P. 1
ky thuat son dau

ky thuat son dau

|Views: 24|Likes:
Được xuất bản bởiPeter Hoang Nguyen

More info:

Published by: Peter Hoang Nguyen on Mar 08, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/08/2011

pdf

text

original

H ih a và âm nh c là hai b môn ngh thu t lâu i nh t c a loài ng i.

Không bi t âm nh c có tr c ± mà còn tùy nh ngh a ± hay h i h a có tr c, nh ng ngay khi con ng i còn n lông l ã v nh ng hình t ng trong hang ng, dù là v i m c ích gì. Ngày nay nhi u b môn khác ra i c bi t các b môn hi n th (Visual Arts) nh nhi p nh, i n nh c ng v n không làm cho h i h a mai m t. Ngay v h i h a và ch trên góc c nh k thu t c ng chia ra nhi u ngành: Th y m c, M u n c, S n mài, M c b n, S n N c (Acrylic), S n d u (Oil colour), Ph n tiên (Pastel)«Trong bài này chúng ta ch chú ý n nh ng i m c n b n c a k thu t s n d u. D nhiên mu n v , chúng ta c n v t li u và d ng c r i sau ó là n cách v .

V T LI U V TRANH

M t v (Support): S n d u có th v trên g n nh b t c v t li u nào nh v i b , g , gi y, nh a, mi n là v t li u y không ch a d u (fat) cao h n là d u ch a trong s n dùng v . Tuy nhiên khi ch n support v , c n ý support có th bi n d ng theo th i gian. Dù s n d u khá ch c và có co dãn nào ó sau khi khô, nh ng n u m t support bên d i bi n d ng nhi u s làm h l p s n v n m bên trên. Support càng ít bi n d ng thì càng có giá tr b o trì cao. M t h a ph m p m i vài ch c n m ã b m c, phai m u, bong s n, n t n , co dúm thì th t áng bu n. G t t, canvas dán trên bìa c ng, ván ép v là nh ng support t t. Tuy nhiên support thông d ng nh t v n là canvas c ng trên khung vì: - thoáng khí s n d bay h i, "d th ", khô i m t cách t nhiên. c th i ti t kh c nghi t (ít b vênh, cong, n t n ..) ch không nh nh ng

- T ng i ch u support lo i khác

- nh . V n t ng nh không quan tr ng, nh ng n u b c h a l n kho ng vài mét vuông n u v trên ván ép n ng vài ch c ký khi c n di chuy n và treo lên r t khó kh n. Mang kho ng 20 h a ph m nh th i tri n lãm, khiêng ...b h i tai. Di n tích càng l n, t l tr ng l ng vàn ép, gi y ép, plastic càng cao so v i canvas c ng trên khung. Môt b c h a nh c m t monitor, v trên support nào c ng n ng g n nh nhau. Nh ng m t b c h a c chi c chi u v trên ván ép có th n ng g p m i l n so v i b c cùng c v trên canvas v ng trên khung g . . Canvas t th k 15 ã t t thay th ván g , và tr nên thông d ng trong k thu t tranh s n d u, s n n c (Acrylic) vì nh ng u i m trên.

S n ch ng d u (Primer): Tr c tiên xin ng l n s n ch ng d u v i s n lót (Under-painting). Chúng ta s nói thêm v i m này khi nói v cách v . T t c nh ng support làm b ng v t li u thiên nhiên nh g , s i organic ...c n ph i s n ch ng d u tr c khi v s n d u. L p s n ch ng d u t t nhiên là lo i s n n c có ch t keo bao ph l y m t v . Lo i s n ch ng d u thông d ng g i là Gesso. Ph i s n ít nh t ba l p m i an toàn. S n ch ng d u có hai công d ng.: - Không d u th m vào s i b , s i organic, vì ch ng bao lâu, b th m d u s b m c.

- Trám nh ng l li ti c a support và nh th d u và nh ng ch t ph pha s n khác s không b hút quá nhi u làm m t b t công d ng và c tính c a s n v . Canvas ã c ng trên khung và ã s n ch ng d u có bán s n t i các ti m cung c p v t li u ngh thu t cho h a s . Canvas b y bán lo i c .

C và dao (bay) (Brush and palette knife): C là d ng c chính v . Nói th b i vì ng i ta có th v s n d u v i b t c ph ng ti n nào: nh dùng bay, m t mi ng móp, m t chi c kh n lông, m t cái mu ng, ngay c vói ngón tay c a mình. Tuy v y c v n c coi là d ng c ph thông nh t. Tùy c ng m m c a lông x d ng mà nh ng v t c l i trên s n khác nhau. C có ph m ch t cao không b r ng lông khi v , không b tòe u, bi n hình d ng m t s m m t chi u. C t t sau khi dùng tr l i hình th nguyên th y và n u b o trì k l ng s r t b n. Nên mua c t t. C r ti n gây nhi u phi n toái khi c và mau h . Lúc u nên dùng lo i c lông t ng i m m, vì ta có khung h ng nh n c h i m nh; n u dùng lo i lông c ng s qu t h t s n i. Có nhi u nhãn hi u khác nhau, m t trong nh ng hi u khá thông d ng và t t, giá ph i ch ng là hi u M. Grumbacher. Ch c n m t b c vài cái s n d u ch c n: v b t c lo i tranh nào. M t ng im ib t u làm quen v i

- M t c t ng i d p, u b ng, r ng 2´, c d p u b ng r ng kh ng 3/4´.

s n nh ng m ng t

ng

i l n, hay s n lót và m t

- M t c fibert hay Walnut-shaped ( u d p hình b u d c, có th h i nh n) kho ng n a inch và m t c cùng lo i nh h n kho ng ¼´. Lo i này r t thông d ng vì a d ng. - M t c tròn nh nh n u (round brush) (nh bút vi t ch nho) v nét m nh. C ng có th dùng c filbert 1/4´ nói trên v nh ng nét nh nh cành cây, c ng c .

C m c nh th nào? Th t ra không có m t cách c m c nào nh t nh c . Tuy nhiên ng i ta th y a s h a s khi c n quét nh ng ng dài thì c m cán c trong lòng bàn tay, làm th nào cánh tay và c m tay di chuy n tho i mái. Còn khi v nh ng ng ng n, thì c m nh c m cây vi t chì vây. N u c n v nh ng ng chính xác thì bàn tay c n m t cây nh nh cây th c bàn tay có th t a lên. Ngoài c ra, c ng c n m t cái cái bay tr n m u, c o s n trên khay pha m u (palette). Bay còn là ph ng ti n v thông d ng th hai sau c , c bi t công hi u khi v trên l p s n còn t (alla prima). Ng i ta ch dùng bay t u t i cu i mà v c nguyên m t b c tranh. V b ng bay t ng i khó nh ng không vì v y mà không th và luy n t p. Bay có u i m là không l i ng v t c a nh ng s i lông nh khi v b ng c , chùi mau s ch, b n, không c n dùng hóa ch t r a nên n i làm vi c b t b ô nhi m. Vì lau s ch r t mau, nên chuy n i m u r t nhanh, không b i lâu mà c t m t h ng.

S n d u (Oil Colour): Ch t (medium) dùng pha ch m u (pigment) c a s n d u t t nhiên là d u. S n d u bán ngoài th tr ng mang nhi u nhãn hi u. S n càng m c pigment bao nhiêu m u càng r c r b y nhiêu, và th ng t ti n h n. Không nh t thi t ph i v s n cùng m t nhãn hi u. M t công ty nào ó ch m t vài m u khá t t, nh ng nh ng m u còn l i ph i mua c a nh ng hi u khác, vì pigment y u quá, s n l ng quá khó dùng, nh t là khi v impasto (v nh ng nét ng g gh ) trong l i v alla prima (v trên l p s n còn t). Do nh ng ch t pha ch s n khác nhau, m t s m u lâu khô h n m t s m u khác. M u tr ng và màu vàng (white and pale yellow) lâu khô nh t; m u nâu (burnt umber) mau khô nh t. Có ba m u nguyên th y (Primary colours) là nh ng m u ng i v không t pha tr n ct nh ng m u khác. Theo nguyên t c khi pha tr n v i nhau theo nh ng t l khác nhau m u nguyên th y s sinh ra vô s m u ph . Ba m u nguyên th y ó là: Vàng (Process yellow/Pale yellow),

Thiên thanh (Cyan/M u xanh d ng), h t l u (Process red/Magenta). Ba m u này r t tinh tuy n- m u này không v ng chút nào hai m u kia c . T t c nh ng m u khác u có th pha ra t ba m u này. Trong k thu t n loát và phân m u (trên computer ch ng h n) ng i ta ghi t t là: YMCK (Yellow ± Magenta ± Cyan và Black), th c t trong ngành in ng i ta th ng dùng thêm m u en, vì chính xác c a máy in, nhi u khi tr n ba m u nguyên th y không t cm u en nh ý. Xin nói chuy n ngoài : Nh ng nhà nghiên c u tâm lý th y r ng tr em r t mê thích m u nguyên th y hay nh ng m u sát v i m u nguyên th y. M u ã c pha ch bán ngoài th tr ng có khi h i l ng,có khi h i c cho m t ng i. Có khi l i khô ch m quá, hay khô nhanh quá. Vì v y ngoài m u, c ng c n có m t s ch t khác giúp ng i v d x d ng m u. Coi nh c n thi t: - D u pha l ng s n: D u vào m t trong hai nhóm: lo i d bay h i và lo i không bay h i mà khi khô thì c ng l i theo m u. Nhóm th nh t pha l ng s n, chùi s n, lau c «bi n ch t nh ng ch t l y t th o m c hay ng v t và có nhi u tên khác nhau thông nh ng i ta g i là Thinner hay Turpentine.. Lo i không mùi, t ti n h n nh ng không làm cho phòng v b ng p. Lo i t ti n dùng r a c trong th i gian lâu không dùng s giúp c ít b óng c ng. Nhóm th hai dùng pha chút ít vào m u giúp c a l t nh nhàng h n. Nhóm này không bay h i, t t khô i và óng c ng l i v i m u. Thông d ng nh t trong nhóm này là Linseed Oil. Tr tr ng h p c n thi t, ngoài ra không nên dùng quá nhi u ch t pha s n vì khi khô m u bi x n, m t r c r là m t c tính c a s n d u. - Có m t s ch t ph khác tuy không dùng th ng xuyên nh ng c ng nên bi t nh ch t làm cho s n mau khô, ch t b o v tranh khi ã hoàn t t và s n ã th t s khô (matte varnish/gloss varnish). L m d ng ch t làm s n mau khô khi n s n sau khi khô d b n t n . Ch dùng ch t phun lên tranh b o v và tái l p cái p c a m u sau khi s n ã hoàn toàn khô, thông th ng là sáu tháng n m t n m tùy l p s n v d y hay m ng.

NH NG L I V S N D U:

Nguyên t c c n b n: Fat Over Lean.

Cho dù các h a s có cách v riêng, nh ng có m t nguyên t c c n b n ã tr thành c nh ³S n v sau béo h n s n v tr c´ (Fat over lean} hay v trên n n s n ít d u. ây là m t nguyên t c h a s s n d u nào c ng ph i tuân theo khi v tránh nh ng sai l m c n b n có th làm h ng b c tranh khi s n khô. Fat over lean có ngh a là mình ang v s n d u trên m t cái base ít d u h n. Tranh s n d u khô r t lâu. Có th c n sáu tháng n m t n m m i hoàn toàn khô. Trong th i gian này, d u ti p xúc v i không khí t t khô c ng l i vì c-xít hóa và h i co l i m t chút. N u ta v ³lean over fat´, hi u là ta ta ang dùng turpentine pha loãng s n ra và dùng nó v trên l p s n d u (ch a khô h n), nh v y l p trên s khô nhanh vì ít d u h n. Khi l p d c khô sau s khi n b c tranh b bong ra ho c n t n . B i v y khi v s n d u, ta luôn luôn nh nguyên t c ³Fat Over Lean´. Có nhi u cách v fat over lean: - t t t ng - gi m b t l d u trong s n, khi v . ng d u (pha loãng v i turpentine) trong nh ng l p s n u khi v .

- Dùng nh ng m u s n khô mau

v n n (xin coi l i o n nói v s n d u).

V trên s n còn

t (Alla prima):

S n d u lâu khô. Ng i v mu n hoàn thành m t b c tranh trong cùng m t l n v , bu c lòng ph i v ngay trên s n t. K t qu nh n c khi v trên s n t khác xa k t qu khi v trên s n ã khô. B i l l p s n m i v có th tr n v i l p s n bên d i và t o ra nhi u m u trung gian. Th là thay vì pha m u trên khay, chúng ta có th pha m u ngay trên canvas khi v . Cái phi n là n u m t nét v không v a ý s r t khó s a. Càng tô i v l i nhi u, s n s nhòe nho t và sau cùng tr thành m u bùn (muddy). Cách v trên s n t òi h i nh ng nét c v ng ch c nh ng m ng m u v lên c g n gh . K thu t này c ng òi h i ng i v ph i có m t s v n v phân m u, hình dung ra c m t ph n m u trên pha xu ng m u d i s cho ra m u gì. Cách v này là con c a phái n t ng (impressionism). Alla prima - B t u là xong ± không cho ng i ta cái c h i i vào chi ti t. Nó cho ng i th ng lãm cái n t ng v th giác ch không ph i ch là ng nét và hình th . Nh ng cái p c a k thu t này t o ra r t ng an m c. Nó t o ra cái p l p lánh vì m u th ba t o ra do nh ng m m u n m c nh nhau ch không ph i luôn luôn pha tr n v i nhau. Và c ng chính vì th mà ng c ph i l t nh v ng ch c và ³can m´.

Cao i m c a l i v này là Impasto, dùng c hay bay, qu t t ng m ng s n d y c m lên l p s n còn t, hay m ng này ch ng trên m ng kia. Impasto có th coi là m t l i v riêng và dùng k thu t này v t u t i cu i m t b c tranh. C ng có th áp d ng impasto vào m t lúc nào ó, m t ph n nào ó c a b c tranh. X d ng impasto v , ng i ta khuyên nên dùng s n pha h i loãng phác h a chi ti t c a b c tranh tr c. Làm nh v y s ph h t m u tr ng c a canvas và b c tranh s th ng nh t h n.

V trên s n ã khô (Painting over dry paint): Ng i ta còn g i cách v này là v theo t ng t ng. Có nhi u ng i không thích v th ng lên l p s n b o v canvas (primer, xin coi l i ph n trên) m u tr ng, mà ph lên m t l p s n m u khác tr c khi v . L p s n v u tiên này th ng g i là s n n n, hi u là l p s n ph lên toàn th canvas. Có nhi u ng i, nh t là khi v nh ng b c phong c nh nhi u chi ti t, l i dùng m t vài m u n gi n, xám hay nâu (mi n là lo i mau khô), v tr c r i sau ó m i th c s v . ó là s n lót. N n hay lót, ch là nh ng ti ng g i ta d nh m t ý ni m, th thôi (Mà bi t âu l i tr thành ti ng k thu t sau này không ch ng). Không c dùng m u tr ng hay m u vàng s n lót hay s n n n, vì là nh ng m u r t lâu khô. Dù là s n n n hay s n lót, theo cách ³v trên s n ã khô´, thì d nhiên ph i này khô r i m i v lên. Ba c i m chính c a l i v này là: cho nh ng l p s n

- Vì s n d i ã khô nên không th m tr n v i s n m i v , không t o ra nh ng m u ph mình không thích. C ng vì th mà chúng ta ph i pha tr n m u trên khay. - B c tranh có th v chi ti t h n, vì chúng ta có th thêm d dàng. i s n khô, chúng ta có thì gi òng v hay nh ng l p m u m t cách

suy ngh v à phát tri n b c tranh k l

ng h n.

V cách này nên kiên nh n, ng l m d ng ch t mau khô pha vào s n, vì nh th khi khô, s n có th b n t hay tróc ra. s n mau khô, ng i ta pha loãng m u v i Turpentine, c bi t khi v lót. Tuy nhiên không nên pha loãng quá vì s n b x n i. i xa nh t theo l i v này là Painting with glazes. T u t i cu i, b c tranh v b ng s n pha loãng v i turpentine. V ki u này t ng t nh v m u n c. L i v này ã x a c , ch còn dùng ôi chút v i nh ng l i v khác, vì không t n d ng c cái hay c a s n d u và m u s c không b n.

V trên n n tráng d u (Painting over a Base of Oil): D u v a là ch t pha ch v a dùng tráng n n v lên. K thu t này c bi t thích h p v c nh s ng mù. Tr c khi v , ph m t l p d u m ng (Linseed Oil) lên m t canvas, c bi t nh ng ch c n t o o giác s ng mù, hay m o nh c nh mùa ông trong tranh th y m c. Khi v lên ch có d u, m u t ng loang ra t o ra o giác cho ng i xem tranh. K thu t này gi ng k thu t v m u n c. T t nhiên tranh v l i này r t lâu khô và hy v ng b n không d ng v i mùi d u.

V nh ng

ng nh c nh nhau (Painting with Small Strokes of colour):

ây là cách v c nh ng ng i theo phái n t ng x d ng nhi u nh t. Thay vì pha m u s n t khay, ng i ta pha m u b ng cách t nh ng ch m nh c nh nhau. K t qu là m u s c nhìn s lung linh. m u s c r c lên. Nói chung thì l i v n t ng có cái d p c a nó, m c dù chi ti t b b qua.

QUY LU T CHUNG:

Ánh sáng: i u gì quan tr ng nh t c n ý và n m v ng khi v m t b c tranh? ó là ánh sáng. Ánh sáng khi n ta nhìn c cái l i lõm c a s v t. Chính ánh sáng làm cho ta th y c chi u sâu c a c nh trí. Chính ánh sáng giúp ta phân bi t c cái thân cây sù sì khác v i m t h ph ng l ng. Tr c khi k t thúc bài này, xin nh c l i vài quy lu t chung mà ph n l n liên h n ánh sáng. - i m sáng nh t trong bóng râm c ng không sáng b ng i m t i nh t ch ng ra ánh sáng. Hay nói ng c l i: i m t i nh t c a vùng ch ng ra ánh sáng c ng v n sáng h n i m sáng nh t trong bóng râm. Chà! Nghe có v ch i ch quá i. ng c hình dung mà m t não. Hãy m t v t gì ó ra ngoài ánh sáng ban chi u hay ban sáng, r i nhìn vào ó b n s th y ngay. - i t ng càng xa, càng m nh t, và có m u s c l nh h n. i t ng càng g n, có m u m h n và rõ nét. M u và vàng là nh ng m u nóng nh t. M u xanh d ng là m u l nh nh t. Khi

pha chúng v i nhau chúng ta c nh ng m u trung gian, ho c h i m, hay h i l nh. M t v t g n có m u xanh, xa s b t xanh. M t v t g n có m u , xa s b t ... - Gi a vùng sáng (Highlight) và vùng t i (Shadow) luôn luôn có vùng có s c trung gian (Halftone). S c trung gian này quan tr ng vì nó th ng chi m ph n l n di n tích b c tranh và vì nó cân b ng c hai u. C n nh n di n ra s c này và phác h a nó tr c tiên. i u này giúp tránh v b c tranh quá sáng hay quá t i. Khi v xong m i nh n ra sai l m này thì ã quá tr .

- Lu t Ph i c nh: ng chân tr i là ng chính trong lu t ph i c nh. T m m t ta phóng xa s ng ng l i ó. Nh ng ng n m trên ng chân tr i khi ch y ra xa s h th p xu ng và nh p v i nó. Nh ng òng n m d i ng chân tr i khi ch y ra xa s v n lên cao r i quy vào ó. V theo lu t ph i c nh s cho b c tranh có chi u sâu.

Thay l i k t S n d u r t a d ng. Không nh m u n c ch v theo k thu t m u n c, s n d u có cách v riêng và có th v nh m u n c. S n d u có th v nh ng c nh trí âm u mà c ng di n t c nh ng c nh trí r c r . Và sau chót s n d u r t b n, b n nh t trong các lo i media. Nh ng b c tranh th i Leonardo Da Vinci, v i k thu t r t x a mà v n gi c t i ngày nay, thì s n d u hi n nay, v i k thu t pha ch tân ti n, ch c còn b n h n nhi u.

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->