lôùn nhaát cho pheùp coùgiaùtrò:
α
max
=π - µ - γ
Roõraøng, phaïm vi goùc ñieàu khieån α ôûcheáñoänghòch löu bòhaïn cheá. Goùc chuyeån maïch caøng
lôùn (ví duï khi doøng taûi lôùn , L
s
lôùn), goùc α
max
caøng giaûm. Treân thöïc teáα
max
thöôøng laáy giaùtrò
khoaûng 160
0
→165
0
.
124
nh h ng c a hi n t ng chuy n m ch Ả ưở ủ ệ ượ ể ạ
Ví duï2.20: 
Boächænh löu caàu moät pha ñieàu khieån hoaøn toaøn maéc vaøo taûi ñoäng cô moät chieàu. Taûi coùL
u
raát
lôùn laøm doøng taûi phaúng i
d
=100A. Nguoàn xoay chieàu coùtròhieäu duïng U =380V, L
b
=0,001H,
R
b
=0,01Ω, ω =314 rad/s. Ñoäsuït aùp treân moät linh kieän laø2V.
a/- Phaân tích hieän töôïng chuyeån maïch
b/- Tính ñieän aùp lôùn nhaát do boächænh löu cung caáp cho taûi
c/- Tính ñoätaêng max
,
`

.
|
dt
di
V

d/- Tính ñoälôùn goùc chuyeån maïch µ khi α =0
e/- Tính goùc ñieàu khieån α
max
, giaûthieát thôøi gian khoâi phuïc khaûnaêng khoùa cuûa SCR laøt
q
=
50µS
u
s
u
d
i
V1 V3
V2 V4
L
b
125
nh h ng c a hi n t ng chuy n m ch Ả ưở ủ ệ ượ ể ạ
u
s
u
d
i
V1 V3
V2 V4
L
b
Ví d 2.20 ụ :
Gi i: ả
Ta có:
1 3
2 4 1 3
1 4
; .
0
V V d b
V V V V
d V V
di
i i I u L
dt
i i i i i
u u u
+ · ·
· − · −
· − − ·

Suy ra:
1 3
1 3 1
2
V V
V V V
di di
dt dt
di di di di
dt dt dt dt
· −
· − ·

Ñoätaêng doøng ñieän qua SCR:
1
1
1 1
2 2
1 2 sin
2
V
b
V
b
di di u
dt dt L
di U t
dt L
ω
· ·
·


126
nh h ng c a hi n t ng chuy n m ch Ả ưở ủ ệ ượ ể ạ
u
s
u
d
i
V1 V3
V2 V4
L
b
Ví d 2.20 ụ :
Góc chuy n m ch tính theo công th c: ể ạ ứ
2
cos( ) cos
2
b d
L I
U
ω
α µ α + · −
127
nh h ng c a hi n t ng chuy n m ch Ả ưở ủ ệ ượ ể ạ
Ví d 2.20 ụ :
b/.
Ñoäsuït aùp treân SCR: ∆U
V
=2 x 2V =4[V]
Ñoäsuït aùp treân R
b
: ∆U
Rb
=0,01 x 100=1[V]
Ñoäsuït aùp gaây ra bôûi quaùtrình chuyeån maïch :
2.314.0, 001
. .100 19, 9[ ]
cm cm d
U R I V
π
∆ · · ·
Ñieän aùp trung bình lôùn nhaát boächænh löu caáp cho taûi :
U
dmax
=U
d0
- (∆U
V +
∆U
Rb
+∆U
cm
)
( ) ] [ , , .
max
V U
d
7 317 9 19 1 4 380
2 2
· + + − ·
π

128
nh h ng c a hi n t ng chuy n m ch Ả ưở ủ ệ ượ ể ạ
Ví d 2.20 ụ :
c/.
Tính ñoätaêng doøng qua SCR khi ñoùng t i th i đi m ạ ờ ể α:
α sin
.
.
b
V
L
U
dt
di
2
2
·
Ñoädoác ñaït cöïc ñaïi khi α =
2
π
. Luùc ñoù:
] . / [ , ] / [ . ,
, .
max
s A s A
dt
di
V
µ 2687 0 10 2687 0
001 0 2
2 380
6
· · ·
,
`

.
|

129
nh h ng c a hi n t ng chuy n m ch Ả ưở ủ ệ ượ ể ạ
Ví d 2.20 ụ :
d/. Goùc chuyeån maïch khi α =0

0
28 488 0
0
380 2
001 0 314 100 2
0
2
2
≈ ·

,
`

.
|
− ·

,
`

.
|
− ·
] [ ,
.
, . . .
cos cos
.
. . .
cos arccos
rad
arcc
U
L I
b d
µ
α
ω
α µ

130
nh h ng c a hi n t ng chuy n m ch Ả ưở ủ ệ ượ ể ạ
Ví d 2.20 ụ :
e/. Tính góc đi u khi n l n nh t ề ể ớ ấ
Quy đ i th i gian t t (th i gian khôi ph c kh năng khóa c a SCR) ổ ờ ắ ờ ụ ả ủ
về góc đi n ệ γ :
6 0
. 314.10 .50 0, 0157[ ] 0, 9 tq rad γ ω

· · · ≈
Góc chuy n m ch ể ạ t i ạ
max
α tính theo công th c ứ :
max max
2
cos( ) cos
2
b d
L I
U
ω
α µ α + · −
Trong đó:
( )
max
( ) 0, 0157 α µ π + · −
Suy ra:
( )
max
0
max max
2.100
cos .314.0, 001 cos 0, 0157
2.380
cos 0,8830 2, 653[ ] 152 rad
α π
α α
· + −
· − ⇒ · ≈

131
Tính ch n các thi t b trong b ch nh l u ọ ế ị ộ ỉ ư
Ch n diode, SCR: ọ
• Áp ng c c c đ i đ t lên linh ki n x K ượ ự ạ ặ ệ
u
(22.5)
• Dòng trung bình (ho c dòng hi u d ng) c c đ i qua linh ki n x K ặ ệ ụ ự ạ ệ
i
(1.21.5)
Ch n bi n áp: d a trên ọ ế ự
• Đi n áp ch nh l u c c đ i ệ ỉ ư ự ạ
• Công su t ra c c đ i ấ ự ạ
132
Tính ch n các thi t b trong b ch nh l u ọ ế ị ộ ỉ ư



Tròtrung bình aùp taûi U
d
(α )
( 0 · α )
U
6 3
π
U
6 3
π

Ñieän aùp laøm vieäc U
RWM

6 U 6 U
Daïng i
V


I
VAV
I
d
/3
I
d
/3
Doøng qua linh kieän
I
VRMS

I
d
/ 3 I
d
/ 3



Doøng pha cuoän thöùcaáp
I
S

d
I . 3 2 3 / 2 I
d

i

Doøng ngoõvaøo boächænh
löu
I
RMS

d
I . 3 2
d
I . 3 2

133
Tính ch n các thi t b trong b ch nh l u ọ ế ị ộ ỉ ư




Dòng l i ướ


I
PRMS

d
I . 3 2 3 / 2 I
d

Cuoän sô caáp

DC EMF 0
0
Doøng pha


I
PRMS

d
I . 3 2 3 / 2 I
d

DC EMF 0
0
Doøng löôùi
i
L



Cuoän sô caáp



I
L
1,38I
d

d
I . 3 2
Heäsoásöûduïng MBA 1,05
1,05

134
Tính ch n các thi t b trong b ch nh l u ọ ế ị ộ ỉ ư
Ví duï2.22: 
Cho boächænh löu caàu ba pha ñieàu khieån hoaøn toaøn. Nguoàn ñieän aùp xoay chieàu laáy töøphía thöù
caáp U =220 V, taàn soáω =314 rad/s. Taûi R =0,1 Ω, L raát lôùn duøng laøm doøng taûi lieân tuïc vaø
phaúng, E =200 V, goùc ñieàu khieån α
π
·
3
[rad].
a/- Tính tròtrung bình aùp U
d
vaødoøng I
d
.
b/- Tròtrung bình vaøtròhieäu duïng doøng qua SCR.
c/- Tính tròhieäu duïng doøng ñieän qua nguoàn xoay chieàu.
d/- Giaûsöûtrong quaùtrình ñieàu khieån do taûi thay ñoåi (E), α thay ñoåi trong phaïm vi (0,π). Doøng
taûi ñöôïc ñieàu chænh ôûgiaùtròxaùc ñònh ôûcaâu a/- . Tính coâng suaát maùy bieán aùp.
135
Tính ch n các thi t b trong b ch nh l u ọ ế ị ộ ỉ ư
a/. Tính U
d
và I
d
v i ớ
3
π
α ·
3 6 3 6
. .cos .220.cos 257 [ ]
3
257 200
572 [ ]
0,1
d
d
d
U U V
U E
I A
R
π
α
π π
| `
· · ·

. ,
− −
· · ·

b/. Dòng trung bình và dòng hi u d ng qua m i SCR ệ ụ ỗ (tra b ng tóm t t) ả ắ :
,
,
190, 6 [ ]
3
1 1
. .572 330 [ ]
3 3
d
V AV
V RMS d
I
I A
I I A
· ·
· · ·

136
Tính ch n các thi t b trong b ch nh l u ọ ế ị ộ ỉ ư
c/. Tr hi u d ng dòng ngu n (tra b ng tóm t t): ị ệ ụ ồ ả ắ
2 2
. .572 467 [ ]
3 3
RMS d
I I A · · ·

d/. Công su t máy bi n áp ấ ế :
S =1,05.U
dmax
.I
d

] [
] [ , .
max
A I
V U
d
d
572
5 514 220
6 3
·
· ·
π

S =1,05. 514,5 . 572 =309068 VA
S =309 kVA
137
Ghép n i ti p 2 b ch nh l u - BCL 12 xung ố ế ộ ỉ ư
138
Ghép n i ti p 2 b ch nh l u - BCL 12 xung ố ế ộ ỉ ư
Ñieän aùp chænh löu treân taûi:
∆ − −
+ ·
d Y d d
u u u

Tròtrung bình ñieän aùp chænh löu:
α
π
α
π
α
π
cos . cos . cos . U U U U U U
d Y d d
6 6 6 3 6 3
· + · + ·
∆ − −


Ñieän aùp chænh löu coùdaïng 12 xung
 Sóng hài trong áp ch nh l u là b i b c 12 so v i áp l i ỉ ư ộ ậ ớ ướ
 Vieäc loïc ñieän aùp (vaødoøng ñieän taûi) deãhôn so chænh löu caàu 3 pha.
 Sóng hài trong dòng l i cũng gi m đi nhi u ướ ả ề
139
Ghép n i ti p 2 b ch nh l u - BCL 12 xung ố ế ộ ỉ ư
Góc kích 0 α ·
140
Ghép n i ti p 2 b ch nh l u - BCL 12 xung ố ế ộ ỉ ư
Góc kích 0 α ≠
141
Ghép song song 2 b ch nh l u ộ ỉ ư
BCL 6 xung
• Hai b ch nh l u tia 3 pha ộ ỉ ư
ghép song song qua bi n áp ế
• L
T
: c m kháng c a bi n áp ả ủ ế
142
Ghép song song 2 b ch nh l u ộ ỉ ư
BCL 6 xung
M ch t ng đ ng ạ ươ ươ
Đi n áp ch nh l u trên t i ệ ỉ ư ả
1 2
2
d d
d
u u
u
+
·  

Dòng đi n t i: ệ ả
1 2 d d d
i i i · +

Đi n áp trung bình ngõ ra: ệ
1 2
3 6
( ) ( ) ( ) cos
2
d d d
U
U U U α α α α
π
· · ·

Dòng trung bình qua m i b ch nh l u: ỗ ộ ỉ ư
2
2 1
d
d d
I
i i · ·  

Dòng trung bình qua m i SCR: ỗ
2
2 1
d
v v
I
i i · ·
143
Ghép song song 2 b ch nh l u ộ ỉ ư
BCL 6 xung
Đ th dòng áp ngõ ra ồ ị v i góc kích ớ 0 α ·
144
Ghép song song 2 b ch nh l u ộ ỉ ư
BCL 6 xung
Đ th ồ ị áp ngõ ra v i góc kích ớ 0 α ≠
145
Ghép song song 2 b ch nh l u c u 3 pha ộ ỉ ư ầ
BCL 12 xung
Thích h p v i các t i c n dòng l n (m , đi n phân) ợ ớ ả ầ ớ ạ ệ
146
Ghép song song 2 b ch nh l u c u 3 pha ộ ỉ ư ầ
BCL 12 xung
Đi n áp trung bình: ệ
3 6
( ) cos
d
U U α α
π
·

Dòng trung bình qua m i b ch nh l u: ỗ ộ ỉ ư
1 2
2
d
d d
I
I I · ·

Dòng trung bình qua m i SCR: ỗ
6
d
V
I
I ·
147
Ghép song song 2 b ch nh l u c u 3 pha ộ ỉ ư ầ
BCL 12 xung
148
Đi u khi n b ch nh l u ề ể ộ ỉ ư
S đ kh i m ch đi u khi n ch nh l u ơ ồ ố ạ ề ể ỉ ư
149
Đi u khi n b ch nh l u ề ể ộ ỉ ư
Ví d : ụ đi u khi n ch nh l u tia 3 pha ề ể ỉ ư dùng đ ng b d ng răng c ồ ộ ạ ưa
150
Đi u khi n b ch nh l u ề ể ộ ỉ ư
Ví d : ụ đi u khi n ch nh l u tia 3 pha ề ể ỉ ư dùng đ ng b d ng răng c ồ ộ ạ ưa
Giaûsöûsoùng ñieàu khieån bieán thieân trong giôùi haïn hai cöïc trò
cuûa soùng ñoàng boäraêng cöa (-U
pm
,+U
pm
).

Giaùtrògoùc kích α tính b i: ở
)
U . 2
u U
(
pm
dk pm

π · α
Quan heägiöõa ñieän aùp chænh löu trung bình maïch tia 3 pha
ñieàu khieån hoaøn toaøn vôùi goùc ñieàu khieån cho bôûi heäthöùc:
α
π
· α cos . U
2
6 3
) ( Ud
Töøñoù,

,
`

.
| −
π
π
· α
pm
dk pm
d
U . 2
u U
. cos . U
2
6 3
) ( U



151
Đi u khi n b ch nh l u ề ể ộ ỉ ư
Ví d : ụ đi u khi n ch nh l u tia 3 pha ề ể ỉ ư dùng đ ng b d ng răng c ồ ộ ạ ưa

Quan heägiöõa góc kích
& ñieän aùp ñieàu khieån


Quan heägiöõa aùp chænh löu trung bình
& ñieän aùp ñieàu khieån
Nh n ậ xét: Ñaëc tính ñieàu khieån U
d
(u
ñk
) coùdaïng phi tuyeán,
tuy nhieân daïng maïch deãthöïc hieän.
152
Đi u khi n b ch nh l u ề ể ộ ỉ ư
Trong vieäc khaûo saùt caùc heäthoáng ñieàu khieån coùhieäu chænh,
ñaëc tính phi tuyeán ñöôïc tuyeán tính hoaù.

Khi ñoù, boächænh löu ñöôïc xem nhö maïch khueách ñaïi coâng
suaát vôùi ñoäkhueách ñaïi =ñoäbieán thieân ñieän aùp chænh löu trung
bình / ñoäbieán thieân ñieän aùp ñieàu khieån = const (gi thi t m ch ả ế ạ
ho t đ ng ch đ dòng liên t c) ạ ộ ở ế ộ ụ .

153
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
Ví d ụ2.26: Boächænh löu maïch tia ba pha maéc vaøo nguoàn xoay
chieàu ba pha vôùi tròhieäu duïng aùp pha U =220 V , ω =314 rad/s .
Goùc ñieàu khieån α xaùc ñònh treân cô sôûaùp raêng cöa vaøaùp ñieàu
khieån. Cho bieát aùp raêng cöa thay ñoåi trong phaïm vi -12V +12V.
Giaûthieát doøng ñieän qua taûi lieân tuïc .
a/- Tính ñoälôùn aùp chænh löu treân taûi khi aùp ñieàu khieån u
dk
= 8 V.
b/- Tính ñoälôùn aùp ñieàu khieån khi ñieän aùp chænh löu baèng 220 V.
154
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
Giaûi: 
Ta coù:
2
12
12
π
α
·

dk
u

Töøñoù:
2 12
12 π
α .
dk
u −
·
vaø
π
α 24
12 − ·
dk
u
a/- Tính ñoälôùn aùp chænh löu treân taûi khi aùp ñieàu khieån u
dk
= 8 V.
6 2
.
12
8 12
V 8 u
dk
π
·
π −
· α ⇒ ·
8 , 222
6
cos . 220 .
2
6 3
cos . U .
2
6 3
U
d
·
π
π
· α
π
· ⇒ [V]

155
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
b/- Tính ñoälôùn aùp ñieàu khieån khi ñieän aùp chænh löu baèng 220 V.

2 . 2 .220
cos 0, 766
3 6. 3 6.220
d
U
U
π π
α · · ·
⇒ α =0,682 rad
Töøñoù: V 789 , 6
682 , 0 . 24
12 u
dk
·
π
− ·
156
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
Ví d 2.27: ụ Boächænh löu maïch tia coùtheåxem nhö boäkhueách ñaïi
vôùi tín hieäu ñaàu vaøo laøñieän aùp ñieàu khieån u
dk
vaøñaàu ra laøñieän
aùp chænh löu trung bình. Cho ñieän aùp xoay chieàu U = 220V; ñieän
aùp xung raêng cöa thay ñoåi töø-12V ñeán +12V .
a/- Tính heäsoákhueách ñaïi cuûa boächænh löu ôûcheáñoädoøng taûi lieân
tuïc phuï thuoäc vaøo u
dk
.
b/- Tuyeán tính hoùa ñaëc tính ñieàu khieån U
d
(u
ñk
), xaùc ñònh heäsoá
khueách ñaïi gaàn ñuùng
c/- Thieát laäp haøm truyeàn cuûa boächænh löu, giaûthieát thôøi gian treã
cuûa ñaùp öùng ñöôïc choïn baèng 1/2 chu kyøxung aùp chænh löu.

157
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
Giaûi: 
a/- Heäsoákhueách ñaïi
( )
12 3 6
. .cos ; .
2 12 2
3 6
. . sin
2
d d
dk dk
dk
d
d
dU dU d
k
du d du
u
U U
dU
U
d
α
α
π
α α
π
α
α π
· ·

· ·
· −

24
12 6 6
. .sin . .sin .
16 16 12 2
dk
dk
d
du
u
k U U
α π
π
α
· −

| `
⇒ · ·

. ,

Heäsoákhueách ñaïi lôùn nhaát khi α
π
·
2
[rad] töông öùng vôùi u
dk
=0 [V]
158
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
b/- Heäsoákhueách ñaïi cuûa ñaëc tính ñöôïc tuyeán tính hoùa:
( )
44 , 21
12
U .
2
6 3
U
U
u u
U U
u
U
k
dkm
0 d
dkm dkm
m in d m ax d
dk
d
·
π
· ·
− −

·


· ′


c/- Hàm truy n ề b ộch n ỉ h l u ư :
Thôøi gian treã ] [ ,
,
. s T
p p
0033 0
3
02 0
2
1
2
1
· · · τ
Haøm truyeàn cuûa boächænh löu ( )
s
s
e e k s F
p 0033 0
44 21
,
. , .


· ·
τ

ÔÛtaàn soáthaáp s.τ
p
≈ 0 neân aùp duïng phaân tích chuoãi Mac Laurin taïi
ñieåm 0, ta coù:
p
s
s
e
p
τ
τ
. +


1
1

Töøñoù ( )
0033 0 1
44 21
1 , .
,
. s s
k
s F
p
+
·
+
·
τ

159
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
Ví d ụ2.28: Cho ñoäng cô moät chieàu kích töøñoäc laäp vôùi caùc tham
soánhö sau :

A 74 I ; 54 , 0 R ; ph / v 1000 n ; A 37 I ; V 220 U
m ax u u dm udm udm
· Ω · · · ·

Vaän toác ñoäng cô ñöôïc ñieàu khieån theo phöông phaùp ñieàu khieån
ñieän aùp phaàn öùng thoâng qua boächænh löu caàu 1 pha ñieàu khieån
hoøan toøan. Nguoàn kích töøkhoâng ñoåi baèng ñònh möùc. Boächænh löu
ñöôïc maéc tröïc tieáp vaøo nguoàn ñieän xoay chieàu 1 pha vôùi tròhieäu
duïng aùp pha baèng 300V, taàn soálöôùi baèng 50Hz.
a. Tính goùc kích α cuûa boächænh löu ñeåñoäng cô coùtheålaøm vieäc ôûcheá
ñoäñònh möùc
b. Tìm haøm truyeàn cuûa boächænh löu treân cho bieát caùc tín hieäu soùng
ñoàng boäthay ñoåi giöõa –10 vaø0 V coùdaïng nhö hình
c. Tìm ñoälôùn ñieän aùp ñieàu khieån ñeå ñoäng cô coùtheåchaïy ôûvaän toác
ñònh möùc khi moment ñoäng cô baèng cöïc ñaïi.
160
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
D ng sóng đ ng b và đi n áp đi u khi n – Ví d 2.28 ạ ồ ộ ệ ề ể ụ
GIAÛI: 
a. Tính goùc kích α cuûa boächænh löu ñeåñoäng cô coùtheålaøm vieäc ôûcheá
ñoäñònh möùc
Ta coùaùp chænh löu caáp cho phaàn öùng ôûcheáñoäñònh möùc:
220 cos . 300 .
2 2
U cos . U .
2 2
udm
· α
π
· α
π

Töøñoù:
0
4 35 618 0 , ] [ , · ⇒ · α α rad
161
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
b. Haøm truyeàn cuûa boächænh löu
54
) 10 ( 0
) 300
2 2
( 300
2 2
u u
U U
K
m in dk m ax dk
m in d m ax d
BCL
·
− −
π
− −
π
·


·
] [ ,
.
S
BCL
005 0
4
02 0
· · τ
s
s F
BCL
. ,
) (
005 0 1
54
+
·
162
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
c. Tìm ñoälôùn ñieän aùp ñieàu khieån ñeå ñoäng cô coùtheåchaïy ôûvaän toác
ñònh möùc khi moment ñoäng cô baèng cöïc ñaïi.
Khi moment ñoäng cô cöïc ñaïi, do kích töøkhoâng ñoåi baèng ñònh möùc
neân I
u
=I
umax
=74A.
dm dm u u u
k I R U ω φ . .
max max
+ ·
Vôùi
R
u
=0,54Ω ; I
umax
=74A;
V I R U k
udm u udm dm dm
[ . , . . 200 37 54 0 220 · − · − · ω φ
] [ . ,
max
V U
u
240 200 74 54 0 · + ·
Töøñoù:
0
3 27 4765 0 240 300
2 2
, ] [ , cos . . · · ⇒ · rad α α
π

Töøñoàthò:
] [ , ] [ , .
,
V u V u
u
dk dk
dk
517 1 517 1 10
4765 0
10
− · ⇒ · · ⇒ ·
π π
α


163
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
Ví d 2.29 ụ : Cho ñoäng cô moät chieàu kích töøñoäc laäp vôùi caùc tham soá
nhö sau :
max
440 ; 18, 5 900 / 2, 32 ; 37
udm udm dm u u
U V I A n v ph R I A · · · · Ω ·
Vaän toác ñoäng cô ñöôïc ñieàu khieån theo phöông phaùp ñieàu khieån ñieän
aùp phaàn öùng thoâng qua boächænh löu caàu 3 pha ñieàu khieån hoøan toøan.
Nguoàn kích töøkhoâng ñoåi baèng ñònh möùc. Boächænh löu ñöôïc maéc tröïc
tieáp vaøo nguoàn ñieän xoay chieàu 3 pha vôùi tròhieäu duïng aùp pha baèng
220V, taàn soálöôùi baèng 50Hz.
a. Tính goùc kích α cuûa boächænh löu ñeåñoäng cô coùtheålaøm vieäc ôûcheá
ñoäñònh möùc
b. Tìm haøm truyeàn cuûa boächænh löu treân cho bieát caùc tín hieäu soùng
ñoàng boäcoùdaïng nhö hình.
c. Tìm ñoälôùn ñieän aùp ñieàu khieån ñeå ñoäng cô coùtheåchaïy ôûvaän toác
ñònh möùc khi moment ñoäng cô baèng cöïc ñaïi.

164
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
D ng sóng đ ng b và đi n áp đi u khi n – Ví d 2.29 ạ ồ ộ ệ ề ể ụ
GIAÛI: 
a. Tính goùc kích α cuûa boächænh löu ñeåñoäng cô coùtheålaøm vieäc ôûcheá
ñoäñònh möùc
Ta coùaùp chænh löu caáp cho phaàn öùng ôûcheáñoäñònh möùc:
440 220
6 3 6 3
· ⇒ · α
π
α
π
cos . . cos . .
udm
U U
Töøñoù:
0
236 31 54518 0 855 0 , ] [ , , cos · ⇒ · ⇒ · α α α rad

165
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
b. Tìm haøm truyeàn cuûa boächænh löu
Haøm truyeàn cuûa boächænh löu
459 51
10 10
220
6 3
220
6 3
,
) (
) (
min max
min max
·
− −
− −
·


·
π π
dk dk
d d
BCL
u u
U U
K
] [ ,
.
S
BCL
00166 0
12
02 0
· · τ
s
s F
BCL
. ,
,
) (
00166 0 1
4 51
+
·

166
Đi u khi n b ch nh l u – Ví d tính toán ề ể ộ ỉ ư ụ
c. Tìm ñoälôùn ñieän aùp ñieàu khieån ñeå ñoäng cô coùtheåchaïy ôûvaän toác
ñònh möùc khi moment ñoäng cô baèng cöïc ñaïi.
Khi moment ñoäng cô cöïc ñaïi, do kích töøkhoâng ñoåi baèng ñònh möùc
neân I
u
=I
umax
=37A.

dm dm u u u
k I R U ω φ . .
max max
+ ·
vôùi R
u
=2,32Ω ; I
umax
=37A;
V I R U k
udm u udm dm dm
[ , , . , . . 08 397 5 18 32 2 440 · − · − · ω φ
] [ , , . ,
max
V U
u
92 482 08 397 37 32 2 · + ·
Töøñoù:
0
209 20 3527 0 92 482 220
6 3
, ] [ , , cos . . · · ⇒ · rad α α
π

Töøñoàthòd ng sóng đ ng b ạ ồ ộ, ta xaùc ñònh:

] [ , )
,
.( ) .( ) ( V u
u u
dk
dk dk
877 8
3527 0
1 10 1 10
10
1
10
10
· − · − · ⇒ − · ·

π π
α
π
α

Sơ đồ khối bộ chỉnh lưu không điều khiển
id uS
1 P, 3P +

ud
-

Tải

Chỉnh lưu 1 pha, 3 pha Chỉnh lưu bán sóng, toàn sóng
2

Mạch chỉnh lưu diode 1 pha, bán sóng
Tải R
udiode id

uS

ud

id

us , ud

udiode

us , udiode
3

Mạch chỉnh lưu diode 1 pha. bán sóng Tải R Điện áp nguồn: us = U m sin ωt Điện áp trung bình ngõ ra chỉnh lưu: T π Um 1 1 U d = ∫ ud dt = ∫ U m sin XdX = π T 0 2π 0 ( X = ωt ) Dòng trung bình ngõ ra chỉnh lưu: U Id = d R Dòng trung bình qua diode: ITAV = I d Điện áp ngược lớn nhất trên diode: U DRM = U m 4 .

tải thuần trở R = 10Ω. trị hiệu dụng 220V. Hãy tính chọn diode chỉnh lưu cần thiết cho mạch. Bài 2: Xét bộ chỉnh lưu diode 1 pha bán sóng. 5 . 3. Điện áp nguồn cấp cho bộ chỉnh lưu có dạng sin: us = U m sin ωt . Cộng suất tiêu thụ bởi tải. Bài 3: Xét bộ chỉnh lưu diode 1 pha bán sóng. Trị hiệu dụng điện áp ngõ ra bộ chỉnh lưu 2. giả thiết tổn hao trên diode là không đáng kể.Mạch chỉnh lưu diode 1 pha. tải thuần trở . bán sóng Bài tập Bài 1: Xét bộ chỉnh lưu diode 1 pha bán sóng. Điện áp nguồn cấp cho bộ chỉnh lưu có dạng sin. Hãy phân tích Fourier điện áp ngõ ra chỉnh lưu ud và biểu diễn điện áp này qua chuỗi Fourier. Hệ số công suất ngõ vào bộ chỉnh lưu. tải thuần trở R. Hãy xác định: 1.

ud uR ud uS 6 .Mạch chỉnh lưu diode 1 pha. bán sóng Tải RL udiode uL uS ud uR Dòng vẫn tiếp tục qua diode khi điện áp nguồn <0 us.

Mạch chỉnh lưu diode cầu 1 pha uS ud uS ud Xét 2 trường hợp: (a) Tải thuần trở (b) Tải có cảm kháng Ld rất lớn 7 .

áp trong mạch với tải thuần trở 8 .Mạch chỉnh lưu diode cầu 1 pha uS ud Dạng sóng dòng .

Mạch chỉnh lưu diode cầu 1 pha
uS

ud

Dạng sóng dòng , áp trong mạch với tải có điện cảm rất lớn

9

Mạch chỉnh lưu diode cầu 1 pha

Is1/Isn

n

Dạng sóng dòng , áp ngõ vào và phổ tần sóng hài của dòng ngõ vào is

10

Mạch chỉnh lưu diode cầu 1 pha
Bài tập
Bài 4: Xét bộ chỉnh lưu diode cầu 1 pha, tải R+L+E . Điện áp nguồn cấp cho bộ chỉnh lưu có dạng sin: us = U m sin ωt . Giả thiết tải có điện cảm đủ lớn để dòng tải id có thể xem là liên tục và phẳng. Hãy xác định: 1. Trị trung bình điện áp tải Ud và trị trung bình dòng tải Id. 2. Trị hiệu dụng điện áp ngõ ra bộ chỉnh lưu. 3. Cộng suất tiêu thụ bởi tải. 4. Hệ số công suất ngõ vào bộ chỉnh lưu, giả thiết tổn hao trên diode là không đáng kể. Bài 5: Xét bộ chỉnh lưu diode cầu 1 pha, tải R+L+E . Điện áp nguồn cấp cho bộ chỉnh lưu có dạng sin, trị hiệu dụng 220V. Giả thiết tải có điện cảm đủ lớn để dòng tải id có thể xem là liên tục và phẳng. Biết R = 1Ω và E = 150V. Hãy tính chọn diode chỉnh lưu cần thiết cho mạch. Bài 6: Xét bộ chỉnh lưu diode cầu 1 pha. Điện áp nguồn cấp cho bộ chỉnh lưu có dạng sin: us = U m sin ωt . Giả thiết tải có điện cảm đủ lớn để dòng tải id là liên tục. Hãy phân tích Fourier điện áp ngõ ra chỉnh lưu ud và biểu diễn điện áp này qua chuỗi Fourier.
11

sin X −     2π   3  4π   3  12 u3 =Um.sin X − .sinX u2 =Um.Chỉnh lưu 3 pha tia diode Nguoà ba pha lyù ng . ñoáxöùg (trôû ng nguồn= n töôû i n khaù 0) u1 =Um.

ngõ ra .Chỉnh lưu 3 pha tia diode 13 Dạng sóng dòng áp ngõ vào .

U m = . chu kyø p chæ löu Tp = T/ 3 vôùT laø n p nh 3 aù nh i chu kyø p nguoà aù n xoay chieà u Tròtrung bình ñieä áp trên tải Ud : n 1 Ud = 2π 3 ∫ π 2π + 6 3 π 6 U m sin XdX = 3 3 3 6 .I d +E ⇒ Id = Ud − E R  Moãdiode daã ñieä trong khoaûg thôøgian 1/3 chu kyø i n n n i .Chỉnh lưu 3 pha tia diode    M ỗi thời điểm chỉ có 1 diode dẫn Ñieä aù chæ löu coù xung.Um = 6 U 14 .U 2π 2π  (U : trị hiệu dụng áp 1 pha của nguồn) Tròtrung bình doøg ñieä taûI d : n n i Ud =R. Do ñoù trung bình doøg qua diode: trò n ITAV 1 = 2π 3 ∫ π 2π + 6 3 i .dX T π 6 = Id 3  Ñieä aù ngöôï lôù nhaáñaëtreâ diode baèg bieâ ñoä p daâ: n p c n t t n n n aù y UDRM= 3 .

Chỉnh lưu 3 pha cầu diode ud 15 .

Chỉnh lưu 3 pha cầu diode uPn ud uNn 16 .

Chỉnh lưu 3 pha cầu diode D5 D1 uan uPn D3 ubn D5 ucn D6 D5 D6 D1 D6 ud D2 uNn D4 D6 2U LL Ud ia ib ic 17 .

Chỉnh lưu 3 pha cầu diode us 18 .

Chỉnh lưu 3 pha cầu diode Is1/Isn n Phổ tần sóng hài dòng ngõ vào (dòng pha) của chỉnh lưu cầu 3 pha diode 19 .

5. Cộng suất tiêu thụ bởi tải. Hãy tính chọn diode cần thiết cho mạch chỉnh lưu. Trị hiệu dụng điện áp ngõ ra bộ chỉnh lưu. 4. 20 . 3. Điện áp nguồn cấp cho bộ chỉnh lưu có dạng sin.Chỉnh lưu 3 pha cầu diode Bài tập Bài 7: Xét bộ chỉnh lưu diode cầu 3 pha. trị hiệu dụng 1 pha áp nguồn là U. Hãy xác định: 1. Hệ số công suất ngõ vào bộ chỉnh lưu. Giả thiết tải có điện cảm đủ lớn để dòng tải id có thể xem là liên tục và phẳng. Giả thiết dòng tải ngõ ra cực đại là Idm. Trị trung bình điện áp tải Ud và trị trung bình dòng tải Id. 2. giả thiết tổn hao trên diode là không đáng kể. tải R+L+E .

Chỉnh lưu có điều khiển Ud Chỉnh lưu I Ud Ngõ vào 1 hoặc 3 pha IV Nghịch lưu Id Điện áp ngõ vào: xoay chiều & cố định Điện áp ngõ ra: dc & điều chỉnh được 21 .

id us Xét mạch chỉnh lưu dùng thyristor đơn giản nhất 22 .Thyristor (SCR) & mạch điều khiển id us ud ud id α ud .

Phương pháp điều khiển bộ chỉnh lưu up Mạch so sánh và Logic Điện áp lưới xoay chiều Mạch tạo sóng răng cưa uđb up uđk uđk Xung kích uđb up Up uđk Xung kích 23 .

Các mạch chỉnh lưu có điều khiển thông dụng uan us ud ud Tải 24 .

Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần Xét mạch chỉnh lưu với Ls = 0 us ud 25 .

035 0.025 0.01 0.04 α α π Góc kích α = 4 26 .Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần 100 0 -100 us 100 0 -100 ud id 100 50 0 -50 -100 0 0.03 0.015 0.005 is 0.02 0.

03 0.02 0.Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần 100 0 -100 us 100 0 -100 ud id 100 50 0 -50 -100 0 0.025 0.01 0.035 0.015 0.005 is 0.04 α α π Góc kích α = 2 27 .

005 0.03 0.035 0.015 0.025 0.Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần 100 0 -100 us 100 0 -100 id ud 100 50 0 -50 -100 0 0.04 α Góc kích α = 3π = 135o 4 28 .01 is α 0.02 0.

U π π 29 .sin XdX − 2 2 2 2 .U < U d ( α ) < + . ñieä aù chæ löu trung bình ñöôï ñieà khieå thay ñoåtrong khoaûg: i n p nh c u n i n 1 α +π 1 U d ( α ) = ∫ ud dX = π α π 2 2 Ud ( α ) = U cos α π ∫α α +π U m .π ) m c u n (  Tròtrung bình ñieä aù chæ löu : n p nh Vôù0 <α <π. n p i daï phuï c o c u n aù n  Phaï vi goù ñieà khieå α laø 0.Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần Giả thiết dòng qua tải là liên tục:  Đieä aù taûcoù ng chæ thuoä vaø goù ñieà khieå α vaø p nguoà.

Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần Chế độ chỉnh lưu Chế độ nghịch lưu 30 .

Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần Chọn thyristor dựa trên thông số:  Moãthyristor daã ñieä trong 1/2 chu kyø p nguoà i n n aù n  Tròtrung bình doøg qua thyristor baèg ITAV = n n  Id . 2 Ñieä aù cöï ñaï treâ thyristor baèg bieâ ñoä p nguoà Um n p c i n n n aù n 31 .

i c i p 10 L= 100mH. Goù kích α = 600 . Xaù ñò cheá doøg ñieä taûvaø c c nh ñoä n n i trò trung bình cuû noù a G i i  aû : Coù kieå chöùg ñeå y raèg doøg ñieä taûlieâ tuï . TaûR-L maé noátieá R= Ω . f= p n 50Hz.4:   Cho boä nh löu caà 1 pha ñieà khieå hoaø toaø vôù caù tham soá chæ u u n n n i c sau: aù pha nguoà ac 120V.Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần V ídụ 2.cos α = 120. theå m n thaá n n n i n c Tròtrung bình aù taû U d = p i: 2 2 2 2 U .cos 600 = 54V π π 32 .

p n 2 Tính Ud . coâ t 33 . Goù chæ c u t u n n n i c ñieà khieå α = u n π ( rad ) .17: Cho boä nh löu maï h caà moäpha ñieà khieå hoaø toaø taûR.Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần Ví dụ 2. R = 10 Ω.I d vaø ng suaáPd . Aù nguoà u = 220 2 sin314t [V].

Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần id T1 T3 + us T4 T2 ud R - 34 .

dx U m .d dx = i π ∫ π α 2 ud 1 dx = R π ∫ π (U m α si α ) n . π 2 [V ] 2 2 . = 99 π 2 U d 99 = = 9. dx R 2 Keáquaû t : 2 Um Pd = = 2420 4R W 35   .Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần Tròtrung bình aù taû: p i 1 Ud = π 1 Ud = π = ∫α u ∫α π α +π d .9 R 10 [A] Tròtrung bình doøg taû: n i Id = Coâg suaátrung bình treâ taû: n t n i 1 Pd = π ∫ α+π α 1 ud .220 1 + 0 .sin xdx = 2U m 1 + cosα .

f= t i u n 50Hz. n n n b. Cho bieá goù ñieà khieå α = 1200 . giaû i i 1 thieá doøg ñieä taûlieâ tuï vôùL lôù voâ ng laø doøg taûphaúg t n n i n c i n cuø m n i n vôùñoä n I d= i lôù 20A. c nh lôù c n n c.Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần V íduï 12:     2. Tính coâg suaáphaùra cuû söù ñieä ñoäg vaø ng suaá nguoà ac n t t a c n n coâ t n nhaä ñöôï . TaûRLE vôùR= Ω . n c 36 . Xaù ñò ñoä n söù ñieä ñoäg E.   Cho boä nh löu caà moäpha ñieà khieå hoaø toaø maé vaø nguoà chæ u t u n n n c o n ac moäpha vôùtròhieä duï g 220V. veõquaù t c u n trình ñieä aù taû vaø n p i doøg ñieä qua nguoà ac. a.

ñieä aù trung bình treâ taû i thieá n i n c n p n i: 2 2 Ud = .Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần   ii G aû   a. n n n : Vôùgiaû t doøg taûlieâ tuï .xem hình veõ n p i. Söù ñieä ñoäg E xaù ñò theo heä c: c n n c nh thöù Ud= d+ R.20= -119[V] 37 .I E E= d-R. Ñoà caù quaù thò c trình ñieä aù taû doøg ñieä nguoà.cos1200 = −99[V ] π b.I d= U -99-1.220.

Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần id + T1 T3 R ud L E us T4 T2 - 38 .

I 1.Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần c.980W= -1.202= 400W= 0.20= -2380W= -2.I d= U -99.4kW Coâg suaánguoà ac cung caá: n t n p Pac= d.20= -1. Coâg suaáphaùra töø i: n t t taû PE= d= E. n chæ 39 .I -119.38kW Coâg suaátieâ hao treâ ñieä trôû n t u n n : PR= d2= R.98kW Daá (-) coù a laø i ñöa coâg suaáveà u nghó taû n t nguoà qua boä nh löu.

E =150[V] >0 b/.220 cos  = −99 π π  3  U −E Id = d R [V ] 40 .I d +E Giaû doøg taûlieâ tuï . TaûR= Ω. L = 0.   Cho boä nh löu maï h caà moäpha ñieà khieå toaø phaà. tròtrung bình ñieä aù vaø ng ñieä chæ löu: söû n i n c n p doø n nh Ud = 2 2 2 2  2π  U .01 H vaø Maï h ôû ng thaùxaù i 1 E. c traï i c laä vôùgoù ñieà khieå α = p i c u n doøg taûneá : n i u a/. Keá luaä gì veàtraïng thaùaù vaø t n i p 3 G i i  aû : ÔÛ ng thaùxaù laä : traï i c p Ud =R. AÙ nguoà u chæ c u t u n n n p n = 220 2 sin314t. cos α = .Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần V íduï 18:     2.E =-150[V] <0 2π ( rad ) .

L = 0. did +E dt R = 1Ω.id + L.RLE. goù n i m n n t trò Khoaûg X1< α+ doøg ñieä taûgiaù ñoaï : n X< π. u y n xaû Vaä trong tröôøg hôï naø doøg taûgiaù ñoaï . n n i n n id= 0 ud= 150V E= 41 .V1.01H . Quaù y n p y n i n n trình ñieä aù vaø n p doøg taûtrong chu kyø p löôùgoà 2 khoaûg: n i aù i m n 2π/3< X 1 doøg ñieä daã qua maï h (u. E = 150V vôùid(α)= i 0 X 1 laø c töông öùg thôøñieå doøg ñieä id ñaï giaù 0.sin(314.V 2): X< n n n c ud = u = 220 2.t ) ud = R.9 10 A ñieà naø khoâg theå y ra .Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần a/  u E =150 V ­Neá Id = −99 − 150 = −24.

1A. chæ m c cheá nghò Kiểm tra bằng phần mềm mô phỏng cho thấy dòng id là liên tục.1 10 A Do ñoùboä nh löu có thể laø vieä ôû ñoä ch löu.150 V ­Neá Id = − 99 − ( − 150) = 5. n n n ñieä p n p c treâ 42 . Daï g doøg ñieä vaø n aù cho hai tröôøg hôï ñöôï veõ n hình.Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần b/  u E =. điện áp trung bình và dòng trung bình ngõ ra của bộ chỉnh lưu khi này là: Ud = -99V và Id = 5. . Vậy.

Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần 43 .

Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển T1 T2 T3 + + u1 + + ud - .u2 u3 Id 44 .

015 0.04 ud id α Góc kích α = π = 30o 6 45 .Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển 150 100 50 0 -50 -100 -150 u1 u2 u3 150 100 50 0 -50 -100 -150 0 0.005 0.02 0.03 0.035 0.01 0.025 0.

04 Góc kích α = π = 30o 6 46 .035 0.Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển Dạng sóng dòng và áp nguồn 150 100 u1 i1 50 0 -50 -100 -150 0 0.015 0.02 0.01 0.03 0.005 0.025 0.

Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển 150 100 50 0 -50 -100 -150 u1 u2 u3 150 100 50 0 -50 -100 -150 0 0.035 0.015 0.005 0.03 0.01 0.025 0.04 ud id α Góc kích α = π = 90o 2 47 .02 0.

04 Góc kích α = π = 90o 2 48 .01 0.035 0.015 0.025 0.Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển Dạng sóng dòng và áp nguồn 150 u1 100 50 i1 0 -50 -100 -150 0 0.005 0.03 0.02 0.

035 0.01 0.03 0.015 0.02 0.Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển 150 100 50 0 -50 -100 -150 u1 u2 u3 150 100 50 0 -50 -100 -150 0 0.025 0.04 id ud α Góc kích α = 3π = 135o 4 49 .005 0.

015 0.02 0.025 0.035 0.Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển Dạng sóng dòng và áp nguồn 150 u1 100 50 i1 0 -50 -100 -150 0 0.01 0.005 0.03 0.04 Góc kích α = 3π = 135o 4 50 .

. n p i phuï c o n p n goù u n Ñieä aù taûcoù xung trong 1 chu kyø cuû aù nguoà.Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển Xét chếđộ dòng liên tục:  Ñieä aù taûchæ thuoä vaø ñieä aù nguoà vaø c ñieà khieå α.cos α U 2π 2π 51 . aù nh n i n Tròtrung bình aù chæ löu treâ taû p nh n i 1 U d ( α) = 2π 3  ∫ 7π 6 π α+ 6 α+ Um 3 3 3 6 si XdX = n U m cos α = . n p i 3 T a p n Chu kyø p chæ löu Tp treâ taû baèg Tp =T/3.

n n chæ m c cheá nghò 52 . m c u n  Đieä aù chæ löu trung bình Ud naè trong khoaûg: n p nh m n − 3 6 3 6 . do doøg taûchæ p n i m n i döông neâ taûphaù n i t ra naêg löôï g  boä nh löu laø vieä ôû ñoä ch löu . n chæ m c cheá chæ Khi aù trung bình treâ taûaâ .U 2π 2π   Khi ñieä aù treâ taûcoù trung bình döông.U < U d < + .Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển Xét chế độ dòng liên tục (t-t):  Phaï vi goù ñieà khieå α : (0π ). taûnhaä naêg löôï g n p n i trò i n n n töø nguoà  boä nh löu laø vieä ôû ñoä nh löu.

Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển Xét chế độ dòng liên tục (t-t): Ñ ò m öù i ki n: nh  c lnh  eä      Moãthyristor daã ñieä trong 1/3 chu kyø p nguoà i n n aù n  tròtrung bình doøg qua thyristor: I TAV = n  Id . 3 Ñieä aù khoù vaø p ngöôï lôù nhaá coù xuaá hieä treâ linh n p a aù c n t theå t n n kieä: UDRM =URRM = 6.U n 53 .

u n n i n e. Boä nh löu maï h tia 3 pha ñieà khieå maé vaø taûchöù R = 10Ω . Tính tròtrung bình doøg qua moãlinh kieä n i n d. Tính heä coâg suaánguoà . p a.Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển V íduï 1:       2. Maï h ôû ng thaù xaù c traï i c laä. soá n t n π 3 54 . Tính coâg suaátrung bình cuû taû. n t a i c. Tính tròtrung bình cuû ñieä aù chæ löu vaø ng chæ löu khi goù a n p nh doø nh c ñieà khieå α = [rad] u n b. chæ c u n c o i a E= V vaø ện cảm raálôù laø doøg taûlieâ tuï vaø ng. AÙ nguoà 50 đi t n m n i n c phaú p n xoay chieà 3 pha coù hieä duï g U= u trò u n 220 V. Tính tròhieä duï g doøg qua moãpha nguoà .

ta thu ñöôï c 3 3 6 π  .Gi i aû : Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển 3 6 .U .cos  =128.cos α 2π a.87[A] 10 55 Ud − E R . α Ud( α ) = π = [rad]. hay I d = Thay Ud =128.6 [V] 2π 3 Maï h ôû ng thaùxaù laä neâ ta coù c traï i c p n : Ud =RI d +E . R=100[ Ω] ta coù t quaû keá : Id = 128.Doøg qua taûlieâ tuï neâ suy ra: n i n c n Ud( α ) = Thay U=220 [v].6 − 50 = 7.6 [V].220. E =50 [V].

Töø .Moãlinh kieä daã ñieä trong khoaûg thôøgian baèg nhau vaø ng i n n n n i n baè 1/3 chu kyø i. ta coù hieä daï thò n n a chæ trò u duï g doøg I: n n I= Id 3 56 I =4.83 / 3 = 2.86 =101.[A] .8 [W] c. doøg trung bình qua moãlinh kieä baèg: löôù ñoù n i n n I TAV=Id / 3 = 7.Do doøg taûphaúg neâ ta söû ng heä c tính coâg suaátrung bình n i n n duï thöù n t sau: Pd =Ud.Töø ng ñoà doøg qua pha nguoà cuû boä nh löu.Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển b.54.62 [A] d.6x 7. I d hay Pd = 128.

3481 S 2904   G hichuùheä oá ng  uaát ñoåphuïhuoä  o  c  eà  eå        :     s coâ s t hay  i       t c vaø goù ñi u khi n vaø coù ñoä ôù  aû   n    c  eà  eå  aêg  n    tgi  r  ôù  t   n gi m daà khigoù ñi u khi n t n daà vaø   aù ò l n nhaá l ñaï t   khigoù  eà  eå  ng  ( oág  t öôøg  p  nh öu  ng  eà    c ñi u khi n baè 0 gi n nhö r n hôï chæ l khoâ ñi u khi n). .8 W= 1. Heä coâg suaá nguoà thöôøg coù trònhoû eå soá n t n n giaù hôn 1 ngay caû 57 khi goù ñieà khieå nhoû t (α= c u n nhaá 0).Heä coâg suaácuû nguoà λ soá n t a n λ= P S Neá boû coâg suaátoå hao treâ linh kieä.4. ta coù u qua n t n n n : P =Pd = 1010. I 1= 4.01kW Coâg suaábieå kieá cuû nguoà : n t u n a n S =UÙI 1+UØI 2+U3I 3=3U1I 1 1 2 vôù: i U1= 220 V .9kVA Heä coâg suaácuû nguoà S: soá n t a n λ= P 1010.220.54 =2904 VA= U= I= 2. S=3.8 = =0.54 A .Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển e.

Veõ ñoà thòvaø tính tròtrung bình cuû ñieä aù vaø ng ñieä taûtrong hai tröôøg a n p doø n i n hôï goù ñieà khieå: p c u n π a / α = [ rad ] 9 2π b/ α = [ rad ] 3 G i i  aû : π Tröôøg hôï α = [ rad ] doøg qua taûlieâ tuï (xem hình) n p n i n c 9 2π Tröôøg hôï α = n p [ rad ] . n i n 3 58 .Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển   íduï 15: V    2. Nguoà chæ c c o i n R n xoay chieà coù hieä duï g aù pha baèg 220 V.   Boä nh löu maï h tia ba pha maé vaø taûthuaà trôû =10 Ω. ω = u trò u n p n 314 rad/s. doøg qua taûbògiaù ñoaïn (xem hình).

u2 u3 59 .Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển T1 T2 T3 id + + u1 + + ud - R .

Góc kích α = Ud Ud 3U m  1 π π   = .1 + cos α +   2 π 6 +α 2π  6   3 3 2. .   = 241. 9 = = 1.Góc kích α = Ud = I = d π [ rad ] : 9 3 6 3 6  π . = si dx . U cos α = . [A ] 99 R 10 60 . 78 = = 24.. [A ] 178 R 10 2π [ rad ] : 3 b/. 220   2 π π  = +  = 19 . [ ] 9V 1 + cos 2π 3 6    ∫ I = d U d 19 . π U m . n x.Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển a/. [ ] 220 cos 78 V 2π 2π 9  Ud 241.

Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển
V íduï 16:     2.  
Boä nh löu maï h tia ba pha ñieà khieå maé vaø nguoà U = chæ c u n c o n 220 V, ω=314 rad/s. Taûcoù R =10Ω, E =50 V. Veõ c quaù i RE, caù trình aù vaø p doøg taûvaø t luaä. Cho bieágoù ñieà khieå : n i keá n t c u n
π [r ] ad 6 π b /− α = [r ] ad 2 a /− α =

61

Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển
G i i  aû :
Ñeåyù ng: raè
ud − E id = , R

Do ño,ù (ud - E) <0  dòng id =0. khi AÙ taûluù ñoù p i c ; ud =R.id + =R.0 +E =E =50V E Dạng áp và dòng ngõ ra khi α = π 6 vaø α = π 2 cho trên hình khi
T1 T2 T3

id
+

+ u1

+

+

R ud E
62

- u2 u3

Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển

T1 T2 T3

id
+

+ u1

+

+

R ud E
-

- u2 u3

63

3o và X 1= 170.Chỉnh lưu 3 pha tia có điều khiển Xét quá trình với nguồn u1.70.sinX 1= E Phương trình cho 2 nghiệm trong khỏang 0180o là X 0= 9.dx X1 ∫ α +π Keáquaû d= [V] khi α = π 6 vaø d= t U 224 U 257[V] khi α = π 2 .dx + E.dx d α +π ∫α X1 ud . Doøg ñieä taûcho bôû n n i i ud − E id = R Tròtrung bình aù taû p i 1 Ud = π 1 Ud = π ∫α u . 64 . Thời điểm E cắt u1 làø nghieä phöông trình: m Um.

Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần + T1 T3 T5 u1 u2 u3 ud Id T4 T6 T2 - 65 .

005 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần 200 100 u1 u2 u3 0 -100 -200 200 100 ud id 0 -100 -200 0 0. 035 0. 04 α Dạng áp nguồn. 03 0.Góc kích = 15o 66 . 015 0. 025 0.01 0. 02 0. áp trên tải và dòng trên tải .

02 0.035 0.01 0.03 0.04 67 .015 0.005 0.025 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần Quan hệ giữa điện áp dây ngõ vào và điện áp ud ngõ ra – Góc kích = 15o 200 ud u12 u13 u23 u21 u31 u32 u12 150 100 50 0 -50 -100 -150 -200 0 0.

035 0. 02 0.015 0. 025 0.Góc kích = 15o 150 100 u1 i1 50 0 -50 -100 -150 0 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần Dạng sóng dòng và áp nguồn . 04 68 .005 0. 03 0. 01 0.

01 0.02 0.035 0. áp trên tải và dòng trên tải .04 α Dạng áp nguồn.03 0.025 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần 200 100 0 -100 -200 u1 u2 u3 200 100 0 -100 -200 0 0.005 ud id 0.Góc kích = 60o 69 .015 0.

04 70 .025 0.015 0.005 0.03 0.02 0.Góc kích = 60o 150 100 u1 i1 50 0 -50 -100 -150 0 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần Dạng sóng dòng và áp nguồn .01 0.035 0.

Góc kích = 90o 71 .025 0.04 ud id α Dạng áp nguồn.005 0.015 0. áp trên tải và dòng trên tải .03 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần 200 100 0 -100 -200 u1 u2 u3 200 100 0 -100 -200 0 0.02 0.01 0.035 0.

035 0.025 0.005 0.01 0.015 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần Quan hệ giữa điện áp dây ngõ vào và điện áp ud ngõ ra – Góc kích = 90o 200 150 100 50 0 -50 -100 -150 -200 0 u12 u13 u23 u21 u31 u32 u12 ud 0.02 0.03 0.04 72 .

Góc kích = 90o 150 100 u1 i1 50 0 -50 -100 -150 0 0.03 0.015 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần Dạng sóng dòng và áp nguồn .025 0.04 73 .01 0.02 0.005 0.035 0.

02 0.04 α Dạng áp nguồn.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần 200 100 0 -100 -200 u1 u2 u3 200 100 0 -100 -200 0 0.03 0.035 0.01 id ud 0. áp trên tải và dòng trên tải .025 0.015 0.Góc kích = 135o 74 .005 0.

01 0.04 75 .03 0.035 0.Góc kích = 135o 150 100 u1 i1 50 0 -50 -100 -150 0 0.015 0.005 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần Dạng sóng dòng và áp nguồn .02 0.025 0.

Daï g ñieä aù taûcoù xung vaø phuï thuoä vaø goù ñieà khieå n n p i 6 chæ c o c u n vaø n aù nguoà xoay chieà.cos α π Um 2 76 vôùU laø hieä duï g ñieä aù pha U = i trò u n n p . Chu kyø ñieä p n u xung chæ löu baèg nh n aù nguoà Tp = p n 1 T 6 x + π 1 chu kyø 6 .Tròtrung bình ñieä aù chæ löu: n p nh u U d ( α) = uπ u U d (α ) = ∫ x ud dX = U dA ( α ) − U dK ( α ) = π U m cos α U U U .Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần K hidoøg  eä aûleâ uï:   n ñi n t i i n t c     .

Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần .U .Doøg trung bình qua taû(RLE): n i Id = Ud − E R 1 . n p n taûcoù ñieà khieå thay ñoåtrong khoaûg i theå u n i n  3 6 3 6    − . .U m = 6U 77 Id 3 - . Do ñoùñieä aù trung bình treâ m nh c c .U   π  π    .Phaï vi goù ñieà khieå α : baèg phaï vi goù ñieà khieå cuû caù m c u n n m c u n a c nhoù chæ löu maï h tia.Moãthyristor daã ñieä trong chu kyø p nguoà neâ tròtrung bình i n n aù n n 3 doøg ñieä qua thyristor: I TAV = n n U DRM = U RRM = 3.Ñieä aù khoù vaø p ngöôï cöï ñaï xuaáhieä treâ linh kieä n p a aù c c i t n n n . töù ( 0. π).

Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần . Keáquaû thaá doøg ñieä qua nguoà bao goà ngoøi thaøh phaà t cho y n n n m a n n cô baû coø coù c soùg haøbaä 6k ± 1.Doøg ñieä qua nguoà ñieä aù.si ωt + si t ωt + si t ωt + ( n n n si tiωt + n si n d π s s si si ωt − . ta xaù ñò bieå thöù doøg ñieä qua pha thöù t: c c nh u c n n nhaá i (t) = a I I s s s s I .2.) .Baèg caùh phaâ tích Fourier doøg ñieä qua nguoà cho tröôøg hôï n c n n n n n p goù kích α = .Trị hieä duï g doøg ñieä qua nguoà ñöôï xaù ñò vôù giaûthieá u n n n n c c nh i t doøg taûkhoâg ñoå n i n i: I s .. ví duïqua pha 1: n n n n p i1 =iV1 .dX   2 1 1 2 = 2 ..iV4 . k= n n caù n i c 1. rms  1 =  2π ∫ 2π 0  i .I d 3 .3… 78 .

Maï h loï cô thoá n i n n n c boû c c baû ñöôï laé ñaëgiöõ heä ng löôùñieä vaø chæ löu bao goà n c p t a thoá i n boä nh m caù boä c coäg höôûg LC vaø ch loï thoâg cao RLC. 79 . Maï h loï c loï n n maï c n c c coäg höôûg ñöôï hieä chæ chuû u cho caù soùg haø baä 5 vaø vì n n c u nh yeá c n i c 7 chuùg coù n ñoä n nhaá n bieâ lôù t.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần Caù thaøh phaà soùg haødoøg ñieä gaâ ra nhieà aûh höôûg baálôï c n n n i n n y u n n t i trong heä ng ñieä löôùneâ chuùg caà ñöôï khöû .

Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần V íduï .480  L   α = 39.10= 500V Goù kích cần thiết: c  U d .U   3 2.I 50.π   = ar cos 500. Ï      3: 2   Cho boä nh löu caà 3 pha ñieà khieå hoaø toaø vôùcaù tham soá chæ u u n n n i c sau: aù daâ nguoà ac 480V.π    α = ar cos    3 2. Xaù ñò goù kích ñeådoøg taû trung c nh c n i bình baèg 50A.50 80 . n G i i  aû : Tròtrung bình aù taû Ud= d= p i: R. f= p y n 50Hz. TaûRL với R= i 10Ω và L đủ lớn để dòng ngõ ra luôn liên tục.

Chỉnh lưu có điều khiển 1 pha bán sóng với diode phóng điện T1 + id ud - u D0 Tải 81 .

sin x.Chỉnh lưu có điều khiển 1 pha bán sóng với diode phóng điện Trường hợp dòng tải liên tục: Tròtrung bình aù taû p i: 1 2π +α 1 Ud = .∫ ud .dx = 2π ( 1 + cos α ) π Tròtrung bình dòng tải (tải RLE): 82 .dx = 2π α 2π Ud − E Id = R Um ∫α U m .

Chỉnh lưu 1 pha cầu điều khiển bán phần + T1 is u Id u ud D4 D2 T3 + T1 is Id ud D3 DF T4 D2 - Giả thiết tải có điện kháng đủ lớn để dòng tải Id có thể coi là liên tục và phẳng 83 .

005 0.015 0.02 0.035 0.Góc kích = 30o 84 .01 0.03 0.025 0.04 α α Dạng áp và dòng nguồn. áp trên tải và dòng trên tải .Chỉnh lưu 1 pha cầu điều khiển bán phần 150 100 50 0 -50 -100 -150 u is 150 100 50 0 -50 -100 -150 0 ud id 0.

035 0.02 0. áp trên tải và dòng trên tải .03 0.04 ud id α Dạng áp và dòng nguồn.015 0.Góc kích = 90o 85 .025 0.01 0.005 0.Chỉnh lưu 1 pha cầu điều khiển bán phần 150 100 50 0 -50 -100 -150 u is 150 100 50 0 -50 -100 -150 0 0.

02 0.01 0.025 0. áp trên tải và dòng trên tải .04 ud id α Dạng áp và dòng nguồn.Chỉnh lưu 1 pha cầu điều khiển bán phần 150 100 50 0 -50 -100 -150 u is 150 100 50 0 -50 -100 -150 0 0.03 0.015 0.005 0.Góc kích = 135o 86 .035 0.

ta coù u thieá n i c c n I : Tròtrung bình doøg qua linh kieä: n n I SCRAV = π −α π +α . I DAV = .Chỉnh lưu 1 pha cầu điều khiển bán phần Giả thiết dòng tải liên tục Tròtrung bình ñieä aù taû n p i: Um U 2 U d (α ) = (1 + cos α ) = (1 + cos α ) π π Neá giaû t doøg qua taûñöôï loï phaúg id= d.I d 2.d I π 87 .π Tròhieä duï g doøg ñieä qua nguoà: I = u n n n n π−α .π 2.I d .

Chỉnh lưu 1 pha cầu điều khiển bán phần V íduï 10:     2.   So saùh heäsoácoâg suaá giöõ boächæ löu caà moä pha ñieà khieå n n t a nh u t u n toaø phaà vaø chæ löu caà moäpha ñieà khieå baù phaà. Doøg taûid lieâ tuï vaø ng id =I d = n i n c phaú 100A 88 . Pd=10kW. coâg suaátaûvaø ng taûtrong hai tröôøg hôï laø p n u n t i doø i n p nhö nhau U =220V. Cho bieá n n boä nh u t u n n n t aù nguoà xoay chieà.

I dtp = 2 2 . I π − α bp π .dbp I 89 .I dbp π 2 vaø ch ñieà khieå baù phaà maï u n n n Pd = U dbp .U .I dbp = Coâg suaábieå kieá cuû nguoà trong hai tröôøg hôï : n t u n a n n p S tp = U .Chỉnh lưu 1 pha cầu điều khiển bán phần G i i  aû : Coâg suaátaûcủa mạch chỉnh lưu ñieà khieå toaø phaà n t i u n n n Pd = U dtp . cos α tp I dtp π 1 + cos α bp 2 2 .U .bp = U .dt I Ip S bp = U .tp = U . .

10 000 2. .100 π Töøñoù maï h chæ löu ñieà khieå baù phaà ñaï giaù heäsoácoâg : c nh u n n n t trò n suaácao hôn. d P 10.100 Pd P bp S bp π − α bp π −1 = . . 56105 λbp = Pbp Sbp = 10000 = 0. t 90   . 4545 220. 220 100 Xaù ñò αbp: c nh cos α bp = 2 . 6408 π − 1. . 00974 ⇒ α bp = 1. π.Chỉnh lưu 1 pha cầu điều khiển bán phần Töø heä coâg suaáλ: ñoù soá n t λtp = λ bp = Ptp S tp = Ptp U .561 220.d UI − 1 = 0. .Idbp = U.dbp I π.000 = = 0.

Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển bán phần + u1 u2 u3 T1 i1 i2 i3 D4 D6 D2 Id ud T3 T5 DF Giả thiết tải có điện kháng đủ lớn để dòng tải Id có thể coi là liên tục và phẳng 91 .

025 0.015 0.04 α Dạng áp nguồn.02 0.005 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển bán phần 200 100 0 -100 -200 u1 u2 u3 200 100 0 -100 -200 0 ud id 0. áp trên tải và dòng trên tải .035 0.01 0.03 0.Góc kích = 15o 92 .

04 93 .025 0.005 0.03 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển bán phần Quan hệ giữa điện áp dây ngõ vào và điện áp ud ngõ ra – Góc kích = 15o 200 150 100 50 0 -50 -100 -150 -200 0 u12 u13 u23 u21 u31 u32 u12 ud 0.02 0.015 0.01 0.035 0.

Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển bán phần Dạng sóng dòng và áp nguồn .03 0.04 94 .025 0.02 0.035 0.Góc kích = 15o 150 100 u1 i1 50 0 -50 -100 -150 0 0.01 0.015 0.005 0.

áp trên tải và dòng trên tải .04 α Dạng áp nguồn.035 0.03 0.01 0.02 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển bán phần 200 100 0 -100 -200 u1 u2 u3 200 100 0 -100 -200 0 ud id 0.015 0.005 0.025 0.Góc kích = 90o 95 .

02 0.035 0.04 96 .005 0.01 0.03 0.015 0.025 0.Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển bán phần Quan hệ giữa điện áp dây ngõ vào và điện áp ud ngõ ra – Góc kích = 90o 200 150 100 50 0 -50 -100 -150 -200 0 u12 u13 u23 u21 u31 u32 u12 ud 0.

Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển bán phần
Dạng sóng dòng và áp nguồn - Góc kích = 90o

150

100

u1
50

i1
0

-50

-100

-150 0

0.005

0.01

0.015

0.02

0.025

0.03

0.035

0.04

97

Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển bán phần
Giả thiết dòng tải liên tục  dạng điện áp ngõ ra chỉnh lưu chỉ phụ thuộc vào điện áp nguồn và góc kích Với: α ≤ π / 3 , áp chỉnh lưu là liên tục. Trị trung bình áp chỉnh lưu là:
π /2 5π / 6 +α  3  Ud =  ∫ u12 dX + ∫ u13 dX  2π π / 6+α π /2 

Ud =

3 3U m 3 6U 1 + cos α ) = ( ( 1 + cos α ) 2π 2π

Với: α > π / 3 , áp chỉnh lưu là gián đọan. Trị trung bình áp chỉnh lưu là:

3 Ud = 2π Ud =

3 ∫+α u13dX = 2π π /6

7π / 6

∫α π
/ 6+

7π / 6

π  3U m sin  X −  dX 6 

3 3U m 3 6U 1 + cos α ) = ( ( 1 + cos α ) 2π 2π
98

Chế độ chỉnh lưu và chế độ nghịch lưu

99

Chế độ chỉnh lưu và chế độ nghịch lưu 100 .

Chế độ chỉnh lưu và chế độ nghịch lưu Ví dụ 2.13: Khi nào có thể xảy ra chế độ nghịch lưu trong các mạch dưới đây: 101 .

Xaù ñò ñoä n söù ñieä ñoäg E. giaû t doøg ñieä taûlieâ tuï vôùL i i 1 thieá n n i n c i lôù voâ ng laø doøg taûphaúg vôùñoä n I d= n cuø m n i n i lôù 20A.Chế độ chỉnh lưu và chế độ nghịch lưu V íduï 12: Cho boä nh löu caà moäpha ñieà khieå hoaø toaø maé vaø nguoà ac moäpha     2. n t t a c n n coâ t n n c 102 . f= i u n 50Hz. Tính n p i doø n n c nh lôù c n n coâg suaáphaùra cuû söù ñieä ñoäg vaø ng suaánguoà ac nhaä ñöôï . veõ t c u n quaù trình ñieä aù taûvaø ng ñieä qua nguoà ac. chæ u t u n n n c o n t vôùtròhieä duï g 220V. TaûRLE vôùR= Ω . Cho bieá goù ñieà khieå α = 1200 .

20= -1.I E E= d-R.38kW Coâg suaátieâ hao treâ ñieä trôû n t u n n : PR= d2= R. ñieä aù trung bình treâ taû thieá n i n c n p n i: Ud = 2 2 .4kW Coâg suaánguoà xoay chiều cung cấp: n t n Pac= d.I 1.Chế độ chỉnh lưu và chế độ nghịch lưu Giaû t doøg taûlieâ tuï .202= 400W= 0.20= -119[V] Coâg suaáphaùra töø i: n t t taû PE= d= E.220.20= -2380W= -2.I d= U -99-1.I d= U -99.I -119. n qua    chæ l   103 .980W= -1.98kW D aá ­     a aøaûñöa  ng  uaáveà u ( )coù nghó l   i t   coâ s t     nguoà  boä nh öu.cos 1200 = −99[V ] π Söù ñieä ñoäg E xác định theo: c n n Ud= d+ R.

Ở chế độ dòng gián đoạn. dạng điện áp chỉnh lưu phụ thuộc vào thông số tải. Tương tự. góc kích và dạng điện áp nguồn.Chế độ dòng liên tục và chế độ dòng gián đoạn Điện áp chỉnh lưu ud gồm thành phần một chiều Ud và thành phần xoay chiều udσ : ud = U d + ud σ Thành phần udσ làm áp chỉnh lưu nhấp nhô. dòng chỉnh lưu id cũng bao gồm thành phần một chiều Id và thành phần xoay chiều idσ : id = I d + idσ Thành phần idσ làm dòng chỉnh lưu (dòng tải) nhấp nhô và có thể bị gián đoạn. 104 .

thường phải giải hệ phương trình vi phân hoặc dùng chương trình mô phỏng.Chế độ dòng liên tục và chế độ dòng gián đoạn Ví dụ: Bộ chỉnh lưu cầu 1 pha tải RLE hoạt động ở chế độ dòng gián đoạn Khảo sát mạch trong chế độ dòng gián đoạn khá phức tạp. 105 .

Chế độ dòng liên tục và chế độ dòng gián đoạn
V íduï 14:Phaâ tích boä nh löu bán sóng dùng SCR vôùhai tröôøg hôï taûRL vaø     2.   n chæ i n p i RLE.

a. Tải RL

106

Chế độ dòng liên tục và chế độ dòng gián đoạn
Tr ng  p aûRL: öôø hôï t i    
Khi SCR dẫn, phöông trình maï h ñieä seõ : c n laø ud= ud = R .d + L. u; i
di d dt
x

Nghieä cuû phöông trình coù ng: m a daï
− U i (x) = m . n(x − θ)+ A . ωτ si e d Z

ωL L ;τ = R R Haèg soá xaù ñò töø u kieä ban ñaà i (α ) = 0 . n A c nh ñieà n u d ct vôù Z = R 2 + (ωL)2 ; θ = ar an i

Từ đó, ta có phương trình dòng điện tải trong một chu kỳ áp lưới:
U  m  Z  i (x) =  d    
α−x   −  n( .si x − θ)− si α − θ)e ωτ  ; n( .    

0≤x≤β

0

; β < x ≤ 2π
107

Chế độ dòng liên tục và chế độ dòng gián đoạn
Goù β laø c taécuû thyristor vaø theå c ñò theo ñieà kieä: i (β) = 0 . c goù t a coù xaù nh u n d
α −β  − Um   n( i (β) = 0 = .si β − θ)− si α − θ)e ωτ  n( . d Z     Goù ( β − α ) goï laø c i khoaûg daã cuû thyristor. n n a

Tròtrung bình ñieä aù chæ löu: n p nh
Ud U 1 = U m . n x. = m . cos α − cos β) si dx ( 2π 2π


α

β

Tròtrung bình doøg ñieä taûchæ löu: n n i nh
1 I = i (x)dx . d d 2π


α

β

Tròhieä duï g doøg ñieä qua nguoà baèg vôùtròhieä duï g doøg qua linh kieä vaø taûcoù u n n n n n i u n n n qua i theå c ñò theo haø tích phaâ sau: xaù nh m n
Im s = r 1 i2 (x)dx . d 2π


α

β

108

Tải RLE 109 .Chế độ dòng liên tục và chế độ dòng gián đoạn b.

 Ñieä aù taûchæ löu trong thôø gian thyristor daã ñieä baèg ñieä aù nguoà vaø n p i nh i n n n n p n trong thôø i gian doøg taûgiaù ñoaï baèg söù ñieä ñoäg cuû taûud=E. theå n u c n u n p n Roõ ng ñieà kieä goù kích α phaûthoû maõ laø raø u n c i a n :  E α > α m i = ar n csi  n U m   vaøα < π − α m i . n(x − θ)− + A . n i n n n c n n a i 110 . n(α − θ)+ si R  Z  ωτ e .Chế độ dòng liên tục và chế độ dòng gián đoạn Tr ng  p aûRLE:  öôø hôï t i     Thyristor coù kích daã neá xung kích thöï hieä trong ñieà kieä aù treâ thyristor döông. n   Doøg ñieä taûtrong moächu kyø i coù bieå dieã döôùdaï g: n n i t löôù theå u n i n x U − E m  . ωτ si e i (x ) =  d Z R  0  α α≤x≤β β < x ≤ 2π Haèg soá xaù ñò töø u kieä doøg qua thyristor taé n A c nh ñieà n n t:  U E A = − m .

dòng Id liên tục và phẳng Chuyển mạch từ 3.Hiện tượng chuyển mạch Xét bộ chỉnh lưu 1 pha điều khiển toàn phần.2 111 .4 sang 1.

dòng Id liên tục và phẳng Chuyển mạch từ 3.2 us is1 is Φ1 = α + 1 µ 2 us µ us 112 .Hiện tượng chuyển mạch Xét bộ chỉnh lưu 1 pha điều khiển toàn phần.4 sang 1.

suy ra công thức tính góc chuyển mạch: 2ω Ls I d cos(α + µ ) = cos α − 2U s Sụt áp ngõ ra do chuyển mạch: A 2ω Ls I d 2ω Ls ∆U cm = u = = I d = Rcm I d π π π 113 . lấy tích phân hai vế trong khoảng thời gian chuyển mạch: α +µ α ∫ 2U s sin ωt d (ωt ) = ω Ls α +µ α Id − Id ∫ di s = 2ω Ls I d Vế trái của biểu thức trên là diện tích Au (V-rad) bị mất đi trong qua trình chuyển mạch: Au = ∫ 2U s sin ωt d (ωt ) = 2U s [ cos α − cos(α + µ ) ] Từ đây.Hiện tượng chuyển mạch Trong quá trình chuyển mạch: di us = uLs = Ls s dt Từ đây.

điện áp ngõ ra chỉnh lưu và góc chuyển mạch sẽ ra sao? 114 .Hiện tượng chuyển mạch Tóm lại. các công thức tính sụt áp do chuyển mạch. với cầu chỉnh lưu 1 pha điều khiển toàn phần: 2ω Ls Id π Điện áp ngõ ra chỉnh lưu: U d = U do cos α − ∆U cm Góc chuyển mạch tính bởi công thức: 2ω Ls I d cos(α + µ ) = cos α − 2U s Sụt áp do chuyển mạch: ∆U cm = Rcm I d = Với cầu chỉnh lưu 1 pha điều khiển bán phần.

Hiện tượng chuyển mạch Xét bộ chỉnh lưu 3 pha điều khiển toàn phần. dòng Id liên tục và phẳng Chuyển mạch từ T5 sang T1 ud 115 .

Hiện tượng chuyển mạch uLs ud ucn uan uPn ubn ucn µ α (α + µ ) 116 .

Hiện tượng chuyển mạch Trong khoảng thời gian chuyển mạch: uPn = uan − uLs Trong đó: di uLs = Ls a dt Lưu ý là diện tích sụt áp Au trên hình tương ứng với sụt áp trên Ls trong quá trình chuyển mạch. do đó: Au = ω Ls ∫ dis = ω Ls I d 0 Id 117 .

Hiện tượng chuyển mạch Sụt áp này lặp lại mỗi khoảng π / 3 . sụt áp trung bình trong 1 chu kỳ lưới là: 3ω Ls ∆U cm = Rcm I d = Id π Có thể chứng minh được: di u −u u 2U LL sin ωt Ls a = an cn = ac = dt 2 2 2 Bằng cách chuyển dt về vế phải và lấy tích phân 2 vế trong khoảng thời gian chuyển mạch. do đó. ta có: 2ω Ls I d cos(α + µ ) = cos α − 2U LL 118 .

Tổng kết về hiện tượng chuyển mạch Sụt áp trung bình do chuyển mạch: • • • • • Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển bán phần: ∆U cm X s Id = π Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển toàn phần: ∆U cm = Chỉnh lưu 3 pha tia: ∆U cm 3X s Id = 2π 2 X s Id π Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển bán phần: ∆U cm Chỉnh lưu 3 pha cầu điều khiển toàn phần: ∆U cm 3X s Id = π 3X s Id = π 119 Trong đó: X s = 2π fLs .

Tổng kết về hiện tượng chuyển mạch Góc chuyển mạch µ tính từ công thức: ∆U cm = • U do ( cos α − cos(α + µ ) ) 2 Udo: điện áp ra cực đại của bộ chỉnh lưu ( α = 0 ) Góc kích tối đa của bộ chỉnh lưu khi kể tới chuyển mạch: α max = π − µmax − δ • δ : góc tắt của SCR (tương ứng với thời gian tắt toff của SCR) 120 .

Ảnh hưởng của hiện tượng chuyển mạch Làm giảm điện áp chỉnh lưu ra trên tải U d = U dα − ∆U cm = U dα − Rcm I d Làm biến dạng điện áp nguồn: 121 .

Ảnh hưởng của hiện tượng chuyển mạch Hạn chế phạm vi điều khiển góc kích: Xét cầu chỉnh lưu 1 pha điều khiển toàn phần làm việc ở chế độ nghịch lư u us is ud 122 .

n 123 . phaï vi goù ñieà khieå α ôû ñoä ch löu bòhaï cheáGoù chuyeå maï h caøg raø m c u n cheá nghò n . goù ñieà khieå lôù nhaá cho pheù coù trò c u n n t p giaù : αmax =π . u t hieä n n c i ñoä n c n c ñoä n goù an toaø coø laï cuû thyristor baèg: lôù c n n i a n α max = π − γ γ = π −(α + µ) = π −α − µ V ậy.Ảnh hưởng của hiện tượng chuyển mạch Boû hieä töôï g chuyeå maï h. thôø i c naê a a Giaù goù ñieà khieå cöï ñaï cho pheù: trò c u n c i p Neá xeùcaû n töôï g chuyeå maï h vôùµ laø lôù goù chuyeå maï h. Treâ thöï teá max thöôøg laá giaù n n i n n c n m n c α n y trò khoaûg 1600→1650.µ .γ Roõ ng.q = π − α t tq laø i gian khoâphuï khaû ng khoù cuû thyristor. goù αmax caøg giaû . c n c n lôù (ví duï khi doøg taûlôù . ta coù c an toaø cuû thyristor γ : qua n n n c goù n a γ = ω. L s lôù).

giaû t thôøgian khoâphuï khaû ng khoù cuû SCR laøq = c u n thieá i i c naê a a t 50µS V1 V3 Lb us i ud V2 V4 124 . L b= n m n i n n u trò u n 0. ω =314 rad/s.Tính ñieä aù lôù nhaádo boä nh löu cung caá cho taû n p n t chæ p i c/.Ảnh hưởng của hiện tượng chuyển mạch V íduï 20:     2. Nguoà xoay chieà coù hieä duï g U =380V.Phaâ tích hieä töôï g chuyeå maï h n n n n c b/. Rb =0.01Ω. a/.Tính ñoä ng  taê  diV   max dt   d/.Tính goù ñieà khieå αmax.001H.Tính ñoä n goù chuyeå maï h µ khi α = lôù c n c 0 e/. Taûcoù u raá chæ u t u n n n c o i n t u i L t lôù laø doøg taûphaúg id =100A.   Boä nh löu caà moäpha ñieà khieå hoaø toaø maé vaø taûñoäg cô moächieà. Ñoä t aù treâ moälinh kieä laø suï p n t n 2V.

u = Lb . i = iV 2 − iV 4 = iV 1 − iV 3 ud = −uV 1 − uV 4 = 0 Suy ra: us di dt Lb i V1 V3 diV 1 di = − V3 dt dt di di diV 1 diV 3 = − = 2 V1 dt dt dt dt Ñoä ng doøg ñieä qua SCR: taê n n ud V2 V4 diV 1 1 di 1 u = = dt 2 dt 2 Lb diV 1 1 2U sin ωt = dt 2 Lb 125 .20: Giải: Ta có: iV 1 + iV 3 = I d .Ảnh hưởng của hiện tượng chuyển mạch Ví dụ 2.

Ảnh hưởng của hiện tượng chuyển mạch Ví dụ 2.20: Góc chuyển mạch tính theo công thức: 2ω Lb I d cos(α + µ ) = cos α − 2U us V1 V3 Lb i ud V2 V4 126 .

(∆UV +∆URb+ cm ) ∆U U d max = 2 2 .380 − ( 4 + 1 + 19.20: b/.I d = 2.Ảnh hưởng của hiện tượng chuyển mạch Ví dụ 2. 001 .0.314.7[V ] π 127 .01 x 100=1[V] suï p n Ñoä t aù gaâ ra bôû quaù suï p y i trình chuyeå maï h : n c ∆U cm = Rcm .100 = 19.9) = 317.9[V ] π Ñieä aù trung bình lôù nhaáboä nh löu caá cho taû: n p n t chæ p i Udmax=Ud0 . Ñoä t aù treâ SCR: ∆UV=2 x 2V =4[V] suï p n Ñoä t aù treâ Rb: ∆URb =0.

2687[A / µ . Luù ñoù c : 2 380 2  diV  = = 0.Lb Ñoä c ñaï cöï ñaï khi α = doá t c i π .106 [A / s ] = 0.2687.20: c/.0. Tính ñoä ng doøg qua SCR khi ñoùg tại thời điểm α: taê n n diV U .001 128 .Ảnh hưởng của hiện tượng chuyển mạch Ví dụ 2.s ]    dt max 2. 2 = sinα dt 2.

100.20: d/.380   µ = 0.U    −α    2.Ảnh hưởng của hiện tượng chuyển mạch Ví dụ 2.314.ω .Lb µ = arccos cos α −  2 .0.I d .488[rad ] ≈ 28 0 129 . Goù chuyeå maï h khi α =0 c n c  2.001  −0 = arcc cos cos 0 −   2 .

Ảnh hưởng của hiện tượng chuyển mạch Ví dụ 2. Tính góc điều khiển lớn nhất Quy đổi thời gian tắt (thời gian khôi phục khả năng khóa của SCR) về góc điện γ : γ = ω.50 = 0.10−6.380 cos α max = −0.90 Góc chuyển mạch tại α max tính theo công thức: 2ω Lb I d cos(α max + µ ) = cos α max − 2U Trong đó: (α max + µ ) = ( π − 0.314. 0157 ) Suy ra: 2. 001 + cos ( π − 0.tq = 314.0. 0157[rad ] ≈ 0. 0157 ) 2. 653[rad ] ≈ 1520 130 .8830 ⇒ α max = 2.100 cos α max = .20: e/.

21.5) Chọn biến áp: dựa trên • Điện áp chỉnh lưu cực đại • Công suất ra cực đại 131 . SCR: • Áp ngược cực đại đặt lên linh kiện x Ku (22.Tính chọn các thiết bị trong bộ chỉnh lưu Chọn diode.5) • Dòng trung bình (hoặc dòng hiệu dụng) cực đại qua linh kiện x Ki (1.

d I 132 2 3 .d I I 2 /3 d .d I 2 3 .Tính chọn các thiết bị trong bộ chỉnh lưu Tròtrung bình aù taû p i Ñieä aù laø vieä n p m c Doøg qua linh kieä n n Ud( α ) (α = 0 ) URWM Daï g iV n I VAV I VRMS 3 6 U π 3 6 U π 6U 6U I d/3 I d/ 3 Id/3 I d/ 3 Doøg pha cuoä thöù p n n caá IS Doøg ngoõ o boä nh n vaø chæ löu i I RMS 2 3 .

d I 1.d I I 2 /3 d DC EMF 0 Doøg löôù n i iL IL 1.38I d Heä söû ng MBA soá duï 1.Tính chọn các thiết bị trong bộ chỉnh lưu Cuoä sô caá n p Dòng lưới I PRMS DC EMF 0 2 3 .05 0 2 3 .05 133 .d I I 2 /3 d 0 Cuoä sô caá n p Doøg pha n I PRMS 2 3 .

α thay ñoåtrong phaï vi (0.Giaû trong quaù söû trình ñieà khieå do taûthay ñoå(E). Doøg u n i i i m n taûñöôï ñieà chæ ôû tròxaù ñò ôû u a/. goù ñieà khieå α = n c u n π [rad].Tính chọn các thiết bị trong bộ chỉnh lưu V íduï 22:     2..Tính tròtrung bình aù Ud vaø ng I d . trò u n n c/. Tính coâg suaámaù bieá aù.Tròtrung bình vaø hieä duï g doøg qua SCR. L raálôù duøg laø doøg taûlieâ tuï vaø p n ω i t n n m n i n c phaúg. TaûR = 0. p doø b/. Nguoà ñieä aù xoay chieà laá töø chæ u u n n n n n p u y phía thöù caá U = 220 V.Tính tròhieä duï g doøg ñieä qua nguoà xoay chieà. u n n n n u d/.1 Ω.π). E =200 V. 3 a/. i c u nh giaù c nh caâ n t y n p 134 .   Cho boä nh löu caà ba pha ñieà khieå hoaø toaø. taà soá = 314 rad/s.

Tính chọn các thiết bị trong bộ chỉnh lưu a/. Tính Ud và Id với α = π 3 3 6 3 6 π  Ud = . RMS = .cos α = .U .1 b/.I d = . AV = = 190. 6 [ A] 3 1 1 IV .cos   = 257 [V ] π π 3 U d − E 257 − 200 Id = = = 572 [ A] R 0. Dòng trung bình và dòng hiệu dụng qua mỗi SCR (tra bảng tóm tắt): Id IV .220.572 = 330 [ A] 3 3 135 .

5[V ] π I d = 572[A] S =1. Trị hiệu dụng dòng nguồn (tra bảng tóm tắt): I RMS 2 2 = . 514.05.I d = .Tính chọn các thiết bị trong bộ chỉnh lưu c/.5 . Công suất máy biến áp: S =1.05. 572 =309068 VA S =309 kVA 136 .572 = 467 [ A] 3 3 d/.Udmax .220 = 514.I d U d max = 3 6 .

Ghép nối tiếp 2 bộ chỉnh lưu .BCL 12 xung 137 .

Ghép nối tiếp 2 bộ chỉnh lưu .cos α + U .BCL 12 xung Ñieä aù chæ löu treâ taû n p nh n i: ud = ud −Y + ud − ∆ Tròtrung bình ñieä aù chæ löu: n p nh U d = U d −Y + U d − ∆ = 3 6 3 6 6 6 U .cos α π π π Ñieä aù chæ löu coù ng 12 xung n p nh daï  Sóng hài trong áp chỉnh lưu là bội bậc 12 so với áp lưới  Vieä loï ñieä aù (vaø ng ñieä taû deã so chæ löu caà 3 pha.cos α = U . c c n p doø n i) hôn nh u  Sóng hài trong dòng lưới cũng giảm đi nhiều 138 .

Ghép nối tiếp 2 bộ chỉnh lưu .BCL 12 xung Góc kích α = 0 139 .

BCL 12 xung Góc kích α ≠ 0 140 .Ghép nối tiếp 2 bộ chỉnh lưu .

Ghép song song 2 bộ chỉnh lưu BCL 6 xung • Hai bộ chỉnh lưu tia 3 pha ghép song song qua biến áp • LT: cảm kháng của biến áp 141 .

Ghép song song 2 bộ chỉnh lưu BCL 6 xung Điện áp chỉnh lưu trên tải u +u ud = d 1 d 2   2 Dòng điện tải: id = id 1 + id 2 Điện áp trung bình ngõ ra: U d (α ) = U d 1 (α ) = U d 2 (α ) = 3 6U cos α 2π Dòng trung bình qua mỗi bộ chỉnh lưu: i d1 = i d 2 = Id   2 Mạch tương đương Dòng trung bình qua mỗi SCR: i v1 = i v 2 = Id 2 142 .

Ghép song song 2 bộ chỉnh lưu BCL 6 xung Đồ thị dòng áp ngõ ra với góc kích α = 0 143 .

Ghép song song 2 bộ chỉnh lưu BCL 6 xung Đồ thị áp ngõ ra với góc kích α ≠ 0 144 .

Ghép song song 2 bộ chỉnh lưu cầu 3 pha BCL 12 xung Thích hợp với các tải cần dòng lớn (mạ. điện phân) 145 .

Ghép song song 2 bộ chỉnh lưu cầu 3 pha BCL 12 xung Điện áp trung bình: 3 6 U d (α ) = U cos α π Dòng trung bình qua mỗi bộ chỉnh lưu: I I d1 = I d 2 = d 2 Dòng trung bình qua mỗi SCR: I IV = d 6 146 .

Ghép song song 2 bộ chỉnh lưu cầu 3 pha BCL 12 xung 147 .

Điều khiển bộ chỉnh lưu Sơ đồ khối mạch điều khiển chỉnh lưu 148 .

Điều khiển bộ chỉnh lưu Ví dụ: điều khiển chỉnh lưu tia 3 pha dùng đồng bộ dạng răng cưa 149 .

pm U Quan heägiöõ ñieä aù chæ löu trung bình maï h tia 3 pha a n p nh c ñieà khieå hoaø toaø vôù goù ñieà khieå cho bôûheä c: u n n n i c u n i thöù U d(α ) = 3 6 U. ñoù  U pm − udk 3 6 U d (α ) = U . cos  2π 2. a n n raê U Giaù goù kích α tính bởi: trò c U pm − u dk α = π( ) 2.+ pm).  π.Điều khiển bộ chỉnh lưu Ví dụ: điều khiển chỉnh lưu tia 3 pha dùng đồng bộ dạng răng cưa Giaû soùg ñieà khieå bieá thieâ trong giôùhaï hai cöï trò söû n u n n n i n c cuû soùg ñoàg boä ng cöa (-Upm. cos α 2π     150 Töø . pm U  .

c u n daï n tuy nhieâ daï g maï h deã c hieä.Điều khiển bộ chỉnh lưu Ví dụ: điều khiển chỉnh lưu tia 3 pha dùng đồng bộ dạng răng cưa Quan heä a góc kích giöõ & ñieä aù ñieà khieå n p u n Quan heä a aù chæ löu trung bình giöõ p nh & ñieä aù ñieà khieå n p u n N hận xét: Ñaë tính ñieà khieå Ud(uñk) coù ng phi tuyeá. n n c thöï n 151 .

chæ c c c i n suaá vôù ñoä t i khueáh ñaï = ñoä n thieâ ñieä aù chæ löu trung c i bieá n n p nh bình / ñoäbieá thieâ ñieä aù ñieà khieå = const (giả thiết mạch n n n p u n hoạt động ở chế độ dòng liên tục).Điều khiển bộ chỉnh lưu Trong vieä khaû saùcaù heä ng ñieà khieå coù u chæ c o t c thoá u n hieä nh. ñaë tính phi tuyeá ñöôï tuyeá tính hoaù c n c n . 152 . Khi ñoùboä nh löu ñöôï xem nhö maï h khueáh ñaï coâg .

thieá n n i n c a/. ω =314 rad/s . Giaû t doøg ñieä qua taûlieâ tuï . lôù p u n n p nh n 153 . Cho bieáaù raêg cöa thay ñoåtrong phaï vi -12V + n t p n i m 12V. u i u n p Goù ñieà khieå α xaù ñò treâ cô sôûaù raêg cöa vaøaù ñieà c u n c nh n p n p u khieå.Tính ñoä n aù ñieà khieå khi ñieä aù chæ löu baèg 220 V.Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán V ídụ 2.26: Boä nh löu maï h tia ba pha maé vaø nguoà xoay   chæ c c o n chieà ba pha vôùtròhieä duï g aù pha U =220 V . lôù p nh n i p u n b/.Tính ñoä n aù chæ löu treâ taûkhi aù ñieà khieå udk =8 V.

Tính ñoä n aù chæ löu treâ taûkhi aù ñieà khieå udk =8 V..Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán G i i  aû : Ta coù : 12 − udk α = π 12 2 12 − udk π Töø : α = ñoù . = 12 2 6 3 6 3 6 π . [V] 8 2π 2π 6 154 . U cos α = . lôù p nh n i p u n u dk = 8V ⇒ α = ⇒Ud = 12 − 8 π π . 12 2 24α vaø udk = 12 − π a/. . 220 cos = 222 .

U d 3 6.220 = 0. .Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán b/.220 24. lôù p u n n p nh n cos α = 2π . 0 682 = 6.682 rad Töø : ñoù u dk = 12 − 155 . 766 3 6. V 789 π ⇒ α =0.U = 2π .Tính ñoä n aù ñieà khieå khi ñieä aù chæ löu baèg 220 V.

Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán V ídụ 2. Cho ñieä aù xoay chieà U = 220V. c c o b/.27: Boä nh löu maï h tia coù xem nhö boä   chæ c theå khueáh ñaï c i vôùtín hieä ñaà vaø laø n aù ñieà khieå udk vaø u ra laø n i u u o ñieä p u n ñaà ñieä aù chæ löu trung bình. p nh 156 . ñieä p nh n p u n aù xung raêg cöa thay ñoåtöø p n i -12V ñeá + n 12V . giaû t thôøgian treã t p m n a chæ thieá i cuû ñaù öùg ñöôï choï baèg 1/2 chu kyø a p n c n n xung aù chæ löu.Tính heä khueáh ñaï cuû boä nh löu ôû ñoä ng taûlieâ soá c i a chæ cheá doø i n tuï phuïthuoä vaø udk.Tuyeá tính hoù ñaë tính ñieà khieå Ud(uñk). xaù ñò heäsoá n a c u n c nh khueáh ñaï gaà ñuùg c i n n c/.Thieálaä haø truyeà cuû boä nh löu. a/.

U .sin  . 2π 12 2 dU d 3 6 = . α = .U . ( − sin α ) dα 2π dα π =− dudk 24 6 6  12 − udk π  ⇒k = .Heä khueáh ñaï soá c i dU d dU d dα k= = dudk dα dudk 12 − udk π 3 6 Ud = .cos α .Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán G i i  aû : a/.  16 16 2  12 π Heä khueáh ñaï lôù nhaákhi α = [rad] töông öùg vôùudk =0 [V] soá c i n t n i 2 157 .U .U .sin α = .

τ p k 21.44 = 1 + s.02 Tp = .44.Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán b/. U 2π = = 21.Heä khueáh ñaï cuû ñaë tính ñöôï tuyeá tính hoù: soá c i a c c n a k′ = ∆U d U −Udmi U n = d m ax = d0 ∆udk udkm − ( − udkm ) U dkm 3 6 . = 0.τp ≈ 0 neâ aù duï g phaâ tích chuoãMac Laurin taï taà thaá n p n n i i ñieå 0. ta coù m : e − sτ p ≈ 1 1 + s.0033 158 Töø F ( s ) = ñoù . 44 12 c/.0033[s ] 2 2 3 − sτ p Haø truyeà cuû boä nh löu F ( s ) = k .0.e m n a chæ = 21.0033s ÔÛ n soá p s.Hàm truyền bộ chỉnh lưu: Thôøgian treã p = i τ 1 1 0.τ p 1 + s.e −0.

I m ax = 74 A u Vaä toá ñoäg cô ñöôï ñieà khieå theo phöông phaù ñieà khieå n c n c u n p u n ñieä aù phaà öùg thoâg qua boä nh löu caà 1 pha ñieà khieå n p n n n chæ u u n hoøn toøn. Tìm ñoä n ñieä aù ñieà khieå ñeå ñoäg cô coù chaï ôû n toá lôù n p u n n theå y vaä c ñò möù khi moment ñoäg cô baèg cöï ñaï . nh c n n c i 159 . n p n n löôù n a. Boä nh löu a a n khoâ i n nh c chæ ñöôï maé tröï tieá vaø nguoà ñieä xoay chieà 1 pha vôùtròhieä c c c p o n n u i u duï g aù pha baèg 300V.28: Cho ñoäg cô moächieà kích töø c laä vôùcaù tham   n t u ñoä p i c soá sau : nhö U udm = 220V . Tính goù kích α cuû boä nh löu ñeå ng cô coù laø vieä ôû c a chæ ñoä theå m c cheá ñoä nh möù ñò c b. R u = 0 . taà soá i baèg 50Hz. I 54 udm = 37 A . Nguoà kích töø ng ñoåbaèg ñò möù. n dm = 1000v / ph. Tìm haø truyeà cuû boä nh löu treâ cho bieá caù tín hieä soùg m n a chæ n t c u n ñoàg boä n thay ñoågiöõ –10 vaø V coù ng nhö hình i a 0 daï c.Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán V ídụ 2. Ω .

Tính goù kích α cuû boä nh löu ñeå ng cô coù laø vieä ôû c a chæ ñoä theå m c cheá ñoä nh möù ñò c Ta coù p chæ löu caá cho phaà öùg ôû ñoä nh möù: aù nh p n n cheá ñò c 2 2 . 300 cos α = 220 π Töø : α = 0.28 GI I  AÛ: a. U cos α = U udm π 2 2 ..4 0 ñoù 160 .618[rad ] ⇒ α = 35. .Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán Dạng sóng đồng bộ và điện áp điều khiển – Ví dụ 2.

005.005[S ] 4 54 FBCL (s ) = 1 + 0.02 τ BCL = = 0.s 161 .Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán b. Haø truyeà cuû boä nh löu m n a chæ K BC L U d m ax − U d m i n = udk m ax − udk m i n 2 2 2 2 300 − (− 300 ) π = π = 54 0 − (−10 ) 0.

Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán c.37 = 200[V U u max = 0. nh c n n c i Khi moment ñoäg cô cöï ñaï .517[V ] ⇒ u dk = −1. kφ dm .4765[rad ] = 27.cos α = 240 ⇒ α = 0. do kích töøkhoâg ñoå baèg ñò möù n c i n i n nh c neâ I u= umax= n I 74A.74 + 200 = 240[V ] Töø : ñoù u dk 10 2 2 .54Ω .ω dm Vôù i Ru= 0.30 π Töø thò ñoà : = α 0.517[V ] π π 162 . I umax= 74A. Tìm ñoä n ñieä aù ñieà khieå ñeå ñoäg cô coù chaï ôû n toá lôù n p u n n theå y vaä c ñò möù khi moment ñoäg cô baèg cöï ñaï . U u max = Ru .ω dm = U udm − Ru .54.I udm = 220 − 0.300.4765 ⇒ u dk = .10 = 1.54.I u max + kφ dm .

nh c n n c i 163 . I u max = 37 A Vaä toá ñoäg cô ñöôï ñieà khieå theo phöông phaù ñieà khieå ñieä n c n c u n p u n n aù phaà öùg thoâg qua boä nh löu caà 3 pha ñieà khieå hoøn toøn. Tìm haø truyeà cuû boä nh löu treâ cho bieá caù tín hieä soùg m n a chæ n t c u n ñoàg boä daï g nhö hình. p n n n chæ u u n a a Nguoà kích töø ng ñoåbaèg ñò möù. n coù n c. n löôù n a.5 A ndm = 900v / ph Ru = 2. I udm = 18. Tìm ñoä n ñieä aù ñieà khieå ñeå ñoäg cô coù chaï ôû n toá lôù n p u n n theå y vaä c ñò möù khi moment ñoäg cô baèg cöï ñaï .Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán V ídụ 2. Boä nh löu ñöôï maé tröï n khoâ i n nh c chæ c c c tieá vaø nguoà ñieä xoay chieà 3 pha vôùtròhieä duï g aù pha baèg p o n n u i u n p n 220V.32Ω .29: Cho ñoäg cô moä chieà kích töø c laä vôù caù tham soá   n t u ñoä p i c nhö sau : U udm = 440V . Tính goù kích α cuû boä nh löu ñeå ng cô coù laø vieä ôû c a chæ ñoä theå m c cheá ñoä nh möù ñò c b. taà soá i baèg 50Hz.

Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán Dạng sóng đồng bộ và điện áp điều khiển – Ví dụ 2.cos α = 440 π π Töø : cos α = 0.29 GI I  AÛ: a. Tính goù kích α cuû boä nh löu ñeå ng cô coù laø vieä ôû c a chæ ñoä theå m c cheá ñoä nh möù ñò c Ta coù p chæ löu caá cho phaà öùg ôû ñoä nh möù: aù nh p n n cheá ñò c 3 6 3 6 .U .54518[rad ] ⇒ α = 31.cos α = U udm ⇒ .855 ⇒ α = 0.220.2360 ñoù 164 .

Tìm haø truyeà cuû boä nh löu m n a chæ Haø truyeà cuû boä nh löu m n a chæ K BCL = U d max − U d min u dk max − u dk min 3 6 3 6 220 − (− 220) π = π = 51.s 165 .4 FBCL (s ) = 1 + 0.459 10 − (−10) τ BCL = 0.00166.00166[S ] 12 51.02 = 0.Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán b.

37 + 397.32.(1 − ) = 10.2090 π Töø thòdạng sóng đồng bộ.I udm = 440 − 2.220.92 ⇒ α = 0. do kích töøkhoâg ñoå baèg ñò möù n c i n i n nh c neâ I u= umax= n I 37A.3527 = = (1 − dk ) ⇒ udk = 10.08[V U u max = 2.08 = 482.32Ω .I u max + kφ dm .ω dm = U udm − Ru . ta xaù ñò ñoà c nh: 10 − u dk u α α 0.(1 − ) = 8.3527[rad ] = 20.5 = 397.92[V ] 3 6 Töø : ñoù .cos α = 482. Tìm ñoä n ñieä aù ñieà khieå ñeå ñoäg cô coù chaï ôû n toá lôù n p u n n theå y vaä c ñò möù khi moment ñoäg cô baèg cöï ñaï .877[V ] 10 π 10 π π 166 .32.Điều khiển bộ chỉnh lưu – Ví dụ tính toán c. nh c n n c i Khi moment ñoäg cô cöï ñaï .ω dm vôùRu= i 2. kφ dm . I umax= 37A.18. U u max = Ru .

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->