P. 1
Tai lieu tham khao FQ Su ky FPT 10 nam 88-98

Tai lieu tham khao FQ Su ky FPT 10 nam 88-98

5.0

|Views: 406|Likes:
Được xuất bản bởiHangDTM
Bộ sử ký 10 năm của FPT.
Bộ sử ký 10 năm của FPT.

More info:

Published by: HangDTM on Nov 20, 2007
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/08/2014

pdf

text

original

Sö ký FPT

1988 - 1998

Sö ký FPT 1988 - 1998 C«ng ty FPT

Sö ký FPT
1988 - 1998

Hµ Néi 9-1998

2

Sö ký FPT 1988 - 1998

Môc lôc
Lêi nãi ®Çu
PhÇn 1: BiÓu FPT ............................................................................. FPT ra ®êi.................................................................................... Con ®Î cña xu h-íng ®æi míi ................................................ Sù thai nghÐn tõ mét ý t-ëng khoa häc .................................. §Æt tªn khai sinh ................................................................... FPT tr-ëng thµnh vµ ph¸t triÓn............................................. FPT tr-ëng thµnh vµ ph¸t triÓn.................................................... Thêi kú 1988-1990................................................................. Thêi kú 1990-1998................................................................. FPT nh÷ng con ®-êng chiÕn l-îc................................................ Lín vµ nhá............................................................................. H-íng c«ng nghÖ thùc phÈm................................................. Con ®-êng tin häc ................................................................. VÒ h-íng ph¸t triÓn phÇn mÒm.............................................. FPT Hå ChÝ Minh........................................................................ V¨n ho¸....................................................................................... PhÇn 2: TruyÖn FPT ........................................................................

Cuéc sèng ®ßi hái ph¸t triÓn KHCN
(Lª Kh¶ Phiªu) Tuæi trÎ vµ nh÷ng -íc m¬. ..........................................................

3

Sö ký FPT 1988 - 1998
(NguyÔn V¨n §¹o) Doanh nghiÖp, Gen vµ m«i tr-êng v¨n ho¸ VN. ........................ (Tr-¬ng Gia B×nh) T«i vµ chóng ta. .......................................................................... (Bïi TrÝ Hïng) Sù tiÕn hãa cña tæ chøc vµ con ng-êi. ........................................ (NguyÔn Thµnh Nam.) PhiÕm luËn vÒ nçi buån. ............................................................ (§ç Cao B¶o) Vai trß Sê-ti-c« trong lßng ng-êi FPT ....................................... (Th¸i thanh S¬n) Con ®-êng nµo dÉn tíi thµnh c«ng. ........................................... (Hoµng Minh Ch©u) V¨n ho¸ vµ phong c¸ch. ............................................................. (NguyÔn Thµnh Nam) Trung t©m ®µo t¹o FPT. ............................................................. (Bïi ViÖt Hµ) Trung t©m b¶o hµnh tr-ëng thµnh vµ ph¸t triÓn. ....................... (Lª M¹nh Th¾ng) Trung t©m b¶o hµnh con sè vµ sù kiÖn. ...................................... (NguyÔn Thanh B×nh) FOX mét n¨m nh×n l¹i. ............................................................... (NguyÔn Thu HuÖ) Tr-¬ng Gia B×nh. ........................................................................ (Lª Quang TiÕn)

4

Sö ký FPT 1988 - 1998
§ç Cao B¶o. ............................................................................... (Khóc Trung Kiªn) Lª Quang TiÕn. ........................................................................... (Khóc Trung Kiªn) Bïi Quang Ngäc. ........................................................................ (Khóc Trung Kiªn) TruyÖn anh Ch©u to. .................................................................. (TrÇn Nam Dòng) Anh Ph¹m Hïng. ........................................................................ (Lª ThÕ Hïng) Hïng R©u. .................................................................................. (NguyÔn Kh¾c Thµnh) S¬nTT liÖt truyÖn (Phan V¨n H-ng) TrÇn Thu Hµ. .............................................................................. (NguyÔn M¹nh Hïng)

Buæi ph«i thai .........................................................................
(Tr-¬ng Gia B×nh)

FPT ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi b¹n ch-a .........................
(Ng« Vi §ång)

LÇn ®Çu tËp bu«n b¸n chÝnh quy ......................................
(NguyÔn Minh S¬n)

S¶n phÈm ¨n ®-îc ®Çu tiªn cña FPT...............................
(Lª ThÕ Hïng)

5

Sö ký FPT 1988 - 1998 Hîp ®ång thø hai ...................................................................
(§ç Cao B¶o)

Nh÷ng kû niÖm quª................................................................
(Ph¹m Anh §øc)

C¸i thña ban ®Çu l-u luyÕn Êy...........................................
(Quúnh V©n)

ChuyÕn tµu FPT .....................................................................
(Lª Hång S¬n)

Kû niÖm mét chiÒu thø b¶y .................................................
(NguyÔn ThÞ Thu H-¬ng)

M-êi n¨m tr-íc ®©y..............................................................
(Lª §×nh Léc)

Nh÷ng bµi häc ®Çu tiªn .......................................................
(Lª TiÕn H¶i)

Kû niÖm triÓn khai hîp ®ång ..............................................
(Ph¹m ThÕ Hïng)

Nh÷ng ngµy ®Çu thùc tËp ë FPT.......................................
(Lª Hïng S¬n)

Lu«n hÕt m×nh v× c«ng viÖc .................................................
(Ph¹m ®øc h¶i)

Cuéc sèng ISC ........................................................................
(NguyÔn Xu©n H¶i)

Hoµng ®Õ FPT ............................................................ 6

Sö ký FPT 1988 - 1998
(TrÇn V¨n Tr¶n)

ChiÒu thø b¶y .............................................................
(NguyÔn Minh)

ChuyÖn t×nh thêi Thæ T¶.............................................
(NguyÔn Minh)

Sapa ............................................................................
(TrÇn V¨n Tr¶n)

C« ®¬n ........................................................................
(NguyÔn §øc Quúnh)

ChuyÖn x-a nh¾c l¹i...................................................
(NguyÔn Quang Minh)

Xin viÖc .......................................................................
(Hå TrÝ Lu©n)

Ai vÒ Cöu Long Giang ................................................
(NguyÔn Thµnh Nam)

Nã...............................................................................
(Ph¹m Minh H¶i)

MÆc Minijuyp, ngåi xæm trªn d- luËn mµ sèng..........
(NguyÔn Thanh B×nh)

T¹i Sao........................................................................
(Ph¹m Tïng D-¬ng)

Trë vÒ..........................................................................
(TrÇn Quèc ThÞnh)

7

Sö ký FPT 1988 - 1998 Oanh vµng ..................................................................
(NguyÔn B¸ Ngäc)

Liªn ca móa nh¹c kÞch................................................ T- vÊn t×nh yªu ........................................................... Nh÷ng ngµy ë Th¸i Lan..............................................
(NguyÔn Duy H-ng)

NhËt ký xuyªn ®¹i d-¬ng ............................................
(Hoµng Nam TiÕn)

Mét lÇn ë TEXAS ........................................................
(L· Hång Nguyªn)

§i sø sang Lµo .......................................................................
(Bïi TrÝ Hïng)

NghÒ nghiÖp chóng m×nh............................................
(Khóc Trung Kiªn)

TÆng ng-êi ®·i c¸t t×m vµng .......................................
(Khóc Trung Kiªn)

V« ®Ò...........................................................................
(Ph¹m Minh H¶i)

Hå thu.........................................................................
(Ph¹m Minh H¶i)

Mét tÐo ®êi..................................................................
(Ph¹m Minh H¶i)

Sè phËn ....................................................................... 8

Sö ký FPT 1988 - 1998
(NguyÔn Kh¾c Thµnh)

Tµi kho¶n T×nh yªu.....................................................
(T« Minh TiÕn)

Gi¸ mµ chØ cã m×nh em ............................................... H¹nh phóc .................................................................. Anh yªu em cho ®Õn bao giê....................................... ChØ v× tiÒn th-ëng .......................................................
(Lª T« Long)

Nhµ th¬ FSM ..............................................................
(Vâ Thanh Phóc)

Tr-êng ca T« TuÊn .....................................................
(NguyÔn Minh)

9

Sö ký FPT 1988 - 1998

Lêi nãi ®Çu

Trong suèt 10 n¨m må h«i n-íc m¾t, lao ®éng s¸ng t¹o bi hïng, cã biÕt bao nhiªu giai tho¹i vÒ FPT, vÒ c«ng viÖc chóng ta lµm, vÒ nh÷ng con ng-êi vµ nh÷ng kh¸t väng. M-êi n¨m FPT lµ thêi gian ng¾n ngñi, nh-ng c¸c sù kiÖn, c©u chuyÖn trªn ®· v-ît qu¸ sù hiÓu biÕt cña bÊt cø ai trong FPT. N-íc cã nguån, c©y cã céi. Chóng ta cÇn biÕt céi nguån vµ truyÒn thèng cña m×nh ®Ó häc hái kinh nghiÖm trong qu¸ khø, ®Ó cã thÓ tù hµo vÒ thêi gian mµ chóng ta ®· lµm viÖc, ®· sèng, ®· yªu. 10 n¨m thµnh lËp lµ dÞp chóng ta lµm viÖc ®ã. Mçi ng-êi chóng ta ai còng rÊt bËn rén víi c«ng viÖc cña m×nh, víi c«ng viÖc kinh doanh kh«ng dÔ g× t¸ch ra ®-îc. Thêi gian v« cïng h¹n chÕ, khèi l-îng c«ng viÖc l¹i lín, c¸ch lµm ©u còng míi l¹, cho nªn thiÕu sãt, sai lÇm lµ ®iÒu ch¾c ch¾n. §©y còng lµ nç lùc ®Çu tiªn cña chóng ta trong viÖc x©y dùng sö ký cho FPT. NÕu nã ph¶n ¸nh phÇn nµo tinh thÇn FPT còng ®· lµ mét ®iÒu may m¾n. TiÕp theo sau cuèn Sö ký 1988-1998 lÇn nµy, chóng ta sÏ cã thêi gian bæ sung, hoµn chØnh trong c¸c lÇn xuÊt b¶n sau. Cïng víi ®Üa CD FPT-10 n¨m, phim tµi liÖu “Sö ký FPT”, cuèn “Sö ký” nµy dï sao còng sÏ cung cÊp cho c¸c b¹n nh÷ng th«ng tin ch©n thËt tõ nh÷ng tÊm lßng FPT. Tr-íc hÕt t«i xin lçi c¸c b¹n vÒ chuyÖn “Sö ký hay lµ th-ëng”. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n tÊt c¶ c¸c b¹n ®· viÕt bµi. ChÝnh t×nh c¶n nång ch¸y cña c¸c b¹n ®èi víi FPT lµ nguån søc m¹nh vµ nguån c¶m høng ®Ó cã mét FPT ngµy 10

Sö ký FPT 1988 - 1998 nay vµ ®ã còng chÝnh lµ nguån sinh lùc ®Ó FPT tr-êng tån, lµm nªn chiÕn th½ng xøng ®¸ng víi mét d©n téc anh hïng vµ th«ng minh. Chóng t«i còng rÊt vui mõng nhËn ®-îc bµi cña FPT Small. T×nh c¶m c¸c ch¸u lµ biÓu t-îng cã ý nghÜa cho sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña FPT chóng ta. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c anh, chÞ §ç Cao B¶o, Vò Thanh H¶i, NguyÔn Thµnh Nam, Lª ThÕ Hïng, Ph¹m Minh H¶i, Hoµng Minh Ch©u, Tr-¬ng Thanh Thanh, TrÇn Nam Dòng, NguyÔn Kh¾c Thµnh, NguyÔn Quang Anh, Phan V¨n H-ng, §ç V¨n Kh«i, Lª Mai Anh. T«i còng xin ch©n thµnh c¸m ¬n anh NguyÔn Thanh T©m vµ nhãm céng sù cña anh ®· hÕt lßng gióp ®ì C«ng ty. V× thiÕu sù nç lùc cña c¸c anh c¸c chÞ kh«ng thÓ xuÊt b¶n cuèn sö ký nµy kÞp dÞp LÔ héi 10 n¨m FPT. Chóng t«i còng ch©n thµnh c¶m ¬n anh NguyÔn V¨n §¹o, chÞ NguyÔn Kim Chi, anh §µo ChÝ S¶o ®· giµnh t×nh c¶m yªu mÕn chóng t«i trong suèt nh÷ng n¨m võa qua, thÓ hiÖn t×nh c¶m ®»m th¾m trong t¸c phÈm göi cho sö ký FPT. Cuèi cïng, t«i xin chóc tÊt c¶ chóng ta cïng nhau viÕt nh÷ng trang sö ký ®Ñp h¬n vµ vÎ vang h¬n, huy hoµng h¬n cho t-¬ng lai. Tæng gi¸m ®èc Tr-¬ng Gia B×nh

11

Sö ký FPT 1988 - 1998

PhÇn thø nhÊt

BiÓu FPT

12

Sö ký FPT 1988 - 1998

fpt ra ®êi
§· m-êi n¨m råi, nay ®· ®Õn lóc mäi ng-êi nh×n l¹i vµ ®Òu muèn biÕt c«ng ty FPT nµy ra ®êi nh- thÕ nµo? Trong mét hoµn c¶nh lÞch sö nµo? FPT ph¸t triÓn ra lµm sao? Ng-êi FPT hä lµ ai? Vµ muèn hiÓu nguyªn do cña nh÷ng ®iÒu ®ã. Còng ®· cã nhiÒu ng-êi biÕt vµ ®· cè g¾ng kÓ l¹i. C¸c thñ lÜnh vµ nh÷ng s¸ng lËp viªn cña C«ng ty, d-íi tõng gãc ®é riªng cña t×nh c¶m, t©m hån s©u l¾ng, cña tr¸ch nhiÖm vµ lý trÝ ®· hÐ më dÇn tõng phÇn, tõng bé phËn qu¸ khø cña thùc thÓ Êy. Tõ ®Êy ®· gióp cho mäi ng-êi biÕt ®-îc nh÷ng ®iÒu hä rÊt muèn biÕt, c¶m nhËn ®-îc nh÷ng Ên t-îng m¹nh mÏ ®Ó n©ng cao niÒm tin, vµ lßng tù hµo cña hä vÒ nh÷ng g× tèt ®Ñp mµ FPT ®· thùc hiÖn. Cã thÓ cã nhiÒu lý do, cã nhiÒu yÕu tè t¹o nªn sù ra ®êi cña thùc thÓ c«ng ty c«ng nghÖ ®ã. Nh-ng cã mét ®iÒu gÇn nh- ®-îc kh¼ng ®Þnh: FPT ra ®êi nh- lµ mét tÊt yÕu cña sù kÕt hîp gi÷a yªu cÇu, ®ßi hái cña ®Êt n-íc vµ kh¸t väng v-¬n lªn cña trÝ thøc trÎ ViÖt Nam. Con ®Î cña xu h-íng ®æi míi C«ng ty ra ®êi g¾n víi t×nh h×nh x· héi n-íc ta trong nh÷ng n¨m 80 cña thÕ kû nµy. Sau chiÕn th¾ng vÜ ®¹i mïa Xu©n 1975, mét triÓn väng s¸ng sña tèt ®Ñp më ra cho ®Êt n-íc ta. MiÒn Nam hoµn toµn gi¶i phãng, ®Êt n-íc hoµ b×nh thèng nhÊt. Nh©n d©n c¶ n-íc vui mõng, tin t-ëng phÊn khëi cïng ®i lªn x©y 13

Sö ký FPT 1988 - 1998 dùng chñ nghÜa x· héi. §¶ng ta do Chñ tÞch Hå ChÝ Minh s¸ng lËp, rÌn luyÖn ®· l·nh ®¹o sù nghiÖp Êy víi quyÕt t©m cao. BÌ b¹n quèc tÕ ñng hé. §ã lµ mét thêi c¬ thuËn lîi cho n-íc ViÖt Nam ph¸t triÓn giµu m¹nh. Nh-ng råi dÇn dÇn vµo cuèi nh÷ng n¨m 70 vµ suèt c¶ thËp kû 80, nh÷ng yÕu tè g©y khã kh¨n cho n-íc ta dån dËp Ëp tíi. §Êt n-íc võa ra khái cuéc kh¸ng chiÕn tr-êng kú 30 n¨m, trªn m×nh cßn ®Çy th-¬ng tÝch vµ hËu qu¶ ®au th-¬ng, tiÕp b-íc ngay vµo c«ng cuéc x©y dùng lín víi bao nhiªu ngæn ngang cña mäi sù thiÕu thèn. §Êt n-íc cã tiÒm n¨ng lín nh-ng ch-a ®-îc khai ph¸. Nguyªn vËt liÖu c¹n kiÖt dÇn. Sù gióp ®ì v« t-, toµn diÖn cña c¸c n-íc XHCN vÒ cña c¶i vËt chÊt kh«ng cßn ®-îc dåi dµo nhtr-íc, kh«ng chØ gi¶m dÇn mµ l¹i ®ßi hái cã ®iÒu kiÖn. ViÖc x©y dùng ®Êt n-íc ta “®µng hoµng h¬n, to ®Ñp h¬n” ®ßi hái nh©n d©n ta ph¶i tù lùc c¸nh sinh, C«ng cuéc x©y dùng ®-îc tiÕn hµnh trong ®iÒu kiÖn ®Êt n-íc ®éc lËp, hoµ b×nh, nh-ng bãng ®en cña chiÕn tranh x©m l-îc ®ang r×nh rËp ë hai ®Çu biªn giíi ®Êt n-íc. C¬ chÕ bao cÊp tr× trÖ ®ang ®Ì nÆng lªn kinh tÕ ViÖt Nam. Do chiÕn tranh tµn ph¸ khèc liÖt, s¶n xuÊt l-u th«ng ch-a ph¸t triÓn, nÒn kinh tÕ vµ c¬ së vËt chÊt cña n-íc ta bÞ kiÖt quÖ. Thiªn tai b·o lôt th-êng xuyªn, mïa mµng liªn tôc thÊt b¸t, l-¬ng thùc, lóa g¹o thiÕu ®ãi. Nhµ m¸y c«ng x-ëng thiÕu nguyªn liÖu. Mét bé phËn c«ng nh©n, viªn chøc vµ ®éi ngò trÝ thøc thiÕu viÖc lµm, ®êi sèng cùc kú khã kh¨n. L-¬ng c«ng chøc trong th¸ng chØ ®ñ duy tr× cuéc sèng t»n tiÖn cña gia ®×nh vÎn vÑn cã 7 ngµy, nh÷ng ngµy cßn l¹i mäi ng-êi ph¶i lµm thªm ®ñ lo¹i nghÒ ®Ó sèng. Nhµ n-íc ph¶i chi mét kho¶n kinh phÝ lín trî cÊp thªm cho c¸n bé, c«ng nh©n viªn chøc nghØ viÖc tr-íc thêi h¹n. Kinh 14

Sö ký FPT 1988 - 1998 h¹n. Kinh nghiÖm l·nh ®¹o tæ chøc qu¶n lý kinh tÕ vÜ m« cña ta cßn thiÕu, chËm kh¾c phôc ®-îc t×nh tr¹ng s¶n xuÊt ®×nh ®èn, l-u th«ng rèi ren, l¹m ph¸t ®Õn møc phi m·. Ai còng cßn nhí n¨m 1986, l¹m ph¸t ®¹t ®Õn 774,7%. §Êt n-íc r¬i vµo khñng ho¶ng kinh tÕ- x· héi. Trõ mét sè tÇng líp sèng nhê bao cÊp, dùa vµo bao cÊp vµ lîi dông bao cÊp cã ®êi sèng kh¸ h¬n mét chót, cßn nh×n chung nh÷ng ai ®· kinh qua nh÷ng th¸ng n¨m ®ã, b©y giê nghÜ l¹i míi thÊy sî h·i. Ng-êi ta kh«ng thÓ h×nh dung næi mét ®éi ngò c¸n bé trÝ thøc, trong thêi kú ®Êt n-íc cã chiÕn tranh th× ®-îc ®-a ra n-íc ngoµi ®µo t¹o ®Ó thµnh nh÷ng kü s-, phã tiÕn sÜ, tiÕn sÜ, ®ãn tr-íc c¬ héi khi ®Êt n-íc hoµ b×nh vÒ x©y dùng Tæ quèc. Khi ®Êt n-íc hoµ b×nh, hä trë vÒ quª h-¬ng xø së l¹i kh«ng cã “®Êt dông vâ”, kh«ng cã viÖc ®Ó thi thè. Ngay t¹i nh÷ng c¬ quan khoa häc lín nh- ViÖn Khoa häc ViÖt Nam (KHVN), nhiÒu ng-êi còng ph¶i tù ®i kiÕm viÖc lµm, hiÖn t-îng l·ng phÝ chÊt x¸m, ch¶y m¸u chÊt x¸m ®· diÔn ra trong thêi kú ®ã. T×nh h×nh ®Êt n-íc Êy buéc tÊt c¶ mäi ng-êi ph¶i suy nghÜ. Nh÷ng ng-êi kh«ng cã ®iÒu kiÖn vµ ë d-íi ®¸y thÊp cña x· héi th× tù an ñi m×nh trong mét hoµn c¶nh chung. Nh÷ng ng-êi suy nghÜ n«ng c¹n th× véi vµng rêi bá quª h-¬ng ra n-íc ngoµi t×m lÊy nh÷ng thiªn ®-êng Èn n¸u. Cßn ®a sè nh©n d©n, vµ toµn thÓ d©n téc th× suy nghÜ, tr¨n trë vµ ®Æt ra c©u hái ph¶i lµm g× ®©y ®Ó tù cøu n-íc, cøu m×nh. X-a kia, d-íi thêi ®Õ quèc, phong kiÕn, n-íc mÊt, d©n n« lÖ, c¸c thÕ hÖ tiÒn bèi kh«ng chÞu bã tay, víi bÇu nhiÖt huyÕt yªu n-íc, ra ®i t×m ®-êng cøu n-íc, cøu nhµ. §¶ng céng s¶n ViÖt Nam ®· l·nh ®¹o nh©n d©n theo tt-ëng Hå ChÝ Minh lµm trßn sù nghiÖp Êy. Nay n-íc ®· ®éc lËp, d©n ®· tù do, lÏ nµo chÞu c¶nh ®Êt n-íc nghÌo hÌn, 15

Sö ký FPT 1988 - 1998 l¹c hËu. Kh«ng thÓ ®-îc! Ph¶i lµm g× ®ã ®Ó h-ng thÞnh n-íc nhµ. Tr¸ch nhiÖm tr-íc hÕt lµ thuéc vÒ §¶ng v× §¶ng cÇm quyÒn. Tr¸ch nhiÖm ®ång thêi lµ cña nh©n d©n, trong ®ã vai trß cña ®éi ngò trÝ thøc XHCN lµ rÊt quan träng. N¨m 1986, §¹i héi VI cña §¶ng ®· häp ®Ò ra ®-êng lèi ®æi míi toµn diÖn më ra b-íc ngoÆt trong sù nghiÖp x©y dùng CNXH ë n-íc ta. ý nghÜa lÞch sö to lín cña §¹i héi nµy lµ ®· ph©n tÝch ®óng ®¾n nguyªn nh©n cña t×nh h×nh khñng ho¶ng kinh tÕ-x· héi, ®Ò ra c¸c ®Þnh h-íng lín ®Ó tõng b-íc tho¸t ra khái t×nh tr¹ng ®ã. NhiÖm vô tr-íc m¾t lµ ph¶i nhanh chãng xo¸ bá quan liªu, bao cÊp, ph¶i t×m c¸ch th¸o gì khã kh¨n, æn ®Þnh ®êi sèng nh©n d©n, tõng b-íc ph¸t triÓn kinh tÕ v¨n ho¸ x· héi, thóc ®Èy ho¹t ®éng nghiªn cøu khoa häc, c«ng nghÖ. Theo tinh thÇn ®ã, §¶ng vµ Nhµ n-íc ®· cã nh÷ng chñ tr-¬ng, chÝnh s¸ch, mµ mét trong nh÷ng chñ tr-¬ng chÝnh s¸ch tÝch cùc lóc ®ã lµ cho phÐp c¸c cÊp, c¸c ngµnh, ®oµn thÓ x· héi, c¸c c¬ quan nghiªn cøu khoa häc... ®-îc tù lo ®êi sèng c¸n bé, vµ nguån kinh phÝ ®Ó tr-íc tù nu«i sèng m×nh sau lµ ®Ó cã vèn ho¹t ®éng. NghÞ ®Þnh 268 cña ChÝnh phñ lóc ®ã ®· cô thÓ ho¸ chñ tr-¬ng cña §¶ng, Nhµ n-íc, cã t¸c dông më ®-êng cho c¸c c¬ quan Nhµ n-íc, kÓ c¶ c¸c c¬ quan khoa häc thùc hiÖn ký kÕt c¸c hîp ®ång kinh tÕ. §iÒu ®ã ®· t¹o ra kh¶ n¨ng cho viÖc thùc hiÖn kÕt hîp nghiªn cøu khoa häc, nhÊt lµ khoa häc øng dông víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, nh»m gi¶i quyÕt viÖc lµm, t¹o vèn gi¶i quyÕt ®êi sèng khã kh¨n vµ ®-a c¸n bé khoa häc vµo cuéc sèng thùc tÕ ®Ó t×m ®Ò tµi vµ h-íng nghiªn cøu míi. §-êng lèi, chñ tr-¬ng ®ã qu¶ lµ mét c¬ héi rÊt tèt ®Ó cho c¸c c¬ quan khoa häc, ®Æc biÖt lµ ViÖn KHVN - Trung t©m khoa häc tù nhiªn lín nhÊt 16

Sö ký FPT 1988 - 1998 nhÊt n-íc ta, víi mét hÖ thèng c¸c viÖn nghiªn cøu m¹nh, kÞp thêi n¾m b¾t. Trong ViÖn KHVN, cã thÓ nãi ViÖn C¬ häc, do GS.TS NguyÔn V¨n §¹o lóc ®ã lµ Phã viÖn tr-ëng ViÖn KHVN, kiªm ViÖn tr-ëng, lµ mét trong nh÷ng ®¬n vÞ ®Çu tiªn, n¾m b¾t ®óng t- t-ëng, nhanh chãng triÓn khai thùc hiÖn ký kÕt c¸c hîp ®ång trong n-íc vµ n-íc ngoµi, phôc vô nghiªn cøu vµ s¶n xuÊt. Trong ViÖn C¬ häc cã nhiÒu phßng nghiªn cøu vµ ®· lËp nhiÒu tæ, nhiÒu nhãm chuyªn m«n ®i t×m kiÕm c¸c hîp ®ång. Mét trong c¸c tæ chuyªn m«n ®ã lµ Nhãm Trao ®æi NhiÖt vµ ChÊt (T§NC), kh«ng l©u sau ®ã trë thµnh tiÒn th©n cña c«ng ty FPT. Sù thai nghÐn tõ mét ý t-ëng khoa häc Trªn ®êi nµy ®· cã nhiÒu ý t-ëng. Mäi ý t-ëng mµ hîp trµo l-u, xu h-íng th× ®Òu trë thµnh tèt ®Ñp. Còng cã nhiÒu ý t-ëng viÔn v«ng, còng cã nhiÒu ý t-ëng khoa häc. ý t-ëng vÒ CNXH cña ba nhµ XHCN vÜ ®¹i håi ®Çu thÕ kû XIX lµ C.H Xanh xi m«ng, S.Phurie, R.«oen ®· trë thµnh kh«ng t-ëng, v× kh«ng thùc tÕ. ý t-ëng cña C.M¸c- Ph.¡ng ghen vÒ CNXH ®-îc nªu ra vµo nh÷ng n¨m 1840 - 1948 lµ khoa häc vµ ®· trë thµnh hiÖn thùc cuéc sèng . Nh- vËy, ý t-ëng mµ hîp xu h-íng lµ ý t-ëng khoa häc. Trë l¹i víi FPT, c«ng ty nµy ®-îc sinh ra kh«ng chØ lµ kÕt qu¶ xu h-íng ®æi míi nh- trªn ®· nãi, mµ chñ yÕu, trùc tiÕp tõ nh÷ng ®Çu ãc n¨ng ®éng, biÕt t×m tßi ®æi míi cña nh÷ng nhµ khoa häc l·nh ®¹o ViÖn khoa häc ViÖt Nam, vµ cña nh÷ng c¸n bé trong Nhãm T§NC. Nhãm T§NC thuéc ViÖn C¬ häc ®-îc thµnh lËp th¸ng 6-1986, do yªu cÇu ký kÕt c¸c hîp ®ång kinh tÕ. Tªn cña Nhãm thÓ hiÖn mét c¸ch chung nhÊt, tÝnh chÊt, nhiÖm vô 17

Sö ký FPT 1988 - 1998 vµ c¸c ho¹t ®éng cña nã. Bëi v× theo quan niÖm cña nh÷ng ng-êi trong Nhãm, th× ®ã võa lµ tªn chuyªn m«n khoa häc mµ hä ®-îc ®µo t¹o võa ph¶n ¸nh quy luËt trao ®æi nhiÖt chÊt trong ®êi sèng. TÊt c¶ c¸c hiÖn t-îng quan träng nhÊt trong ®êi sèng x¶y ra cïng víi qu¸ tr×nh trao ®æi nhiÖt vµ chÊt. Ch¼ng h¹n nh- ¨n hay uèng, sÊy hay ®iÒu hoµ, chÕ biÕn hay b¶o qu¶n... tÊt c¶ ®¬n gi¶n ®Òu lµ trao ®æi nhiÖt vµ chÊt. V× vËy, tªn nhãm Êy thËt Ên t-îng, phï hîp cho mäi ng-êi, mäi lÜnh vùc vµ kh«ng giíi h¹n ý t-ëng cña mäi ng-êi trong Nhãm lµm mét c¸i ®iÒu g× ®ã cã Ých lîi cho ®Êt n-íc, gia ®×nh vµ b¶n th©n hä. Nh÷ng ng-êi tham gia ®Çu tiªn trong nhãm chØ cã: Tr-¬ng Gia B×nh, Ph¹m Hïng, NguyÔn Hång Phan vµ Lª ThÕ Hïng, ®Òu tèt nghiÖp khoa To¸n c¬ ë c¸c tr-êng §¹i häc tæng hîp ë Liªn X«. Sau ®ã trong kho¶ng thêi gian 1986-1988, tham gia nhãm cßn cã NguyÔn Trung Hµ, NguyÔn V¨n Th¨ng, TrÇn §øc NhuËn, NguyÔn Minh S¬n, NguyÔn V¨n C- vµ NguyÔn V¨n Ninh. Nhãm ®-îc thµnh lËp tõ s¸ng kiÕn cña Tr-¬ng Gia B×nh vµ do anh l·nh ®¹o. Anh tèt nghiÖp ®¹i häc vµo b¶o vÖ luËn ¸n PTS To¸n lý t¹i tr-êng tæng hîp mang tªn L«m«n«x«p(MGU), gia nhËp viÖn c¬ häc n¨m 1982 vµ sau hai n¨m lµm céng t¸c viªn t¹i ViÖn to¸n Skelov ViÖn hµn l©m khoa häc Liªn X«, n¨m 1985 anh vÒ n-íc. Lóc ®ã, nh÷ng ng-êi ë ViÖn C¬ häc vµ trong nhãm anh B×nh th-êng tr¨n trë víi nh÷ng c©u hái ®¹i lo¹i nh- v× sao ®Êt n-íc m×nh nghÌo ®ãi? T¹i sao nh÷ng trÝ thøc trÎ ®-îc ®µo t¹o c¬ b¶n t¹i c¸c tr-êng ®¹i häc næi tiÕng cña Liªn X«, Hung ga ri... vÒ n-íc l¹i kh«ng thÓ nu«i ®-îc chÝnh b¶n th©n m×nh? Trong khi ®ã hä trµn trÒ nhiÖt huyÕt víi hy väng trë thµnh mét “tiÓu” tr-êng ph¸i Sedop ë ViÖt Nam vÒ c¬ häc vµ c¸c m«i tr-êng liªn tôc. Hä tr¨n trë 18

Sö ký FPT 1988 - 1998 trë suy t-, nh-ng cho ®Õn tr-íc khi lËp Nhãm T§NC ch-a thÓ lý gi¶i ®-îc mét c¸ch râ rµng. Môc ®Ých lËp Nhãm ban ®Çu chñ yÕu lµ ®Ó thùc hiÖn c¸c hîp ®ång víi mong muèn lµ kiÕm ®-îc tiÒn nu«i nhau ®Ó tiÕp tôc lµm khoa häc. T¹i mét qu¸n n-íc gÇn khu nhµ 208D §éi CÊn, trô së cò cña ViÖn C¬ häc, nhãm cña hä ®· ®-a ra môc tiªu ®ã. Trªn thùc tÕ, Nhãm T§NC còng ®· lµm ®-îc mét sè viÖc vµ còng ®· cã nh÷ng thµnh c«ng nhÊt ®Þnh c¶ vÒ nghiªn cøu khoa häc vµ øng dông khoa häc vµo thùc tiÔn. D-íi sù chØ ®¹o cña GS. TS NguyÔn V¨n §¹o, GS.TS NguyÔn V¨n §iÖp vµ sù l·nh ®¹o cña PTS Tr-¬ng Gia B×nh, Nhãm T§NC ®· cã nh÷ng hîp ®ång víi lß ph¶n øng h¹t nh©n §µ L¹t vÒ t¶i nhiÖt, l¾p ®Æt hÖ thèng sÊy l¹nh Nhµ m¸y thuèc l¸ §ång Nai, ®iÒu hoµ ë nhµ m¸y thuèc l¸ Thanh Ho¸, l¾p ®Æt m¸y kem BØm S¬n. Nhãm ®· tÝch luü ®-îc mét sè kinh nghiÖm trong viÖc võa triÓn khai thùc hiÖn c¸c hîp ®ång theo c¸c ®Ò tµi nghiªn cøu chuyªn m«n, võa kiÕm ®-îc sè tiÒn kh«ng nhá so víi ®ång l-¬ng c¸n bé thêi bao cÊp. §ãng gãp quan träng nhÊt cña Nhãm T§NC cã lÏ lµ ë chç ®· t¹o ®-îc mét dÊu Ên ban ®Çu vÒ kh¶ n¨ng ho¹t ®éng thùc tiÔn cña c¸c c¸n bé nghiªn cøu khoa häc c¬ b¶n, nh÷ng ng-êi mµ trong thêi kú ®ã d-íi con m¾t cña x· héi lµ kh«ng biÕt lµm g× ngoµi viÖc ®äc s¸ch vµ tranh luËn nh÷ng ®iÒu xa vêi ë tËn ®Èu tËn ®©u. Cïng víi nhãm nghiªn cøu kh¸c cña n-íc ta tham gia c¸c ho¹t ®éng thùc tiÔn, Nhãm T§NC ®· gãp phÇn t¹o ra phong trµo c¸n bé nghiªn cøu khoa häc c¬ b¶n ë c¸c viÖn, tr-êng ®¹i häc chuyÓn tõ viÖc nghiªn cøu trong bèn bøc t-êng kÝn mÝt mang nÆng tÝnh chÊt kinh viÖn ®Ó ®Õn víi thùc tiÔn cuéc sèng n¨ng ®éng ®ang ®ßi hái nhiÒu tµi n¨ng, nhiÖt huyÕt.

19

Sö ký FPT 1988 - 1998 §èi víi nh÷ng ng-êi l·nh ®¹o, thµnh c«ng n÷a cña Nhãm T§NC lµ ®· gióp cho hä suy ngÉm vµ cã c¨n cø ®Ó tæ chøc ho¹t ®éng nghiªn cøu khoa häc cã hiÖu qu¶ trong ®iÒu kiÖn giao thêi ®Êt n-íc tõ thêi kú bao cÊp chuyÓn sang më cöa. Trong ®iÒu kiÖn mµ ®iÒu g× còng míi mÎ, nh×n ®©u còng thÊy c¬ héi míi, th× ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng h×nh thøc tæ chøc thÝch hîp bao gåm nh÷ng nhµ khoa häc t©m huyÕt, cã tr×nh ®é chuyªn m«n cao, ®a n¨ng vµ rÊt n¨ng ®éng. Bëi v×, t©m huyÕt vµ n¨ng ®éng ®Ó th-êng xuyªn t×m kiÕm, ph¸t hiÖn kh«ng sên lßng n¶n chÝ nh÷ng ph¸t minh, s¸ng kiÕn. Am hiÓu s©u s¾c vµ bao qu¸t chuyªn m«n ®Ó nhanh chãng chuyÓn h-íng ph¸t triÓn. Nh÷ng kÕt luËn Êy ®· ®-îc dïng lµm c¬ së ®Ó chän lùa, tËp hîp ®éi ngò ®Ó h×nh thµnh c¬ cÊu tæ chøc míi. Tæ chøc Êy ph¶i ®-îc t¹o dùng theo m« h×nh võa nghiªn cøu khoa häc võa s¶n xuÊt kinh doanh ®¸p øng yªu cÇu thùc hiÖn c¸c hîp ®ång ®ang ph¸t triÓn theo quy m« lín vµ chuÈn bÞ cho c¸c hîp ®ång kh¸c lín h¬n ®ang më ra c¶ ë trong n-íc vµ ngoµi n-íc. Do tÝnh hîp lý vµ phï hîp xu thÕ trong c¸c ho¹t ®éng cña m×nh mµ Nhãm T§NC nhanh chãng thu hót thªm nhiÒu ng-êi tµi giái. Thµnh phÇn gia nhËp Nhãm ®· ®-îc më réng ra ngoµi ViÖn C¬ häc vµ ViÖn KHVN. C¸c anh Lª Vò Kú, Lª Quang TiÕn, sau nhiÒu n¨m gi¶ng d¹y t¹i khoa VËt lý Häc viÖn kü thuËt qu©n sù (lóc ®ã ë VÜnh Yªn) ®· lµm thñ tôc chuyÓn c«ng t¸c vÒ c¸c c¬ quan ë Hµ Néi, t×m ®Õn gia nhËp nhãm cña anh B×nh. Anh NguyÔn Thµnh Nam sau 8 n¨m ®Ìn s¸ch t¹i tr-êng MGU víi b»ng Phã tiÕn sÜ To¸n c¬, còng võa vÒ n-íc, ®ang trong qu¸ tr×nh t×m kiÕm m«i tr-êng lµm viÖc ®Çu tiªn vµ còng ®Õn víi nhãm anh B×nh. Råi anh NguyÔn ChÝ C«ng ®ang lµ c¸n bé chñ chèt 20

Sö ký FPT 1988 - 1998 chèt cña ViÖn TÝnh to¸n vµ §iÒu khiÓn (nay lµ ViÖn C«ng nghÖ th«ng tin); anh Bïi Quang Ngäc, ®ang lµ Phã tr-ëng Khoa Tin häc, §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi; anh Vâ Mai ®ang lµ c¸n bé chñ chèt vÒ tin häc t¹i ViÖn Kü thuËt vò khÝ, Bé Quèc phßng; anh §ç Cao B¶o lµ c¸n bé phÇn mÒm chñ chèt t¹i Côc t¸c chiÕn t¹i Bé quèc phßng vµ còng lµ céng t¸c viªn cña Phßng TrÝ tuÖ nh©n t¹o, ViÖn TÝnh to¸n vµ §iÒu khiÓn. TÊt c¶ hä t×m ®Õn liªn kÕt víi nhau trong nhãm cña anh Tr-¬ng Gia B×nh b»ng nh÷ng con ®-êng: b¹n bÌ th©n thiÕt, b¹n häc, b¹n ®ång niªn; b»ng sù giíi thiÖu cña nh÷ng ng-êi lµm cÇu nèi; b»ng sù næi tiÕng vÒ sù n¨ng ®éng cña nhãm vµ b»ng sù næi tiÕng cña tõng c¸ nh©n mét khi ®· “lät m¾t xanh” cña anh B×nh. Hä th-êng t×m ®Õn víi nhau trao ®æi, ®µm ®¹o ë trô së ViÖn C¬ häc, phßng ®¸nh bãng bµn 30 Hoµng DiÖu, hoÆc nhµ riªng cña tõng ng-êi ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc cho nh÷ng hîp ®ång khoa häc, kinh tÕ. Sù t©m ®Çu ý hîp, tinh thÇn lao ®éng nghiªn cøu khoa häc say mª, sù c¶m th«ng cña nh÷ng ng-êi “cïng héi, cïng thuyÒn” ®· dÇn dÇn gióp cho c¸c thµnh viªn trong Nhãm T§NC nÈy sinh nh÷ng ý t-ëng v-¬n cao bay xa v-ît ra ngoµi ph¹m vi khu«n khæ chËt hÑp cña Nhãm T§NC. Cïng víi nÈy sinh nh÷ng ý t-ëng muèn lµm c¸i g× ®ã to lín cã ý nghÜa trong khoa häc, viÖc Nhãm T§NC thùc hiÖn c¸c hîp ®ång, nhÊt lµ hîp ®ång lín mang tÇm quèc tÕ cã ý nghÜa s©u xa trong viÖc tù nã ph¸ bá m×nh ®Ó ®i tíi lËp mét tæ chøc cao h¬n. Hîp ®ång trao ®æi thiÕt bÞ gi÷a ViÖn KHVN vµ ViÖn Hµn l©m khoa häc Liªn X« (KHLX) nhlµ mét yÕu tè xóc t¸c, mét ®éng lùc thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh Êy.

21

Sö ký FPT 1988 - 1998 Lóc ®ã ViÖn KHVN, c¬ quan chñ qu¶n cña ViÖn C¬ häc ®ang ®-îc ViÖn Hµn l©m KHLX ®ì ®Çu. Tr-íc kia ViÖn Hµn l©m KHLX gióp ViÖn KHVN ®µo t¹o c¸n bé, kinh phÝ ®i l¹i vµ m¸y mãc thiÕt bÞ nghiªn cøu khoa häc. Vµo ®Çu nh÷ng n¨m 80, Liªn X« gÆp khã kh¨n vÒ kinh tÕ, l¹i bÞ c¸c n-íc ph-¬ng T©y bao v©y nhiÒu mÆt trong ®ã cã m¶ng khoa häc c«ng nghÖ. Quan hÖ mét chiÒu “bao cÊp” gi÷a b¹n vµ ta rÊt mÆn mµ tr-íc ®©y th× ®Õn nay kh«ng thÓ thùc hiÖn ®-îc n÷a. B»ng sù c¶m th«ng vµ víi tÊm lßng ©n nghÜa biÕt ¬n, ViÖn KHVN võa tù m×nh kh¾c phôc khã kh¨n, nh-ng còng hÕt søc cè g¾ng lµm mét viÖc g× ®ã ®Ó gióp b¹n. Kho¶ng ®Çu n¨m 1988, ViÖn sÜ NguyÔn V¨n §¹o ®· ký kÕt víi ViÖn Hµn l©m KHLX mét hîp ®ång trao ®æi thiÕt bÞ. Theo tho¶ thuËn hai bªn, ta cung cÊp m¸y tÝnh hiÖn ®¹i cña ph-¬ng T©y vµ c¸c n-íc §«ng Nam ¸ cho ViÖn Hµn l©m KHLX, ®Ó ®æi lÊy vËt t- s¾t thÐp thiÕt bÞ vµ ph-¬ng tiÖn vËn t¶i cña Liªn X«. Hîp ®ång nµy ViÖn KHVN giao cho ViÖn C¬ häc trùc tiÕp thùc hiÖn. §Õn l-ît m×nh, ViÖn C¬ häc nh¾m vµo thùc lùc kh¶ n¨ng vµ giao viÖc thùc hiÖn hîp ®ång cho Nhãm T§NC. Nhãm nµy nÕu gi÷ nguyªn h×nh thøc tæ chøc vµ ph-¬ng thøc ho¹t ®éng nh- cò th× sÏ kh«ng thÓ nµo ®¸p øng ®-îc yªu cÇu. V¶ l¹i Tr-¬ng Gia B×nh, ng-êi rÊt quyÕt t©m ®Ó thùc hiÖn b»ng ®-îc hîp ®ång nµy, l¹i cho r»ng, viÖc ®øng tªn ViÖn C¬ häc ®Ó tiÕp tôc ký kÕt vµ thùc hiÖn c¸c hîp ®ång lµm ¨n trong giai ®o¹n tiÕp theo lµ hoµn toµn kh«ng thuËn tiÖn cho Nhãm T§NC. CÇn ph¶i cã mét tæ chøc riªng, tªn riªng t-¬ng xøng, phï hîp vµ cã t- c¸ch ph¸p nh©n. TÊt c¶ nh÷ng yÕu tè trªn tæng hîp l¹i vµo chÝnh thêi ®iÓm gi÷a n¨m 1988 t¹o ra c¬ héi ®Ó mét c«ng ty khoa häc ra ®êi dùa trªn c¬ së tæ chøc cña Nhãm T§NC. 22

Sö ký FPT 1988 - 1998 §Æt tªn khai sinh Mïa HÌ n¨m 1988, nhÊt lµ sau §¹i héi Tin häc ViÖt Nam lÇn thø nhÊt, c«ng viÖc xóc tiÕn ®Ó thµnh lËp c«ng ty cña nhãm Tr-¬ng Gia B×nh ®Æt ra khÈn tr-¬ng. Cã hai vÊn ®Ò lín tr-íc m¾t ph¶i gi¶i quyÕt: Thø nhÊt lµ ph¶i thu hót thªm lùc l-îng tin häc vµo c«ng ty, thø hai lµ gi¶i quyÕt c«ng viÖc cña nhãm tin häc trong c«ng ty sÏ nh- thÕ nµo trong giai ®o¹n ®Çu. VÒ lùc l-îng, ®Õn mïa Thu 1988, ngoµi Nhãm T§NC cña ViÖn C¬ häc, ®· cã 6 ng-êi tin häc ®Çu tiªn xin gia nhËp FPT trong nh÷ng hoµn c¶nh kh¸c nhau, Vâ Mai lµ b¹n cña Vâ Hång Nam (em chÞ Vâ H¹nh Phóc), NguyÔn Trung Hµ ®Ö tö cña anh B×nh ë ViÖn C¬ häc, Thµnh Nam lµ b¹n Trung Hµ vµ cïng häc ë MGU víi anh B×nh, anh Bïi Quang Ngäc lµ b¹n häc cña anh B×nh, cßn anh NguyÔn ChÝ C«ng th× lµ ng-êi næi tiÕng vµ cã uy tÝn trong giíi tin häc ViÖt Nam bÊy giê vµ anh Ngäc lµ ng-êi giíi thiÖu anh C«ng theo yªu cÇu cña anh B×nh, §ç Cao B¶o lµ ng-êi ®· lät m¾t xanh cña anh B×nh trong §¹i héi Tin häc ViÖt Nam lÇn thø nhÊt. Tíi thêi ®iÓm ®ã, bé khung cña FPT ®· ®-îc h×nh thµnh theo ba nhãm: nhãm ViÖn C¬ häc, nhãm C¬ §iÖn L¹nh vµ nhãm Tin häc ®ang trong giai ®o¹n h×nh thµnh víi sè l-îng trªn chôc ng-êi. VÒ nhiÖm vô cña nhãm Tin häc, v× nã ®ang trong buæi h×nh thµnh, cho nªn ph¶i th¶o luËn rÊt nhiÒu trong c¸c cuéc häp. C¸c cuéc häp ®iÔn ra liªn miªn trong nh÷ng buæi tèi hoÆc ngµy chñ nhËt, lóc th× ë 30 Hoµng DiÖu, khi th× ë nhµ anh C«ng (lµng Kim Liªn) khi ë nhµ anh Trung Hµ (phè 23

Sö ký FPT 1988 - 1998 Hµng B«ng) vµ th-êng cã sù tham dù cña anh Tr-¬ng Gia B×nh vµ anh Lª Vò Kú. Chñ ®Ò c¸c buæi häc vÉn xoay quanh vÊn ®Ò lµ nhãm Tin häc sÏ lµm g× trong FPT vµ sÏ lµm g× trong viÖc thùc hiÖn hîp ®ång víi ViÖn Hµn l©m KHLX. NhiÒu ý kiÕn ®Æt c©u hái: Nhãm anh TrÇn §øc NhuËn th× ®· cã h-íng lµm c¸c hÖ thèng ®iÒu hoµ trung t©m; Nhãm T§NC th× ®· cã h-íng c«ng nghÖ thùc phÈm. VËy nÕu thµnh lËp C«ng ty, th× 6 ng-êi trong Nhãm Tin häc sÏ lµm g×? Sau nhiÒu cuéc häp vµ th-êng kÕt thóc vµo 2 giê s¸ng, anh B×nh ®· ®-a ra ý kiÕn vµ mäi ng-êi ®i ®Õn kÕt luËn lµ Nhãm Tin häc sÏ lµm nhiÖm vô “Test” (kiÓm tra) m¸y tÝnh tr-íc khi xuÊt sang Liªn X«, cßn tÊt c¶ c«ng viÖc kh¸c sÏ tÝnh sau. Vµo cuèi mïa Thu 1988, nh÷ng yÕu tè “thiªn thêi, ®Þa lîi, nh©n hoµ” cho thµnh lËp c«ng ty ®· chÝn muåi, nh-ng cßn mét trë ng¹i cuèi cïng ph¶i v-ît qua lµ nh÷ng thñ tôc cÇn thiÕt. Sè lµ khi ®ã, theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ, chØ cã c¬ quan Nhµ n-íc cÊp bé vµ ngang bé míi ®-îc quyÒn thµnh lËp c«ng ty cÊp 1, vµ bÊt cø c«ng ty nµo còng ph¶i cã c¬ quan chñ qu¶n. Theo quy ®Þnh Êy th× chØ riªng ViÖn C¬ häc kh«ng ®ñ ph¸p nh©n c¬ quan chñ qu¶n thµnh lËp c«ng ty. Thñ tôc thµnh lËp c«ng ty trùc thuéc ViÖn KHVN còng rÊt khã kh¨n v× tÝnh chÊt cña c«ng ty víi nhiÖm vô cña ViÖn ®ã. VËy th× ph¶i t×m cho sù ra ®êi cña c«ng ty mét c¬ quan chñ qu¶n hîp hiÕn hîp ph¸p. §-îc sù ®ì ®Çu cña GS ViÖn sÜ NguyÔn V¨n §¹o - mét yÕu nh©n cña nÒn khoa häc ViÖt Nam, anh B×nh ®· quyÕt ®Þnh lùa chän ®øng d-íi tr-íng cña ViÖn Nghiªn cøu C«ng nghÖ quèc gia (NCCNQG) do GS.TS Vò §×nh Cù lµm ViÖn tr-ëng. ViÖn nµy lµ c¬ quan ngang bé vµ cã nhiÖm vô chuyÓn giao c«ng 24

Sö ký FPT 1988 - 1998 nghÖ hiÖn ®¹i, còng nh- s¸ng t¹o c¸c c«ng nghÖ míi, c«ng nghÖ cao cho ViÖt Nam. Thêi ®iÓm nµy ViÖt Nam ®ang bÞ cÊm vËn, nhÊt lµ cÊm vËn vÒ c«ng nghÖ, nªn ViÖn NCCNQG ®-îc h-ëng quy chÕ ®Æc biÖt vÒ b¶o mËt vµ an ninh quèc gia nh- Bé Néi vô vµ Bé Quèc phßng. Anh Vò §×nh Cù lµ ng-êi cã c«ng lín trong viÖc s¸ng chÕ ra c«ng cô rµ ph¸ bom m×n tõ tr-êng cña Mü phong to¶ c¶ng H¶i Phßng vµ bê biÓn miÒn B¾c ngay tr-íc khi cã HiÖp ®Þnh Pari n¨m 1973 vÒ lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam. Cho ®Õn n¨m 1988, anh Cù vÉn sèng mét m×nh t¹i phßng xÐp ®Çu cÇu thang lªn tÇng 3 mét toµ nhµ cña §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi dïng lµm phßng thÝ nghiÖm. Phßng ®é 14m2, kª mét bµn lµm viÖc, hai c¸i ghÕ ngåi, mét tñ s¸ch, cßn chç ngñ lµ mÆt sµn nhµ. Anh Cù tù nÊu lÊy ¨n, chñ yÕu lµ m× ¨n liÒn cho ®¬n gi¶n. Cuéc sèng riªng cña mét nhµ khoa häc vµ ®· tõng lµ anh hïng mµ nhthÕ ®ã. Cã nh- thÕ b©y giê anh míi trë thµnh Phã chñ tÞch Quèc héi phô tr¸ch vÒ c«ng t¸c khoa häc. Së dÜ ph¶i nãi h¬i kü vÒ anh Cù, v× anh lµ ng-êi cÇm bót ký quyÕt ®Þnh thµnh lËp c«ng ty. §· ®Õn møc Êy råi, nh-ng chØ riªng ViÖn NCCNQG còng ch-a thÓ hoµn toµn b¶o ®¶m. CÇn ph¶i thùc hiÖn mét sù liªn kÕt cho phï hîp víi thùc tÕ. Bëi v×, tuy xin ®øng d-íi cê cña c¬ quan anh Cù, nh-ng nhãm cña anh B×nh l¹i thuéc biªn chÕ chÝnh thøc cña ViÖn C¬ häc thuéc ViÖn KHVN. Trong nhãm cña anh B×nh l¹i cã ng-êi thuéc Liªn hiÖp c¸c xÝ nghiÖp l¾p m¸y thuéc Bé X©y dùng. Do vËy c«ng ty ra ®êi ph¶i mang danh lµ s¶n phÈm cña sù liªn kÕt gi÷a ba ®¬n vÞ Êy. Víi mét quyÕt t©m cao, cuèi cïng c¸i g× ®Õn ¾t ph¶i ®Õn. Ngµy 13-9-1988, ViÖn tr-ëng ViÖn NCCNQG ®· ký QuyÕt ®Þnh sè 80-88 Q§/VCN thµnh lËp c«ng ty lÊy tªn lµ 25

Sö ký FPT 1988 - 1998 C«ng ty C«ng nghÖ chÕ biÕn Thùc phÈm gäi t¾t lµ C«ng ty C«ng nghÖ Thùc phÈm vµ giao cho anh Tr-¬ng Gia B×nh lµm Gi¸m ®èc. V× sao C«ng ty l¹i cã tªn khai sinh nhvËy? ThËt ra c¸i tªn nµy do anh Vò §×nh Cù gîi ý. Tªn khai sinh cã ch÷ c«ng nghÖ? §iÒu ®ã dÔ hiÓu, v× danh nghÜa nã thuéc ViÖn NCCNQG. TÊt c¶ c¸c ViÖn, ®¬n vÞ n»m trong ViÖn NCCNQG theo quy ®Þnh b¾t buéc ®Òu ph¶i cã ch÷ “c«ng nghÖ”. Ch¼ng h¹n nh- ViÖn c«ng nghÖ vi ®iÖn tö, ViÖn c«ng nghÖ Laser, C«ng ty xuÊt nhËp khÈu c«ng nghÖ... Cßn v× sao l¹i cã ch÷ “thùc phÈm”? Håi ®ã ë ViÖt Nam chØ chÊp nhËn tªn c«ng ty ph¶i râ rµng chøc n¨ng, nhiÖm vô cña m×nh, tªn c«ng ty ph¶i trïng víi ho¹t ®éng chÝnh cña nã, mµ kh«ng ®-îc ®Æt tªn chung chung. Khi ®-îc anh Vò §×nh Cù hái h-íng C«ng ty ho¹t ®éng trong lÜnh vùc nµo, th× anh Tr-¬ng Gia B×nh tr¶ lêi lµ muèn lµm trong lÜnh vùc c«ng nghÖ míi nh- c«ng nghÖ sÊy, c«ng nghÖ tin häc, tù ®éng ho¸... Anh Cù liÒn gîi ý thÕ th× chØ cã ngµnh chÕ biÕn thùc phÈm lµ cã ®ñ lo¹i c«ng nghÖ nãi trªn vµ ®Ò nghÞ ®Æt tªn khai sinh cho C«ng ty nh- ®· nªu trªn. ThÊy nã phï hîp víi h-íng C«ng ty ho¹t ®éng ban ®Çu vµ ®Æc biÖt phï hîp víi quan ®iÓm, môc tiªu do §¹i héi VI cña §¶ng nªu ra, nªn anh B×nh ®· ®ång ý chÊp thuËn. Thêi kú Êy, §¶ng ta x¸c ®Þnh r»ng, n«ng nghiÖp lµ mÆt trËn hµng ®Çu, toµn x· héi ph¶i tËp trung mäi nç lùc ®Ó b¶o ®¶m ®ñ l-¬ng thùc nu«i sèng x· héi. ChÊp nhËn c¸i tªn Êy ch¾c ch¾n sÏ gÆp nhiÒu thuËn lîi trong th-¬ng tr-êng, còng nh- trong cuéc sèng cña thêi míi më cöa. Cuèi cïng trong tªn khai sinh cña C«ng ty v× sao l¹i cã ch÷ FPT? Khi ®ã ë n-íc ta cã t©m lý chuéng ®Æt tªn n-íc ngoµi cho c¸c c«ng ty. BÊt cø c«ng ty nµo còng ph¶i ®Æt tªn 26

Sö ký FPT 1988 - 1998 tªn tiÕng anh ®Ó giao dÞch quèc tÕ mét phÇn, nh-ng c¸i chÝnh lµ ®Ó cho míi l¹, cho oai vµ dÔ bÒ qu¶ng c¸o. Theo trµo l-u Êy, C«ng ty C«ng nghÖ chÕ biÕn Thùc phÈm liÒn ®-îc dÞch sang tiÕng anh lµ The Food Processing Technology Company. NÕu nh- vËy, theo th«ng lÖ tªn t¾t tiÕng anh cña c«ng ty ph¶i lµ FOODPROTECHCO hoÆc FOPROTECH hay lµ FPTC. Mét cuéc tr-ng cÇu ý kiÕn d©n chñ ®Æt ra cho viÖc ®Æt tªn nµy. Cã ý kiÕn cña thµnh viªn cho r»ng, ®Ó dÔ nhí, dÔ gäi th× tªn c«ng ty b»ng tiÕng anh chØ nªn gi÷ 3 ©m tiÕt nh- mét sè c«ng ty trªn thÕ giíi th-êng gäi: ADIDAS, IBM, MERCEDES... V¶ l¹i ch÷ c¸i “C” (company) lµ danh tõ chung, kh«ng nªn ®-a thªm ©m tiÕt ®ã vµo tªn C«ng ty. Do ®ã tªn C«ng ty chØ nªn gäi lµ FPT. ThÊy hîp lý, ®Ò nghÞ trªn ®-îc mäi ng-êi chÊp nhËn. Tõ ®ã tªn ViÖt, tªn tiÕng Anh cña C«ng ty ®· ®-îc ®-a vµo quyÕt ®Þnh. Gi¶i thÝch v× sao chän FPT, sau nµy GS.TS NguyÔn V¨n §¹o, Gi¸m ®èc §¹i häc quèc gia Hµ Néi cã nãi: “Môc tiªu l©u dµi cña FPT lµ ho¹t ®éng trong lÜnh vùc tin häc øng dông. Song, b-íc ®Çu nªn chän c«ng ty sao cho dÔ ®-îc chÊp nhËn cña x· héi khi ®ã vµ thu hót sù chó ý cña n-íc ngoµi víi môc tiªu nh©n ®¹o. Cuèi cïng mäi ng-êi ®· chän tªn “C«ng ty C«ng nghÖ Thùc phÈm FPT”. Khi tªn ®· ®-îc ®Æt, h-íng ho¹t ®éng ®· x¸c ®Þnh, c¸c nhµ l·nh ®¹o c«ng ty b¾t tay vµo viÕt c-¬ng lÜnh, ®iÒu lÖ. Anh Tr-¬ng Gia B×nh lµ ng-êi nªu ý t-ëng vµ cïng víi anh Ph¹m Hïng so¹n th¶o c-¬ng lÜnh, ®iÒu lÖ C«ng ty. Nh÷ng v¨n b¶n nµy ®-îc so¹n t¹i bµn trµ ®Æt c¹nh bµn bãng bµn nhµ 30 Hoµng DiÖu. Lóc ®Çu th× gäi lµ quy chÕ néi bé, vÒ sau th× ®-îc gäi nh- lµ ®iÒu lÖ cña FPT. Néi dung cña c-¬ng lÜnh, ®iÒu lÖ cã mét nguyªn t¾c ®¸ng chó 27

Sö ký FPT 1988 - 1998 ý: “FPT mong muèn trë thµnh mét tæ chøc kiÓu míi, hïng m¹nh b»ng nç lùc lao ®éng s¸ng t¹o trong khoa häc kü thuËt vµ c«ng nghÖ, gãp phÇn h-ng thÞnh quèc gia, ®em l¹i cho mçi thµnh viªn cña m×nh ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn ®Çy ®ñ nhÊt vÒ tµi n¨ng, mét cuéc sèng ®Çy ®ñ vÒ vËt chÊt, phong phó vÒ tinh thÇn”. Tuy chØ trong ph¹m vi mét c«ng ty bÐ nhá lóc ®Çu, nh-ng nguyªn t¾c Êy ®· ph¶n ¸nh b¶n chÊt, môc tiªu phÊn ®Êu chung cña CNXH. Thùc tiÔn ho¹t ®éng cña c«ng ty FPT ®· lµm ®óng theo nguyªn t¾c ®ã. Cho ®Õn nay 10 n¨m ®· qua, ph-¬ng ch©m ®ã vÉn cßn gi¸ trÞ vµ ®ang ®-îc tiÕp tôc ph¸t huy. GÇn ®©y do t×nh cê mµ c¸c nhµ l·nh ®¹o c«ng ty ®· ph¸t hiÖn ra b¶n th¶o ®Çu tiªn cña c-¬ng lÜnh, ®iÒu lÖ. Nguyªn v¨n cña ph-¬ng ch©m trªn ®· ®-îc kh¾c thµnh nh÷ng dßng ch÷ vµng trªn bøc t-êng ®¸ ®Æt tr-íc Trô së c«ng ty FPT, 37 L¸ng H¹. Song song víi viÖc so¹n th¶o ®iÒu lÖ lµ viÖc tæ chøc s¸ng t¸c Logo cho C«ng ty. B¶n Logo ®Çu tiªn ®-îc chän lµ do ý t-ëng cña anh B×nh, anh Lª Vò Kú vµ anh Ph¹m Hïng ®Ò xuÊt. §ã lµ b¶n Logo Ên t-îng mang tÝnh riªng biÖt vµ ®Ëm nÐt ¸ §«ng vµ bao hµm c¸c ch÷ c¸i ®Çu cña tªn nh÷ng ng-êi s¸ng lËp. Logo nµy ®Ñp, Ên t-îng nh-ng bi luþ. Nã nh- lµ biÓu t-îng cña 4 giät lÖ rêi nhau ®-îc ghÐp l¹i nh- mét kiÓu ch÷ H¸n r-êm rµ, ®a nghÜa. V× vËy vÒ sau kh«ng dïng Logo nµy n÷a. Thay vµo ®ã lµ Logo míi mµ ngµy nay C«ng ty ®ang dïng nh- mäi ng-êi ®· biÕt. Sau nhiÒu ngµy chê ®îi cuèi cïng ngµy ra m¾t chÝnh thøc cña C«ng ty còng ®· ®Õn. Khi cã QuyÕt ®Þnh thµnh lËp, FPT vÉn ch-a cã trô së chÝnh thøc. Gi¸m ®èc Tr-¬ng Gia B×nh quyÕt ®Þnh lÊy mét trong 2 phßng cña gia ®×nh ë 30 Hoµng DiÖu lµm trô së t¹m thêi. ë phßng ®ã ®· diÔn ra nhiÒu sù kiÖn quan träng: lµ n¬i tô häp cña Nhãm nhiÖt vµ 28

Sö ký FPT 1988 - 1998 chÊt; n¬i më líp tin häc ®Çu tiªn vµ v¨n phßng t¹m thêi ®Çu tiªn cña c«ng ty FPT. Nhµ chËt, ng-êi mçi ngµy thªm ®«ng, nh-ng kh«ng khã kh¨n nµo ng¨n c¶n ®-îc tinh thÇn lµm viÖc cña hä. Mét c«ng ty thµnh lËp kh«ng vèn liÕng, kh«ng tµi s¶n cè ®Þnh, kh«ng cã trô së v¨n phßng thËt lµ “v¹n sù khëi ®Çu nan”. §Ó ra m¾t C«ng ty, tr-a ngµy 15-9-1988, anh B×nh vµ chÞ H¹nh Phóc tæ chøc mét b÷a tiÖc t¹i phßng ch¬i bãng bµn trong s©n v-ên khu nhµ ë vµ lµm viÖc cña §¹i t-íng Vâ Nguyªn Gi¸p. §¹i t-íng lµ ba ®Î chÞ Phóc vµ lµ bè vî anh B×nh. Gäi lµ tiÖc nh-ng chØ cã bón ch¶, kh«ng cã bia, r-îu. C¸c thµnh viªn ®Õn dù ®«ng ®ñ: Ngoµi vî chång anh B×nh, dù tiÖc cßn cã: - Lª Vò Kú, c¸n bé biÖt ph¸i cña ViÖn N¨ng l-îng nguyªn tö QG; - NguyÔn Trung Hµ, c¸n bé ViÖn C¬ häc, ViÖn KHVN; - §µo Vinh, c¸n bé ViÖn C¬ häc, ViÖn KHVN; - Bïi Quang Ngäc, gi¸o viªn §¹i häc B¸ch Khoa; - NguyÔn Thµnh Nam, c¸n bé ViÖn C¬ häc ViÖt Nam; - §ç Cao B¶o, ®¹i uý Bé Quèc phßng; - Vâ Mai, ®¹i uý Bé Quèc phßng; - Ph¹m Hïng, c¸n bé ViÖn C¬ häc, ViÖn KHVN; - Lª ThÕ Hïng, c¸n bé ViÖn C¬ häc, ViÖn KHVN; - NguyÔn ChÝ C«ng, c¸n bé ViÖn TÝnh to¸n vµ §iÒu khiÓn, ViÖn KHVN; - NguyÔn Hång Phan, c¸n bé ViÖn C¬ häc ViÖt Nam; 29

Sö ký FPT 1988 - 1998 - NguyÔn V¨n Th¨ng, c¸n bé ViÖn C¬ häc ViÖn KHVN; - Lª Quang TiÕn, ®¹i uý, gi¸o viªn Häc viÖn Kü thuËt qu©n sù, Bé Quèc phßng; - TrÇn §øc NhuËn, c¸n bé Liªn hiÖp c¸c xÝ nghiÖp l¾p m¸y. Theo ®ã th× sè thµnh viªn cña FPT lóc ®Çu thµnh lËp lµ 14 ng-êi. Sau ®ã anh Phan vµ anh Th¨ng nhanh chãng t¸ch ra khái ho¹t ®éng FPT, nªn cã thÓ coi sè thµnh viªn chÝnh thøc ®Çu tiªn cña FPT chØ cã 12 ng-êi. ChÞ Phóc tuy kh«ng lµ thµnh viªn cña FPT nh-ng ®· gióp chång lµm viÖc cña V¨n phßng C«ng ty trong nh÷ng ngµy ®Çu. V× vËy b÷a tiÖc nµy do chÞ tæ chøc vµ ®¹o diÔn. Víi mét nhóm nhá ngåi d-íi t¸n c©y réng trong khu v-ên nhµ §¹i t-íng Vâ Nguyªn Gi¸p, hä vui vÎ vµ liªn t-ëng ®Õn vai trß cña FPT. Hä tù vÝ C«ng ty cña hä nh- mét ®éi du kÝch nhá trong khu rõng chiÕn khu c¸ch m¹ng ®ang bµn b¹c kÕ ho¹ch chuÈn bÞ cho nh÷ng trËn tËp kÝch lín trong lÜnh vùc khoa häc c«ng nghÖ. §Ó sím ®i vµo ho¹t ®éng, C«ng ty ph¶i cã con dÊu. Con dÊu sÏ kh¼ng ®Þnh vµ lµm t¨ng gi¸ trÞ tªn tuæi vµ ph¸p lý cña C«ng ty. Gi¸m ®èc Tr-¬ng Gia B×nh ®· giao cho anh §µo Vinh, Tr-ëng phßng tæng hîp, vµ anh Lª Quang TiÕn ®i lµm con dÊu. Anh Vinh vèn lµ Ch¸nh v¨n phßng cña ViÖn C¬ häc, th¹o c¸c thñ tôc hµnh chÝnh nªn chÞu tr¸ch nhiÖm lo giÊy tê. Lª Quang TiÕn quen biÕt nhiÒu bªn ngµnh Néi vô nªn ®i lµm mÉu kh¾c con dÊu. Con dÊu C«ng ty ®-îc sö dông trong viÖc göi ba c«ng v¨n ®Çu tiªn vÒ xin c¸n bé. Mét trong sè ®ã lµ c«ng v¨n göi Bé Quèc phßng ®Ó xin ®¹i uý Lª Quang TiÕn vÒ c«ng 30

Sö ký FPT 1988 - 1998 t¸c t¹i c«ng ty FPT, do chÞ Vâ H¹nh Phóc so¹n th¶o. C¨n cø vµo c«ng v¨n nµy, Bé Quèc phßng ®· cã quyÕt ®Þnh cho Lª Quang TiÕn chuyÓn ngµnh tõ Häc viÖn Kü thuËt qu©n sù vÒ th¼ng c«ng ty FPT. Sau ®ã anh Cù ®· khiÓn tr¸ch anh B×nh vÒ viÖc ký göi c«ng v¨n vµ xin c¸n bé vÒ C«ng ty kh«ng ®óng quy ®Þnh Nhµ n-íc. Sau ®ã con dÊu ®· ®-îc qu¶n lý chÆt chÏ, th-êng xuyªn ®Ó trong tñ ë c¨n phßng nhµ anh B×nh. ViÖc thµnh lËp C«ng ty FPT lµ mét b-íc tiÕn míi cña ý t-ëng t¸o b¹o. Tuy sè thµnh viªn cßn Ýt (12 ng-êi), c¸c bé phËn chÝnh ch-a nhiÒu (4 bé phËn), nh-ng bé khung cña FPT vÒ tæ chøc vµ con ng-êi ®· v÷ng ch·i. §©y lµ mét sù nç lùc lín lao cña c¸c nhµ khoa häc trÎ trong nhãm anh B×nh ®Ó biÕn ý t-ëng thµnh hiÖn thùc. TÊt c¶ nh÷ng ai ®· tõng sèng vµ lµm viÖc ë C«ng ty FPT, tr-íc ®©y còng nh- hiÖn nay, ®· ra ®i hay cßn ë l¹i, ®Òu kh«ng thÓ quªn nh÷ng g-¬ng mÆt cña nh÷ng ng-êi tham gia s¸ng lËp FPT. §ã lµ anh Tr-¬ng Gia B×nh - thñ lÜnh, lµ gi¸m ®èc, nh©n vËt sè 1, giái trong chuyªn m«n vµ cã tµi trong tæ chøc vµ l·nh ®¹o C«ng ty. §ã lµ Lª Vò Kú, nh©n vËt sè 2 cña C«ng ty trong buæi ®Çu míi thµnh lËp vµ ®· cã c«ng lao lín ®èi víi FPT. §ã lµ Lª Quang TiÕn, ng-êi cã tµi kinh doanh, gi÷ nhiÒu chøc vô cña FPT tõ tr-íc ®Õn nay, ng-êi mµ mçi b-íc tr-ëng thµnh cña c¸ nh©n ®Òu g¾n víi sù tr-ëng thµnh cña tËp thÓ vµ cña C«ng ty. §ã lµ NguyÔn Trung Hµ, cè vÊn cña gi¸m ®èc, ng-êi cã nhiÒu ®ãng gãp trong viÖc ho¹ch ®Þnh ph-¬ng h-íng cña c«ng ty. §ã lµ NguyÔn ChÝ C«ng, mét thñ lÜnh tin häc ®Çu tiªn cña FPT, lµ ng-êi cã tÇm nh×n chiÕn l-îc vµ cã kiÕn thøc uyªn th©m vÒ hÇu hÕt c¸c lÜnh vùc cña Tin häc, cã nhiÒu ®ãng gãp cho C«ng ty vÒ ph¸t triÓn h-íng tin häc. 31

Sö ký FPT 1988 - 1998 §ã lµ anh TrÇn §øc NhuËn, mét kü s- l¾p m¸y næi bËt bëi tÝnh thùc tiÔn rÊt cao, cã c«ng lao trong viÖc thùc hiÖn thµnh c«ng c¸c hîp ®ång. §ã lµ Lª ThÕ Hïng, ng-êi kiªn tr× vµ cã nhiÒu ®ãng gãp cho h-íng c«ng nghÖ thùc phÈm. §ã lµ Ph¹m Hïng, ng-êi lu«n lu«n cã ý t-ëng tèt ®Ñp vµ ®Çu ãc s¸ng t¹o trong viÖc th¶o ra ®iÒu lÖ vµ logo cña C«ng ty. §ã lµ Bïi Quang Ngäc, ng-êi cã c¸ tÝnh m¹nh mÏ, lµ linh hån vµ thñ lÜnh cña FPT vÒ tin häc. §ã lµ NguyÔn Thµnh Nam, ng-êi ®· cã c«ng lao ®ãng gãp x©y dùng tinh thÇn C«ng ty vµ ph¸t triÓn PhÇn mÒm FPT. §ã lµ Vâ Mai, ng-êi cã c«ng x©y dùng nªn bé phËn kü thuËt phÇn cøng cña FPT, ng-êi ®· giíi thiÖu, b¶o l·nh cho mét sè ng-êi vµo lµm viÖc ë FPT. §ã lµ anh §µo Vinh, ng-êi qu¶n trÞ giái cña FPT, ng-êi lµm Tr-ëng phßng tæng hîp C«ng ty mét thêi gian dµi. §ã lµ TS Ng« Huy CÈn, ng-êi ®· ®¶m ®-¬ng phô tr¸ch bé phËn Trao ®æi nhiÖt vµ chÊt cña FPT. §ã lµ NguyÔn Hång Phan, vµ NguyÔn V¨n Th¨ng - nh÷ng thµnh viªn mµ tªn tuæi kh«ng thÓ thiÕu trong Nhãm T§NC. §ã lµ §ç Cao B¶o lµ ng-êi cã triÓn väng trong Bé Quèc phßng, ®· d¸m hy sinh quyÒn lîi riªng v× tin häc vµ lËp tr×nh cña C«ng ty v.v... TÊt c¶ hä ®Òu rÊt xøng ®¸ng ®-îc ghi tªn tuæi, sù nghiÖp trong sö vµng cña c«ng ty FPT. Tuy nhiªn, c«ng lao chÝnh tr-íc tiªn lµ thuéc vÒ nh÷ng nhµ l·nh ®¹o hai c¬ quan khoa häc lín lóc ®ã: ViÖn KHVN vµ ViÖn NCCNQG. §ã lµ GS.TS NguyÔn V¨n §¹o; GS.TS Vò §×nh Cù; GS.TS NguyÔn V¨n §iÖp... Riªng GS.TS Vò §×nh Cù, ®· ký quyÕt ®Þnh thµnh lËp mét c«ng ty mµ kh«ng cã mét thµnh viªn nµo cña FPT n»m trong biªn chÕ c¬ quan ViÖn NCCNQG do anh qu¶n lý. §iÒu ®ã chøng tá r»ng, ngay tõ sím, GS Vò §×nh Cù rÊt tin t-ëng ®éi ngò 32

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®éi ngò c¸n bé trÎ cña FPT, mµ cã lÏ tr-íc hÕt ®Æt niÒm tin v÷ng ch¾c vµo quyÕt t©m, ý chÝ còng nh- trÝ tuÖ cña c¸c anh Tr-¬ng Gia B×nh, Lª Vò Kú... Ng-îc l¹i, ®èi víi nh÷ng ng-êi trùc tiÕp l·nh ®¹o vµ tham gia s¸ng lËp FPT, th× vai trß to lín cña c¸c vÞ GS,TS nãi trªn lu«n lu«n ®-îc kh¼ng ®Þnh. Trong t©m trÝ vµ t×nh c¶m cña hä, c¸c anh Vò §×nh Cù vµ NguyÔn V¨n §¹o lu«n lu«n ®-îc kÝnh träng vµ ®Ò cao. ChÝnh Gi¸m ®èc Tr-¬ng Gia B×nh, b©y giê lµ Tæng gi¸m ®èc C«ng ty, mçi khi nãi tíi c¸c ViÖn sÜ ®ã, nh- nãi tíi nh÷ng ng-êi anh c¶, ng-êi cha ®ì ®Çu, cha nu«i cña C«ng ty ph¸t triÓn ®Çu t- c«ng nghÖ FPT víi t×nh c¶m ®Çy kÝnh träng, tù hµo.

33

Sö ký FPT 1988 - 1998

fpt - tr-ëng thµnh vµ ph¸t triÓn
Sau khi ra ®êi, sù tr-ëng thµnh vµ lín m¹nh cña FPT ®-îc thÓ hiÖn trªn ba mÆt chÝnh. Thø nhÊt lµ nh÷ng nhiÖm vô, kÕ ho¹ch nghiªn cøu khoa häc vµ thùc hiÖn c¸c hîp ®ång kinh tÕ. Thø hai lµ sù ph¸t triÓn vÒ tr×nh ®é qu¶n lý C«ng ty. Thø ba lµ x©y dùng, ph¸t triÓn ®éi ngò c¸n bé, con ng-êi - mét yÕu tè quyÕt ®Þnh sù lín m¹nh cña FPT. C¶ ba mÆt nµy ®-îc kÕt hîp chÆt chÏ víi nhau vµ thùc hiÖn ®ång thêi d-íi sù l·nh ®¹o cña Ban Tæng gi¸m ®èc. Cã thÓ h×nh dung qu¸ tr×nh tr-ëng thµnh vµ ph¸t triÓn cña C«ng ty qua 2 thêi kú: Thêi kú C«ng ty lÊy tªn C«ng nghÖ chÕ biÕn Thùc phÈm FPT (1988-1990) vµ thêi kú C«ng ty ph¸t triÓn §Çu t- c«ng nghÖ FPT (1990-1998). Thêi kú v-ît qua thö th¸ch nh÷ng n¨m 1988-1990 Còng cÇn ph¶i nãi tíi mét vµi bé phËn cã tr-íc khi thµnh lËp C«ng ty. Bëi v× mét sè bé phËn ®ã cã liªn quan ®Õn viÖc më réng vµ ph¸t triÓn tæ chøc cña FPT. Mét ®¬n vÞ ®-îc thµnh lËp gÇn nh- ®ång thêi víi FPT, cã mèi liªn hÖ “m¸u thÞt” víi FPT ®ã lµ Phßng ThÝ nghiÖm Hçn hîp ViÖt X«. Nã lµ kÕt qu¶ phèi hîp cña c¸c nç lùc tr-íc ®ã cña Nhãm T§NC cña ViÖn C¬ häc ViÖt Nam víi ViÖn Trao ®æi NhiÖt vµ ChÊt Minxc¬ (Liªn X«). C¸c c¸n bé cña phßng phÇn lín lµ thµnh viªn cña Nhãm T§NC. Ngoµi ra mét sè c¸n bé cña ViÖn C¬ häc còng ®-îc bæ 34

Sö ký FPT 1988 - 1998 sung vµo Phßng nµy nh- Ng« Huy CÈn, NguyÔn V¨n Xu©n, TrÇn ThÞ Thu Hµ. Trªn c¬ së ®ã, ngµy 01-11-1988, c«ng ty FPT ®-îc tiÕp nhËn phßng chuyªn m«n nµy vµ thµnh lËp Phßng nghiªn cøu T§NC. C¸n bé cña Phßng gåm cã Ng« Huy CÈn, Ph¹m Hïng, Lª ThÕ Hïng, NguyÔn Hång Phan, NguyÔn V¨n Th¨ng, NguyÔn V¨n Xu©n, TrÇn Thu Hµ... vµ do anh Ng« Huy CÈn phô tr¸ch, lµm Tr-ëng phßng. Anh CÈn lµ TiÕn sÜ C¬ häc, trung t¸ qu©n ®éi, lµ mét nhµ khoa häc ch©n chÝnh, tham gia ®µo t¹o nhiÒu phã tiÕn sÜ cho ®Êt n-íc. Phßng ®-îc giao nhiÖm vô triÓn khai c¸c ho¹t ®éng c«ng nghÖ thùc phÈm cña c«ng ty FPT, nghiªn cøu, thiÕt kÕ c¸c d©y chuyÒn c«ng nghÖ sÊy n«ng s¶n phÈm, phèi hîp víi xÝ nghiÖp c¬ ®iÖn l¹nh ®Ó l¾p ®Æt c¸c d©y chuyÒn trong thùc hiÖn c¸c hîp ®ång c«ng nghÖ chÕ biÕn thùc phÈm. KÕt qu¶ cña nã lµ ®· chuÈn bÞ ®ñ nh÷ng ®iÒu kiÖn cho viÖc ký kÕt hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ vµ l¾p d©y chuyÒn chÕ biÕn døa bét víi Tæng C«ng ty rau qu¶ ViÖt Nam (VEGETEXCO) vµ víi ViÖn T§NC Minxc¬ (Liªn X«). Sau mét thêi gian phôc vô cho FPT, toµn bé Phßng nµy ®-îc ®-a trë l¹i ViÖn C¬ häc vµo ®Çu n¨m 1990. Ngay tõ ®ã, ®· béc lé dÊu hiÖu vÒ tÝnh kh«ng phï hîp cña xu h-íng c«ng nghÖ thùc phÈm víi môc tiªu Tin häc cña FPT. Tuy nhiªn l·nh ®¹o C«ng ty vÉn tiÕp tôc duy tr× ho¹t ®éng h-íng nµy. V× vËy, mét bé phËn FPT ®-îc t¸ch ra h×nh thµnh Phßng ThÝ nghiÖm nghiªn cøu Thùc phÈm. Cã lÏ ®©y lµ ®¬n vÞ ngo¹i lÖ, bÊt ®¾c dÜ nªn kh«ng cã quyÕt ®Þnh thµnh lËp, kh«ng cã ng-êi phô tr¸ch chÝnh thøc. Ng-êi ta chØ biÕt nã tån t¹i trong FPT qua ®¨ng ký víi 35

Sö ký FPT 1988 - 1998 ViÖn NCCNQG 2 ®Ò tµi: Nghiªn cøu c«ng nghÖ chÕ biÕn bÌo hoa d©u vµ c«ng nghÖ chÕ biÕn bét HV. MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng ®Ó t¹o ra mét vµi s¶n phÈm, trong ®ã ®¸ng kÓ nhÊt lµ bét dinh d-ìng RIDIELAC HV, nh-ng c¸c kÕt qu¶ ®ã kh«ng ®ñ ®Æt nÒn mãng cho mét h-íng kinh doanh chñ ®¹o l©u dµi. Bé phËn C¬ §iÖn L¹nh ®-îc h×nh thµnh tõ tr-íc nhanh TrÇn §øc NhuËn, anh Ninh, anh C- ®-îc ®iÒu tõ Liªn hiÖp c¸c xÝ nghiÖp l¾p m¸y (thuéc Bé X©y dùng) vÒ c«ng ty FPT. Hai th¸ng sau, ngµy 12-10-1988, bé phËn c¬ ®iÖn l¹nh cã quyÕt ®Þnh thµnh lËp XÝ nghiÖp C¬ §iÖn L¹nh trùc thuéc c«ng ty FPT. XÝ nghiÖp nµy lµ ®¬n vÞ liªn doanh gi÷a ViÖn C¬ häc, ViÖn NCCNQG vµ Liªn hiÖp XÝ nghiÖp l¾p m¸y thuéc Bé X©y dùng. XÝ nghiÖp cã nhiÖm vô triÓn khai h-íng c«ng nghÖ l¹nh vµ ®iÒu hoµ kh«ng khÝ. Trong ngµy 01-11-1988 tõ bé phËn Tin häc, C«ng ty ®· quyÕt ®Þnh lËp Trung t©m DÞch vô Tin häc (ISC). C«ng t¸c ë Trung t©m nµy gåm c¸c anh: NguyÔn ChÝ C«ng, Bïi Quang Ngäc, Vâ Mai, NguyÔn Thµnh Nam, NguyÔn Trung Hµ vµ §ç Cao B¶o, do anh NguyÔn ChÝ C«ng phô tr¸ch. Anh NguyÔn ChÝ C«ng lµ mét chuyªn gia ®Çu ngµnh lóc ®ã vÒ phÇn cøng ë Hµ Néi, tr-íc ®ã c«ng t¸c t¹i ViÖn TÝnh to¸n §iÒu khiÓn thuéc ViÖn KHVN. Trung t©m DÞch vô tin häc cã nhiÖm vô ®¶m ®-¬ng mét m¶ng c«ng nghÖ hiÖn ®¹i tiªn tiÕn, ®ång thêi chÞu tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn hîp ®ång trao ®æi thiÕt bÞ víi ViÖn Hµn l©m KHLX. Lóc thµnh lËp v¨n phßng Trung t©m vÉn ë 30 Hoµng DiÖu. ë ®ã ®· tiÕn hµnh mét kho¸ häc vÒ phÇn cøng trªn m¸y PC do anh NguyÔn ChÝ C«ng trùc tiÕp ®µo t¹o. Còng ë ®ã víi chiÕc m¸y tÝnh XT ®Çu tiªn cña FPT, Trung t©m ®· in nh÷ng dßng ®Çu tiªn cho C«ng ty trªn phÇn mÒm tiÕng ViÖt. 36

Sö ký FPT 1988 - 1998 §Ó gióp cho Ban gi¸m ®èc, ngµy 01-11-1988 C«ng ty chÝnh thøc thµnh lËp Phßng Tæng hîp. Anh §µo Vinh, tr-íc ®ã lµ Ch¸nh v¨n phßng ViÖn C¬ häc ®-îc ®iÒu sang C«ng ty phô tr¸ch v¨n phßng FPT. Tham gia c«ng t¸c v¨n phßng cã Lª Quang TiÕn, NguyÔn Trung Hµ (Trî lý gi¸m ®èc), TrÇn Thu Hµ (th- ký) vµ sau ®ã bæ sung thªm NguyÔn ChÝnh NghÜa. Phßng tæng hîp cã nhiÖm vô chuÈn bÞ c¸c c¬ së hËu cÇn cho ho¹t ®éng cña C«ng ty, tæng hîp t×nh h×nh vµ gióp cho Ban gi¸m ®èc ®Ò ra ph-¬ng h-íng ho¹t ®éng cña C«ng ty. Phßng ®· cã nhiÒu ®ãng gãp quan träng cho FPT ngay tõ ®Çu vµ b¶o ®¶m cho C«ng ty ph¸t triÓn liªn tôc. Nh- vËy, ®Õn cuèi n¨m 1988, C«ng ty ®· kiÖn toµn mét b-íc tæ chøc b¶o ®¶m cho viÖc thùc hiÖn nhiÖm vô theo hai ®Þnh h-íng: C«ng nghÖ chÕ biÕn Thùc phÈm vµ Tin häc. Sè c¸n bé ®· ®«ng, c«ng ty ®· cã 4 ®¬n vÞ, ngµy 20-11-1988, C«ng ty quyÕt ®Þnh chuyÓn ®¹i b¶n doanh tõ 30 Hoµng DiÖu vÒ Trô së ViÖn C¬ häc t¹i 224 §éi CÊn. Tr-íc khi chuyÓn ®Õn ®Þa ®iÓm kh¸c, C«ng ty ®· tæ chøc thi tuyÓn th- ký. ViÖc tuyÓn th- ký ®-îc Phßng Tæng hîp chuÈn bÞ, vµ l·nh ®¹o C«ng ty tiÕn hµnh lùa chän cÈn thËn. §iÒu kiÖn ®-a ra kh¸ cao: Th«ng th¹o tiÕng Anh, giái nghiÖp vô thký vµ ph¶i ®-îc thö th¸ch mét thêi gian. ChÞ Thu Hµ lµ ng-êi duy nhÊt trong sè 7 ng-êi dù thi ®· tróng tuyÓn. Gi÷a n¨m 1989, FPT kÕt n¹p thªm bé phËn §iÖn tö c«ng suÊt “PROFEL” do anh Ph¹m Gia Dòng phô tr¸ch. Bé phËn nµy chØ ho¹t ®éng trong C«ng ty h¬n mét n¨m, sau ®ã t¸ch ra vµ trë l¹i ViÖn NCCNQG nh- cò.

37

Sö ký FPT 1988 - 1998 C«ng ty ®· t-¬ng ®èi “®ñ l«ng ®ñ c¸nh” vµ “an c-” mét b-íc sau khi chuyÓn ra 224 §éi CÊn. Nh-ng vèn liÕng ®Ó “lËp nghiÖp” th× ®ang cßn tay tr¾ng. Vèn liÕng duy nhÊt khi thµnh lËp C«ng ty lµ nh÷ng g× ®· tÝch luü ®-îc sau vµi n¨m lµm hîp ®ång cña Nhãm T§NC. Sè vèn ®ã còng ch¼ng ®¸ng bao nhiªu. Kh«ng nh÷ng thÕ Gi¸m ®èc B×nh vµ Trî lý Trung Hµ ph¶i b¸n mçi th¸ng mét chØ vµng lÊy trong sè vèn ®Ó ph¸t l-¬ng cho anh em míi chuyÓn vµo. Vèn liÕng dÇn dÇn c¹n kiÖt, hîp ®ång ngµy mét khã kiÕm. Cã nh÷ng th¸ng anh Lª Quang TiÕn ph¶i vÒ quª VÜnh Phó nhê vî vay tiÒn ®Ó ph¸t l-¬ng cho C«ng ty. Thêi kú ®ã bé phËn kinh doanh cña FPT ph¶i lµm ®ñ c¸c viÖc kh¸c nhau ®Ó cã thÓ duy tr× ho¹t ®éng cña C«ng ty. C«ng ty cã thùc hiÖn hîp ®ång b¸n m¸y tÝnh cho Häc viÖn Quèc phßng vµ Côc B¶n ®å, hîp ®ång b¸n « t« cho C«ng ty Th-¬ng nghiÖp VÜnh Phó, gi¶i quyÕt ®-îc mét b-íc khã kh¨n, nh-ng kh«ng c¨n b¶n. VÊn ®Ò ®Æt ra lóc ®ã lµ FPT ph¶i cã tiÒn. Nh-ng lÊy tiÒn ë ®©u? ®i vay? vay ai? ai cã thÓ tin t-ëng d¸m cho mÊy anh khoa häc trÎ tuæi tay tr¾ng mµ chØ toµn m¬ t-ëng ®©u ®©u vay tiÒn. Rèt cuéc lµ tõng con ng-êi vµ c¶ tËp thÓ trong C«ng ty ph¶i tù lo lÊy. V× vËy môc tiªu ho¹t ®éng lóc nµy cña FPT lµ ph¶i kiÕm tiÒn. C«ng viÖc ph¸t triÓn tæ chøc t¹m dõng l¹i mét b-íc. V¶ l¹i trong thêi gian n¨m 1989, Gi¸m ®èc Tr-¬ng Gia B×nh - ng-êi quyÕt ®Þnh vÒ tæ chøc, ®i häc tËp, nghiªn cøu ë §øc 1 n¨m. Ho¹t ®éng kinh doanh kiÕm tiÒn lóc nµy vÉn ph¶i dùa vµo c¸c hîp ®ång. Mét sè hîp ®ång ®· triÓn khai tr-íc kia, nay tiÕp tôc duy tr× nh- sÊy thuèc l¸ ë Nhµ m¸y Thuèc l¸ §ång Nai, Thanh Ho¸; l¾p ®Æt thiÕt bÞ l¹nh cho §µi truyÒn h×nh Trung -¬ng, Nhµ Rïa Hå T©y... ®¸ng kÓ lµ FPT ®· ký 38

Sö ký FPT 1988 - 1998 víi mét nhµ m¸y ë Ki Ðp (Liªn X«) hîp ®ång thiÕt kÕ, chÕ t¹o d©y chuyÒn chÕ biÕn bét chuèi, døa ®Ó chuyÓn giao c«ng nghÖ cho Tæng c«ng ty rau qu¶ ViÖt Nam. C«ng ty cã lËp bé phËn §iÖn tö c«ng suÊt lµm ®-îc mét sè tñ ®iÒu khiÓn cung cÊp cho c¸c tr¹m b¬m ë H¶i H-ng, nh-ng thu nhËp kh«ng ®¸ng bao nhiªu. Trong C«ng ty cã mét nhãm dù ®Þnh l¾p ®Æt thiÕt bÞ c-a vµ mµi ®¸ nh-ng còng bÞ tan r· trong trøng n-íc v× ch-a cã ®-îc c«ng nghÖ vµ thiÕt bÞ cÇn thiÕt. Cã lÏ do t×nh h×nh ®ã mµ mét sè ®· chuyÓn qua bu«n b¸n, th-¬ng m¹i trong n-íc. C¸c anh Lª Vò Kú, Lª Quang TiÕn, NguyÔn Trung Hµ ph¶i tæ chøc bu«n b¸n lßng vßng ®ñ thø ®Ó lÊy tiÒn nu«i FPT. BÊt cø c¸i g× cã l·i lµ bu«n. Tõ èng ®ång, s¾t thÐp x©y dùng, m« t¬ ®iÖn cho ®Õn ga cho m¸y l¹nh, l-ìi c-a kim c-¬ng, èng cèng... khi biÕt bu«n b¸n lung tung anh Vò §×nh Cù ®· khiÓn tr¸ch vµ yªu cÇu FPT chØ ®-îc lµm khoa häc, c«ng nghÖ th«i. Lóc ®ã anh §µo Vinh ®· ph¶i gi¶i tr×nh b»ng mét vÝ von rÊt ch©n thùc: “FPT nh- ng-êi con ®-îc bè mÑ cho ra ë riªng, nh-ng ®Õn c¶ c¸i rÕ, c¸i xoong, c¸i nåi, c¸i b¸t, c¸i ®òa còng kh«ng cã? VËy th× viÖc lµm ®Çu tiªn cña ng-êi con ph¶i lµ s¾m cho ®-îc c¸i b¸t, c¸i ®òa, c¸i xoong c¸i nåi... råi míi nghÜ ®Õn chuyÖn häc hµnh vµ lµm c«ng nghÖ”. T×nh h×nh khã kh¨n Êy chØ ®-îc kh¾c phôc v-ît qua khi vay ®-îc vèn ®Ó thùc hiÖn hîp ®ång víi ViÖn Hµn l©m KHLX. ViÖc thùc hiÖn hîp ®ång cung cÊp m¸y tÝnh cho Liªn X« cã lÏ lµ hîp ®ång quan träng bËc nhÊt cña FPT trong nh÷ng n¨m 1988-1990. TÝnh chÊt quan träng cña nã lµ c¶ vÒ chÝnh trÞ, kinh tÕ, kh«ng chØ cho c«ng ty mµ cßn cho c¶ 39

Sö ký FPT 1988 - 1998 n-íc. ChÝnh v× vËy mµ FPT ®-îc sù ñng hé, gióp ®ì cña c¸c ®ång chÝ l·nh ®¹o cÊp cao cña Nhµ n-íc. §ång chÝ §ç M-êi lóc ®ã ®· cã lêi phª vµo mét b¶n ®Ò nghÞ c¸c «ng Thèng ®èc Ng©n hµng (Cao SÜ Kiªm), Bé tr-ëng Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t- (§ç Quèc Sam), Bé tr-ëng Bé Tµi chÝnh (Hoµng Quy), Bé tr-ëng Bé Th-¬ng m¹i (Hoµng Minh Th¾ng) hÕt søc gióp ®ì «ng Vò §×nh Cù trong viÖc thùc hiÖn hîp ®ång nµy, ®iÒu ®ã cã nghÜa lµ gióp ®ì FPT. C¨n cø vµo tÝnh chÊt trao ®æi thiÕt bÞ khoa häc vµ c«ng nghÖ gi÷a ViÖn khoa häc ViÖt Nam vµ ViÖn Hµn l©m khoa häc Liªn X«, §¹i t-íng Vâ Nguyªn Gi¸p, Phã Thñ t-íng chÝnh phñ ®· quyÕt ®Þnh miÔn thuÕ nhËp khÈu vµ xuÊt khÈu cho hîp ®ång nµy. PhÝa ViÖn Hµn l©m KHLX còng ®¸nh gi¸ cao viÖc hîp ®ång nµy v× ®· gãp phÇn ph¸ vì thÕ cÊm vËn vÒ c«ng nghÖ tin häc cña Mü ®èi víi Liªn X«. Còng chÝnh nhê hîp ®ång nµy mµ ViÖn sÜ Marchuk ®· t¸i ®¾c cö chøc Chñ tÞch ViÖn Hµn l©m KHLX sau khi høa trang bÞ cho mçi ViÖn sÜ mét m¸y vi tÝnh Olivetti. VÒ phÝa c«ng ty FPT, nhê hîp ®ång nµy ®· kh«ng chØ t¹o ra sù ®ét biÕn lín vÒ tiÒm lùc vèn kinh tÕ lóc ®ã, mµ cßn t¹o ra nh÷ng tiÒn ®Ò rÊt quan träng cho sù ph¸t triÓn cña FPT vÒ sau. Bëi v× kh«ng cã nã th× sÏ kh«ng thÓ ph¸t triÓn ®-îc bé phËn tin häc nh- ngµy nay. Thùc hiÖn hîp ®ång víi ViÖn Hµn l©m KHLX, cßn gióp cho FPT quan hÖ b¹n hµng víi c¸c n-íc TBCN vÒ mÆt tin häc. Trong n¨m 1989 FPT ®· ®Æt quan hÖ víi h·ng Olivetti, mét h·ng s¶n xuÊt m¸y tÝnh hµng ®Çu cña Ch©u ¢u ®Ó nhËp m¸y cña hä, xuÊt cho Liªn X«. Vµo ®Çu thêi kú ®Êt n-íc míi më cöa, c«ng viÖc nµy lµ rÊt míi mÎ vµ 40

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®Çy rÉy nh÷ng khã kh¨n. Nh÷ng c¸n bé FPT võa häc, võa lµm, bÒn gan v-ît mäi khã kh¨n. Th¾ng lîi ®ã lµ cña chung C«ng ty, nh-ng cã c«ng lao lín cña nh÷ng ng-êi tham gia chÝnh lµ c¸c anh Tr-¬ng Gia B×nh, Lª Vò Kú, Lª Quang TiÕn, NguyÔn Trung Hµ... Trong thêi gian nµy cßn cã mét hîp ®ång trong n-íc t-¬ng ®èi lín lµ hîp ®ång thiÕt kÕ vµ l¾p ®Æt hÖ thèng ®iÒu hoµ kh«ng khÝ cho Tr-êng quay §µi truyÒn h×nh ViÖt Nam víi sè tiÒn kho¶ng 500.000 USD. Th¾ng lîi hîp ®ång nµy cã ý nghÜa ë chç lµ trong 14 nhµ thÇu chØ cã FPT ®-îc chÊp nhËn. MÆt kh¸c ®ã lµ th¾ng lîi cña -u thÕ gi¶i ph¸p kü thuËt - gi¶i ph¸p ®iÒu hoµ kh«ng khÝ, ®· ®-îc dù tÝnh vµ chuÈn bÞ kü l-ìng vµ cã gi¸ trÞ thùc tiÔn. Th¾ng lîi cña hîp ®ång nµy lµ do sù ®ãng gãp cña c¸c anh TrÇn §øc NhuËn, NguyÔn Thµnh Nam, Lª ThÕ Hïng vµ §ç Cao B¶o. §Çu n¨m 1990 xuÊt hiÖn c¬ héi míi liªn quan ®Õn xuÊt khÈu vi tÝnh thu ®ång róp chuyÓn nh-îng(RCN), rÊt rÎ ë Liªn X«. RCN lµ ®ång tiÒn quy -íc ®-îc sö dông trong th-¬ng m¹i gi÷a c¸c n-íc XHCN vµ cã gi¸ trÞ rÊt cao (1 RCN = 0,65 USD). Nh-ng do Liªn X« xuÊt siªu cho c¸c n-íc XHCN nªn RCN ë ®Êy d- thõa vµ kh«ng biÕt dïng lµm g×. Th«ng qua xuÊt khÈu vi tÝnh, C«ng ty ®· thu ®-îc nguån lîi rÊt quan träng trong thêi kú ®Çu nµy trªn c¬ së chªnh lÖch gi¸ trÞ cña RCN ë Liªn X« vµ ViÖt Nam. §iÒu ®ã kh«ng chØ lîi cho FPT mµ cßn rÊt lîi cho nhµ n-íc. TiÕn thªm mét b-íc n÷a, ngµy 08/10/1990 FPT kú hîp ®ång dïng RCN thu ®-îc nhËp 300 « t« t¶i IFA tõ §«ng §øc. §©y lµ thêi kú bøc t-êng Beclin sôp ®æ. §«ng §øc vµ T©y §øc s¸t nhËp. C¬ héi ngµn n¨m cã mét nµy cho phÐp FPT, th«ng qua róp chuyÓn ®æi, ®æi mét m¸y tÝnh lÊy gÇn 41

Sö ký FPT 1988 - 1998 hai chiÕc xe « t« t¶i IFA. Thµnh phè §µ N½ng thêi gian ®ã ®· n¸o lo¹n víi ®oµn xe IFA do FPT nhËp vÒ. Do viÖc trao ®æi kinh doanh th-¬ng m¹i, ký hîp ®ång trong n-íc vµ ngoµi n-íc nªn nh÷ng n¨m 1989-1990, vèn cña FPT ®· kh¸ lªn. Ban gi¸m ®èc C«ng ty ®· quyÕt ®Þnh mua s¾m trang thiÕt bÞ m¸y mãc nh- xe m¸y, « t«, ®Ó ®i l¹i lµm viÖc. RÊt kh«ng may lµ hä ®· mua ph¶i nh÷ng thø qu¸ cò kh«ng dïng ®-îc. Trong khi ®ã tõ Gi¸m ®èc ®Õn nh©n viªn C«ng ty vÉn ph¶i thùc hiÖn chÕ ®é lao ®éng “ngµy thø b¶y céng s¶n” vµ “th¾t l-ng buéc bông” trong chi tiªu ¨n uèng. Hä khu©n v¸c hµng tõ c¸c c«ng t¬ n¬ nh- “cöu v¹n”, nh-ng b÷a ¨n tr-a còng chØ toµn mú t«m, nh-ng mäi ng-êi vÉn vui vÎ, kh«ng mét ai kªu ca. C¶ C«ng ty nh- mét tæ Êm gia ®×nh. Mïa hÌ 1989, mäi ng-êi cïng kÐo nhau ra b·i biÓn §å S¬n. TÕt n¨m ®ã, C«ng ty tô tËp ®ãn nguyªn Uû viªn Bé ChÝnh TrÞ, Phã Thñ t-íng §ång SÜ Nguyªn ®Õn chóc TÕt. C«ng ty ®· nghÜ ®Õn viÖc xin ®Êt x©y nhµ cho c¸n bé nh©n viªn vµ x©y cÊt trô së. Khu nhµ ë tËp thÓ cña c«ng ty ë ph-êng Cèng VÞ víi diÖn tÝch 3.150m2, Trô së C«ng ty ®å sé hiÖn nay trªn l« ®Êt 2.700m2 ë L¸ng H¹ chÝnh lµ kÕt qu¶ cña viÖc xin cÊp ®Êt trong thêi kú ®ã. Cuèi n¨m 1989 ®Çu n¨m 1990, yªu cÇu ph¸t triÓn tæ chøc, lËp chi nh¸nh ë phÝa Nam ®· ®-îc ®Æt ra. §-îc ®ång chÝ §ång SÜ Nguyªn nhiÖt t×nh gióp ®ì t¹o ®iÒu kiÖn, Ban gi¸m ®èc thu xÕp cö ng-êi vµo thµnh phè Hå ChÝ Minh chuÈn bÞ lËp chi nh¸nh FPT. Ngµy 13-3-1990, chi nh¸nh FPT thµnh phè Hå ChÝ Minh chÝnh thøc ra ®êi ®¸nh dÊu mét b-íc ph¸t triÓn vÒ chÊt vµ l-îng cña FPT. Thùc ra ngµy th¸ng thµnh lËp chi

42

Sö ký FPT 1988 - 1998 nh¸nh c«ng ty lµ lÊy ngµy kh¾c con dÊu, cßn chÝnh thøc ho¹t ®éng th× ph¶i ®Õn th¸ng 10 -1990, khi cã ®ñ nh©n sù. Ng-êi cã vai trß ®Çu tiªn ë chi nh¸nh lµ chÞ Tr-¬ng Thanh Thanh. ChÞ ®-îc Gi¸m ®èc Tr-¬ng Gia B×nh giao nhiÖm vô gi÷ con dÊu vµ t×m ng-êi, tuyÓn c¸n bé. Sau ®ã lÇn l-ît cã NguyÔn Minh S¬n, gi¸o viªn dËy ë tr-êng §¹i häc Tæng hîp thµnh phè Hå ChÝ Minh; anh Hoµng Minh Ch©u häc ë Nga vÒ; anh Ng« Vi §ång, chuyªn gia vi tÝnh, vµ V-¬ng M¹nh S¬n, gi¶ng viªn §¹i häc Tæng hîp võa ë Nga vÒ. C¶ 5 ng-êi t¹o thµnh mét ª kÝp ®Çu tiªn cña FPTTP Hå ChÝ Minh (FPT - HCM) ®Æt Trô së 84 TrÇn Quèc Th¶o. Sau ®ã mét thêi gian trô së chi nh¸nh FPT - HCM chuyÓn ®Õn 72 NguyÔn V¨n Trçi, Q3. Gi¸m ®èc chi nh¸nh lµ anh Hoµng Minh Ch©u. Chi nh¸nh cã 3 bé phËn chÝnh lµ ®éi b¶o vÖ do anh C«ng D©n phô tr¸ch, bé phËn phÇn mÒm do anh NguyÔn Quèc Hïng ®¶m nhËn vµ trung t©m gi¶ng d¹y vi tÝnh do V-¬ng M¹nh S¬n phô tr¸ch. Ho¹t ®éng lóc ®Çu cña chi nh¸nh chñ yÕu lµ b¶o vÖ 1000 m¸y ®¸nh ch÷ Olivetti, tiÕp thÞ chµo hµng b¸n m¸y ®¸nh ch÷, d¹y vi tÝnh vµ triÓn khai c¸c hîp ®ång. VÒ ®éi ngò con ng-êi ®Õn n¨m 1993, chi nh¸nh FPT HCM tæng céng ch-a ®Õn 30 ng-êi. Sau 5 vÞ “khai quèc c«ng thÇn”, líp thø hai ®Õn chi nh¸nh c«ng ty cã thªm Quèc Hïng, chÞ HiÕu, anh V¨n, chÞ Lan, anh Th¾ng, anh TuÊn Hïng, anh Ngäc Ch©u, anh Hïng Anh, anh ¢n, anh ThÕ Anh, chÞ Mai, chÞ Toan... ThÕ hÖ nh©n viªn trÎ thø ba ®Õn chi nh¸nh FPT lµ nh÷ng n¨m 1994 -1995. Hä hÇu hÕt lµ sinh viªn c¸c tr-êng ®¹i häc. Trong sè ®ã cã thÓ kÓ ®Õn

43

Sö ký FPT 1988 - 1998 líp nh©n viªn phÇn mÒm. §Õn lóc nµy FPT - HCM ®· cã kho¶ng 50 ng-êi. Giai ®o¹n t¨ng tr-ëng nhanh nhÊt cña chi nh¸nh lµ nh÷ng n¨m 1996-1997. Thêi gian nµy C«ng ty khuyÕch tr-¬ng ho¹t ®éng kinh doanh vµ hµng lo¹t c¬ së míi ®-îc më: C¬ së 120 Ký Con (13-10-1995), cöa hµng Mobile phone 606 TrÇn H-ng §¹o (13-4-1996), c¬ së 90 NguyÔn ThÞ Minh Khai (3-1997) vµ c¬ së 75 Lª ThÞ Hång GÊm (41997). TÝnh ®Õn cuèi n¨m 1997, FPT - HCM ®· cã tíi 140 nh©n viªn chÝnh thøc vµ céng t¸c viªn dµi h¹n. VÒ kinh doanh, doanh sè cña chi nh¸nh t¨ng kh«ng ngõng: 13 tû ®ång 1993, 28 tû n¨m 1994, 48 tû n¨m 1995, 90 tû n¨m 1996 vµ 110 tû n¨m 1997. Cã thÓ thÊy ®ã lµ sù t¨ng tr-ëng víi tèc ®é chãng mÆt. FPT thµnh phè Hå ChÝ Minh còng quan t©m vµ coi träng phong c¸ch v¨n ho¸ STCo trªn c¸c mÆt v¨n nghÖ, thÓ thao qua c¸c héi diÔn, lÔ héi vµ tæ chøc c©u l¹c bé bãng ®¸, c¸c gi¶i bãng ®¸, c¸c trËn giao h÷u bãng ®¸... Nh- vËy, sù ra ®êi vµ kh«ng ngõng ph¸t triÓn cña FPT HCM ®· gãp phÇn t¨ng thªm sù lín m¹nh cña C«ng ty. Cã ®-îc kÕt qu¶ nµy, c¸n bé c«ng ty vµ c¸n bé c«ng nh©n viªn chi nh¸nh thµnh phè Hå ChÝ Minh biÕt ¬n ®ång chÝ §ång SÜ Nguyªn - ng-êi ®· gióp c«ng ty më mÆt tr©n phÝa Nam thµnh c«ng. Më ra chi nh¸nh FPT - HCM lµ më ra c¶ mÆt trËn to lín ®Çy triÓn väng, song còng ®Çy khã kh¨n vÒ vèn c¸n bé lµm thÞ tr-êng. §Õn n¨m 1990, C«ng ty ®· ®øng trªn 2 ch©n cña m×nh chiÕm lÜnh thÞ tr-êng Nam, B¾c ®Ó v-¬n m¹nh tÇm tay ra thÞ tr-êng quèc tÕ.

44

Sö ký FPT 1988 - 1998 Thêi kú tiÕp tôc ®æi míi ®Ó ph¸t triÓn 1990-1998 Tõ gi÷a n¨m 1990, C«ng ty chuyÓn trô së c¬ quan vÒ mét toµ nhµ cña Tr-êng PTTH Gi¶ng Vâ võa míi thuª ®-îc. Toµ nhµ ®Ñp n»m bªn bê hå léng giã. T¹i ®©y, sù bÒ thÕ cña toµ nhµ mang d¸ng dÊp kiÕn tróc hiÖn ®¹i lµm cho bé mÆt cña c«ng ty FPT ®ang ®-îc kh¼ng ®Þnh. Mét phßng lín thiÕt kÕ hiÖn ®¹i ®Ó nghiªn cøu, triÓn khai c¸c ho¹t ®éng hîp ®ång vµ söa ch÷a c¸c thiÕt bÞ tin häc. Mét phßng lín ®Ó lµm n¬i lµm viÖc cho c¸c bé phËn nghiÖp vô v¨n phßng, tµi vô, xuÊt nhËp khÈu, phßng Gi¸m ®èc vµ kho hµng. Cßn XÝ nghiÖp C¬ §iÖn L¹nh vÉn ë l¹i §éi CÊn ®Ó gÇn X-ëng c¬ khÝ cña ViÖn c¬ häc vµ chuÈn bÞ t¸ch khái c«ng ty FPT ®Ó thµnh lËp ®¬n vÞ ®éc lËp trùc thuéc ViÖn NCCNQG. Phßng T§NC, do tiÒm lùc c¸n bé vµ kh¶ n¨ng tµi chÝnh còng nh- h-íng ph¸t triÓn cña ViÖn C¬ häc nªn ®· ®-îc ®-a trë l¹i ViÖn C¬ häc. §Õn thêi kú nµy ®Þnh h×nh ph-¬ng h-íng SXKD cña C«ng ty ®· râ h¬n. C«ng ty kh«ng ho¹t ®éng h-íng c«ng nghÖ thùc phÈm n÷a mµ h-íng chñ ®¹o lµ tin häc. Ngµy 27-10-1990, C«ng ty ®· ®æi tªn thµnh C«ng ty Ph¸t triÓn §Çu t- C«ng nghÖ FPT. Tªn giao dÞch quèc tÕ: The Coporation for Financing and Promoting Technology. Nh×n vµo tªn tiÕng ViÖt vµ tiÕng Anh còng thÊy cã vÊn ®Ò lµ ®Æt tªn nh- thÕ nµo ®Ó chóng ta vÉn gi÷ ®-îc logo FPT nh-ng kh«ng lÊy tªn lµ c«ng nghÖ Thùc phÈm mµ lµ ph¸t triÓn ®Çu t-. Khi bµn b¹c víi anh Vò §×nh Cù, ViÖn tr-ëng lóc bÊy giê kh«ng muèn dïng côm tõ “§Çu t-” nh-

45

Sö ký FPT 1988 - 1998 Financing ®øng ®Çu cho nªn ®· ®¶o l¹i lµ côm tõ “Ph¸t triÓn” ®øng ®Çu. Cïng víi viÖc ®æi tªn th× n¨m sau, n¨m 1991, C«ng ty ®· ®æi logo FPT nh- ngµy nay. ViÖc ®æi logo còng lµ mét cuéc tr-ng cÇu d©n ý. Mét ®ång chÝ ®-îc giao nhiÖm vô s¸ng t¸c mét sè mÉu råi d¸n lªn b¶ng vµ mäi ng-êi ph¶i ký vµo mÉu nµo mµ minh thÝch nhÊt. MÉu ®ang dïng hiÖn nay lµ mÉu ®-îc nhiÒu ng-êi thÝch nhÊt, cã 13 ch÷ ký. Qu¸ tr×nh ho¹t ®éng tù nã kh¼ng ®Þnh h-íng c«ng nghÖ ®iÒu hoµ kh«ng khÝ do anh NhuËn chØ huy ®· cã quan ®iÓm kh¸c lµ kh«ng muèn th-¬ng m¹i mµ muèn ®i vµo s¶n xuÊt. Cßn h-íng C«ng nghÖ th«ng tin cho r»ng ph¶i nhanh chãng t¹o dùng c¬ së vËt chÊt ban ®Çu ®Ó lÊy ®µ trong t-¬ng lai, nhanh chãng v-¬n lªn chiÕm lÜnh thÞ tr-êng. Tõ ®©y C«ng ty FPT ®· t¸ch ra lµm hai m¶ng Tin häc vµ C¬ §iÖn L¹nh. Lóc ®Çu Phßng ®iÖn tö c«ng suÊt ®i víi XÝ nghiÖp C¬ §iÖn L¹nh sau ®ã ®· t¸ch ra vµ s¸t nhËp víi ViÖn C«ng nghÖ Vi ®iÖn tö thuéc ViÖn NCCNQG. Thêi gian ®ãng t¹i Tr-êng Gi¶ng Vâ, C«ng ty còng ®· ®«ng vui. Buæi tr-a C«ng ty tæ chøc nÊu c¬m cho mäi ng-êi cïng ¨n. ¡n tr-a còng lµ mét buæi sinh ho¹t sèng ®éng, sau khi ¨n lµ c¸c anh tô tËp vµ c·i nhau vÒ mçi chñ ®Ò, nh-ng ch¼ng ai th¾ng, ch¼ng ai thua. Håi ®ã nh÷ng ng-êi ®-îc mÖnh danh lµ c·i “hung” nhÊt cã anh Hïng R©u, anh Nam, anh Mai vµ NguyÖt Minh con g¸i anh Ngäc. Håi ®ã sÕp Ngäc ®-îc “thñ tr-ëng” lµ vî anh b¾t hµng ngµy ®-a ®ãn con g¸i ®i häc, ®ång thêi lµ ®Ó “buéc” ch©n sÕp, cho nªn buæi tr-a ch¸u th-êng ¨n c¬m víi CBCNV. ThÊy thÕ anh em hay trªu bè con ch¸u, Bè kh«ng

46

Sö ký FPT 1988 - 1998 c·i næi, nh-ng ch¸u th× chÊp c¶ C«ng ty, ch¼ng ai trªu chäc thÕ nµo ®Ó nã ph¶i chÞu. T×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh ngµy cµng ph¸t triÓn, viÖc xuÊt khÈu m¸y tÝnh sang Liªn X« ®ßi hái C«ng ty thµnh lËp tæ kiÓm tra chÊt l-îng hµng ho¸ tr-íc khi xuÊt vµ tr-íc khi chuyÓn cho kh¸ch hµng trong n-íc, lóc ®ã còng lµ thêi ®iÓm anh §øc, anh Hïng vÒ c«ng t¸c t¹i C«ng ty vµ ®-îc Ban gi¸m ®èc giao cho anh Mai phô tr¸ch m¶ng nµy. Ngµy 28-1-1992 Tr¹m DÞch vô b¶o hµnh trùc thuéc Trung t©m DÞch vô tin häc ISC ®-îc thµnh lËp, ®Õn 28-51993 thµnh lËp Trung t©m B¶o hµnh vµ t¸ch khái ISC. §· ®Õn lóc chóng ta b¸n ra n-íc ngoµi vµ trong n-íc ®· nhiÒu m¸y tÝnh. ViÖc söa ch÷a ®· th«i thóc C«ng ty chóng ta lËp ra mét tæ råi ®æi thµnh trung t©m. Cã lóc c¸n bé C«ng ty ph¶i kÐo nhau sang Liªn X« ®Ó b¶o hµnh m¸y. Do nhu cÇu ®µo t¹o tin häc trong c¸c tr-êng PTTH vµ ®¹i häc, tr-íc ®ã ngµy 16-8-1990 Trung t©m §µo t¹o ®-îc thµnh lËp do anh NguyÔn Hoµi Ph-¬ng phô tr¸ch. C«ng viÖc ®µo t¹o vµ phæ cËp tin häc còng b¾t ®Çu ®-îc ®Ò cËp ®Õn, sau nµy ph¸t triÓn m¹nh mÏ vµ cã uy tÝn trªn th× tr-êng Hµ Néi, anh Bïi ViÖt Hµ tiÕp tôc c«ng viÖc nµy. Vµo nh÷ng n¨m 90 cña thÕ kû nµy ®· b¾t ®Çu cã nh÷ng nhu cÇu vÒ ®-a c«ng nghÖ th«ng tin vµo c¸c ho¹t ®éng qu¶n lý vµ SXKD... Nhu cÇu x· héi ®ñ lín cho nªn C«ng ty ®· cho ra ®êi ®¬n vÞ ®µo t¹o tin häc. Song nhu cÇu x· héi ngµy cµng kh¼ng ®Þnh sù cÇn thiÕt cho nªn Trung t©m §µo t¹o míi lín m¹nh nh- ngµy nay. Tõ khi thµnh lËp ®Õn n¨m 1991, C«ng ty còng ch¼ng ®-îc sù chØ ®¹o cô thÓ nµo vÒ ho¹t ®éng SXKD cña c¬ quan chñ qu¶n, ch¼ng ai nh¾c nhë viÖc ®ãng thuÕ m¸ g× c¶. 47

Sö ký FPT 1988 - 1998 Sau khi t×m hiÓu, Ban gi¸m ®èc míi biÕt lµ ho¹t ®éng SXKD ph¶i ®ãng thuÕ nh-ng còng kh«ng biÕt lµ ph¶i ®ãng nh÷ng thuÕ g×. C«ng ty cö ng-êi ®Õn Phßng thuÕ C«ng nghiÖp Côc thuÕ Hµ Néi ®Ó t×m hiÓu, sau ®ã lµm c¸c thñ tôc ®ãng thuÕ. C¸c ®¬n vÞ SXKD kh¸c cña ViÖn còng mêi c¬ quan thuÕ ®Õn lµm viÖc. Ra ®êi NghÞ ®Þnh 268 còng lµ lóc ra ®êi å ¹t c¸c kiÓu ho¹t ®éng kinh tÕ lµm ®óng còng cã lµm sai còng cã. C¸c c¬ quan chøc n¨ng ®· ph¶i tiÕn hµnh kiÓm tra c¸c ho¹t ®éng tµi chÝnh vµ SXKD hµng lo¹t c¸c ®¬n vÞ. §©y còng lµ lóc c¸n bé, nh©n viªn C«ng ty kh«ng khái lo l¾ng, v× cã qu¸ nhiÒu ®oµn kiÓm tra. C¬ chÕ th× ch-a râ rµng, chÕ ®é tµi chÝnh, thuÕ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. Quèc doanh kh¸c víi doanh nghiÖp thµnh lËp theo NghÞ ®Þnh 268. V× vËy mµ cã th¸ng 4-5 ®oµn ®Õn kiÓm tra, cã lÇn cïng lóc 4-5 tæ chøc cïng tiÕn hµnh kiÓm tra. B¶n th©n hä còng tranh luËn lia lÞa vÒ nh÷ng luËt lÖ kinh doanh m©u thuÉn víi nhau, kh«ng ai chÞu ai. Bªn Qu¶n lý thÞ tr-êng TW th× kh¨ng kh¨ng kh¼ng ®Þnh FPT lµ m« h×nh c«ng ty 268. Cßn Thanh tra Tæng côc thuÕ, C¶nh s¸t kinh tÕ vµ c¸n bé ViÖn NCCNQG l¹i kh¼ng ®Þnh lµ doanh nghiÖp Nhµ n-íc. §©u chØ cã vËy, cã lÇn ®oµn Qu¶n lý thÞ tr-êng TW ®Õn kiÓm tra c«ng ty chóng ta ®· cã biªn b¶n kÕt luËn lµ mäi ho¹t ®éng tèt. Song khi b¸o c¸o lªn Thñ t-íng ChÝnh phñ l¹i kh¸c ®i. FPT bÞ Thñ t-íng nh¾c nhë, ViÖn tr-ëng l¹i khiÓn tr¸ch. Sau khi chóng ta tr×nh biªn b¶n lµm viÖc cã néi dung tèt ®Ñp, ViÖn tr-ëng ®· gi¶i tr×nh sù viÖc trªn lªn Thñ t-íng th× chÝnh Qu¶n lý thÞ tr-êng TW l¹i bÞ khiÓn tr¸ch. Cßn nhiÒu sù kiÖn thËt r¾c rèi v× nh÷ng c¸i Êu trÜ, nh-ng C«ng ty chóng ta còng gi¶i to¶ ®-îc vµ ®· t¹o ra uy tÝn vÒ kh¶ n¨ng ®iÒu hµnh SXKD vµ thùc hiÖn luËt lÖ vÒ 48

Sö ký FPT 1988 - 1998 SXKD cña c«ng ty víi c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ n-íc. Cã lÇn c«ng ty nhËp vÒ 70 dµn m¸y tÝnh m¸y in råi xuÊt ®i Liªn X«. C«ng viÖc nhËn hµng ë c¶ng H¶i Phßng vµ xuÊt ®i ë s©n bay Néi Bµi ®-îc su«n sÎ, Ýt ngµy sau FPT nhËn ®-îc c¸i “tr¸t” cña Tæng côc H¶i quan th«ng qua ViÖn NCCNQG r»ng t¹i sao còng 70 dµn m¸y tÝnh khi nhËn th× vËn ®¬n nhËp ghi lµ 2,8 tÊn cßn khi xuÊt ®i vËn ®¬n xuÊt l¹i ghi lµ 3,5 tÊn. ThËt lµ t×nh ngay lý gian, gi¶i to¶ viÖc nµy FPT ®· ph¶i l«i catalog cña bªn b¸n ra vµ tÝnh cho hä xem, ®ång thêi viÕt gi¶i tr×nh lµ khi lµm thñ tôc göi hµng ®· ®-îc kiÓm ho¸ cÈn thËn, kho hµng ®· c©n lªn vµ tÝnh c-íc. Cßn ®Çu vµo bªn b¸n ®· lµm thñ tôc nh- thÕ nµo, C«ng ty kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷ng g× mµ gi÷a bªn b¸n vµ vËn t¶i th«ng ®ång víi nhau ®Ó gi¶m c-íc. C«ng ty kh«ng thÓ biÕt ®-îc. V¶ l¹i khi nhËp hay xuÊt m¸y tÝnh chØ quan t©m ®Õn sè l-îng dµn chø kh«ng quan t©m ®Õn träng l-îng. Hä kh«ng cã dÉn chøng thuyÕt phôc, cho nªn 2 bªn ®· thèng nhÊt ®Õn trô së c«ng ty ë Gi¶ng Vâ c©n thö mét dµn m¸y tÝnh, thËm chÝ hä kh«ng tin cßn v¸c c¸i c©n bµn cña hä tõ Gia L©m sang ®Ó c©n thö vµ sè liÖu cña FPT lµ thuyÕt phôc. Còng trong thêi gian nµy viÖc xuÊt khÈu sang thÞ tr-êng Liªn X« kh«ng chØ dõng ë viÖc trao ®æi hµng ho¸ mµ c¶ viÖc mua, b¸n. Sau khi hîp ®ång ®-îc ký kÕt vµ nhÊt lµ sau khi chuyÓn tiÒn thanh to¸n mua hµng vµ vËn t¶i th× c¶ Ban Gi¸m ®èc C«ng ty nh- n»m trªn ®èng löa, lo l¾ng v× ch-a bao giê ®¸nh mét trËn tæng lùc nh- vËy. TÊt c¶ vèn liÕng ®-a vµo ®©y. MÆt kh¸c, th¸ng 8-1991, Nhµ n-íc Liªn X« b¾t ®Çu tan r·, ®Õn 11-1991 chØ cßn l¹i n-íc Nga. Nh÷ng vÊn ®Ò Róp chuyÓn nh-îng ®ang trong giai ®o¹n cuèi ®Ó

49

Sö ký FPT 1988 - 1998 råi sau nµy kh«ng bao giê cßn nghe thÊy kh¸i niÖm nµy n÷a. Míi nghe thÊy C«ng ty nhËp l« hµng 300 xe «t« IFA, mµ kh«ng biÕt bao nhiªu ®oµn ®Õn FPT ®Ó kiÓm tra. Ngoµi ra cßn bao nhiªu ®iÒu cay ®¾ng kh¸c mµ kh«ng tiÖn nãi ra. TriÓn khai nhËn l« xe t¹i c¶ng §µ N½ng, Ban Gi¸m ®èc giao cho anh H¶i, anh NghÜa... ®iÒu hµnh, c¸c anh ®· ®Ó l¹i nh÷ng giê phót lÞch sö nµy nh- mét lÇn b-íc vµo mét trËn ®¸nh mµ chiÕn th¾ng oanh liÖt cßn vang m·i. NhiÒu anh míi tËp l¸i xe mµ còng x«ng xuèng tÇu ®Ó l¸i xe lªn bê, mong lµm sao tËp kÕt xe nhanh vµo kho b¶o qu¶n. ViÖc b¸n xe ®· t¹o cho C«ng ty mét søc m¹nh míi vÒ kh¶ n¨ng vµ vèn liÕng. Theo ®µ ph¸t triÓn, c«ng ty ngµy cµng cã nhu cÇu trô së khang trang, cã vÞ trÝ thuËn tiÖn cho viÖc giao dÞch. Ngµy 15-1-1992, trô së C«ng ty l¹i chuyÓn ra 25 Lý Th-êng KiÖt. Bé phËn dù ¸n vµ kinh doanh thuéc Trung t©m Tin häc chuyÓn vÒ 146 NguyÔn Th¸i Häc ngµy 15-9-1993, cßn phÇn mÒm chuyÓn vÒ Ngäc Kh¸nh, Trung t©m §µo t¹o vµ Phßng vÐ thuéc Tæ DÞch vô vËn chuyÓn (thµnh lËp 20-71992) ®ãng t¹i 33 Nhµ Chung, bé phËn vËn t¶i chuyÓn vÒ Phan Chu Trinh, Trung t©m b¶o hµnh chuyÓn vÒ phè Hµng Bå. ViÖc thµnh lËp Tæ DÞch vô vËn chuyÓn dùa trªn c¬ së cña sù ra ®êi cña H·ng Hµng kh«ng Pacifc Airline cho phÐp FPT lµm ®¹i lý trong khi ViÖt Nam Airline ch-a më c¸c ®¹i lý nh- ngµy nay. Khi ViÖt Nam Airline cho phÐp, FPT ®· lµm ®¹i lý ViÖtnam Airline. Tõ ®ã Tæ dÞch vô vËn 50

Sö ký FPT 1988 - 1998 chuyÓn ®· ph¸t triÓn thµnh Trung t©m DÞch vô vËn chuyÓn trªn c¬ së cña Phßng vÐ vµ bé phËn DÞch vô vËn t¶i hµng ho¸. Ngµy 3-9-1992 thµnh lËp Phßng Kinh doanh do anh Vâ Mai phô tr¸ch. Nã lµ tiÒn th©n cña phßng KHKD hiÖn nay. Lóc nµy Ban Tæng gi¸m ®èc kh«ng thÓ ®¶m nhËn viÖc nµy ®-îc n÷a. Nhu cÇu HTQT t¨ng lªn, nhiÒu h·ng ®Õn quan hÖ víi FPT, nhiÒu ®¬n vÞ cã nhu cÇu nhËp hµng ho¸ vµ nhiÒu c«ng ty trong n-íc cã nhu cÇu uû th¸c nhËp khÈu. Thùc tÕ ®ßi hái cÇn cã mét phßng ®Ó gi¶i quyÕt mäi quan hÖ viÖc mua vµ nhËp hµng cña c¸c h·ng n-íc ngoµi còng nh- viÖc ký kÕt c¸c hîp ®ång ®¹i lý. Còng trong thêi kú nµy ®· ph«i thai thµnh lËp bé phËn thiÕt bÞ ®iÖn t¹m thêi n»m trong phßng Tæng hîp, do anh Thanh phô tr¸ch, sau nµy thµnh lËp Trung t©m ThiÕt bÞ ®iÖn, råi n¨m 1996 l¹i nhËp víi bé phËn dù ¸n ®Ó thµnh lËp Trung t©m Dù ¸n. Ngµy 29-3-1993 thµnh lËp Trung t©m ChÕ b¶n ®iÖn tö, nh»m thu hót c¸c ho¹t ®éng tin häc vÒ C«ng Ty. Thêi gian sau nã kh«ng ph¸t huy ®-îc vµi trß cña m×nh cho nªn còng tù gi¶i t¸n. Thùc t×nh C«ng ty còng muèn chiÕm lÜnh tÊt c¶ lÜnh vùc tin häc, cho nªn thÊy cã ®¬n vÞ b¹n s½n cã tæ chøc nµy lµ chóng ta tiÕp qu¶n. Song hä muèn dùa vµo FPT ®Ó lµm ¨n chø ch-a cã ý ®å ph¸t triÓn trong t-¬ng lai. Do sù ph¸t triÓn c¸c ho¹t ®éng SXKD, Nhµ n-íc ®· c«ng bè luËt c«ng ty trong ®ã ®· ®-a ra kh¸i niÖm doanh nghiÖp t- nh©n vµ doanh nghiÖp Nhµ n-íc. NghÞ ®Þnh 388 vÒ lËp l¹i doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®-îc ban hµnh. Néi dung c¬ b¶n cña NghÞ ®Þnh nµy lµ c¸c Bé, c¸c ngµnh chän c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n cã hiÖu qu¶, cã ph-¬ng h-íng ph¸t triÓn, cã nhu cÇu cho viÖc phôc vô c¸c môc ®Ých chÝnh trÞ 51

Sö ký FPT 1988 - 1998 trÞ cña c¸c ngµnh. V× vËy C«ng ty l¹i mét lÇn n÷a c©n nh¾c viÖc cã thµnh lËp l¹i doanh nghiÖp Nhµ n-íc. Ngµy 25-6-1993 C«ng ty míi cã quyÕt ®Þnh thµnh lËp l¹i doanh nghiÖp Nhµ n-íc theo nghÞ ®Þnh 388/CP. ViÖc chËm muén Êy còng thiÖt cho C«ng ty v× mét sè doanh nghiÖp trong ViÖn ®· ®¨ng ký l¹i tr-íc FPT. Bao nhiªu chøc n¨ng hay ho nhÊt, tªn tuæi ®Ñp nhÊt hä nhËn hÕt c¶ råi. Theo quy ®Þnh trong mét Bé hay ngµnh kh«ng nªn thµnh lËp 2 doanh nghiÖp cã cïng chøc n¨ng. C«ng ty FPT lËp l¹i doanh nghiÖp Nhµ n-íc gièng nh- lµ truyÖn “Qôa vµ C«ng ®i ¨n cá”. C©n nh¾c gi÷a viÖc thµnh lËp c«ng ty cæ phÇn, TNHµng h¶i... hay quèc doanh lµ c¶ mét vÊn ®Ò ®-îc c©n ®i nh¾c l¹i. ViÖc quyÕt ®Þnh thµnh lËp c«ng ty quèc doanh lµ v× quan niÖm x· héi ch-a tin vµo c¸c tæ chøc t- nh©n, kh«ng cã chç ®Ó bÊu vÝu khi thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng hîp ®ång cã gi¸ trÞ lín, kh«ng ®-îc kinh doanh XNK trùc tiÕp, kh«ng ®-îc tham gia c¸c dù ¸n lín tÇm cì quèc gia... ViÖc quyÕt ®Þnh ®¨ng ký l¹i doanh nghiÖp Nhµ n-íc cña c«ng ty FPT ®ång nghÜa víi viÖc kÕt thóc liªn kÕt gi÷a ViÖn NCCNQG vµ ViÖn C¬ häc, v× doanh nghiÖp Nhµ n-íc cho phÐp ViÖn NCCNQG thµnh lËp, qu¶n lý... chø kh«ng thÓ lµ c¬ quan liªn doanh ®-îc. V× còng ch¼ng bªn nµo cÊp vèn. Theo ®ã CBCNV thuéc ViÖn C¬ häc ph¶i chuyÓn biªn chÕ vÒ ViÖn NCCNQG. Ngµy 29-9-1993 ChÝnh phñ ra NghÞ ®Þnh 65/CP s¸t nhËp ViÖn NCCNQG vµ ViÖn N¨ng l-îng nguyªn tö quèc gia vÒ Bé KHCN &MT. Cã mÊy n¨m th«i mµ nµo di chuyÓn mÊy ®i¹ ®iÓm, nµo ®æi tªn, nµo lËp ®i, lËp l¹i doanh nghiÖp Nhµ n-íc, råi lµm c¸c b¸o c¸o ®Ó Bé tiÕp nh©n vµ lµm c¸c thñ 52

Sö ký FPT 1988 - 1998 lµm c¸c thñ tôc cÇn thiÕt ®Ó s¸t nhËp vÒ Bé KHCN&MT... L·nh ®¹o C«ng ty lµm viÖc ë c¸c ®¬n vÞ chøc n¨ng lµm l¹i c¸c thñ tôc tõ ho¹t ®éng cña C«ng ty, chuÈn bÞ quyÕt ®Þnh, kh¾c l¹i dÊu, ®¨ng ký l¹i kinh doanh, lµm l¹i giÊy phÐp xuÊt nhËp khÈu... ViÖc s¸t nhËp FPT vÒ Bé KHCN & MT lµ dùa trªn c¬ së cña viÖc thu hÑp c¸c c¬ së nghiªn cøu cÊp quèc gia. Cã lÏ v× nhiÒu n¨m qua c¸c ho¹t ®éng nµy kh«ng mang l¹i hiÖu qu¶. ViÖc s¸t nhËp vÒ Bé, c«ng ty FPT còng cã nh÷ng thuËn lîi nhÊt ®Þnh. Bé lµ ®¬n vÞ lín cã uy tÝn trong vµ ngoµi n-íc, cho nªn lµm chç dùa v÷ng ch¾c cho c¸c doanh nghiÖp, cã kinh nghiÖm qu¶n lý vµ tho¸ng, cã ®iÒu kiÖn cÊp vèn. Song còng cã khã kh¨n, v× Bé lµ ®¬n vÞ quan t©m ®Õn qu¶n lý ngµnh vµ lµ ®¬n vÞ hµnh chÝnh sù nghiÖp cho nªn Ýt quan t©m ®Õn c¸c doanh nghiÖp. ThËt lµ o¸i o¨m, cïng víi viÖc lËp l¹i doanh nghiÖp Nhµ n-íc lµ ®¨ng ký l¹i kinh doanh xuÊt nhËp khÈu. Vèn ®¨ng ký t¹i thêi ®iÓm Êy cña FPT chØ cã gÇn 600 triÖu. C¸c ®¬n vÞ muèn ®¨ng ký xuÊt nhËp khÈu trùc tiÕp theo quy ®Þnh cña Bé Th-¬ng m¹i ph¶i cã sè vèn ®Õn 200.000USD ®Ó ®¶m b¶o. Nguy c¬ XNK trùc tiÕp cã thÓ bÞ tuét khái tay, vËy lµm thÕ nµo ®©y? Ch¼ng lÏ ta l¹i chÞu! tõ x-a ®Õn nay FPT ®· chÞu c¸i g× bao giê ®©u? ®· cã lóc Ban gi¸m ®èc tÝnh to¸n viÖc chÊp nhËn mét dù ¸n nhËn vèn vay viÖn trî cña Ên §é cña mét ®¬n vÞ trong ViÖn ®Ó cã sè vèn ®¸p øng tiªu chuÈn cho viÖc xÐt chÊp nhËn C«ng ty ®-îc phÐp XNK trùc tiÕp. Nh-ng ®i ®«i víi viÖc nhËn dù ¸n nµy lµ chÊp nhËn mét kho¶n lç cña ®¬n vÞ kia ®Ó l¹i kho¶ng 1 tû ®ång vµ sè hµng Õ Èm khã b¸n. C©n nh¾c ®i l¹i vÒ kh¶ n¨ng cña dù ¸n lµ ph¶i mÊt bao nhiªu thêi gian ®Ó hoµn vèn. Trong lóc ®ang ph©n v©n th× C«ng ty ®· t×m ®Õn nh÷ng c¬ quan 53

Sö ký FPT 1988 - 1998 chøc n¨ng cã thiÖn c¶m víi chóng ta vµ tr×nh bÇy khã kh¨n vµ nhu cÇu cña m×nh còng nh- nh÷ng lîi h¹i cña viÖc XNK trùc tiÕp nµy. ThËt lµ trêi phï hé, hä ®· gióp C«ng ty gi¶i ph¸p. §ã lµ ph¶i nhËp hÕt quü phóc lîi, quü khen th-ëng vµ t¹m thêi tÝnh to¸n vµ chÊp nhËn mét kÕt qu¶ SXKD trong lóc ch-a quyÕt to¸n n¨m ®Ó cã ®-îc sè vèn lµ 200.000 USD. Muèn lµm viÖc ®ã c¬ quan qu¶n lý ®ßi hái C«ng ty ph¶i cã c«ng v¨n chÊp nhËn nhËp c¸c quü tõ nh÷ng n¨m tr-íc ®Ó l¹i ®Ó t¹o ra nguån vèn. Ngµy 8-91993, FPT ®-îc chÊp nhËn cã chøc n¨ng xuÊt nhËp khÈu trùc tiÕp. Nã ®· gióp cho FPT chñ ®éng trong kh©u xuÊt, nhËp, chñ ®éng vÒ gi¸ c¶ vµ kh«ng mÊt phÝ uû th¸c trÞ gi¸ 1% gi¸ CIF. Chøc n¨ng XNK trùc tiÕp t¹o thuËn lîi cho FPT nhËp hµng m¸y tÝnh. Song viÖc xuÊt khÈu vµ nhËn uû th¸c xuÊt khÈu l¹i gÆp khã kh¨n. ThÞ tr-êng Nga gÇn nh- bÞ ø ®äng hµng may mÆc, nhiÒu ng-êi xuÊt hµng b»ng container bÞ ïn t¾c, cã nhiÒu ng-êi cßn bÞ lç. C¸c anh H¶i, Kh¸nh, TuÊn ®· ph¶i træ hÕt tµi n¨ng ®Ó gi¶i to¶ c¸c l« hµng cña c«ng ty vµ cña b¹n hµng ®· uû th¸c cho FPT xuÊt. ch-a bao giê ho¹t ®éng XNK cña FPT l¹i vÊt v¶ nh- nh÷ng ngµy ®ã. Hç trî cho viÖc XNK cßn c¶ mét bé phËn n»m vïng t¹i Nga ®Ó tiÕp qu¶n hµng, ®ång thêi ®«n ®èc hµng göi vÒ n-íc. C¸c anh Kú, TiÕn, NghÜa vµ anh Phan Thanh Hµ (ViÖn KHVN) quen ng-êi quen viÖc Bé Th-¬ng m¹i ®· ®Ò nghÞ cho phÐp anh NghÜa ®-îc biÖt ph¸i ®Ó lµm Phã §¹i diÖn t¹i c¶ng Vladivostok thuéc ViÔn §«ng n-íc Nga. Anh NghÜa gäi lµ “NghÜa ®en” v× da dÎ anh còng gÇn gièng ng-êi T©y Nguyªn, d¸ng m¹o nh- “Tr-¬ng Phi” nh-ng tÝnh t×nh ngay th¼ng, réng r·i, cëi më, h¸t rÊt hay c¸c bµi cña STCoo. 54

Sö ký FPT 1988 - 1998 N¨m 1994 mét lo¹t ®¬n vÞ nßng cèt thêi bÊy giê ra ®êi. Më ®Çu lµ Phßng Tµi vô thµnh lËp ngµy 18.8.1994 do anh NguyÔn §iÖp Tïng phô tr¸ch, ®-îc t¸c ra tõ Phßng Tæng hîp. Trung t©m HÖ thèng th«ng tin do anh §ç Cao B¶o phô tr¸ch. XÝ nghiÖp Gi¶i ph¸p phÇn mÒn do anh NguyÔn Thµnh Nam phô tr¸ch, Trung t©m M¸y tÝnh vµ thiÕt bÞ v¨n phßng do anh T« Minh TuÊn phô tr¸ch vµ Trung t©m Ph©n phèi m¸y tÝnh vµ thiÕt bÞ v¨n phßng do anh Lª Quang TiÕn, Phã tæng gi¸m ®èc, phô tr¸ch. Bèn ®¬n vÞ trªn t¸ch ra tõ Trung t©m DÞch vô Tin häc vµ ®-îc thµnh lËp cïng ngµy 31-12-1994. §ã lµ c¸c binh ®oµn chñ lùc cña c«ng nghÖ øng dông FPT. ViÖc chuÈn bÞ ra ®êi c¸c ®¬n vÞ nµy ®· ®-îc bµn b¹c tõ l©u, song vÊn ®Ò nh©n sù, vÊn ®Ò chøc n¨ng nhiÖm vô bµn ®i, bµn l¹i m·i, s¸t ngµy cuèi n¨m ph¶i ký gÊp tr-íc khi b-íc sang n¨m míi. H×nh nh- ®ã lµ truyÒn thèng “n-íc ®Õn ch©n míi nh¶y” cña FPT. Sù ra ®êi mét lo¹t ®¬n vÞ míi, chøng tá nhu cÇu ph¸t triÓn cña C«ng ty, nhu cÇu cña c«ng t¸c qu¶n lý vµ kh¶ n¨ng chØ ®¹o SXKD cña l·nh ®¹o c¸c ®¬n vÞ t-¬ng xøng víi vai trß cña nã. Ngµy 15-11-1994 Bé KHCN&MT ®· giao cho FPT lµ ®¬n vÞ thiÕt lËp dù ¸n Khu c«ng nghÖ cao, mét nhiÖm vô qu¸ søc kh«ng nh÷ng chØ vÒ mÆt tæ chøc mµ c¶ vÒ chøc n¨ng vµ tµi chÝnh. ViÖc nµy kh«ng Ýt ng-êi ph©n v©n: LÊy ®©u ra ng-êi thùc thi? LÊy ®©u ra tµi chÝnh ®Ó lµm dù ¸n ? chØ sî sau khi ®· bµy xong “cç bµn”ng-êi kh¸c l¹i “chÐn” mÊt th× ®óng lµ c«ng cèc. Lo th× lo vËy, nh-ng ng-êi ®êi cã c©u “g¸i cã c«ng th× chång kh«ng phô”. Qu¶ ®óng nhvËy. Ng-êi kiªn tr× thùc hiÖn chñ tr-¬ng nµy lµ Tæng gi¸m ®èc, sau n÷a ng-êi tiÕp thu vµ trùc tiÕp thùc thi lµ anh Hïng R©u. 55

Sö ký FPT 1988 - 1998 Tr-íc FPT ®· cã kh«ng Ýt c¸c khu c«ng nghiÖp, c¸c khu c«ng nghÖ cÊp thµnh phè. Nh÷ng khu c«ng nghÖ nµy ra ®êi còng chØ ®ñ ®Ó phôc vô cho nhu cÇu ®Þa ph-¬ng, ch-a lµm ®-îc chøc n¨ng quèc gia, kh«ng thÓ lµm thay ®æi ®-îc bé mÆt c«ng nghÖ cña c¶ n-íc còng nh- chç dùa ®Ó ph¸t triÓn c«ng nghÖ phôc vô cho nÒn c«ng nghiÖp ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc. Mét thö th¸ch míi tiÕp theo sau khi c«ng ty cã ®-îc chøc n¨ng XNK trùc tiÕp lµ viÖc quyÕt ®Þnh nhËp l« s¾t 10.000 tÊn. §ang c«ng t¸c t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh anh B×nh fax ra Hµ Néi vµ chØ ®¹o viÖc nhËp l« hµng nµy. §©y lµ l« hµng lín vµ rÊt gÊp g¸p.Th«ng tin vÒ l« hµng ch-a cã. T×m hiÓu th«ng tin vÒ nã, th× biÕt l« hµng nµy rÊt phøc t¹p, ph¶i hoµn tÊt hå s¬ kÞp thêi gian vµ hîp ph¸p. Kh«ng ngê l« hµng nµy l¹i lµ do lì hîp ®ång víi doanh nghiÖp kh¸c cña ViÖt Nam cho nªn hä míi b¸n cho FPT. Trong khi lµm thñ tôc nhËp th× ®èi t¸c ®-îc bªn b¸n chµo vµ ký hîp ®ång mua b¸n tr-íc ®ã ®Õn FPT kiÖn c¸o. ThËt may lµ bill hµng ®· göi cho FPT, giÊy phÐp nhËn hµng ®-îc Bé Th-¬ng m¹i cÊp cho FPT tr-íc. §©u ®· xong, khi c«ng ty nhËn hµng th× kh¸ch b¸n hµng n-íc ngoµi ®· vÞ ph¹m luËt bÞ H¶i quan H¶i Phßng ph¹t 200.000USD. FPT bÞ v¹ l©y, cïng víi bªn b¸n thùc thi b¸n mét phÇn l« hµng ®Ó nép tiÒn ph¹t. ViÖc b¸n l« hµng trªn kÐo dµi cho ®Õn vµi n¨m sau míi kÕt thóc. Ng-êi chÞu “qu¶ t¹ chiÕu” nµy anh H-ng §Ønh. Nh-ng mçi lÇn gÆp khã kh¨n lµ mçi lÇn tr-ëng thµnh thªm vÒ nghiÖp vô vµ ph¸p luËt trong kinh doanh. Ngµy 20-3-1995, C«ng ty chuyÓn trô së sang YÕt Kiªu, mét phÇn cña toµ nhµ sau Cung V¨n ho¸ h÷u nghÞ ViÖt X«.

56

Sö ký FPT 1988 - 1998 Ngµy 26-6-1995 thµnh lËp Trung t©m M«i tr-êng do anh Tr-¬ng Xu©n Tïng phô tr¸ch. Mçi lÇn di chuyÓn ®Þa ®iÓm lµ mét lÇn C«ng ty cã nh÷ng chuyÓn biÕn míi. Võa míi lµm xong thñ tôc chuyÓn vÒ Bé KHCN&MT, anh B×nh ®· n¾m b¾t ngay viÖc FPT cÇn cã ®¬n vÞ lµm vÒ m«i tr-êng. Nã kh«ng chØ cã ý nghÜa chÝnh trÞ mµ b¶n th©n nã cã thÞ tr-êng, x· héi cã nhu cÇu. §Êt n-íc më cöa, nhiÒu dù ¸n lín ®· xuÊt hiÖn, ®i ®«i víi viÖc thiÕt lËp c¸c dù ¸n lµ viÖc ®¸nh gi¸ ¶nh h-ëng t¸c ®éng m«i tr-êng khi dù ¸n ®i vµo s¶n xuÊt. Ngµy 21-10-1995, C«ng ty FPT ®· cïng Së Gi¸o dôc §µo t¹o Hµ Néi ký biªn b¶n tho¶ thuËn vÒ viÖc phæ cËp tin häc trong c¸c tr-êng phæ th«ng. Mét m¶ng tin häc cho nhµ tr-êng ®· ®-îc sù quan t©m kh«ng ph¶i chØ cña c«ng ty mµ c¶ Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o, cña c¸c bËc phô huynh häc sinh. Trung t©m §µo t¹o, do anh Bïi ViÖt Hµ phô tr¸ch, ®-îc Tæng Gi¸m ®èc giao tr¸ch nhiÖm thùc thi dù ¸n nµy. Mét viÖc lµm ®Çy ch«ng gai, v× kh«ng chØ lµ gi¶ng d¹y mµ lµ c¶ cuéc vËn ®éng tuyªn truyÒn ®em ¸nh s¸ng c«ng nghÖ truyÒn b¸ cho c¸c thÕ hÖ trÎ t-¬ng lai cña Tæ quèc. ThuËn lîi th× Ýt mµ khã kh¨n th× nhiÒu. Trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y ®· so¹n ®-îc 40 gi¸o tr×nh ®Ó d¹y cho 22.409 häc viªn vµ d¹y cho 17 tr-êng trung vµ tiÓu häc víi 27.840 häc sinh häc tin häc. Mang m¸y ®i trang bÞ cho c¸c tr-êng, Trung t©m ®µo t¹o cña FPT ®· më ra mét trang sö c«ng nghÖ cho thÕ hÖ trÎ Thñ ®«, g©y uy tÝn lín. §· ®Õn lóc C«ng ty c©n nh¾c viÖc ®i thuª nhµ. TiÒn 3 n¨m thuª nhµ lµ ®ñ x©y dùng trô së. H¬n n÷a ®Êt L¸ng H¹ ®· xin xong l©u råi, kh«ng thÓ ®Ó l©u ®-îc n÷a, nÕu kh«ng x©y nhµ khu ®Êt cã thª bÞ thu håi. V× vËy c«ng ty quyÕt 57

Sö ký FPT 1988 - 1998 t©m x©y dùng trô së míi. C«ng viÖc tiÕn hµnh vµ hoµn tÊt trong 1 n¨m. Th¸ng 3-1996 C«ng ty ®· chuyÓn ®¹i bé phËn vÒ L¸ng H¹. Vui mõng tr-íc c¬ ng¬i míi vµ th¾ng lîi cña viÖc SXKH n¨m tr-íc, l·nh ®¹o c«ng ty ®· ký quyÕt ®Þnh khen th-ëng vµ chia phóc lîi lín, t¹o niÒm phÊn khëi cho mäi ng-êi khi dän ®Õn nhµ míi. Ph¸t huy khÝ thÕ cña th¾ng lîi trong SXKD, ngµy 16-21996 Ban gi¸m ®èc ®· ký quyÕt ®Þnh thµnh lËp mét sè ®¬n vÞ míi nh»m hoµn thiÖn bé m¸y. §ã lµ Tæ trî lý do chÞ TrÇn Thu Hµ phô tr¸ch, Tæ th- ký do chÞ TrÞnh Thu Hång phô tr¸ch, Phßng XuÊt NhËp khÈu do chÞ Lª Kim Oanh phô tr¸ch, Tæ X©y dùng do anh NguyÔn Trung Anh phô tr¸ch, Phßng HCQT do chÞ L¹i H-¬ng HuyÒn phô tr¸ch, Trung t©m TÝch hîp hÖ thèng do anh Lª Quèc H÷u phô tr¸ch, Trung t©m §iÖn tho¹i di ®éng do anh TrÇn Quèc Hoµi phô tr¸ch, Trung t©m §Ò ¸n vµ chuyÓn giao C«ng nghÖ do anh Ph¹m Minh H¶i phô tr¸ch, Trung t©m ThiÕt bÞ §iÖn do anh Ph¹m Ngäc Thanh phô tr¸ch vµ Trung t©m DÞch vô vËn t¶i do anh NguyÔn Duy H-ng phô tr¸ch, Phßng KÕ ho¹ch kinh doanh do anh Hoµng Nam TiÕn phô tr¸ch vµ chuyÓn anh Ph¹m Hång H¶i tõ FIS vÒ lµm Gi¸m ®èc Trung t©m ph©n phèi m¸y tÝnh vµ thiÕt bÞ v¨n phßng. Sù t¨ng tr-ëng nhanh vÒ mäi mÆt nÕu chñ quan th× sÏ ®ång thêi víi vÊp v¸p m¹nh. Mét khi bé m¸y ®-îc ph¸t triÓn nhanh, viÖc ®µo t¹o båi d-ìng vµ cñng cè cÇn ®-îc quan t©m thÝch ®¸ng. Cã nh- vËy lùc l-îng míi thùc sù lín m¹nh vµ v÷ng vµng. Trong bé khung l·nh ®¹o cña C«ng ty ch-a mét ai ®-îc ®µo t¹o chÝnh thøc ë bÊt kú mét tr-êng qu¶n lý kinh tÕ nµo 58

Sö ký FPT 1988 - 1998 cho nªn bì ngì, sai sãt lµ tÊt nhiªn vµ ®· ®Ó l¹i nh÷ng bµi häc quý gi¸. L·nh ®¹o C«ng ty cã ngay nh÷ng ph¶n øng kÞp thêi b»ng c¸c biÖn ph¸p kiÓm tra, b»ng viÖc t¨ng c-êng tæ chøc häc tËp vµ ban bè c¸c biÖn ph¸p c«ng nghÖ tiªn tiÕn ®Ó kiÓm so¸t. Sang n¨m 1997 C«ng ty ®· cã nh÷ng kinh nghiÖm trong c«ng t¸c qu¶n lý, cã ®-îc ®éi ngò c¸n bé c«ng nghÖ hïng hËu vµ ®Çy tµi n¨ng. L·nh ®¹o C«ng ty ®· chñ tr-¬ng quyÕt t©m ®i s©u vµo c«ng nghÖ tin häc, ®-a tiÕn bé c«ng nghÖ m¹ng vµo viÖc lËp m¹ng m¸y tÝnh diÖn réng vµ lÊy tªn lµ m¹ng TrÝ tuÖ ViÖt Nam ®-îc Tæng côc B-u ®iÖn cho phÐp (ngµy 12-9-1996) Do nhu cÇu qu¶n lý, ngµy 31-3-1997, l·nh ®¹o C«ng ty quyÕt ®Þnh thµnh lËp Trung t©m DÞch vô Trùc tuyÕn. Mét n¨m sau ngµy ®-îc phÐp thiÕt lËp m¹ng m¸y tÝnh, ngµy 13-9-1997, Tæng côc B-u ®iÖn cho phÐp FPT lµ Nhµ cung cÊp th«ng tin (ICP) råi Nhµ cung cÊp dÞch vô Internet (ngµy 14-11-1997). §Ó phï hîp gi÷a chøc n¨ng vµ nhiÖm vô, ngµy 26-11-1997 Trung t©m ®· ®-îc ®æi tªn thµnh Trung t©m Internet FPT. Ra ®êi mét c«ng nghÖ tiªn tiÕn, lËp ra mét ®¬n vÞ thÝch hîp ®Ó thùc hiÖn nã ai nÊy ®Òu vui mõng vµ tham gia m¹ng TTVN rÊt nhén nhÞp. Nh-ng còng v× qu¸ say s-a víi nã mµ quªn ®i c¸c ho¹t ®éng phô trî, cho nªn ®· lµm C«ng ty liªu xiªu. B¸o chÝ, c¬ quan chøc n¨ng lu«n “gÆp gì”, c¬ quan chñ qu¶n “gâ” xuèng, còng v× vËy m¹ng TTVN. Tr-íc hoµn c¶nh ®ã Tæng Gi¸m ®èc còng kh«ng cßn ®ñ b×nh tÜnh ®-îc n÷a. Cho ra ®êi Trung t©m DÞch vô Internet, FPT ®· cã qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt kh©u c«ng nghÖ m¹ng TTVN tr-íc ®ã vµ còng lµ lóc Nhµ n-íc cho phÐp lËp m¹ng Internet trong c¶ 59

Sö ký FPT 1988 - 1998 n-íc, lóc C«ng ty chiÕn lÜnh ®-îc nã. C©n nh¾c viÖc lµm ®¹i lý Internet ®-îc toµn bé Ban l·nh ®¹o C«ng ty quan t©m. C«ng ty ph¸t triÓn m¹nh, uy tÝn ngµy mét n©ng cao ®· lµm cho b¹n bÌ c¶m phôc, c¸c ®ång chÝ l·nh ®¹o §¶ng vµ Nhµ n-íc quan t©m. Ngµy 27-2-1997 ®ång chÝ Lª Kh¶ Phiªu, Uû viªn Th-êng vô Bé ChÝnh trÞ, nay lµ Tæng bÝ th®Õn th¨m vµ ®éng viªn. Bé tr-ëng Ph¹m Gia Khiªm ®Õn th¨m vµ lµm viÖc víi §¶ng uû c¸c Doanh nghiÖp Nhµ n-íc. Tõ ngµy gia nhËp vÒ Bé KHCN&MT ®©y lµ lÇn ®Çu tiªn l·nh ®¹o Bé ®Õn th¨m vµ còng më ®Çu cho c¸c ho¹t ®éng Bé x©m nhËp vµo doanh nghiÖp vµ doanh nghiÖp ®-îc Bé vµ Nhµ n-íc quan t©m. Ngµy 8-11-1997, Bé tr-ëng Th¸i Phông Nª ®Õn dù §¹i héi thµnh lËp Chi héi §iÖn lùc FPT. §©y lµ thêi c¬ ®Ó cho phÐp FPT chiÕm lÜnh thÞ tr-êng thiÕt bÞ ®iÖn cña Tæng C«ng ty §iÖn lùc ViÖt Nam ngay trong lóc cã nhiÒu ®èi t¸c trong vµ ngoµi n-íc cã tiÒm lùc vÒ tµi chÝnh vµ c«ng nghÖ thiÕt bÞ ®iÖn ®ang s½n sµng vµo cuéc víi c¸c dù ¸n thiÕt bÞ ®iÖn. N¨m 1997 lµ n¨m C«ng ty æn ®Þnh tæ chøc, cã nhiÒu ho¹t ®éng th¨m viÕng vµ kû niÖm c¸c ngµy lÔ lín rÊt sinh ®éng nh- kû niÖm 50 n¨m ngµy Th-¬ng binh liÖt sü (19471997), ngµy thµnh lËp Qu©n ®éi nh©n d©n (22-12-1997). Nh÷ng ho¹t ®éng ®ã cã môc ®Ých râ rµng lµ ®Ó nh¾c nhë c¸c thÕ hÖ trÎ cña c«ng ty lu«n nhí c«ng lao cña bao anh hïng, liÖt sÜ ®· hy sinh v× nÒn ®éc lËp cña Tæ quèc. STCoo ®· mêi c¸c chiÕn sü l·o thµnh ®Õn C«ng ty kÓ l¹i qu¸ khø hµo hïng mµ c¸c b¸c ®· ®i qua. C¸n bé nh©n viªn C«ng ty ®· quyªn gãp mua quµ tÆng c¸c chó th-¬ng binh vµ gia 60

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®×nh liÖt sü, nh÷ng ng-êi ®· v× nÒn ®éc lËp d©n téc ®· ®Ó l¹i mét phÇn th©n thÓ cña m×nh t¹i chiÕn tr-êng, nh÷ng gia ®×nh cã nh÷ng ng-êi con ®· hy sinh cho Tæ quèc. C¸c ho¹t ®éng quèc tÕ cña FPT còng ph¸t triÓn m¹nh tõ n¨m 1996. HÇu hÕt c¸c h·ng s¶n xuÊt m¸y tÝnh còng nhc¸c h·ng lµm phÇm mÒm lín trªn thÕ giíi nh- Microsoft, Novell, Lotus, ORACLE, 3Com, c¸c h·ng s¶n xuÊt thiÕt bÞ tiªn tiÕn nhiÒu n-íc nh- Tektronix, Wykeham Farrance..., C«ng ty FPT ®Òu cã quan hÖ ®¹i lý. Quan hÖ nµy cã t¸c dông m¹nh mÏ trong viÖc kinh doanh vµ t¹o uy tÝn lín víi c¸c c¬ quan trong vµ ngoµi n-íc, ®ång thêi còng lµm chç dùa cho c¸c b¹n hµng cña FPT. N¨m 1998 lµ n¨m cã ý nghÜa ®Æc biÖt ®èi víi C«ng ty kû niÖm 10 n¨m thµnh lËp FPT. TÊt c¶ mäi ho¹t ®éng cña C«ng ty tõ ®Çu n¨m ®Õn nay ®Òu h-íng tíi ngµy lÔ héi ®ã. B-íc vµo n¨m thø 10, ho¹t ®éng cña C«ng ty trong bèi c¶nh ®æ vì cña “huyÒn tho¹i Ch©u ¸”. Khñng ho¶ng tiÒn tÖ b¾t ®Çu tõ Th¸i Lan ®· nhanh chãng lan trµn trong khu vùc vµ ®ang ¶nh h-ëng xÊu ®Õn n-íc ta. C¬ héi vµng son cã kh¶ n¨ng tr«i qua khi nguån vèn ®Çu t- tõ n-íc ngoµi vµo n-íc ta ®· ch÷ng l¹i. Mét lÇn n÷a, c«ng cuéc ®æi míi x©y dùng ®-a ®Êt n-íc ®i lªn CNXH, nh©n d©n ta ph¶i tù lùc lµm lÊy. Trong t×nh h×nh Êy, ®Ó tiÕp tôc ®æi míi ph¸t triÓn, c«ng ty FPT còng ph¶i dùa vµo chÝnh søc m¹nh néi lùc cña m×nh. Ngµy 21-1-1998, trong Th- chóc TÕt, Tæng Gi¸m ®èc Tr-¬ng Gia B×nh còng ®· ®-a ra th«ng ®iÖp nªu râ khã kh¨n vµ nh÷ng quyÕt t©m míi cña C«ng ty lµ “t×m nh÷ng vËn héi míi ®Ó ®-a con thuyÒn FPT v-ît qua c¬n sãng giã d-íi ¸nh s¸ng lung linh cña “Sao c«ng nghÖ - môc tiªu 61

Sö ký FPT 1988 - 1998 phÊn ®Êu cña FPT trong n¨m nay”. Tr-íc ®ã th«ng qua Héi th¶o l·nh ®¹o FPT (30-12-1997) tÊt c¶ c¸n bé trong toµn c«ng ty ®· x¸c ®Þnh quyÕt t©m, t×m ra mäi biÖn ph¸p ®Ó thùc hiÖn ph-¬ng h-íng, nhiÖm vô n¨m 1998. ë Hµ Néi, ngµy 1-1-1998, XÝ nghiÖp Gi¶i ph¸p phÇn mÒm ®-îc cñng cè thªm vÒ tæ chøc. Tæng Gi¸m ®èc ra quyÕt ®Þnh bæ nhiÖm anh Khóc Trung Kiªn gi÷ chøc vô Gi¸m ®èc thay anh NguyÔn Thµnh Nam chuyÓn sang lµm nhiÖm vô míi. C¸n bé, nh©n viªn XÝ nghiÖp nµy (FSS) ®· x¸c ®Þnh c«ng viÖc -u tiªn cho n¨m 1998 lµ “Gi÷ v÷ng vµ ph¸t huy nh÷ng thÕ m¹nh s½n cã tõng b-íc kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ, t¨ng c-êng ®µo t¹o c¸n bé, x©y dùng lùc l-îng, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng vµ chÊt l-îng s¶n phÈm”. T¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh, FPT- HCM, trong dÞp tæng kÕt n¨m 1997, ®· kh¼ng ®Þnh kÕ ho¹ch kinh doanh cña c¸c bé phËn trong n¨m 1998 lµ kh«ng “xa tÇm tay víi” cña møc nh- n¨m 1997. §ã lµ nh÷ng thuËn lîi rÊt c¬ b¶n cho Tæng c«ng ty FPT. §Ó v-ît quan khã kh¨n, thùc hiÖn kÕ ho¹ch vÊn ®Ò cèt yÕu tr-íc tiªn lµ c¸n bé, lµ con ng-êi. C«ng ty ®· cã truyÒn thèng ®µo t¹o vµ kiÓm tra chÊt l-îng c¸n bé. Th¸ng 2 1998, C«ng ty tæ chøc thi toµn c«ng ty. §©y lµ cuéc thi lín lÇn thø hai cña FPT. Më ®Çu cuéc thi lµ viÖc b¶o vÖ kÕ ho¹ch kinh doanh cña bé phËn vµo ngµy 21-2-1998. Dù buæi b¶o vÖ kÕ ho¹ch cã nhiÒu chuyªn gia vÒ kinh tÕ nh- GS. TS Cao Cù Béi, GS. Hµ Xu©n Trõng vµ PTS Vò Quèc Huy vµ héi ®ång C«ng ty gåm Tæng gi¸m ®èc Tr-¬ng Gia B×nh, c¸c PTgi¸m ®èc Lª Quang TiÕn, Bïi Quang Ngäc, Phan Ng« Tèng H-ng... KÕt qu¶ cuéc thi nµy cho thÊy, c¸c bé phËn ®· cã nhiÒu tiÕn bé, c«ng nghÖ cao h¬n. FIS vÉn lµ ®¬n vÞ dÉn ®Çu (8,9 ®iÓm); 62

Sö ký FPT 1988 - 1998 Phßng kÕ ho¹ch kinh doanh cã nhiÒu tiÕn bé. Nãi chung kÕt qu¶ b¶o vÖ vÒ kÕ ho¹ch kinh doanh cña c¸c ®¬n vÞ ®Òu ®¹t kh¸, giái. Sau ®ã, ngµy 28-2-1998, tæ chøc cuéc thi cho toµn thÓ nh©n viªn. Môc ®Ých cuéc thi lµ “t×m ng-êi hiÒn tµi nhÊt ®Ó phong tr¹ng nguyªn”. Tr¹ng Nguyªn sÏ ®-îc kh¾c tªn lªn bia ®¸ vµ tªn tuæi cña hä sÏ ®-îc l-u truyÒn trong sö FPT. Cuéc thi nµy t-¬ng ®èi toµn diÖn mäi mÆt, chuyªn m«n, nghiÖp vô, ngo¹i ng÷, v¨n ho¸, x· héi... §· cã mét ng-êi ®¹t danh hiÖu tr¹ng nguyªn trong kú thi Êy. §ã lµ Hoµng ViÖt anh, 24 tuæi, c¸n bé cña FSS, víi 2 bµi luËn cao ®iÓm nhÊt mçi bµi ®¹t 22/25 ®iÓm vµ cã sè ®iÓm ®¹t 76,39/100 ®iÓm. Theo quyÕt ®Þnh, tªn cña anh ®-îc kh¾c trªn rïa ®¸ ®Æt t¹i s©n v-ên cña Trô së FPT. Ngoµi ra cã B¶ng nh·n NguyÔn §¾c ViÖt Dòng, 24 tuæi (FSS), Th¸m hoa NguyÔn Quang Minh 25 tuæi (FSI). KÕt thóc mïa thi lµ kú thi cña Ban Tæng gi¸m ®èc. §ã lµ kú s¸t h¹ch, b¶o vÖ kÕ ho¹ch kinh doanh cña C«ng ty tr-íc toµn thÓ c«ng ty. LÇn ®Çu tiªn Ban Tæng gi¸m ®èc thùc hiÖn kú thi nh- thÕ nµy. ë chi nh¸nh FPT - HCM, trong th¸ng 3-1998 còng ®· tæ chøc kho¸ ®µo t¹o qu¶n trÞ kinh doanh cao cÊp dµnh cho c¸c ®èi t-îng lµ tr-ëng phã c¸c phßng, ban vµ c¸c cöa hµng tr-ëng. C«ng t¸c ®µo t¹o, båi d-ìng c¸n bé g¾n liÒn víi c«ng t¸c ph¸t triÓn ®¶ng viªn míi. Ngµy 21-3-1998, Th-êng vô §¶ng uû Bé KHCN-MT ®· häp vµ th«ng qua viÖc chuÈn y kÕt n¹p ba ®¶ng viªn míi cña chi bé FPT lµ c¸c ®ång chÝ T« Minh TuÊn (Gi¸m ®èc FCO), NguyÔn §iÖp Tïng 63

Sö ký FPT 1988 - 1998 (Tr-ëng phßng tµi vô) vµ Tr-¬ng §×nh Anh (Gi¸m ®èc Trung t©m Internet). VÒ tæ chøc, trong h¸ng 2-1998, c«ng ty FPT ®· thµnh lËp Trung t©m gi¶i ph¸p Tµi chÝnh - ThuÕ. Môc tiªu cña Trung t©m trong nh÷ng n¨m tíi lµ trë thµnh vµ gi÷ v÷ng vÞ trÝ lµ Nhµ cung cÊp sè mét lÜnh vùc phÇn mÒm øng dông tµi chÝnh vµ thuÕ t¹i ViÖt Nam vµ cã tÇm cì hµng ®Çu trong khu vùc ASEAN. Trung t©m cßn phÊn ®Êu ®¹t tiªu chuÈn quèc tÕ vÒ chÊt l-îng vµ tr×nh ®é c«ng nghÖ. Mét sè tæ chøc quÇn chóng nh- C«ng ®oµn, §oµn thanh niªn céng s¶n Hå ChÝ Minh ®-îc kiÖn toµn. Ban chÊp hµng C«ng ®oµn FPT ®Ò ra nhiÖm vô n¨m 1998, trong ®ã nhÊn m¹nh ch¨m lo ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn, hiÓu biÕt, ®oµn kÕt. Ngµy 15-7-1998, chi ®oµn TNCS Hå ChÝ Minh ë FPT HCM ®-îc thµnh lËp. H-íng tíi ngµy héi 13-9-1998, mét Ban tæ chøc §¹i LÔ héi ®· ®-îc thµnh lËp. Ban tæ chøc ®· ph¸t ®éng phong trµo “Ng-êi FPT viÕt vÒ FPT”. Trong mét cuéc häp s¸ng ngµy 20-7-1998, Tæng Gi¸m ®èc ®· ra quyÕt ®Þnh tÊt c¶ c¸c thµnh viªn FPT b¾t buéc ph¶i viÕt sö ký, ký sù FPT. Nh÷ng ai kh«ng viÕt sÏ bÞ mÊt th-ëng. NhiÒu c¸n bé, c«ng nh©n viªn trong C«ng ty vµ ë chi nh¸nh FPT- HCM ®· tÝch cùc h-ëng øng. HiÖn ®· cã hµng tr¨m bµi viÕt vÒ lÞch sö, v¨n ho¸, con ng-êi FPT cña c¸n bé trong C«ng ty. Cã nh÷ng tËp håi ký, ký sù viÕt rÊt c«ng phu vµ víi nh÷ng niÒm c¶m xóc lín. §äc nh÷ng tËp bµi viÕt ®ã, ng-êi ta cã c¶m gi¸c høng thó, bëi sù thËt lÞch sö, niÒm c¶m xóc s©u s¾c, trÝ tuÖ, v¨n ch-¬ng vµ sù hµi h-íc kÕt hîp chÆt chÏ, hµi hoµ. Trong sè ®ã cÇn ph¶i nh¾c tíi c¸c tËp håi ký MÒm m·i mµ kh«ng cøng cña anh NguyÔn Thµnh Nam; Mét thêi ®Ó 64

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®Ó nhí cña Lª ThÕ Hïng; Con ®-êng tin häc cña anh Bïi Quang Ngäc; Sù h×nh thµnh vµ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn c«ng ty FPT cña §µo Vinh; FPT - thuë ban ®Çu cña §ç Cao B¶o v.v... L·nh ®¹o C«ng ty ®· quyÕt ®Þnh tÊt c¶ c¸c bµi viÕt nµy sÏ ®-îc cho vµo cuèn Sö ký FPT toµn tËp. Bé phim Lêi gi¶i tõ mét m« h×nh sö dông chÊt x¸m nãi vÒ FPT ®· hoµn thµnh. Vµ Cuèn sö ký FPT (1988-1998) võa ®-îc hoµn thµnh.

65

Sö ký FPT 1988 - 1998

fpt-nh÷ng con ®-êng chiÕn l-îc
Trong suèt qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña m×nh FPT lu«n lµ ng-êi d¸m m¹nh d¹n ®i vµo nh÷ng con ®-êng míi. Nh÷ng h-íng ®i nµy kh«ng ph¶i lóc nµo còng ®Çy hoa th¬m cá l¹ nh-ng lu«n lu«n th¸ch thøc nh÷ng ®«i ch©n t×m kiÕm. RÊt tiÕc lµ v× ®iÒu kiÖn thêi gian ch-a cho phÐp, chóng t«i ®· kh«ng cã ®-îc nh÷ng th«ng tin ®Çy ®ñ nhÊt vÒ tÊt c¶ c¸c h-íng ®i ®· tõng manh nha vµ thµnh c«ng ë FPT. Ch¼ng h¹n m¶ng kinh doanh c¸c thiÕt bÞ c«ng nghÖ lu«n lu«n lµ qu¶ ®Êm chñ lùc cña c«ng ty trong h¬n 10 n¨m tån t¹i víi bao nhiªu sãng giã ®· kh«ng ®-îc kÓ l¹i mét c¸ch ®Çy ®ñ. Chóng t«i xin trÝch l¹i ®©y nguyªn v¨n bµi viÕt cña anh Phan Ng« Tèng H-ng, ng-êi ®ang lµ Tæng chØ huy cña c¸nh qu©n th-êng ®-îc gäi lµ “Phi Tin” nµy: Lín vµ nhá Phan Ng« Tèng H-ng Phã Tæng gi¸m ®èc T«i b¾t ®Çu vµo FPT h¬n mét n¨m sau khi C«ng ty thµnh lËp. Lóc ®ã anh Tr-¬ng Gia B×nh võa ë §øc vÒ, t«i ®-îc anh Trung Hµ, anh NghÜa ®en giíi thiÖu vµ may m¾n ®-îc ®i lµm ngay mµ kh«ng ph¶i qua c¸c cuéc thi s¸t h¹ch vµ kiÓm tra nh- ngµy nay. Tuy vÉn ®ang cßn ë thêi kú tiÒn du kÝch nh-ng nh÷ng n¨m nµy C«ng ty liªn tôc x©y dùng 66

Sö ký FPT 1988 - 1998 vµ thùc hiÖn nh÷ng hîp ®ång to lín tÇm cì quèc gia vµ t«i lµ ng-êi may m¾n ®-îc chøng kiÕn: XuÊt khÈu m¸y tÝnh ®æi hµng víi ViÖn hµn l©m khoa häc Liªn X«, xuÊt khÈu m¸y tÝnh sang Liªn X« trong khu«n khæ nghÞ ®Þnh thth-¬ng m¹i gi÷a hai ChÝnh phñ, nhËp khÈu 300 xe IFA tõ §øc (bçng chèc FPT trë thµnh nhµ nhËp khÈu xe vËn t¶i lín thø hai ë ViÖt Nam sau Machinoimport, c¬ quan ®-îc nhµ n-íc giao nhiÖm vô nhËp khÈu xe b»ng tiÒn ng©n s¸ch)... NÕu nh×n l¹i nh÷ng viÖc nµy trong khung c¶nh cña mét lùc l-îng rÊt non trÎ võa míi thµnh lËp vµ ®ang cßn ë quy m« tiÒn du kÝch th× qu¶ thËt ®©y lµ nh÷ng viÖc lµm ®éng trêi, ch¾c h¼n cã rÊt Ýt c¸c tæ chøc míi thµnh lËp cã ®-îc xuÊt ph¸t ®iÓm nh- vËy. Còng trong thêi gian nµy FPT liªn tôc cã nh÷ng quyÕt ®Þnh kinh doanh quan träng. Theo con m¾t nh×n cña t«i, trong sè ®ã cã hai quyÕt ®Þnh lín vÉn cã ¶nh h-ëng ®Õn kinh doanh ngµy nay cña C«ng ty. Thø nhÊt, trong khi b¸n m¸y tÝnh cho n-íc Liªn X« bÞ cÊm vËn kü thuËt cao ®ang lµ kinh doanh siªu lîi nhuËn, nhiÒu doanh nghiÖp ViÖt Nam ®ang ra søc lao vµo cuéc kinh doanh nµy, tõ FPT, Gen, 3C råi sau nµy ®Õn c¶ ViÖn 2 cña Anh C.H., Apinfor... th× anh Tr-¬ng Gia B×nh ®· chuÈn bÞ cho FPT kinh doanh m¸y tÝnh ë thÞ tr-êng ViÖt Nam. Thêi gian nµy C«ng ty ®· chñ tr-¬ng x©y dùng ISC lín m¹nh c¶ vÒ ®éi ngò c¶ vÒ n¨ng lùc c«ng nghÖ vµ kinh doanh, råi thµnh lËp phßng marketing do anh Phan Quèc ViÖt lµm tr-ëng phßng, anh Tr-¬ng Gia B×nh trùc tiÕp chØ ®¹o. (VÒ sau nµy sù nghiÖp marketing ®-îc toµn d©n lµm, FPT kh«ng cßn cã phßng marketing chuyªn tr¸ch n÷a). C¸c lo¹i ý t-ëng ®-îc ®-a ra nghiªn cøu vµ th¶o luËn ®Ó tæ chøc kinh doanh m¸y tÝnh t¹i thÞ tr-êng ViÖt Nam, t«i nhí mét trong sè ®ã lµ ý 67

Sö ký FPT 1988 - 1998 t-ëng tæ chøc c¸c OACenter mµ anh Tr-¬ng Gia B×nh quan s¸t ®-îc khi qua Th¸i Lan, tiÕp thÞ trùc tiÕp c¸c c¬ quan lín v.v... Thø hai, FPT ®· quyÕt t©m vµ ®· thµnh c«ng trong dù ¸n Thuû ®iÖn Hoµ B×nh. §©y lµ dù ¸n quan träng khëi ®Çu cho quan hÖ kinh doanh rÊt thµnh c«ng cña FPT víi ngµnh ®iÖn ViÖt Nam suèt tõ nh÷ng n¨m ®ã cho ®Õn nay. Sau khi Liªn X« tan r· n¨m 1991, Thuû §iÖn Hoµ B×nh ®ang cßn dang dë víi 4 tæ m¸y 5,6,7,8 ch-a ®-îc cung cÊp vµ l¾p ®Æt ®Çy ®ñ víi trÞ gi¸ h¬n bèn chôc triÖu §«la Mü. Trong bèi c¶nh ViÖt Nam lóc ®ã hoµn toµn kh«ng cã ngo¹i tÖ, FPT ®· tham gia ®Ò xuÊt, tæ chøc vµ thùc hiÖn thµnh c«ng viÖc thanh to¸n b»ng hµng cho bèn tæ m¸y nµy. Nh-ng nh÷ng Ên t-îng vµ nh÷ng kû niÖm s©u s¾c ®Ó l¹i trong t«i trong nh÷ng n¨m th¸ng nµy l¹i kh«ng ph¶i nh÷ng sù kiÖn ®éng trêi Êy. §ã còng lµ lÏ th-êng, phµm lµ sù kiÖn lín th× dÔ nhí nh-ng l¹i khã kÓ bëi nã lín cho nªn ng-êi nµo ë vÞ trÝ tham gia cña m×nh còng chØ nh×n ®-îc mét gãc sù viÖc. T«i muèn kÓ l¹i mét sù viÖc mµ t«i ®-îc chøng kiÕn, tuy rÊt nhá bÐ nh-ng nã ®Ó l¹i cho t«i mét Ên t-îng v« cïng s©u s¾c khã quyªn. Vµo nh÷ng n¨m 1991-1992 ë ViÖt Nam cã mét chiÕn dÞch xuÊt khÈu quÇn ¸o vµ hµng c«ng nghiÖp nhÑ sang c¸c n-íc §«ng ¢u vµ SNG võa míi tan r·. §-îc ®¸nh gi¸ lµ mét kinh doanh siªu lîi cho nªn FPT còng kh«ng bá qua c¬ héi kinh doanh nµy. Lµ mét ng-êi mang phong c¸ch lµm viÖc g× còng bµi b¶n nªn anh Tr-¬ng Gia B×nh chØ ®¹o triÓn khai kinh doanh nµy còng nh- vËy. T«i cßn nhí lóc ®ã chóng t«i ®· ®i kh¶o s¸t vÒ n¨ng lùc s¶n xuÊt, chÊt l-îng hµng, chñng lo¹i hµng, gi¸ gia c«ng, nguån nguyªn liÖu... t¹i hÇu hÕt c¸c xÝ nghiÖp may lóc ®ã ®ang tån t¹i ë 68

Sö ký FPT 1988 - 1998 Hµ Néi vµ c¸c tØnh phÝa B¾c. Mét nhãm c¸c c« trÎ vµ ®Ñp míi ®-îc tuyÓn vµo FPT (Minh HuyÒn, DiÔm anh, Thu H-¬ng, Lª Kim Oanh...) th× hµng ngµy cÇn mÉn ®i mua, m-în hµng chôc, hµng tr¨m kiÓu quÇn ¸o vÒ gi¨ng lªn t-êng hoÆc ®Æt xuèng ®Êt vµ thuª mét «ng thî ¶nh chôp lia lÞa c¸c mÉu nµy ®Ó x©y dùng mét bé catalog s¶n phÈm cña FPT. TÊt c¶ nh÷ng viÖc nµy chóng t«i lµm miÖt mµi khi FPT ch-a xuÊt ®-îc mét l« hµng nµo. Còng thêi gian nµy anh Tr-¬ng Gia B×nh gÆp anh Ph¹m Kh¾c H»ng (lóc ®ã vÉn cßn lµ Vô tr-ëng XDCB Bé N¨ng l-îng) vµ ý t-ëng vÒ dù ¸n Thuû ®iÖn Hoµ B×nh b¾t ®Çu n¶y sinh. N¨m 1991 Liªn X« vÜ ®¹i tan r·. Trong khi thÞ tr-êng Nga tõ n-íc Liªn X« võa tan r· trë thµnh bÐo bë cho nhiÒu doanh nghiÖp vµ c¸ nh©n ViÖt Nam víi v« vµn c¬ héi kinh doanh nµo m¸y tÝnh, nµo quÇn ¸o... th× C«ng ty §iÖn lùc 1 vµ hµng ngh×n c«ng nh©n ®ang x©y dùng Thuû §iÖn Hoµ B×nh lóc ®ã l¹i gÆp ph¶i khã kh¨n vµ th¸ch thøc nghiªm träng. HiÖp ®Þnh viÖn trî vµ NghÞ §Þnh th- Liªn X« - ViÖt Nam bÞ gi¸n ®o¹n vµ mÆc nhiªn c«ng tr×nh Thuû ®iÖn Hoµ B×nh hïng vÜ bÞ bá r¬i. C¶ n-íc Nga míi thµnh lËp vµ n-íc Viªt Nam võa bÞ c¾t viÖn trî ®Òu kh«ng cã nguån tµi chÝnh nãi chung vµ ®Æc biÖt nguån ngo¹i tÖ m¹nh nãi riªng ®Ó tiªp tôc hîp t¸c thùc hiÖn c«ng tr×nh. NhËn thøc ®-îc tÇm quan träng cña dù ¸n, nh÷ng th¸ch thøc vµ khã kh¨n mµ dù ¸n ph¶i v-ît qua cïng víi c¬ héi vµ bèi c¶nh kinh doanh ®ang n¶y sinh vµ thay ®æi tõng ngµy tõng giê ë c¶ ViÖt Nam vµ CHLB Nga, FPT ®· m¹nh d¹n ®Ò xuÊt ph-ong ¸n ký l¹i phÇn hîp ®ång cßn l¹i víi h×nh thøc thanh to¸n ®æi hµng nh»m tiÕp tôc triÓn khai vµ kÕt thóc dù ¸n Thuû §iÖn Hoµ B×nh lín nhÊt §«ng D-¬ng. §Ò xuÊt ®-îc rÊt nhiÒu anh em, b¹n bÌ vµ c¸c quan chøc ñng hé, tõ 69

Sö ký FPT 1988 - 1998 ñng hé, tõ VPCP anh Nh¹c, anh §øc, anh TrÝ; UBKHµ NéiN anh Vâ Hång Phóc (lóc ®ã lµ Vô Tr-ëng C«ng nghiÖp), ChÞ B×nh; Bé Tµi ChÝnh anh Träng; Bé N¨ng L-îng anh Nª (lóc ®ã lµ Trî lý Bé tr-ëng), anh Liªm, anh H»ng, anh Th¨ng; PC1 anh VÜnh, anh Nguyªn, anh Dßng, ChÞ Tr©m, ChÞ T©m ®Õn Nhµ m¸y Hoµ B×nh anh KhiÕt. Hµng lo¹t c¸c cuéc häp vµ thuyÕt tr×nh ®-îc tæ chøc. Lóc ®ã anh Kú vµ anh TiÕn ®ang chiÕn ®Êu ë mÆt trËn Moscow, anh Trung Hµ ®ang g©y dùng c«ng ty Zodiac. Anh B×nh trùc tiÕp tæ chøc vµ chØ huy chiÕn dÞch vËn ®éng, anh Phan Quèc ViÖt ®-îc ph©n c«ng tham gia liªn l¹c vµ mêi c¸c quan chøc cho c¸c buæi häp mµ FPT ®Ò xuÊt, t«i tham gia chuÈn bÞ vµ dù c¸c cuéc häp nµy. Trong khi c¸c Tæng c«ng ty lín cña Bé Th-¬ng m¹i vµ Bé C«ng Nghiªp nh- Tocontap, Textimex, Confectimex... víi lùc l-îng s¶n xuÊt khæng lå, víi kinh nghiÖm xuÊt khÈu hµng nghÞ ®Þnh th- dµy d¹n, víi hµng chôc thËm chÝ hµng tr¨m mÉu m· ®ang tr-ng bµy vµ catalog s¶n phÈm xuÊt khÈu phong phó ®· b¾t ®Çu nghe ®Õn dù ¸n vµ s½n sµng nh¶y vµo tham chiÕn th× viÖc FPT víi kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu 300 nghµn USD vµ ch-a tõng xuÊt khÈu hµng c«ng nghiÖp nhÑ ®Ò xuÊt lµm ®Çu mèi thanh to¸n cho hîp ®ång Hoµ B×nh th× qu¶ lµ mét ®Ò xuÊt v« cïng t¸o b¹o. MÆc dï FPT cã anh Tr-¬ng Gia B×nh víi tµi thiÕt kÕ s¬ ®å vµ tr×nh bµy v« cïng hÊp dÉn thuyÕt phôc, mÆc dï FPT nhÊn m¹nh vµo V¨n phßng ®¹i diÖn hïng m¹nh vµ mét showroom khæng lå hµng c«ng nghiÖp nhÑ t¹i Moscow mµ c¸c Tæng c«ng ty kh¸c kh«ng thÓ nµo cã ®-îc vµ kh«ng thÓ nµo nh×n thÊy ®-îc... nh-ng thùc sù sau khi dù mçi cuéc häp hay mçi lÇn thuyÕt tr×nh t«i ®Òu c¶m gi¸c nh- võa qua mét trËn ®¸nh. Mét trong nh÷ng lÇn häp nh- vËy lµ cuéc 70

Sö ký FPT 1988 - 1998 lµ cuéc häp ë §iÖn lùc 1 ®Ó c¸c C«ng ty chØ thuyÕt tr×nh vÒ kh¶ n¨ng thùc hiÖn thanh to¸n ®æi hµng vµ tr-ng bµy c¸c mÊu hµng xuÊt khÈu cña m×nh. LÇn ®ã nÕu FPT chØ ®Õn víi tay kh«ng mµ kh«ng cã hµng lo¹t nh÷ng quyÓn catalog dµy cép vÒ s¶n phÈm xuÊt khÈu cña riªng m×nh do c¸c thiÕu n÷ xinh ®Ñp cña chóng ta miÖt mµi chuÈn bÞ th× dï ng-êi thuyÕt tr×nh cã tµi ba ®Õn mÊy t«i còng khã h×nh dung ®-îc chóng t«i sÏ v-ît qua hoµn c¶nh nh- thÕ nµo vµ cuéc häp sÏ ®i vÒ ®©u. BÊt gi¸c, t«i nhËn thøc r»ng nÕu thiÕu nh÷ng lao ®«ng cô thÓ miÖt mµi ch¨m chØ hµng ngµy, thiÕu sù chuÈn bÞ chi tiÕt bµi b¶n th× dï cã chiÕn l-îc ®óng, cã s¸ch l-îc hay mét trËn ®¸nh rÊt cã thÓ sÏ bÞ háng bëi mét chi tiÕt v« cïng nhá vµ Ýt ai nhËn thøc ®-îc vai trß cña nã. Cuéc häp ®ã ®· ®Ó l¹i trong t«i mét Ên t-îng rÊt s©u s¾c, th-êng xuyªn t«i tù nhñ m×nh v× chÝnh t«i l¹i lµ ng-êi rÊt yÕu trong c«ng viÖc chi tiÕt cô thÓ. Cho ®Õn nay cïng lµm viÖc víi nhiÒu c¸n bé míi, t«i còng th-êng xuyªn chia sÎ kinh nghiÖm nµy. Nh-ng chóng t«i vÉn kh«ng tr¸nh khái thÊt b¹i trong mét sè dù ¸n ®Êu thÇu lín v× nh÷ng s¬ xuÊt nhá do kh©u chuÈn bÞ thiÕu chu ®¸o. Mçi khi th¾ng lîi chóng t«i vÉn th-êng nh¾c nhau kh«ng quªn nh÷ng lao ®éng hµng ngµy cña mçi c¸ nh©n, nh÷ng ®ãng gãp thÇm lÆng mµ v« cïng quan träng cña nh÷ng ng-êi tham gia chuÈn bÞ hå s¬, cña bé phËn phôc vô ®ang ngµy cµng ®-îc hoµn thiÖn ë C«ng ty FPT.

71

Sö ký FPT 1988 - 1998 C«ng nghÖ thùc phÈm ®· tõng lµ c¸i tªn ban ®Çu cña C«ng ty mµ giê ®©y ®· trë thµnh mét phÇn cña lÞch sö. Tuy ch-a mang l¹i nhiÒu lîi nhuËn thùc tÕ cho C«ng ty nh-ng C«ng nghÖ thùc phÈm ®· ®Ó l¹i nh÷ng dÊu Ên kh«ng thÓ phai mê cïng víi tªn mét con ng-êi Lª ThÕ Hïng hay cßn gäi lµ Hïng R©u.

H-íng C«ng nghÖ thùc phÈm
§©y lµ h-íng ho¹t ®éng ®Çu tiªn cña C«ng ty. Trong cuèn “Mét thêi ®Ó nhí”, anh Lª ThÕ Hïng cã viÕt: “C«ng nghÖ Thùc phÈm ®· mét thêi lµ tªn cña FPT. C«ng nghÖ Thùc phÈm ®· mét thêi lµ lo ©u cña FPT. C«ng nghÖ Thùc phÈm ®· mét thêi lµ lÞch sö cña FPT”. Ho¹t ®éng C«ng nghÖ Thùc phÈm cña FPT diÔn ra qua hai thêi kú. Thêi kú ngay tr-íc khi thµnh lËp c«ng ty, Nhãm T§NC ®· thùc hiÖn mét sè hîp ®ång vÒ sÊy, chÕ biÕn b¶o qu¶n n«ng s¶n. Thêi kú thø hai lµ tõ khi C«ng ty thµnh lËp 9-1988 ®Õn n¨m 1994, khi chÊm døt ho¹t ®éng c«ng nghÖ Thùc phÈm t¹i C«ng ty. Trong c¶ hai thêi kú nµy, cã thÓ nãi c¸c s¶n phÈm cña C«ng nghÖ Thùc phÈm t¹i FPT lµ t-¬ng ®èi nhiÒu vµ phong phó. ë ®©y xin nªu mét sè s¶n phÈm chñ yÕu do chÝnh nh÷ng ng-êi trùc tiÕp tham gia t¹o ra s¶n phÈm ®ã kÓ l¹i, viÕt l¹i:

72

Sö ký FPT 1988 - 1998 Hoa qu¶ sÊy §· cã nhiÒu lo¹i hoa qu¶ s©y nh- chuèi sÊy, dõa sÊy, dõa sÊy, gia vÞ sÊy ®· ®-îc thö nghiÖm t¹i FPT. C«ng nghÖ nµy phï hîp víi xu h-íng lóc bÊy giê. Trong nh÷ng n¨m 80, khi n-íc ta triÓn khai ba ch-¬ng tr×nh s¶n xuÊt lín: l-¬ng thùc thùc phÈm, hµng tiªu dïng vµ hµng xuÊt khÈu th× c«ng nghÖ sÊy ®-îc coi nh- mèt thêi th-îng. Nã còng gièng nh- Internet vµ c«ng nghÖ phÇn mÒm b©y giê. Kh¾p n¬i nãi vÒ sÊy. Kh¾p n¬i nãi vÒ ViÖt Nam lµ mét n-íc nãng vµ Èm nªn cÇn sÊy l¹nh. §iÒu nµy ®· t¸c ®éng ®Õn Nhãm T§NC vµ sau ®ã lµ FPT. ViÖc chän h-íng sÊy më ®Çu tõ hîp ®ång sÊy l¹nh thuèc l¸ cho Nhµ m¸y Thuèc l¸ §ång Nai cña Nhãm T§NC. KÕt qu¶ t-¬ng ®èi thµnh c«ng cña hîp ®ång nµy ®· t¹o ra sù tù tin cho phÐp Nhãm T§NC t×m kiÕm kh¸ch hµng cã nhu cÇu sÊy. Qua nhiÒu ng-êi giíi thiÖu còng nhtù t×m kiÕm lÊy, nhãm khoa häc nhiÖt vµ chÊt ®· tiÕn hµnh sÊy thãc, sÊy døa, sÊy dõa, sÊy chuèi vµ sÊy c¸c lo¹i gia vÞ... Anh Lª ThÕ Hïng lóc ®ã tham gia c«ng viÖc nµy kÓ r»ng: “Chóng t«i thu thËp ®ñ c¸c lo¹i tµi liÖu vÒ sÊy, tæ chøc nhiÒu buæi trao ®æi vÒ c¸c ph-¬ng ph¸p sÊy kh¸c nhau. ThËm chÝ cßn göi th- cho c¸c b¹n ë Tr-êng Tæng hîp Matxc¬va ®Ò nghÞ chôp tµi liÖu. C¸c anh NguyÔn Thµnh Nam vµ Ph¹m H÷u TiÖp ®· ph¶i ®i tra trong ThviÖn Lª Nin vµ chÐp b»ng tay mét tµi liÖu sÊy cao tÇn göi vÒ cho chóng t«i. TiÕc lµ lóc ®ã ch-a cã Internet vµ TTVN”. Tµi liÖu nµy lµ mét trong nh÷ng bÝ mËt c«ng nghÖ kh«ng bao giê ®-îc sö dông ë FPT. 73

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nh-ng cã lÏ ®Æc s¾c nhÊt, tiªu biÓu nhÊt vÒ s¶n phÈm c«ng nghÖ thùc phÈm ë FPT lµ Bét dinh d-ìng RIDIELAC H.V. C©u chuyÖn vÒ H.V lµ c¶ mét lÞch sö dµi gÇn 5 n¨m. ë ®©y chØ cã thÓ viÕt l¹i nh÷ng ®iÒu chÝnh yÕu nhÊt. C©y H.V cßn gäi lµ c©y H¹t Vµng hay c©y Hoµi ViÖt, tªn la tinh lµ Quinua. C©y nµy cã nguån gèc tõ vïng nói Anper phÝa T©y Mü - La tinh. Nã ®-îc thæ d©n da ®á sù dông lµ l-¬ng thùc. C¸c n-íc s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu H.V chÝnh lµ Bolivia, Chiile. N-íc nhËp khÈu nhiÒu nhÊt lµ Mü. Bét H.V cã thµnh phÇn ®¹m c©n ®èi. §Æc biÖt lµ nã chøa Lisine, mét axÝtamin kh«ng thay thÕ, víi hµm l-îng rÊt cao. Do nh÷ng ®iÒu nµy mµ ng-êi ta sö dông bét H.V ®Ó chÕ biÕn ra c¸c lo¹i s¶n phÈm dinh d-ìng nh- bét, b¸nh, n-íc uèng. Kh«ng chØ thÕ, c©y vµ lµ H.V còng sö dông ®-îc. NhiÒu ng-êi ®· sö dông lµ H.V ¨n nh- mét mãn rau. C©y H.V ®-îc ®-a vÒ ViÖt Nam vµo kho¶ng nh÷ng n¨m ®Çu 80 bëi b¸c Ph¹m H÷u, mét ViÖt kiÒu yªu n-íc tõ Canada vÒ l¹i cè h-¬ng. Cã lÏ v× thÕ mµ c©y H.V cã tªn Hoµi ViÖt. ThÕ nh-ng sö dông H.V vµo viÖc g× ë quy m« lín. §· cã nhiÒu tranh c·i lóc bÊy giê t¹i c¸c tæ chøc cã liªn quan cña Bé N«ng nghiÖp vµ C«ng nghiÖp Thùc phÈm. H.V vµo FPT qua anh B×nh, còng nh- mäi ý t-ëng chiÕn l-îc kh¸c. Søc thuyÕt phôc cña anh B×nh trong nh÷ng viÖc nh- thÕ nµy th× nhiÒu ng-êi t¹i FPT ®· ®-îc trùc tiÕp c¶m nhËn. TÊt nhiªn C«ng ty kh«ng thÓ kh«ng thö, nhÊt lµ trong hoµn c¶nh ®ang t×m h-íng. 74

Sö ký FPT 1988 - 1998 Sau buæi gÆp gì víi b¸c Ph¹m H÷u, c¸c anh l·nh ®¹o C«ng ty ®· h×nh dung ®-îc nh÷ng nÐt chÝnh cña kÕ ho¹ch ®-a H.V ra th-¬ng m¹i. Víi sù tham gia cña anh §oµn Dô, FPT b¾t ®Çu vµo cuéc. Trong thµnh phÇn cña h¹t H.V cã chÊt “saponine”, mét chÊt gièng nh- xµ phßng. Nã ®¾ng vµ kh«ng thÓ tiªu ho¸ ®-îc. Nã cÇn ph¶i ®-îc t¸ch ra. §©y chÝnh lµ ®iÓm c¨n b¶n nhÊt trong c«ng nghÖ chÕ biÕn bét H.V. Lóc ®Çu theo s¸ng kiÕn cña anh §oµn Dô, saponene ®-îc t¸ch b»ng ph-¬ng ph¸p -ít hoµn toµn: Sö dông n-íc quÊy víi tèc ®é lín lµm saponine tan ra vµ tr«i theo. Ph-¬ng ph¸p nµy tèt nh-ng tèn n¨ng l-îng vµ yªu cÇu thiÕt bÞ khu©ý trén c«ng suÊt cao khi ®-a ra chÕ biÕn ®¹i trµ. Tuy vËy v×, kh«ng biÕt c¸ch nµo kh¸c nªn ®· sö dông nã cho nh÷ng lÇn chÕ biÕn thö ®Çu tiªn. VÒ sau, khi ®äc kü c¸c tµi liÖu vÒ H.V anh Lª ThÕ Hïng míi biÕt r»ng saponine tËp trung chñ yÕu trong líp mµng máng ngay d-íi líp vá cøng bªn ngoµi. Vµ thÕ lµ ph-¬ng ph¸p t¸ch saponene míi ®-îc ra ®êi. B¶n chÊt ph-¬ng ph¸p nµy lµ sù kÕt hîp cña viÖc t¸ch vá kh« nhxay lóa vµ ph-¬ng ph¸p t¸ch -ít kÓ trªn. Ph-¬ng ph¸p nµy ®ßi hái cã hai c«ng ®o¹n nh-ng l¹i yªu cÇu thiÕt bÞ t-¬ng ®èi ®¬n gi¶n. Gi¶i quyÕt bµi to¸n t¸ch saponine xong, nh÷ng viÖc cßn l¹i ®Ó chÕ biÕn bét H.V kh«ng cßn khã kh¨n. C¸c c«ng ®o¹n tiÕp theo lµ sÊy, nghiÒn thµnh bét vµ ®ãng bao b¶o qu¶n. Nh÷ng c«ng viÖc nµy lóc ®ã ®-îc tiÕn hµnh t¹i Phßng thÝ nghiÖm sÊy tÇng s«i cña khoa C«ng nghÖ Thùc phÈm, §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi. ChÞ NguyÔn ThÞ Mïi, ng-êi cña Phßng th-êng ë l¹i ®Õn 9- 10 giê ®ªm ®Ó cïng anh em kÕt thóc c¸c mÎ sÊy cuèi ngµy. 75

Sö ký FPT 1988 - 1998 Víi bét H.V C«ng ty ®· thö chÕ biÕn b¸nh dinh d-ìng, bét ¨n nh·o, n-íc uèng. Nh-ng tÊt c¶ c¸c s¶n phÈm ®ã ®Òu kh«ng tho¶ m·n c¸c yªu cÇu ®-a ra thÞ tr-êng . RÊt may m¾n lµ nhê cã quan hÖ tõ tr-íc víi Nhµ m¸y s÷a bét DIELAC, n¨m 1992 C«ng ty ®· ký ®-îc víi C«ng ty S÷a ViÖt Nam (VINAMILK) mét hîp ®ång hîp t¸c nghiªn cøu vµ triÓn khai KHKT vÒ chÕ biÕn bét dinh d-ìng H.V víi c¸c ®iÒu kho¶n chñ yÕu sau: - FPT cã tr¸ch nhiÖm cung cÊp bét H.V. - FPT cã tr¸ch nhiÖm chuyÓn giao c«ng nghÖ chÕ biÕn bét dinh d-ìng cã thµnh phÈm lµ bét H.V. - FPT h-ëng phÝ b¶n quyÒn víi tû lÖ 2% trªn gi¸ thµnh s¶n xuÊt. - Hai bªn hîp t¸c triÓn khai ®-a bét dinh d-ìng ra thÞ tr-êng. §iÒu duy nhÊt mµ FPT bÞ h¹n chÕ lµ thêi h¹n cña hîp ®ång. VINAMILK chØ cam kÕt b»ng miÖng lµ ký l¹i hîp ®ång hµng n¨m. Vµ ®©y chÝnh lµ ®iÓm yÕu nhÊt cña tho¶ thuËn, t¹o lý do cho sù chÊm døt hîp ®ång víi FPT bÊt kú thêi ®iÓm nµo cña VINAMILK vµ dån m¹o hiÓm chÕ biÕn bét H.V cho phÝa FPT. Kh«ng chØ thÕ, b»ng ®iÒu nµy, VINAMILK muèn h¹n chÕ kh¶ n¨ng ®éc quyÒn cung cÊp bét H.V cña FPT. Vµ rÊt tiÕc thùc tÕ ®· x¶y ra ®óng nh- dù kiÕn. N¨m 1994 VINAMILK kh«ng ký tr-íc hîp ®ång víi FPT. Sau khi ký hîp ®ång víi VINAMILK, FPT hîp t¸c víi ViÖn Dinh d-ìng Quèc gia vµ Uû ban Ch¨m sãc B¶o vÖ Bµ mÑ vµ TrÎ em nu«i thö nghiÖm t¹i c¸c nhµ trÎ Hµ N«i. 76

Sö ký FPT 1988 - 1998 Kho¶ng trªn 100 ch¸u ®-îc nu«i thö b»ng bét dinh d-ìng H.V trong thêi gian 3 th¸ng. KÕt qu¶ ®-îc ®¸nh gi¸ lµ tèt so víi c¸c mÉu ®èi chøng. Víi giÊy chøng nhËn vÒ ®ît thö nghiÖm nµy C«ng ty FPT tÝch cùc xóc tiÕn cho viÖc ®-a bét dinh d-ìng H.V ra ®êi. Còng chÝnh vµo thêi gian nµy cã cuéc tranh chÊp gi÷a FPT víi VINAMILK vÒ tªn cña s¶n phÈm. Do muèn nhÊn m¹nh sù c©n ®èi trong thµnh phÇn cña bét dinh d-ìng H.V vµ thu hót sù chó ý cña ng-êi tiªu dïng, c«ng ty FPT ®Ò nghÞ ®Æt tªn lµ Bét s÷a cao dinh d-ìng H.V, gäi t¾t lµ Milk H.V. Nh-ng VINAMILK kh«ng ®ång ý vµ ®Ò nghÞ ®Æt tªn lµ RIDIELAC H.V ®Ó gièng nh- c¸c s¶n phÈm bét dinh d-ìng kh¸c cña DIELAC. Tho¶ thuËn m·i kh«ng ®-îc c«ng ty FPT ®µnh chÊp nhËn víi c¸i tªn do VINAMILK ®Æt ra. Thùc tÕ vÒ sau cho thÊy VINAMILK hoµn toµn ®óng trong viÖc ®Æt tªn cho bét dinh d-ìng nãi trªn. Bëi lÏ ®èi víi hä sÏ cã nhiÒu lo¹i s¶n phÈm kh¸c nhau, viÖc thèng nhÊt lµ ®Òu cÇn thiÕt ®Ó kh¸ch hµng cã thÓ nhí ®-îc. Míi ®©y anh Hïng cã trao ®æi víi anh Khóc Trung Kiªn, gi¸m ®èc phÇn mÒm FPT, lµ c¸c s¶n phÈm phÇn mÒm FPT còng cÇn ®-îc ®Æt tªn thèng nhÊt. Chø nh- hiÖn nay th× SIBA, BALANCE, SMART OFFICE, BCS, FPT - NET... kh«ng cã g× chung, vµ khi nghe tªn sÏ ch¼ng ai biÕt lµ cña FPT nÕu kh«ng ®-îc giíi thiÖu. RIDIELAC H.V trong lÇn ra ®êi ®Çu tiªn trªn thÞ tr-êng vµo mïa Thu 1992 víi kho¶ng 1.200 hép víi gi¸ 12.000 ®/ hép vµ ®-îc ®¸nh gi¸ cao. Còng cÇn nãi thªm lµ nhiÒu ng-êi FPT ®· ñng hé s¶n phÈm H.V b»ng c¸ch mua c¶ thïng 24 hép cho c¸c ch¸u ¨n dÇn. C¸c anh NguyÔn Thµnh Nam, §ç Cao B¶o, NguyÔn Trung Hµ, Lª Quang TiÕn... lµ nh÷ng ng-êi nhiÖt t×nh nhÊt. ThËm chÝ chÞ L-u Ba, vî anh 77

Sö ký FPT 1988 - 1998 Thµnh Nam, ®i ®©u còng tuyªn truyÒn cho bét dinh d-ìng H.V b»ng c¸ch khoe Siren, con anh chÞ, bÐo h¬n h¼n c¸c ®øa trÎ kh¸c nhê cã H.V. Kh«ng biÕt cã ph¶i H.V hay kh«ng nh-ng qu¶ thËt Siren lóc ®ã rÊt xøng ®¸ng ®-îc ®-a ra qu¶ng c¸o cho c¸c lo¹i bét dinh d-ìng. Tuy nhiªn sè l-îng thö nghiÖm qu¸ nhá ®Ó cã thÓ ®¸nh gi¸ ®-îc ph¶n øng thÞ tr-êng. N¨m 1993 FPT ký víi VINAMILK mét hîp ®ång s¶n xuÊt thö nghiÖm kho¶ng 25.000 hép. B-íc quyÕt ®Þnh kiÓm tra thÞ tr-êng cho H.V. §Ó chuÈn bÞ cho ®ît s¶n xuÊt ë quy m« nµy, FPT ®· hîp t¸c víi Nhµ m¸y Thùc phÈm Chïa Béc triÓn khai l¾p ®Æt d©y chuyÒn t¸ch saponine vµ XÝ nghiÖp ChÕ phÈm Vi sinh Hµ Néi triÓn khai sÊy, nghiÒn vµ ®ãng bao. ë ®©u còng gÆp ®-îc sù quan t©m vµ ñng hé nhiÖt t×nh cña c¸c anh chÞ l·nh ®¹o vµ c«ng nh©n. ChÕ biÕn xong bét, C«ng ty cho anh Lª thÕ Hïng ¸p t¶i chóng vµo thµnh phè Hå ChÝ Minh. LÇn nµy, anh ®· ë l¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh h¬n 3 th¸ng. T¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh, víi sù gióp ®ì cña c¸c anh chÞ Nhµ m¸y DIELAC, sè l-îng bét dinh d-ìng cÇn thiÕt ®-îc chÕ biÕn. Tuy nhiªn, ë ®©y anh Hïng ®· ph¹m mét sai lÇm mµ cho ®Õn nay anh vÉn cho lµ nghiªm trong nhÊt, lµm háng toµn bé kÕ ho¹ch ®-a H.V ra thÞ tr-êng. VÊn ®Ò lµ ë chç nµy, DIELAC cã mét sù thay ®æi trong viÖc tæ chøc s¶n xuÊt. N¨m 1992, nhµ m¸y thuª XÝ nghiÖp b¸nh bÝch quy LUBICO chÕ biÕn b¸nh nh- ®Çu vµo. §Õn n¨m 1993 Nhµ m¸y ®· tù trang bÞ mét d©y chuyÒn chÕ biÕn b¸nh bÝch quy. Vµ c«ng viÖc chÕ biÕn b¸nh bÝch quy H.V tr-íc kia thùc hiÖn t¹i LUBICO th× nay ®-îc triÓn khai t¹i 78

Sö ký FPT 1988 - 1998 khai t¹i DIELAC. Lóc nµy, do chñ quan vµ còng do ch-a cã kinh nghiÖm Lª ThÕ Hïng ®· gîi ý nh-ng kh«ng kiªn quyÕt ®Ó nghÞ anh NguyÔn Ngäc Quúnh, Gi¸m ®èc DIELAC, mêi chÞ NguyÔn Kim Chi, ng-êi chÞu tr¸ch nhiÖm chÕ biÕn l« b¸nh n¨m 1992 rÊt thµnh c«ng, tham gia. Anh Quúnh kh«ng ®ång ý v× sî lµm c¸c anh chÞ kü thuËt DIELAC tù ¸i. MÆc dï c¸c anh chÞ kü thuËt cña DIELAC rÊt nhiÖt t×nh vµ cè g¾ng, nh-ng ch¾c v× thiÕu kinh nghiÖm nªn l« b¸nh bÝch qui kh«ng ®-îc th¬m ngon nh- lÇn n¨m 1992. §iÒu nµy ®· lµm gi¶m h-¬ng vÞ cña bét dinh d-ìng H.V. Khi nhËn thÊy ®iÒu ®ã lóc nÕm thö, lÏ ra cÇn ®Ò nghÞ DIELAC kh«ng ®-a ra thÞ tr-êng l« hµng nµy, nh-ng v× tiÕc vµ chñ quan nªn anh Hïng ®· kh«ng lµm nhvËy. Cho ®Õn nay, mçi khi nghÜ l¹i vÒ H.V, anh Hïng l¹i ©n hËn v× chuyÖn ®ã. ViÖc ®-a ra thÞ tr-êng RIDIELAC H.V víi khèi l-îng lín ®-îc thùc hiÖn t-¬ng ®èi bµi b¶n. C¸c chiªu tiÕp thÞ cña FPT ®· ®-îc tung ra liªn tôc trong thêi gian nµy: Tê r¬i, th- trùc tiÕp, bµi trªn c¸c b¸o, quµ biÕu c¸c nhµ trÎ, bÖnh viÖn, ®Æt mÉu t¹i c¸c cöa hµng b¸n s÷a... ThËm chÝ t¹i Héi chî triÓn l·m Gi¶ng Vâ n¨m 1993, RIDIELAC H.V ®-îc trao Huy ch-¬ng Vµng. LÇn ®Çu tiªn FPT cã mÆt trªn §µi TruyÒn h×nh ViÖt Nam còng vµo dÞp nµy. Víi sù hç trî cña anh NguyÔn Träng An ë Uû ban ch¨m sãc B¶o vÖ Bµ mÑ vµ TrÎ em cã mét ®ît giíi thiÖu nhiÒu kú vÒ RIDIELAC H.V trªn §µi TruyÒn h×nh ViÖt Nam. Nh÷ng ho¹t ®éng nµy ®· mang l¹i kÕt qu¶ t-¬ng ®èi tèt. FPT ®· cã mét hÖ thèng ph©n phèi ë Hµ Néi rÊt ®¸ng tù hµo víi hµng lo¹t cöa hµng t¹i Hang Buåm, Cöa Nam vµ 79

Sö ký FPT 1988 - 1998 nhiÒu phè kh¸c. ChØ kh¸c hÖ thèng ph©n phèi Tin häc hiÖn nay ë chç kh«ng cã cê hiÖu FPT. Lóc ®ã mµ nghÜ chuyÖn ®-a cê FPT ®i c¾m kh¾p c¸c cöa hµng ®¹i lý th× c«ng ty còng ®ì ®-îc khèi tiÒn qu¶ng c¸o sau nµy. Tuy nhiªn sau vµi th¸ng theo dâi, l·nh ®¹o c«ng ty kh«ng thÊy sù t¨ng tr-ëng cña thÞ tr-êng. Kh«ng chØ thÕ t×nh h×nh cã vÎ xÊu ®i. Mét sè ®¹i lý b¾t ®Çu kh«ng nhËn hµng. Mét sè kh¸c ®ßi gi¶m gi¸. C«ng ty ®· ph¶i hái nhiÒu kh¸ch hµng vµ ®¹i lý vÒ s¶n phÈm. C¸c th«ng tin nhËn ®-îc cho thÊy lÇn nµy bét kh«ng ngon. ThËm chÝ chÞ Mai KiÒu Liªn, Tæng Gi¸m ®èc VINAMILK, ®· tr¸ch cø c«ng ty FPT vÒ h-¬ng vÞ cña bét lÇn nµy. ChÞ còng tù nhËn khuyÕt ®iÓm r»ng do chñ quan nªn ®· kh«ng trùc tiÕp thö s¶n phÈm tr-íc khi ®-a ra thÞ tr-êng. Sai lÇm nhá ®· b¾t ®Çu g©y hiÖu øng lín. §Ó tr¸nh bÞ thiÖt h¹i kinh tÕ, l·nh ®¹o C«ng ty ®· thùc hiÖn mäi biÖn ph¸p cã thÓ ®Ó b¸n hÕt l« hµng. Hµng ngµy anh ®· ph¶i gäi ®iÖn vµo chi nh¸nh thµnh phè Hå ChÝ Minh hái anh Quúnh vÒ t×nh h×nh tiªu thô taÞ khu vùc phÝa Nam. Anh B×nh còng ph¶i ra tay b»ng c¸ch giíi thiÖu nhãm anh Ngäc §¹i, Nh¹c sÜ, b¸n cho c«ng ®oµn Nhµ m¸y Diªm Thèng nhÊt h¬n 200 hép. Cuèi cïng th× còng b¸n xong tÊt c¶. Nh-ng nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra b¾t buéc C«ng ty ph¶i suy nghÜ lùa chän. Sau khi c©n nh¾c, l·nh ®¹o C«ng ty quyÕt ®Þnh dõng t¹i ®©y. H.V tõ ®ã trë thµnh ®Ò tµi cña lÞch sö FPT.

80

Sö ký FPT 1988 - 1998 Tin häc, ngay tõ nh÷ng ngµy ®Çu ®· vµ lu«n lµ môc tiªu chñ yÕu cña FPT. C¸c b¹n cã thÓ tham kh¶o nguyªn v¨n bµi viÕt kh¸ tæng qu¸t sau ®©y cña anh Bïi Quang Ngäc vÒ nh÷ng g× Tin häc FPT ®· tr¶i qua 10 n¨m.

Con ®-êng Tin häc
Bïi Quang Ngäc Phã tæng gi¸m ®èc Chóng ta ®ang bËn t©m víi bao c«ng viÖc hµng ngµy: b¸o gi¸, ®Êu thÇu, triÓn khai, lËp tr×nh... GÇn 400 ng-êi FPT ®ang hèi h¶, kÎ bËn, ng-êi rçi, nh-ng kh«ng nhiÒu ng-êi chøng kiÕn ®-îc toµn bé con ®-êng gian khæ kinh doanh Tin häc mµ FPT ®· ®i qua trong 10 n¨m tõ ngµy thµnh lËp, con ®-êng ®-a FPT lªn thµnh c«ng ty hµng ®Çu t¹i ViÖt Nam vÒ Tin häc. Míi ®©y th«i chóng ta ®-îc b¹n ®äc "PC World ViÖt Nam" lùa chän lµ c«ng ty Tin häc cã uy tÝn nhÊt. Kh«ng dÔ dµng ®¹t ®-îc niÒm tin cña kh¸ch hµng ViÖt Nam vèn rÊt khã tÝnh. Con ®-êng ®· ®i trong 10 n¨m ®Çy ¾p c¸c sù kiÖn, ®-îm må h«i n-íc m¾t cña biÕt bao con ng-êi. ChiÕn khu Hoµng DiÖu HÌ 1988, khÝ trêi cã lÏ kh«ng oi ¶ nh- n¨m nay. T«i ®ang c«ng t¸c t¹i tr-êng §HBK Hµ Néi sau khi tèt nghiÖp ë Ph¸p vÒ cuèi n¨m 1986. Thø kiÕn thøc hçn ®én mµ t«i 81

Sö ký FPT 1988 - 1998 häc khi lÊy b»ng tiÕn sü cña Ph¸p hÇu nh- kh«ng gióp Ých g× cho c«ng viÖc khi ®ã cña t«i. Chóng t«i ph¶i gi¶i quyÕt c¸c bµi to¸n thùc tÕ cho c¸c c¬ quan Hµ Néi vµ cho tr-êng. T«i häc FOXBASE, Turbo Pascal, loay hoay víi c¸c bµi to¸n cô thÓ. Thu nhËp th× ch¶ ®-îc lµ bao, ®ñ c¬m cho vî con lµ may råi. §Êt n-íc sau gÇn 2 n¨m ®æi míi nh-ng ch-a cã g× thay ®æi. Giíi trÝ thøc bÕ t¾c trong cuéc sèng khi miÕng c¬m manh ¸o tèi thiÓu vÉn bÊp bªnh tõng ngµy. §a phÇn t×m c¸ch ®i T©y, NCS, Thùc tËp sinh, sang §«ng ¢u bu«n b¸n, ®i ch©u Phi d¹y thuª, th«i th× ®ñ thø. C¸ nh©n t«i sau 4 n¨m ë Ph¸p vÒ còng loay hoay trong dßng ch¶y cña nh÷ng n¨m 80 t¹i ViÖt Nam. Mét buæi tèi Gia B×nh ®Õn nhµ t«i nãi chuyÖn c«ng viÖc. Chóng t«i cã mét t×nh b¹n l©u dµi, tõng häc víi nhau tõ håi líp 2 (khi ®ã cïng phè Hµng B«ng - Thî Nhuém), råi c¶ 3 n¨m cÊp III chuyªn to¸n Chu V¨n An (häc trß thµy Kh¶i, hiÖn ®-¬ng lµ HiÖu tr-ëng tr-êng Amstexdam), t«i vµ B×nh ngåi cïng bµn. D¹o Êy Gia B×nh th-êng ®-îc xÕp thø nhÊt v× giái toµn diÖn, vë s¹ch ch÷ ®Ñp, tuy m«n to¸n cßn thua mÊy anh em kh¸c. Ngay tõ håi häc sinh anh Tr-¬ng Gia B×nh ®· hay nãi triÕt lý vµ cã tµi diÔn thuyÕt. Råi chóng t«i cïng häc dù bÞ ®¹i häc ë tr-êng Kü thuËt Qu©n sù, cïng sang Liªn X« du häc. Chóng t«i vÉn gi÷ liªn hÖ th-êng xuyªn, thêi ®¹i häc hÌ nµo còng gÆp nhau hµng th¸ng. Thêi nghiªn cøu sinh mçi ng-êi mét n¬i, B×nh tiÕp tôc ë tr-êng Tæng hîp Matxcova, cßn t«i ë Ph¸p. Lóc Êy t«i biÕt B×nh cã nhãm "NhiÖt vµ chÊt" g× ®ã, hay ®¸nh qu¶ ë Thanh Ho¸. Hai ®øa lªn s©n tÇng 2 cho réng r·i, m¸t mÎ (lóc nµy t«i ®ang cßn ë Kh©m Thiªn). B×nh say s-a nãi vÒ dù ®Þnh lµm m¸y tÝnh víi Liªn X« vµ kªu gäi t«i tham gia v× nghÜ r»ng t«i lµ d©n tin häc chÝnh cèng (tai h¹i lµm sao, ®iÒu ®ã ®óng 82

Sö ký FPT 1988 - 1998 sao, ®iÒu ®ã ®óng chØ cã mét phÇn, thùc ra t«i lµ tin häc nöa mïa v× tõ to¸n nh¶y sang, hiÓu biÕt rÊt linh tinh vµ thiÕu c¨n b¶n v× kh«ng qua c¸c kho¸ c¬ së). Ch¾c c¸c b¹n biÕt tµi thuyÕt kh¸ch cña anh Tr-¬ng Gia B×nh, t«i liÒn ®ång ý tham gia mµ kh«ng biÕt r»ng sÏ ®ãng gãp ®-îc g×. ViÖc ®Çu tiªn lµ ph¶i t×m c¸ch lÊp c¸i kho¶n thiÕu kiÕn thøc vÒ m¸y vi tÝnh cho c¶ t«i lÉn Gia B×nh. T«i nhí ®Õn anh NguyÔn ChÝ C«ng, mét chuyªn gia ®Çu ngµnh lóc ®ã vÒ phÇn cøng ë Hµ Néi, ®ang c«ng t¸c t¹i viÖn TÝnh to¸n §iÒu khiÓn. T«i gÆp anh trong mét ®ît c«ng t¸c cña anh t¹i Ph¸p khi t«i s¾p b¶o vÖ luËn ¸n. Khi ®ã anh cã nãi chuyÖn víi t«i vÒ kh¶ n¨ng lµm m¸y vi tÝnh ë ViÖt Nam, nghe rÊt Ên t-îng. Sau khi trao ®æi, nhÊt lµ hái kü vÒ c¸ nh©n Gia B×nh, anh nhËn lêi tham gia nhãm cña B×nh víi t- c¸ch cè vÊn vÒ phÇn cøng. Khi tiÕp xóc trùc tiÕp víi B×nh, vµ còng nh- t«i, anh bÞ thuyÕt phôc mét c¸ch dÔ dµng. H×nh nhch-a ai trong FPT biÕt ®-îc anh C«ng b¾t ®Çu FPT nh- thÕ nµo, v× sau nµy t«i kh«ng bao giê ®Ò cËp tíi viÖc ®ã. Chóng t«i tiÕn hµnh mét seri xemina vÒ phÇn cøng m¸y PC. Líp tiÕn hµnh ë 30 Hoµng DiÖu, nhµ «ng nh¹c B×nh, B¸c V¨n, v× khi ®ã B×nh ®ang nhê nhµ vî (mµ ng«n ng÷ d©n gian gäi lµ chui gÇm ch¹n), t¹i mét c¨n nhµ nhá gÇn gèc c©y roi sai qu¶ mµ b©y giê vÉn cßn vÕt tÝch sau mét lÇn bÞ ho¶ ho¹n. 30 Hoµng DiÖu lµ n¬i tô häp cña nhãm "NhiÖt vµ chÊt", tiÒn th©n cña FPT. ë ®©y t«i gÆp nh÷ng ng-êi sau nµy trë thµnh s¸ng lËp viªn FPT: Trung Hµ, Lª ThÕ Hïng (R©u), Lª Quang TiÕn, NguyÔn Thµnh Nam, §ç Cao B¶o, Vâ Mai, §µo Vinh, TrÇn §øc NhuËn, NguyÔn Hång Phan, NguyÔn V¨n Th¨ng... Tr-íc ®ã bän t«i cßn ®Õn ®ã xem EURO 88 v× d¹o Êy chØ cã khu Ba §×nh míi cã ®iÖn ban ngµy ®Ó b¾t kªnh Liªn X« qua ®µi Hoa sen. Mäi ng-êi 83

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®ang Êp ñ mét c¸ch lµm ¨n míi, mét có ®¸nh sang Liªn X«, dï r¾ng chØ cã Gia B×nh lµ râ mäi ý ®å h¬n mäi ng-êi, cßn ®a phÇn l¸ng m¸ng ®i theo anh Tr-¬ng Gia B×nh lµm mét c¸i g× cã vÎ cã gi¸ trÞ cho ®êi. Còng nªn nh¾c tíi mét ng-êi mµ t«i cã gÆp lóc ®ã, anh Vinh “®en”, hiÖn lµ gi¸m ®èc COTEC vµ TechComBank, v× Vinh “®en” cã ¶nh h-ëng kh¸ nhiÒu tíi viÖc h×nh thµnh vô lµm ¨n víi Liªn X« khi ®ã cña FPT. Tham gia líp cßn cã vµi ng-êi n÷a, h×nh nh- NguyÔn Thµnh Nam, §ç Cao B¶o còng trong sè Êy. Ph¶i c«ng nhËn anh NguyÔn ChÝ C«ng gi¶ng bµi cã tÝnh s- ph¹m cao. Ng-êi ngo¹i ®¹o ®Òu hiÓu ®-îc ý c¨n b¶n cña vÊn ®Ò. Líp chØ cã mét b¶ng bÐ viÕt phÊn (håi ®ã ch-a cã b¶ng viÕt mùc nh- b©y giê), víi mÊy c¸i ghÕ t¹i c¨n nhµ ®Ò bµn bãng bµn rÊt tho¸ng m¸t. C¸ nh©n t«i lóc ®ã míi hiÓu h¬n vÒ vi xö lý, vÒ CPU, Bus, ngo¹i vi... Ai còng thÊy bæ Ých vµ anh C«ng nghiÔm nhiªn kh¼ng ®Þnh vai trß ®Çu ®µn vÒ Tin häc lóc ®ã trong nhãm. Sau nµy anh cßn gi¶ng vÒ UNIX, truyÒn tin, vµ c¶ vÒ siªu m¸y tÝnh n÷a th× ph¶i. Tuy nhiªn víi nhiÒu ng-êi, B×nh gi÷ kÝn c©u chuyÖn lµm ¨n s¾p tíi víi Liªn X«. T«i chøng kiÕn trong phßng kh¸ch (rÊt bÐ) cña B×nh, t«i ngåi trß chuyÖn víi B×nh vµ mét anh cïng n¨m còng d©n ViÖn C¬. Anh ta hái: "Nµy B×nh, s¾p lµm m¸y tÝnh víi Liªn X« µ?". B×nh tØnh kh«, giäng cùc kú ngê nghÖch: "Kh«ng biÕt ®-îc, còng khã l¾m v× ch¶ biÕt tÑo g× vÒ m¸y tÝnh c¶". H×nh nh- anh kia tin lµ thùc, kh«ng biÕt r»ng chóng t«i ®ang häc cËt lùc vÒ CPU, bµn phÝm, hÖ ®iÒu hµnh... Sau ®ã kh«ng l©u, B×nh tuyªn bè víi nhãm "NhiÖt vµ chÊt" lµ chuyÓn sang lµm m¸y tÝnh, mäi ng-êi hái rÊt nhiÒu mµ ®a phÇn kh«ng tr¶ lêi ngay ®-îc. Anh b¹n kia kh«ng cã trong buæi ®ã, lóc Êy t«i míi hay lµ anh ta 84

Sö ký FPT 1988 - 1998 hay lµ anh ta kh«ng cßn trong nhãm hoÆc ch-a tõng thùc sù ë trong nhãm. Còng ë ®Þa ®iÓm 30 Hoµng DiÖu ®Æt v¨n phßng ®Çu tiªn cña FPT. Còng ë ®©y chiÕc m¸y tÝnh XT ®Çu tiªn cña FPT, nay cßn ®-îc ch-ng bÇy ë c¹nh quÇy lÔ t©n, b¾t ®Çu in nh÷ng dßng v¨n b¶n ®Çu tiªn cho c«ng ty trªn phÇn mÒm tiÕng ViÖt Don Joan (®Õn nay t«i vÉn ch-a hiÓu ý nghÜa c¸i tªn ®Çy tai tiÕng nµy cho mét phÇn mÒm tiÕng ViÖt). Ngµy 13/9/1988 C«ng ty chÝnh thøc cã quyÕt ®Þnh thµnh lËp do anh Vò §×nh Cù, ViÖn tr-ëng ViÖn C«ng nghÖ Quèc gia ký. Lóc Êy FPT cã nghÜa kh¸c b©y giê, nh- nhiÒu b¹n ®· biÕt: Food Proccesing Technololy. Khi ®ã cã mÊy ®Ò ¸n n-íc ngoµi ®Çu t- lµm vÒ thùc phÈm hoa qu¶ ®ang thËp thß nªn anh B×nh cho c¸i tªn nh- vËy. Sau nµy cã mçi Hïng R©u lµ ng-êi cßn theo ®uæi c©y l-¬ng thùc qua ®Ò ¸n bét HV ®Õn 1993 mµ c¸c b¹n ®· nghe, ®äc ë nhiÒu n¬i. C¸nh Tin häc chØ cã Trung Hµ lµ ë ViÖn C¬ (phô tr¸ch phßng m¸y cña ViÖn), cßn Thµnh Nam míi ë Liªn X« vÒ, Cao B¶o ®ang ë trong qu©n ®éi, khi Êy lµ mét tay lËp tr×nh cù ph¸ch ë Hµ Néi, Vâ Mai còng ë trong qu©n ®éi, còng míi ë Hung vÒ, vµ anh NguyÔn ChÝ C«ng th× t«i ®· kÓ ë trªn. Nhãm Tin häc ®«ng kh«ng kÐm c¸nh NhiÖt chÊt, mµ thêi gian sau nµy chØ cßn mçi Hïng R©u ®eo ®uæi sÊy chuèi kh«, cßn nhãm anh TrÇn §øc NhuËn ®· t¸ch rÊt sím thµnh EMECO b©y giê. Ngay tõ ®Çu, chÝ Ýt vÒ qu©n sè, Tin häc ®· kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ trong FPT vµ sau nµy trung t©m ISC, ®¬n vÞ ®Çu tiªn vÒ Tin häc ®-îc thµnh lËp trong FPT còng gåm mÊy anh em ®ã. §Õn nay gÇn 400 ng-êi gi¸n tiÕp vµ trùc tiÕp lµm Tin häc, xu h-íng trë thµnh nÐt ®Æc tr-ng nhÊt cña c«ng ty FPT t¹i thÞ tr-êng ViÖt Nam.

85

Sö ký FPT 1988 - 1998 C©u chuyÖn FPT b¾t ®Çu tõ sè nhµ 30 Hoµng DiÖu. Nhµ B¸c V¨n c©y cèi um tïm lµm t«i liªn t-ëng nh- nh÷ng c¸nh rõng che chë cho mét ®oµn qu©n thêi bÝ mËt, nhnh÷ng chiÕn khu c¸ch m¹ng ®· thµnh huyÒn tho¹i, mµ h×nh nh- trong ®ã cã mét chiÕn khu mang tªn Hoµng DiÖu. MÆt trËn Liªn X« Sau khi ra ®êi, nhiÖm vô chÝnh cña FPT lµ phèi hîp víi ViÖn Khoa häc ViÖt Nam vµ ViÖn C¬ ®Ó giµnh phÇn thùc hiÖn chÝnh hîp ®ång trao ®æi vËt t- thiÕt bÞ víi ViÖn Hµn l©m Khoa häc (HLKH) Liªn X«. H×nh nh- mäi c¸i b¾t ®Çu tõ anh NguyÔn V¨n §¹o, khi Êy lµ ViÖn phã ViÖn Khoa häc ViÖt Nam, ViÖn tr-ëng ViÖn C¬, vµ ®Ö tö cña anh, Tr-¬ng Gia B×nh (Chóng t«i vÉn coi anh §¹o nh- mét ng-êi anh lín, anh ruét, cßn anh Vò §×nh Cù, cÊp trªn trùc tiÕp nh- lµ ng-êi anh nu«i). Tr-íc ®ã c¸c anh ®· mãc nèi víi ViÖn HLKH Liªn X« vÒ viÖc cung cÊp m¸y vi tÝnh cho ViÖn, ®æi l¹i ViÖn HLKH Liªn X« sÏ giao cho ViÖn KH ViÖt Nam c¸c vËt t- cÇn cho nÒn kinh tÕ ViÖt Nam. Ngµy x-a Liªn X« gióp ®ì ViÖt Nam rÊt nhiÒu th× kh«ng thiÕu c¸c thø ViÖt Nam cÇn tõ Liªn X«, nhÊt lµ khi ®ã mäi kiÓu lµm ¨n, viÖn trî trªn tinh thÇn anh em XHCN ®Òu tá ra l¹c hËu kh«ng cßn hîp thêi n÷a. Anh Vinh “®en” mµ t«i ®Ò cËp ë trªn còng ®-îc mêi tham gia v× khi Êy anh ®· cã kinh doanh ë phÝa Nam nhiÒu thø, vµ cã hiÓu biÕt vÒ Liªn X« còng nh- vÒ m¸y tÝnh. DÇn dÇn ®Çu mèi chÝnh lµ FPT, ViÖn KH cö mét anh tªn lµ Hµ cïng tham gia phèi hîp, kiÓm so¸t c«ng viÖc cña FPT. Anh Hµ nµy sau cïng sang Liªn X« n»m vïng vµ håi Êy rÊt "gÇn gòi" víi anh Kú, Lª Quang TiÕn, hä cã mét l« giai tho¹i vÒ anh Hµ mµ nÕu 86

Sö ký FPT 1988 - 1998 thÝch thó c¸c b¹n h·y yªu cÇu Lª Quang TiÕn kÓ pha thªm chÊt kh«i hµi cña h¾n, ch¾c còng ®-îc mét trËn c-êi vì bông nh- bao c©u chuyÖn tiÕu l©m kh¸c. ThÕ lµ c«ng ty lo kiÕm m¸y tÝnh chuyÓn sang Liªn X«. NgÉu nhiªn qua chÞ BÝch NguyÖt, vî anh Kú, khi ®ã ®ang lµm cho c«ng ty m¸y tÝnh ViÖt Nam (VIF b©y giê), c«ng ty cã biÕt «ng t©y ng-êi Italia, Mizerano, «ng ta s½n sµng cung cÊp m¸y tÝnh Olivetti cho ViÖt Nam, m¸y ®· næi tiÕng nhê qua c¸c ch-¬ng tr×nh ODA cho mét sè c¬ quan ViÖt Nam cã nguån tµi trî cña ch©u ¢u hay cña Italia. VÒ «ng t©y nµy còng cã nhiÒu giai tho¹i vµ c¸ch mua b¸n håi Êy còng mang Ýt nhiÒu tÝnh trinh th¸m v× ViÖt Nam vÉn bÞ Mü cÊm vËn, nh- m¸y tÝnh giao cho Lª Quang TiÕn rÊt bÝ mËt t¹i phßng trong kh¸ch s¹n chø kh«ng d¸m giao ë n¬i kh¸c. Cßn anh Tr-¬ng Gia B×nh th× nãi, h×nh ¶nh mét tªn t- b¶n ®Õ quèc Ên t-îng nhÊt chÝnh lµ «ng t©y nµy: to bÐo, ¨n diÖn, bîm giµ... ThÕ lµ chóng ta nhËp vµ xuÊt m¸y Olivetti (sau nµy cßn ®¸ c¶ m¸y nh¸i NiponTech nhËp tõ HongKong), thu vÒ s¾t thÐp, «t«, l-ìi c-a kim c-¬ng... trong suèt mét thêi gian dµi tõ 1989 ®Õn tËn 1991. §Ñp nhÊt lµ vô 300 xe IFA dïng róp chuyÓn nh-îng mua tõ §«ng §øc vÒ ViÖt Nam. Còng cã nhiÒu giai tho¹i vÒ giai ®o¹n nµy. Mçi khi cã hµng vÒ hoÆc xuÊt ®i, c¶ c«ng ty xóm l¹i khu©n m¸y, tõ anh Tr-¬ng Gia B×nh trë xuèng. Thùc ra mét n¨m còng cã vµi lÇn th«i chø kh«ng dÇy nh- b©y giê. Håi Êy còng ch-a cã chî kiÓu Gi¶ng Vâ sau nµy. C¸i nµy cßn lý thó h¬n: sè kiÖn göi ®i xuÊt khÈu. Nghe nãi cã lÇn sè xuÊt kho lµ mét sè, sè ®Õm ®-a lªn «t« lµ mét sè, H¶i quan Néi bµi ®Õm l¹i mét sè, råi bªn Liªn X«, hä ®Õm l¹i mét sè kh¸c. Nh-ng råi kh«ng cã vÊn ®Ò g×, vÉn tiÕp tôc xuÊt vµ nhËp. Trong 87

Sö ký FPT 1988 - 1998 nh÷ng n¨m ®Çu tiªn, hîp ®ång víi ViÖn HLKH Liªn X« ®· mang l¹i thÕ vµ lùc c¬ b¶n cho FPT, t¹o ®µ cho c¸c ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c sau nµy. Chóng ta còng cö nhiÒu c¸n bé sang Liªn X« cïng phèi hîp, chñ yÕu lµ mÊy anh em phÇn cøng nh- NguyÔn Ngäc §øc (§øc “bÐo”), Vâ Mai, ®«i khi c¶ anh ViÖt “trßn” khi sang Liªn X« c«ng t¸c còng tham gia thay söa m¸y tÝnh. §øc “bÐo” cã th©m niªn c«ng t¸c l©u trong ng¹ch söa m¸y PC nªn sang söa nhiÒu m¸y l¾m, bän T©y Liªn X« phôc s¸t ®Êt v× chóng ®©u cã d¸m sê ®Õn, mµ qu©n ta cã khi chØ Jump l¹i g× ®ã, hoÆc n¹p l¹i phÇn mÒm, cïng l¾m míi ph¶i s÷a ch©n tay. Nghe nãi sang Liªn X« §øc “bÐo” ®-îc phông d-ìng nh- siªu nh©n, ®·i ngé cao, kÎ hÇu ng-êi h¹ kh«ng lóc nµo ngít. Êy thÕ mµ ®«i khi qu©n ta ch¸n ®ïng ®ïng bá vÒ lµm cho T©y cuèng lªn, th-¬ng l-îng rèi rÝt víi FPT ®Ó gi÷ l¹i hoÆc cö ng-êi kh¸c sang thay. Tuy thÕ thiÖt h¹i ë Liªn X« kh«ng ph¶i lµ kh«ng cã. B¹n kh«ng thanh to¸n cho c¶ ®èng m¸y tÝnh. §Ó cñng cè thÞ tr-êng Liªn X«, gi÷a n¨m 1990 c«ng ty cö anh Kú sang Liªn X« c«ng t¸c, n¨m 1991 cßn bæ sung Lª Quang TiÕn n÷a. Riªng víi anh Kú chÝnh ®©y còng lµ nguyªn nh©n gi¸n tiÕp ®Ó sau nµy anh chia tay víi FPT. §-îc vµ mÊt, vèn nh- ©m d-¬ng c©n b»ng, kh«ng thÓ chØ cã mét phÝa. N¨m 1992, Lª Quang TiÕn vÒ n-íc, Phan Ng« Tèng H-ng sang thay, nh-ng nhiÖm vô b©y giê kh«ng cßn lµ m¸y tÝnh n÷a. ThÞ tr-êng Liªn X« sau 1991 kh«ng ån µo cho Tin häc nh-ng l¹i vÉn quan träng tíi ngµy h«m nay cho FPT trong m¶ng §iÖn lùc.

88

Sö ký FPT 1988 - 1998 LuyÖn qu©n XÐt cho cïng, mÆt trËn Liªn X« mang tÝnh th-¬ng m¹i thuÇn tuý. Anh em Tin häc tham gia rÊt Ýt v× kh¶ n¨ng chuyªn m«n kh«ng biÕt dïng vµo ®©u, ngo¹i trõ §øc “bÐo”, Vâ Mai (phÇn cøng) ®· thi thè ch-ëng b¶o hµnh t¹i Liªn X« nh- ®· kÓ ë trªn. ThÞ tr-êng Liªn X« cã æn ®Þnh l©u dµi hay kh«ng lµ mét c©u hái kh«ng dÔ tr¶ lêi. Cßn ViÖt Nam, n¬i cuéc sèng ®ang nhóc nhÝch sau vµi n¨m ®æi míi, liÖu cã lµ m¶nh ®Êt kinh doanh mµu mì hay kh«ng cho Tin häc? Trong linh c¶m nhiÒu ng-êi FPT lóc ®ã, nhÊt lµ c¸nh Tin häc, ®Òu hiÓu r»ng ViÖt Nam sÏ cã phÇn cho chóng t«i. Muèn thÕ ph¶i b¾t ®Çu c¸i g× ®ã. Trong lóc ch-a râ th× hay h¬n c¶ lµ luyÖn qu©n. Lµm phÇn mÒm víi ngo¹i quèc §ît luyÖn qu©n ®Çu tiªn lµ cïng nhau tham gia ®Ò tµi TYPO4 ë §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi. Nguyªn do tõ khi cßn häc t¹i Ph¸p t«i cã quen anh TrÇn Träng Long, ViÖt kiÒu, còng lµm nghÒ Tin häc. Chóng t«i ch¬i kh¸ th©n víi anh Long v× tuy lµ ViÖt kiÒu, anh kh«ng kh¸c lò thùc tËp sinh lµ mÊy. HÌ 1986, trong ®¸m m¸y tÝnh mµ ViÖt kiÒu cã quyªn gãp tÆng tr-êng §HBK Hµ Néi khi Êy, t«i cã khui mét chiÕc XT §µi Loan vµ chiÕc m¸y in Citizen khæ nhá ra nghÞch, råi n¶y ý ®Þnh in ch÷ ViÖt (chø kh«ng cã bé gâ vµ mµn h×nh). Loay hoay víi Turbo Pascal 3.0 t«i còng viÕt ®-îc mét ch-¬ng tr×nh in v¨n b¶n tiÕng ViÖt, ®Çu vµo lµ file tiÕng Anh céng c¸c ®Êu thanh “`” cho huyÒn, “'” cho s¾c, “?” cho hái, “w” cho -... Anh Long rÊt thÝch vµ hÑn cïng lµm phÇn mÒm sau khi t«i vÒ ViÖt Nam. HÌ 1988 anh vÒ ViÖt Nam gÆp chóng t«i vµ TYPO4 lµ ch-¬ng tr×nh hîp 89

Sö ký FPT 1988 - 1998 t¸c gi÷a anh Long vµ §HBK Hµ Néi cïng mét sè chuyªn gia lËp tr×nh khi ®ã t¹i Hµ Néi. T«i (danh nghÜa lµ B¸ch khoa Hµ Néi), cïng Nam, B¶o (FPT) vµ mÊy ng-êi b¹n kh¸c ®· tham gia TYPO4 (ch-¬ng tr×nh lªn trang ®iÖn tö t¸ch ®-îc 4 mµu). §Ò tµi lµm mÊt 9 th¸ng trªn nÒn Windows 2.1, còng ra mét ch-¬ng tr×nh lªn trang rÊt hay vµo lóc ®ã. RÊt tiÕc khi mang vÒ Ph¸p anh Long kh«ng th-¬ng m¹i ®-îc TYPO4. Víi chóng t«i cho ®Õn h«m nay, ®©y lµ mét ch-¬ng tr×nh lín nhÊt, phøc t¹p nhÊt, ®«ng ng-êi cïng tham gia nhÊt, viÕt trªn C vµ Assembler. Chóng t«i häc ®-îc rÊt nhiÒu thø qua TYPO4. Sau nµy anh Long cßn hîp t¸c víi FPT vÒ mét sè phÇn mÒm, nh-ng nhá h¬n TYPO4 nhiÒu. (VÒ TYPO4 c¸c b¹n cã thÓ ®äc thªm thiªn ký sù "MÒm m·i mµ kh«ng cøng" cña NguyÔn Thµnh Nam, cã mét ®o¹n viÕt vÒ TYPO4, còng nh- vÒ nhiÒu ch-¬ng tr×nh phÇn mÒm kh¸c cña FPT). B©y giê ng-êi ta nãi nhiÒu ®Õn lµm phÇn mÒm xuÊt khÈu, nhiÒu ®¬n vÞ trong Nam ®ang h× hôi gia c«ng cho n-íc ngoµi. Chóng t«i tõng biÕt viÖc nµy c¶ chôc n¨m råi (§ç Cao B¶o cßn cã phÇn mÒm nhËn d¹ng ch÷ viÕt tõng mang sang T©y §øc b¸n). Th«i ®Ó xem c¸nh hËu sinh cã kh¶ uý thùc hay kh«ng. Hîp ®ång ®Çu tiªn, demo ®Çu tiªn cña ISC Th¸ng 5/1990 c«ng ty chuyÓn vÒ tr-êng Gi¶ng Vâ. Còng thêi gian nµy Trung t©m dÞch vÞ tin häc ISC (Informatic Service Center) ®-îc thµnh lËp, b¾t ®Çu mét thêi kú míi cña c«ng ty, c¸c lo¹i h×nh kinh doanh ®-îc më nhiÒu h¬n, trong ®ã cã kinh doanh Tin häc trong n-íc. 90

Sö ký FPT 1988 - 1998 Ngay sau khi vÒ Gi¶ng Vâ chóng t«i lµm mét ch-¬ng tr×nh Demo ®Çu tiªn cho FPT vÒ Tin häc: "Qu¶n lý ®Ìn ®-êng", nh¾m marketing C«ng ty chiÕu s¸ng Hµ Néi. Nã rÊt gièng nh- GIS b©y giê. Chóng t«i vÏ b¶n ®å chiÕu s¸ng 2 ph-êng cña quËn Hoµn kiÕm, trªn ®ã cã c¸c tr¹m ®iÖn, cã d©y dÉn, cã bãng ®iÖn (víi 2 tr¹ng th¸i s¸ng vµ bÞ ch¸y). Chuét kÝch vµo ®©u th× xoÌ c¸c th«ng sè kü thuËt ®Õn ®ã, hoÆc cËp nhËt tr¹ng th¸i bãng ®Ìn. T«i lµm phÇn nh¹c nÒn cho demo, chän bµi “TiÕn vÒ Hµ Néi” cña V¨n Cao nghe rÊt hïng dòng, phÇn cßn l¹i chñ yÕu do §ç Cao B¶o vµ Thµnh Nam lµm. Håi kû niÖm 5 n¨m FPT h×nh nh- vÉn cßn Demo nµy, b©y giê th× ch¾c mÊt tiªu råi. Kho¶ng gi÷a n¨m 1990, FPT xuÊt hiÖn mét g-¬ng mÆt ®· qu¸ quen thuéc víi c¸nh MGU (tæng hîp Matxcova), anh ViÖt “trßn”. Anh ®ang lµm viÖc t¹i phßng m¸y tÝnh cña TCT DÇu khÝ, nh-ng ch¶ cã viÖc g× lµm, sang nhËp héi FPT. Anh rÊt n¨ng næ trong viÖc kinh doanh, ®éi xa mÑ ®Çu tiªn thùc ra lµ do anh ViÖt thµnh lËp t¹i FPT vµo cuèi 1990, ®Çu 1991. ThËm chÝ anh tõng ®-îc phong mét c¸ch kh«ng chÝnh thøc lµ Phã gi¸m ®èc FPT phô tr¸ch kinh doanh. NÕu nh- chóng t«i, d©n tin häc trong FPT khi Êy cßn rÊt ng©y ng« trong viÖc b¸n m¸y tÝnh ë ViÖt Nam th× anh ViÖt ®· biÕt t×m ra kh¸ch hµng ®Çu tiªn vµo lóc ®ã, ®· biÕt ®i ngo¹i giao, ®i ®ªm, ®i ngµy víi nhiÒu lo¹i ng-êi. Tuy tr-íc kia FPT ®· b¸n 01 m¸y tÝnh cho häc ViÖn Qu©n sù (Mét n¨m sau míi giao m¸y trong khi lÊy tiÒn ngay sau khi ký hîp ®ång), 01 m¸y tÝnh cho Côc ®å b¶n Bé Quèc phßng, hoÆc b¸n ®¹i lý cho Long “cß” AppInfor nh-ng ®Òu trªn c¬ së quen biÕt, chñ yÕu hä t×m m×nh. Ng©n hµng C«ng th-¬ng ViÖt Nam khi Êy lµ ®èi t-îng cña ViÖt “trßn”. Sau khi tæ chøc héi th¶o thµnh c«ng vÒ øng dông m¸y vi 91

Sö ký FPT 1988 - 1998 m¸y vi tÝnh, mµ t«i nhí cã mét «ng B. chuyªn viªn cao cÊp ng©n hµng tãc ®· b¹c, ch©n gç cña ViÖt “trßn”, ph¸t biÓu cùc kú hïng hån vÒ chñ tr-¬ng "vi tÝnh ho¸", Ng©n hµng C«ng th-¬ng ®ång ý cho chi nh¸nh H¶i d-¬ng thùc hiÖn thÝ ®iÓm víi FPT. Néi dung hîp ®ång khi Êy lµ trang bÞ 03 m¸y vi tÝnh AT Olivetti M290 cho chi nh¸nh, cïng mét phÇn mÒm c©n ®èi thu chi cuèi ngµy cña Ng©n hµng vÒ tiÒn mÆt (c¸i øng dông nh- vËy ®-îc coi lµ ®¹t l¾m råi vµo lóc ®ã). Cã trang bÞ 01 Modem cho chi nh¸nh ChÝ Linh ®Ó cuèi ngµy truyÒn d÷ liÖu vÒ H¶i D-¬ng. T«i khi Êy lµ phô tr¸ch kü thuËt cña hîp ®ång nµy, lo triÓn khai m¸y mãc, viÕt phÇn mÒm. §µo t¹o c¬ b¶n do ViÖt “trßn” trùc tiÕp lµm. Häc viªn ®a phÇn lµ c¸c thiÕu n÷ ng©n hµng xinh ®Ñp, tuy d©n tØnh lÎ thËt thµ, chÊt ph¸c nh-ng còng cã nhiÒu nÐt hÊp dÉn víi trai Hµ Néi. Anh ViÖt tung ch-ëng båi d-ìng tiÒn häc, tÆng ¸o ph«ng nªn chÊt l-îng ®µo t¹o rÊt tèt, ®óng h¹n. §Õn b©y giê t«i vÉn nhí c¸ch b×nh d©n ho¸, ViÖt ho¸ 6, 7 lÖnh c¬ b¶n cña DOS mµ ViÖt “trßn” ®· d¹y håi ®ã. VÝ dô lÖnh xo¸ file (Del) th× anh gi¶i thÝch lµ xo¸ ®en ®i, t¹o th- môc míi (md, Make Dir) th× anh gäi lµ Míi §Õn, xo¸ th- môc (rm, Remove Dir) th× anh gäi lµ Ra §i. Häc kiÓu nµy nhanh mµ dÔ nhí l¾m. Nh-ng phÇn mÒm th× vÊt v¶ h¬n, do TrÇn Ngäc TrÝ khi Êy võa tèt nghiÖp K30 B¸ch khoa Hµ Néi viÕt trªn FOXBASE, phÇn kh¶o s¸t cã t«i tham gia. Lµm ®i lµm l¹i cuèi cïng míi c©n gi÷a nî vµ cã cuèi ngµy. Mµ nã chØ lµ mét chøc n¨ng rÊt nhá cña SIBA sau nµy, ®óng lµ v¹n sù khëi ®Çu nan. Hîp ®ång kÕt thóc trong kho¶ng th¸ng 9-10/1990, t«i häc ®-îc rÊt nhiÒu vâ cña ViÖt “trßn” vµ thÊm hiÓu lµm hîp ®ång kinh tÕ, nhiÒu khi chuyªn m«n th× Ýt mµ ngo¹i giao th× nhiÒu. T«i kh«ng cã dÞp theo dâi sau nµy c¸i ch-¬ng tr×nh "phät phÑt" 92

Sö ký FPT 1988 - 1998 Êy ®-îc dïng bao l©u, ChÝ Linh vµ H¶i D-¬ng cã truyÒn d÷ liÖu hµng ngµy hay kh«ng, mµ t«i c¶m gi¸c lµ ch¶ ai h¬i ®©u mµ truyÒn hµng ngµy. Mét viÖc kh¸c lµ sau nµy chóng t«i vÉn ®inh ninh lµ c¸i hîp ®ång Êy (cïng víi mét buæi héi th¶o do FPT ®øng ra tæ chøc vÒ Tin häc ho¸ ngµnh Ng©n hµng vµo ®Çu n¨m 1991) lµm nÈy sinh mèi quan hÖ kh«ng mÆn mµ gi÷a FPT vµ Trung t©m Tin häc Ng©n hµng, nh-ng gÇn ®©y míi vì lÏ ra kh«ng ph¶i nh- vËy. Gi¶i ph¸p ®Çu tiªn cña FPT cho Phßng vÐ Quang Trung Mét lo¹i ch-ëng håi ®ã chóng t«i luyÖn lµ m¹ng côc bé (LAN). Trªn thÕ giíi th× kh«ng cã g× míi n÷a, nh-ng ë ViÖt Nam th× míi cã mét sè ®¬n vÞ trong Nam ®· lµm. Anh C«ng cho xemina mÊy buæi råi chän lo¹i Ethernet ®Ó thö nghiÖm. Kh«ng râ theo h-íng dÉn cña tµi liÖu nµo anh C«ng cho ®Æt mét Ýt card 10Net, tuy d©n t×nh trong Nam hay dïng 3COM. Nh-ng còng míi chØ dõng ë møc share æ ®Üa gi÷a c¸c m¸y. ThÕ nh-ng m¹ng nµy ®· ®ãng gãp quan träng vµo hîp ®ång lín ®Çu tiªn cña FPT cã tÝnh gi¶i ph¸p: Tin häc ho¸ phßng vÐ Quèc tÕ 1A Quang Trung Hµ Néi. Sè lµ t¹i triÓn l·m Th-¬ng m¹i-C«ng nghiÖp 8/1990 ë Gi¶ng Vâ, quÇy cña FPT vµ cña Hµng kh«ng ViÖt Nam ë rÊt gÇn nhau. Qua giíi thiÖu cña §øc Hïng (sau nµy cã lµm cho nhãm UNIX cña FPT, råi sau theo anh C«ng rêi FPT, råi l¹i quay l¹i FPT vµo 1994, råi 1996 sang Global One), c¸c anh ë Trung t©m m¸y tÝnh HKVN sang gÆp gì víi FPT vÒ ®Ò tµi kÓ trªn. Tuy mï tÞt vÒ nghiÖp vô hµng kh«ng nh-ng chóng t«i tuyªn bè lµm ®-îc tÊt. §¹i diÖn bªn m¸y tÝnh hµng kh«ng khi ®ã lµ anh HËu (l·nh ®¹o) vµ anh Lùc (kü 93

Sö ký FPT 1988 - 1998 anh Lùc (kü thuËt) hái rÊt s©u vÒ LAN vµ chia sÎ d÷ liÖu. Chóng t«i quyÕt ®Þnh Demo mét có trªn FOX t¹i phßng m¸y cña c«ng ty ë tr-êng Gi¶ng Vâ, nhËp ë mét m¸y, xem vµ cËp nhËt ë m¸y kh¸c. Sau có nµy ®éi b¹n bÞ thuyÕt phôc vµ chóng t«i ký ®-îc mét hîp ®ång mang tÝnh gi¶i ph¸p cao cña FPT lóc bÊy giê. Hîp ®ång kÓ nh- lµ to l¾m lóc Êy, mét m¹ng LAN víi 5 m¸y tr¹m (Olivetti PCS 286), m¸y chñ M300 còng cña Olivetti (CPU lµ 386 SX25), l¾p card 10Net. NhiÖm vô lµ Tin häc ho¸ kh©u ®Æt vÐ-gi÷ chç cho c¸c chuyÕn bay cña ViÖt Nam Airline vµ c¸c h·ng mµ ViÖt Nam nhËn lµm ®¹i lý vµ b¸o c¸o b¸n vÐ cuèi ngµy. M¸y 286 (1MB RAM, 40 MB HDD) mµ gi¸ lóc Êy gÇn 2.000 USD, c¸c b¹n ch¾c khã t-ëng t-îng ®-îc vµo thêi h«m nay. Ng-îc l¹i phÇn mÒm chóng t«i ký cã 5.000 USD, nh-ng ai nÊy còng hû h¶ v× cã mét c«ng viÖc nghiªm tóc mµ lµm. L¾p m¹ng th× cã NguyÔn Ngäc §øc chñ tr×, Vâ Mai phèi hîp phÇn LAN. PhÇn mÒm th× cã t«i, Nam, C-êng (tr¾ng trÎo th- sinh, sau sang hµng kh«ng lµm viÖc), Phong (sau ®i theo anh C«ng) vµ TrÇn Ngäc TrÝ, sau thªm Phan Minh T©m, khi ®ã ®ang thùc tËp tèt nghiÖp K31 §HBK Hµ Néi tham gia phÇn xö lý ®iÖn v¨n ®Õn tõ ®-êng Telex. VÒ sau nµy chØ cã ®éi ThuÕ míi cã thÓ ®«ng h¬n chóng t«i khi Êy. Cã viÖc g× ®©u, ai còng muèn ®ãng gãp vµo c«ng tr×nh nµy. §Õn c¶ anh Vò §×nh Cù, ViÖn tr-ëng ViÖn C«ng nghÖ Quèc gia khi Êy, cßn th©n chinh ®Õn gãp phÇn thuyÕt kh¸ch, ®éng viªn c¸n bé FPT vµ Phßng vÐ Quang Trung ë ngay phßng vÐ. Cã lÏ ®©y lµ tr-êng hîp duy nhÊt ®Õn ngµy h«m nay FPT huy ®éng ®-îc xÕp cÊp trªn vµo c«ng viÖc trùc tiÕp kinh doanh. Quý 4/1990 chóng t«i tËp trung vµo hoµn thµnh hîp ®ång nµy. ChÞ em phßng vÐ (ChÞ Tho¶, chÞ Hoµ, em Trang, em 94

Sö ký FPT 1988 - 1998 em Trang, em Khanh...) rÊt nhiÖt t×nh, tr×nh bµy toµn bé nghiÖp vô cña phßng vÐ cho chóng t«i nghe mÊt c¶ gÇn chôc buæi. Chóng t«i lä mä ph©n tÝch luång d÷ liÖu c«ng viÖc, c¸c th«ng tin nghiÖp vô, råi ra CSDL cho hÖ cïng c¸c chøc n¨ng. TiÕp theo ph©n c«ng nhau viÕt, mçi ng-êi mét phÇn. T«i ®øng ra lµm c¸i viÖc mµ b©y giê ta gäi lµ Qu¶n trÞ ®Ò ¸n. Thó vÞ nhÊt lµ anh b¹n C-êng viÕt phÇn gi÷ chç. §iÓm tÕ nhÞ lµ tranh chÊp d÷ liÖu v× chç th× cã h¹n mµ yªu cÇu gi÷ chç cã thÓ nhiÒu. C-êng ta cam ®oan ®· Lock c¸c kiÓu. T«i vÉn ch-a tin, sau ®ã cho mét chuyÕn bay chØ cßn mét chç ræi t«i vµ C-êng cïng ®ång thêi xin chç b»ng c¸ch h« 2-3 cïng gâ phÝm Enter. KÕt qu¶ ai còng xin ®-îc chç. ThÕ lµ C-êng ph¶i kiÓm tra l¹i ch-¬ng tr×nh vµ ph¸t hiÖn ra ngay chç lµm sai. Hó vÝa v× lóc Êy ch-a ®Õn giai ®o¹n Alfa Test. Sau nµy t«i cßn ngåi sinh ra bé d÷ liÖu kiÓm tra víi kho¶ng 20.000 d÷ liÖu. Khi ch¹y 1h sau vÉn ch-a xin ®-îc chç. L¹i ph¶i kiÓm tra vµ lµm l¹i nhiÒu chç. Ch¾c c¸c b¹n biÕt, hÖ gi÷ chç lµ hÖ online, kh«ng test kü th× lµm sao yªn t©m cho ch¹y thËt. T«i rÊt kh«ng hiÓu nhiÒu b¹n trÎ sau nµy l¹i coi th-êng phÇn Test kiÓm tra, d÷ liÖu mÉu lµm rÊt s¬ sµi, chiÕu lÖ. Mét phÇn thó vÞ lµ xö lý ®iÖn Telex trao ®æi víi c¸c h·ng hµng kh«ng kh¸c. Chóng t«i ®ãn ®-îc c¸c ®iÖn v¨n ®Õn vµo m¸y PC tr¹m råi hÊt lªn m¸y chñ ®Ó dïng chung. §iÖn xin chç tõ phßng vÐ sau khi sinh ra còng ®-îc m¸y tr¹m qu¶n lý ®Çu Telex chuyÓn vµo ®-êng telex ra quèc tÕ. ThËm chÝ chóng t«i cßn tù m· c¸c ®iÖn cña m×nh, khi h·ng n-íc ngoµi tr¶ lêi lµ nhËn d¹ng ®-îc c¸c ®iÖn ®ã vµ cËp nhËt lu«n vµo CSDL. RÊt tiÕc phÇn ®ã kh«ng ®-îc ®-a vµo khai th¸c v× kh¸i niÖm tù ®éng chØ hay vÒ c«ng nghÖ mµ kh«ng cÇn cho nghiÖp vô cÊp ph¸t chç lóc ®ã vèn rÊt cÇn sù xem xÐt kü cµng cña con ng-êi. 95

Sö ký FPT 1988 - 1998 con ng-êi. C¸c b¹n nªn nhí, bay sang Liªn X« vµ §«ng ¢u khi ®ã chØ mÊt 100 USD c¶ hai chiÒu, cho ai ®i, cho ai ë l¹i lµm sao l¹i lµm tù ®éng ®-îc. Víi t«i còng lµ mét bµi häc d¹y r»ng nghiÖp vô quyÕt ®Þnh trong hÖ th«ng tin chø kh«ng ph¶i lµ c«ng nghÖ, mµ b©y giê t«i vÉn thÊy ®óng, vµ rÊt muèn c¸c b¹n trÎ míi ra tr-êng còng mong chãng lÜnh héi ®-îc ®iÒu nµy. H«m khai tr-¬ng m¹ng m¸y tÝnh phôc vô phßng vÐ Quang Trung (thø hai ®Çu tiªn cña n¨m 1991) thËt lµ håi hép. TÊt c¶ ®éi ®Òu cã mÆt t¹i phßng vÐ. RÊt ®«ng quan kh¸ch, kÓ c¶ Tæng côc tr-ëng Hµng kh«ng D©n dông ViÖt Nam, «ng NguyÔn Hång NhÞ. H«m ®Çu tiªn phôc vô rÊt chËm v× nh©n viªn phßng vÐ th× ch-a quen, ch-¬ng tr×nh l¹i ch-a tÝnh hÕt nhiÒu sù cè chØ x¶y ra t¹i thùc tÕ phßng vÐ. Sau mét tuÇn, ®-îc sù phèi hîp tèt cña c¸c chÞ em phßng vÐ, hÖ dÇn dÇn ®i vµo æn ®Þnh khai th¸c. Sau nµy chØ cã Thµnh Nam hç trî thªm v× Nam nhiÖt t×nh vµ n¾m c¶ hÖ v÷ng h¬n. TÕt ©m lÞch n¨m Êy chóng t«i ph©n c«ng nhau cïng chÞ em phßng vÐ trùc TÕt. HÖ phôc vô rÊt tèt cho phßng vÐ ®Õn gi÷a n¨m 1992 th× phÇn gi÷ chç chuyÓn sang hÖ Gabriel II cña SITA, cßn phÇn b¸n vÐ vµ b¸o c¸o b¸n vÐ cuèi ngµy vÉn ®-îc sö sông ®Õn b©y giê tuy cã nhiÒu thay ®æi do anh em Tin häc hµng kh«ng tù söa. Ph¶i nãi víi c¸ nh©n t«i, hÖ nµy mang l¹i mét kû niÖm s©u s¾c nhÊt bëi lÏ nã lµ mét hÖ giao dÞch online, tranh chÊp lín d÷ liÖu, nhiÒu nghiÖp vô chung nhau, tÝch hîp nhiÒu øng dông kh¸c nhau. GÇn ®©y cïng víi ®oµn lµm phim cña VTV3 vÒ 10 n¨m FPT, chóng t«i, Ngäc, B¶o, Nam, T©m cã ®Õn th¨m Phßng vÐ Quang Trung. ChÞ em phßng vÐ nhiÒu ng-êi (chÞ Tho¶, Hoµ, Khanh) vÉn cßn vµ c¸c chÞ rÊt c¶m ®éng khi gÆp l¹i chóng t«i. Chóng t«i «n l¹i thêi kú gian khæ Êy, nh¾c tõng 96

Sö ký FPT 1988 - 1998 vÞ trÝ m¸y tÝnh, nhí l¹i nh÷ng buæi lµm viÖc chung. §Æc biÖt c¸c chÞ ®¸nh gi¸ rÊt cao ®éi FPT khi ®ã, nhiÖt t×nh, hiÓu râ nghiÖp vô, lµm ch-¬ng tr×nh tho¶ m·n c¸c chÞ Êy (nãi mét c¸i lµ th»ng Nam nã lµm ®óng lu«n), chø kh«ng nh- b©y giê, sù hç trî cña trong ngµnh kÐm ®i nhiÒu, ch-¬ng tr×nh ch¹y lung tung, sai, bÊt tiÖn nhiÒu thø. Chóng t«i nghe giäng c¸c chÞ ca ngîi m×nh rÊt lµm m·n nguyÖn v× ®Êy lµ giäng nãi ch©n thùc, viÖc g× sau 7 n¨m kh«ng cßn quan hÖ, c¸c chÞ Êy ®©u ph¶i ®éng viªn hay nÞnh bî chóng t«i. VËy c¸i g× ®· lµm cho chÊt l-îng ch-¬ng tr×nh håi Êy cña chóng t«i ®-îc nh- thÕ, t«i ch-a lý gi¶i kü nã mµ chØ cho lµ håi Êy cã quyÕt t©m cao vµ còng cã Ýt viÖc h¬n b©y giê. Nh-ng ph¶i ch¨ng chØ cã thÕ? Sau nµy Thµnh Nam cã söa nhiÒu chç ®Ó ch-¬ng tr×nh ch¹y nhanh h¬n vµ tung mét phiªn b¶n kh¸c cho Pacific Airline, ch¹y ngon lµnh h¬n nhiÒu. T«i còng kh«ng râ hiÖn nay P.Airline dïng g×, ch-¬ng tr×nh cña FPT cã phôc vô cho hä n÷a hay kh«ng?. T¹m khÐp l¹i mét thêi kú lµm víi HK, mµ Khóc Trung Kiªn b©y giê (cïng §inh Quang Th¸i) còng mét thêi tung hoµnh ë phÝa Nam trong ®éi h×nh AppInfor. T«i vÉn Êm øc thÕ mµ l©u råi FPT kh«ng cã nhiÒu vô lµm ¨n lín víi bªn ViÖt Nam Airline, hä l¹ g× kh¶ n¨ng vµ nhiÖt t×nh cña chóng t«i. C¸i «ng b¹n HËu (cßn lµ b¹n häc víi §ç Cao B¶o) còng uèng r-îu víi t«i kh«ng Ýt lÇn. Chóng t«i cßn quay l¹i HK cho mµ xem, h·y ®îi ®Êy. §¸nh xuèng H¶i Phßng, ®ét ph¸ Ng©n hµng Sau khi Ph¸p lÖnh Ng©n hµng ®-îc ban hµnh n¨m 1990, c¸c ng©n hµng Th-¬ng m¹i Cæ phÇn ra ®êi nh- hoa në vµo mïa xu©n. NÕu trong Nam cã EXIMBANK ra ®êi sím vµo 97

Sö ký FPT 1988 - 1998 lóc Êy th× ngoµi B¾c lµ Ng©n hµng Cæ phÇn th-¬ng m¹i Hµng h¶i (MSB), do anh Chu Quang Thø, Phã Tæng gi¸m ®èc Liªn hiÖp Hµng h¶i chñ x-íng. Anh TrÇn H÷u B¸ch ®ang c«ng t¸c ë Bé Th-¬ng m¹i vµ ®· tõng phô tr¸ch c«ng t¸c Thèng kª ë Trung t©m th«ng tin cña Bé nªn còng cã Ýt nhiÒu hiÓu biÕt vÒ Tin häc. §-îc biÕt nh- mét ng-êi gÇn gòi anh Thø khi ®ã, anh B¸ch ®-îc giao nhiÖm vô nghiªn cøu viÖc Tin häc ho¸ MSB. Kh«ng hiÓu qua ai giíi thiÖu mµ anh B¸ch mß ®Õn FPT hái chuyÖn. Chóng t«i ®-a c¸i ch-¬ng tr×nh "phät phÑt" ë H¶i D-¬ng cho anh B¸ch xem, råi t¸n thªm vÒ kiÕn thøc Tin häc kh¸c. Anh B¸ch rÊt phÊn khëi vµ ®ång ý hîp t¸c víi FPT. Kho¶ng th¸ng 3/1991, FPT ®-îc mêi vµo tham gia héi nghÞ s¸ng lËp MSB ë H¶i Phßng diÔn ra trong th¸ng 4/1991. Khi ®ã tham gia s¸ng lËp cã nghÜa lµ gãp 10% vèn ph¸p ®Þnh 40 tû ViÖt Nam ®ång, tøc 4 tû. C«ng ty ®Ò nghÞ ®-îc ®ãng gãp mét nöa lµ tiÒn mÆt, mét nöa lµ hÖ th«ng tin qu¶n lý ng©n hµng. Anh Tr-¬ng Gia B×nh ®· thuyÕt phôc ®-îc anh Thø trªn c¬ së cã Ng« Vi §ång vµ Lª TÊn Léc (gi¸m ®èc FiBi hiÖn nay) ë miÒn Nam hç trî. D¹o Êy §ång ®· vÒ FPT HCM c«ng t¸c råi, cßn Léc lµ céng t¸c viªn. Hoµng Minh Ch©u, §ång, Léc d¹o Êy ch¬i víi nhau kh¸ th©n, ®Õn møc cã bµi cña Sê-ti-c« "NhÊt Ng« Vi §ång, Léc, Ch©u ®©u kÐm g×". §ång vµ Léc cßn cïng tham gia x©y dùng mang LAN cho Ng©n hµng C«ng th-¬ng HCM vµo n¨m 1990. Léc th× ®· cã mét ch-¬ng tr×nh xö lý cuèi ngµy kh¸ ngon cho chi nh¸nh HCM cña C«ng th-¬ng. T«i ®· quen §ång, Léc khi vµo Nam c«ng t¸c ®Çu 1991, nªn còng n¾m ®-îc t×nh h×nh, kh¶ n¨ng cã mét hÖ giao dÞch tøc thêi cho mét héi së hay chi nh¸nh lóc ®ã lµ rÊt hiÖn thùc. Chóng t«i lµm viÖc nhiÒu buæi víi ban trï bÞ (chñ yÕu lµ 98

Sö ký FPT 1988 - 1998 lµ víi anh Thø), råi mét s¸ng cña th¸ng 4/1991 kÐo qu©n xuèng H¶i Phßng. T«i cïng Gia B×nh, Thµnh Nam, Léc, Hïng Xo¨n chë mét ®èng Olivetti qua rñ anh B¸ch ®i tõ rÊt sím. Xuèng th¼ng trô së Liªn hiÖp Hµng h¶i. Mét bÊt ngê lín nhÊt víi chóng t«i khi ®ã lµ sù quan t©m ®Õn Tin häc cña anh Thø. Anh cã mét phßng m¸y do kh¸ch s¹n B×nh, ®· tèt nghiÖp B¸ch khoa Hµ Néi vÒ to¸n tÝnh phô tr¸ch vµ ®éi ngò nµy ®· lµm nhiÒu bµi to¸n cho anh Thø. Ch-a tho¶ m·n, anh Thø cßn häc c¶ ng«n ng÷ C. Ch-a hÕt, h«m ®ã vµo phßng lµm viÖc cña anh, anh gië mét m¸y tÝnh x¸ch tay ra thao t¸c vµ chóng t«i thùc sù bÞ cho¸ng v× anh Thø gäi ch-¬ng tr×nh DEBUG cña DOS ra nghÞch. C¸ nh©n t«i ch-a bao giê ®éng vµo c¸i ch-¬ng tr×nh møc thÊp Êy. T«i nghÜ r»ng anh qu¸ ham mª Tin häc mµ t×m hiÓu nhiÒu thø chø c¸i DEBUG ®ã lµm sao gióp g× cho anh trùc tiÕp. Anh nãi rÊt say s-a vÒ tæ chøc Th«ng tin trong Ng©n hµng, vÒ s¬ ®å Perth nµo ®ã mµ lóc Êy t«i còng kh«ng rµnh, vµ kÕt luËn: ph¶i Tin häc ho¸ c¸i Ng©n hµng Hµng h¶i cña anh Êy cµng sím cµng tèt. Chóng t«i ®-a ra gi¶i ph¸p s¬ bé, dïng ch-¬ng tr×nh cña Léc cã c¶i tiÕn mang tÝnh tøc thêi trªn m¹ng Netware. Riªng víi anh Thø sau nµy chóng t«i cßn l¾p Modem t¹i phßng lµm viÖc ë Liªn hiÖp Hµng h¶i ®Ó cuèi mçi ngµy anh Êy cã ®ñ sè liÖu ho¹t ®éng cña Ng©n hµng ®Ó tù ph©n tÝch, tù nh©m nha ho¹t ®éng cña MSB, mµ còng lµ ®Ó kh«ng cã mét viÖc g× cña MSB qua m¾t cña anh Thø ®-îc. Gi¸ mµ c¸c vÞ l·nh ®¹o nµo còng nh- anh Thø khi Êy th× d©n Tin häc chóng ta kh«ng thiÕu viÖc lµm, ®Êt n-íc cã lÏ tiÕn xa b»ng Th¸i Lan, Malaysia, thËm chÝ ch¶ mÊy chèc mµ ®uæi kÞp Mü. Chóng t«i ®ît Êy ë 3 ngµy t¹i H¶i Phßng, sau nµy hÇu nh- kh«ng bao giê t«i ë h¬n mét ngµy ë thµnh phè hoa ph-îng ®á Êy n÷a. Còng ®ît Êy 99

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®ît Êy Thµnh Nam ®-îc chÝnh thøc giao nhiÖm vô ®ét ph¸ vµo ngµnh Ng©n hµng. C©u chuyÖn cña SIBA, cña SmartBank ®· b¾t ®Çu nh- thÕ ®Êy. §óng ngµy 12/7/1991 Ng©n hµng Hµng h¶i khai tr-¬ng t¹i H¶i Phßng vµ mäi giao dÞch khi Êy ®-îc thùc hiÖn ngay trªn m¸y. Thùc sù lµ mét sù ®ét ph¸ trong ngµnh Ng©n hµng v× ngay ë C«ng th-¬ng HCM kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c giao dÞch ®· ®-îc thùc hiÖn trªn m¸y. Uy tÝn FPT trong Ng©n hµng Hµng h¶i lóc ®ã lªn l¾m, mÆc dï phÇn chÝnh cña ch-¬ng tr×nh lµ cña anh Léc m«ng l¹i ch-¬ng tr×nh cña C«ng th-¬ng HCM, vµ phÇn cµi Netware do Ng« Vi §ång ®¶m nhËn cho ch¾c cèi v× FPT khi Êy ch-a th¹o Novell. Sau nµy Hµng h¶i më thªm nhiÒu chi nh¸nh, FPT lÇn l-ît cµi ®Æt thªm m¹ng, ch-¬ng tr×nh mµ kh«ng cÇn anh Léc vµ §ång n÷a. PhÝa Ng©n hµng còng tuyÓn anh KiÖn vÒ phô tr¸ch phÇn Tin häc cho MSB. Anh KiÖn n¾m b¾t rÊt nhanh ch-¬ng tr×nh vµ tù lËp tr×nh phôc vô cho c¸c nhu cÇu qu¶n lý MSB mµ kh«ng cÇn FPT tham gia. MSB còng ®· vµi lÇn n©ng cÊp thiÕt bÞ, n¨m 1996 chÝnh thøc n©ng cÊp ch-¬ng tr×nh lªn ORACLE. Sè phËn mét lÇn n÷a ®-a ®Èy anh Léc tíi MSB cho lÇn n©ng cÊp nµy, dï r»ng lóc ®Çu anh lµ ch©n gç cña FPT. Nghe nãi lÇn nµy viÖc triÓn khai cña Léc gÆp nhiÒu khã kh¨n h¬n håi 1991 nhiÒu. Khi Êy cã g× ®-a cho hä xêi, hä ®Òu khen ngon c¶. B©y giê hä kh«n h¬n nhiÒu vµ còng qu¸i h¬n nhiÒu, nÊu m·i ch-a ch¾c ®· ®-îc mãn ngon miÖng cho hä. BiÕt ®©u SmartBank l¹i cã thÓ ®Õn víi ng-êi b¹n, ng-êi nhµ cña chóng ta, Ng©n hµng Hµng h¶i? Sau có ®ét ph¸ Êy vµo MSB, FPT l¹i ®-îc mêi tham gia Tin häc ho¸ cho Liªn hiÖp Hµng h¶i. LÇn nµy cö h¼n Kh¾c Thµnh xuèng ¨n n»m t¹i H¶i Phßng 6 th¸ng ®Ó thùc hiÖn 100

Sö ký FPT 1988 - 1998 hîp ®ång. Kh¾c Thµnh cã tµi mét m×nh xoay së víi mäi kiÓu bµi to¸n, lÇn l-ît diÖt gän chóng råi bµn giao cho Liªn hiÖp khai th¸c. T«i kh«ng râ sè phËn cña c¸c ch-¬ng tr×nh nµy sau nµy ra sao, nh-ng ë ®Êy cã mét chiÕn sü rÊt thÝch lµm s©u c¸c ch-¬ng tr×nh vµ còng kh¸ r¾n trong nghiÖm thu s¶n phÈm, anh B×nh trî lý cña anh Thø vÒ Tin häc vµ ch¾c c¸c ch-¬ng tr×nh ®ã sÏ ®-îc B×nh c¶i tiÕn c¶i lui thªm bít ®ñ thø. ChÝ Ýt vÒ ngo¹i giao Kh¾c Thµnh h¬n ®øt Lª TÊn Léc. ChØ cÇn 6 th¸ng lµ Kh¾c Thµnh ®· bµn giao ®-îc ch-¬ng tr×nh trong khi Léc ta loay hoay gÇn 2 n¨m vÉn ch-a xong. N¨m 1992 - ChÝnh thøc ho¸ quan hÖ víi Olivetti N¨m 1991 qua ®i ®¸nh dÊu mét n¨m kh¸ tr-ëng thµnh cña FPT trong kinh doanh Tin häc, b»ng ®ét ph¸ trong Ng©n hµng vµ chiÕm thªm nhiÒu kh¸ch hµng kh¸c. Qu©n sè ISC còng ®«ng dÇn lªn, thªm Ph¹m ThÕ Hïng “xo¨n”, Th¾ng “bÐo”, Kh¾c Thµnh, L©m Ph-¬ng, Phan Quçc Kh¸nh “hãi”, Tó HuyÒn, Pham Minh T©m, NguyÔn TÊn Vinh (K31 B¸ch Khoa Hµ Néi). Nh-ng còng trong n¨m nµy mét sù ra ®i ®¸ng tiÕc ®· x¶y ra, anh NguyÔn ChÝ C«ng ®· t¸ch khái FPT mµ vÉn gi÷ c¸i tªn ISC thµnh mét trung t©m kh¸c n»m trong ViÖn C«ng nghÖ. T«i nghÜ r»ng c¸ nh©n anh C«ng kh«ng phï hîp víi c¸ch ho¹t ®éng cña FPT sau nµy. §Ó phôc vô kinh doanh, mét l-îng lín c¸n bé ®-îc ®iÒu ®éng. Chóng t«i kh«ng cßn ®Ó ý nhiÒu ®Õn UNIX hay truyÒn tin m¹ng réng. Chñ yÕu kh¸ch hµng, thÞ tr-êng cÇn g× th× lao vµo ®ã. Ch¹y theo doanh sè, ®óng lµ nhiÒu hîp ®ång kh«ng mang tÝnh nghiªn cøu, tÝnh khoa 101

Sö ký FPT 1988 - 1998 häc n÷a, hoÆc gi¶ cã th× rÊt thÊp. Anh C«ng cã thÓ muèn nhiÒu h¬n. C¸c øng dông cô thÓ cã thÓ ch-a ®¹t møc anh mong muèn. Mäi sù chia tay ®Òu khã kh¨n nh-ng còng nªn chÊp nhËn, nÕu lµ hîp lý. C¸c thµnh viªn nhãm nghiªn cøu UNIX ®Òu theo anh C«ng. Sau nµy t«i vÉn thØnh tho¶ng gÆp anh C«ng, th-êng t¹i héi nghÞ, häp hµnh. Con ng-êi anh thay ®æi kh«ng nhiÒu, mÆc dï sau nµy h×nh nhanh còng lao vµo kinh doanh vµ ph¶i ®èi mÆt víi thùc tÕ kh¾c nghiÖt cña thÞ tr-êng. Chóng t«i vÉn tiÕp tôc b¸n m¸y Olivetti khi Êy ®· lµ ®éc t«n trªn thÞ tr-êng ViÖt Nam v× m¸y Mü bÞ cÊm vËn. C¸c lo¹i m¸y nh- M290S, tõng ®-îc xÕp h¹ng 1 cña PC Magazine, råi PSC386 lÇn l-ît vµo ViÖt Nam. Chóng t«i cã thªm nhiÒu kh¸ch hµng, cã thªm nhiÒu s¶n phÈm. VÝ nhch-¬ng tr×nh qu¶n lý lý ®iÖn v¨n cho Bé ngo¹i giao (Phan Quèc Kh¸nh, Kh¾c Thµnh lµm), råi qu¶n lý Kh¸ch s¹n Th¾ng lîi do Vinh vµ V-îng (B¸ch khoa Hµ Néi, còng thµnh viªn TYPO4) triÓn khai, sau nµy chÝnh lµ tiÒn th©n cña Cometa ®-îc øng dông ë nhiÒu kh¸ch s¹n t¹i Hµ Néi. GÇn ®©y anh em FPT cßn phèi hîp víi c¸n bé kh¸ch s¹n Metropol chØnh söa lªn NT vµ SQL-Server gièng y chang phÇn mÒm cña HIS. Kh¸nh hãi còng cho ra ®êi Balance trong 1992, b¾t ®Çu b»ng lµm cho chÝnh FPT vµ ®-a ra ngoµi qua hîp ®ång víi Petrolimex. M¸y cña Olivetti sau nµy nhËp qua mét anh ViÖt kiÒu t¹i Ph¸p, tªn lµ Ph¸t, cßn «ng T©y nä ®· rêi ViÖt Nam sau khi hoµn thµnh nhiÖm vô mãc nèi c¸c vô ODA cho chÝnh phñ ý. Anh Ph¸t vÒ ViÖt Nam lµm viÖc. Vèn lµ nh©n viªn cña Olivetti nªn anh Ph¸t m«i giíi b¸n m¸y Olivetti cho FPT vµ ¨n hoa hång kha kh¸. N¨m 1991 Vâ Mai th¸p tïng anh Tr-¬ng Gia B×nh cïng ®i víi Ph¸t sang Singapore lµm 102

Sö ký FPT 1988 - 1998 viÖc víi Olivetti. ChuyÕn ®i do anh Ph¸t chÞu. Doanh sè Olivetti ®· kha kh¸ vµ kh«ng cã ®èi thñ t¹i ViÖt Nam khi Êy. Lóc ®ã Ph¸t ®ang muèn më v¨n phßng cho Olivetti t¹i ViÖt Nam, dÜ nhiªn anh ta lµ ng-êi ®¹i diÖn. ThÕ mµ t¹i buæi lµm viÖc chÝnh thøc anh Tr-¬ng Gia B×nh tr×nh bµy mong muèn trë thµnh ®¹i lý trùc tiÕp cña Olivetti t¹i ViÖt Nam. Mét trËn c·i nhau næ trêi t¹i trô së Olivetti ë Singapor, theo Vâ Mai nãi l¹i lµ thiÕu n-íc ®Êm nhau tay bo. Buæi héi ®µm tan vì. Olivetti còng hiÓu vai trß cña FPT nªn sau nµy nãi chung lµm viÖc th¼ng víi FPT. §Õn 1992 th× Ph¸t kh«ng cßn ®-îc h-ëng hoa hång n÷a. Th¸ng 5/1992 t«i ®-îc cö sang lµm viÖc víi Olivetti t¹i Singapore vµ Malasia vÒ viÖc chuyÓn quan hÖ chÝnh thøc lªn møc ®¹i lý cho FPT. §©y lµ lÇn ra n-íc ngoµi lµm viÖc ®Çu tiªn cña t«i ë FPT. T«i ®· ë Liªn X«, Ph¸p nh-ng ch-a ®Æt ch©n lªn c¸c n-íc trong khu vùc. Sang ®Õn Singapore giËt m×nh v× sù tiÕn bé cña Sin. Nhí l¹i c©u chuyÖn cña d©n v-ît biÓn n¨m 1978, 79 ®©u cã muèn ë l¹i Singapore v× kh«ng h¬n ViÖt nam lµ mÊy. Nay thÊy nhµ cöa phè x¸ qu¸ s¹ch sÏ vµ khu c¶ng rÊt hiÖn ®¹i, t«i thùc sù cho¸ng ngîp vµ hiÓu h¬n côm tõ "MÊy con rång ch©u ¸". Lµ ®¹i diÖn cña FPT, h×nh nhkhi ®ã lµ kh¸ch hµng bù cña Olivetti Sin, nªn t«i ®-îc ®ãn tiÕp kh¸ chu ®¸o. TiÕp t«i cã cËu phô tr¸ch th-¬ng m¹i ng-êi ý, Hubber vµ mét anh b¹n sau nµy cßn nhiÒu duyªn nî víi FPT, Piter Bate, chuyªn viªn lµm vÒ hÖ thèng ng©n hµng cho Olivetti, ng-êi anh cïng nh©n viªn phô tr¸ch b¸n PC cho ViÖt Nam, Bary Wenham, ng-êi NewZilan. Chóng t«i v¹ch kÕ ho¹ch cho viÖc Olivetti sÏ tham dù TuÇn lÔ Tin häc lÇn thø 3 t¹i Hµ Néi vµ c¸c thñ tôc ký ®¹i lý. Tay gi¸m ®èc Olivetti Singapore Uruganda ®i c«ng t¸c, khi vÒ cã ®Õn 103

Sö ký FPT 1988 - 1998 chµo t«i. Anh ta ng-êi Chile, ®· tõng tham gia biÓu t×nh ñng hé ViÖt Nam chèng Mü nªn rÊt nhiÖt t×nh víi ViÖt Nam. Råi theo Piter Bate sang Kuala Lampure xem c¸c s¶n phÈm trong ng©n hµng cña Olivetti. Bªn Malaysia Olivetti quy cñ h¬n Singapore nhiÒu, cã ®ñ c¸c bé phËn cøng mÒm, gi¶i ph¸p, b¶o hµnh... T«i hoµn thµnh nhiÖm vô quay vÒ chuÈn bÞ ®ãn chÝnh thøc Olivetti vµo ViÖt Nam. ChuyÕn ®i rÊt bæ Ých v× lÇn ®Çu t«i ®-îc tiÕp xóc víi mét h·ng m¸y tÝnh cã tªn tuæi cña thÕ giíi (khi Êy Olivetti ®øng ë Top Ten vÒ CNTT, doanh sè 5-6 tû ®« la). Sau chuyÕn ®i Êy t«i ®· bµy tá mong muèn ®Ó anh em kh¸c ®-îc ®i tiÕp xóc víi T©y cµng nhiÒu cµng tèt. ThÕ mµ b©y giê c¸i tªn Olivetti ®· gÇn nh- bÞ xo¸ sæ. ThÕ giíi thay ®æi qu¸ nhiÒu. Tuy vËy víi nhiÒu ng-êi FPT, c¸i tªn Olivetti g¾n chÆt víi sù thµnh c«ng cña nh÷ng n¨m th¸ng ®Çu tiªn cho c¶ thÞ tr-êng Liªn X« lÉn thÞ tr-êng trong n-íc vµ lµ c¸i tªn cã thÓ ®øng tr-íc c¸c tõ §iÖn lùc, IBM, Compaq, Motorola... sau nµy. 4/1992, trô së c«ng ty rêi ra 25 Lý Th-êng KiÖt. ISC ë l¹i tr-êng Gi¶ng Vâ v× kh«ng ®ñ chç. HÌ 1992 ngay tr-íc TuÇn lÔ tin häc cã vµi h«m, FPT më héi nghÞ kh¸ch hµng (duy nhÊt ®Õn b©y giê, kh«ng kÓ lÔ héi 5 n¨m FPT còng gÇn nh- mét héi nghÞ kh¸ch hµng). ý t-ëng do Thµnh Nam ®Ò xuÊt. Còng lÇn ®Çu chóng t«i lµm c¸c tê r¬i vÒ Tin häc FPT, in mµu h¼n hoi. Héi nghÞ ®-îc tæ chøc ë kh¸ch s¹n Hoµ b×nh ®èi diÖn c«ng ty, cã 2 anh b¹n Olivetti lµm nÒn (Wenham vµ Bate). Sau c¸c bµi ph¸t biÓu cña c¶ T©y lÉn ta, kh¸ch ®-îc mêi sang Showroom xem m¸y mãc cña Olivetti. Sau nµy tôi IBM, Compaq còng b¾t ch-íc chóng t«i lµm héi nghÞ kh¸ch hµng, nh-ng kh«ng thÓ hay b»ng FPT. D¹o Êy STCoo míi ra ®êi, ch-a d¸m tr×nh diÔn c«ng 104

Sö ký FPT 1988 - 1998 khai nªn kh¸ch hµng tham gia héi nghÞ ch-a ®-îc th-ëng thøc mãn v¨n nghÖ cña FPT. Olivetti chÝnh thøc chØ ®Þnh FPT lµ ®¹i lý ph©n phèi ë ViÖt Nam vµ toµn §«ng D-¬ng. C¸i chøng chØ ®¹i lý (Certificate) cña Olivetti cho FPT lµ nguån c¶m høng cho c¸c chÕ t¸c chøng chØ sau nµy mµ FPT cÇn cho hå s¬ thÇu hoÆc tù chÕ cho ®¹i lý cña m×nh. ThÕ ®øng cña FPT vÒ tin häc t¹i ViÖt Nam ®-îc cñng cè h¬n sau sù kiÖn nµy vµ sau TuÇn lÔ tin häc lÇn thø 3, t¹i ®ã «ng T©y Olivetti Uruganda chÝnh thøc tuyªn bè s½n sµng cïng FPT ch¬i l©u dµi ë ViÖt Nam. Ngµy Êy cã mÊy ®¹i gia vÒ Tin häc, nh- Seatic vµ Genpacific ë trong Nam (mét anh doanh sè rÊt lín, qu©n ®«ng, tæ chøc tèt cã ViÖt kiÒu ®øng ®»ng sau, mét anh lµ liªn doanh víi Ph¸p), 3C ë ngoµi B¾c (to vèn ®«ng qu©n l¾m ng-êi tµi tô tËp), FPT lµ lo¹i míi næi nh-ng chøa ®ùng mét tiÒm n¨ng lín mµ sau nµy qua mÆt ®-îc c¸c ®¹i gia kia. Chóng ta cã con ®-êng riªng. Cuèi 1992 vµ 1993 chóng ta cßn thµnh c«ng h¬n n÷a cïng Olivetti trong hîp ®ång EC, lÇn ®Çu FPT tham gia ®Çu thÇu quèc tÕ vµ phèi hîp cïng FPT HCM triÓn khai réng trong c¶ n-íc <xin xem thªm bµi "Nhí l¹i th¸ng 11/1992"cña t«i vÒ ®¬n hµng nµy>. Chóng ta b¸n å ¹t m¸y Olivetti vµo bé Thuû lîi, Ph©n ®¹m Hµ b¾c, Phèt ph¸t L©m thao, Ng©n hµng §Çu t-, C«ng th-¬ng, N«ng nghiÖp, VIDPublic (ng©n hµng liªn doanh mµ toµn bé phÇn Tin häc cøng, mÒm, viÔn th«ng ®Òu do FPT cung cÊp víi dù gióp ®ì giíi thiÖu cña Olivetti. §©y còng lµ n¬i mµ nhãm ng©n hµng FPT ph¸t triÓn SIBA kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ lµm phÇn mÒm Ng©n hµng). Cã tuÇn lÔ hÌ 1993, FPT ký 2 hîp ®ång h¬n 7 tû VN§ cho EC vµ Ng©n hµng §Çu t-. M¸y chÊt nh- nói mÊy tr¨m c¸i thuª c¶ tÇng 1 cña tr-êng Gi¶ng Vâ lµm kho. 105

Sö ký FPT 1988 - 1998 Riªng Vâ Mai sau khi lªn lo nhËp khÈu chung cho HO vµo cuèi 1992, gi÷a 1993 ®-îc cö sang Singapore lµm ®¹i diÖn th-¬ng m¹i cho FPT, trùc tiÕp giao dich víi Olivetti. Cø nh- thÕ ®Õn gi÷a 1994, sau khi Mü bá cÊm vËn vµo dÞp TÕt 1994, m¸y Mü (IBM, Compaq...) å ¹t vµo lµm Olivetti kh«ng cßn cã chç dung th©n. Sau nµy FPT cßn 2 lÇn b¸n Olivetti sè l-îng kh¸, cho C«ng th-¬ng vµ cho ch-¬ng tr×nh håi h-¬ng EC, nh-ng qu¸ nhá nhoi so víi 2 anh b¹n Mü kia. Con ch¸u chóng ta ch¾c kh«ng cßn hy väng biÕt ®Õn c¸i tªn Olivetti n÷a. Ra mÆt phè, tiÕn vÒ thµnh thÞ N¨m 1993 FPT tiÕp tôc gÆt h¸i thªm qua c¸c hîp ®ång víi Chinfon Bank, hîp ®ång ®Çu tiªn phÇn cøng lín h¬n phÇn mÒm (gÇn 70.000 USD). ThËt lµ con sè vÜ ®¹i vµo thêi ®iÓm ®ã. SIBA mét lÇn n÷a ®-îc c¶i tæ khoa häc h¬n. Chóng ta còng kÕt thóc ®-îc hîp ®ång phÇn mÒm cho c«ng ty Kinh doanh n-íc s¹ch Hµ Néi víi vèn tµi trî cña PhÇn lan vÒ qu¶n lý ho¸ ®¬n n-íc, mét hîp ®ång còng cã dÊu Ên lín ë FPT vÒ lµm phÇn mÒm vµ x©y dùng hÖ th«ng tin. K33 B¸ch khoa Hµ Néi bæ sung thªm nhiÒu chiÕn sÜ cho ISC nh- Hoµng Nam TiÕn, TrÇn Quèc Hoµi, Ph¹m Hång H¶i, Vò Mai H-¬ng, Ph¹m VÜnh Th¾ng, §øc. ISC b¾t ®Çu b¸n bu«n thªm m¸y Compaq, m¸y in nhËp tõ §ång Nam cña anh Th¨ng. Mµu s¾c thÞ tr-êng thay ®æi h¬n. ChØ ë Gi¶ng Vâ thÊy b¾t ®Çu bÝ, chóng t«i t×m c¸ch ra mÆt phè. RÊt nhiÒu ®Þa ®iÓm ®-îc xem xÐt. §¸ng tiÕc nhÊt lµ khu Phñ do·n mµ chóng t«i kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng vµ quan hÖ ®Ó giµnh giËt víi Hanel ®· ®Õn tr-íc råi, cßn mÊt mÊy vÐ cho tay giíi thiÖu. Sau lÔ héi 5 n¨m FPT 13/9/1993, chóng t«i t×m 106

Sö ký FPT 1988 - 1998 t×m ®-îc ®Þa ®iÓm 146 NguyÔn Th¸i Häc tuy kh«ng -ng ý l¾m nh-ng kh«ng cã lùa chän kh¸c vµo lóc ®ã. Sau khi söa ch÷a, cuèi th¸ng 10/1993 chóng t«i, d©n gäi lµ kinh doanh cña ISC nh- t«i, §ç Cao B¶o, Lª Quèc H÷u, T©m, Hoµng Nam TiÕn, Ph¹m Hång H¶i, Ph¹m ViÖt Giang, TrÞnh Thu Hång th- ký, chuyÓn ra NguyÔn Th¸i Häc. ë Gi¶ng Vâ chØ cßn l¹i c¸nh phÇn mÒm do Thµnh Nam l·nh ®¹o. TiÕn “bÐo” ®-îc cö lµm phô tr¸ch cöa hµng tÇng 1, cßn l¹i ë tÇng 2. Chóng t«i tiÕp tôc kinh doanh ®Ò ¸n, b¸n bu«n, b¸n lÎ, doanh sè t¨ng lªn nhiÒu. Còng ë ®©y chóng t«i dÇy c«ng ®¸nh gôc Bé Thuû lîi vµ ®¸nh bËt 3C khi ®Þnh mon men ®Õn. Thùc sù ®ã lµ lÇn ®¸nh nhau b»ng gi¸ ®Çu tiªn cña FPT, cßn tr-íc kia vÉn dµn dùng ®-îc. RÊt tiÕc sau nµy bé nµy gi¶i t¸n, thËm chÝ mét phÇn tiÒn hîp ®ång sang bé míi ®ßi m·i míi ®-îc v× kh«ng biÕt ®ßi ai. HÕt n¨m häc 1993-1994, tr-êng Gi¶ng Vâ chÊm døt hîp ®ång víi FPT, phÇn mÒm hµnh qu©n ra Ngäc kh¸nh, ë nhê x-ëng phim T- liÖu. Ph¶i nãi r»ng ISC chóng t«i thêi kú nµy long ®ong vÒ chç lµm viÖc, ch¹y lung tung. Trung t©m §µo t¹o th× ë Nhµ Chung, Trung t©m b¶o hµnh th× ë Phan Chu Trinh. NguyÔn Th¸i Häc chØ ë t¹m v× chËt, vØa hÌ kh«ng cã bÊt tiÖn cho kh¸ch ®Õn lµm viÖc. §i l¹i chung víi nhµ chñ. ThÕ lµ l¹i t×m tiÕp ®Þa ®iÓm. Chóng t«i dõng ch©n ë 19 NguyÔn BØnh Khiªm, nhµ XB V¨n ho¸ d©n téc, ch¬i lu«n 2 tÇng, råi sau nµy c¶ tÇng 3 cho phÇn mÒm. Lóc nÇy míi cã office ra hån, Showroom tö tÕ cho IBM v× gi÷a n¨m 1994, IBM chØ ®Þnh FPT lµ mét trong ba ®¹i lý cña IBM vÒ PC vµ Midrange. Còng t¹i NguyÔn Th¸i Häc vµ NguyÔn BØnh Khiªm chóng t«i ®· b¸n nh÷ng chiÕc Mini ®Çu tiªn (RS/6000) cho VCB, ®· nhËp chiÕc AS/400 ®Çu tiªn cho FPT nghiªn cøu. Còng ë d©y chóng t«i tiÕp xóc víi c¸c dù 107

Sö ký FPT 1988 - 1998 víi c¸c dù ¸n lín cña Bé néi vô, cña Bé Gi¸o dôc, Bé Tµi chÝnh, tæ chøc c¸c buæi giíi thiÖu m¸y tÝnh IBM rÇm rÜ nhÊt vµ cßn nhiÒu trß kh¸c n÷a. Cã thÕ sau nµy chóng t«i míi thÊy quý khu L¸ng H¹, nã lµ cña m×nh, mµu cê s¾c ¸o míi cã ®-êng hoµng, trªn mét khu ®Êt ®Ñp cña Hµ Néi. §ã còng lµ thµnh qu¶ bao nhiªu n¨m FPT chiÕn ®Êu kinh doanh vµ x©y dùng ®éi ngò. Gi¸p TÕt ©m lÞch 1996, chóng t«i kÐo vÒ L¸ng H¹, b¾t ®Çu mét chÆng ®-êng míi cña FPT. C¸c binh ®oµn chñ lùc Cho ®Õn 1993 chóng ta vÉn say s-a b¸n m¸y Olivetti. ThÞ tr-êng m¸y m¸c cao do FPT lµm lµ chÝnh. Riªng Server m¸y Compaq cã mét vai trß tuyÖt ®èi ë ViÖt Nam. M¸y nh¸i th× ®ñ c¸c thø, IPC, AZTECH, FUJICAMA (do Seatic lµm ph©n phèi, trong ®ã cã sè l-îng lín l¾p r¸p trong n-íc), vµ biÕt bao tªn tuæi kh¸c mµ t«i kh«ng nhí hÕt. Cho ®Õn cuèi n¨m 1993... T¹i Hµ Néi ng-êi ta thÊy mét «ng t©y Mü chÝnh hiÖu xuÊt hiÖn trªn ®-êng phè, t¹i mét sè c¬ quan chøc n¨ng còng nh- t¹i mét sè c«ng ty tin häc. D¸ng ®iÖu ®Æc Mü, khÖnh kh¹ng, ®Çu hãi, mÆt ®á gay, miÖng lu«n nhai kÑo cao su vµ cã vÎ rÊt thùc d©n. Tªn «ng ta lµ Bill Hawell, tr-ëng ®¹i diÖn v¨n phßng h·ng IBM t¹i Hµ Néi. Qua giíi thiÖu cña InvestConsult cña anh B¹t, «ng ta ®Õn FPT lµm viÖc. §ã lµ lÇn ®Çu t«i tiÕp xóc víi mét «ng “MÏo”. Lóc ®Çu c¸i tiÕng Mü cña «ng ta rÊt chi lµ khã nghe víi t«i (vÒ sau t«i hiÓu ra r»ng th»ng Mü nµo còng nãi giäng mòi nh«ng Bill). C¸i vèn tiÕng Anh phät phÑt cña t«i nghe c¸i giäng nµy m·i vÒ sau míi quen. T«i häc tiÕng anh chõng 108

Sö ký FPT 1988 - 1998 n¨m r-ìi, tuÇn hai buæi vµo lóc tr-íc khi t«i häc tiÕng Ph¸p ®Ó ®i häc nghiªn cøu sinh. §Õn khi lµm t¹i FPT ph¶i sö dông lµm viÖc víi T©y, thùc sù lóc Êy míi lµ thùc hµnh. May mµ lµm th-¬ng m¹i trong tin häc cã lÏ chØ cÇn 100 tõ lµ ®ñ (ch¼ng h¹n c¸c tõ nh- payment, discount, open L/C, make T/T, negociate, list price,...) nªn t«i kh«ng ph¶i dïng phiªn dÞch. ChÝnh «ng Bill nµy lóc ®Çu nhËn xÐt t«i tiÕng anh ch-a ®ñ ®Ó lµm viÖc víi «ng ta, nh-ng anh Tr-¬ng Gia B×nh kh«ng ®ñ th× giê ®Ó th-êng xuyªn tiÕp nªn «ng Êy vÉn ph¶i lµm viÖc víi t«i. ¤ng ta cßn ng¹c nhiªn h¬n khi thÊy t«i vµo gi÷a n¨m 1994 cßn ®øng ra dÞch cho ®oµn Ng©n hµng cña IBM Th¸i Lan sang lµm Workshop cho c¸c Ng©n hµng ViÖt Nam vÒ thanh to¸n liªn ng©n hµng (sù thùc «ng ta t×m m·i råi, ch¶ cã ai chÞu dÞch trong sè c¸c dÞch gi¶ chuyªn nghiÖp håi Êy, hay nh- d©n ta th-êng nãi: kh«ng cã chã b¾t mÌo ¨n c.). ¤ng ta khi Êy cao ng¹o giíi thiÖu IBM vµo ViÖt Nam tõ n¨m 1938, khi anh Vinh cao tuæi nhÊt C«ng ty míi chµo ®êi, råi lµ c«ng ty to nhÊt thÕ giíi, ë ViÖt Nam m·i ®Õn 1975 míi ra ®i, nay lµ lóc quay l¹i ViÖt Nam. Th× ra c¸c c«ng ty Mü ®¸nh h¬i thÊy chÝnh phñ Mü s¾p bá cÊm vËn nªn nh¶y vµo thÞ tr-êng ViÖt Nam. Tr-íc ®ã vµo gi÷a 1993 c«ng ty tin häc Mü ®Çu tiªn FPT ®· gÆp gì chÝnh lµ anh b¹n HP. Hä ®i mét ®oµn 5-6 ng-êi cã c¶ ViÖt kiÒu. HP tr×nh bµy rÊt hay vµ anh Tr-¬ng Gia B×nh mª HP tõ c¸i nghe ®Çu tiªn (chÝnh lµ c¸i nã khoe v¨n ho¸ HP). T×nh yªu Êy vÉn ¸m ¶nh anh Tr-¬ng Gia B×nh mÊy n¨m sau ®ã, ®Õn nçi n¨m nay ph¶i chung ch¹ víi nã tÝ ti vÒ kho¶n c¸c s¶n phÈm l-u tr÷ th× míi chÞu yªn. Yªu nhau ®Êy nh-ng anh HP kh«ng ngá lêi g× râ rµng c¶, chØ hÑn sÏ quay l¹i. Cßn IBM th× nãi râ quan ®iÓm khi Êy: anh ®ang ®i t×m bå ®©y, 109

Sö ký FPT 1988 - 1998 -ng ai th× c-íi liÒn. KÓ ra mµ nãi, anh chµng IBM qu¶ cã cao to, ®Ñp trai, l¹i lµ con nhµ giÇu, rÊt giµu, lý lÞch th× cùc kú, mÊy ®êi ®Òu lµm «ng to, nªn c¸c c« g¸i míi lín nhFPT lµm sao kh«ng bÞ c¸m dç. Ng-êi yªu cò th× kh«ng thÊy ®©u, gièng nh- c« l¸i ®ß cña NguyÔn BÝnh, FPT "§µnh lçi -íc víi t×nh qu©n", kh¸c ch¨ng kh«ng "Bá thuyÒn, bá bÕn, bá dßng trong", chóng ta vÉn lµm Tin häc. TÕt 1994, Bill Clinton tuyªn bè bá cÊm vËn ViÖt Nam. Tôi Mü vµo ViÖt Nam dån dËp h¬n. Ng-êi ta thÊy bãng d¸ng cña Compaq, Oracle, Unisys, Cabletron, Baynetwork... t¹i ViÖt Nam ngay sau lêi tuyªn bè Êy. Th¸ng 5/1994 IBM chØ ®Þnh 3 ®èi t¸c FPT, Tradevico/IBC vµ CMT lµm ®¹i lý b¸n PC. CMT lóc ®ã ®ang ®ãng t¹i trô së cò cña IBM, phè Lý Tù Träng, HCM, l¹i ®ang vËn hµnh mÊy c¸i IBM/360 næi tiÕng, nªn dÔ hiÓu. Cßn IBC tr-íc ®ã ®· b¸n mÊy tr¨m m¸y PS2 cho Tæng côc ThuÕ qua ®-îc nhËp kh«ng chÝnh thøc tõ Thuþ §iÓn, riªng FPT ®-îc chÊm do thùc lùc cña chóng ta. ChuyÖn kÓ r»ng «ng Bill lµm mét c¸i test cuèi cïng, nhê mét ng©n hµng n-íc ngoµi ë HCM gäi cho FPT vµ mÊy ®èi t¸c kh¸c kªu ®Õn söa cho hä c¸i m¸y in bÞ háng. Sau 5 phót qu©n ta cã mÆt, cßn c¸c ®èi t¸c kh¸c kh«ng thÊy ®©u. ThÕ lµ FPT ®¹t ®iÓm lµm ®¹i lý PC. Sau nµy tôi nã chØ ®Þnh µo µo, nÕu «ng Bill nµy mµ biÕt th× ch¾c còng ®iªn tiÕt v× c¸ch lµm ¨n v« nguyªn t¾c cña bän ®µn em. Th¸ng 9/1993 FPT còng ®-îc chØ ®Þnh b¸n thªm AS/400 vµ RS/6000. ThÞ tr-êng ph¶n øng còng rÊt nhanh, m¸y Olivetti rÊt Ýt ng-êi mua, cßn IBM, Compaq th× b¸n rµo rµo. Chóng ta b¾t ®Çu nhËp IBM, khi ®ã lµ lo¹i PS/VP (Personal System Value Professional th× ph¶i), cßn m¸y chñ lµ PS2 næi tiÕng. Chóng ta còng b¸n Compaq nhËp qua DongNam cña anh Th¨ng. Con sè ®Æt hµng IBM ®· lµ 110

Sö ký FPT 1988 - 1998 hµng IBM ®· lµ 3 ch÷ sè (tøc h¬n 100 chiÕc). Cuèi n¨m 1994, IBM chØ ®Þnh thªm mét ®¹i lý ph©n phèi n-íc ngoµi, BEAM, do ViÖt kiÒu óc lµm chñ kÕt hîp ng-êi ViÖt trong n-íc. Th»ng nµy bîm trong nghÒ bu«n b¸n víi tôi c¸c h·ng Mü råi, chóng ®Æt hµng 500, 1000 chiÕc, lµm rèi tung thÞ tr-êng néi ®Þa ViÖt Nam khi Êy. Søc Ðp t¨ng dÇn, FPT ®· ph¶i nhËp ®¬n hµng ®Çu tiªn cã con sè 500 chiÕc vµo cuèi n¨m 1994, l·nh ®¹o C«ng ty häp bao nhiªu buæi míi ®Æt bót ký ®¬n hµng ®ã. Còng cuèi 1994, chóng ta b¸n 02 m¸y RS/6000 cho VCB, lo¹i 58H, kh¸ to khi Êy (mçi chiÕc 80.000 USD). T×nh h×nh ®· ®Æt FPT vµo mét giai ®o¹n míi. Mét mÆt l·nh ®¹o c«ng ty, anh Tr-¬ng Gia B×nh, anh Lª Quang TiÕn còng ph¶i tham chiÕn trªn mÆt trËn Tin häc. MÆt kh¸c c¸ch thøc kinh doanh vµ tæ chøc nh- cò cña ISC kh«ng cßn phï hîp. Riªng Thµnh Nam ®· muèn t¸ch phÇn mÒm tõ tr-íc ®ã. Kho¶ng th¸ng 11/1994 t«i b¸o c¸o t×nh h×nh cho Gia B×nh vµ thÊy cÇn cã mét sù c¶i tæ trong C«ng ty vÒ kinh doanh Tin häc. T«i ®-îc giao tæ chøc c¸c buæi häp vÒ ®Ò tµi nµy. C¸c anh em cèt c¸n cña FPT vµ ISC nh- anh Tr-¬ng Gia B×nh, Lª Quang TiÕn, Bïi Quang Ngäc, NguyÔn Thµnh Nam, §ç Cao B¶o, NguyÔn Ngäc §øc, Hoµng Nam TiÕn... (Phan Minh T©m, phô tr¸ch tµi chÝnh cho ISC, khi Êy ®· t¹m th«i viÖc ®Ó nh¾m sang TOGI lµm). C¸c ph-¬ng ¸n kh¸c nhau ®-a ra th¶o luËn vµ råi c¸c trung t©m tùa nh- ngµy h«m nay ®· ®-îc thµnh lËp. QuyÕt ®Þnh ®-îc ký vµ c«ng bè vµo buæi tæng kÕt cuèi n¨m 1994 t¹i Ngäc Kh¸nh, héi tr-êng cña ViÖn t- liÖu phim. Bao gåm c¸c trung t©m: 1. FIS (FPT Information System) - Trung t©m hÖ th«ng th«ng tin; 111

Sö ký FPT 1988 - 1998 2. FSS (FPT Software Solution) - XÝ nghiÖp Gi¶i ph¸p phÇn mÒm ABC (Accounting-Banking-Communication); 3. FCD (FPT Computer Ditribution) - Trung t©m ph©n phèi thiÕt bÞ tin häc; 4. FCO (FPT Computer Office equipment) - Trung t©m m¸y tÝnh, thiÕt bÞ v¨n phßng; 5. FSM (FPT Service Maintenance) - Trung t©m B¶o hµnh, tr-íc ®ã ®· ®éc lËp víi ISC; 6. FIT (FPT Informatic Training) Trung t©m §µo t¹o Tin häc; Sau nµy ra ®êi thªm: 7. FSI (FPT System Integration) - Trung t©m tÝch hîp hÖ thèng (1/1996); 8. FOX, sau lµ Trung t©m Internet FPT (1/1997). FIS: Khi Êy ISC ®ãng ë 19 NguyÔn BØnh Khiªm. TÇng 1 lµm Showroom kiªm b¸n lÎ, b¸n bu«n. Khi t¸ch ISC, bé phËn b¸n lÎ do Ph¹m ViÖt Giang cÇm ®Çu, sö dông tÇng 1 lµm cöa hµng lµ thuéc FCO, TiÕn “bÐo” lªn lµm FCD, phÇn mÒm t¸ch thµnh FSS, cßn l¹i lµ FIS, do §ç Cao B¶o lµm Gi¸m ®èc. Khi ®ã kho¶ng 15 ng-êi, chñ yÕu cã bé phËn tiÕp thÞ (nh- Th¸i Thanh S¬n, HiÓn Linh), triÓn khai hîp ®ång (c¸nh cña Hïng “xo¨n”, H¶i “con”) vµ nhãm C«ng nghÖ cña Lª Quèc H÷u, §inh Quang Th¸i (Th¸i lµ d©n phÇn mÒm nh-ng håi ®ã ®-îc cö sang FIS vµ lµ Phã gi¸m ®èc cña FIS). B¶o ®· cïng t«i lµm nhiÒu dù ¸n tr-íc ®ã nªn nhËn träng tr¸ch l·nh ®¹o FIS trong m¶ng c¸c ®Ò ¸n lín, 112

Sö ký FPT 1988 - 1998 lín, c¸c ®Êu thÇu. Kh¸ch hµng cña ISC do FIS ®¶m nhËn vµ xö lý tiÕp. Riªng kho th× kh«ng t¸ch ®-îc nªn thñ kho NguyÔn Hïng C-êng lµm lu«n cho c¶ FIS vµ Giang, hai bªn dïng chung kho ë NguyÔn BØnh Khiªm. C«ng viÖc sau nµy ph¸t triÓn, FIS gÆt h¸i nhiÒu thµnh c«ng vµ qu©n sè t¨ng lªn 20, 30 vµ h¬n trë thµnh trung t©m lín nhÊt cña FPT vÒ c¶ qu©n sè lÉn doanh sè. D-íi sù l·nh ®¹o cña Gi¸m ®èc B¶o, c¸c ®Ò ¸n, c¸c thÇu th¾ng liªn tiÕp, kh¸ch hµng còng t¨ng lªn kh«ng ngõng. §iÓm ®éc ®¸o lµ FIS tæ chøc c¸c ®éi, c¸c phßng kh¸ chÆt chÏ nh-ng còng mÒm dÎo nªn mÆc dï khèi l-îng c«ng viÖc lín nh-ng lu«n hoµn thµnh c«ng viÖc. C¸c kh¸ch hµng cña Bé Tµi chÝnh (ThuÕ, Kho b¹c, §Çu t-, Doanh nghiÖp, Ban qu¶n lý c¸c øng dông tin häc), cña Bé néi vô nay lµ Bé C«ng an, cña Bé Gi¸o dôc, VDC, V¨n phßng ChÝnh phñ, Ban §¶ng, Thèng kª... ®Òu nhËn ®-îc sù phôc vô chu ®¸o tËn t×nh cña FIS. Nãi nh- vËy kh«ng cã nghÜa FIS kh«ng cã nh÷ng ®iÓm ch-a m¹nh, nh-ng t«i tin r»ng trong mäi hoµn c¶nh FIS lu«n t×m ®-îc gi¶i ph¸p ®Ò hoµn thµnh c«ng viÖc ®-îc giao. §ã lµ c¸i quan träng nhÊt trong kinh doanh. GÇn ®©y FIS cßn chiªu mé ®-îc c¶ nhãm GIS kh¸ ngon lµnh. BiÕt ®©u kh«ng l©u n÷a GIS còng lµ mét trong c¸c binh ®oµn hïng m¹nh cña chóng ta? FSS: D-íi sù l·nh ®¹o vµ d×u d¾t cña Thµnh Nam, nhãm phÇn mÒm lu«n nh- mét tæ chøc cã ®Æc thï riªng trong FPT. Hä ®a phÇn lµ c¸c kü s- lËp tr×nh, s¸ng t¹o nh-ng còng l·ng m¹n. VÒ qu©n sè tõ tr-íc tíi giê phÇn mÒm vÉn thuËn lîi nhê ®¸m sinh viªn tèt nghiÖp sau khi b¶o vÖ nãi chung l¹i tiÕp tôc lµm viÖc ë FPT. C«ng viÖc ë FPT th× kh«ng thiÕu nh-ng cã nh÷ng lóc ®¸m kü s- nµy cã bÖnh 113

Sö ký FPT 1988 - 1998 trÇm uÊt kh«ng dÔ ch÷a. Sau nµy mÆc dï kh«ng muèn t¨ng tr-ëng vÒ qu©n sè nh-ng yªu cÇu c«ng viÖc vÉn ®-a FSS lªn vÞ trÝ thø 2, mµ t«i cho r»ng nÕu kh«ng t¸ch ra th× kh«ng l©u n÷a sÏ chiÕm vÞ trÝ sè 1. C¸i ®ã còng ch¶ cã g× ph¶i bµn, chóng ta mong muèn lµm nhiÒu phÇn mÒm cho ViÖt Nam c¬ mµ. C¸i tªn ABC còng rÊt hay. Accounting, hay KÕ to¸n, lµ h-íng mµ FPT b¾t ®Çu sau Ng©n hµng cã mét tÑo. Ph¶i nh¾c ®Õn Kh¸nh “hãi” trong lÜnh vùc nµy. §Çu 1991 ViÖt “trßn” nãi víi t«i cã th»ng em míi ë Liªn X« vÒ, muèn cho vµo FPT lµm. Buæi ®Çu ®Õn FPT lµ Kh¸nh ta ngåi xem ch-¬ng tr×nh g× ®ã cña TrÇn Ngäc TrÝ vµ tranh luËn rÊt s«i næi nh- lµ quen biÕt víi TrÝ l©u råi. ChÝnh c¸i ®ã ®· g©y c¶m t×nh cho c¸ nh©n t«i vÒ Kh¸nh. Anh cã mét Ýt ngang, gµn cña d©n xø NghÖ, nh-ng l¹i còng thõa h-ëng sù ch¨m chØ, cÈn thËn, cã tr¸ch nhiÖm cao cña quª h-¬ng. Råi Kh¸nh chän KÕ to¸n nh- mét h-íng ®i l©u dµi vµ b¾t ®Çu ngay cho chÝnh FPT. C¸i tªn Balance còng do anh nghÜ ra, mÆc dï cã rÊt nhiÒu ý kiÕn kh«ng ®ång t×nh. Sau nµy qua c¸c hîp ®ång kh¸c, Balance hoµn thiÖn dÇn vµ trë thµnh mét s¶n phÈm cã gi¸ trÞ trong FPT vµ lµ mét h-íng kinh doanh ngon lµnh. RÊt tiÕc c¸i bÖnh trÇm uÊt còng l©y nhiÔm sang Kh¸nh vµ trong mét hoµn c¶nh kh«ng b×nh th-êng anh ®ét ngét rêi FPT vµo gi÷a n¨m 1996, sau nµy t×m hiÓu kü t«i rÊt lÊy lµm tiÕc hoµn c¶nh ®· x¶y ra khi ®ã. Nh- mét con ng-êi, anh rÊt hîp víi m«i tr-êng FPT. Banking th× t«i ®· cã dÞp giíi thiÖu mét Ýt ë phÇn tr-íc. §Õn cuèi 1994 chóng ta ®· lµm xong hîp ®ång víi Chinfon Bank, ®· më réng nhiÒu chi nh¸nh vµ bæ sung nhiÒu chøc n¨ng cho VID-PUBLIC. Sau ®ã lµ MayBank, ICBC, lµ xuÊt khÈu sang Lµo vµ Campuchia. SIBA h×nh h×nh nh- ®· kÞch 114

Sö ký FPT 1988 - 1998 h×nh nh- ®· kÞch bê t-êng, may thay T4 vµ SmartBank ra ®êi, nªn kh«ng thÊy nhãm ®ã trÇm uÊt g× c¶. B©y giê lµ c¶ mét th¸ch thøc cho nhãm Ng©n hµng, t«i vÉn hy väng vµo nh÷ng thµnh c«ng míi cña nhãm tuy r»ng ®«i khi vÉn thÊy tiÕc mét c¸i g× ®ã cho nhãm nµy vÒ thêi c¬ vµ thÞ tr-êng. Communication b¾t nguån tõ s¶n phÈm BCS cña Tr-¬ng §×nh Anh. ThËt hiÕm cã mét kü s- lËp tr×nh nµo say mª c«ng viÖc vµ lµm cã hiÖu qu¶ nh- §×nh Anh, mµ anh kh«ng hÒ ®-îc ®µo t¹o vÒ Tin häc nh- c¸c kh¸ch s¹n kh¸c. ChÝnh BCS lµ m«i tr-êng nÒn cho TTVN vµ T4 (Thanh To¸n TËp Trung cho VIDB). §×nh Anh g¾n chÆt víi tªn TTVN, m¹ng dïng riªng tù t¹o Made in ViÖt Nam duy nhÊt, cã lóc lªn ®Õn 10.000 ng-êi dïng. §Õn nay §×nh Anh lµ Gi¸m ®èc cña Trung t©m Internet FPT (FOX), mét trong 3 nhµ ISP ®Çu tiªn ë ViÖt Nam. H-íng m¹ng réng bÊy giê cã biÕt bao nhiªu gi¶i ph¸p nh-ng TTVN ch¾c sÏ cßn m·i trong ký øc nhiÒu ng-êi. HiÖn nay FPT chóng ta vÉn dïng nã nh- hÖ Mail néi bé. Ngay sau khi FSS ra ®êi nã ®· ®-îc bæ sung mét c¸n bé phÇn mÒm rÊt giÇu kinh nghiÖm ë ViÖt Nam, anh Khóc Trung Kiªn, tr-íc ë AppInfor, l¨n lén rÊt nhiÒu trong ngµnh hµng kh«ng. Anh ®· dùng ®-îc nhãm Tµi chÝnh ThuÕ vµ ®· gi÷ ®-îc vÞ trÝ kh«ng thÓ thay thÕ cña FPT t¹i thÞ tr-êng thuÕ víi c¸c ch-¬ng tr×nh DINATAX, M· tin, VAT, vµ nhiÒu ch-¬ng tr×nh qu¶n lý kh¸c trong ngµnh thuÕ. C¸i quan träng h¬n lµ anh hoµ nhËp rÊt nhanh vµo FPT vµ nay lµ gi¸m ®èc cña FSS. Chóng ta tr«ng ®îi ë anh rÊt nhiÒu cho sù nghiÖp phÇn mÒm cña FPT. Cßn biÕt bao con ng-êi kh¸c cña FSS mµ t«i kh«ng thÓ viÕt hÕt ra. Nh- mét ng-êi ®· tõng lµm phÇn mÒm, t«i chóc 115

Sö ký FPT 1988 - 1998 c¸c b¹n lµm nhiÒu phÇn mÒm h¬n n÷a cho ViÖt Nam cã thÓ s¸nh vai c¸c c-êng quèc n¨m ch©u kh¸c. FSI: Ra ®êi khi nhiÖm vô thùc hiÖn dù ¸n C27 ®Æt trªn vai FPT nhiÖm vô nÆng nÒ. T¸ch nhãm c«ng nghÖ tõ FIS ra, FSI ®· nhanh chãng thªm qu©n sè (kÓ c¶ ng-êi ngo¹i quèc L©n ®©n) vµ hoµn chØnh c¬ cÊu mét trung t©m. FSI ®· thùc hiÖn rÊt tèt dù ¸n C27 vµ rÊt tiÕc nhµ n-íc kh«ng ®ñ kinh phÝ ®Ó hoµn thµnh sím. Vèn lµ con ng-êi c«ng nghÖ nªn Lª Quèc H÷u ®· lµm tèt nhiÖm vô qu¶n lý ®Ò ¸n C27. Trung t©m còng rÊt cè g¾ng trong më réng th× tr-êng nh-ng kh«ng ph¶i lóc nµo còng thµnh c«ng. L¾m ng-êi giái nh-ng còng ®a n¨ng nªn FSI ®«i lóc trµn d¶i trong c¸c vÊn ®Ò c«ng nghÖ, ®Õn møc cã khi thµnh gai mÝt. VÉn biÕt ®· dù ¸n th× ph¶i cã c«ng nghÖ ®Ó tËp trung khoanh vïng còng lµ mét viÖc cÇn thiÕt. Chóng ta v·n mong FSI tróng nhiÒu ®Ò ¸n c«ng nghÖ cho c«ng ty. FCD: Lóc ®Çu trung t©m b¸n bu«n nµy cã c¬ cÊu gièng nh- c¸c c¬ quan ë ViÖt Nam b©y giê: «ng tr-ëng ch¶ lµm g×, cßn «ng phã ph¶i lµm tÊt. Sè lµ lóc ®Çu FCD kiªm c¶ nhËp hµng lÉn b¸n bu«n, ®Ó TiÕn “bÐo” lµm chÝnh. Nh-ng vÞ trÝ qu¸ quan träng mµ chñ tr-¬ng cña anh Tr-¬ng Gia B×nh lµ vÊn ®Ò cÊt nh¾c nªn b¶o thñ th× h¬n nªn Lª Quang TiÕn lµ Gi¸m ®èc FCD trong n¨m 1995. Gi÷a n¨m 1995, FPT ký ®¹i lý ph©n phèi víi Compaq, lóc nµy cãc sî anh b¹n IBM phËt lßng n÷a (cuèi 1994 Compaq muèn ký th× FPT ta l¹i run v× sî IBM phËt ý). Chóng ta b¸n c¶ IBM vµ Compaq. FCD håi Êy kh«ng cã kho riªng, TiÕn “bÐo” cã s¸ng kiÕn dïng hµnh lang lµm kho, thÕ lµ hµng ho¸ lung 116

Sö ký FPT 1988 - 1998 tung, mÊt m¸t khèi thø. Cã hµng lµ b¸n ®-îc, vÞ trÝ cña FPT nhóc nhÝch lªn cao dÇn trong thÞ tr-êng b¸n bu«n. ThÕ lµ anh Tr-¬ng Gia B×nh b¶o TiÕn ‘bÐo” tô tËp bän dealers l¹i uèng r-îu thÒ nhau kh«ng ph¸ gi¸, t-¬ng th©n t-¬ng ¸i trong bu«n b¸n. ThÊy tiÒn r-îu nhiÒu qu¸, Lª Quang TiÕn c¾t phÐng kh«ng cho TiÕn “bÐo” kho¶n chi nµy, h¾n mõng ró v× uèng r-îu su«ng còng ch¸n. 1996 c«ng ty t¸ch viÖc cña TiÕn “bÐo” nhËp, b¸n ra t¸ch b¹ch vµ TiÕn “bÐo” chuyªn lo phÇn nhËp khÈu, mua vËt tcho toµn c«ng ty. Phßng KHKD ra ®êi, sau thªm c¸c cao thñ Lª TiÕn H¶i, Hå TrÝ Lu©n, NguyÔn Thanh Thuû vÒ ®Çu qu©n. PhÇn b¸n bu«n giao cho H¶i “kÒu”, H-¬ng “giµ” vµ c¸c bé cò ®· tham gia b¸n. FCD cø thÕ tiÕn lªn cho ®Õn khi kh«ng biÕt tiÕn ®i ®©u n÷a th× H¶i “kÒu”còng bÞ bÖnh trÇm uÊt, sang Blue Sky ®Ó l¹i bao niÒm nuèi tiÕc cña kh¸ch hµng mua sØ FPT. T« TuÊn nh¶y sang kiªm lu«n c¶ FCD vµ FCO (gäi t¾t lµ FCDO), anh ®· quen thuéc lÜnh vùc nµy råi nªn nhanh chãng b¸n bu«n tèt, khæ c¸i nhiÒu lóc c«ng ty ch¶ cã g× cho anh b¸n. T©n quan t©n chÝnh s¸ch anh tung ra chÕ ®é l-¬ng s¶n phÈm, lÝnh cña anh b¸n nh- ®iªn, l-¬ng cao vót lªn khiÕn c¶ c«ng ty ®Òu muèn lµm qu©n cña T« TuÊn. FCO: Lóc ®Çu FCO ®· ph©n chia thµnh 2 côc, FC1 vµ FC2 do cã 2 cöa hµng ë NguyÔn BØnh Khiªm vµ YÕt Kiªu. Showroom ®i theo HO anh Tr-¬ng Gia B×nh cho t¸ch khái ISC v× ®Ó d-íi ISC th× anh Tr-¬ng Gia B×nh kh«ng cã ®Êt triÓn khai c¸c ý t-ëng cña anh. VÝ nh- tæ xa mÑ lµ mét vÝ dô, ISC bän t«i khi Êy ®Òu ch¹y l«ng nh«ng nh- bän xa mÑ råi th× cßn lËp chóng ra lµm g×. Ng-îc l¹i ISC th× l¹i b¸n bu«n cho Showroom cña T« TuÊn, vui ®¸o ®Ó. Hai cöa hµng khi Êy kh«ng dÝnh nhau mÊy thÓ lµ tù nhiªn cã FC1, 117

Sö ký FPT 1988 - 1998 FC2, b¸o c¸o giao ban lµ 2 dßng h¼n hoi chø kh«ng céng gép l¹i chung cho FCO. VÒ sau Giang ®i khái FPT th× chÝnh quyÒn trong FCO míi tËp trung vµo T« TuÊn, cöa hµng ë NguyÔn BØnh Khiªm còng ®ãng lu«n nh-êng cho B¶o hµnh. T« TuÊn cho c¸c cöa hµng FPT bung ra kh¾p Hµ Néi, cø y nh- c¾m cê xÝ ®Êt Êy, c¶ Hµ Néi rîp biÓn 3 mµu FPT. Sau phøc t¹p qu¸ vÒ thñ tôc vµ qu¶n lý tµi s¶n nªn co l¹i mµ biÕn thµnh cöa hµng ®¹i lý, hiÖu øng 3 mµu vÉn tèt nguyªn. FSM: Tr-íc ®ã FSM ®· t¸ch ra khái ISC. Sè lµ trong 1993 c«ng ty sî Trung t©m b¶o hµnh FPT chØ tËp trung phôc vô ISC mµ kh«ng lo cho ZODIAC vµ Showroom cña T« TuÊn nªn cho t¸ch Trung t©m ra khái ISC. ViÖc nµy sau nµy cã hËu qu¶ ghª gím trong t©m t- anh em B¶o hµnh. Vèn næi tiÕng trong dÞch vô nµy, uy tÝn cña FPT cao ra phÕt (tr-íc sang ®Õn tËn Liªn X«). C¸c kh¸ch hµng lín chØ tÝn nhiÖm FPT, t¹o ®µ cho FIS trong nhiÒu ®ît thÇu. Qu©n ta lµm ngon qu¸ nªn c¸c ®¹i gia IBM, Compaq ®Òu chØ ®Þnh lµm nhµ cung cÊp b¶o hµnh cho chóng. NÕu FSM kh«ng chª th× Motorola còng s½n sµng ch¬i. ThiÕt nghÜ chõng Êy c¸i tªn còng ®ñ lµm vinh dù FSM. FIT: Trung t©m §µo t¹o cã tõ rÊt l©u råi trong FPT, do anh Ph-¬ng (con cô §ç M-êi) dùng nªn rèi bá ®i lËp DOIMOI, ®Ó l¹i mét hËu qu¶ to lín may mµ anh em ThuËn Hµ chÕ ngù ®-îc. Vèn lµ mét gi¸o viªn nªn Bïi ViÖt Hµ tiÕp qu¶n Trung t©m kh«ng cã g× khã kh¨n. Lóc ®Çu TT n»m ë trong tr-êng Amstecdam, sau bung ra Nhµ Chung c¹nh tr-êng §¶ng, mét vÞ trÝ lý t-ëng khi ®ã. Anh Hµ næi tiÕng vÒ viÕt s¸ch, sè ®Çu s¸ch anh viÕt ra cã khi kh«ng 118

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®Õm ®-îc, bµy vµi tñ ch-a ch¾c ®ñ. Trung t©m næi tiÕng bëi kh¶ n¨ng tù trÞ cao, kiÓu g× còng cã v« khèi c¸i kh¸c víi c«ng ty chung. HiÖn nay ë YÕt Kiªu, Trung t©m míi triÖt ®Ó c¶i tæ vµ ®ang tËp trung vµo c¸c kho¸ n©ng cao vµ phôc vô c¸c c¬ quan. Chóng ta hy väng trung t©m sÏ ®øng v÷ng trªn thÞ tr-êng ®µo t¹o vèn rÊt hçn lo¹n trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. §Õn nay c¸c binh ®oµn cña chóng ta ®Òu tr-ëng thµnh vµ chuyªn m«n ho¸ cao, nh-ng khi cÇn hiÖp ®ång binh chñng vÉn rÈt tèt. NhiÒu ®éi qu©n cßn cã ng-êi anh em trong HCM, phèi hîp nhÞp nhµng mang l¹i thµnh qu¶ chung cho FPT. Con sè 8 binh ®oµn Tin häc cã thÓ ch-a lµ cuèi cïng. NÕu cã c¸c binh ®oµn míi, t«i ch¾c r»ng hä còng thiÖn chiÕn nh- nh÷ng ng-êi anh em tr-íc ®ã. Lêi kÕt Con ®-êng 10 n¨m lµ dµi víi mét c«ng ty, nhÊt lµ c«ng ty tin häc. Chóng ta ®· ®i qua mét chÆng ®-êng dµi. Chóng ta ®· ®¸nh bao trËn lín nhá, tõng lµm rung chuyÓn c¸c m¶nh ®Êt t-ëng chõng nh- khã lßng ®Æt tíi: MOI, MOF, MOET... c¸c Ng©n hµng, Lµo hay Campuchia. Con ®-êng phÝa tr-íc ®ang réng më. Håi x-a chØ cã m-¬i ng-êi, h«m nay ta ®· h¬n 400, con ®-êng s¾p ®i ch¾c sÏ to lín h¬n nhiÒu con ®-êng ta ®· qua.

119

Sö ký FPT 1988 - 1998 MÒm ta lu«n ph¶i siªu Cßn cøng lu«n ph¶i ch¾c Lµm cho kh¸ch hµng s-íng Ta míi sèng yªn vui.

VÒ h-íng Ph¸t triÓn PhÇn mÒm
Còng nh- bÊt cø mét c«ng ty ®Çy tham väng nµo kh¸c, ngµy tõ khi ra ®êi, FPT ®· nung nÊu môc tiªu trë thµnh nh÷ng ng-êi khai ph¸ cho c«ng nghiÖp phÇn mÒm t¹i ViÖt Nam. §Ó ®¹t ®-îc môc tiªu ®ã, l·nh ®¹o C«ng ty - c¸c anh Tr-¬ng Gia B×nh, Lª Vò Kú ®· bá nhiÒu c«ng søc mêi nhiÒu chuyªn gia hµng ®Çu vÒ tin häc, c¶ phÇn cøng vµ phÇn mÒm cña ViÖt Nam vµo nh÷ng n¨m 80 cña thÕ kû nµy vÒ lµm viÖc t¹i C«ng ty. §ã lµ c¸c anh NguyÔn ChÝ C«ng, anh §ç Cao B¶o, anh NguyÔn Trung Hµ, anh Bïi Quang Ngäc, anh Vâ Mai, anh NguyÔn Thµnh Nam... Nh÷ng nh©n vËt sõng sá Êy ®· sèng, lµm viÖc hÕt søc m×nh cho C«ng ty, ®· cã nhiÒu ®ãng gãp cho Tin häc ViÖt Nam trong khu«n khæ FPT. Mét sè kÕt qu¶ mµ hä ®· thùc hiÖn ®-îc qua c¸c ch-¬ng tr×nh Tin häc sau ®©y ®· nãi lªn ®iÒu kh¼ng ®Þnh ®ã. N¨m 1988, nh×n chung khi nãi ®Õn Tin häc, ai còng nghÜ lµ sÏ lµm phÇn mÒm. Mét kh«ng khÝ s¸ng t¹o hõng hùc kh¾p n¬i. ViÖn TÝnh to¸n §iÒu khiÓn cã c¸c ch-¬ng tr×nh nhËn d¹ng vµ trÝ tuÖ nh©n t¹o, AIC cã CAMAP miªu t¶ c¸c lôc ®Þa tr«i trong tiÕng nh¹c vÐo von, T« Thµnh (§HBK) cã ch-¬ng tr×nh hoa th¬m b-ím l-în,... TiÕc thay trµo l-u ®ã ®· kh«ng ®-îc n©ng ®ì nªn ®· bÞ xu h-íng 120

Sö ký FPT 1988 - 1998 mua ®i b¸n l¹i ®¸nh b¹i dÔ dµng. NhiÖm vô ph¸t hiÖn ra Bill Gate cña ViÖt Nam ®µnh bÞ lïi l¹i cho líp ®µn em nh÷ng thÕ hÖ sau. ThËt t×nh mµ nãi buæi ban ®Çu FPT ®-îc giao viÖc chÕ t¹o siªu m¸y tÝnh, do ®ã tha hå mµ thö mµ mÇy mß. C¶ C«ng ty chØ cã mét m¸y tÝnh XT Foremost vµ mét m¸y æn ¸p §øc mçi khi cã kh¸ch tham quan l¹i bèc khãi mï mÞt. Ngåi ch¸n anh B¶o quyÕt ®Þnh chuyÓn toµn bé c¸c m· nguån cña ch-¬ng tr×nh nhËn d¹ng sang Turbo C, mét quyÕt ®Þnh mµ b©y giê míi hiÓu hÕt tÝnh ®óng ®¾n cña nã. Ch-¬ng tr×nh ®Çu tiªn mµ NguyÔn Thµnh Nam lµm ®-îc còng kh¸ g©y Ên t-îng. §ã lµ viÖc dïng debug ®Ó ®æi hÕt c¸c message trong command.com sang tiÕng ViÖt. Trong m¸y tÝnh cña FPT lóc ®ã khi gâ mét lÖnh kh«ng tån t¹i, m¸y sÏ tr¶ lêi: “Lµm qu¸i g× cã file nµy”. Khã nhÊt lµ ®æi c©u hái: “Y/N” sang “C/K”. Sau mét thêi gian ch¼ng thÊy siªu m¸y tÝnh tiÕn triÓn g× c¶, Trung Hµ th-êng bá ®i gióp c¸c anh Kú, TiÕn trong viÖc b¸n m¸y tÝnh ®æi hµng cho ViÖn Hµn l©m KHLX. VÒ chuyÖn nµy, anh TiÕn còng th-êng t©m sù trong c¸c buæi nãi chuyÖn. Trong c¸c chuyÖn cña anh ®¸ng nhí nhÊt lµ chuyÖn vÒ §øc “bÐo” (hiÖn lµ Gi¸m ®èc Trung t©m B¶o hµnh FPT). §øc “bÐo” håi ®ã ch-a lµm cho FPT. Anh vµ §inh ThÕ Lam (hiÖn lµ Gi¸m ®èc cña Thiªn Nam tin häc) lµm thµnh mét cÆp rÊt ¨n ý ®Ó kiÕm thªm. Hä th-êng ho¹t ®éng trong lÜnh vùc tiÕng ViÖt. ChiÕc m¸y tÝnh ®Çu tiªn cña FPT còng do hä cµi tiÕng ViÖt. G©y Ên t-îng nhÊt lµ cã mét c¸i c«ng t¾c, bËt mét c¸i lµ mµn h×nh chuyÓn sang tiÕng ViÖt, c¸i n÷a lµ tiÕng Nga, c¸i n÷a lµ tiÕng anh. ThËt lµ thuËn tiÖn, h¬n h¼n c¸c kiÓu Shift ph¶i tr¸i ví vÈn cña 121

Sö ký FPT 1988 - 1998 ABC vµ ViÖt Nam I b©y gië. Trong trÝ t-ëng t-îng cña anh Tr-¬ng Gia B×nh lóc ®ã, cÆp nµy còng ngang víi khu c«ng nghÖ cao b©y giê. §ã lµ nãi t¹i sao §øc “BÐo” ®-îc anh TiÕn nh¾c ®Õn. Anh TiÕn nãi: “Khi ®ã FPT b¸n m¸y Olivetti sang Nga bÞ h- háng nhiÒu, ph¶i mêi chuyªn gia §øc sang gióp ®ì. H«m ®ã thÊy §øc bÖ vÖ ®Õn, mÊy chó T©y h× hôi bª m¸y ra. Ch¼ng thÊy «ng §øc ch÷a g× chØ thÊy hai tay ®ót tói quÇn, ®i ®i l¹i l¹i, b¾t c¸c chó T©y xoay ngang xoay däc, ®Ëp ®Ëp vµo m¸y tÝnh, råi l¹i b¾t mang vµo. ThÕ mµ c¸i m¸y l¹i tù nhªn ch¹y. T©y phôc l¾m, cßn anh em ta th× ng¹c nhiªn”. Ch-¬ng tr×nh Demo Xu h-íng demo lµ xu h-íng dominate trong c¸c s¶n phÈm mÒm cña ViÖt Nam. Ng-êi th× demo c«ng nghÖ, kÎ thÌ demo thuËt to¸n, cã c«ng ty th× ®¬n gi¶n lµ ng-êi. FPT còng kh«ng tr¸nh khái trµo l-u ®ã. Tæ s- cña c¸c s¶n phÈm demo (ngµy nay ng-êi ta cßn hay gäi lµ presentation) lµ anh §ç Cao B¶o. Vµo n¨m 1989, c¸c lo¹i ch-¬ng tr×nh nh- PowerPoint, ScreenCam cßn ch-a tån t¹i. Tuy nhªn IBM cã mét ch-¬ng tr×nh t-¬ng tù rÊt ®éc ®¸o, gäi lµ StoryBoard. Ch-¬ng tr×nh nµy cã nhiÒu ®iÓm hay mµ cho ®Õn nay c¸c ch-¬ng tr×nh tiªn tiÕn kÓ trªn vÉn kh«ng cã, tØ dô nh- kh¶ n¨ng ®Þnh nghÜa mét mµn h×nh ¶o trong mét phÇn bÊt kú cña mµn h×nh m¸y tÝnh, vµ cho c¸c ch÷, h×nh chØ thÓ hiÖn trong ®ã. Anh B¶o lµ ng-êi ®Çu tiªn thiÕt kÕ bé ch÷ tiÕng ViÖt cho StoryBoard. C¸c mµn tr×nh diÔn ®éc ®¸o do anh B¶o thiÕt kÕ lóc ®ã th-êng lµ qu¶ ®Êm thÐp cña C«ng ty trong viÖc ®i ký c¸c hîp ®ång. H¬n thÕ n÷a chóng cßn ®-îc dïng cho c¸c môc ®Ých khoa häc vµ ngo¹i giao. Th«ng th-êng lµ 122

Sö ký FPT 1988 - 1998 mµn h×nh ®-îc më ra víi hai bµn tay ®ang n¾m chÆt vµ dßng ch÷ ch¹y: “Hoan h« ®ång chÝ...”. Trong c¸c ®ång chÝ ®-îc hoan h« ph¶i kÓ ®Õn ¤ng §ång SÜ Nguyªn, Bé tr-ëng bé GTVT, ¤ng Vò §×nh Cù, ViÖn tr-ëng Viªn c«ng nghÖ, Gi¸o s- thuû lùc Obermayer cña ViÖn Max Plank-§øc, ¤ng TrÇn L©m, Tæng Gi¸m ®èc §µi THVN,... nhiÒu kh«n xiÕt. TiÕp theo lµ tõng ®oµn «t«, m¸y tÝnh vµ c¸c kiÓu ch÷ uèn l-în, côp xoÌ miªu t¶ c¸c ho¹t ®éng cña FPT liªn quan ®Õn vô viÖc. KÕt thóc th-êng lµ mét cµnh ®µo, hoÆc mét bøc tranh phong c¶nh. Lóc ®Çu, khi ch-a lµm ®-îc bé font tiÕng ViÖt, anh B¶o ®· bá c«ng ra viÕt h¼n mét ch-¬ng tr×nh t-¬ng tù nhStoryBoard. B©y giê cã ng-êi nµo cã ý t-ëng viÕt l¹i PowerPoint chØ v× nã ch¹y chËm qu¸ kh«ng! Ch-¬ng tr×nh demo næi tiÕn thø hai cña FPT mµ anh B¶o l¹i lµ nh©n vËt chÝnh lµ ch-¬ng tr×nh “§Ìn ®-êng”. Sè lµ håi ®ã (1989) AIC cã mét ch-¬ng tr×nh rÊt næi tiÕng gäi lµ CAMAP. Khi ch¹y, b¶n ®å n¨m ch©u bèn biÓn hiÖn lªn vµ tr«i d¹t theo ®iÖu nh¹c rÊt du d-¬ng. Khi kÝch chuét vµo c¸c vÞ trÝ trªn b¶n ®å ta cã thÓ thu nhËn ®-îc nh÷ng th«ng tin vÖ khu vùc ®ã. Ph¶i nãi r»ng AIC vµo qu·ng n¨m 19891992 lµ mét C«ng ty rÊt tËp trung vµo c«ng nghÖ phÇn mÒm, ®Æc biÖt lµ ®å ho¹ vµ còng ®· ®¹t ®-îc nh÷ng kÕt qu¶ ®¸ng khÝch lÖ. Hä cßn ®-îc mêi sang tËn Pari ®Ó thùc hiÖn mét hîp ®ång cho thµnh phè ¸nh s¸ng. FPT, cô thÓ lµ anh B¶o, còng kh«ng ph¶i tay võa. Võa may, lóc ®ã cã Mr. NguyÔn ViÕt TuyÓn Gi¸m ®èc XÝ nghiÖp ®Ìn ®-êng Hµ Néi ®Õn ®Ó ®Æt vÊn ®Ò lµm ch-¬ng tr×nh qu¶n lý hÖ thèng chiÕu s¸ng c«ng céng cña Hµ Néi. Lóc ®ã FPT ch¼ng cã ai thµnh th¹o vÒ Fox c¶, nªn chØ cã 123

Sö ký FPT 1988 - 1998 mét ý t-ëng lµ lµm kiÓu GIS. Ban chuÈn bÞ ®Ò ¸n ®-îc cÊp tèc thµnh lËp gåm cã anh C«ng chñ tr×, anh B¶o lo phÇn vÏ vµ xö lý b¶n ®å, anh Nam lo phÇn qu¶n trÞ vµ thÓ hiÖn c¸c ®Ìn s¸ng tèi, anh Ngäc lo phÇn ©m nh¹c. Ch-¬ng tr×nh ®-îc hoµn thµnh trong hai tuÇn, më ®Çu b»ng c¶nh b¶n ®å Hµ Néi tr«i trong tiÕng nh¹c “ Trïng trïng qu©n ®i nhsãng...”. TiÕp ®Õn lµ s¬ ®å nèi c¸c bèt ®Ìn gäi lµ m¹ch vßng, c¸c ®-êng phè,... Tãm l¹i rÊt Ên t-îng. TiÕc r»ng khi ®Õn tr×nh bµy cho XÝ nghiÖp, anh C«ng l¹i chØ ra qu¸ râ sù yÕu kÐm vÒ chuÈn bÞ cña ®éi b¹n, do ®ã ®éi b¹n sî ch¹y mÊt. Gi¶ sö lóc ®ã cã ®«i chót kinh nghiÖm vÒ th-¬ng m¹i th× cã lÏ sù ph¸t triÓn phÇn mÒm cña FPT ®· ®æi s¸ng h-íng kh¸c. Tuy nhiªn ch-¬ng tr×nh “§Ìn ®-êng” thùc sù ®· cã mét t¸c dông demo tÝch cùc vµ ®-îc ch¹y ®i ch¹y l¹i hµng tr¨m lÇn cho c¸c quan kh¸ch kh¾p n¬i xem. Còng cã thÓ coi “§Ìn ®-êng” lµ s¶n phÈm Multimedia ®Çu tiªn cña FPT vÒ tin häc. Ch-¬ng tr×nh vÉn cßn ®-îc l-u tr÷ trong segver FPT SS. ThiÕt t-ëng c¸c nhãm GIS vµ Multimedia kh¾p n¬i cña FPT còng nªn ngã qua tÝ chót cho c¸c bËc ®µn anh ®-îc tháa lßng. Ch-¬ng tr×nh Flight Simulation Tiªu biÓu cho tr-êng ph¸i lËp tr×nh l·ng m¹n cña FPT lµ ch-¬ng tr×nh “Flght Simulation”. Cuèi n¨m 1992, anh T« Dòng PTS Hµng kh«ng KiÐp vÒ, ®· t×m ®Õn Thµnh Nam ®Æt vÊn ®Ò: “XÝ nghiÖp söa ch÷a m¸y bay A76 quyÕt ®Þnh tr×nh lªn ChÝnh phñ duyÖt ®Ò ¸n x©y dùng cabin tËp l¸i m¸y bay TL134, do ®ã A76 muèn t×m c¸c céng sù m¹nh vÒ tin häc, to¸n vµ ®iÒu khiÓn”. Kh«ng mét chót do dù, FPT nhËn lêi 124

Sö ký FPT 1988 - 1998 FPT nhËn lêi ngay. Cïng tham gia dù ¸n cßn cã nhãm chÕ t¹o ®Çu ®o cña ViÖn VËt lý, nghiªn cøu tªn löa cña Kh«ng qu©n, AIC. Bµi to¸n kh¸ phøc t¹p, ®ßi hái ph¶i thÓ hiÖn ®-îc sù thay ®æi cña kh«ng gian ba chiÒu xung quanh ng-êi l¸i dùa trªn c¸c tham sè ®Çu vµo ®o ®-îc nh- ®é cao, tèc ®é, h-íng giã, h-íng bay, vÞ trÝ bay...dù tÝnh sÏ chi 400000 USD, mét con sè khæng lå ®èi víi thêi bÊy giê. §Ó ®-îc tham gia chÝnh thøc vµo dù ¸n, FPT ph¶i lµm mét ch-¬ng tr×nh demo vµ dù ¸n c¸c anh Nam, B¶o, H÷u ®-îc giao lo chuÈn bÞ. Dù ¸n cã 3 phÇn, anh H÷u viÕt vÒ c¸c ph-¬ng tr×nh khÝ ®éng häc, anh B¶o viÕt vÒ viÖc thÓ hiÖn nh÷ng c¶nh 3 chiÒu, cßn anh Nam lo phÇn thiÕt kÕ m¹ng vµ c¸c m¸y tÝnh. §èi víi hä, ®ã qu¶ lµ mét nhiÖm vô hÕt søc nÆng nÒ bëi v× ph¶i ®-a c¸c tr¹m lµm viÖc (WorkStation) ®å hoµ vµo m¹ng, mµ t¹i thêi ®iÓm ®ã l¹i kh«ng cã mét tÝ th«ng tin nµo vÒ chóng c¶. Nghe ng-êi ta m¸ch, anh Nam lªn Trung t©m Th«ng tin cña UBKHKT (ngay ®èi diÖn víi FPT 25 Lý th-êng KiÖt cò). ë ®©y qu¶ lµ cã mét l« c¸c ®Üa CD víi ®Çy ®ñ th«ng tin vÒ m¸y tÝnh. Anh NguyÔn Kh¾c S¬n (Gi¸m ®èc Trung t©m ®¹c cho anh Nam chän ra tÊt c¸c c¸c th«ng tin cã cã ch÷ “WorkStation”. Nhê thÕ, trong b¶n dù ¸n lóc ®ã. FPT míi cã thÓ chµo ®-îc c¶ m¸y SunSpac vµ RS/600. Nãi thªm ®«i chót vÒ anh S¬n, anh lu«n b¨n kho¨n t×m c¸ch sö dông kho th«ng tin v« gÝa trong tay võa cã lîi cho x· héi, tËp thÓ vµ b¶n th©n. VËy mµ kh«ng ®-îc. Lóc ®ã anh næi tiÕng h¬n vÒ cung cÊp c¸c bé font tiÕng ViÖt cho Ventura, PageMaker. Theo nh- anh kh¼ng ®Þnh, ®a sè c¸c lo¹i font tiÕng ViÖt kh¸c ®Òu cã nguån gèc tõ anh sau ®ã ®-îc biÕt së Khoa häc C«ng nghÖ vµ M«i tr-êng thµnh phè Hå ChÝ Minh chç 125

Sö ký FPT 1988 - 1998 Minh chç anh NguyÔn Träng ®· triÖt ®Ó th-¬ng m¹i ho¸ ®-îc nguån th«ng tin t-¬ng tù. L¹i nãi vÒ phÇn demo cña ch-¬ng tr×nh, theo thiÕt kÕ chung sÏ cã 2 modules ch¹y trªn 2 m¸y kh¸c nhau. 1 ®Ó tÝnh to¸n ra c¸c th«ng sè vÒ tèc ®é vµ ®é cao dùa trªn c¸c ph-¬ng tr×nh khÝ ®éng häc lóc m¸y bay cÊt c¸nh. C¸c th«ng sè tÝnh ®-îc sÏ ®-îc truyÒn qua cæng COM sang m¸y thø 2 ch¹y ch-¬ng tr×nh m« pháng visual c¶nh m¸y cÊt c¸nh. Ch-¬ng tr×nh tÝnh to¸n do anh Lª Quèc H÷u chÞu tr¸ch nhiÖm, v× ph¶i tÝnh to¸n nhiÒu nªn ®-îc -u tiªn ch¹y trªn chiÕc m¸y 486 duy nhÊt lóc ®ã: NipponTech. (M¸y nµy hiÖn vÉn cßn trong danh s¸ch tµi s¶n cè ®Þnh cña FPT). XuÊt xø cña nã kh¸ buån c-êi: håi ®ã FPT muèn kinh doanh m¸y §«ng Nam ¸, t×m ®-îc mét h·ng cung cÊp cùc cñ chuèi, thËm chÝ cßn ®ång ý cho m×nh ®Æt mãc m¸y lu«n, nh·n hiÖu Nippon Tech lµ do Trung Hµ ®-a ra lµm ng-êi ta dÔ nghÜ r»ng ®©y lµ mét lo¹i m¸y cao cÊp do NhËt s¶n xuÊt. Ch-¬ng tr×nh truyÒn høng d÷ liÖu qua cæng COM do Phan Minh T©m viÕt. Ch-¬ng tr×nh m¸y bay cÊt c¸nh do §ç Cao B¶o viÕt còng thÊy ®-êng b¨ng ch¹y giËt lïi vµ m¸y bay ngãc ®Çu lªn trêi m©y. Kú l¹ thay lµ c¶ hÖ thèng phøc t¹p nh- vËy ®· ho¹t ®éng. H«m b¶o vÖ ®Ò ¸n, qu©n ta ®· dïng m¸y chiÕu chiÕu lªn t-êng toµn bé c¶nh tÝnh to¸n vµ m¸y bay cÊt c¸nh, rÊt g©y Ên t-îng. TiÕc r»ng sau ®ã ®Ò ¸n kh«ng ®-îc l·nh ®¹o Hµng kh«ng phª duyÖt. Tin häc phôc vô lÔ héi 1993 N¨m 1993 lµ n¨m quan träng, FPT kû niÖm 5 n¨m ngµy thµnh lËp. §ã lµ mét n¨m thµnh c«ng nhÊt víi FPT c¶ vÒ kinh doanh- c«ng nghÖ vµ v¨n ho¸. Ban gi¸m ®èc quyÕt ®Þnh tæ chøc lÔ héi mõng th¾ng lîi. 126

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nhãm Hïng R©u vµ §øc BÐo ®-îc giao nhiÖm vô thiÕt kÕ mét hÖ thèng t-¬ng tù nh- truyÒn h×nh c¸p trong khu«n viªn phßng häp lín cña Khu biÖt thù Hå T©y. Môc tiªu lµ ®Ó replicate l¹i ch-¬ng tr×nh trªn nhiÒu mµn h×nh. Sau mét håi thö nghiÖm, thÊt b¹i ch¸n chª, hä quyÕt ®Þnh nhê anh Vâ Mai (lóc ®ã ®ang ë Singapore) mua 4 bé Commandor lµ thiÕt bÞ Multidisplay cã thÓ nh©n h×nh ra nhiÒu mµn h×nh. TÊt c¶ c¸c TV cña c¸n bé FPT ë khu Thñ LÖ ®Òu bÞ tr-ng dông. Néi dung ch-¬ng tr×nh ®-îc giao cho anh Nam vµ anh B¶o. L¹i mét lÇn n÷a anh B¶o thÓ hiÖn lµ mét chuyªn gia lËp tr×nh xuÊt s¾c, bÊt kÓ ng«n ng÷ nµo. Håi ®ã, trong bé Video for Windows cña Creative cã mét ch-¬ng tr×nh th-¬ng m¹i lµ Action, kh«ng thÓ hiÓu thÕ nµo háng bÐng ®Üa setup, t×m mua cuèng c¶ lªn kh«ng thÊy. Anh B¶o quyÕt ®Þnh dïng mét ch-¬ng tr×nh kh¸c cã tªn lµ Tempra còng ®i kÌm nh-ng lµ miÔn phÝ. §ã lµ mét kiÓu ng«n ng÷ lËp tr×nh ®¬n gi¶n (script) cho phÐp ng-êi dïng cã thÓ ®iÒu khiÓn c¸c objectsmltimedia nh- bµi h¸t, ©m thanh, ¶nh vµ b¨ng video. Ph¶i thõa nhËn lµ tuy cã khã sö dông Tempra rÊt giµu vÒ tÝnh n¨ng vµ mÒm dÎo. Vµ anh B¶o ®· nhanh chãng thµnh th¹o. §Ó cã nguån d÷ liÖu chÕ biÕn, anh B¶o x¸ch m¸y quay video (cña anh B×nh) ®i quay lung tung: kh¸ch hµng, c«ng ty, c¸c ho¹t ®éng STCo còng ®· cã s½n mét sè b¨ng. Lóc ®ã còng ph¸t minh ra mét ph-¬ng ¸n ®-a c¸c bøc ¶nh lÞch sö vµo m¸y tÝnh mµ kh«ng cÇn scaner mµu: kª mét c¸i bÖ thËt ch¾c cho capture. Tuy cã vÊt v¶ mét chót nh-ng vÉn ®-a ®-îc hÇu hÕt c¸c c¶nh lÞch sö vµo m¸y tÝnh. Ch¼ng h¹n nh- chiÕc xe m¸y næi tiÕng cña Hïng R©u cã cuén d©y trong hép ®Ìn pha. ChØ cã ®iÒu lµ nh÷ng ¶nh ®ã cã paletle 127

Sö ký FPT 1988 - 1998 mµu ®èi lËp víi Windows nªn khi show nã, nh÷ng thø xung quanh cã mµu kh«ng gièng cò n÷a. Nguån ©m thanh rÊt ®¬n gi¶n, vÒ nh¹c cã H-ng §inh, trong nhãm Hoa s÷a v¸c organ ®Õn vµ ghi l¹i tÊt c¶ c¸c bµi h¸t truyÒn thèng cña STCo. VÒ lêi anh B¶o ra søc luyÖn giäng ®Ó ®äc lêi b×nh. L¹i cßn thuª c¶ mét héi vç tay rµo r¹t ®Ó chªm vµo trong nh÷ng chç quan träng. KhÈu hiÖu “vç tay” næi tiÕng cña anh B¶o ®-îc ph¸t kiÕn chÝnh trong dÞp nµy. Sau khi ®· hoµn tÊt c¸c phô kiÖn th× l¾p ghÐp l¹i. §Çu tiªn còng ®Þnh play ra mµn h×nh vµ ghi hÕt vµo mét b¨ng. Sau ®ã ph¸t hiÖn ra r»ng, ngay c¶ víi c¸i ®Çu ghi hiÖn ®¹i nhÊt cña anh Ngäc, còng kh«ng cã c¸ch nµo ghÐp c¸c b¨ng l¹i thµnh mét b¨ng duy nhÊt mµ kh«ng bÞ ng¾t ®o¹n ë gi÷a. §µnh quyÕt ®Þnh ghÐp nèi b»ng tay t¹i sµn diÔn. Anh B¶o lËp tøc dùng lªn mét menu ®Ó nh¾c nhë anh Nam lµ ng-êi ®iÒu khiÓn khi nµo ph¶i Ên c¸i g×. KÞch b¶n ®-îc dµn dùng kh¸ c«ng phu, theo ®ã th× c¸c c¶nh video vµ nh¹c nÒn sÏ thay ®æi liªn tôc ®Ó khíp víi bµi ph¸t biÓu tæ hîp cña c¸c anh B×nh, TiÕn, Ngäc, Tr¶n. Cuèi cïng th× còng ®Õn ngµy c«ng diÔn. Héi tr-êng nµy tr-íc ®ã chØ dµnh cho c¸c cuéc häp cña Trung -¬ng §¶ng. ThËt lµ mét c¶nh Ên t-îng. C¸c ®¹i biÓu ®-îc tiÕp ®ãn tõ d-íi thÒm, hoa cµi ngùc. Mçi bé phËn ®-îc ph©n mét gãc khoe khoang nh÷ng thµnh tùu cña m×nh. Gãc Sotico ®«ng nh- kiÕn cá v× lµ n¬i tr-ng bµy tê b¸o ¶nh næi tiÕng do Tó HuyÒn vµ Kh¸nh hãi lµm Tæng biªn tËp. C¶ mét héi tr-êng réng lín bµy la liÖt c¸c mµn h×nh m¸y tÝnh vµ TV thÓ hiÖn c¶nh s«ng §µ hïng vÜ (®Ò ¸n Thuû ®iÖn) trong tiÕng nh¹c “§oµn FPT”. §-îc mét lóc cã sù trôc trÆc, ®óng lóc anh B×nh ®ang hïng hån cao giäng th× anh Nam l¹i Ên nhÇm vµo nót vç tay trong m¸y ®-îc phãng 128

Sö ký FPT 1988 - 1998 phãng to nghe còng rÊt Ên t-îng. Quan kh¸ch ng¬ ng¸c, råi còng vç tay Çm Ü. Luèng cuèng anh Nam l¹i båi thªm nh¹c bµi “C«ng ty s¸ng t¸c”. Tõ ®ã trë ®i ¶nh, h×nh, mét n¬i, nh¹c mét n¬i, ng-êi ph¸t biÓu mét n¬i, kh«ng cßn khíp víi nhau nh- kÞch b¶n n÷a. Tuy nhiªn sau ®ã mäi ng-êi ®Òu cã nhËn xÐt: “nh- thÕ FPT h¬n”. Toµn bé hÖ thèng demo ®ã vÒ sau cßn ®-îc tr-ng bµy t¹i trô së ISC ë 146 NguyÔn Th¸i Häc, ®Æc biÖt lµ ®-îc sö dông trong kÞp khai tr-¬ng Ng©n hµng Chinfon (lóc ®ã gäi lµ Cathay Trust), kh¸ch sép cña SIBA. VÒ sau chØ cßn mçi Cï Huy Minh TuÊn lµ nhí c¸ch ch¹y demo. Sau mÊy lÇn chuyÓn qua chuyÓn l¹i, giê kh«ng thÊy ®©u n÷a. ThËt ®¸ng tiÕc cho mét sù nghiÖp khëi ®Çu høa hÑn nh-ng ®· nhanh chãng mai mét, ®Ó b©y giê Hïng R©u kh«ng kiÕm ®©u ra ng-êi lËp tr×nh Multimedia cho c¸c tr-êng phæ th«ng. LÔ héi n¨m 1993 thùc sù lµ mét ngµy lÔ héi vÜ ®¹i. Ngoµi viÖc kÝch thÝch c«ng nghÖ Multimedia ph¸t triÓn, cßn ph¶i kÓ ®Õn cuéc ®ua xe ®¹p xuyªn Hµ Néi do Hïng R©u ®øng ra tæ chøc. Cuéc ®ua gay go vµ c¨ng th¼ng kh«ng kÐm g× Tour de France. Më mµn b»ng c¶nh pe - dan bÞ gÉy gôc d-íi søc d-ín cña Tgi¸m ®èc Tr-¬ng Gia B×nh vµ anh ph¶i d¾t xe ch¹y bé ®o¹n cña m×nh. KÕt thóc b»ng pha l©m ly: em B×nh (hiÖn ë phßng kÕ to¸n FPT), bu«ng tay l¸i ngÊt xØu trong lóc Hïng kÒu (Zodiac) bËt sampanh mõng chiÕn th¾ng. ChÆng cuèi, tõ L¸ng H¹ vÒ Gi¶ng Vâ, Vò Mai H-¬ng ®· dÉn tr-íc c¶ ki - l«- mÐt. C¸c chµng trai kiÓu TiÕn BÐo, H¶i KÒu, Th¾ng Cßm, Nam BÐo,... phi xe m¸y b¸m theo ®«ng nh- kiÕn, anh nµo còng cè sê tay vµo xe cña nµng võa ®Ó lÊy danh v« ®Þch, võa ®Ó lÊy oai víi ng-êi ®Ñp. Ch¼ng hiÓu bän chóng ghÐt nhau hay ch©n tay lo¹ng qu¹ng thÕ nµo mµ em H-¬ng tù ng· l¨n ®ïng, xe 129

Sö ký FPT 1988 - 1998 thµnh h×nh sè 8, ng-êi ®Çy x©y x-íc. VÒ sau häp kiÓm ®iÓm, H-¬ng chØ khãc mµ kh«ng nãi ®-îc c©u nµo. BÝ mËt ®Êy coi nh- bÞ ®i vµo quªn l·ng. Ch-¬ng tr×nh Ng©n hµng Client - Server Mét ch-¬ng tr×nh Ên t-îng kh¸c lµ ch-¬ng tr×nh Ng©n hµng Client - Server . Håi n¨m 1993-1994, thuËt ng÷ “Open System” rÊt ®-îc -a chuéng. Trong c¸c cuéc khÈu chiÕn, c¸nh UNIX, ORACLE th-êng th¾ng thÕ. Sau khi anh Nam ®i häc vÒ PBA (Platform for Banking), mét m«i tr-êng C/S cña Olivetti, FPT quyÕt ®Þnh mua mét bé c¸c c«ng cô demo ng©n hµng cña Olivettiveti, trÞ gi¸ tíi h¬n 7000 USD. Cã lÏ ®©y lµ mét trong nh÷ng ®Çu t- quan träng, phøc t¹p vµ tèn kÐm nhÊt cña c«ng ty. Bé c«ng cô bao gåm: - M¸y chñ Olivetti LSX 5010, to ®ïng, tr¸ng kiÖn, cã cµi UNIX SVR4 vµ LanManager. - C¬ së d÷ liÖu Informix - Card X.25, cho phÐp ghÐp nèi m¹ng LAN víi m¹ng X25 - M¸y ®äc thÎ tõ - M¸y ghi thÎ tõ - M¸y in sæ cã ®Çu ®äc vµ ghi thÎ tõ - PB for UNIX - PB for Windows Tãm l¹i lµ mét mí nh÷ng phÇn mÒm vµ thiÕt bÞ ®Çy c«ng nghÖ. §Ó thÊy møc cao cña c«ng nghÖ, xin kÓ mét 130

Sö ký FPT 1988 - 1998 chuyÖn: Håi ®ã FPT ®ang cßn duy tr× viÖc thi chuyªn m«n cho nh÷ng nh©n viªn míi. Ph¶i thõa nhËn ®ã lµ mét cuéc thi kh¸ phøc t¹p, thËm chÝ cã phÇn khã h¬n luËn v¨n tèt nghiÖp, Tû dô nh- c©u hái -a thÝch cña §øc BÐo lµ: “Lµm thÕ nµo ®Ó c¾t ®«i con 8866 ?” Cña TrÇn Ngäc TrÝ lµ: “H·y viÕt mét ch-¬ng tr×nh bat cã 500 dßng lÖnh ®Ó t×m ®-îc file cÇn thiÕt” (t-¬ng tù nh- find file cña Word b©y giê). NhiÒu chiÕn sÜ ®· cã kinh nghiÖm h¼n hoi mµ vÉn ph¶i ngËm ngïi nhËn O ®iÓm. §×nh anh khi ®ã v× míi vµo nªn còng ph¶i thi. Khi ®-îc hái ®ang lµm g×, §×nh anh dâng d¹c tuyªn bè: “®ang lËp tr×nh PB” vµ nh×n c¸c vÞ gi¸m kh¶o mét c¸ch rÊt th«ng c¶m. Qu¶ nhiªn kh«ng ai d¸m hái g×. PB lµ mét tr-êng lËp tr×nh ph©n t¸n ®-îc thiÕt kÕ kh¸ mÒm dÎo, cho phÐp ng-êi lËp tr×nh cã thÓ t¹o ra vµ sö dông c¸c services kh«ng phô thuéc vµ services ®ã ®ang ®-îc cµi ®Æt ë m¸y nµo. §¹i lo¹i cã thÓ viÕt c¸c ch-¬ng tr×nh nhprint server. Com server mét c¸ch kh«ng phøc t¹p l¾m. §éi qu©n thiÖn chiÕn nhÊt cña ISC gåm Ph-¬ng vµ §×nh anh ®-îc tung vµo cuéc. Hä mµy mß cµi ®Æt, sö dông nonmodem cable ®Ó gi¶ lËp ®-êng X.25 vµ lËp mét ch-¬ng tr×nh thùc sù, ch-¬ng tr×nh qu¶n lý tiÕt kiÖm cho ng©n hµng. Kh¸ch hµng ®-îc cÊp mét sæ tiÕt kiÖm cã b¨ng tõ, khi ®Õn Ng©n hµng th× m¸y sÏ tù ®éng ®äc vµ update sæ ®ã, vµ nhiÒu features kh¸c tùa nh- thay v× gâ password th× cÇm thÎ kÐo xoÑt mét c¸i qua. VËy mµ kh«ng hiÓu sao c¸c Ng©n hµng ®-îc demo ch¼ng cã ph¶n øng g× vµ ch-¬ng tr×nh Clent-Server ®Çu tiªn m·i m·i vÉn chØ lµ demo. Tuy nhiªn viÖc nghiªn cøu m«i tr-êng PB còng ®· ®Æt nh÷ng nÒn mãng ®Çu tiªn cho viÖc x©y dùng NICS vµ sau nµy lµ TTVN. ChØ tiÕc r»ng ngoµi Ph-¬ng vµ §×nh anh ra chØ cã 2 131

Sö ký FPT 1988 - 1998 tay th¹o PB kh¸c lµ gi¸o s- V¨n vµ H-ng K.34 ®Òu kh«ng ë l¹i FPT cho ®Õn b©y giê. B©y giê nh×n l¹i mçi ch-¬ng tr×nh demo ®Òu thùc sù lµ nh÷ng thö nghiÖm lín, ®· mang l¹i cho nh÷ng ng-êi lËp tr×nh vµ thiÕt kÕ nh÷ng kinh nghiÖm kü thuËt hÕt søc quý b¸u. TiÕc thay nh÷ng kinh nghiÖm, nh÷ng kÕt qu¶ ®óc kÕt ®-îc ®· kh«ng ®-îc ®em sö dông triÖt ®Ó mµ dÇn dÇn bay h¬i theo thêi gian. B©y giê th× ai còng hiÓu r»ng ®· bá quan mét khÝa c¹nh quan träng cña viÖc ph¸t triÓn phÇn mÒm: th-¬ng m¹i ho¸ khoa häc. Th-¬ng m¹i ë ®©y ph¶i hiÓu r»ng kh¶ n¨ng ¸p dông vµo cuéc sèng. ChÝnh cuéc sèng míi lµ th-íc ®o cao nhÊt ®¸nh gi¸ c¸c phÈm mÒm m¸y tÝnh. Cã lÏ viÖc sím nhËn ra ®iÒu ®ã vµ kiªn quyÕt coi phÇn mÒm nh- mét doanh nghiÖp ®éc lËp chø kh«ng ph¶i lµ c«ng cô trî gióp cho viÖc kinh doanh ®· gióp cho FPT vÉn gi÷ ®-îc ®éi ngò nh- hiÖn nay. Ch-¬ng tr×nh tÝnh dù to¸n c«ng tr×nh hay th-¬ng m¹i NÕu hiÓu ch-¬ng tr×nh cã kh¶ n¨ng th-¬ng m¹i lµ ch-¬ng tr×nh cã thÓ b¸n ®-îc tiÒn th× ch-¬ng tr×nh th-¬ng m¹i ®Çu tiÖ cña FPT lµ ch-¬ng tr×nh tÝnh dù to¸n c«ng tr×nh do c¸c anh B¶o, Nam vµ Hïng R©u lµm cho anh NhuËn. Lóc ®ã FPT cßn cã mét xÝ nghiÖp C¬ - §iÖn - L¹nh do anh NguyÔn §øc NhuËn lµm gi¸m ®èc chuyªn nhËn c¸c c«ng tr×nh thiÕt kÕ hÖ ®iÒu hoµ. ThÊy c¸c kü s- cÆm côi tÝnh to¸n c¸c dù to¸n rÊt phøc t¹p, nhÊt lµ mçi khi ph¶i thay ®æi kinh phÝ hay Nhµ n-íc thay ®æi c¸c th«ng t- nghÞ ®Þnh cho x©y dùng c¬ b¶n, Hïng R©u n¶y ra ý ®Þnh tù ®éng ho¸. Khi nghe anh tr×nh bµy xong, anh B¶o c-êi khÈy, råi cÆm côi lËp tr×nh lu«n. Anh Nam xin mét ch©n viÕt ch-¬ng tr×nh 132

Sö ký FPT 1988 - 1998 viÕt ch-¬ng tr×nh ®äc c¸c file tham sè ®Ó truyÒn cho ch-¬ng tr×nh tÝnh vµ in cña anh B¶o. Khi in ra ®-îc mét tËp giÊy dµy, anh NhuËn phÊn khëi. Hïng R©u kh¼ng ®Þnh lµ anh cã tr¶ cho 3 ng-êi 1.000.000 ®ång (mét sè tiÒn kh¸ lín vµo n¨m 1989 khi l-¬ng cña c¸c anh chØ lµ 30.000/th¸ng) vµ ®· chia ®Òu cho 3 anh em. Kh«ng biÕt ch-¬ng tr×nh ®ã cã gióp ®-îc g× kh«ng, nh-ng anh NhuËn ®· th¾ng thÇu ®Ò ¸n l¾p dÆt hÖ thèng th«ng giã cho §µi truyªn h×nh ViÖt Nam trÞ gi¸ h¬n 1 tû ®ång. Mét cuéc ®Êu thÇu cã tÝnh chÊt lÞch sö cña FPT, më mµn cho mét lo¹t th¾ng lîi cña anh Ngäc vµ anh B¶o sau nµy. Sau vô nµy anh NhuËn trë thµnh nh©n viªn tiÕp thÞ m¸y tÝnh ®¾c lùc. C©u nãi cöa miÖng cña anh lµ: “M¸y tÝnh hay l¾m, Ên mét c¸i lµ nã in ra lung tung c¶”, rÊt cã Ên t-îng víi kh¸ch hµng. Sau mét thêi gian, anh NhuËn t¸ch ra khái FPT lËp thµnh Emeco, lµm ¨n còng ph¸t ®¹t. RÊt l©u sau ®ã, chiÕc m¸y tÝnh Foremost lÞch sö ®Çu tiªn cña FPT vÉn cßn ch¹y ë v¨n phßng xÝ nghiÖp. Ch-¬ng tr×nh Typo4 Kh«ng hiÓu nh÷ng ng-êi kh¸c thÕ nµo, ®èi víi anh Nam ®Ò ¸n cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh trong viÖc tr-ëng thµnh nhmét ng-êi lËp tr×nh vµ qu¶n trÞ dù ¸n lµ ®Ò ¸n víi mËt danh lµ Typo4. Sè lµ trong thêi gian du häc t¹i Grenoble, Ph¸p, anh Ngäc cã quen ®-îc víi mét anh ViÖt kiÒu tªn lµ anh Long, còng lµ mét fanatic trong lËp tr×nh. Ch¾c ch¾n lµ ®· nghe kh«ng Ýt h¬n mét lÇn bµi gi¶ng cña anh Ngäc vÒ sù th«ng minh cña c¸c lËp tr×nh viªn ViÖt Nam, anh Long «m méng vÒ n-íc tæ chøc lËp tr×nh lµm ¨n lín. 133

Sö ký FPT 1988 - 1998 Tuy nhiªn, anh Long ®· nh×n thÊy tr-íc t-¬ng lai t-¬i s¸ng cña Windows, anh quyÕt ®Þnh bá tiÒn tói, vÒ ViÖt Nam chiªu mé qu©n sÜ. Typo4 code name cña ch-¬ng tr×nh lªn trang chuyªn nghiÖp ch¹y trªn Windows mµ anh Long ®Þnh thùc hiÖn. Theo anh Typo4 kh«ng nh»m môc tiªu ®¹i trµ mµ chØ ®Ó dµnh cho c¸c nhµ in chuyªn nghiÖp. Së dÜ gäi lµ Typo4 lµ ®Ó nhÊn m¹nh kh¶ n¨ng t¸ch lµm 4 mµu cña mçi b¶n in. Qua anh Ngäc, anh Long liªn kÕt víi khoa Tin häc §HBK ®Ó thuª ®Þa ®iÓm vµ tuyÓn mé qu©n sü. Do cã ch©n trong FPT, v¶ l¹i håi ®ã ch-a cã viÖc lµm, anh Ngäc kÕt n¹p anh Nam víi anh B¶o vµo ®éi. Cã ®Õn h¬n 10 ng-êi tham gia vµo ®Ò ¸n. Sau ®ã r¬i rông bít chØ cßn cã 5 ng-êi. Sau nµy cã thªm TrÇn Ngäc TrÝ viÕt vÒ truyÒn tin vµ mét ng-êi chuyªn dÞch c¸c lÖnh in cña Windows sang d¹ng Postscript. ViÖc ®Çu tiªn hä ph¶i lµm lµ l¨n ra häc Windows vµ MSC. So víi Turbo C ®ang rÊt phæ biÕn håi ®o, lËp tr×nh MSC lµ c¶ mét cùc h×nh: võa chËm, võa kh«ng cã WorkBench, kh«ng cã debug. Tuy nhiªn ®æi l¹i MSC cã kh¶ n¨ng Link thµnh file to ®Ó load tõng ®o¹n vµ h¬n n-a t-¬ng thÝch víi Win. §Ó nghien cøu, anh Long mua h¼n bé SDK cña Win 2.1 rÊt t©n tiÕn. Nh- mét ng-êi thiÕt kÕ tæng thÓ, anh Long ®· bá ra rÊt nhiÒu thêi gian ®Ó quy ®Þnh c¸c ph-¬ng thøc ®Ó mäi ng-êi cã thÓ lµm viÖc víi nhau. Mét trong nh÷ng c¸ch ®ã lµ hµm cña ai viÕt ph¶i cã tªn cña ng-êi ®ã ë ®µu, ch¼ng h¹n VdvMenuXO hiÓu ngay lµ hµm cña Vò §øc V-îng. Sau chÝn th¸ng 10 ngµy, s¶n phÈm còng ®-îc ra ®êi. V× in lµ in ra file postscript nªn ph¶i mang sang tËn Bé Néi vô 134

Sö ký FPT 1988 - 1998 cã mét m¸y LaserWriter míi in ®-îc. Khi anh Long mang b¶n in thö vÒ, anh em ai còng thÊy s-íng. §Õn b©y giê vÉn ch-a biÕt mét ch-¬ng tr×nh kh¸c cã thÓ lªn ®-îc nh÷ng trang ®Ñp nh- vËy. Typo4 thùc sù ®· lµ tr-êng häc lín ®Çu tiªn mét ch-¬ng tr×nh lín víi nh÷ng c«ng nghÖ hiÖn ®¹i nhÊt cña FPT. Bµi häc Typo4 còng chØ ra rÊt râ nh÷ng ®iÓm m¹nh vµ yÕu cña nh÷ng ng-êi lËp tr×nh trong n-íc. Râ rµng chóng ta cã nh÷ng lËp tr×nh viªn giái, s¸ng t¹o, cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn ®-îc nh÷ng c«ng viÖc ®å sé, phøc t¹p. Nh-ng chóng ta thiÕu nh÷ng ng-êi cã tÇm nh×n xa h¬n, ®o¸n ®-îc tr-íc xu h-íng ph¸t triÓn, ®i vµo lÜnh vùc míi. Trong sè Ýt ái nh÷ng ng-êi cã kh¶ n¨ng ®Êy, hÇu nh- kh«ng ai cã ®ñ sù dòng c¶m vµ tù tin ®Ó chän ®ã lµm sù nghiÖp cña m×nh. C¸c ®Ò ¸n xuÊt s¾c cña 3C, AIC, ViÖn Tin häc m·i m·i chØ lµ nh÷ng kû niÖm ®Ñp v× kh«ng cã ng-êi d¸m ®Æt c-îc sù thµnh ®¹t cña m×nh vµo nh÷ng s¶n phÈm ®ã. N¨m th¸ng tr«i ®i, cµng ngµy chóng ta cµng nhËn thøc ®-îc r»ng tiÒm n¨ng duy nhÊt cña C«ng ty vµ §Êt n-íc chØ lµ con ng-êi. Vµ c«ng nghÖ phÇn mÒm d-êng nh- ®· thuyÕt phôc ®-îc c¸c chÝnh kh¸ch nh- lµ con bµi chñ ®¹o trªn con ®-êng ViÖt Nam tiÕn lªn x· héi míi. Ch-¬ng tr×nh Phßng vÐ ViÖt Nam airlines Hîp ®ång phÇn mÒm th-¬ng m¹i ®Çu tiªn cña FPT lµ HÖ thèng ®Æt vÐ gi÷ chç cho Phßng vÐ Hµng kh«ng ViÖt Nam Hµ Néi, cuèi n¨m 1990. Tr-íc ®ã mét chót, nhê nç lùc cña anh Phan Quèc ViÖt (ViÖt Trßn), TrÇn Ngäc TrÝ còng ®· triÓn khai mét c¸i g× gi«ng gièng nh- ch-¬ng tr×nh

135

Sö ký FPT 1988 - 1998 truyÒn tin cho Ng©n hµng C«ng th-¬ng H¶i H-ng. Tuy nhiªn còng míi chØ dõng ë giai ®o¹n demo. Phßng vÐ m¸y bay lóc ®ã cã thÓ coi lµ mét tô ®iÓm, bëi v× vÐ m¸y bay cùc hiÕm, nhÊt lµ nh÷ng chuyÕn ®i Nga. Phßng vÐ lóc nµo còng ®«ng nh- héi. Tr-ëng phßng vÐ Hµ Néi lóc ®ã lµ chÞ Phan H¹nh Tho¶, ThiÕu t¸ Qu©n ®éi. Còng nhê cã c«ng gióp ®ì lín cña chÞ Tho¶ vµ chÞ Hoµ, Phã phßng mµ FPT míi hoµn thµnh ®-îc ch-¬ng tr×nh. Nhãm ®Ò ¸n do anh Ngäc chñ tr× víi sù tham gia cña NguyÔn Thµnh Nam, §inh ThÕ Phong, TrÇn Ngäc TrÝ, Phan Minh T©m vµ C-êng. Ch-¬ng tr×nh ®-îc x©y dùng trªn m¹ng 10Net. Còng ph¶i nh¾c ®Õn lÞch sö m¹ng nµy mét chót v× dï sao nã còng lµ c¬ së cho ch-¬ng tr×nh th-¬ng m¹i ®Çu tiªn cña FPT. Ngay tõ khi míi thµnh lËp ISC, anh C«ng ®· kh¼ng ®Þnh LAN lµ tÊt yÕu vµ do ®ã ph¶i t×m c¸ch x©y dùng 1 m¹ng LAN, Ýt nhÊt lµ t¹i FPT. Thêi gian ®· chøng minh lµ anh rÊt cã lý. Cho ®Õn b©y giê, FPT vÉn ch-a cã g× cao h¬n ngoµi viÖc l¾p c¸c m¹ng LAN. Theo ®Ò nghÞ cña anh, gi÷a n¨m 1989, FPT ®· ®Æt mua 5 card m¹ng Ethernet cña h·ng 10 Net, ®-îc kÌm lu«n c¶ hÖ ®iÒu hµnh m¹ng kiÒu peer-to-peer, tèc ®é 10M. Sau mét håi mµy mß, cuèi cïng Vâ Mai còng dùng lªn ®-îc vµ ®ã lµ niÒm tù hµo vÒ c«ng nghÖ ®Çu tiªn cña FPT. §øng vÒ khÝa c¹nh ng-êi dïng, m¹ng nµy cã mét sè tÝnh n¨ng lý thó nh- kh¶ n¨ng chating, mael, BBS included. VÒ khÝa c¹nh qu¶n lý, nã cho phÐp supervisor kiÓm tra toµn bé access vµo m¹ng thËm chÝ c¶ c¸c actions cô thÓ nh- ng-êi dïng sö dông interupt nµo... rÊt tiÖn lîi cho viÖc bÉy lçi ch-¬ng tr×nh. §óng ngµy 1-1-1991, sau 3 th¸ng lËp tr×nh, 136

Sö ký FPT 1988 - 1998 Phßng vÐ chÝnh thøc khai tr-¬ng sö dông ch-¬ng tr×nh míi víi mét m¹ng 1 m¸y chñ Olivetti M300 vµ 6 m¸y con Olevetti PCS 286 vµ PCS86. LÇn ®Çu tiªn, kh¸ch hµng ®-îc nhËn nh÷ng tê ho¸ ®¬n vµ PNR do m¸y tÝnh in ra. Anh B×nh lóc ®ã s-íng l¾m ®äc diÔn v¨n khen ngîi lu«n lu«n. Cïng tham gia vµo ®Ò ¸n cã anh C-êng. §ã lµ mét thanh niªn kh¸ b¶nh trai nhanh nhÑn vµ th«ng minh. Tèt nghiÖp To¸n, §¹i häc Tæng hîp, anh ®-îc nhËn vµo FPT rÊt ®¬n gi¶n: anh ®Ých th©n gÆp anh B×nh vµ tuyªn bè: “Em lµ nh©n tµi, anh nªn nhËn em”. Anh B×nh ®· cho¸ng v¸ng vµ kh«ng thÓ tõ chèi lêi ®Ò nghÞ ®Êy. Trong thêi gian thùc hiÖn hîp ®ång, C-êng ®· cã nh÷ng quan hÖ rÊt tèt víi HKVN, khi ®ã míi b¾t ®Çu x©y dùng l¹i bé m¸y tin häc cña m×nh. §Çu tiªn lµ thay m¸y telex b»ng ch-¬ng tr×nh cña Phan Minh T©m, cho phÐp göi/nhËn c¸c yªu cÇu gi÷ chç qua SITA tõ bÊt kú m¸y tÝnh nµo. Ch-¬ng tr×nh nµy cña T©m sau ®ã ®-îc gi¶i nhÊt cuéc thi c¸c c«ng tr×nh sinh viªn ë §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi, T©m ®· tèt nghiÖp víi lo¹i xuÊt s¾c. §ã còng lµ mét kiÓu nh- ch-¬ng tr×nh mail b©y giê, ch¹y 24/24, ban ngµy th× nèi vµo m¹ng, tèi l¹i t¸ch ra ch¹y ®éc lËp. §èi víi §øc BÐo, mçi khi ph¶i b¶o hµnh m¸y tÝnh Telex lµ l¹i kªu trêi v× bµn phÝm toµn n-íc chÌ víi vá h¹t h-íng d-¬ng. Ch-¬ng tr×nh nµy lµ tiÒn th©n cho Telex Server cña NguyÔn Kh¸nh V¨n sau nµy, hiÖn vÉn ®ang ch¹y ë hµng chôc chi nh¸nh ng©n hµng kh¸c nhau. Phan Minh T©m, nhê cã nh÷ng tµi n¨ng ®ét xuÊt trong viÖc b¾t Virus cho UNDP ®· ®-îc cÊt nh¾c lªn phô tr¸ch kinh doanh cña ISC. Cuèi n¨m 1994, anh ®ét ngét rêi FPT sang 137

Sö ký FPT 1988 - 1998 TOGI ®Ó l¹i niÒm nuèi tiÕc v« h¹n cho bän TiÕn bÐo H¶i kÒu. Sau ®ã, theo yªu cÇu cña chÞ Hoµ, Phã phßng, FPT thiÕt kÕ mét ch-¬ng tr×nh kiÓu nh- Queue Management cho phÐp theo dâi t×nh tr¹ng lµm viÖc cña tõng m¸y ®Ó b¶o ®¶m ph©n kh¸ch tèi -u. Anh Nam cã viÕt mét ch-¬ng tr×nh th-êng tró nhá ®Ó capture mµn h×nh mét c¸ch th-êng xuyªn vµ göi vÒ m¸y theo dâi. Anh Phong phôc l¾m, nãi håi x-a dïng c¸c hÖ thèng kiÓm tra chØ biÕt ®-îc th«ng sè chø ch-a bao giê nh×n ®-îc mµn h×nh c¶. Anh Phong lµ phã tiÕn sÜ tõ TiÖp vÒ, ®ang d¹y ë §¹i häc B¸ch khoa. Tuy nhiªn cuéc ®êi kh«ng chØ toµn hoa th¬m. Ch¹y ®-îc qu·ng 1 th¸ng. Ch-¬ng tr×nh gië chøng thØnh tho¶ng l¹i treo cøng toµn m¹ng. §ã lµ mét ®iÒu cùc kú bÊt tiÖn cho c¸c chÞ b¸n vÐ vèn ®Òu tuæi cao. VËy mµ vÉn kh«ng ph¸t hiÖn ®-îc t¹i sao. §µnh ®-a ra ph-¬ng ph¸p cæ ®iÓn, cö TrÇn Ngäc TrÝ ngåi lµm viÖc ngay t¹i 1A Quang Trung, cã sù cè th× xö lý. H«m 2 TÕt ¢m lÞch n¨m 1991, phßng vÐ ®ãng cöa ch-a tiÕp kh¸ch, anh Nam buån t×nh X«ng ra ®ã ngåi, bËt m¹ng lªn hy väng kiÕm ®-îc c¸i g× ®ã kh«ng b×nh th-êng. §óng lµ g¸i cã c«ng, chång ch¼ng phô, tÊt c¶ c¸c dßng config.sys ®Òu specify IRQ=2 lµ default lóc cµi ®Æt. Nh- trªn ®· nãi 10Net ®· cã tõ l©uvµ ®Æt default cho m¸y XT, mµ c¸c m¸y cµi ë phßng vÐ l¹i lµ AT286. Anh Nam ®Æt IRQ=3 vµ qu¶ nhiªn sau ®ã lçi treo v« duyªn ®ã biÕn mÊt. HÖ thèng ®Æt chç cho Hµng kh«ng lµ kh¸ phøc t¹p theo sè l-îng, tÇn suÊt giao dÞch còng nh- sù ®ßi hái vÒ tÝnh æn ®Þnh tøc lµ nh÷ng vÊn ®Ò vÒ khai th¸c sö dông. Khi khèi l-îng giao dÞch lín ®Õn mét møc nµo ®Êy, c¸c vÊn ®Ò vÒ tæ 138

Sö ký FPT 1988 - 1998 chøc sö dông vµ qu¶n trÞ giao dÞch trë nªn quan träng h¬n nhiÒu b¶n th©n c¸c thuËt to¸n xö lý giao dÞch ®ã. Cïng thêi gian thùc hiÖn ch-¬ng tr×nh ë phÝa B¾c, c¸c ®ång nghiÖp ë Appinfo còng thùc hiÖn ch-¬ng tr×nh t-¬ng tù ë Phßng vÐ phÝa Nam. §éi AppInfo lóc ®ã cã anh Khóc Trung Kiªn (hiÖn Gi¸m ®èc FSS), anh Tr-êng, anh T©m. So víi Phßng vÐ Hµ Néi, th× ch-¬ng tr×nh phÝa Nam cã tÝnh thùc dông h¬n h¼n. §iÒu ®ã cã ®-îc do nhiÒu nguyªn nh©n, nh-ng lý do chÝnh lµ nhê sù kh¶o s¸t chi tiÕt c¸c phßng vÐ cña c¸c H·ng n-íc ngoµi t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh. Cã v« khèi nh÷ng vÊn ®Ò t-ëng nh- lµ vôn vÆt, nh-ng víi mét quy m« giao dÞch lín l¹i trë nªn v« cïng quan träng, ch¼ng h¹n viÖc sö dông menu hay dßng lÖnh, viÖc chÆt c¸c chÆng bay riªng rÏ hay l-u tr÷ thèng nhÊt. Víi tÊt c¶ nh÷ng thµnh c«ng vµ thiÕu sãt trªn, trong suèt h¬n 1 n¨m ho¹t ®éng, Phßng vÐ 1A Quang Trung ®· lµ tr-êng häc lín vÒ viÖc øng dông tin häc vµo cuéc sèng. NÕu sù ph¸t triÓn cña phÇn mÒm FPT cã thÓ coi lµ thµnh c«ng th× kh«ng thÓ kh«ng kÓ ®Õn ®Ò ¸n nµy. Nhê kinh nghiÖm thu ®-îc ë ®©y, n¨m 1992, FPT Hµ Néi ®· gióp FPT-HCM thùc hiÖn ch-¬ng tr×nh cho Pacific Airlines, mét H·ng hµng kh«ng cæ phÇn míi ra ®êi. Cïng lµm ch-¬ng tr×nh ®ã cã c¸c anh NguyÕn Thµnh Nam, NguyÔn TuÊn Hïng (FPT-HCM hiÖn nay) vµ Mr. S¬n BÐo, hiÖn lµ Tr-ëng phßng mËt m· cña Ban IT-2000. Ch-¬ng tr×nh ®ã cßn ch¹y cho ®Õn thêi gian gÇn ®©y míi bÞ thay b»ng Gabrel sau nh÷ng cè g¾ng thuyÕt phôc n©ng cÊp kh«ng thµnh c«ng cña TuÊn Hïng. Ch-¬ng tr×nh tin häc ho¸ Ng©n hµng Hµng h¶i MSB.

139

Sö ký FPT 1988 - 1998 Cã lÏ ®Ò ¸n Tin häc ho¸ Ng©n hµng Hµng h¶i lµ ®Ò ¸n lín nhÊt vÒ quy m«, nhanh nhÊt vÒ thêi gian triÓn khai vµ hiÖu qu¶ nhÊt c¶ vÒ kinh tÕ, hiÖu dông cho Ng©n hµng vµ ®µo t¹o c¸n bé cña FPT. Lóc ®ã lµ vµo kho¶ng ®Çu n¨m 1991. Kh«ng hiÓu do xui khiÕn thÕ nµo, anh Tr-¬ng Gia B×nh gÆp ®-îc anh Chu Quang Thø lóc ®ã ®ang lµ Phã Tæng gi¸m ®èc Liªn hiÖp Hµng h¶i. C¶ hai ®Òu lµ nh÷ng ng-êi quyÕt ®o¸n vµ méng m¬ nªn ®· nhanh chãng tho¶ thuËn ®-îc viÖc FPT sÏ gióp MSB tinhäc ho¸ toµn bé c¸c nghiÖp vô cña m×nh. §æi l¹i FPT sÏ cã 5% cæ phÇn vµ ®-îc gãp 5% cæ phÇn n÷a trong tæng sè vèn ®¨ng ký cña MSB. Cho ®Õn tËn b©y giê, ®©y vÉn lµ hîp ®ång cã mét kh«ng hai cña FPT. Th¸ng 3-1991, ch-¬ng tr×nh ë Phßng vÐ Quèc tÕ míi t¹m yªn, anh em ®ang trong giai ®o¹n th- gi·n. Anh Ngäc trao ®æi víi anh Nam “FPT ®· ®¹t ®-îc tho¶ thuËn víi Ng©n hµng Hµng h¶i. VÒ mÆt kü thuËt nhãm Léc-§ångCh©u trong thµnh phè Hå ChÝ Minh sÏ ®¶m ®-¬ng. Tuy nhiªn víi FPT, Ng©n hµng lµ mét h-íng ®i chiÕn l-îc, C«ng ty muèn em X«ng vµo”. TÊt nhiªn lµ ch¼ng cã lý do g× ®Ó tõ chèi. §Ò ¸n ë ViÖt Nam cho thÊy viÖc thiÕu hiÓu biÕt cÆn kÏ vÒ nghiÖp vô cã thÓ dÉn ®Õn nhøng hËu qu¶ nhthÕ nµo. Anh Nam quyÕt chÝ vµo thµnh phè Hå ChÝ Minh ®Ó häc hái. L¹i nãi vÒ bé ba: Lª TÊn Léc (hiÖn lµ Gi¸m ®éc FiBI), Hoµng Minh Ch©u (Gi¸m ®èc FPT-HCM) vµ Ng« Vi §ång (Gi¸m ®èc HiPT-HCM). C¸c anh ch¬i víi nhau ®· l©u. Lóc ®ã anh Léc lµ Tr-ëng phßng kü thuËt cña Trung t©m m¸y tÝnh Ng©n hµng C«ng th-¬ng thµnh phè HCM (ICB-HCM). Anh chÝnh lµ ng-êi khëi x-íng vµ ®iÒu hµnh viÖc vi tÝnh 140

Sö ký FPT 1988 - 1998 ho¸ c¸c ho¹t ®éng cña ICB-HCM tõ n¨m 1988. Thêi gian ®Çu, anh ®· m« pháng c¸c ho¹t ®éng cña m¹ng b»ng c¸ch copy ®Üa mÒm ch¹y tõ m¸y nh©n viªn sang m¸y gi¸m ®èc. Anh vµ anh §ång còng lµ nh÷ng ng-êi ®Çu tiªn ®-a m¹ng LAN ch¹y trªn Netware 2.11 vµo ho¹t ®éng n¨m 1989. Anh Ch©u lóc ®ã còng ®· næi tiÕng lµ mét tay b¸n font ch÷ ViÖt vµ thÇy d¹y m¸y tÝnh cho c¸c häc viªn mµ b©y giê ®Òu ®ang ë chøc vô cao c¶... §Ó b¾t ®Çu viÖc häc tËp, anh Nam ®-îc anh Léc ®-a cho mét cuèn s¸ch: “KÕ to¸n Ng©n hµng” cò kü kh«ng thÓ t-ëng t-îng, xuÊt b¶n tõ n¨m 1966. Cuèn s¸ch in Roneo trªn giÊy ®en s× nãi tíi nh÷ng kh¸i niÖm c¬ b¶n nhÊt vÒ c¸c ho¹t ®éng nghiÖp vô cña mét ng©n hµng th-¬ng m¹i. Sau khi liÕc qua ch-¬ng tr×nh thÊy còng chØ gåm cã mét Ýt c¸c menu, anh Nam yªn t©m bay ra, th«ng b¸o víi c¸c sÕp lµ cã thÓ b¾t ®Çu dù ¸n. Nãi ®Õn Ng©n hµng Hµng h¶i, kh«ng thÓ kh«ng nh¾c anh Chu Quang Thø, mét ng-êi cuång tÝn vÒ m¸y tÝnh. Anh NguyÔn H÷u §øc còng lµ mét tay gµn, ch¼ng biÕt g× vÒ m¸y tÝnh, vËy mµ anh còng d¸m nhËn chøc tr-ëng phßng m¸y tÝnh ®¶m ®-¬ng viÖc triÓn khai ch-¬ng tr×nh trong toµn hÖ thèng. Mét nh©n vËt næi tiÕng n÷a cña FPT lµ anh Kh¾c Thµnh còng ®-îc rÌn luyÖn trong lß Hµng h¶i. Khi ®ã míi ch©n -ít ch©n r¸o vÒ n-íc, m¸y t×nh cßn ®ang ó í, anh ®· ®-îc giíi thiÖu lµ chuyªn gia hµng ®Çu vµ biÖt ph¸i vÒ Ng©n hµng 6 th¸ng lµm viÖc cïng anh §øc. Sau ®ã qu¶ nhiªn anh thµnh chuyªn gia hµng ®Çu thËt. Cã lÏ v× qu¸ say mª víi c«ng viÖc hoÆc v× Ng©n hµng cã qu¸ nhiÒu em xinh ®Ñp mµ c¶ anh Thµnh lÉn anh H÷u §øc ®Õn b©y giê vÉn: “Phßng 141

Sö ký FPT 1988 - 1998 kh«ng, gi-êng trèng tµn hoang”. Lóc ®ã Kh¾c Thµnh thùc hiÖn hîp ®ång cho Liªn hiÖp Hµng h¶i ViÖt Nam. Mét hîp ®ång cã thÓ coi lµ ¨n theo hîp ®ång Ng©n hµng. Bªn ®éi b¹n lóc ®ã cã anh B×nh lµ mét ng-êi rÊt -a kü thuËt. ThÊy mét th»ng tr«ng mÆt mòi l¬ ng¬ ®Õn, anh rÊt coi th-êng. FoxProLan lóc ®ã ®ang lµ m«n míi. Anh B×nh demo lu«n mét ch-¬ng tr×nh víi c¸c lo¹i menu phøc t¹p kÝn mµn h×nh. Kh¾c Thµnh bÌn rñ L©m Ph-¬ng luyÖn ch-ëng lËp ra mét ch-¬ng tr×nh kiÓu nh- Xtree trªn Fox, gäi lµ b¸o c¸o nhanh. Anh B×nh cã vÎ nÓ, tõ ®ã hîp t¸c víi ta. Víi vâ c«ng luyÖn ®-îc, Kh¾c Thµnh cßn viÕt v« khèi ch-¬ng tr×nh trªn Fox, trong ®ã cã h¼n mét trß ch¬i gäi lµ Dragon, xøng ®¸ng ®-îc nhËn danh hiÖu chuyªn gia lËp tr×nh Fox. Ch-¬ng tr×nh Ng©n hµng Hµng h¶i còng lµ mét ch-¬ng tr×nh quan träng trong lÞch sö phÈn mÒm cña FPT. C¸c anh Nam, Thµnh, Ph-¬ng, TÊn Vinh th-êng xuyªn ph¶i xuèng. Riªng anh Thµnh ë l©u nhÊt, tæng céng cã ®Õn 6 th¸ng. Trong lóc anh Thµnh chØ biÖt ph¶i th× cã mét ng-êi FPT hiÖn vÉn ®ang lµm cho MSB. §ã lµ chÞ Quyªn. ChÞ lµ häc sinh tèt nghiÖp §HBK xuÊt s¾c nhÊt n¨m 1989 vµ ®-îc anh Ngäc gi÷ lµm nghiªn cøu sinh. ChÝnh chÞ lµ ng-êi lóc ®ã ®· cïng xuèng H¶i Phßng th¸ng 6-1991 ®Ó trî gi¶ng cho kho¸ ®µo t¹o vÒ ch-¬ng tr×nh Ng©n hµng mµ c¶ thÇy lÉn trß ®Òu cßn ®ang mï mê. Ch-¬ng tr×nh Balance Nãi ®Õn Software ë FPT kh«ng thÓ kh«ng nh¾c ®Õn Balance. Mét trong nh÷ng cè g¾ng lín nhÊt cña FPT ®Ó x©y dùng phÇn mÒm ®ãng gãi. Mäi sù b¾t ®Çu tõ xa x-a, cuèi n¨m 1991 khi anh Ngäc ký hîp ®ång Tin häc ho¸ kh¸ch s¹n Th¾ng lîi. Bao gåm cã 2 ch-¬ng tr×nh chÝnh: 142

Sö ký FPT 1988 - 1998 phÇn lÔ t©n vµ phÇn kÕ to¸n. PhÇn lÔ t©n ®-îc giao cho NguyÔn TÊn Vinh chñ tr×. Anh lµm còng kh¸ c«ng phu. Ch-¬ng tr×nh nµy sau còng cßn ®-îc triÓn khai ë kh¸ nhiÒu kh¸ch s¹n n÷a, nh-ng chñ yÕu lµ do ®éi b¹n tù copy, ta ch¼ng thu ®-îc g×. ë ®©y chØ muèn nh¾c ®Õn phÇn kÕ to¸n. §Ó lµm viÖc nµy, anh Ngäc mêi anh Vò §øc V-îng, c¸n bé cña Trung t©m m¸y tÝnh §¹i häc B¸ch khoa lµm céng t¸c viªn cña FPT. Mét phÇn v× anh V-îng ®· giíi thiÖu hîp ®ång, phÇn n÷a lµ do anh V-îng còng ®· cã mét sè kinh nghiÖm trong lÜnh vùc nµy. Toµn bé hîp ®ång ®-îc nghiÖm thu su«n sÎ. Thõa th¾ng, ta ký tiÕp hîp ®ång víi Ngo¹i gi¸o §oµn vµ triÓn khai ch-¬ng tr×nh gièng hÖt. Tuy nhiªn vÉn cã c¶m gi¸c c¸i ®ã kh«ng ph¶i lµ cña m×nh. V-îng cã vÎ kh«ng mÆn mµ víi viÖc ®i l©u dµi víi FPT. Thêi ®iÓm cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh lµ sau khi Phan Quèc Kh¸nh huû hîp ®ång víi Generalexim, ®¬n gi¶n v× lý do ch-a n¾m ®Çy ®ñ vÒ nghiÖp vô kÕ to¸n. Kh¸nh ®Ò xuÊt lËp nhãm KÕ to¸n vµ ®Çu t- chiÒu s©u vµ ®-îc anh Phan Ng« Tèng H-ng ký duyÖt 1.000.000 ®ång. Lóc ®ã lµ kho¶ng th¸ng 5-1992. Thùc ra còng ch-a biÕt dïng tiÒn ®ã vµo viÖc g×. T«i quªn mÊt nhê ®©u, chóng t«i may m¾n gÆp ®-îc mét chÞ lµm kÕ to¸n ë Nhµ m¸y sîi Hµ Néi nh-ng l¹i rÊt yªu thÝch m¸y tÝnh, ®· tõng viÕt nhiÒu module tù ®éng ho¸ tÝnh to¸n. §ã lµ chÞ HiÒn. Sau nµy khi ®· chuyÓn sang VinaTex, chÞ vÉn th-êng xuyªn gióp ®ì FPT kiÕm kh¸ch hµng. Håi ®ã, nhê chÞ HiÒn giíi thiÖu, c¸c anh Nam vµ Kh¸nh cßn mß ®Õn tËn nhµ chÞ kÕ to¸n tr-ëng 3C lµ chÞ Hoa võa ®Ó häc thªm nghiÖp vô võa hy väng kiÕm ®-îc hîp ®ång. §øng trong danh s¸ch nh÷ng ng-êi ®· b¾t ®Çu sù sèng cho Balance, kh«ng thÓ kh«ng kÓ ®Õn anh Lîi Petolimex. Nhê nghiªn cøu b¶n ph©n tÝch nghiÖp vô dÇy 143

Sö ký FPT 1988 - 1998 cép cña anh mµ Kh¸nh hãi ®· häc thªm ®-îc bao nhiªu vâ l¹. Anh còng ®· ký hîp ®ång ®Çu tiªn víi nhãm kÕ to¸n FPT. Kinh nghiÖm ë ta cho thÊy, mét ch-¬ng tr×nh øng dông mµ kh«ng ®-îc ph¸t triÓn dùa trªn m«i tr-êng thùc, cã rÊt Ýt gÝa trÞ. ChØ sau khi thùc hiÖn hîp ®ång víi Petolimex, chóng ta míi gi¸m nãi m×nh cã ch-¬ng tr×nh kÕ to¸n. Còng ph¶i nãi lêi c¶m ¬n víi phßng kÕ to¸n FPT, n¬i ®· cung cÊp mét m«i tr-êng kiÓm nghiÖm ch-¬ng tr×nh kh«ng thÓ chª ®-îc. Gi÷a n¨m 1993, Phan Quèc Kh¸nh b¾t ®Çu t×m kiÕm mét c¸i tªn thÝch hîp cho ch-¬ng tr×nh ®Ó dÔ bÒ qu¶ng c¸o. Khi ®ã cã mét tê t¹p chÝ cã ®¨ng ë b×a 4 qu¶ng c¸o cña mét h·ng tªn lµ Data Control, víi mét c¸i c©n vµ tiÒn r¬i vung v·i. H×nh vÏ ®Êy ®· gîi c¶m høng cho Kh¸nh ®Æt tªn Balance vµ chän lu«n c¸i c©n lµm biÓu t-îng cña ch-¬ng tr×nh. Cã thÓ nãi Balance lµ mét tªn rÊt thµnh c«ng vÒ mÆt ng÷ nghÜa. Sau khi cã tªn, b¾t ®Çu cã hîp ®ång. §Çu tiªn lµ Super L©m Thao, sau ®ã lµ ApatÝt Lµo Cai råi Than Qu¶ng Ninh, Ph©n l©n Ninh B×nh råi Kim khÝ §«ng anh, Kim khÝ Hµ Néi, Kim khÝ H¶i Phßng... Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña Balance ®· ph¬i bÇy tÊt c¶ nh÷ng ®iÓm m¹nh vµ yÕu cña phÇn mÒm FPT. Víi mét sù b¾t ®Çu kh«n ngoan, biÕt lîi dông thiªn thêi vµ cã nh÷ng b-íc ®i hîp lý, chóng ta vÉn kh«ng dùng nªn ®-îc mét s¶n phÈm xøng ®ang víi tÇm vãc C«ng ty. Doanh sè Balance n¨m 1996 b¾t ®Çu ch÷ng l¹i, lµ hÖ qu¶ tÊt yÕu cña viÖc ®Çu t- kh«ng kiªn quyÕt kiÒu ®¸nh trèng bá dïi, còng nh- viÖc kh«ng chó träng x©y dùng mét ®éi ngò ®ñ ®Ó nh©n réng ch-¬ng tr×nh khi cÇn thiÕt. Mét bÖnh kinh 144

Sö ký FPT 1988 - 1998 kinh niªn n÷a cña ta lµ kh«ng duy tr× ®-îc sù nh¹y bÐn kinh doanh mét c¸ch l©u dµi, nhiÒu lóc bÞ lý trÝ chi phèi lµm phøc t¹p ho¸ vÊn ®Ò. Sù ra ®i cña Kh¸nh khái FPT n¨m 1996, ch¾c ch¾n sÏ cã ¶nh h-ëng s©u s¾c ®Õn toµn bé s¶n phÈm nµy cña FPT. Tuy nhiªn Balance ®· gióp C«ng ty kh¼ng ®Þnh ch¾c ch¾n r»ng, nÕu chóng ta ®i ®óng h-íng, chóng ta ch¾c ch¾n tån t¹i ®-îc mét c¸ch ®µng hoµng trong cuéc sèng ®Çy biÕn ®éng nµy. Sau nµy khi cã dÞp tiÕp xóc víi nh÷ng ng-êi t©m huyÕt trong lÜnh vùc tin häc ho¸ kÕ to¸n nh- anh NguyÔn V¨n Trø, t¸c gi¶ KTSys, anh Phan §øc Trung t¸c gi¶ Keyman, FPT míi nhËn thøc ®-îc sù khã kh¨n to lín ®ang chÆn ®øng con ®-êng ph¸t triÓn cña nh÷ng ch-¬ng tr×nh ®ã. §· ®i hÕt ®µ cña m×nh, c¸c ch-¬ng tr×nh ®ßi hái mét sù thay ®æi c¬ b¶n vÒ chÊt. Ai thay ®æi ®-îc ng-ßi ®ã sÏ th¾ng. Ch-¬ng tr×nh TTVN Kh«ng ai ë FPT kh«ng biÕt ®Õn TTVN. N¨m 1996 lµ n¨m ®¨ng quang cña TTVN. Nh-ng nguån gèc cña nã ®· b¾t ®Çu tõ rÊt xa x-a. Ngay tõ håi ®Çu míi thµnh lËp, truyÒn thèng ®· lµ mét lÜnh vùc mµ FPT th-êng xuyªn quan t©m. Tõ n¨m 1989- 1990, d-íi sù chØ ®¹o cña anh C«ng, Vâ Mai ®· b¾t tay vµo viÕt ch-¬ng tr×nh truyÒn tin trªn UNIX. Sau khi anh TrÇn Xu©n ThuËn ®i khái FPT, kh«ng ai quan t©m ®Õn viÖc ®ã d-íi khÝa c¹nh th-¬ng m¹i còng nh- kü thuËt. Cho ®Õn n¨m 1992. Khi FiBI triÓn khai ch-¬ng tr×nh liªn hµng cho Ng©n hµng C«ng th-¬ng ViÖt Nam, c¸c anh Nam, anh Lîi con cã bµn víi anh Léc vÒ viÖc lµm mét ch-¬ng tr×nh truyÒn tin ®Ó g¾n víi c¸c ch-¬ng tr×nh øng

145

Sö ký FPT 1988 - 1998 dông. Nh-ng viÖc ch-a thµnh v× thêi gian thùc hiÖn qóa gÊp. Ngµy 16-12-1993, anh Léc, anh S¬n (ICB) vµ anh Nam ph¶i quyÕt ®Þnh mét viÖc khÈn cÊp. Ng©n hµng c«ng th-¬ng ®ù ®Þnh triÓn khai ch-¬ng tr×nh tiÕt kiÖm göi rÊt nhiÒu n¬i. Mét c«ng ty cña ViÖt kiÒu ë Australia tªn lµ VANACO ®· trùc tiÕp tiÕp xóc vµ ký ®-îc biªn b¶n ghi nhí víi Ng©n hµng vÒ viÖc c«ng ty naú sÏ cho ng©n hµng vay ®Ó cung cÊp thiÕt bÞ vµ phÇn mÒm cho dù ¸n, tæng céng ®Õn 2 triÖu USD FPT ph¶i chÆn b»ng ®-îc. Vµ ngay h«m sau ®ã FiBI ®· ký víi Ng©n hµng C«ng th-¬ng hîp ®ång trÞ gi¸ 16000 USD ®Ó viÕt ch-¬ng tr×nh cho phÐp qu¶n lý tµi kho¶n tiÕt kiÖm cña kh¸ch hµng tËp trung vµ triÓn khai t¹i 20 chi nh¸nh cña Hµ Néi vµ TP Hå ChÝ Minh trong th¸ng 1- 1994. Mét hîp ®ång kû lôc ng¾n vÒ thêi h¹n thùc hiÖn, vµ anh Léc chØ cã vÎn vÑn 3 ngµy ®Î thiÕt kÕ, Client b»ng VB, Host trªn Fox. T©m ®¾c nhÊt lµ hai anh thèng nhÊt ®-îc c¸ch chuyÓn/nhËn sè liÖu tõ / ®Õn c¸c chi nh¸nh lªn cuèi ngµy b»ng xe m¸y hon-da vµ ®Üa mÒm. Võa an toµn võa t¹o céng ¨n viÖc lµm thªm cho nh©n viªn. ViÖc ®éng bé ho¸ sè liÖu gi÷a Hµ Néi vµ Thµnh phè Hå ChÝ Minh thèng nhÊt sÏ dïng SmartCom III. BÝ mËt vÉn ch-a nghÜ ®-îc c¸ch ®Ó tra cøu sè d- tøc thêi. T¹m thêi thiÕt kÕ cã m· tra cøu ®Ó trong tr-êng hîp bÝ, gi¸o dÞch viªn cã thÓ gäi lªn nhê Trung t©m duyÖt hé vµ ghi l¹i m·, gi¸o dÞch vÉn ®-îc coi lµ hîp lÖ. Lóc ®ã ®ang cã phong trµo lËp tr×nh b»ng Visual Basic sau ch-¬ng tr×nh cho Héi së Ng©n hµng ®Çu t-. Sau khi liÕc thÊy mét Control cã ch÷ Modem vµ biÓu t-îng ®iÖn tho¹i, anh Nam bµn víi §×nh anh: thÕ, thÕ... cã lµm ®-îc tr-íc ngµy 1/1 kh«ng. Ch¬i lu«n! ThÕ lµ §inh anh X«ng vµo cËt lùc. Cï TuÊn th× vÏ mµn h×nh giao 146

Sö ký FPT 1988 - 1998 mµn h×nh giao dÞch. L©m Ph-¬ng viÕt b¸o c¸o. FiBI viÕt ch-¬ng tr×nh Host b»ng Fox. Ngµy 25-12, Cï TuÊn bµy vµo thµnh phè Hå ChÝ Minh ®Ó ghÐp ch-¬ng tr×nh. Ngµy 28, ®éi thµnh phè Hå ChÝ Minh l¹i bay ra thö tiÕp. §óng ngµy 2-1-1995 khai tr-¬ng dÞch vô míi t¹i Héi së 10 Lª Lai. §×nh anh, Cï TuÊn mçi ng-êi mét chi nh¸nh. ThËt lµ kú diÖu, kh¸ch hµng cã thÓ göi ®-îc tiÒn thËt. §ã lµ ch-¬ng tr×nh truyÒn tin ®Çu tiªn ¸p dông vµo th-¬ng m¹i cña FPT. Cuèi n¨m 1994, FPT quyÕt ®Þnh ph¸t triÓn theo hai h-íng. Mét thiªn vÒ th- tÝn ®iÖn tö do Kh¸nh V¨n chñ tr× víi server trªn Windows. Mét lµ gi¶i ph¸p tÝch hîp vµo c¸c ch-¬ng tr×nh øng dông trªn Fox/Netware do §×nh anh chñ tr×. Ch-¬ng tr×nh E-mail ®Çu tiªn cña V¨n ®-îc triÓn khai nèi YÕt kiªu, Ngäc Kh¸nh vµ NguyÔn BØnh Khiªm ®· ho¹t ®éng kh¸ æn ®Þnh. PhÊn khëi, Kh¸nh V¨n cïng víi TriÒu vµ Hïng S¬n lóc ®ã h·y cßn lµ hai sinh viªn thùc tËp b¾t tay vµo viÖc n©ng cÊp ch-¬ng tr×nh. Thùc chÊt lµ viÕt l¹i toµn bé c¶ client vµ server, trong ®ã næi bËt nhÊt lµ kh¶ n¨ng cung cÊp c¸c dÞch vô ®éc lËp víi single log-on, liªn kÕt c¸c servers. §-îc sù cè vÊn cña Ph-¬ng vµ §×nh anh, quyÕt ®Þnh viÕt trªn PB lµ m«i tr-êng cã kh¶ n¨ng ph©n t¸n vµ qu¶n lý c¸c dÞch vô thÝch hîp. Sau h¬n 4 th¸ng miÖt mµi, th¸ng 4-1995 s¶n phÈm víi mËt danh lµ Thñ LÖ ®-îc c«ng bè chÝnh thøc víi tªn gäi lµ NICS (Network of Integrated Computer Services) vµ biÓu t-îng ch÷ S do TrÇn Ngäc TrÝ s¸ng t¹o. §©y lµ lÇn ®Çu tiªn FSS tæ chøc giíi thiÖu s¶n phÈm. Buæi lÔ ®-îc tæ chøc t¹i 19 NguyÔn BØnh Khiªm, cã c¶ anh B×nh vµ anh Ngäc tham dù. Kh¸ch mêi ®Õn ®«ng kh«ng ngê vµ ®Æt ra rÊt nhiÒu c©u hëi thiÕt thùc, 147

Sö ký FPT 1988 - 1998 chøng tá sù quan t©m cao ®Õn lo¹i s¶n phÈm t-¬ng tù. Ngay lËp tøc NICS nhËn ®-îc 2 ®¬n ®Æt hµng. Mét cña anh Ngäc ®Ó triÓn khai t¹i FPT, 1 cña Viglacera triÓn khai t¹i c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn. Nhê ®Æt vÊn ®Ò ®¬n gi¶n, ®Ò ¸n Viglacera ®· nhanh chãng ®-îc nghiÖm thu. Cßn viÖc triÓn khai t¹i FPT ®· thÊt b¹i mét c¸ch cay ®¾ng sau h¬n 1 th¸ng nç lùc cña anh Ngäc cïng nhãm anh V¨n. Còng ®· cã kh«ng Ýt nh÷ng cuéc c·i v· gay g¾t. Tuy nhiªn ng-êi ta th-êng häc ®-îc nhiÒu h¬n khi thÊt b¹i chø kh«ng ph¶i lóc thµnh c«ng vç ®ïi xoa r©u. Tuy nhiªn, V¨n, TriÒu, Hïng S¬n ®· lµm ®-îc viÖc kh«ng nhá. §Ì ¸n tèt nghiÖp cña TriÒu vµ S¬n trªn c¬ së NICS ®· ®-îc b¶o vÖ xuÊt s¾c. NICS còng chøa kh¸ nhiÒu ý t-ëng ®éc ®¸o nh- : cung cÊp c¸c chøc n¨ng b¶o tr× vµ qu¶n trÞ server tõ xa, gi¸m ®èc cã thÓ cho phÐp th- ký quyÒn ®äc mét phÇn th- cña m×nh, ng-êi göi cã thÓ kiÓm tra xem ng-êi nhËn ®· ®äc th- hay ch-a,... Kh¸nh V¨n cßn lung nÊu nhiÒu t- t-ëng míi. §¸ng tiÕc lµ anh kh«ng thÓ bá lì c¬ héi ®i häc t¹i Autralia 2 n¨m. Song song, h-íng ph¸t triÓn trªn m«i tr-êng Fox/Netware cña §×nh Anh BCF (Business Communication Services). Còng cã nh÷ng kÕt qu¶ thËt ®¸ng kÓ. Kh¸ch hµng ®Çu tiªn bÞ thuyÕt phôc bëi kh¶ n¨ng truyÒn tin vµ hái ®¸p d÷ liÖu tõ FoxPro lµ anh Ph-¬ng Minh Nam ë A 18. Ch-¬ng tr×nh cho phÐp c¸c nh©n viªn biªn phßng ë cöa khÈu tra cøu vµo d÷ liÖu xuÊt nhËp c¶nh t¹i Hµ Néi. Cuèi n¨m 1994, anh §Æng §øc Mai bªn kho b¹c chÊp nhËn triÓn khai BCF trong ch-¬ng tr×nh qu¶n lý Tr¸i phiÕu. Anh §µo Minh TuÊn VietComBank sö dông BCF trong 148

Sö ký FPT 1988 - 1998 ch-¬ng tr×nh thanh to¸n quèc tÕ tËp trung, mét trong nh÷ng ch-¬ng tr×nh cã hiÖu qu¶ nhÊt cña VCB. §Çu n¨m 1995, Ng©n hµng §Çu t- chÊp nhËn sö dông BCS ®Ó thay thÕ cho SmartcomIII trong ch-¬ng tr×nh liªn hµng cña m×nh. Sau mét chót, MooSun bªn VID-Public triÓn khai hÖ thèng chuyÓn tiÒn vµ kiÓm tra sè d-. Nhê cã sù triÓn khai réng r·i trong toµn quèc vµ nhiÒu m«i tr-êng kh¸c nhau, ch-¬ng tr×nh, nhÊt lµ phÇn truyÒn tin ®-îc kiÓm tra kh¸ kü l-ìng. §Ó demo c¸c tÝnh n¨ng cña BCS, §×nh anh ph¶i viÕt mét ch-¬ng tr×nh kiÓu e-mail ®¬n gi¶n. Vµ ®ã chÝnh lµ version ®Çu tiªn cña TTVN. Cuèi n¨m 1995, do FSS bÞ b¾t buéc ph¶i ph©n thµnh hai ®Þa ®iÓm lµ YÕt Kiªu vµ NguyÔn BØnh Khiªm, anh Nam ®· ®Ò nghÞ §×nh Anh triÓn khai ch-¬ng tr×nh khi ®ã cßn gäi lµ FPT- Mail. Vµ cã lÏ nã còng chØ h¹n chÕ nh- thÕ nÕu kh«ng cã mét ngµy ®Ñp trêi khi anh B×nh gäi vµo th¾c m¾c t¹i sao m×nh l¹i kh«ng cã ch-¬ng tr×nh nµo FreeCode ch¹y ®©u còng thÊy GenPacific. C©n nh¾c kü l-ìng anh Nam ®· quyÕt ®Þnh con ®-êng nhanh nhÊt ®Ó cã thÓ cã mét uy tÝn vÒ c«ng nghÖ trong c«ng chóng lµ thiÕt lËp mét m¹ng diÖn réng ch¹y ch-¬ng tr×nh cña FPT. Kh«ng ngê ý t-ëng ®-îc anh em FPT vµ sau ®ã lµ giíi trÎ vµ nh©n d©n ñng hé qu¸ nhiÖt thµnh. Mét ®ãng gãp kh«ng nhá thuéc vÒ Quang Anh khi ®· ®Ò ra khÈu hiÖu “Mang ®Õn cho b¹n TrÝ tuÖ ViÖt Nam” trong cuéc thi t×m khÈu hiÖu d¸n Bê Hå cña Hoµng Nam TiÕn. MÆc dï kh«ng ®-îc treo t¹i Bê Hå, ch÷ “TrÝ tuÖ ViÖt Nam” ®· thùc sù trë thµnh biÓu t-îng kh«ng chØ cña riªng FPT.

149

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nh÷ng thµnh c«ng ®Çu tiªn vÒ th-¬ng m¹i tuy nhá nhoi nh-ng cã t¸c ®éng cæ vò ghª gím. §èi víi ng-êi lËp tr×nh kh«ng cã phÇn th-ëng nµo cao quý b»ng viÖc nh×n thÊy ch-¬ng tr×nh cña m×nh ®-îc øng dông mang l¹i lîi Ých cho x· héi. ViÖc ®ãng kÝn cöa nghiªn cøu t¹i ViÖt Nam ®· ®Èy bao nhiªu chuyªn gia cã kinh nghiÖm vµo chç bÕ t¾c, nhiÒu ng-ßi ®· chuyÓn nghÒ, nhiÒu ng-êi mÊt h¼n tù tin vµ nhuÖ khÝ nh÷ng ®iÒu tèi cÇn thiÕt ®Ó b-íc vµo mét lÜnh vùc n¨ng ®éng nh- c«ng nghÖ th«ng tin. C¸c hîp ®ång víi n-íc ngoµi B©y giê chóng ta vÉn ch-a qua ®-îc c¸i h¹n bÞ bãc lét ngµy cµng tinh vi h¬n cña c¸c c-êng quèc ngo¹i bang. Bëi thÕ nãi vÒ kinh nghiÖm c¸c hîp ®ång mµ chóng ta ®· lµm víi c¸c kh¸ch hµng lµ ®èi t¸c n-íc ngoµi sÏ rÊt cÇn thiÕt. Trong chuyÕn ®i gÇn ®©y nhÊt sang Singapore, anh Nam ®-îc nãi chuyÖn víi gi¸m ®èc cña h·ng ISIS, mét h·ng phÇn mÒm nhá nh-ng rÊt chuyªn vÒ communication trªn AS/400 cña Singapore. ThËt t×nh cê nh-ng con ®-êng «ng ®· ®i tõ ®Çu n¨m 80 kh¸ gÇn víi c¸i FPT ®ang lµm. Mét trong nh÷ng bµi häc cña «ng lµ “LÊy T©y ®¸nh Ta”. ¤ng ta nãi, ban ®Çu kh«ng ng©n hµng Singapore nµo chÞu chÊp nhËn c«ng nghÖ cña «ng c¶. ¤ng ta bÌn quay sang dïng mäi c¸ch ®Ó c-a ®æ Standard Chatered Bank t¹i Singapore, vµ dïng hä nh- mét ®iÓm reference, sau ®ã lµ c¸c Ng©n hµng ®Þa ph-¬ng míi chÞu lÇn l-ît quy phôc. C«ng lín trong c«ng cuéc nµy lµ anh Lª TÊn Léc, lóc ®ang chøc t¹i Ng©n hµng C«ng th-¬ng. N¨m 1990, nhê cã liªn doanh gi÷a ng©n hµng C«ng th-¬ng vµ Indonexia, anh ®· häc ®-îc ®«i chót kinh nghiÖm “®¸nh T©y” .Gi÷a n¨m 1992 tõ thµnh phè Hå ChÝ Minh anh gäi ra Hµ Néi th«ng 150

Sö ký FPT 1988 - 1998 b¸o cho anh Nam víi giäng cùc kú sung s-íng: “Nam ¬i, th¾ng ®Ëm råi”. §ã lµ anh nãi ®Õn viÖc thuyÕt phôc ®-îc chi nh¸nh Ng©n hµng BNP (banque Nationnal de Paris) t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh sö dông ch-¬ng tr×nh cña ViÖt Nam. C¸i gi¸ 16.000 USD lóc ®ã cã mét ý nghÜa kh¸c xa b©y giê. Theo lêi mêi cña anh Léc vµ anh Ch©u, c¸c anh Nam, Thµnh, Ph-¬ng bay vµo thµnh phè Hå ChÝ Minh ®Ó trùc tiÕp tham gia vµo ®Ò ¸n. Thµnh vµ Ph-¬ng cßn tiÖn thÓ tham gia thùc hiÖn hîp ®ång cho eximBank vµ VietsowPetro. §éi T©y cö mét ®oµn tõ Singapore sang ®Ó thÈm ®Þnh vµ ®Æt yªu cÇu vµ cã c¶ Tµu, Ph¸p. Ph¶i nãi r»ng tiÕng anh lóc ®ã cña ta cßn phät phÑt kinh khñng. Kh«ng ngê gÆp b¸c Léc còng ch¼ng h¬n g×. ThÕ nh-ng cã vÎ nh- anh hiÓu biÕt bän hä vµ lu«n måm “No problem”. Hä kho¸i l¾m, ch¾c lµ lÇn ®Çu tiªn gÆp ph¶i th»ng b¸n hµng mµ c¸i g× còng lµm ®-îc. Chóng gäi lu«n anh Léc lµ “Mr. No Problem”. LÇn ®ã, nh©n mét lÇn ®éi b¹n mêi ®i ¨n, anh Nam cßn ph¸t hiÖn ra Mr. Léc cã biÖt tµi nãi tiÕng anh suèt buæi mµ chØ cÇn kho¶ng 20 tõ. §éi ta ngoµi anh Nam lµm thiÕt kÕ vµ tµi liÖu vµ Ph-¬ng lµm vÒ security, cßn cã anh Léc, Bïi V¨n Dòng, TuÊn, Lîi vµ Mrs Tr©m. Sau khi thùc hiÖn hîp ®ång xong. Mrs Tr©m ®-îc tæ chøc ph©n sang h¼n bªn BNP lµm viÖc ®Ó b¶o hµnh ch-¬ng tr×nh lu«n. Bïi Dòng b©y giê ë IndoVina, vÉn hîp t¸c víi FSS th-êng xuyªn. TuÊn lµ c¸n bé lËp tr×nh chñ chèt cña Ng©n hµng C«ng th-¬ng lóc ®ã, hiÖn lµ phô tr¸ch m¸y tÝnh cña Ng©n hµng C«ng th-¬ng khu vùc II. Lîi con ®ang lµ Gi¸m ®èc BitCo, mét c«ng ty chuyÓn vÒ m¹ng ë thµnh phè Hå ChÝ Minh, tr-íc ®i thi Lý quèc tÕ, rÊt thÝch lµm vÒ c¸c vÊn ®Ò m¹ng. 151

Sö ký FPT 1988 - 1998 Anh Lîi ®· dùng nªn m¹ng diÖn réng kh«ng d©y ®Çu tiªn, nèi tÊt c¶ 14 chi nh¸nh cña Ng©n hµng C«ng th-¬ng thµnh phè Hå ChÝ Minh. M¹ng ®· ho¹t ®éng ®-îc mét thêi gian, sau ph¶i ngõng v× bªn cung cÊp lµ mét c«ng ty cñ chuèi kh«ng cã kh¶ n¨ng cung cÊp c¸c thiÕt bÞ thay thÕ. N¨m 1992, khi thiÕt kÕ c«ng tr×nh nªn hµng cho Ng©n hµng C«ng th-¬ng, sau khi kh¶o s¸t mét sè chi nh¸nh, c¸c anh Nam vµ Lîi ®· Êp ñ ý ®Þnh lµm lÊy mét ch-¬ng tr×nh chuyÒn tin cña m×nh. ThËm chÝ ®· viÕt mét sè thiÕt kÕ. Cã thÓ nãi ®ã lµ nh÷ng ý ®å ®Çu tiªn cña TTVN b©y giê lóc ®ã §×nh anh vÉn cßn ®ang thùc tËp vµ vËt lén víi nh÷ng sè dvµ tµi kho¶n. Sau gÇn mét th¸ng cä s¸t víi ®éi b¹n ta ®· thùc sù hÊp thô ®-îc mét c¸ch lµm viÖc bµi b¶n. NhÊt lµ tµi liÖu. NiÒm tù hµo nhÊt cña anh Léc lóc ®ã vµ FiBI sau nµy lµ 4 tËp hå s¬ dÇy cép vÒ ch-¬ng tr×nh SIBA cho BNP. Trong ®ã cã tËp Data Dicteonary lµ tËp ®¸ng quý nhÊt, m« t¶ toµn bé c¸c tr-êng d÷ liÖu cña ch-¬ng tr×nh. Mét bµi häc n÷a lµ kh¶ n¨ng t×m lçi. §éi b¹n t×m h¼n mét “MÑ T©u” ®Ó test ch-¬ng tr×nh cña ta. Lóc ®ã anh Nam vµ Dòng Bïi còng ®· lµm viÖc rÊt cÈn thËn, thÕ mµ “MÑ” ®ã cø ngåi vµo lµ ®á lßm mµn h×nh. Vâ nµy sau ta còng dïng ®-îc. Test ch-¬ng tr×nh còng lµ mét nghÖ thuËt ®¸ng ph¶i häc kh«ng kÐm g× lËp tr×nh nÕu b¹n lµm ch-¬ng tr×nh th-¬ng m¹i chø kh«ng ph¶i ®å ¸n tèt nghiÖp. Ng-êi test b¾t buéc ph¶i lµ ng-êi cã c¸i nh×n xuyªn suèt toµn ch-¬ng tr×nh chø kh«ng locate ë tõng menu nhá. Thêi ®iÓm nµy còng cã thÓ coi lµ thêi ®iÓm ra ®êi cña ch-¬ng tr×nh SIBA, cã lÏ lµ mét trong nh÷ng ch-¬ng tr×nh phÇn mÒm thµnh c«ng nhÊt vÒ mÆt th-¬ng m¹i ë ViÖt nam. 152

Sö ký FPT 1988 - 1998 ChÝnh x¸c h¬n lµ qu·ng th¸ng 4-1992. FiBI ®ang ë trong giai ®o¹n thµnh lËp. Do cã mËt b¸o cña Ng©n hµng, ta biÕt ®-îc v¨n phßng céng ®ång ch©u ¢u EC t¹i ViÖt Nam ®ang gäi thÇu mét ch-¬ng tr×nh qu¶n lý tÝn dông nh»m qu¶n lý viÖc cho vay tõ quü EC cho c¸c thuyÒn nh©n ViÖt Nam håi h-¬ng. Anh Nam ph¶i bay vµo thµnh phè Hå ChÝ Minh ®Ó bµn. Kh«ng biÕt anh Léc moi tõ ®©u ra ®-îc bé tµi liÖu chµo thÇu cña mét h·ng phÇn mÒm Th¸i Lan. In Ên rÊt ®Ñp vµ chuyªn nghiÖp. Nhê nã mµ ta biÕt ®-îc r»ng muèn cã mét bé hå s¬ chµo thÇu, ch-¬ng tr×nh cña ta ph¶i cã mét c¸i tªn. Trªn tÇng 2 trô së Ng©n hµng C«ng th-¬ng thµnh phè Hå ChÝ Minh. Anh Léc ®i ®i l¹i l¹i måm tu«n ra nh÷ng ch÷ tiÕng anh cßn anh Nam th× ghi lai vµ ghÐp c¸c ch÷ xem ch÷ nµo hay nhÊt. Sau mét lóc chØ cßn vµi ch÷ Bankine. Integrated. Software. Solution, Application, System. C¸c ch÷ c¸i l¬ löng. BÊt gi¸c anh Nam nhí ®Õn bé phim míi xem trªn truyÒn h×nh “N÷ hoµng Siba” nãi vÒ thêi v¨n minh Ai CËp. Ch÷ SIBA ®-îc anh Léc nhÊt trÝ tøc thêi v× rÊt hîp víi nh÷ng ch÷ ®· ®-îc lùa chän. Sau nµy khi ®-îc biÕt ch÷ SIBA tªn ®µn bµ anh Léc cã vÎ h¬i bÊt m·n. L¹i nãi vÒ ch-¬ng tr×nh cña EC. H¼n mäi ng-êi cßn nhí, vÊn ®Ò thuyÒn nh©n Hång K«ng lµ vÊn ®Ò nãng báng cña ViÖt Nam trªn tr-êng quèc tÕ trong nh÷ng n¨m ®Çu 1990. Céng ®ång Ch©u ¢u quyÕt ®Þnh viÖn trî cho ViÖt Nam mét sè tiÒn lín ®Ó hç trî nh÷ng ng-êi håi h-¬ng vµ nh÷ng c¬ së t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho hä. H×nh thøc thùc hiÖn lµ cho vay l·i suÊt nhÑ th«ngqua c¸c Ng©n hµng C«ng th-¬ng vµ N«ng nghiÖp ViÖt Nam. T¹i thêi ®iÓm ®ã, c¸c ng©n hµng ViÖt Nam hÇu nh- ch-a triÓn khai bÊt cø mét ch-¬ng tr×nh phÇn mÒm qu¶n lý tÝn dông nµo. C¸ch thøc 153

Sö ký FPT 1988 - 1998 theo dâi tÝn dông cña ta còng ch-a bµi b¶n, chñ yÕu dùa trªn quan hÖ, do ®ã mÊy «ng T©y kh«ng tho¶ m·n. DÉn ®Õn viÖc ®Êu thÇu nh- ®· nãi trªn. Ch-¬ng tr×nh dù kiÕn triÓn khai trong toµn quèc t¹i gÇn 200 chi nhanh ng©n hµng. Sau khi bÊt ngê nhËn ®-îc hå s¬ ®Êu thÇu cña Trung t©m TÝnh to¸n ng©n hµng C«ng th-¬ng TP Hå ChÝ Minh, V¨n phßng EC rÊt ng¹c nhiªn vµ t×m c¸ch tiÕp xóc . §Ó tiÖn giao dÞch, anh Léc lËp ra hå s¬ mét nhãm gäi lµ VinaSoft trong ®ã kÓ ra tÊt c¶ nh÷ng ng-êi biÕt vÒ phÇn mÒm ë ViÖt Nam. EC rÊt kh©m phôc. Cã thÓ ®ã còng lµ mét nguyªn nh©n dÉn ®Õn viÖc hä ký víi ICBI TP Hå ChÝ Minh mét hîp ®ång trÞ gi¸ 23.000 USD (sau ®ã ®-îc më réng thµnh 28.000USD) ®Ó mua mét ch-¬ng tr×nh mµ chóng ®Æt mét c¸i tªn rÊt hay lµ LAMIS. Sau nµy anh Léc b¾t ch-íc còng ®Æt tªn c¸c module cña SIBA lµ SAMIS,TAMIS...Tuy nhiªn chóng (nh÷ng c¸i tªn) ®Òu kh«ng sèng ®-îc. Hîp ®ång do anh Léc ký ®øng tªn lµ Contact Person. TÊt nhiªn lµ ch¼ng cÇn dÊu m¸ g×. LuËt T©y còng vui. Anh Thµnh Nam kÓ l¹i: “mçi khi ®Õn h¹n ®ßi tiÒn t«i X«ng ®Õn phßng tµi vô cña chóng. C©u ®Çu tiªn chóng hái sau khi xem hîp ®ång lµ: - Anh cã ph¶i lµ anh Léc kh«ng ? T«i tr¶ lêi: - Kh«ng, t«i lµ Nam. Chóng xem l¹i hîp ®ång vµ gËt gï: - §óng lµ Nam råi.

154

Sö ký FPT 1988 - 1998 ThÕ lµ ®Õm tiÒn cho t«i, ch¼ng cÇn chøng minh th-, phiÕu thu... l»ng nh»ng. VËy mµ vÉn su«n sÎ, ch¼ng ai lõa bÞp ai c¶”. Thùc tÕ sau nµy cho thÊy hîp ®ång qu¶n lý tÝn dông EC lµ hîp ®ång ®-îc tiÕn hµnh cã bµi b¶n nhÊt vµ ®-îc triÓn khai réng r·i nhÊt ë ViÖt Nam. C«ng lín trong viÖc nµy lµ do nhãm trriÓn khai hîp ®ång cña NguyÔn Kh¾c Thµnh víi sù hç trî ®¾c lùc cña Lª Th¸i Th-êng Qu©n (FiBI), Ngoµi ra cßn cã NguyÔn Kh¾c T©m (FPT), Mai Thanh Long (FiBI) hiÖn ®Òu ®ang lµm t¹i ACB. Thùc ra ban ®Çu cßn cã nhãm ng©n hµng n«ng nghiÖp TP Hå ChÝ MInh gåm Thµnh vµ Th¶o tham gia. Sau chõng mét th¸ng, thÊy phong c¸ch lµm viÖc cã vÎ kh«ng hîp, míi quyÕt ®Þnh Kh¾c Thµnh thay thÕ. Bµi häc lín nhÊt cña ta trong vô nµy lµ tiÕng anh. C¶ Nam, Thµnh, Qu©n tr-íc ®ã ®Òu ch-a dïng tiÕng anh trong c«ng viÖc hµng ngµy bao giê. Giai ®o¹n kh¶o s¸t vµ thiÕt kÕ ta ph¶i lµm viÖc víi hai «ng T©y ng-êi anh vµ mét tay chØ huy ng-¬× Xcotlen. TiÕng anh cña l·o Xcotlen cã tªn lµ Francis thËt lµ khã mª. Lµm viÖc cø nh- mét buæi c·i lén. Ph¶i thõa nhËn lµ c¸c «ng T©y ®· thÓ hiÖn mét tinh thÇn chÞu ®ùng ®¸ng nÓ. Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc hä tá ra rÊt ñng hé ta vµ mäi viÖc ®Òu thuËn buåm xu«i giã. Sau chõng 3 th¸ng ta ®· nghiÖm thu ch-¬ng tr×nh giai ®o¹n 1 vµ triÓn khai thÝ ®iÓm t¹i 2 chi nh¸nh d-íi H¶i Phßng. Sau ®ã hai «ng T©y nghiÖm thu vµ c¾p cÆp vÒ n-íc. Anh em yªn trÝ rót vÒ Hµ Néi, bông thÇm nghÜ “moi tiÒn T©y còng dÔ thËt”. Nµo dÌ, b½ng ®i mét thêi gian anh Nam ®-îc v¨n phßng EC th«ng b¸o lµ sÏ cã chuyªn viªn cña h·ng Earns vµ Young, mét h·ng kiÓm to¸n hµng ®Çu thÕ 155

Sö ký FPT 1988 - 1998 giíi ®Õn kiÓm tra ch-¬ng tr×nh. Dß hái míi biÕt viÖc cña bän nµy lµ kiÓm tra tÝnh t-¬ng thÝch gi÷a quy tr×nh vµ ch-¬ng tr×nh. Hä nhËn mçi ngµy Ýt nhÊt 1.000 USD. Anh Nam gÆp mét tay trÎ m¨ng. B»ng nh÷ng vâ in Ên häc ®-îc trong vô BNP, anh in cho h¾n mÊy tËp tµi liÖu. H¾n c-êi nh¹t råi phi « t« xuèng H¶i Phßng. Hai h«m sau, c¶ V¨n phßng EC nhèn nh¸o v× tin Financial Controller, mét tay cùc kú quyÒn thÕ, bÞ bän ViÖt Nam sØ nhôc. MÊy h«m sau Kh¾c Thµnh vÒ míi râ sù t×nh. Sè lµ, tay kiÓm to¸n ®¹i bîm nä mß xuèng, kh«ng chÞu lµm viÖc theo chØ ®¹o cña ta mµ X«ng th¼ng ®Õn hái mÊy c« kÕ to¸n. GÆp mÊy c« thËt thµ khai hÕt, nµo lµ c¶ th¸ng nµy chóng em bËn qu¸ ch-a vµo sè liÖu g× c¶, nµo lµ m¸y tÝnh ®Ó trong lång kÝnh nhiÒu khi kh«ng cã kho¸ kh«ng më ®-îc, nµo lµ anh Thµnh, Qu©n gäi cã lóc ®-îc lóc kh«ng... H¾n cø thÕ ghi l¹i vµ b¸o cho Controller. Tay kia X«ng xuèng chi nh¸nh gÆp TrÇn Thµnh chöi bíi lung tung. Kh«ng ngê TrÇn Thµnh qu¾c m¾t l¹i “You, you...” Tªn kia bá vÒ, qu¸t th¸o qu©n sÜ lo¹n x¹, g©y nªn scandal nh- ®· kÓ. Sau vô ®ã, qu©n ta còng kh¸ vÊt v¶, Nh-ng lîi bÊt cËp h¹i. V¨n phßng EC tr-íc ®©y chØ lo¸ng qu¸ng kh«ng chó ý l¾m, nay còng ph¶i dèc søc ®Ó cho viÖc triÓn khai ch-¬ng tr×nh ®-îc hiÖu qu¶. Do n¾m ®-îc c¸i chÝnh lµ tiÒn, nªn nh÷ng yªu cÇu, quyÕt ®Þnh cña EC cho c¸c chi nh¸nh ng©n hµng cã khi cßn ®-îc thùc thi nhanh chãng h¬n b¶n th©n nh÷ng quyÕt ®Þnh cña ng©n hµng. ViÖc ®ã ®· gióp ®éi triÓn khai kh¸ nhiÒu. KÕt thóc giai ®o¹n 1, qu©n ta triÓn khai ch-¬ng tr×nh xong t¹i gÇn 40 chi nh¸nh cña 3 tØnh H¶i Phßng, Qu¶ng Ninh vµ TP Hå ChÝ Minh. Thu ®-îc toµn bé tiÒn, kÕt thóc mét trong nh÷ng hîp ®ång hîp t¸c thµnh c«ng nhÊt gi÷a FPT vµ FiBI. Sau ®ã v¨n phßng EC v× tiÕc 560.000 USD 156

Sö ký FPT 1988 - 1998 mµ chóng ta ®ßi ®Ó triÓn khai trong toµn quèc, ®· chuyÒn sang ph-¬ng ¸n thuª ng-êi thùc hiÖn. Chóng ta còng kh«ng quan t©m n÷a. §ãng mét vai trß ®¾c lùc trong hîp ®ång lµ Lª Th¸i Th-êng Qu©n. Tèt nghiÖp §¹i häc kinh tÕ TP Hå ChÝ Minh, anh l¹i rÊt cã duyªn vµ yªu Hµ Néi. Anh ®¹i diÖn cho tr-êng ph¸i ®µo t¹o cña TP Hå ChÝ Minh lµm viÖc rÊt bµi b¶n, viÕt tµi liÖu kiÓu nh- Phan V¨n H-ng b©y giê. ViÖc thiÕt kÕ bµi b¶n ®· mang l¹i nh÷ng hiÖu qu¶ thiÕt thùc. Ngµy 12-9 -1993, FPT ký mét trong nh÷ng hîp ®ång phÇn mÒm lín nhÊt cña m×nh víi Ng©n hµng Cathay Trust cña §µi Loan, thùc chÊt lµ b¸n b¶n thiÕt kÕ. H«m ®ã ®èi víi anh Nam lµ ngµy thËt h¹nh phóc, lÇn ®Çu tiªn trong mét ®Ò ¸n, tû lÖ phÇn mÒm chiÕm h¬n 50%: 63000 USD cho phÇn mÒm vµ h¬n 50000 USD cho thiÕt bÞ. §©y còng lµ lÇn ®Çu tiªn FPT quyÕt ®Þnh triÓn khai c¸p UTP vµ m¹ng cÊu tróc cho kh¸ch hµng. VÒ víi hîp ®ång víi Cathay Trust, anh Nam vµ anh Ngäc trùc tiÕp ®µm ph¸n. ViÖc ®µm ph¸n chia lµm nhiÒu giai ®o¹n. ViÖc triÓn khai thµnh c«ng hîp ®ång nµy còng nhê c«ng lín cña Kh¾c Thµnh vµ Hïng Xo¨n vÒ mÆt thiÕt bÞ. V× thêi gian rÊt gÊp, tõ ngµy ký ®Õn ngµy cµi ®Æt ch-¬ng tr×nh chØ cã 1 th¸ng. Lµm hîp ®ång víi Chinfon (tªn sau nµy cña Cathay Trust), còng kh«ng thÓ kh«ng nh¾c ®Õn anh Hoµng Ph-¬ng §«ng, phô tr¸ch m¸y tÝnh cña Ng©n hµng. Anh vèn lµ b¹n cïng líp víi Trung Hµ vµ Phan Ng« Tèng H-ng. Khi míi vµo lµm viÖc, ®-îc biÕt gi¸ trÞ hîp ®ång anh th× thµo: “Sao chóng mµy bãp bän nã ¸c thÕ”. Sau nµy, khi ®· lµm víi nhau l©u, anh ®óng lµ ng-êi “Tuy ®i víi ®Þch nh-ng lµm 157

Sö ký FPT 1988 - 1998 cho ta”. Th¸ng 12- 1995, anh theo phu nh©n sang NeuYork lµm viÖc. Tuy thµnh c«ng cã vÎ bÊt ngê nh-ng hîp ®ång Chinfon lµ kÕt qu¶ tÊt yÕu cña viÖc ®Çu t- l©u dµi cña FPT trong lÜnh vùc Ng©n hµng. B»ng c¸ch võa lµm võa mµy mß häc, chóng ta ®· cã thÓ ®¹t ®-îc nh÷ng hiÒu biÕt kh¸ s©u s¾c trong lÜnh vùc hÖ th«ng tin ng©n hµng trong mét thêi gian kh¸ ng¾n. Kinh nghiÖm sau nµy khi lµm viÖc víi VietComBank ®· minh chøng kh¸ râ rµng cho ®iÒu ®ã. VÒ khÝa c¹nh “b¸m th¾t l-ng T©y ®Ó häc” mµ nãi, tiªu biÓu nhÊt cã lÏ lµ toµn bé qu¸ tr×nh hîp t¸c cña FPT víi Ng©n hµng VID-PublÝc Bank. VID-PublÝc (viÕt t¾t lµVPB) lµ ng©n hµng liªn doanh gi÷a ng©n hµng §Çu t- vµ Ph¸t triÓn ViÖt Nam víi PublÝc Bank. Ng©n hµng lín thø ba ë Malayxia. FPT ®Õn víi VPB kh¸ bÊt ngê. Th¸ng 8 - 1992,FPT ®¹t ®-îc nh÷ng thµnh c«ng v-ît bËc trong viÖc tiªu thô m¸y Olivetti t¹i thÞ tr-êng ViÖt Nam. Tæng gi¸m ®èc khu vùc cña Olivetti khi ®ã lµ Mr. Unduraga ®· sang th¨m vµ lµm viÖc víi FPT. Cã lÏ ®ã lµ ®oµn ®¹i biÒu cÊp cao ®Çu tiªn cña c¸c h·ng cã tªn tuæi ®Õn th¨m FPT. Håi ®ã Olivetti cßn mang sang nhiÒu thiÕt bÞ vµ phÇn mÒm vÒ ng©n hµng ®Ó demo. Kinh nghiÖm quý nhÊt mµ chóng ta häc ®-îc cña b¹n lµ nÕu ch-¬ng tr×nh cã lçi th× cø t¾t bÐng m¸y ®i bËt l¹i. Trong c¸c cuéc nãi chuyÖn, t×nh cê «ng ta nhí ra «ng b¹n lµ Chan Kok Choy, gi¸m ®èc VPB. ¤ng ta bÌn dÉn anh B×nh ®Õn giíi thiÖu. VPB ®ång ý mua lu«n m¸y Olivetti, ®ång thêi còng muèn ta ®-a ra gi¶i ph¸p phÇn mÒm toµn diÖn thay cho hÖ thèng nöa thñ c«ng lóc ®ã. §-îc trang bÞ b»ng kiÕn thøc cña hai vô MSB vµ BNP. Anh Nam liÒn b¾t 158

Sö ký FPT 1988 - 1998 Anh Nam liÒn b¾t tay ngay vµo ®µm ph¸n hîp ®ång. Nhê ®ã anh gÆp MooSun, ng-êi ®· gãp phÇn kh«ng nhá vµo thµnh c«ng cña nhãm Ng©n hµng. Nh÷ng ngµy cùc kú khã kh¨n. MooSun cã vÎ hoµn toµn kh«ng hiÓu ch-¬ng tr×nh cña chóng ta lµm ®-îc g×. C©u hái lµm anh b¨n kho¨n nhÊt lµ më tµi kho¶n nh- thÕ nµo. Ch-¬ng tr×nh cña ta cø thÊy tµi kho¶n míi lµ më cÇn g× ph¶i module riªng. M·i sau nµy míi hiÓu. MooSun vèn ®-îc ®µo t¹o nhmét ng-êi Operation, nh×n ch-¬ng tr×nh nh- mét c«ng cô cung cÊp viÖc tù ®éng ho¸ c¸c nghiÖp vô cña Teller. Cßn SIBA khi ®ã ®¬n gi¶n chØ lµ mét ch-¬ng tr×nh Accounting thuÇn tuý, back - end. Tuy nhiªn, ch¾c do tin lêi giíi thiÖu cña Olivetti, Mr. Chan còng ký víi ta mét hîp ®ång phÇn mÒm trÞ gi¸ 16000USD (theo chuÈn cña BNP). §©y lµ ®Ò ¸n cã nhiÒu kû lôc, kû lôc thø nhÊt lµ thêi h¹n. §©y cã lÏ lµ ®Ò ¸n kÐo dµi nhÊt. Cho ®Õn b©y giê vÉn ch-a cã b¶n nghiÖm thu hîp ®ång mÆc dï tiÒn ®· ®ßi hÕt tõ l©u, thËm chÝ ®· ký thªm vµ ®ßi tiÒn mÊy hîp ®ång n÷a råi. Së dÜ cã chuyÖn ®ã lµ v× MooSun lµ ng-êi kh«ng bao giê tho¶ m·n víi c¸i hiÖn cã mµ lu«n lu«n t×m c¸c øng dông míi. Do ®ã anh chÊp nhËn ký thªm mét hîp ®ång mêi mµ ch¼ng cÇn nghiÖm thu hîp ®ång cò. ChÝnh anh còng ®· m¹nh d¹n ¸p dông Passbook Printer, mét lo¹i m¸y in cã kh¶ n¨ng in trªn c¸c form in s½n. Trong lêi giíi thiÖu cña TTVN còng cã lêi c¶m ¬n «ng MooSun v× anh ®· chÊp nhËn ®-a ch-¬ng tr×nh vµo cho hÖ thèng th«ng tin néi bé Ng©n hµng. Mét trong nh÷ng hÖ qu¶ hiÓn nhiªn cña kû lôc thø nhÊt lµ ®Ò ¸n nµy thµnh ®Ò ¸n qua tay nhiÒu ng-¬× nhÊt tõ x-a ®Õn nay. Sau khi ký hîp ®ång, do toµn bé phÇn mÒm cña 159

Sö ký FPT 1988 - 1998 c¶ FPT vµ FiBI ®Òu ®ang bËn chinh chiÕn trong thÞ tr-êng phÝa Nam lµ BNP vµ EximBank FPT ph¶i m-în TÊn Vinh (lóc ®ã ®ang lµm cho kh¸ch s¹n Th¾ng lîi) ®Ó thiÕt kÕ mµn h×nh nhËp giao dÞch. Sau ®ã anh Ph¹m anh TuÊn bªn C«ng th-¬ng tham gia viÕt c¸c b¸o c¸o kÐ to¸n, chÞ Quyªn bªn Hµng h¶i viÕt phÇn tæng hîp, Tó HuyÒn sau khi ch¹y khái B¶o ViÖt Hµ Néi viÕt phÇn tiÒn göi vµ TÝn dông. Hång S¬n vµ Vò FiBI chÞu tr¸ch nhiÖm phÇn Remittance. Ph¹m anh §øc tham gia mét phÇn viÕt c¸c ch-¬ng tr×nh in trªn Passbook Printer. Module hÖ thèng do §×nh anh viÕt cã c¶ chøc n¨ng cËp phÐp tøc thêi ch« c¸c giao dÞch võa lµ niÒm tù hµo võa lµ nçi lo ©u khi tù nhiªn c¸c tr¹m lµm viÖc kh«ng b¾t ®-îc liªn l¹c. §inh Quang Th¸i còng gãp mét phÇn khi triÓn khai l¹i hÖ thèng Remittance. MooSun chÞu tr¸ch nhiÖm toµn bé vÒ phÇn tµi liÖu. Ph¶i nãi tµi liÖu cña MooSun ®· cho chóng ta hiÓu ®-îc thùc sù thÕ nµo lµ User Manual. Trong ®ã miªu t¶ chi tiÕt c¸ch mét nh©n viªn ph¶i lµm thÕ nµo ®Ó thùc hiÖn ®-îc mét giao dÞch, kÓ c¶ viÖc bè trÝ m¸y, c¾m ®iÖn, bËt m¸y... Cho ®Õn b©y giê c¸c tµi liÖu sö dông cña FPT vÉn næi tiÕng lµ khong gièng víi ch-¬ng tr×nh thËt. Lµm víi MooSun cßn cã mét thuËn lîi lín n÷a, ®ã lµ anh lu«n lu«n viÕt rÊt chi tiÕt vµ cã hÖ thèng nh÷ng yªu cÇu cña m×nh. Nh÷ng b¶n yªu cÇu ®ã, thùc chÊt ®· gãp phÇn ®µo t¹o nghiÖp vô cho c¶ mét líp nh©n viªn FPT. Th¸ng 6-1996, MooSun hÕt h¹n vÒ n-íc, FSS hîp chia tay víi anh t¹i qu¸n ¨n HuÕ Lý Th-êng KiÖt. Anh c¶m ®éng nãi: “B©y giê t«i míi thÊy thùc sù buån khi quyÕt ®Þnh trë vÒ”. Hy väng anh ®ang lµm ¨n thµnh ®¹t ë ®©u ®ã trªn ®Êt n-íc Malayxia xa X«i vµ cã nhiÒu duyªn nî v¬Ý FPT. Nh÷ng kû niÖm vÒ mèi quan hÖ víi MooSun ®· minh

160

Sö ký FPT 1988 - 1998 chøng r»ng kiÕn thøc vµ t×nh ng-êi kh«ng biÕt ®Õn ranh giíi ®Þa lý vµ d©n téc. FPT cã duyªn nî víi Malayxia v× chÝnh ®Ò ¸nh VIDPublic ®· ®-a SIBA ra ngoµi biªn giíi ViÖt Nam b»ng mét hîp ®ång gi¸ trÞ . Hîp ®ång cã chøa mét ®iÒu kho¶n quan träng cho phÐp Public Bank sö dông SIBA trong c¸c chi nh¸nh cña m×nh t¹i n-íc ngoµi víi kho¶n phÝ b¶n quyÒn lµ 5000 USD/chi nh¸nh. Sau nµy khi triÓn khai t¹i Lµo vµ Campuchia, chóng ta còng chØ n©ng hîp ®ång lªn ®-îc tíi 20.000 USD (kÓ c¶ ¨n ë). ThiÖt h¹i s¬ s¬ còng tíi 50.000USD vµ cßn cã thÓ bÞ thiÖt n÷a. Mét ®Ò ¸n lý thó vÒ mÆt marketing lµ hîp ®ång víi ch-¬ng tr×nh cÊp n-íc PhÇn Lan gäi t¾t lµ YME. ChÝnh phñ PhÇn Lan tµi trî cho Hµ Néi ®Ó c¶i t¹o hÖ thèng cÊp n-íc s¹ch cña thµnh phè. Trong ®ã cã viÖc x©y dùng l¹i ch-¬ng tr×nh Qu¶n lý thu tiÒn (gäi lµ Billing). §ét nhiªn mét ngµy ®Ñp trêi cuèi n¨m 1992 FPT nhËn ®-îc ®¬n mêi tham gia ®Êu thÇu ch-¬ng tr×nh qu¶n lý Thu tiÒn. §©y lµ lÇn ®Çu tiªn FPT tham gia vµo mét cuéc ®Êu thÇu phÇm mÒm. Cïng tham gia cã c¸c c«ng ty Gen Pacific vµ ViÖn Tin häc ngµy 2-1-1993. PhÇn Lan ®ång ý ký víi FPT hîp ®ång gi¸ trÞ 13.000 USD, cao h¬n gÊp r-ìi so víi gi¸ cña ViÖn Tin lµ 700 USD. Hîp ®ång nµy tuy kh«ng lín l¾m vÒ gi¸ trÞ nh-ng cã ý nghÝa lín v× lÇn ®Çu tiªn chóng ta chñ ®éng tham gia ®Êu thÇu víi T©y vµ ®· th¾ng. Nh¾c ®Õn Marketing kh«ng thÓ kh«ng nh¾c ®Õn lÇn xuÊt ngo¹i ®Êu thÇu phÇn mÒm ®Çu tiªn cña FPT.

161

Sö ký FPT 1988 - 1998 “ §ã lµ vô MayBank. MayBank lµ Ng©n hµng lín nhÊt Malayxia, quyÕt ®Þnh më chi nh¸nh t¹i ViÖt nam vµo gi÷a n¨m 1995. Nhê m«i giíi, hä biÕt ®-îc FPT ®· cung cÊp gi¶i ph¸p cho VID-Public vµ Chinfon Bank. Sau mÊy lÇn gÆp gì, Mr. Wan Kup, gi¸m ®èc chi nh¸nh ViÖt nam b¶o t«i: chóng mµy ph¶i sang bªn Trô së chÝnh cña Ng©n hµng bän tao ®Ó giíi thiÖu cho bän m¸y tÝnh ë ®ã. ThÕ lµ anh Nam vµ Kh¾c Thµnh kh¨n gãi qu¶ m-íp sang ®ã. §èi thñ cña chóng t«i lµ mét c«ng ty Malayxia tªn lµ InfoPro. Bän nµy t«i ®· tõng gÆp khi sang Phnompenh. Ch-¬ng tr×nh cña chóng còng ch¹y trªn Fox, tuy nhiªn do cã sù ®Çu t- vµ tham gia bµi b¶n cña Unisys, nªn ch-¬ng tr×nh kh¸ chuyªn nghiÖp. MÆc kÖ chóng, bän t«i miÖt mµi chuÈn bÞ slides vµ ch-¬ng tr×nh mÉu. Kh«ng ngê, tay chÞu tr¸ch nhiÖm chÝnh, Mr, Azip ng-êi Ên ®é l¹i ñng hé chóng t«i nhiÖt liÖt. Sau khi liÕc qua chót Ýt, anh trùc tiÕp ®øng ra giíi thiÖu vµ b¶o vÖ SIBA tr-íc ®¹i diÖn cña c¸c phßng ban nghiÖp vô kh¸c. Buån c-êi nhÊt lµ trong khi Azip ®ang ca ngîi SIBA th× chóng t«i t×m c¸ch ¨n trém b¶n Infopro ®Ó vÒ nghiªn cøu. Mét h«m t«i m-în cí kÐo mÊy tay qu©n ®Þch ra mét gãc ®Ó nãi chuyÖn cho Kh¾c Thµnh "backup" d÷ liÖu. TÊt nhiªn lµ thay v× backup, anh ®· nhanh tay copy tÊt c¶ nh÷ng file ®· ®-îc chóng t«i bÝ mËt nÐn tr-íc vµo ®Üa mÒm. (cã mét ®iÓm chóng t«i quªn mÊt lµ kh«ng nh×n trém m· khãa ng-êi dïng supervisor, may m¾n lµm sao khi vÒ TriÒu c¸i l¹i mß ra ®-îc). Khã nhÊt lµ ¨n c¾p tµi liÖu. QuyÓn user manual to t-íng lµ nçi thÌm muèn cña chóng t«i. Cuèi cïng t«i quyÕt ®Þnh ngá lêi víi Azip hy väng cËu ta gióp ®ì. Kh«ng ngê h¾n ta c-êi lªn h« hè: "Ch-¬ng tr×nh nµy thèi l¾m, cña chóng mµy hay h¬n nhiÒu lÊy lµm g×" thÕ lµ

162

Sö ký FPT 1988 - 1998 chóng t«i ngäng. Tuy nhiªn sau nµy khi thùc hiÖn hîp ®ång, cuèi cïng Tó HuyÒn còng trém ®-îc. Chóng t«i ®Ó ch-¬ng tr×nh l¹i vµ ra vÒ trong bông còng kh«ng hy väng l¾m. Kh«ng ngê Ýt l©u sau tù nhiªn thÊy gäi ®Õn ®Ó ký hîp ®ång khÈn cÊp c¶ phÇn cøng lÉn phÇn mÒm. §Ó lÊy tiÒn nhanh, Kh¸nh “hãi” ®· ký ®¹i mµ ch¼ng cÇn ®ãng dÊu g×. Cã lÏ sù tù tin cña chóng t«i ®· thuyÕt phôc ®-îc Azip vµ ®Õn l-ît m×nh sù tù tin cña anh ®· thuyÕt phôc ®-îc c¸c vÞ kiÓm tra khã tÝnh cña mét trong nh÷ng ng©n hµng lín nhÊt khu vùc nµy. BiÕt chuyÖn chóng t«i sang tËn n-íc b¹n ®Ó b¸n hµng, bÌ b¹n ë chç kh¸c còng cã vÎ nÓ l¾m.” Khi nãi vÒ nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm trong viÖc hîp ®ång víi n-íc ngoµi vÒ Tin häc, anh NguyÔn Thµnh Nam cã viÕt: “Cã lÏ ®iÒu ®¸ng kÓ nhÊt mµ t«i häc ®-îc trong c¸c cuéc hîp ®ång víi n-íc ngoµi ®ã lµ sù tù tin. Nhê may m¾n t«i ®-îc gÆp gì vµ lµm viÖc kh¸ nhiÒu chuyªn gia cña c¸c n-íc b¹n. Tõ ¢u, ¸, Mü, óc. Ch©n thËt vµ th¼ng th¾n, ch-a bao giê chóng t«i lµm cho b¹n ph¶i thÊt väng. C¶ chóng t«i vµ ®èi t¸c ®Òu thõa biÕt lµ cßn rÊt nhiÒu ®iÒu chóng t«i ch-a lµm ®-îc, thËm chÝ cßn ch-a biÕt tíi. Nh-ng kh¶ n¨ng häc hái vµ ¸p dông nhanh chãng cña nh÷ng lËp tr×nh viªn ViÖt Nam ®· lµm cho ®éi b¹n ph¶i t«n träng. T«i thËt sù tin r»ng nÕu tÊt c¶ mäi ng-êi ®Òu nhËn thøc ®-îc ®iÒu ®ã chóng ta sÏ cã mét c¬ héi tèt ®Ó thùc hiÖn b-íc nh¶y vät trong c«ng nghÖ th«ng tin. Tin häc lµ mét ngµnh ®Æc biÖt, ®Õn mét ngµy nÕu chóng ta cho r»ng m×nh ®· qu¸ giái vµ kh«ng cÇn l¾ng tai nghe, th× s¶n phÈm 163

Sö ký FPT 1988 - 1998 dï cã tèt ®Õn ®©u còng sÏ næ tung kh«ng cßn dÊu vÕt nhbong bãng xµ phßng”. Chóng ta ®· ®i nh÷ng b-íc ®Çu tiªn trªn mét con ®-êng con ch-a râ ®Ých ®Õn. Trªn con ®-êng ®ã, ch-a cã nhiÒu b¹n bÌ, chóng ta th-êng xuyªn ph¶i t×m ra nh÷ng th¸ch thøc cho chÝnh m×nh. SÏ cã nhiÒu sai lÇm, cã khi ph¶i tr¶ gi¸ ®¾t nh-ng t«i tin vµ -íc mong tÊt c¶ mäi ng-êi cïng chia sÎ: kh«ng bao giê chóng ta ph¶i xÊu hæ cho trÝ tuÖ ViÖt nam. FPT-HCM Mçi c¬ thÓ cÇn cã ®ñ c¬ quan. C©y còng ph¶i cã rÔ, cã l¸, cã cµnh. Mét c«ng ty lín ë ViÖt Nam kh«ng thÓ kh«ng cã ë c¶ Hµ Néi vµ HCM. C«ng ty FPT nhËn thøc ®iÒu nµy rÊt sím vµ ngµy 13/3/1990 chi nh¸nh FPT t¹i Tp HCM ®-îc thµnh lËp, do Minh HiÒn gãp søc ch¹y thñ tôc ra ®êi. Ngµy nay FPT HCM lµ niÒm tù hµo cña toµn C«ng ty vµ ch¾c ch¾n lµ lÞch sö FPT HCM lµ phÇn kh«ng thÓ thiÕu cña bÊt kú cuèn sö ký nµo cña FPT. Trong lóc chê ®îi mét tµi liÖu ®Çy ®ñ bao qu¸t vÒ chi nh¸nh, anh Ng« Vi §ång, Nguyªn phã gi¸m ®èc FPT HCM, chÞ Tr-¬ng Thanh Thanh, KÕ to¸n tr-ëng sÏ kÓ cho b¹n nghe nh÷ng kû niÖm ®Ñp nhÊt cña m×nh. N¬i Êy. . . FPT - HCM Tr-¬ng Thanh Thanh

164

Sö ký FPT 1988 - 1998 ThÕ lµ chØ cßn h¬n th¸ng n÷a, FPT cña chóng ta trßn 10 tuæi. §ã kh«ng hiÓu lµ mét kho¶ng thêi gian dµi hay ng¾n ®èi víi sù nghiÖp cña mét c«ng ty, song víi riªng t«i, t«i c¶m nhËn r»ng ®ã lµ mét thêi kú v« cïng quan träng. Bëi kh«ng hiÓu v× t×nh cê, v× may m¾n hay v× tµi giái mµ C«ng ty chóng ta ®· biÕn nh÷ng -íc m¬ ban ®Çu dÇn trë thµnh hiÖn thùc. T«i nãi “v× t×nh cê” v× thùc ra, kh«ng chØ riªng t«i mµ cã lÏ rÊt nhiÒu ng-êi sau khi ®· hÕt lßng ®æ må h«i, c«ng søc cho FPT råi th× míi ®-îc biÕt ®Õn tiªu chÝ cña FPT “FPT lµ mét tæ chøc kiÓu míi...“ vµ thÊy nã gi«ng gièng c¸i mµ ta ®ang tõng phÊn ®Êu. T«i nãi lµ may m¾n v× nÕu yÕu tè con ng-êi lµ quan träng nhÊt ®èi víi FPT, th× nh÷ng con ng-êi ®-îc coi lµ ®Çu tiªn x©y dùng FPT HCM hoµn toµn kh«ng ®-îc chän läc theo tiªu chuÈn nh©n sù b©y giê, song ®ã l¹i chÝnh lµ nh÷ng con ng-êi trµn ®Çy tÝnh c¸ch FPT - cè g¾ng hÕt m×nh, tin vµo kh¶ n¨ng b¶n th©n, cña tËp thÓ ®Ó cïng nhau x©y dùng mét c«ng ty hïng m¹nh. Vµ cïng víi Hµ Néi, FPT HCM ®· tr-ëng thµnh tõ bao sù kiÖn ®¸ng nhí. Nh÷ng ngµy ®Çu tiªn Th¸ng 10 n¨m 1990, anh Tr-¬ng Gia B×nh vµo Sµi Gßn c«ng t¸c. Mét buæi tèi, kh«ng hiÓu cã sù ®¾n ®o g× tr-íc hay kh«ng, anh Gia B×nh hái t«i: - ChÞ d¹y bªn Tæng hîp cã bËn l¾m kh«ng? - B×nh th-êng. - T«i tr¶ lêi. - ThÕ chÞ cã thÓ tr«ng coi gióp bän em mét v¨n phßng Chi nh¸nh sÏ ®-îc giao vµo tuÇn tíi kh«ng? NhiÖm vô th× 165

Sö ký FPT 1988 - 1998 chØ ®¬n gi¶n lµ gi÷ con dÊu chi nh¸nh cho thËt chÆt, kh«ng ký bËy, cßn lµm g× th× Hµ Néi sÏ th«ng b¸o. L-¬ng 200.000 ®ång mét th¸ng. Thó thËt, vî chång t«i míi ®i tu nghiÖp vÒ, tiÒn b¹c th× kh«ng thiÕu l¾m, thêi giê l¹i thõa. H¬n n÷a, l¹i ®-îc giíi thiÖu lµ FPT gåm mét héi anh em trÎ, ®a sè tõ Nga vÒ, ®ang gãp søc lµm mét c¸i g× ®ã vÜ ®¹i. V¶ l¹i nhê tr«ng coi mét c¸i g× ®ã cho cÈn thËn th× ch¾c lµ t«i lµm ®-îc, mµ cßn cã thÓ tèt lµ kh¸c. ThÕ lµ t«i ®ång ý. S¸ng h«m sau, anh Gia B×nh ®-a t«i ®Õn 74 TrÇn Quèc Th¶o nhËn mét c¨n phßng ®é 16 mÐt vu«ng. T«i nhËn phßng, lµm quen víi anh Ph¸t - §¹i diÖn cho H·ng m¸y tÝnh Olivetti, ®èi t¸c m¸y tÝnh ®Çu tiªn cña FPT, lµm quen víi anh Hoµng Quang Vinh - Gi¸m ®èc Cotec, hµng xãm cïng thuª nhµ vµ chÝnh thøc trë thµnh ng-êi cña FPT cho tíi b©y giê... C¸i mµ t«i cã ®-îc ®Ó cèng hiÕn cho FPT ®Õn ngµy nay cã lÏ lµ sù tËn tôy v« bê víi c«ng viÖc, lµ niÒm tin s©u s¾c vµo sù thµnh c«ng cña mét tËp thÓ biÕt g¾n bã tµi n¨ng l¹i víi nhau ®Ó cïng nhau cã ®-îc mét cuéc sèng thµnh ®¹t, vui vÎ vµ h¹nh phóc. Nh÷ng ng-êi ®Çu tiªn Sau mét th¸ng söa ch÷a, FPT Sµi Gßn ®· cã ®-îc mét c¨n phßng ®Ñp ®Ï víi rÌm cöa, c©y c¶nh vµ mét c¸i bµn. NhiÖm vô tiÕp theo lµ ph¶i cã ng-êi. §· lµ c«ng ty kinh doanh th× viÖc ®Çu tiªn lµ ph¶i cã ng-êi biÕt bu«n b¸n. T«i nghÜ ngay ®Õn anh Minh S¬n, v× lóc Êy trong m¾t t«i, anh ®· lµ mét thiªn tµi trong lÜnh vùc nµy.

166

Sö ký FPT 1988 - 1998 Anh NguyÔn Minh S¬n lµ gi¶ng viªn tæ chÊt r¾n, khoa Lý. Víi hoµn c¶nh cña gi¸o viªn thêi Êy, anh S¬n lµ tÊm g-¬ng cho sù n¨ng ®éng vµ nh¹y bÐn víi thÞ tr-êng. NhiÒu ng-êi ®· tõng ®eo nh÷ng chiÕc ®ång hå, dïng nh÷ng c©y bót tuyÖt ®Ñp vµ ®inh ninh lµ hµng ngo¹i nhËp. Song ®ã lµ s¶n phÈm cña anh NguyÔn Minh S¬n ®Êy. Anh Minh S¬n tµi thÕ, cßn t«i l¹i qu¸ kÐm vÒ kinh doanh, nªn t«i ®· ph¶i rÊt dÌ dÆt khi ®Æt vÊn ®Ò mêi anh vÒ lµm víi FPT. Chän mét h«m ®Ñp trêi, khi anh ®ang ®øng mét m×nh ngoµi hµnh lang tr-êng §¹i häc Tæng hîp, t«i lùa lêi nhê anh cè vÊn cho «ng x· t«i ®ang nhËn lêi lµm ®¹i diÖn cho mét c«ng ty kinh doanh lín l¾m, h×nh nh- lµ cã vèn n-íc ngoµi. Anh vui vÎ nhËn lêi, v× còng nh- t«i, nÕu chØ gi¶ng d¹y kh«ng th«i th× anh thõa c«ng suÊt. T«i l¹i dÉn anh ®Õn v¨n phßng TrÇn Quèc Th¶o vµ thÕ lµ thÞ tr-êng m¸y tÝnh Sµi Gßn khuynh ®¶o cho ®Õn nay. Khoa VËt lý, §¹i häc Tæng hîp mÊt ®i mét ng-êi vµ còng thËt ¸y n¸y khi tiÕp theo ®ã tæ chÊt r¾n tiÕp tôc mÊt thªm anh L-u Minh V¨n (Tr-ëng phßng Kü thuËt ®Çu tiªn cña FPT HCM), anh §inh Quèc ThÓ (Phßng Dù ¸n C«ng nghÖ cao), anh Lª Ngäc Minh (Phßng Kinh doanh). Anh Hoµng Minh Ch©u vÒ Chi nh¸nh còng l¹i lµ mét sù t×nh cê, may m¾n. §Çu th¸ng 11 n¨m 1990, anh ViÖt “Trßn” vµo Sµi Gßn c«ng t¸c vµ giíi thiÖu Chi nh¸nh víi anh Hoµng Minh Ch©u. Lóc ®ã anh Ch©u ®· lµ mét ng-êi cã tiÕng trong lµng tin häc, giái chuyªn m«n, quan hÖ réng vµ ®· tõng kinh doanh m¸y tÝnh. Anh ®ang c«ng t¸c t¹i Trung t©m To¸n-M¸y tÝnh Bé Quèc phßng vµ lµ céng t¸c viªn cho nhiÒu ®¬n vÞ tin häc (T¹i miÒn Nam, FPT ra ®êi sau hµng lo¹t c¸c C«ng ty tin häc lín kh¸c). 167

Sö ký FPT 1988 - 1998 Kh«ng hiÓu anh ViÖt “Trßn” ca bµi FPT ra sao mµ anh Ch©u chÞu tham gia vµo FPT. Sau mét thêi gian tiÕp xóc víi FPT Hµ Néi, anh nãi: “Bän FPT nµy ghª thËt, m×nh biÕt m-êi chØ d¸m nãi mét, cßn bän nã biÕt mét toµn nãi m-êi”. ChÝnh c©u nãi nµy ®· lµm chóng t«i thªm kÝnh nÓ anh: “nãi mét” mµ ®· nh- vËy, nÕu anh cßn “ph¸t m-êi” th× qu¶ lµ phi th-êng. Vµ anh trë thµnh Gi¸m ®èc Chi nh¸nh tõ th¸ng 12 n¨m 1990. Cïng ®ît nµy, anh ViÖt “Trßn” cßn gióp t«i thuyÕt phôc anh V-¬ng M¹nh S¬n vÒ c«ng t¸c víi FPT. Anh M¹nh S¬n lóc ®ã ®ang lµ gi¶ng viªn Khoa To¸n tr-êng §¹i häc Tæng hîp. Anh lµ ng-êi cã b¶n lÜnh, nhiÒu ý t-ëng, song tr-íc ®©y ch-a hÒ lµm tin häc. Lóc bÊy giê anh vÒ lµm phô tr¸ch Trung t©m §µo t¹o FPT (hiÖn anh lµ Gi¸m ®èc T&C). Trong tÊt c¶ c¸c thµnh viªn ®Çu tiªn cña FPT th× chØ cã anh Ng« Vi §ång lµ ng-êi ®-îc ®µo t¹o c¬ b¶n nhÊt vÒ m¸y tÝnh. Anh tèt nghiÖp m¸y tÝnh ë Liªn X« (cò), lµ b¹n cña anh Hoµng Minh Ch©u t¹i Trung t©m To¸n - M¸y tÝnh, Bé Quèc phßng. Vµo thêi ®iÓm FPT HCM ra ®êi, anh ®ang ®-îc mêi chµo ë nhiÒu n¬i nh- Ng©n hµng C«ng th-¬ng, ViÖn Kinh tÕ... Vµ kh«ng hiÓu v× anh lµ chuyªn viªn sè mét vÒ m¹ng, v× anh cã mét tÊm lßng rÊt ch©n thµnh, hay v× anh ®Ñp trai mµ sau khi anh ®Çu qu©n vµo FPT víi chøc vô Phã Gi¸m ®èc, c¸c ®¬n vÞ b¹n cø Êm øc m·i. N¨m 1995, do nhu cÇu ph¶i gi÷ ®èi t¸c Hewlett Packard, anh nhËn lo m¶ng kinh doanh nµy vµ hiÖn lµ Gi¸m ®èc HiPTHCM. Nãi ®Õn c¸c khu«n mÆt ®Çu tiªn cña FPT, kh«ng thÓ kh«ng nãi ®Õn em Dung, ®-îc chän lµm kÕ to¸n, song chØ ván vÑn cã 2 th¸ng. V× lóc Êy phßng lµm viÖc chËt chéi, 168

Sö ký FPT 1988 - 1998 chóng t«i th-êng xóm quanh c¸i bµn to ®Ó bµn chuyÖn kinh doanh, thÊy vui em còng ngõng c¶ mäi viÖc ®Ó nghe chuyÖn. ThÕ lµ cho nghØ. Ham vui th× ham vui, chø kÕ to¸n lµ ph¶i cÇn cï. ChÞ Ph-¬ng ®-îc mêi vÒ lµm kÕ to¸n cho C«ng ty víi mét lêi mêi hÕt søc mï mê: “§©y lµ mét C«ng ty lín, chÞ sÏ ph¶i qu¶n lý thu, chi nhiÒu; nh-ng qu¶n lý g×, thu chi g× th× ch-a biÕt, song ch¾c ch¾n nhiÒu vµ ®ßi hái mét sù trung thùc cÇn cï v« ®iÒu kiÖn”. Sau nµy chÞ cã kÓ l¹i, lóc ®ã chÞ ®· nghÜ kh«ng hiÓu ®éi nµy cã ho¹t ®éng g× mê ¸m kh«ng, chÞ còng ®· ph¶i bµn b¹c víi anh Viªn («ng x· cña chÞ) c¶ tuÇn lÔ vµ còng liÒu nhËn lêi lµm ®óng theo yªu cÇu. Giê ®©y chÞ lµ KÕ to¸n tr-ëng cña FPT HCM. TiÕp theo ®ã lµ Minh HiÒn, Mai Sung, Quèc Hïng, TuÊn Hïng, H-¬ng Duyªn, Hoµng S¬n... nh÷ng con ng-êi dï cßn ë FPT hay ®· ®i n¬i kh¸c vÉn m·i m·i ®-îc ghi nhí ®· gãp phÇn ®¸ng kÓ cho sù nghiÖp FPT ngµy nay. Nh÷ng ch÷ ký quan träng ®Çu tiªn §· kinh doanh lín lµ ph¶i cã tµi kho¶n t¹i ng©n hµng, c¶ néi tÖ lÉn ngo¹i tÖ. Lóc ®ã t«i thÊy thñ tôc thËt phøc t¹p. C¶ ®éi ch-a bÞ hái nhiÒu giÊy tê nghiªm chØnh nh- thÕ bao giê: nµo lµ quyÕt ®Þnh thµnh lËp, quyÕt ®Þnh bæ nhiÖm, nµo giÊy ñy quyÒn... §Ó ®ì ®i l¹i nhiÒu, t«i, anh Ch©u vµ chÞ Ph-¬ng cÇm lu«n c¸c lo¹i quyÕt ®Þnh, giÊy tê cÇn thiÕt cïng con dÊu lªn ng©n hµng, hä chØ ®©u ghi ®Êy råi lÊy dÊu ra ®ãng lu«n. T-ëng thÕ lµ chuÈn, tÐ ra lóc ®ã cã lÏ do håi hép qu¸, t«i ®· ký ch÷ ký mÉu thiÕu mét nÐt, vµ vÒ sau cø mçi lÇn ký lÖnh chi t«i cø ph¶i nÝn thë nh¸p ®i nh¸p l¹i cho ®óng. 169

Sö ký FPT 1988 - 1998 KÕ ho¹ch kinh doanh ®Çu tiªn Nh÷ng th¸ng ®Çu, khi anh Ch©u ch-a vÒ, anh Minh S¬n ph¶i lªn kÕ ho¹ch kinh doanh. Lóc ®ã lÖnh anh B×nh rÊt ®¬n gi¶n: “Cø nghÜ ®¹i ra c¸i g× mµ lµm”. ThÕ lµ anh S¬n, v× cã ai ®ã mèi mai ®· lªn kÕ ho¹ch sÊy bét cam th¶o ®Ó b¸n cho Nhµ m¸y thuèc l¸. Theo kÕ ho¹ch chóng t«i sÏ ph¶i thuª mét c¸i lÒu, mét c¸i ch¶o lín thªm mét ®èng th©n, l¸ c©y cam th¶o. Nghe chõng thÊy phøc t¹p qu¸, chóng t«i t¹m dõng kÕ ho¹ch, vµ dõng lu«n ®Õn tËn b©y giê. ¦íc m¬ ®Çu tiªn Anh Ch©u, anh §ång vÒ ®· thay ®æi h¼n t- duy, chuyÓn sang kinh doanh m¸y tÝnh. Lóc ®ã Hµ Néi còng ®· h×nh thµnh t-¬ng ®èi râ h-íng ®i nµy. Tõ chç chØ ao -íc b¸n ®-îc c¸i m¸y in Olivetti lÊy tiÒn tr¶ l-¬ng vµ ®iÖn n-íc, mét b÷a ®ang ngåi bµn chuyÖn víi t«i anh Ch©u nãi: “Ta ph¶i chuÈn bÞ lµm hîp ®ång víi Vietsovpetro, m×nh sÏ kiÕm ®-îc doanh sè tõ kh¸ch hµng nµy kho¶ng nöa triÖu ®« mçi n¨m”. Cã lÏ v× d©n FPT ®· d¸m m¬ ®Õn nh÷ng hîp ®ång lín nh- vËy ngay tõ lóc míi ra ®êi mµ giê ®©y anh §ç Cao B¶o, anh Hoµng Minh Ch©u ch-a hÒ chïn b-íc tr-íc bÊt ký lo¹i hîp ®ång nµo. Nh÷ng ®ång tiÒn ®Çu tiªn Hµ Néi b¸o cho Chi nh¸nh liªn hÖ víi Sµi Gßn Coop ®Ó nhËn 200 triÖu tiÒn mua b¸n simili g× ®ã. Chóng t«i ®i c¶ ®oµn 4 ng-êi sang vµ chia nhau ®Õm tiÒn (toµn tiÒn lÎ). Ch-a bao giê thÊy nhiÒu tiÒn thÕ. KÐt kh«ng cã, c¶ ®éi ph¶i ph©n ra lµm ba kiÖn: mét tói du lÞch göi gÇm gi-êng nhµ 170

Sö ký FPT 1988 - 1998 nhµ t«i, mét thïng carton göi nãc tñ nhµ anh M¹nh S¬n, thïng to nhÊt niªm phong, göi l¹i v¨n phßng vµ hµng ®ªm cö mét ng-êi ë l¹i ngñ canh. Anh TiÕn, «ng x· t«i, còng ph¶i ®i theo lu«n v× b¶n chÊt “hÌn nh¸t víi bãng tèi” cña t«i. B¨ng h×nh ®Çu tiªn Sau hai n¨m phÊn ®Êu, FPT ®· trë thµnh mét c«ng ty cã tiÕng t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh, trô së c«ng ty ®· ®-îc dêi vÒ gÇn Dinh Thèng nhÊt. T«i nghÜ r»ng ®· ®Õn lóc ph¶i ghi l¹i vÒ cuéc sèng vµ con ng-êi ngµy nay ®Ó lµm kû niÖm. Qua líp nhiÕp ¶nh §µi truyÒn h×nh t«i mêi ®-îc anh Cung, mét cameraman cã h¹ng vµ t×nh cê l¹i lµ mét ng-êi rÊt cã “phong c¸ch” FPT. Anh mª bµi h¸t FPT, mª con ng-êi FPT, vµ thÕ lµ cø cÇm m¸y lang thang theo chóng t«i tõ nh÷ng buæi ®i nhËn hµng ë c¶ng, ®i göi hµng ra Hµ Néi, ®Õn nh÷ng buæi häp giao ban, nh÷ng b÷a ¨n tr-a chung, nh÷ng buæi ®i L¸i Thiªu hß h¸t... Quay xong t- liÖu, anh mang c¶ phim, m¸y vµ cassette ®Õn c«ng ty ®Ó lång nh¹c theo yªu cÇu cña chóng t«i. ChØ ®Þnh xem anh lµm mét tÝ ®Ó gãp ý, thÕ mµ cuèi cïng chóng t«i ®· say mª ngåi xem, chän nh¹c tõ tèi cho ®Õn tËn s¸ng h«m sau. C¸c b¹n cø nghÜ xem, kh«ng hµo hïng sao ®-îc khi trong ®ªm Sµi Gßn thanh v¾ng, chèc chèc l¹i vang lªn tiÕng h¸t, tiÕng c-êi cña nh÷ng con ng-êi FPT. §ªm ®ã nöa chõng anh §ång bÞ tróng giã, ®au l¨n lén. Anh ®-îc xö lý t¹m b»ng dÇu giã, råi tiÕp tôc n»m lu«n t¹i chç cïng c¶ ®éi duyÖt b¨ng h×nh cho tíi s¸ng.

171

Sö ký FPT 1988 - 1998 B¨ng h×nh ®Çu tiªn ®-îc lµm nh- thÕ ®Êy. Ngµy nay c«ng ty chóng ta ®· cã hµng chôc b¨ng h×nh ghi l¹i h×nh ¶nh c¸c buæi lÔ kû niÖm thµnh lËp FPT Hµ Néi, FPT Hå ChÝ Minh, c¸c buæi lÔ héi, vui ch¬i... Song nh÷ng b¨ng h×nh ®Çu tiªn còng nh- kû niÖm vÒ nh÷ng ngµy ®Çu tiªn m·i m·i lµ niÒm tù hµo cña nh÷ng con ng-êi FPT, mét tËp thÓ lµm hÕt m×nh vµ sèng còng hÕt m×nh.

"FPT ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi b¹n ch-a?"
Vµi kû niÖn vµ suy nghÜ nh©n kû niÖm 10 n¨m FPT Ng« Vi §ång T«i xin m-în c©u qu¶ng c¸o cña h·ng m¸y tÝnh Compaq, mµ ngµy nay th-êng xuÊt hiÖn trªn c¸c ph-¬ng tiÖn th«ng tin b¸o chÝ nh»m qu¶ng b¸ cho tªn tuæi vµ s¶n phÈm cña m×nh ®Ó lµm tiªu ®Ò cho bµi viÕt cña t«i vÒ FPT. Ngµy nay ë ViÖt Nam, trong lÜnh vùc tin häc kh«ng ai lµ kh«ng thõa nhËn h·ng Compaq ®ang thèng trÞ vÒ thÞ tr-êng m¸y vi tÝnh, Compaq lµ h·ng b¸n nhiÒu m¸y vi tÝnh nhÊt trong sè c¸c h·ng cã tªn tuæi, vµ kh«ng ai lµ kh«ng biÕt FPT lµ c«ng ty m¸y tÝnh lín nhÊt ViÖt Nam. Êy vËy mµ h·ng Compaq vÉn cßn ph¶i b¨n kho¨n tr¨n trë víi c©u hái "Compaq ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi b¹n ch-a?". C©u hái nµy dµnh cho nh÷ng ai ch-a dïng m¸y Compaq cã nhiÒu hy väng sÏ ®æi ®êi sau khi mua vµ sö dông m¸y Compaq, cßn víi nh÷ng ai ®· vµ ®ang dïng m¸y Compaq th× lµ mét sù kiÓm nghiÖm xem ®· thùc sù ®æi ®êi ch-a? NÕu ai ®ã mµ ch-a ®æi ®êi th× ch¾c lµ do hä cßn kÐm cái chø ®©u cã 172

Sö ký FPT 1988 - 1998 ph¶i t¹i m¸y, hä l¹i ph¶i cè g¾ng, cè g¾ng hÕt søc ®Ó kiÓm nghiÖm b»ng ®-îc sù thay ®æi cuéc ®êi, vµ ph¶i cè lµm sao ®Ó chøng tá r»ng sù thay ®æi lµ ®i lªn chø kh«ng ph¶i ®i xuèng. Compaq thùc sù lµ tµi t×nh khi lùa chän mét c©u khÈu hiÖu nh»m khyÕch tr-¬ng tªn tuæi cña m×nh th«ng qua viÖc kÝch thÝch kh«ng ngõng sù cè g¾ng v-¬n lªn cña con ng-êi. §iÒu ®ã lµm t«i suy nghÜ rÊt nhiÒu ®Õn FPT, n¬i t«i ®· lín lªn vµ tr-ëng thµnh, mét m«i tr-êng lu«n lu«n t¹o ra nh÷ng ®éng lùc kÝch thÝch sù kh¸m ph¸, thö th¸ch vµ ph¸t huy tµi n¨ng. Vµ giê ®©y vµo nh÷ng ngµy mua thu th¸ng 9 n¨m nay 1998, trong kh«ng khÝ kû niÖm 10 n¨m thµnh lËp FPT t«i l¹i båi håi nhí l¹i bao kû niÖm g¾n bã víi FPT, nh÷ng kû niÖm víi t«i thùc sù ®· lµm thay ®æi mét phÇn cuéc ®êi m×nh. B-íc ngoÆt khi vµo víi FPT Håi ®ã lµ mïa thu n¨m 1990 t«i chuÈn bÞ chuyÓn ngµnh ra khái qu©n ®éi vµ ®ang cßn ph©n v©n ch-a biÕt chän vÒ ®©u. Thêi bÊy giê ë miÒn Nam cã c¸c c«ng ty tin häc næi tiÕng lµ Seatic, Genpacific, CMT, Trung t©m tin häc Ng©n hµng C«ng th-¬ng, cßn FPT th× rÊt Ýt ng-êi biÕt ®Õn. Lóc ®ã t«i ®· ®-îc nhËn vµo lµm viÖc ë Trung t©m tin häc Ng©n hµng C«ng th-¬ng, xong thùc sù t«i vÉn muèn lµm viÖc trong mét c«ng ty chuyªn vÒ tin häc ®Ó t«i cã ®iÒu kiÖn ®Õn víi lÜnh vùc øng dông tin häc ë nhiÒu ngµnh nghÒ kh¸c nhau. Lóc ®ã t«i t×m ®Õn víi Seatic, t«i mong muèn ®-îc lµm viÖc víi Seatic, th«ng qua mét ng-êi b¹n lµm l·nh ®¹o cao cÊp cña Seatic, t«i ®Æt vÊn ®Ò vµo lµm viÖc vµ t«i chê sù tr¶ lêi. M·i kh«ng thÊy ph¶n håi tõ Seatic th× 173

Sö ký FPT 1988 - 1998 còng lµ lóc t«i gÆp Hoµng Minh Ch©u. T«i víi Ch©u lµ anh em th©n thiÕt tõ thêi ë qu©n ®éi, ngµy x-a anh Ch©u rÊt hiÒn vµ kh«ng hÒ biÕt kinh doanh. Trong nh÷ng buæi hai anh em gÆp gì nhau, Ch©u kÓ cho t«i nghe vÒ viÖc anh nhËn lêi céng t¸c víi FPT. Lóc ®ã t«i còng ch¶ râ FPT lµ ai, lµm g×. Kh¸i niÖm vÒ FPT mµ Ch©u kÓ víi t«i lµ ë ®ã cã toµn ng-êi giái, toµn bän häc chuyªn to¸n, phÇn lín häc ë L«m«n«xèp vÒ, toµn d©n ®i Nga vÒ lËp nghiÖp tin häc, r»ng ë ®ã cã Tr-¬ng Gia B×nh, cã NguyÔn Thµnh Nam, cã Lª Vò Kú... Nghe Ch©u kÓ t«i còng kh«ng biÕt g× vÒ c¸c anh ®ã, nh-ng t«i còng nghÜ ch¾c lµ hä næi tiÕng vµ giái l¾m. T«i b¾t ®Çu cã thiÖn c¶m víi FPT tõ ®ã, khi t«i nghe b¹n t«i nãi vÒ mét c«ng ty cã nhiÒu ®iÓm t«i thÝch, ®ã lµ doanh nghiÖp trÎ, nhiÒu ng-êi ®i häc Nga vµ ®Òu vÒ muèn chøng minh r»ng tôi ®i Nga còng tµi c¸n l¾m chø. Vµ råi ngµy t«i quyÕt ®Þnh ®Õn víi FPT ®· ®Õn. H«m ®ã anh Hoµng Minh Ch©u ®Õn t×m t«i vµ nãi r»ng cã anh Bïi Quang Ngäc, phô tr¸ch tin häc FPT vµo Sµi Gßn vµ muèn ®Õn trao ®æi víi t«i mét sè viÖc liªn quan ®Õn vÊn ®Ò c«ng nghÖ m¹ng. Chóng t«i ®· gÆp nhau trong mét buæi chiÒu rÊt dÔ chÞu, anh Ngäc ®Ó l¹i trong t«i nh÷ng Ên t-îng rÊt th©n mËt vµ ch©n t×nh, anh ®· nãi víi t«i vÒ FPT, vÒ mong muèn ph¸t triÓn tin häc trong FPT miÒn Nam. VÒ sau nµy c¸i c¶m gi¸c ban ®Çu Êy ®-îc kiÓm nghiÖm vµ cho ®Õn giê t«i vÉn thÊy anh Ngäc lµ con ng-êi rÊt ch©n t×nh vµ tèt bông. Ngay buæi chiÒu ®ã chóng t«i rñ nhau ra qu¸n bia h¬i, t«i gäi thªm «ng b¹n ®ang cïng céng t¸c víi t«i t¹i Ng©n hµng C«ng th-¬ng lµ Lª TÊn Léc cïng ®Õn nhËu. Chóng t«i ®· uèng víi nhau thËt vui vÎ, vµ khi thÊy t«i cam kÕt vµo lµm viÖc víi FPT, anh b¹n Léc lóc ®ã còng tha thiÕt muèn tham gia cïng hîp t¸c víi FPT. Tõ ®ã vÒ sau 174

Sö ký FPT 1988 - 1998 mçi lÇn cã cuéc vui nµo cña FPT chóng t«i còng mêi Léc sang, råi dÇn dÇn h×nh thµnh nªn tiÒn ®Ò cña sù ra ®êi FiBi mµ ë ®ã FPT gãp phÇn kh«ng nhá trong sù thµnh c«ng ban ®Çu. ThÕ lµ t«i ®· ®Õn víi FPT, t«i ®Õn víi FPT v× mét niÒm tin vµo mét tËp thÓ cña nh÷ng con ng-êi cã quyÕt t©m lµm giµu b»ng tµi n¨ng vµ sù lao ®éng quªn m×nh. T«i thùc sù vui s-íng v× khi vµo víi FPT lóc ®ã t«i ®· ®-îc sù ®ãn tiÕp rÊt ch©n t×nh cña c¸c anh Tr-¬ng Gia B×nh, Lª Vò Kú, Bïi Quang Ngäc, ®-îc tiÕp xóc vµ lµm viÖc víi c¸c b¹n nh- Lª Quang TiÕn, NguyÔn Thµnh Nam, NguyÔn Trung Hµ... t«i c¶m thÊy nh- mét tËp thÓ gia ®×nh. Cßn chóng t«i ë miÒn Nam cã chÞ Thanh Thanh, anh Hoµng Minh Ch©u, anh Minh S¬n, anh M¹nh S¬n, chÞ Thu HiÒn, ®ã lµ nh÷ng con ng-êi tµi ba cña nh÷ng n¨m ®Çu tiªn cña FPT thµnh phè Hå ChÝ Minh. B©y giê nh×n l¹i, t«i cµng thÊy quyÕt ®Þnh cña m×nh ®Õn víi FPT lµ hoµn toµn ®óng ®¾n, t«i v« cïng c¸m ¬n c¸c anh ®· dÉn d¾t t«i ®Õn víi FPT. NÕu gi¶ sö lóc ®ã t«i l¹i vÒ víi Seatic th× b©y giê kh«ng biÕt t«i ra sao, cßn ®Õn víi FPT, h«m nay thùc sù cuéc sèng cña t«i ®· cã nhiÒu thay ®æi tèt lªn trong mäi khÝa c¹nh, cho dï h«m nay t«i kh«ng cßn lµm viÖc chÝnh thøc trong FPT n÷a. Cßn víi b¹n t«i, anh Hoµng Minh Ch©u, FPT thùc sù ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi anh Êy. KÓ tõ khi vµo lµm viÖc víi FPT, anh Ch©u ®· trë thµnh mét trong nh÷ng nhµ l·nh ®¹o kinh doanh tµi giái bËc nhÊt c«ng ty, lµ mét nhµ th-¬ng th¶o th-¬ng m¹i quèc tÕ xuÊt s¾c ®em l¹i bao nhiªu lîi nhuËn cho c«ng ty. Chóng t«i ®· ®Õn víi FPT khi mµ c¶ chóng t«i vµ FPT ®Òu cßn rÊt nghÌo, rÊt kham khæ thiÕu thèn, c«ng ty FPT cßn bÐ tý ch-a næi tiÕng nh- b©y giê, chóng t«i ®· ®Õn víi c¶ tÊm 175

Sö ký FPT 1988 - 1998 tÊm lßng vµ t×nh yªu c«ng ty, chóng t«i ®· sèng hÕt m×nh víi søc trÎ ®Çy tham väng vµ nhiÖt huyÕt. Thùc sù FPT ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi chóng t«i. Cßn b¹n, "FPT ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi b¹n ch-a?". Nh©n kû niÖm 10 n¨m FPT, t«i ngo¶nh nh×n l¹i thÊy thêi gian tr«i ®i nhanh qu¸, biÕt bao sù kiÖn cuéc ®êi t«i g¾n bã víi FPT. Khi ®· vµo lµm viÖc víi FPT, c«ng ty ®èi víi t«i nh- mét c¨n nhµ, t«i ®· sèng ngay t¹i c«ng ty nh÷ng n¨n ®Çu tiªn, råi c¶ sù kiÖn t«i lÊy vî n÷a còng mét phÇn nhê cã FPT mµ t«i cã ®-îc gia ®×nh h¹nh phóc nhngµy nay. FPT kh«ng chØ lµ m«i tr-êng lµm viÖc mµ cßn lµ mét tËp thÓ gia ®×nh réng lín, ë ®ã cã ®Çy ®ñ mäi tÝnh c¸ch nh-ng ®iÒu quan träng lµ nÕu b¹n biÕt sèng hÕt m×nh v× sù nghiÖp FPT b¹n sÏ nhËn ®-îc t×nh c¶m to lín cña ®¹i gia ®×nh FPT, mét thø t×nh c¶m lu«n lu«n h-íng thiÖn gióp cho chóng ta v-¬n lªn cao h¬n, chan hßa h¬n. C©u nãi Ên t-îng nhÊt mang t©m huyÕt FPT Cã mét c©u chuyÖn t«i kh«ng thÓ nµo quªn ®-îc, c©u chuyÖn mµ cø mçi lÇn nh¾c ®Õn chóng t«i c¸c c¸n bé cña FPT miÒn Nam nh÷ng ngµy ®Çu ®Òu rÊt nhí. H«m ®ã vµo mét ngµy cuèi n¨m 1990 chóng t«i ë miÒn Nam ®-îc tin anh Lª Vò Kú Phã Tæng Gi¸m ®èc vµo th¨m vµ lµm viÖc víi chi nh¸nh, chóng t«i ®· ®ãn tiÕp anh rÊt th©n t×nh, cuèi cïng chóng t«i kÐo nhau ra qu¸n bia h¬i quen thuéc ®Ó ¨n tèi, vµ chóng t«i còng kh«ng quªn gäi anh Lª TÊn Léc cïng ®i. Tèi h«m ®ã lµ mét buæi tèi v« cïng l©m ly, chóng t«i lÇn ®Çu tiªn ®-îc anh Kú thæ lé bao ®iÒu s©u nÆng ®Çy triÕt lý vÒ cuéc sèng, vÒ t×nh yªu vµ sù nghiÖp. Anh cµng nãi cµng hay, cµng quyÕn rò lµm chóng t«i cµng uèng 176

Sö ký FPT 1988 - 1998 h¨ng, råi anh béc lé chÝnh h«m ®ã anh chia tay víi chÞ NguyÖt, anh bay vµo Sµi Gßn vµ b©y giê ngåi víi chóng t«i. BiÕt ®-îc nçi buån cña anh, chóng t«i ai còng buån l©y, ai còng muèn ®-îc chia sÎ bít nçi buån cña anh vµ råi chØ cßn biÕt uèng thËt nhiÒu bia. NÕu nhµ hµng h«m Êy mµ kh«ng b¶o vÒ th× cã lÏ chóng t«i sÏ kh«ng vÒ. Cuèi cïng còng ®Õn lóc ph¶i vÒ, anh b¹n Léc lªn tiÕng rñ tÊt c¶ vÒ nhµ anh Êy uèng r-îu tiÕp v× h«m ®ã vî Léc vÒ bªn ngo¹i. Chóng t«i gåm mÊy ng-êi b¹n vµ t«i, anh Hoµng Minh Ch©u, anh Kú vÒ nhµ Léc. VÒ ®Õn nhµ Léc, chóng t«i tiÕp tôc uèng vµ t©m sù cïng anh Kú, chóng t«i ngñ thiÕp ®i lóc nµo kh«ng biÕt. Khi t«i tØnh dËy, lóc ®ã vµo kho¶ng 5 giê s¸ng, t«i nh×n xung quanh bçng kh«ng thÊy xe m¸y cña m×nh ®©u. §Þnh h×nh l¹i mét lóc t«i ph¸t hiÖn ra c¶ xe m¸y cña Léc còng kh«ng cßn, t«i ®¸nh thøc mäi ng-êi dËy ®Ó hái th× míi biÕt cã trém vµo. Chóng t«i hèt ho¶ng kiÓm tra toµn bé th× ph¸t hiÖn mÊt nhiÒu thø n÷a, nµo lµ ti vi, catxÐt, ®Çu video, mÊy chØ vµng trong tñ còng bÞ cËy lÊy mÊt. ThÕ lµ chóng t«i ®· bÞ trém vµo nhµ lÊy hÕt ®å ®¹c mµ kh«ng hay biÕt g×, chóng t«i gäi c«ng an ®Õn ®iÒu tra, lµm ®ñ c¸c thñ tôc cam kÕt, viÕt l¸ch cø nh- chÝnh m×nh lµ kÎ ¨n trém. Chóng t«i lµm thñ tôc mÊt mÊy tiÕng ®ång hå, l¹i kÌm thªm lo l¾ng, buån phiÒn lµm cho ai còng tØnh nh- s¸o. Riªng anh Kú th× thËt v« t-, anh vÉn ngñ ngon lµnh trªn ®i v¨ng nh- kh«ng cã g× x¶y ra. M·i l©u sau anh Kú tØnh giÊc, anh míi biÕt anh còng bÞ trém th¸o mÊt ®ång hå ®ang ®eo trªn tay. MÆt ®øa nµo ®øa nÊy ®Òu buån thiu, chóng t«i nãi víi anh Kú lµ bän em bÞ mÊt hÕt ®å ®¹c cña c¶i råi, chóng t«i cø nghÜ anh sÏ vç vÒ an ñi chóng t«i, nh-ng thËt kh«ng ngê anh ®· nãi mét c©u rÊt kh¼ng kh¸i: "C¶ cuéc ®êi mÊt 177

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®êi mÊt cho FPT cßn kh«ng tiÕc, th× tiÕc g× mÊy ®å kia". Anh võa nãi xong, chóng t«i nh- bõng tØnh, mäi -u tbuån phiÒn bçng tan biÕn, thay vµo ®ã lµ niÒm l¹c quan, lµ niÒm tin vµo FPT, ë ®ã cã anh em b¹n bÌ ch©n t×nh, ë ®ã cã tÊt c¶, t-¬ng lai cña chóng t«i ë phÝa tr-íc, g¾n liÒn víi FPT. VÒ sau nµy t«i cã mét niÒm tin vµo FPT mét phÇn còng bëi t¸c ®éng cña c©u nãi ®Çy t©m huyÕt FPT nh- thÕ cña anh Lª Vò Kú, ng-êi cùu Phã Tæng gi¸m ®èc FPT. Còng ë c©u chuyÖn nµy, cã mét chi tiÕt kh«ng phai mê trong trÝ nhí t«i, ®ã lµ h×nh ¶nh cña chÞ Hoa vî anh Léc. Khi biÕt bÞ mÊt trém hÕt råi, l¹i thªm téi kÐo b¹n bÌ vÒ nhËu, anh Léc rÊt sî, anh cho ng-êi sang bªn ngo¹i ®i gäi chÞ Hoa vÒ. Chóng t«i c¶ lò ®Òu chuÈn bÞ tinh thÇn bÞ tr¸ch cø, nhiÕc mãc, chuÈn bÞ xem Léc s¾p bÞ vî "lµm thÞt" hoÆc xem vî Léc s¾p khãc lãc than v·n v× mÊt hÕt cña c¶i ®å ®¹c... ThÕ nh-ng chóng t«i tÊt c¶ ®Òu v« cïng kinh ng¹c, vÒ ®Õn nhµ, chÞ Hoa nhÑ nhµng ®i ®Õn bªn anh Léc h«n nhÑ lªn m¸ råi mØm c-êi ©u yÕm nãi "Kh«ng sao ®©u anh, tr-íc ®©y chóng m×nh nghÌo còng kh«ng cã g× c¬ mµ!" - chÞ an ñi chång, råi chÞ quay sang an ñi chóng t«i, chÞ ®i thu dän l¹i ®å ®¹c cßn bõa bén v-¬ng v·i. Chóng t«i trîn trßn c¶ m¾t tr-íc c¸ch xö sù cña Hoa trong t×nh huèng nh- vËy. Chóng t«i th¸n phôc vî b¹n vµ nhËn thÊy b¹n m×nh cã ng-êi vî thËt lý t-ëng vµ -íc g× tÊt c¶ c¸c bµ vî cña chóng ta ®Òu nh- thÕ th× ®µn «ng FPT sÏ ®-a c«ng ty lªn v-ît c¶ Microsoft. Con ng-êi FPT trong nh÷ng n¨m th¸ng x©y dùng chi nh¸nh miÒn Nam 178

Sö ký FPT 1988 - 1998 Ngµy nay FPT HCM ®· lµ mét c¬ quan tin häc lín nhÊt miÒn Nam råi. §Ó v-¬n lªn vÞ trÝ hµng ®Çu ë ®Êt Sµi Gßn kh«ng ph¶i dÔ dµng chót nµo. T¹i Sµi Gßn, thµnh phè Hå ChÝ Minh n¬i th-¬ng tr-êng c¹nh tranh khèc liÖt vµ kÎ m¹nh lu«n lu«n ph¶i lµ kÎ cã tiÒm lùc tµi chÝnh, cã quan hÖ réng. FPT miÒn Nam kh«ng cã ®-îc nh÷ng thuËn lîi ®ã, FPT chØ cã con ng-êi, nh÷ng con ng-¬i t©m huyÕt víi c«ng ty ®· lao ®éng quªn m×nh x©y dùng nªn h×nh ¶nh FPT mét c«ng ty kiÓu míi ®Çy søc trÎ, n¨ng ®éng, cã kü thuËt vµ c«ng nghÖ, cã tri thøc. §Ó t¹o nªn sù thµnh c«ng, con ng-êi lµ quyÕt ®Þnh tÊt c¶, vµ FPT miÒn Nam chóng t«i ®· cã ®-îc nh÷ng con ng-êi nh- thÕ. Chóng t«i ®· lµm viÖc kh«ng biÕt mÖt mái tõ s¸ng sím ®Õn tèi mÞt, chóng t«i kh«ng hÒ cã kh¸i niÖm nghØ phÐp n¨m. §Æc thï c«ng viÖc cña FPT lµ võa kinh doanh, võa lµm khoa häc c«ng nghÖ ®· b¾t buéc ng-êi FPT ph¶i lu«n tr¨n trë suy nghÜ, lu«n ®éng n·o. Anh Tr-¬ng Gia B×nh mçi lÇn vµo Sµi Gßn lu«n quan t©m ®Õn chóng t«i vµ anh nhËn thÊy chóng t«i lµm viÖc h¨ng say anh rÊt mõng. Anh hái t«i th-êng th-êng nh©n viªn mÊy giê vÒ, t«i nãi kho¶ng b¶y giê, vµ anh ®· rÊt ch©n t×nh nãi víi t«i r»ng ph¶i nh- thÕ míi ®-îc, cã nh- vËy c«ng ty míi m¹nh lªn ®-îc. C©u chuyÖn t-ëng b×nh th-êng xong kh«ng b×nh th-êng chót nµo. T«i ®· chøng kiÕn rÊt nhiÒu c«ng ty ®ang xuèng dèc th¶m h¹i mçi khi t«i ®i lµm vÒ lµ thÊy hä ®· vÒ tõ l©u råi, vµ t«i còng thÊy nh÷ng c«ng ty ®i lªn, m¹nh lªn khi tèi trêi råi mµ vÉn cßn thÊy ¸nh ®Ìn phßng lµm viÖc cña nh©n viªn ch-a t¾t, hä cßn lµm, cßn ®äc, cßn say mª. ThËt lµ ®iÒu b×nh th-êng gi¶n dÞ v× chØ cã lao ®éng cÊt lùc, lao ®éng h¨ng say, s¸ng t¹o chóng ta míi sèng ®-îc, míi 179

Sö ký FPT 1988 - 1998 m¹nh lªn vµ cã t-¬ng lai. Khi ®· lµm ng-êi l·nh ®¹o, t«i cµng thÊm thÝa ®iÒu ®ã mçi khi chiÒu tèi nh×n xung quanh vÉn cßn cã nh©n viªn, cã c¸n bé ®ang lµm viÖc, tøc lµ chóng ta cßn cã ng-êi t©m huyÕt, chóng ta sÏ v-ît qua ®-îc mäi khã kh¨n ®Ó x©y dùng c«ng ty lín m¹nh. H«m nay FPT ®· thùc sù lín m¹nh, c¸c c«ng ty m¸y tÝnh lín hµng ®Çu thÕ giíi chiÕm lÜnh c¸c vÞ trÝ nhÊt nh× trong thÞ tr-êng ViÖt Nam ®Òu nhê mét phÇn lín vµo sù hîp t¸c víi FPT, c¸c ý t-ëng t¸o b¹o nhÊt trong c¸c lÜnh vùc tin häc Ýt nhiÒu ®Òu cã sù tham gia cña ng-êi FPT. Nãi ®Õn c«ng nghÖ th«ng tin, nãi ®Õn tuæi trÎ trong c«ng nghÖ lµ nãi ®Õn FPT. Tªn tuæi FPT ®-îc c¸c ph-¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng nãi ®Õn nhiÒu, c¸c b¹n bÌ cña FPT rÊt vui khi FPT lín m¹nh, cßn c¸c ®èi thñ c¹nh tranh th× lo l¾ng. Nh×n vµo FPT h«m nay, chóng t«i nh×n vµo ®éi ngò nh÷ng con ng-êi FPT vµ chóng ta cã quyÒn hy väng vµo mét ngµy mai t-¬i s¸ng. Nh×n l¹i 10 n¨m qua, ®iÒu t«i t©m ®¾c nhÊt lµ con ng-êi FPT. ChÝnh t¹i ®©y ®· h×nh thµnh nªn mét b¶n s¾c rÊt riªng vÒ con ng-êi FPT mµ ®óng nh- anh Tr-¬ng Gia B×nh, Tæng Gi¸m ®èc FPT rÊt t©m ®¾c, ®ã lµ mçi thµnh viªn FPT ch©n chÝnh ®Òu mang trong m×nh c¸i Gen FPT. Nh÷ng con ng-êi FPT ®ã dï ®i ®Õn ®©u còng kh«ng lÉn ®-îc, hä cã c¸i Gen cña céng ®ång FPT, cã c¸i Gen mang søc m¹nh tËp thÓ FPT. "FPT ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi cña b¹n ch-a?". C©u hái ®ã chóng ta h·y cïng thö nghiÖm nhÐ. ChØ biÕt r»ng FPT kh«ng ph¶i lµ "chïm khÕ ngät cho ta trÌo h¸i mçi ngµy", xong FPT chÝnh lµ m«i tr-êng rÊt tèt cho b¹n ph¸t huy hÕt tµi n¨ng cña m×nh vµ tÊt c¶ chóng ta h·y cïng nhau lao vµo 180

Sö ký FPT 1988 - 1998 cuéc thö th¸ch chÝnh b¶n th©n m×nh, cïng nhau sèng chan hßa nh©n ¸i vµ cïng nhau h¸t vang bµi ca "§oµn FPT mét lßng ra ®i..."

V¨n ho¸
“Mai sau c«ng ty vÎ vang ph¶i lu«n nhí r»ng ®©y STCo”. §Ó ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña mét c«ng ty, ngoµi lîi nhuËn, c«ng nghÖ, con ng-êi th× m«i tr-êng v¨n ho¸ lµ nÒn mãng v÷ng tr·i nhÊt ®èi víi mäi c«ng ty. FPT ph¸t triÓn hµi hoµ, c©n ®èi, cßn cã sù héi tô may m¾n n÷a lµ trong nh÷ng ng-êi tham gia s¸ng lËp cã nh÷ng ng-êi, nh÷ng nh©n vËt bÈm sinh vÒ truyÒn thèng v¨n hãa. Anh NguyÔn Thµnh Nam, sinh ra ë Nam §Þnh, du häc ë Nga vµ trë vÒ cïng tham gia ®éi ngò nh÷ng ng-êi s¸ng lËp FPT. Anh lµ ng-êi ®øng ra khëi x-íng vµ x©y dùng phong trµo v¨n ho¸ quÇn chóng gäi t¾t lµ STCo. Môc ®Ých cña phong trµo nµy lµ vui ch¬i vµ khuyÕn khÝch nh÷ng ý t-ëng s¸ng t¹o, nh÷ng hµnh ®éng d¸m v-ît lªn b¶n th©n ®Ó kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ cña chÝnh m×nh. Phong trµo v¨n ho¸ nµy ®· trë thµnh phong c¸ch ®éc ®¸o cña FPT. Mét phong c¸ch v¨n ho¸ b¾t rÔ cïng víi sù ph¸t triÓn, trë nhùa sèng lªn tõng bóp cµnh cña sù ph¸t triÓn. Nh- vËy v¨n ho¸ vµ ph¸t triÓn lµ nh÷ng côm tõ chØ sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng mµ tíi cuèi thÕ kû XX loµi ng-êi míi nhËn ra vµ ®Ò cËp vµo sù ph¸t triÓn chung cña c¸c quèc gia nãi chung vµ c¸c doanh nghiÖp nãi riªng. FPT lµ mét trong sè rÊt Ýt c¸c c«ng ty chñ t©m x©y dùng phong c¸ch v¨n ho¸ riªng cña m×nh.

181

Sö ký FPT 1988 - 1998 Sù t¸c ®éng cña v¨n ho¸ tíi ph¸t triÓn ®-îc biÓu hiÖn rÊt râ bëi v¨n ho¸ t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn con ng-êi mµ con ng-êi lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh ®Õn sù ph¸t triÓn cña c«ng ty do ®ã v¨n ho¸ ph¶i lµ mét yÕu tè quan träng trong sù ph¸t triÓn. ë FPT phong c¸ch v¨n ho¸ thÊm ®Ëm trong tõng c«ng viÖc, tõng nhiÖm vô cña mçi ng-êi. Nh×n vµo phong c¸ch v¨n ho¸ ta thÊy bé mÆt cña c«ng ty. ViÖc ch¨m lo ph¸t triÓn v¨n ho¸ vµ øng dông v¨n ho¸ vµo qu¶n lý lµ ®iÒu cÇn thiÕt ®èi víi FPT. Con ®-êng bãng ®¸ (trÝch) Bïi Quang Ngäc (BG§) ... Løa chóng t«i lín lªn trong thêi kú Mü ®¸nh ph¸ miÒn B¾c b»ng kh«ng qu©n nªn hay ph¶i ®i s¬ t¸n. §ã lµ m«i tr-êng mµ t«i cßn nhí ®-îc c¸c trËn ®¸ bãng t¹i s©n kho hîp t¸c. Th«i th× bãng ®ñ c¸c lo¹i, bãng cao su, bãng giÎ, bãng b-ëi, khi th× d©n s¬ t¸n chia nhau ®¸, khi th× rñ thiÕu niªn lµng cïng ch¬i. Lªn cÊp 3, tr-êng t«i (Chu V¨n An) cã c¸i s©n to l¾m, kÝch th-íc cì 2/3 s©n chuÈn. Tr-a nµo häc xong chóng t«i còng quÇn nhau ch¸n trªn c¸i s©n nµy råi míi gi¶i t¸n ai vÒ nhµ nÊy ¨n c¬m. Lªn ®¹i häc phong trµo ®¸ bãng s«i næi ë mäi nhµ tr-êng, dï tr-êng ViÖt Nam hay ë n-íc ngoµi. T«i còng tõng kho¸c ¸o ®éi tuyÓn ViÖt Nam tranh tµi cïng c¸c ®éi c¸c n-íc kh¸c ë tr-êng Tæng hîp Kisinhèp, Liªn X« cò, còng cã nh÷ng phót gi©y sung s-íng vµ buån b·. Cã lÏ cßn d- ©m tõ thêi häc sinh, sinh viªn mµ ë FPT phong trµo bãng ®¸ lµ mét trong c¸c phong trµo s«i næi vµ kÐo dµi qua n¨m th¸ng, bÊt chÊp c«ng ty to hay nhá, kinh 182

Sö ký FPT 1988 - 1998 doanh thua hay th¾ng, cø hß nhau ®¸ bãng lµ cã cÇu thñ, cã ®éi. RÊt tiÕc kh«ng cã ai trong sè chóng ta ghi chÐp l¹i ®-îc chuçi c¸c sù kiÖn bãng ®¸. Th«i th× nhí tíi ®©u kÓ tíi ®ã, mong c¸c b¹n gÇn xa l-îng thø. ... Trong n¨m 1991 cã hai trËn bãng t«i nhí h¬n c¶. TrËn ®Çu lµ 1/5 c¶ c«ng ty ®i nghØ cïng ZODIAC (khi Êy võa míi thµnh lËp) trªn Tam §¶o, hai bªn rñ nhau ®¸ trªn mét s©n xi m¨ng vèn dïng cho bãng ræ. §-îc thua trËn nµy t«i kh«ng nhí, chØ biÕt khÝ hËu m¸t mÎ cña Tam §¶o ®¸ rÊt dÔ chÞu vµ cã mét cÇu thñ, Kh¾c Thµnh, lÊn bÊn kh«ng biÕt ®¸ cho bªn nµo. Håi Êy míi ®i lµm, Kh¾c Thµnh bÞ Trung Hµ l«i kÐo sang ZOD lµm, nh-ng l¹i hay sinh ho¹t ch¬i bêi víi c¸c b¹n ë FPT. TrËn thø hai lµ ®¸ trªn §¹i L¶i, ngµy kû niÖm c«ng ty 13/9/1991. Buæi s¸ng ®¸nh bãng chuyÒn, buæi chiÒu rñ nhau ra s©n to trªn mét s-ên ®åi chia thµnh hai ®éi cã vî vµ ch-a vî. §©y lµ trËn ®Çu vÒ kiÓu chia ngé nghÜnh nµy, sau nµy cã kiÓu chia biÕn t-íng mét chót, gi÷a giµ vµ trÎ. L©u råi kh«ng ®¸ s©n to, trËn Êy ®¸ mÖt l¾m, bªn cã vî th¾ng oanh liÖt 2-1. Sau nµy thµnh lÖ ngµy 13/9 nµo còng cã ®¸ bãng... ...13/9/1992 FPT thuª s©n vËn ®éng Hµ Néi (s©n Hµng §Éy) ®Ó ®¸ bãng cïng víi ®éi Hµng kh«ng ViÖt Nam. Cho ®Õn nay ®©y lµ lÇn duy nhÊt chóng ta ®-îc vµo s©n quèc gia ®¸ bãng. Trªn biÓn sè ch÷ FPT s¸nh vai cïng ch÷ HKVN cµng lµm trang träng trËn ®Êu. Trong sè kh¸ch h«m ®ã cã «ng Bill Lee, phô tr¸ch m¸y v¨n phßng cña Olivetti Singapore, «ng ta rÊt høng khëi chøng kiÕn c¸ch thøc tæ chøc ngµy thµnh lËp c«ng ty cña FPT. TrËn ®Êu diÔn ra s«i næi. Bªn ta thùc ra lµ liªn qu©n FPT-ZODIAC. §éi b¹n tá ra cã tÝnh tËp thÓ vµ chuyªn nghiÖp cao h¬n ta ®«i chót, kÕt qu¶ ®éi b¹n th¾ng 2-1. Sau ®ã mÊy h«m ng-êi ta chøng 183

Sö ký FPT 1988 - 1998 ng-êi ta chøng kiÕn tiÕng ®Ëp ph¸ rÇm rÇm t¹i s©n Hµng §Éy ...Còng trong thêi kú nµy chóng ta hay rñ rª c¸c ®éi kh¸c ®¸. Chµo mêi theo kiÓu chóng ta tæ chøc, chi tiÒn bia, cßn ®éi b¹n chØ mçi viÖc ®¸. NÕu gÆp T©y th× qu©n ta còng hay chÆt ®Ñp, mµy chi nhÐ, tao lo kh©u tæ chøc. T©y th× ta hay rñ ®éi Th-¬ng vô Nga, (hay Sø qu¸n Nga) ®¸ v× qu©n ta l¾m anh häc ë Liªn X« vÒ, sî quªn mÊt tiÕng Nga nªn hay rñ c¸c «ng b¹n nµy ®¸ bãng, råi uèng bia, råi t-ëng niÖm C¸ch m¹ng th¸ng 10, kû niÖm ngµy chiÕn th¾ng ph¸t xÝt, ®Ó cã dÞp cho c¸i l-ìi nã uèn Ðo theo kiÓu ng-êi Nga. §¸ víi chóng nã trªn s©n cßn ®-îc chöi bËy b»ng tiÕng Nga cho s-íng måm. T©y kh¸c còng rñ nh- Capital Club, mét ®éi qu©n T©y t¶ phÝ lï, cã lÇn cã c¶ th»ng m¶ mÑ dù bÞ ®éi Paris Saint Germain, nã cø vµo ®¸ lµ qu©n ta thñng l-íi. Cã trËn ta chèng chäi víi liªn qu©n Nga-Ph¸p-§øc. §¸ víi T©y 10 trËn th× th¾ng 1, hoµ 1, thua 8 g× ®ã. Sau nµy cã TiÕnLN, qu©n ta còng gi¸ng tr¶ nhiÒu bµn th¾ng ®Ñp nªn bän T©y cã phÇn kÝnh träng h¬n chót Ýt. §-îc c¸i lµ tôi T©y nh-ng ®¸ xong còng s½n sµng ra c¸c qu¸n bia h¬i t¹i Hµ Néi nhÊm nh¸p cïng d©n ViÖt Nam, thùc lµ th¾m t×nh h÷u nghÞ. Th«ng th-êng hay ®¸ s©n Phßng qu©n, còng cã ®«i lÇn kÐo lªn Nhæn, ®¸ t¹i khu tËp huÊn Quèc gia, s©n b·i ®¸ s-íng c¸i ch©n. Chóng ta còng hay rñ lùc l-îng an ninh ®¸ bãng. §iÓn h×nh lµ ®éi bãng Phßng C¶nh s¸t ®iÒu tra Së C«ng an Hµ Néi vµ C«ng an tØnh H¶i D-¬ng (th-êng do ZODIAC m«i giíi). H×nh nh- lµm kinh doanh nªn ph¶i th©n víi c«ng an nªn qu©n ta dïng ngay bãng ®¸ lµm th©n. Nãi chung qu©n ta ®¸ toµn thua. Nghe nãi c«ng an mçi ngµy luyÖn tËp ch¹y 10 km vµo buæi s¸ng, võa ch¹y võa h« b¾t c-íp nªn khoÎ 184

Sö ký FPT 1988 - 1998 l¾m, ra s©n chØ huých nhÑ lµ qu©n ta quay cu l¬ ra råi. Mµ ®éi b¹n ®¸ bãng chØ lµ cí th«i, thùc ra hä chØ muèn nghe qu©n ta h¸t "bËy" theo s¸ch ®á. §¸ cã khi chØ 60' mµ h¸t hß bia bät 3,4 tiÕng ®ång hå. Hä nghe chóng ta h¸t cø nh- lµ ch-a bao giê nghe Êy, h¸ hèc måm ngåi nghe råi «m bông c-êi hµng tiÕng ®ång hå sau ®ã. C¸c nghÖ sÜ d©n téc H-ng §Ønh, nh©n d©n Kh¾c Thµnh còng næi tiÕng h¬n nhê c¸c ®ît l-u diÔn trong quÇn chóng kiÓu nµy. Khi bá phiÕu phong NghÖ sÜ dÜ nhiªn ®-îc sè phiÕu cao lµ v× ®· ®em nghÖ thuËt tíi tËn c¸c chiÕn sÜ vò trang ngµy ®ªm b¶o vÖ an ninh cho quèc d©n ®ång bµo. HÌ 1993 FPT ®i nghØ ë B·i Ch¸y, H¹ Long. Chóng t«i tæ chøc gi¶i bãng ®¸ s«i næi ch-a tõng cã. Mét phÇn thêi tiÕt hay m-a, l¹nh anh em Ýt ra biÓn t¾m. Trong khu nghØ cã 01 s©n tenis. D¹o Êy phong trµo tenis ch-a lªn nªn chñ yÕu ®¸ bãng, ngµy nµo còng ®¸. §Çu tiªn tæ chøc ®¸ cóp v« ®Þch, ISC giËt cóp. Cã mÊy sù kiÖn ®¸ng nhí cña gi¶i B·i Ch¸y lµ c¸c sÕp bÞ ®èn. §Çu tiªn Lª Quang TiÕn bÞ mét thanh niªn, bå mét thiÕu n÷ trong c«ng ty, chÌn ng·, x©y s¸t, m¸u ch¶y ®Çm ®×a, h«m sau ph¶i b¨ng bã tr«ng mÊt c¶ d¸ng tay ch¬i cña TiÕn. Thø hai lµ kh«ng hiÓu th»ng Giang nã thï g× t«i mµ ®¸ mét tr¸i bãng cùc m¹nh vµo bông t«i. Sau tiÕng tÑt, c¶ cÇu tr-êng lÆng ®i v× t«i nh¨n nhã «m bông. Ch-a ®· anh em høng chÝ chia ®éi bông to ®¸ víi ®éi gÇy, gi¶i th-ëng 5 triÖu. Mçi ®éi 8 ng-êi lÊy theo chØ sè bông. T¹i nhµ ¨n tèi h«m tr-íc më héi ®o bông, ®-îc quyÒn hÝt vµo thë ra ®Ó g©y thªm hiÖu øng bông to ra hay nhá ®i tuú theo muèn vµo ®éi bÐo hay ®éi gÇy. C¶ c«ng ty ®-îc trËn c-êi vì bông. Anh bÐo th× phång måm trîn m¾t c¨ng bông ra cho to thªm, anh gÇy th× mÆt ®á tÝa tai hÝt vµo cho bông thon l¹i. RÊt nhiÒu bÊt ngê x¶y ra, vÝ nh- ng-êi 185

Sö ký FPT 1988 - 1998 gÇy nhÊt (theo tiªu chuÈn bông) kh«ng ph¶i lµ Kh¾c Thµnh mµ lµ gi¸o s- Kh¸nh V¨n, h¾n cã thuËt dån ruét thÕ nµo Êy mµ bông cßn cã 52 cm. §éi gÇy rÊt gian, khi b¾t ®Çu ®o bông liÒn cho H¶i Con trèn biÖt v× cu cËu nµy rÊt gÇy nh-ng cãc biÕt ®¸ bãng. §éi bÐo thËt thµ h¬n, anh Vinh còng ph¶i vµo ®¸ 15 phót. V« ®Þch vßng bông lµ mét anh b¹n cña T« TuÊn, ®©u ®Õn 95 cm. Cßn Gia B×nh, T« TuÊn... ®-¬ng nhiªn ph¶i vµo ®¸. T«i ®©y xuýt n÷a kh«ng ®-îc tham dù trËn nµy v× håi Êy thë h¾t m·i còng chØ ®-îc cã 85 cm, ®-îc vµo ®éi h×nh dù bÞ cña bªn bÐo. B©y giê cã ®éi bÐo cã khi còng chØ dù bÞ v× cã thªm mÊy sumo nh- H-ng Phan Ng«, TiÕn BÐo. Mµ luËt ®¸ b¾t c¸c cÇu thñ ph¶i thÓ hiÖn ®-îc c¸i bÐo gÇy cña m×nh nªn cëi trÇn ®¸. Trêi l¹i m-a, ®¸ rÊt vui, mçi lÇn anh Vinh, T« TuÊn ®-îc bãng lµ c¶ s©n hÐt to¸ng lªn cæ vò. Bªn bÐo th× bông ch¶y lâng thâng nh÷ng mì, bªn gÇy th× dÆt cã x-¬ng s-ên, tr«ng rÊt th¶m h¹i, gÇn ®©y t«i cßn thÊy mÊy c¸i ¶nh cña trËn nµy, tr«ng nh÷ng thÞt vµ x-¬ng. Nh-ng thÓ thao th× anh bÐo kh«ng l¹i b»ng th»ng gÇy, chóng di chuyÓn nhanh h¬n, ch¹y khoÎ h¬n nªn ®éi bÐo thua kh¸ ®Ëm, ®©u nh- 4-8. LÇn sau ph¶i tæ chøc vËt th× míi bâ. VÉn ch-a ®·, ngµy cuèi cña kú nghØ cßn chia ®éi ch-a vî ®Êu víi cã vî, ch-a vî th¾ng «m mét ®èng tiÒn th-ëng. CÇu thñ nµo mµ võa ë ISC, võa gÇy, võa ch-a vî (nh- Kh¾c Thµnh), kú nghØ Êy l·i to v× thiÒn th-ëng bãng ®¸... ... Hay nhÊt cã lÏ lµ vô kiÖn (duy nhÊt cho ®Õn h«m nay) vÒ träng tµi TiÕn BÐo b¾t trËn NguyÔn BØnh Khiªm (cßn gäi lµ IBM v× ®éi mang trang phôc IBM) vµ HiPT. Bãng ch¹m tay mét ®éi, h×nh nh- ®éi IBM, ®éi HiPT ®Æt bãng xuèng ®¸ ngay vµo g«n ®éi IBM, trong khi ch-a kÞp chuÈn bÞ. Träng tµi TiÕn BÐo c«ng nhËn bµn th¾ng cho HiPT. IBM 186

Sö ký FPT 1988 - 1998 IBM ph¸t ®¬n kiÖn. BTC cö Kh¾c Thµnh xö. Thµnh ta lËp båi thÈm ®oµn gåm toµn anh kh«ng biÕt ®¸ bãng nh- T« TuÊn, §iÖp Tïng... Toµ tra hái c¸c bªn vµ c¸c nh©n chøng råi xö th¾ng cho bªn kiÖn, ®éi IBM, vµ bµn th¾ng kh«ng ®-îc c«ng nhËn cho HiPT. Bµn th¾ng nµy thay ®æi kÕt qu¶ trËn ®Êu. Sau ®Êy HiPT bá cuéc, ng-êi nãi v× cay có vô xö ®ã, kÎ ®ån lµ cÇu thñ HiPT ®i kh«ng ®ñ nªn ®éi tr-ëng ®µnh bá cuéc gi÷a chõng... ... §Ønh cao cña phong trµo bãng ®¸ FPT lµ hÌ 1997 t¹i Nha Trang. C¶ Hµ Néi vµ HCM cïng nghØ t¹i ®ã. Hµ Néi mêi ®-îc c¸c tuyÓn thñ nh- V-îng Chim, Giang, Dòng, Ph-¬ng, TuÊn anh ®i nghØ cïng. MiÒn Nam còng cã 3,4 cÇu thñ tham gia. Gi¶i 97 võa thi ®Êu xong nªn phong ®é cña ®éi tuyÓn ®ang lªn. Ngay chiÒu h«m ®Çu tiªn ®Ých th©n Gi¸m ®èc Së thÓ thao Kh¸nh Hoµ mêi ban l·nh ®¹o FPT sang häp vÒ trËn thi ®Êu giao h÷u gi÷a FPT vµ trÎ Kh¸nh Hoµ. Tinh thÇn ®ãn tiÕp gièng hÖt nh- bÊt cø ®éi ngo¹i h¹ng nµo vµo ®¸ víi Kh¸nh Hoµ. FPT nhËn phÇn gi¶i th-ëng, Së ThÓ thao nhËn phÇn tæ chøc. Trong tiÕng nh¹c quen thuéc trong c¸c cuéc thi ®Êu bãng ®¸, bµi "Nói ®åi Phñ th«ng bao n¨m...", ®éi tuyÓn FPT (bæ sung c¸c cÇu thñ tõ HCM) sãng vai cïng ®éi trÎ Kh¸nh Hoµ (U18), tõ kh¸n ®µi B tiÕn sang kh¸n ®µi A chµo kh¸n gi¶ vµ ban tæ chøc. Trªn kh¸n ®µi A, dµn cæ ®éng viªn FPT víi chiªng, chèng, cê xÝ rîp trêi theo sù ®iÒu khiÓn cña nh¹c tr-ëng Hïng nhùa mÝt h« vang: "FPT, ch¸t ch¸t ch¸t". C¸c thiÕu n÷ Nha Trang trong bé ¸o dµi truyÒn thèng tiÕn ra tÆng hoa 2 ®éi vµ träng tµi. TrËn ®Êu diÔn ra s«i næi, hµo høng. Qu©n ta do thñ m«n V-îng Chim lÇn ®Çu ®-îc b¾t ë s©n cã tÇm cì Quèc gia nªn qu¸ c¶m ®éng kh«ng c¶n ®-îc c¸c qu¶ nhåi bãng cña ®éi b¹n nªn bÞ thua tr-íc 2 tr¸i. Sau khi thñ m«n 187

Sö ký FPT 1988 - 1998 cña HCM vµo s©n, ®éi FPT ®¸ m¹ch l¹c h¬n nhiÒu, phèi hîp kh¸ ®Ñp m¾t. Trong mét cuéc ®ét ph¸, D-¬ng H÷u Dòng ng· trong khu ph¹t bãng, träng tµi chØ vµo chÊm ph¹t ®Òn. TiÕnLN thùc hiÖn hoµn h¶o qu¶ ph¹t, rót ng¾n tØ sè xuèng 1-2. §©y còng lµ kÕt qu¶ cuèi cïng. Hai ®éi nhËn c¸c phÇn th-ëng vµ vui vÎ chia tay. T«i kh«ng d¸m ch¾c chóng ta cã ®-îc mét trËn ®Ñp nh- vËy trong t-¬ng lai... ... Bãng ®¸ ®· trë thµnh mét ho¹t ®éng quen thuéc kh«ng thÓ thiÕu ®-îc trong ®êi sèng tinh thÇn cña FPT. Bãng ®¸ ®· gãp phÇn vµo nÒn v¨n ho¸ FPT, gãp phÇn giao l-u víi biÕt bao b¹n bÌ cña chóng ta trong 10 n¨m qua.

Ca khóc STC - Nh÷ng mèc son lÞch sö
1. Giai ®o¹n tiÒn khëi nghÜa: tr-íc n¨m 1992 Nguån gèc cña v¨n hãa STCo Ham vui: B¶n chÊt cè h÷u trong mçi con ng-êi BÊt tµi: NhiÒu nghiªn cøu gia ®· tõng thö t×m hiÓu t¹i sao STCo chØ cã h¸t lung tung. KÕt luËn chØ mét: kh«ng biÕt h¸t cã trËt tù. Ai ®· tõng h¸t lung tung, h¸t lung tung cã nhiÒu lóc s-íng. Kh¸ch s¹n La Thµnh, c¸i n«i cña Sê-ti-c«: §Õn Kh¸ch s¹n La Thµnh, mçi thÇn d©n STCo t-ëng nh- ch¹m vµo lÞch sö:

188

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nh÷ng c©y cæ thô im l×m trong s©n ®· tõng chøng kiÕn b-íc ch©n nghiªng ng¶ cña "§oµn FPT mét lÇn ra ®i". Hµng rµo cßn xiªu vÑo kia cßn l-u vµi sîi tãc qu¨n cña "QuËn tr-ëng CA" Lª Quang TiÕn sau khi c«ng du trë vÒ "®· tr¸nh sang mét bªn mµ hµng rµo nã cø x«ng vµo tao". ChiÕc xe c¶i tiÕn cò gØ ®Çy bôi trong gãc s©n lµ chiÕc xe mµ c¸c anh Phan Ng« Tèng H-ng, Ph¹m Hång Th¾ng ®· tõng che ¸o m-a, gß l-ng ®i chë c¬m vÒ phôc vô chÞ em ngµy 8/3/1989. Vµ biÕt bao nhiªu di tÝch lÞch sö kh¸c... Lµ thÇn d©n STCoo ai còng ph¶i Ýt nhÊt mét lÇn hµnh h-¬ng vÒ n¬i ®ã, ngåi nh©m nhi cèc bia mµ nhí l¹i "Mét thêi gian khã cã bao giê quªn". 2. STCo ra m¾t quèc d©n ®ång bµo - 13/09/1992 "Sê-ti-c« kinh doanh tÊt c¶ c¸c mÆt hµng tinh thÇn: h¸t, móa, kÞch, v¨n, th¬, häa... ... C¸c thµnh viªn STCoo. sÏ ®-îc h-ëng nhuËn bót,... nhuËn giäng... nhuËn ngo¸y m«ng. C¸c ®ãng gãp ®Æc biÖt sÏ ®-îc ®¸nh dÊu b»ng c¸c lo¹i hu©n ch-¬ng huy ch-¬ng". (TrÝch quyÕt ®Þnh thµnh lËp STCo ngµy 13/09/1992) §ît tæng diÔn tËp cho ngµy thµnh lËp ®-îc coi lµ ngµy 13/4/1992 t¹i kh¸ch s¹n §«ng §«, n¬i STCoo chÝnh thøc c«ng bè c¸c xu h-íng nghÖ thuËt cña m×nh víi phong trµo: h¸t cÇm giÊy, ®ãng gãp tù nguyÖn, vµ ®iÖu móa næi tiÕng "Thiªn Nga gi·y chÕt" do Thµnh Nam biÓu diÔn. 3. X©y dùng h¹ tÇng c¬ së: 1992-1993- ®Çu 1994

189

Sö ký FPT 1988 - 1998 ¸p dông c«ng nghÖ cao C«ng nghÖ lªn trang m¸y vi tÝnh, photocopy trë thµnh nh©n tè quyÕt ®Þnh cho viÖc ph¸t triÓn phong trµo STCo "Phæ biÕn cho toµn d©n biÕt". H¶i Phßng, H¶i D-¬ng, Qu¶ng Ninh, Th¸i Nguyªn, VÜnh Phó, HCM, Vòng Tµu, §µ N½ng, Quy Nh¬n, Nga, Ba lan, Mü... lµ nh÷ng n¬i mµ STCo ®· h¬n mét lÇn biÓu diÔn. Tr¹i s¸ng t¸c STCo - 1/1993 Tæ chøc tõ ngµy 1-3/1/1993 t¹i khu biÖt thù T©y Hå, STCo ®· chøng tá kh¶ n¨ng huy ®éng quÇn chóng cña m×nh. Nhµ th¬ Vò QuÇn Ph-¬ng chñ tÞch Héi v¨n nghÖ Hµ Néi ®· ®äc diÔn v¨n khai m¹c Tr¹i víi bµi th¬: Anh xanh xao em Anh mini em Anh lang thang em §ªm vÒ anh tiÕt canh em Còng ngay h«m ®ã trong buæi liªn hoan chiªu ®·i, Vò QuÇn Ph-¬ng ®· chÝnh thøc kÕt n¹p STCo lµm thµnh viªn tËp thÓ cña Héi V¨n nghÖ Hµ Néi Ph¶i ®-îc quay cuång víi Hïng kÒu, Gia B×nh, Phan Minh T©m... trong ®iÖu ghi ta phõng phõng cña Long xØn, ph¶i nh×n thÊy c¶nh Hïng R©u, Kh¾c Thµnh nhÊn vßi n-íc vÖ sinh ®Ó röa mÆt míi hiÓu hÕt ®-îc kh«ng khÝ ®Æc biÖt cña nh÷ng ngµy Tr¹i. Tuy chØ mang l¹i vÎn vÑn hai s¸ng t¸c: bµi th¬ "Bón èc" cña Hïng R©u vµ bµi h¸t "T« TuÊn" cña Thanh HuyÒn nh-ng Tr¹i s¸ng t¸c ®· ®Ó l¹i nh÷ng dÊu Ên khã quªn trong nh÷ng ng-êi tham dù vµ nh©n viªn phôc 190

Sö ký FPT 1988 - 1998 vô. TiÕng ®ån vÉn cßn vang tíi b©y giê vÒ "Héi nghÞ cùc vui cña c¸c c¸n bé ®Çu ngµnh". Ch¼ng lµ ®Ó thuª ®-îc héi tr-êng, thÇn d©n STCo TrÞnh Thu Hång ®· ph¶i khai lµ tæ chøc "Héi nghÞ Khoa häc cña c¸c c¸n bé ®Çu ngµnh". STCo trªn s©n khÊu Nhµ h¸t lín - Xu©n 1993 LÇn ®Çu tiªn thö søc m×nh trªn s©n khÊu th-îng l-u cïng c¸c ng«i sao: Thanh Lam, Duy Thanh LËp, STCo ®· thu ®-îc th¾ng lîi vang déi. S©n khÊu Nhµ h¸t lín Hµ Néi chËt kh«ng cßn mét chç ®øng, kh¸n gi¶ chÇu chùc h¬n 30 phót ®Ó ®-îc chøng kiÕn nh÷ng phót xuÊt thÇn cña V¨n gi¸o s-, vò ®iÖu bèc löa cña "Ng-êi ®Ñp ch©n l«ng" Ng« Huy Thä vµ giäng xuèng xÒ tuyÖt chiªu cña NSND Kh¾c Thµnh. STCo víi nghÖ thuËt d©n gian - Xu©n 1994 Vë ChÌo X· tr-ëng MÑ §èp do Thanh HuyÒn vµ §iÖp Tïng tr×nh diÔn t¹i nhµ h¸t chÌo Trung -¬ng Xu©n 1994 lµ kÕt qu¶ cña mét sù ®Çu t- ®óng ®¾n vµ cã ®Þnh h-íng cña STCo vµo nghÖ thuËt d©n gian tõ cuèi n¨m 1993. B¾t ®Çu b»ng chuyÕn ®i thùc ®Þa chÌo cña c¸c "h¹t gièng", tiÕp nèi b»ng líp häc chÌo do nghÖ sÜ -u tó Thanh Ngoan h-íng dÉn. TiÕc r»ng nghÖ sÜ nghØ ®Î gi÷a chõng, b»ng kh«ng STCo ®· cã c¶ mét thÕ hÖ nh÷ng nghÖ sÜ kh«ng kÐm g× Xu©n Hinh. 4. Tho¸i trµo, biÕn chÊt - gi÷a vµ cuèi 1994 Gi÷a vµ cuèi n¨m 1994, cïng víi t×nh h×nh chung, STCo ®i vµo bÕ t¾c víi nh÷ng biÓu hiÖn. Kh«ng nhËu nhÑt t¬i bêi th× kh«ng vui.

191

Sö ký FPT 1988 - 1998 C¶m gi¸c "võa ph¶i" ph©n biÖt gi÷a ng-êi ®iªn vµ thiªn tµi Ýt khi ®-îc tu©n thñ Chª bai, chèi bá qu¸ khø. 5. §i t×m tµi n¨ng trÎ, FPT Small. Trong khi STCo tr× trÖ kh«ng t×m ra h-íng ®i, ngµy 13/6/1994, FPT Small tæ chøc tinh thÇn cña con em FPT ra ®êi, chÊm døt sù ®Çu ®éc trÎ em cña STCo vµ thæi ®Õn mét luång giã míi. Liªn tiÕp sau ®ã lµ hai buæi biÓu diÔn ®-îc hoan nghªnh nhiÖt liÖt t¹i SÇm s¬n vµ Kh¸ch s¹n La thµnh 13/9/1994. HÌ 1995 t¹i Non n-íc, chÝnh FPT Small chø kh«ng ph¶i lµ STCo lµm nªn c¸i ®inh cña cuéc gÆp gì lÞch sö MiÒn B¾c - MiÒn Nam. §Ó b¹n ®äc cã thÓ hiÓu h¬n vÒ nh÷ng s¸ng t¹o cña FPT Small chóng t«i xin giíi thiÖu ca khóc chÝnh thøc cña FPT Small Small ca (Nh¹c "C¸nh Ðn tuæi th¬") Mét ®øa bÐ nhá Ch¬i ch¼ng vui g× ®©u Rñ nhau chóng m×nh LËp Small oai hïng STCo coi ®©y ta ®· ®ñ to BiÕt bao nhiªu th¬ ca ta h¸t tïm lum Small ta tung bay -íc m¬ tuyÖt vêi §Ó ngµy mai s¸nh vai cïng C«ng ty lín 192

Sö ký FPT 1988 - 1998 Small ta tiÕn m·i, tiÕn m·i ch¼ng lui C¶ C«ng ty lu«n lu«n s¸t c¸nh cïng nhau Ta -íc m¬ sao cuéc ®êi m·i m·i sèng vui §Ó small h¸t ®Ó small ca. FPT Small ®Æc biÖt næi tiÕng víi nh÷ng tiÓu phÈm dÝ dám vµ s¾c s¶o nh-: "b¾t ®om ®ãm", "FPT ®o l-êng",... (T×m ®äc trong tuyÓn tËp STCo-II) C¸m ¬n c¸c ch¸u ®· mang l¹i hy väng cho søc sèng STCo! 6. STCo-96, cuéc tr×nh diÔn vÜ ®¹i* Tèi 13/9/1996, kû niÖm t¸m n¨m ngµy thµnh lËp FPT, t¹i R¹p Kh¨n Quµng §á, Cung v¨n ho¸ thiÕu nhi ®· diÔn ra mét cuéc Marathon ch-a tõng thÊy cña STCo. Tõ 7h30 ®Õn 10h45!!! N¨m ®éi thi ®Êu gåm cã M«HaB« (TÇng 1+2+4 37 L¸ng H¹), LaHaTaBa (TÇng 3 L¸ng H¹), Sµi Gßn hoa lÖ (FPT-HCM), Xa mÑ (C¸c cöa hµng), YKu (Khu vùc YÕtkiªu vµ B¶o hµnh) Suèt h¬n 3 tiÕng hÇu nh- kh«ng lÆp l¹i c¸c tiÕt môc cò. C¶ diÔn viªn, ban gi¸m kh¶o, lÉn kh¸n gi¶ ®Òu mÖt nhoµi. Ban gi¸m kh¶o gåm c¸c anh L¹i V¨n S©m, Henry Th¨ng NguyÔn, NSUT ChÝ Trung, Chuyªn gia ViÖt kiÒu C-¬ng, Phu nh©n Bé tr-ëng §Æng H÷u, ¤ng TiÕn chång bµ Thanh Thanh (FPT HCM) ®· thÓ hiÖn mét tinh thÇn STCo hiÕm cã vµ ®· lµm viÖc hÕt søc nhiÖt t×nh vµ v« t-. Hä ®· chÊm ®iÓm ®óng c¸c tiÕt môc. Nh-ng cã lÏ hä ch-a ®ñ thêi gian hiÓu biÕt STCo ®Ó chÊm ®iÓm hÕt c¸c con ng-êi. 193

Sö ký FPT 1988 - 1998 STCo96 ®· lÇn ®Çu tiªn huy ®éng ®-îc mét sè ®«ng thÇn d©n tham gia vµo qu¸ tr×nh s¸ng t¹o, cã lÏ tæng sè ng-êi lªn s©n khÊu tèi ph¶i tíi h¬n 120 ng-êi. Vµ kh«ng chØ thuÇn tuý tham gia. Hä s¸ng t¹o! Vµ lµ lÇn ®Çu tiªn! Ban Tæ chøc ®· ph¶i tuyªn bè ph¸ s¶n v× kh«ng cã kh¶ n¨ng chi tr¶ 50000 cho mçi diÔn viªn nh- ®· høa. STCo 96 ®· l«i kÐo ®-îc lªn s©n khÊu nh÷ng nh©n vËt huyÒn tho¹i nh- anh §µo Vinh, anh Hïng R©u, chÞ Thu Hµ, chÞ H-¬ng HuyÒn. LÞch sö STCo ch-a bao giê ®-îc chøng kiÕn nh÷ng phót xuÊt thÇn ®ã. Vë Ballet Carmen cña Trung t©m M«i tr-êng vµ VËn t¶i ®· thùc sù g©y chÊn ®éng trong giíi h©m mé STCo. H-¬ng, §×nh Léc, Sü Hïng qu¶ lµ nh÷ng hßn ngäc vïi trong c¸t mµ STCo96 ®· cã c«ng mang ra ¸nh s¸ng. Ngay c¶ H-ng §Ønh còng to¶ s¸ng bÊt ngê víi có gi·y chÕt ®iªu luyÖn. TVShow cña FPT-HCM ®· ph¸t hiÖn chÊt giäng ph¸t thanh viªn tuyÖt vêi cña Ch©u “nhá” khai th¸c tèi ®a c¸i dÝ dám cña Hoµng Minh Ch©u. NÕu t«i kh«ng nhÇm ChÞ Ph-¬ng, kÕ to¸n tr-ëng còng lµ lÇn ®Çu lªn s©n khÊu. ChÞ vÉn cßn duyªn l¾m. T«i kh©m phôc LaHaTaBa ®· quyÕt ®Þnh kh«ng ®Ó Kh¾c Thµnh trùc tiÕp tham dù. Toµn bé dµn diÔn viªn lµ c¸c ng«i sao trÎ m¨ng nh- ViÖt Dòng, HiÓn, ViBa, Quang cßm, Tiªu, Quang Anh, H-ng, Hµ, T©m, Th¸i Thanh S¬n... Hä ®· lµm viÖc vµ chiÕn ®Êu hÕt m×nh. §ã lµ niÒm hy väng cña STCo. §éi Xa mÑ ®· tËn dông c¬ héi biÕn mµn diÔn cña m×nh thµnh mét qu¶ t¹ lªn phÝa STCo cña bµn c©n gi÷a v¨n ho¸ 194

Sö ký FPT 1988 - 1998 ngoµi luång vµ trong luång. Ngoµi sù s¸ng t¹o, hä cßn thÓ hiÖn mét tÝnh kû luËt hiÕm thÊy ë STCo. C¸c giäng ca c¬ nhì cña Uyªn, Thµnh Nam, H¶i, TuÊn, TuÊn anh mang l¹i sù tin t-ëng vµo t-¬ng lai. Ngay c¶ Trung t©m §µo t¹o, ®iÓm nãng cña STCo còng ®· ®ãng gãp mét tiÕt môc víi giäng ca X. Ph-¬ng ë Héi diÔn n¨m 1997. §ã lµ sù sèng vµ søc m¹nh cña STCo.

kÕt luËn
Thêi gian 1988-1998 - mét thËp kû ®· tr«i qua §èi víi lÞch sö hµng ngµn n¨m cña d©n téc ta vµ lÞch sö h¬n nöa thÕ kû lËp quèc theo chÕ ®é d©n chñ céng hoµ tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi th× thêi kú Êy qu¸ ng¾n ngñi, nh-ng l¹i v« cïng quan träng. Bëi v× nã lµ thêi kú 10 n¨m ®Êt n-íc ®æi míi víi nh÷ng thµnh tùu lín lao. TÊt c¶ nh÷ng g× ®Êt n-íc ®· ®¹t ®-îc trong 10 n¨m qua lµ -íc m¬ hµng ngµn ®êi cña nh©n d©n ta tõ nhiÒu thÕ kû tr-íc; lµ m«i tr-êng thuËn lîi cho nh÷ng cuéc hµnh qu©n tiÕn b-íc vµo thÕ kû XXI. §èi víi FPT- mét C«ng ty ®Æc biÖt, còng gièng nhhµng tr¨m, hµng ngµn C«ng ty kh¸c trong c¶ n-íc, th× 10 n¨m ®ã lµ qu·ng thêi gian dµi, v× ®ã lµ c¶ mét cuéc ®êi sinh thµnh ®i lªn vµ nã lµ c¶ mét sù nghiÖp cña mét C«ng ty ph¸t triÓn ®Çu t- c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, tiªn tiÕn ë ViÖt Nam.

195

Sö ký FPT 1988 - 1998 Trong 10 n¨m Êy, cïng víi bao ®æi thay cña ®Êt n-íc, cã biÕt mÊy ®æi thay ®Çy ý nghÜa ®èi víi FPT. Tõ mét nhãm nhá c¸n bé lµm chuyªn m«n khoa häc chØ cã d¨m b¶y ng-êi, ®Õn khi C«ng ty ra ®êi còng ch-a h¬n mét t¸, tuæi b×nh qu©n ngoµi 30, thÕ mµ nay ®· ph¸t triÓn thµnh mét binh ®oµn hïng hËu trong khoa häc h¬n 400 ng-êi. Tõ mét ®¬n vÞ chØ cã mÊy bé phËn chøc n¨ng, khi thµnh lËp kh«ng nhµ, kh«ng trô së ph¶i t¸ tóc n¬i nµy, n¬i nä; ngoµi trÝ tuÖ, tµi s¶n, tiÒn b¹c lµ con sè kh«ng, thÕ mµ nay ®· trë thµnh mét C«ng ty lín ë ViÖt Nam vÒ C«ng nghÖ tin häc, ®-îc nhiÒu n¬i trªn thÕ giíi biÕt ®Õn nh- mét nhµ cung cÊp c«ng nghÖ næi tiÕng. HÖ thèng tæ chøc ph¸t triÓn réng r·i trong c¶ n-íc. Doanh sè C«ng ty hµng n¨m ®¹t tíi hµng chôc triÖu ®« la. ThiÕt kÕ 12ch-¬ng tr×nh vµ chuyÓn giao c«ng nghÖ tin häc phÇn mÒm tiªn tiÕn cña thÕ giíi cho nhiÒu c¬ quan chÝnh trÞ, kinh tÕ quèc phßng, an ninh th«ng tin v¨n ho¸ khoa häc trong n-íc vµ ngoµi n-íc. Kim ng¹ch xuÊt khÈu cña FPT ngµy mét t¨ng: tõ 300.000 USD n¨m 1989 lªn 21.828.400 USD n¨m 1997; ®· më réng quan hÖ víi thÕ giíi, ®· tæ chøc 184 ®oµn ra n-íc ngoµi víi 292 l-ît ng-êi tíi 23 n-íc. FPT cßn ®ãng gãp cho ng©n s¸ch nhµ n-íc 68 tû ®ång ViÖt Nam. Víi nh÷ng ho¹t ®éng vµ thµnh tùu cã ý nghÜa lín lao ®ã, C«ng ty FPT ®· ®-îc c¸c ®ång chÝ l·nh ®¹o §¶ng, Nhµ n-íc, nhiÒu c¬ quan, ®oµn thÓ vµ tæ chøc kinh tÕ ®¸nh gi¸ cao. §ång chÝ Lª Kh¶ Phiªu, Tæng bÝ th- §¶ng, trong lÇn vÒ th¨m C«ng ty cã nãi: “T«i ®· ®-îc biÕt FPT tõ tr-íc vµ tÊt nhiªn biÕt r»ng C«ng ty ®· lµm ra nh÷ng s¶n phÈm cã Ých, gãp phÇn vµo c«ng cuéc hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc”. 10 n¨m lµ mét chÆng ®-êng lÞch sö vÎ vang cña FPT. §ã lµ lÞch sö cña mét tæ chøc ®i tõ kh«ng ®Õn cã, tõ nhá 196

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®Õn lín trong tuÇn tù vµ cã nh÷ng ph¸t triÓn ®ét biÕn. §ã lµ lÞch sö hµnh ®éng cña mét tËp thÓ con ng-êi tõ tay kh«ng dùng nªn mét c¬ ®å b»ng lao ®éng khoa häc s¸ng t¹o, tµi n¨ng vµ giµu nhiÖt huyÕt cña tuæi trÎ biÕt lµm viÖc vµ vui ch¬i, cïng cèng hiÕn vµ h-ëng thô theo ý t-ëng cña trÝ tuÖ t- duy lu«n lu«n ®æi míi cña nh÷ng ng-êi ®øng ®Çu tæ chøc. LÞch sö lµ sù thËt. Vµ nÕu lÞch sö bao giê còng lµ bµi häc, th× chÝnh ®ã lµ nh÷ng bµi häc cña FPT. LÞch sö lµ gèc rÔ, céi nguån lµ niÒm tin søc m¹nh, th× ®ã lµ søc m¹nh, niÒm tin cña C«ng ty FPT. Ph¸t huy nh÷ng truyÒn thèng tèt ®Ñp, nh÷ng bµi häc quý gi¸ cña C«ng ty, mäi c¸n bé, thµnh viªn cña C«ng ty cã thÓ tù hµo vµ nãi r»ng: “FPT ®· ra ®êi, tån t¹i vµ lín nhanh nh- thæi gièng nhchó bÐ trong truyÖn Th¸nh Giãng ®· nhanh chãng biÕn thµnh mét vÞ thiªn thÇn. FPT ®· lao ®éng, cèng hiÕn trong nh÷ng n¨m cuèi thÕ kû XX vµ ®ang s½n sµng b-íc vµo thÕ kû XXI nh- mét nh©n tè quan träng, ®ãng gãp vµo thµnh c«ng cña sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸- hiÖn ®¹i ho¸ n-íc nhµ". Theo ®µ tiÕn lªn ®ã, cã thÓ tin r»ng, ®Õn lÔ héi lÇn thø 15, 20, vµ lÇn thø 30..., tªn tuæi vµ sù nghiÖp cña C«ng ty FPT sÏ lµ niÒm tù hµo chung cña d©n téc ViÖt Nam.

197

Sö ký FPT 1988 - 1998

PhÇn thø hai

ChuyÖn FPT

198

Sö ký FPT 1988 - 1998

Cuéc sèng ®ßi hái ph¸t triÓn khoa häc vµ c«ng nghÖ
S¸ng ngµy 21/2/1997, ®ång chÝ Lª Kh¶ Phiªu ®· ®Õn th¨m vµ lµm viÖc víi c«ng ty FPT. Tæng gi¸m ®èc FPT Tr-¬ng Gia B×nh ®· b¸o c¸o vÒ Thµnh qu¶ cña sù nghiÖp ®æi míi trong lÜnh vùc khoa häc vµ c«ng nghÖ cña FPT trong nh÷ng n¨m võa qua. D-íi ®©y, chóng t«i xin tr©n träng giíi thiÖu Bµi ph¸t biÓu cña ®ång chÝ Lª Kh¶ Phiªu, ñy viªn th-êng trùc Bé chÝnh trÞ §CSViÖt Nam, t¹i buæi gÆp gì víi toµn thÓ c¸n bé, nh©n viªn FPT ngµy 21/2/1997 (ghi l¹i qua b¨ng). Tuy h«m nay t«i míi ®Õn th¨m FPT, nh-ng t«i ®· ®-îc biÕt ®Õn FPT tõ tr-íc vµ tÊt nhiªn biÕt r»ng c«ng ty ®· lµm ra nh÷ng s¶n phÈm cã Ých, gãp phÇn vµo c«ng cuéc hiÖn ®¹i hãa ®Êt n-íc. LÇn nµy ®Õn ®©y th¨m c¸c b¹n sau khi Trung -¬ng §¶ng võa häp Héi nghÞ II. NghÞ quyÕt cña TW II bao gåm hai vÊn ®Ò quan träng lµ: Gi¸o dôc ®µo t¹o vµ Khoa häc c«ng nghÖ. Thùc ra hai c¸i ®ã g¾n rÊt chÆt víi nhau. §Õn th¨m c«ng ty, t«i thÊy ®éi ngò trÝ thøc cña chóng ta cßn rÊt trÎ - còng nh- sù non trÎ cña Khoa häc c«ng nghÖ n-íc ta. Nãi cßn trÎ kh«ng cã nghÜa lµ tr-íc khi chóng ta giµnh ®éc lËp d©n téc th× kh«ng cã khoa häc. Tr-íc ®©y chóng ta còng ®· cã nh÷ng nhµ khoa häc, nh-ng lóc ®ã bÞ 199

Sö ký FPT 1988 - 1998 thùc d©n cai trÞ nªn khoa häc c«ng nghÖ cßn l¹c hËu. D-íi thêi Ph¸p thuéc ®¸ng kÓ chØ cã Nhµ m¸y DÖt Nam §Þnh, Nhµ m¸y ThiÕt bÞ cña Vinh... §øng vÒ mÆt c«ng nghÖ th× lµ ch-a cã g×, hay nãi ®óng h¬n lµ cßn rÊt kÐm. Ngay nh÷ng n¨m ®Çu cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p, tuy khoa häc ch-a ph¸t triÓn, chóng ta ®· cã nh÷ng nhµ khoa häc b¾t ®Çu nh÷ng nghiªn cøu cña m×nh, cã ®-îc nh÷ng s¶n phÈm ®Ó phôc vô cho qu©n ®éi, nh©n d©n ta chiÕn ®Êu... Râ rµng tr×nh ®é ban ®Çu cßn rÊt thÊp, sè l-îng c¸c nhµ khoa häc lóc ®ã còng cã rÊt Ýt, nh-ng dÇn dÇn ph¸t triÓn lªn. Sang thêi kú chèng Mü chóng ta ®-îc ®µo t¹o ë Liªn X«. PhÇn lín c¸c ®ång chÝ lµm bé tr-ëng, thø tr-ëng b©y giê còng lµ häc ë Liªn X« vÒ, chñ yÕu lµ häc khoa häc tù nhiªn. TÝnh chung c¶ vÒ khoa häc nh©n v¨n vµ khoa häc tù nhiªn th× chóng ta cã ®éi ngò ®«ng ®¶o h¬n vµ ®éi ngò Êy ®· ph¸t huy ®-îc t¸c dông cña m×nh gãp phÇn rÊt quan träng vµo cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mü cña chóng ta giµnh th¾ng lîi. Mµ bëi v× cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mü kh«ng ph¶i chØ cã thuÇn tóy søc m×nh vµ søc ®Þch, nã cã c¶ sù ®èi chäi vÒ trÝ tuÖ. M×nh dïng vò khÝ, ph-¬ng tiÖn yÕu h¬n ®¸nh l¹i B52 - c¸i ®ã chÝnh lµ trÝ tuÖ. Cïng víi gi¸o dôc vµ ®µo t¹o, th× khoa häc c«ng nghÖ võa lµ quèc s¸ch hµng ®Çu võa lµ ®éng lùc. C¸i ®éng lùc Êy ngay trong kh¸ng chiÕn chèng Mü ®· ®-îc thÓ hiÖn. C¸c §¹i héi 3, §¹i héi 4 cña §¶ng ®· cã nãi tíi hiÖn ®¹i hãa, trong ®ã c¶ tù ®éng hãa, råi khoa häc hãa. Tõ n¨m 1991 trë ®i th× ta thÊy râ rµng c«ng cuéc hiÖn ®¹i hãa cã ®i nhanh h¬n mét chót. Nh-ng nÕu so víi nhu cÇu th× chóng ta vÉn chËm. Ghi nhËn vµ nhËn thøc ch-a thËt ®Çy ®ñ. Tøc 200

Sö ký FPT 1988 - 1998 lµ nhËn thøc tíi nh÷ng vÊn ®Ò khoa häc c«ng nghÖ, nh-ng råi th× hoÆc lµ c¸i biÖn ph¸p ch-a tèt, hoÆc lµ c¸ch nµy c¸ch kh¸c chóng ta ®Èy nã ch-a ®-îc m¹nh. Vµ còng chÝnh v× thÕ Héi nghÞ TW II ®· bµn ngay vµo vÊn ®Ò. LÇn nµy th× cã thÓ kh¼ng ®Þnh râ vµ b»ng quyÕt t©m rÊt cao. Bëi v× ngµy nay lµ nÒn v¨n minh míi, v¨n minh kinh tÕ, trong ®ã khoa häc c«ng nghÖ ph¸t triÓn ghª gím. Ai kh«ng nhËn thøc ®-îc nã, kh«ng hßa nhËp ®-îc víi nã, th× tÊt nhiªn bÞ lïi xa ng-êi so víi ng-êi kh¸c. Còng nh- ng-êi sî b¬i, toµn ®øng m·i ë trong bê kh«ng d¸m xuèng biÓn, ®Õn khi anh ra biÓn th× ng-êi ta tr×nh ®é cao h¬n ®· ®i ra xa h¬n. ThÕ giíi ph¸t triÓn rÊt lµ m¹nh, b¾t buéc mçi quèc gia ph¶i hµnh ®éng, ph¶i héi nhËp. Ta ph¶i nhËp vµo thÞ tr-êng thÕ giíi vµ ph¶i lµm tèt ®Ó m×nh còng cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh trong nh÷ng vÊn ®Ò khoa häc c«ng nghÖ. Cã thÓ nãi ®©y lµ chiÕn tr-êng míi. Nh-ng mµ ®©y lµ c¹nh tranh vÒ khoa häc c«ng nghÖ, tøc lµ vÒ chÊt x¸m. ChÊt x¸m cña chóng ta chÝnh lµ phÇn mÒm. Nã cã hai c¸i phÇn: phÇn cøng vµ phÇn mÒm, th× chÝnh phÇn mÒm lµ quan träng nhÊt. Yªu cÇu ph¸t triÓn lµ rÊt lín. NÕu kh«ng ®Çu t- vµo nã, kh«ng nhËn thøc ®-îc nã th× chóng ta sÏ l¹c hËu. Kh«ng thÓ cã chç nµo nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn m¹nh ®Õn hµng tiªn tiÕn trªn thÕ giíi mµ khoa häc c«ng nghÖ kh«ng cã. Chóng ta ®Æt kÕ ho¹ch n¨m 2020 ph¶i ®« thÞ hãa 46% ®Êt n-íc. Nh- thÕ tÝnh ra kho¶ng ®é 2 ngh×n thµnh phè, thÞ x·, thÞ trÊn lín nhá... vµ kho¶ng trªn 40 triÖu d©n sÏ sèng trong ®« thÞ. VËy sè ng-êi cã kiÕn thøc vÒ tin häc sèng ë thµnh thÞ ph¶i cao, tin häc ph¶i ®-îc sö dông phæ biÕn. SÏ cã kho¶ng 80 khu c«ng nghiÖp lín nh- khu B¾c Th¨ng 201

Sö ký FPT 1988 - 1998 Long, khu tËp trung, khu chÕ xuÊt... Nã ®ßi hái chóng ta ph¶i cã khoa häc c«ng nghÖ cao, ph¶i cã chÊt x¸m. HiÖn nay tr×nh ®é c«ng nghiÖp quèc phßng cña ta còng ®· cã b-íc ph¸t triÓn t-¬ng ®èi, ®· s¶n xuÊt ®-îc vò khÝ nhÑ. NhiÒu n-íc ®Æt mua mµ ta cßn ®ang ng¹i ch-a muèn b¸n. Còng lµ khÈu sóng tr-êng, B40, B41, tøc lµ tªn löa cÇm tay, nh-ng ®-îc c¶i tiÕn. NhiÒu c¸i tr-íc ®©y nÆng 3 kg, nay ta lµm nhÑ ®i, xuèng cßn d-íi 1 kg, mµ cã thÓ dïng ®¹n nhanh h¬n, nhiÒu h¬n. NÕu chóng ta s¶n xuÊt b¸n th× lîi v« cïng, nhu cÇu nh÷ng lo¹i sóng nhÑ b©y giê rÊt lín. §iÒu nµy còng ®ßi hái c¸i chÊt x¸m, b©y giê chóng ta ®ang cã nã. Hai c¸i m¹nh nhÊt cña ViÖt Nam ta lµ lao ®éng vµ tµi nguyªn. Nh-ng mµ trong lùc l-îng lao ®éng cña ta cã h¬n 10 v¹n lao ®éng ®¬n gi¶n. Lao ®éng nh- cña c¸c ®ång chÝ lµ lao ®éng cao cÊp - hiÖn nay cã ý nghÜa rÊt quan träng. §éi ngò ®ã chóng ta cã kh«ng ph¶i lµ Ýt, vµ ®ang ph¸t triÓn m¹nh. Con ng-êi ViÖt Nam rÊt th«ng minh. Trªn thÕ giíi ng-êi ta còng c«ng nhËn lµ ng-êi ViÖt Nam ®i häc ë n-íc ngoµi th-êng vÉn lµ xÕp thø nhÊt. Cã nh÷ng ng-êi hä nghiªn cøu, hä xem xÐt vµ vÉn c«ng nhËn nh- vËy. Cã ai ngê mét ®ång chÝ xuÊt th©n ë n«ng th«n nh- ®ång chÝ Hïng, (tr-íc ®©y t«i t-ëng lµ ng-êi thµnh phè), lªn Hµ néi, häc §¹i häc B¸ch khoa, råi tèt nghiÖp, vµo ®©y - m«i tr-êng nµy - lµm viÖc, ®Õn nay míi 24 tuæi ®· cã nh÷ng c«ng tr×nh nh- vËy. C«ng tr×nh ®ã nã kh«ng chØ ®¸nh dÊu mét con ng-êi ViÖt Nam th«ng minh, cã hoµi b·o, cã lý t-ëng mµ nã kh¼ng ®Þnh r»ng c¶ mét thÕ hÖ ViÖt Nam chóng ta, con ng-êi ViÖt Nam chóng ta ®ñ søc ®Ó ®i vµo nÒn v¨n minh míi. 202

Sö ký FPT 1988 - 1998 Khoa häc lµ khã l¾m chø kh«ng ph¶i dÔ, nh-ng mµ søc cña chóng ta, lùc cña chóng ta, truyÒn thèng cña chóng ta cho phÐp chóng ta ®i lªn. Con ng-êi thùc tÕ cña chóng ta ®Õn b©y giê, so víi n¨m 90 chø ®õng so víi n¨m 75 lµm g×, th× ®· thÊy lµ kh¸c h¼n. ThÊy thÕ ®Ó chóng ta tù hµo. §Ó thÊy lµ phÇn mÒm b©y giê lµ nhu cÇu cña thÕ giíi, cña c¸c n-íc. Cuéc sèng ®ßi hái khoa häc vµ khoa häc ®¸p øng cho cuéc sèng. Nã t¹o ra mét chÊt l-îng míi cho cuéc sèng. §ã lµ ý nghÜa, vai trß khoa häc cña ®éi ngò khoa häc. Chóng ta ®Æc biÖt cÇn ph¶i ®¸p øng, båi d-ìng nã. Nh÷ng kiÕn nghÞ cña c¸c ®ång chÝ t«i thÊy lµ NghÞ quyÕt 3 b©y giê cô thÓ hãa. C¸i nµy mµ nãi m·i trong c¸i nghÞ quyÕt råi th× cuèi cïng ®i ®©u còng thµnh h« khÈu hiÖu. Bé KHCNMT ph¶i lËp kÕ ho¹ch c«ng nghÖ. Råi ë c«ng ty FPT nµy, c¸i mµ «ng B×nh ®Ò ra lµ rÊt thÝch hîp. CÇn s¾p xÕp l¹i ®Ó t×m c¸i m¹nh h¬n, chÊt l-îng cao h¬n, hiÖu qu¶ t¨ng lªn, ®¸p øng ®-îc tÊt c¶ c¸c nhu cÇu. Chóng ta muèn hßa nhËp b×nh ®¼ng trªn thÕ giíi. Nh-ng nÕu ta kh«ng cã c¸i s¶n phÈm khoa häc c«ng nghÖ nµo cña m×nh th× kh«ng b×nh ®¼ng ®©u. Sù nghiÖp ®æi míi cña ®Êt n-íc kh«ng thÓ thµnh c«ng nÕu nh- kh«ng cã sù n¨ng ®éng vµ nhiÖt t×nh lao ®éng s¸ng t¹o cña tuæi trÎ, nÕu kh«ng cã nh÷ng trÝ thøc trÎ, tµi n¨ng vµ giµu nhiÖt huyÕt nh- c¸c b¹n. T«i tin t-ëng trong thêi gian tíi, c«ng ty FPT sÏ lµ mét trong nh÷ng c«ng ty tin häc hµng ®Çu trong n-íc vµ lµ c«ng ty cã tªn tuæi trong khu vùc, trªn thÕ giíi. Chóc c¸c b¹n thµnh c«ng.

203

Sö ký FPT 1988 - 1998

Tuæi trÎ víi nh÷ng -íc m¬
GS. NguyÔn V¨n §¹o Gi¸m ®èc §¹i häc Quèc gia Hµ Néi Lµ ng-êi ®-îc chøng kiÕn sù thai nghÐn cña nh÷ng ý t-ëng x©y dùng mét c«ng ty m¹nh hµng ®Çu cña ViÖt Nam vÒ tin häc øng dông, g¾n khoa häc víi thùc tiÔn, v-¬n lªn ngang tÇm víi c¸c c«ng ty cña n-íc ngoµi, lµ ng-êi ®-îc chøng kiÕn nh÷ng b-íc th¨ng trÇm cña FPT vµ sù thµnh ®¹t cña c«ng ty ngµy nay, t«i thùc sù vui mõng vµ h·nh diÖn vÒ FPT. T«i kh«ng muèn nãi vÒ hiÖu qu¶ kinh tÕ mµ FPT ®· ®¹t tíi tõ hai bµn tay tr¾ng, tõ c¸i thña “ra ®i, ra ®i ¸o quÇn kh«ng cã” víi quyÕt t©m cao “ra ®i, ra ®i s¹ch b¸ch míi th«i” trong cuéc chiÕn giµnh giËt quyÕt liÖt trªn th-¬ng tr-êng: “th»ng T©y nã tiÕn th× m×nh giËt lïi, th»ng T©y nã lói th× m×nh giËt tiÒn”, bëi v× mäi ng-êi ®Òu ®· râ. §iÒu g©y Ên t-îng s©u s¾c nhÊt ®èi víi t«i chÝnh lµ líp c¸n bé trÎ, giái, rÊt n¨ng ®éng lu«n lu«n Êp ñ trong m×nh nh÷ng -íc m¬ lín cña FPT, nh÷ng con ng-êi ®-îc sinh ra vµ lín lªn trong khãi löa chiÕn tranh, ®-îc rÌn luyÖn trong c¸c nhµ tr-êng cña chÕ ®é ta. Hä cã nh÷ng suy nghÜ, viÖc lµm ®¸ng nÓ träng. Nh÷ng bµi häc vÒ hä t«i tin r»ng rÊt bæ Ých cho thanh niªn ta trong lóc nµy. Nh÷ng n¨m gi÷a cña thËp niªn 80 lµ lóc nÒn kinh tÕ n-íc ta gÆp khã kh¨n nhÊt. N-íc ta ®ang ë ®Ønh ®iÓm cña cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ triÒn miªn sau nh÷ng n¨m chiÕn tranh. C¸c viÖn nghiªn cøu khoa häc, c¸c tr-êng ®¹i häc 204

Sö ký FPT 1988 - 1998 cña ta kh«ng cßn ®iÒu kiÖn ho¹t ®éng b×nh th-êng. Hµng lo¹t c¸n bé khoa häc, thÇy, c« gi¸o ®¹i häc t×m ®-êng ra n-íc ngoµi kiÕm sèng. Nh÷ng “®éi du kÝch ®-êng s¾t” ho¹t ®éng ë §«ng ¢u. C¶nh nh÷ng ng-êi ViÖt chen chóc ®i mua hµng ë thñ ®« c¸c n-íc: nåi hÇm, bµn lµ, qu¹t m¸y, xoong chËu... ®Ó göi vÒ gia ®×nh. C¶nh chen lÊn ë c¸c s©n bay quèc tÕ bay vÒ ViÖt Nam. Ng-êi ng-êi tay bª, tay x¸ch, gÆp ai còng sî; c«ng an, h¶i quan, ng-êi c©n hµng... Ng-êi ViÖt nam kh«ng ®-îc phÐp vµo s©n bay ®-a, ®ãn ng-êi th©n... Trong bèi c¶nh ®ã, nh÷ng ng-êi s¸ng lËp ra FPT c¶m nhËn s©u s¾c nçi niÒm tñi nhôc cña mét n-íc nghÌo, ng-êi nghÌo. NghÌo lµ hÌn. Hµng triÖu ®ång bµo m×nh ®· chiÕn ®Êu, hy sinh v× nÒn ®éc lËp cña d©n téc m×nh, mµ còng v× c¶ loµi ng-êi bÞ ¸p bøc. VËy mµ ®Õn nay chóng ta vÉn nghÌo, vÉn kh«ng ngÈng cao ®Çu ®-îc sao? VÞ th¬m ngon cña mét c¸i ch©n cua muèi trong chiÕc v¹i ®Çy dßi do chÞ con bµ chñ nhµ tèt bông cho anh Tr-¬ng Gia B×nh trong nh÷ng ngµy s¬ t¸n thêi chiÕn tranh, ®ång thêi còng lµ vÞ cay ®¾ng cña c¸i nghÌo. Nçi tr¨n trë, d»n vÆt quanh c¸i sù nghÌo, niÒm quyÕt t©m vµ ý chÝ v-ît khã ®-îc rÌn luyÖn bao l©u nay cña thÕ hÖ trÎ FPT m-êi n¨m vÒ tr-íc ®· dÉn tíi sù ra ®êi tÊt yÕu cña FPT. ChiÕn th¾ng c¸i nghÌo còng lµ bæn phËn cña toµn d©n ta lóc nµy vµ ®ßi hái sù gian khæ phÊn ®Êu cña mäi ng-êi, nhÊt lµ thanh niªn. Thêi nµo còng vËy, con ng-êi ta ai còng ph¶i m-u sinh, ai còng ph¶i cã tr¸ch nhiÖm nu«i d-ìng gia ®×nh. TiÒn lµ quan träng. Nh-ng tiÒn kh«ng ph¶i lµ tÊt c¶ vµ theo qui luËt cña t¹o hãa, ai råi còng ph¶i trë vÒ víi c¸t bôi. Song, 205

Sö ký FPT 1988 - 1998 sù bÊt tö cña c¸c vÜ nh©n lµ ë lý t-ëng cao ®Ñp cña hä vµ sù cèng hiÕn, hy sinh hÕt m×nh cho lý t-ëng ®ã. ë nh÷ng con ng-êi b×nh th-êng nh- chóng ta mµ cã ®-îc nh÷ng -íc m¬ tèt ®Ñp vµ d¸m v-ît mu«n vµn khã kh¨n, nhiÒu khi t-ëng chõng nh- kh«ng v-ît næi, ®Ó biÕn nh÷ng -íc m¬ ®ã thµnh hiÖn thùc lµ ®iÒu ®¸ng nÓ träng. FPT lµ mét tr-êng hîp nhvËy. §iÒu quan träng mµ t«i muèn nhÊn m¹nh lµ tr-íc hÕt ph¶i cã ý t-ëng cao c¶, nh÷ng -íc m¬ tèt ®Ñp, råi l¹i ph¶i cã ý chÝ, nghÞ lùc vµ kh¶ n¨ng biÕn ý t-ëng ®ã thµnh hiÖn thùc. Nh©n ®©y t«i muèn nh¾c l¹i c©u chuyÖn cña «ng Chñ tÞch tËp ®oµn Daewoo, ngµi Kim Woo Chung. Tõ mét ®øa trÎ nghÌo, kiÕm ¨n b»ng nghÒ b¸n b¸o, nay «ng lµ Chñ tÞch cña mét tËp ®oµn c«ng nghiÖp hµng ®Çu cña Hµn Quèc. ¤ng Kim nãi: “LÞch sö thuéc vÒ nh÷ng ng-êi biÕt -íc m¬. Quèc gia nµo cã nh÷ng ng-êi biÕt -íc m¬, d¸m biÕn -íc m¬ thµnh hiÖn thùc vµ cã nh÷ng ng-êi cïng chia sÎ -íc m¬ Êy, quèc gia ®ã míi cã thÓ ®i tiªn phong trong lÞch sö nh©n lo¹i... vµ nh÷ng -íc m¬ ®ã ph¶i lµ nh÷ng -íc m¬ lín... C¸c b¹n ph¶i mang c¶ vò trô vµo trong tr¸i tim vµ -íc m¬ cña c¸c b¹n còng ph¶i mªnh m«ng nh- vò trô...” ¤ng kÓ: “... Chóng t«i b¾t ®Çu trong mét c¨n phßng nhá xÝu, x¸m xÞt thuª ®-îc trong gãc mét toµ nhµ, nh-ng t«i cã mét -íc m¬: cã mét toµ nhµ lín nhÊt Hµn Quèc (-íc m¬ nµy ®· ®¹t ®-îc). Vµ b©y giê t«i cã mét -íc m¬ kh¸c, ®ã lµ chÕ t¹o ®-îc mét s¶n phÈm chÊt l-îng tèt nhÊt thÕ giíi mang tªn Daewoo”. Sau nh÷ng -íc m¬ lµm giµu cho ®Êt n-íc, xo¸ bá nçi tñi nhôc cña mét d©n nghÌo, lµm cho ng-êi ViÖt Nam cã thÓ ngÈng cao ®Çu tr-íc thÕ giíi, chóng ta l¹i cã mét -íc m¬ 206

Sö ký FPT 1988 - 1998 m¬ míi: x©y dùng mét tr-êng ®¹i häc kiÓu míi, mét khu c«ng nghÖ cao tiªn tiÕn, ngang tÇm víi c¸c tr-êng ®¹i häc lín vµ khu c«ng nghÖ cao cña c¸c n-íc, xøng ®¸ng víi tÇm vãc cña d©n téc ta. Ai còng biÕt ®Õn tr-êng §¹i häc Havard, thung lòng Silicon ë Mü, Sorbone ë Ph¸p, Cambrigde, Oxford ë Anh, L«m«n«sèp ë Nga, B¾c §¹i ë Trung Quèc. Cßn tr-êng ®¹i häc g×, khu c«ng nghÖ g× cña ViÖt Nam? Nh÷ng ng-êi s¸ng lËp ra FPT ®· cã nh÷ng -íc m¬ lín vµ ®ang tõng b-íc biÕn -íc m¬ Êy thµnh hiÖn thùc. Chóng ta thµnh t©m chia sÎ niÒm vui vµ h·nh diÖn vÒ FPT. Trong håi ký cña m×nh, anh Tr-¬ng Gia B×nh ®· ®¸nh gi¸ cao nh÷ng ®ãng gãp cña chóng t«i cho sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña FPT. Thùc ra, chóng t«i chØ lµm nhiÖm vô cña mét bµ ®ì m¸t tay cho nh÷ng ý t-ëng tèt ®Ñp vµ m¹nh d¹n ®-îc thai nghÐn tõ thÕ hÖ trÎ mµ th«i. ChÝnh sù nghiÖp ®æi míi cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam khëi ®Çu tõ ®¹i héi VI míi lµ bÖ phãng cho c¸c -íc m¬ cao ®Ñp cña c¸c b¹n. Xin chóc c¸c b¹n tiÕp tôc bÒn bØ phÊn ®Êu ®Ó ®¹t ®-îc nh÷ng thµnh c«ng ngµy cµng to lín l¬n.

207

Sö ký FPT 1988 - 1998

Doanh nghiÖp, Gen vµ m«i tr-êng v¨n ho¸ ViÖt Nam
PGS. PTS Tr-¬ng Gia B×nh Tæng gi¸m ®èc FPT Bµi nµy tr×nh bµy s¬ l-îc ý t-ëng lý thuyÕt gen cho. doanh nghiÖp nh- yÕu tè cèt yÕu ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña doanh nghiÖp, còng nh- mèi quan hÖ hµi hoµ cña nã víi m«i tr-êng v¨n ho¸ chung - mét søc m¹nh tiÒm Èn cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng cã mu«n vµn c¸c c¬ héi kinh doanh, do ®ã, cã rÊt nhiÒu c¸c doanh nghiÖp ®-îc h×nh thµnh, ph¸t triÓn, cã rÊt nhiÒu c¸c doanh nghiÖp thµnh c«ng vµ kh«ng Ýt c¸c doanh nghiÖp thÊt b¹i. LiÖu cã c¸ch nµo ®Ó dù b¸o t-¬ng lai cña c¸c doanh nghiÖp? Chóng ta cã thÓ nµo ph¸n ®o¸n r»ng doanh nghiÖp nµy sÏ ph¸t triÓn bÒn v÷ng, cßn doanh nghiÖp nä sÏ ph¸ s¶n trong vßng 5-10 n¨m? NÕu b¹n lµ mét nhµ t¹o dùng doanh nghiÖp, ngoµi viÖc m-u cÇu lîi Ých cho c¸ nh©n, gia ®×nh, x· héi, råi sÏ cã lóc b¹n ®Æt c©u hái vÒ b¶n s¾c doanh nghiÖp cña m×nh. Sù kh¸c biÖt cña doanh nghiÖp b¹n víi doanh nghiÖp kh¸c lµ ë ®©u?

208

Sö ký FPT 1988 - 1998 C©u hái vÒ b¶n chÊt vµ kh¶ n¨ng sinh tån kh«ng chØ cã ý nghÜa ®èi víi doanh nghiÖp, nã cµng quan träng h¬n cho mét céng ®ång, mét d©n téc. T¹i sao d©n téc ViÖt Nam ®· kh«ng nh- nhiÒu d©n téc B¸ch ViÖt kh¸c gia nhËp Trung Hoa mµ ®· vïng lªn kh«ng biÕt bao lÇn trong lÞch sö? T¹i sao cã nh÷ng d©n téc ngµy cµng bµnh tr-íng vµ cã nh÷ng d©n téc ®· bÞ diÖt vong? §Ó phÇn nµo tr¶ lêi c¸c c©u hái trªn chóng ta h·y häc hái thÕ giíi tù nhiªn vµ sù sèng xung quanh ta.

GEN - s¸ng t¹o hoµn mü cña thiªn nhiªn Sù sèng lµ s¸ng t¹o hoµn mü nhÊt cña thiªn nhiªn vµ lµ bµi häc lín nhÊt vÒ b¶n s¾c vµ kh¶ n¨ng sinh tån hµng chôc triÖu n¨m. VËy c¸ch thøc nµo ®Ó cã sù sèng? C«ng nghÖ sinh häc hiÖn ®¹i ®· chØ cho chóng ta c«ng thøc sau: Sù sèng = C¸c tÕ bµo + gen cña chóng. N¨m 1953, J.Weston vµ F. Crick ®· ph¸t hiÖn ra vßng xo¾n ADN ph©n tö mang th«ng tin di truyÒn chøa ®ùng c¸c gen ®iÒu khiÓn mäi ho¹t ®éng cña tÕ bµo. Bé gen con ng-êi - b¶n thiÕt kÕ vÜ ®¹i nhÊt cña tù nhiªn bao gåm kho¶ng 3 tû con ch÷ dùa trªn 4 ch÷ c¸i. Nh- vËy, ë ®©y chóng ta cã thÓ hiÓu gen nh- mét tËp lÖnh gåm nhiÒu bé m·, quy ®Þnh b¶n s¾c c¸ thÓ vµ ph-¬ng thøc duy tr×, ph¸t triÓn sù sèng. 209

Sö ký FPT 1988 - 1998 Thiªn nhiªn ®· hÐ më cho chóng ta ba sù s¸ng suèt tuyÖt ®Ønh cña m×nh lµ: 1. Gen - b¶n ng· cña mét c¸ thÓ Chóng ta cã sù phong phó, ®a d¹ng cña cuéc sèng nhhiÖn nay chÝnh nhê sù phong phó, ®a d¹ng cña c¸c gen. Chóng ta ph©n biÖt ®-îc ®éng vËt víi thùc vËt, loµi vËt nµy víi loµi vËt kh¸c, c¸ nh©n nµy víi c¸ nh©n kh¸c chÝnh lµ d-¹ trªn sù kh¸c biÖt cña c¸c gen. 2. TÝnh ®ång nhÊt cña sù sèng Víi sù ph¸t triÓn vò b·o cña KHKT vµ C«ng nghÖ, ngµy nay con ng-êi ®· chÕ t¹o ra c¸c robot v« cïng tinh x¶o, ho¹t ®éng víi ®é chuÈn x¸c, nhanh nhÑn cµ søc m¹nh v-ît xa n¨ng lùc vËt lý cña con ng-êi. Deep Blue - chiÕc m¸y tÝnh RS/6000 víi 256 bé vi xö lý vµ cã kh¶ n¨ng tÝnh 200 triÖu n-íc trong mét gi©y ®· th¸ch thøc vµ chiÕn th¾ng con ng-êi trong lÜnh vùc rÊt trÝ tuÖ - Cê Vua. ThÕ nh-ng ngµnh chÕ t¹o m¸y cña chóng ta ngµy nay dùa trªn mét ph-¬ng thøc kh¸c h¼n víi thiªn nhiªn. C¸c m¸y mãc cña chóng ta dÇu tinh x¶o ®Õn ®©u vÉn dùa trªn nguyªn lý sù gÐp nèi cã tÝnh chÊt vËt lý cña c¸c chi tiÕt riªng biÖt. Cho nªn c¸c m¸y mãc cña chÝng ta thiªn vÒ vËt chÊt, kh«ng cã kh¶ n¨ng tù thay thÕ, kh«ng cã kh¶ n¨ng tù t¸i sinh, kh«ng cã tÝnh ®ång nhÊt cña c¸c chi tiÕt kh¸c nhau vµ kh«ng cã tÝnh b¶n ng· cña mçi chiÕc m¸y. Ng-îc l¹i víi m¸y mãc, sù sèng bao gåm c¸c tÕ bµo, mçi tÕ bµo còng nh- m¸y mãc cã chøc n¨ng kh¸c nhau (tÕ bµo da, tÕ bµo m¸u, tÕ bµo x-¬ng...), nh-ng gen cña mçi tÕ bµo lµ nh- nhau. CÊu tróc nµy t¹o 210

Sö ký FPT 1988 - 1998 nªn tÝnh ®ång nhÊt cao ®é cña mét hÖ thèng vÜ ®¹i, gåm hµng tû tû c¸c ”chi tiÕt“ cña sù sèng - c¸c tÕ bµo. 3. TÝnh b¶o thñ cña sù sèng Cuéc sèng lu«n lu«n thay ®æi. Trong vßng vµi tuÇn lÔ lµ chóng ta cã mét líp da hoµn toµn míi. Nh-ng chóng ta vÉn lµ chóng ta suèt hµng chôc n¨m. Vµ hËu duÖ cña chóng ta còng lµ c¸ch thøc duy tr× cña chóng ta. Nãi c¸ch kh¸c sù sèng cã tÝnh b¶o thñ cña nã, c¸i bÊt biÕn trong ®æi thay vµ ®ã chÝnh lµ tÝnh b¶o thñ cña gen. PhÇn vËt chÊt cña sù sèng lu«n thay ®æi, trong khi phÇn gen lu«n di truyÒn. MÆt kh¸c, chóng ta cã thÓ dÉn mu«n vµn vÝ dô trong thiªn nhiªn vÒ sù ®èi lËp cña tÝnh b¶o thñ cña gen víi sù thÝch nghi tuyÖt vêi cña sù sèng trong m«i tr-êng kh¾c nghiÖt xung quanh (sù sèng trªn c¸c sa m¹c ë Ch©u Phi víi h¹n h¸n kÐo dµi hµng n¨m trêi...). ChÝnh cÊu tróc b¶o thñ cña gen ®· t¹o nªn kh¶ n¨ng thÝch nghi phi th-êng cña sù sèng ®èi víi m«i tr-êng xung quanh. VËy trong lÞch sö nh©n lo¹i cã kh¸i niÖm nµo gièng sù sèng, võa gi÷ b¶n s¾c, võa tr-êng tån ph¸t triÓn? §ã chÝnh lµ d©n téc. Ph¶i ch¨ng d©n téc ®· duy tr× m×nh theo c¸ch thøc gen cña thÕ giíi tù nhiªn? Vµ gen cña d©n téc lµ g×?

211

Sö ký FPT 1988 - 1998 V¨n ho¸ - gen cña d©n téc Cã rÊt nhiÒu ®Þnh nghÜa vÒ v¨n ho¸, ë ®©y ta t¹m hiÓu v¨n ho¸ lµ sù kÕt tinh cña nh÷ng s¸ng t¹o, nh÷ng gi¸ trÞ cao ®Ñp cña ®êi sèng mét d©n téc, ®-îc hun ®óc qua c¸c thÕ hÖ, biÕn thµnh truyÒn thèng bÒn v÷ng, thµnh ®éng lùc ph¸t triÓn cña con ng-êi, cña d©n téc vµ x· héi loµi ng-êi. ë ®©y ta nhËn thÊy v¨n ho¸ còng nh- gen cã chøa ®ùng ba sù s¸ng suèt cña thiªn nhiªn: 1. C¸c d©n téc kh¸c nhau ®-îc ph©n biÖt bëi b¶n s¾c v¨n ho¸ cña m×nh; 2. TÝnh ®ång nhÊt cña v¨n ho¸ d©n téc trong c¸c thµnh viªn cña m×nh; 3. V¨n ho¸ lµ hån cña d©n téc, ®-îc truyÒn tõ thÕ hÖ nµy sang thÕ hÖ kh¸c. Nh- vËy, ta cã thÓ cã c«ng thøc ®ång d¹ng gi÷a d©n téc vµ sù sèng nh- nhau: D©n téc = C¸c thµnh viªn + V¨n ho¸ cña hä. Sù kh¸c biÖt lín nhÊt n»m ë chç gen lµ s¸ng t¹o cña thiªn nhiªn (cho ®Õn nay), cßn v¨n ho¸ lµ s¸ng t¹o cña con ng-êi tr¶i qua biÕt bao thÕ hÖ. VËy v¨n ho¸ cã gi¸ trÞ nh- thÕ nµo ®èi víi d©n téc? NÕu xÐt d©n téc trong thêi b×nh, ngoµi c¸c cuéc c¹nh tranh víi c¸c d©n téc kh¸c th× v¨n ho¸ chÝnh lµ ch©n gi¸ trÞ cña d©n téc, cã quy ®Þnh c¨n b¶n hµnh vi, quan hÖ vµ lµ nguån h¹nh phóc c¶u mçi thµnh viªn d©n téc.

212

Sö ký FPT 1988 - 1998 Trong chiÕn tranh, cha «ng ta ®· quan niÖm rÊt râ môc tiªu gi÷ b¶n ng· d©n téc m×nh. NguyÔn Tr·i ®· kh¼ng ®Þnh trong B×nh Ng« ®¹i c¸o: Nh- n-íc §¹i ViÖt ta thuë tr-íc Vèn x-ng nÒn v¨n hiÕn ®· l©u Nói s«ng bê câi ®· chia Phong tôc B¾c Nam còng kh¸c. Hay Quang Trung kªu gäi: §¸nh ®Ó cho r¨ng ®en §¸nh ®Ó cho tãc dµi. Vµ d©n téc ViÖt Nam ®· biÕt huy ®éng søc m¹nh cña v¨n ho¸, truyÒn thèng vµo c¸c cuéc chiÕn tranh gi¶i phãng vµ gi÷ n-íc. NghÖ thuËt ”lÊy yÕu ®¸nh m¹nh, lÊy Ýt ®¸nh nhiÒu“, vËn dông søc m¹nh tæng hîp ”chiÕn tranh nh©n d©n“, lÊy ”trÝ nh©n thay c-êng b¹o“... ®· chøng tá kh¶ n¨ng cña cha «ng ta trong viÖc sö dông søc m¹nh v¨n ho¸ vµo viÖc b¶o vÖ Tæ quèc. V× thÕ, cã thÓ nãi r»ng bªn c¹nh tµi nguyªn thiªn nhiªn, cña c¶i vËt chÊt, th× v¨n ho¸ ®·, ®ang vµ sÏ lµ nguån lùc quan träng nhÊt, quyÕt ®Þnh vËn mÖnh, t-¬ng lai cña d©n téc. Nh- vËy, cÊu tróc ”kiÓu gen“ ®· t¹o nªn sù kh¸c biÖt gi÷a c¸c d©n téc, cho nguån søc m¹nh ®Ó c¸c d©n téc tr-êng tån hµng ngµn n¨m vµ quyÕt ®Þnh sù h-ng thÞnh hay diÖt vong cña tõng d©n téc. 213

Sö ký FPT 1988 - 1998 ThÕ th× cã thÓ nãi vÒ gen cña doanh nghiÖp hay kh«ng khi suy xÐt b¶n s¾c vµ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña nã?

Doanh nghiÖp vµ GEN cña nã Dùa trªn c¸c c«ng thøc cña sù sèng vµ d©n téc, chóng ta ®Ò xuÊt c«ng thøc sau: Doanh nghiÖp = C¸c nh©n viªn + ”Gen“ cña hä. ë ®©y chóng ta hiÓu ”gen“ nh- lµ hÖ cÊu tróc th«ng tin néi t¹i cña doanh nghiÖp, tho¶ m·n c¸c ®Æc tÝnh sau: 1. Lµ b¶n ng· cña doanh nghiÖp. 2. Cã tÝnh ®ång nhÊt ®èi víi c¸c thµnh viªn. 3. Cã tÝnh b¶o thñ, bÊt biÕn vµ kh¶ n¨ng ”di truyÒn“. VËy cã ph¶i doanh nghiÖp nµo còng cã ”gen“ cña nã? §óng vËy, bëi tèi thiÓu mçi doanh nghiÖp ®Òu cã tªn riªng cña m×nh vµ tªn riªng ®ã tho¶ m·n ba tÝnh chÊt nªu trªn. Nh-ng vÊn ®Ò ë chç lµ gen cña doanh nghiÖp cã ”søc sèng“ m¹nh mÏ hay kh«ng vµ ch¾c ch¾n r»ng c«ng ty mµ hÖ cÊu tróc th«ng tin néi t¹i chØ gåm duy nhÊt mét c¸i tªn kh«ng thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn v÷ng ®-îc. Trªn thùc tÕ chóng ta thÊy c¸c c«ng ty thµnh c«ng vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng ®Òu cã mét sè ®Æc tÝnh chung nh- c¸c nh©n viªn ®Òu chia xÎ môc ®Ých, gi¸ trÞ chung, c¸c c«ng ty ®Òu cã niÒm tù hµo vÒ b¶n s¾c cña m×nh, v¨n ho¸ riªng cña m×nh, hä ®Òu cã hÖ qu¶n trÞ h÷u hiÖu... 214

Sö ký FPT 1988 - 1998 Cho nªn th¸ch thøc ®èi víi c¸c b¹n, nh÷ng ng-êi s¸ng lËp vµ t¹o dùng c¸c doanh nghiÖp, lµ kh¶ n¨ng s¸ng t¹o bé gen tèt cho doanh nghiÖp cña m×nh. Nã chøa ®ùng søc sèng m·nh liÖt vµ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn bÒn v÷ng, ®Çy tÝnh n¨ng ®éng vµ s½n sµng thÝch nghi víi mäi ®æi thay. NÕu c¸c b¹n lµm ®-îc ®iÒu ®ã th× cã nghÜa lµ b¹n sÏ ®Ó l¹i cho ®êi mét sù nghiÖp tr¨m n¨m. Lµ doanh nghiÖp ViÖt Nam, cho nªn gen cña nã tÊt nhiªn cÇn cã sù hµi hoµ víi m«i tr-êng v¨n ho¸ ViÖt Nam vµ ®ã còng lµ c¸ch khai th¸c nguån søc m¹nh cña d©n téc cho cuéc chiÕn míi - kinh doanh.

B¶n s¾c v¨n ho¸ ViÖt Nam B¶n s¾c v¨n ho¸ ViÖt Nam ®-îc quy ®Þnh bëi m«i tr-êng sèng víi c¸c ®Æc ®iÓm sau: - Khu vùc nhiÖt ®íi, nhiÒu s«ng n-íc - Lµ ®iÓm giao cña nhiÒu nÒn v¨n minh - Lµ mét trong c¸c trung t©m sím cña loµi ng-êi. XuÊt ph¸t tõ c¸c ®Æc ®iÓm ®Þa lý vµ lÞch sö trªn, v¨n ho¸ ViÖt Nam g¾n víi c¸c ®Æc thï cña m×nh: - NÒn v¨n minh lóa n-íc - TÝnh giao l-u - TÝnh b¶n ®Þa N»m ë ng· ba cña nÒn v¨n minh Trung Quèc, Ên §é vµ ph-¬ng T©y (sau nµy), tÝnh giao l-u cña v¨n ho¸ ViÖt Nam 215

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®-îc thÓ hiÖn trong ng«n ng÷, v¨n tù (H¸n N«m), trong hÖ thèng chÝnh trÞ, trong t«n gi¸o - nghÖ thuËt... Tuy nhiªn tÝnh ®Æc tr-ng c¬ b¶n nhÊt, quan träng nhÊt lµ tÝnh b¶n ®Þa cña nÒn v¨n ho¸ ViÖt Nam. Ng-êi ViÖt Nam ®· chøng minh kh¶ n¨ng ViÖt Nam ho¸ cao ®é c¸c nÒn v¨n ho¸ ngo¹i lai.  T- t-ëng ”trung qu©n“ cña Nho gi¸o: nÕu nh- ng-êi H¸n hiÓu lµ trung thµnh víi mét «ng vua cô thÓ (c¸ nh©n) th× ng-êi ViÖt g¾n trung qu©n víi ¸i quèc.  PhËt gi¸o vµo ViÖt Nam ®-îc b¶n ®Þa ho¸ m¹nh mÏ nh- thê PhËt cóng §øc th¸nh TrÇn H-ng §¹o, PhËt MÉu (ng-êi ViÖt Nam t«n ®øa con g¸i nµng Man t-¬ng truyÒn sinh vµo ngµy 8/4 ®-îc xem lµ PhËt tæ ViÖt Nam), t«n vinh c¸c vÞ Bå t¸t, hoµ th-îng ®Òu lµm PhËt c¶ (PhËt vµ Quan ©m, PhËt Di lÆc...).  TÝnh b¶n ®Þa ho¸ thÓ hiÖn trong kh¶ n¨ng tÝch hîp ViÖt Nam nh- §¹o Cao ®µi, lµ sù tæng hîp hÕt th¶y ”v¹n gi¸o“ tõ mét gèc (Th-îng ®Õ) d-íi c¸c thÓ hiÖn kh¸c nhau nh- Khæng tö, L·o tö, ThÝch ca, Giª su, Mohamet víi c¸c th¸nh NguyÔn BØnh Khiªm, Victor Hugo, T«n DËt Tiªn...  Trong kiÕn tróc, tÝnh ViÖt Nam ho¸ thÓ hiÖn ngay trong khu«n khæ cøng nh¾c nhÊt cña Thiªn chóa gi¸o nhnhµ thê Ph¸t DiÖm - X©y nhµ thê theo cung c¸ch chïa cña PhËt gi¸o.

216

Sö ký FPT 1988 - 1998  T- t-ëng qu©n sù cña T«n tö Trung quèc lµ lÊy søc m¹nh ®¸nh yÕu th× t- t-ëng qu©n sù ViÖt Nam lµ lÊy Ýt ®Þch nhiÒu...

KÕt luËn ThÕ giíi tù nhiªn vµ lÞch sö nh©n lo¹i ®· cã c¸ch thøc tuyÖt vêi ®Ó duy tr× vµ ph¸t triÓn b¶n s¾c c¸ thÓ th«ng qua cÊu tróc gen. ViÖc s¸ng t¹o ra ”gen“ cña c¸c c«ng ty, trong quan hÖ hµi hoµ víi b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc, phï hîp víi xu thÕ ph¸t triÓn chung cña thêi ®¹i lµ th¸ch thøc to lín ®èi víi c¸c nhµ doanh nghiÖp ViÖt Nam trong sù nghiÖp C«ng nghiÖp ho¸- HiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc.

217

Sö ký FPT 1988 - 1998

“T«i” vµ “Chóng ta” PhiÕm luËn vÒ “ChÊt FPT”
Bïi TrÝ Hïng XÝ nghiÖp Gi¶i ph¸p phÇn mÒm FSS Ký øc lµ nh÷ng m¶nh vôn, nh-ng lµ nh÷ng m¶nh vôn ®Ñp ®Ï nhÊt. Chóng ta hÇu hÕt ®Òu lµ nh÷ng d©n kü thuËt (kÓ c¶ b©y giê ®· chuyÓn sang kinh doanh), nh÷ng chuyªn gia lËp tr×nh, vèn qu¸ bËn rén víi hµng ®èng c«ng viÖc, nh÷ng ®iÒu ®¸ng ph¶i suy nghÜ, v¶ l¹i chóng ta còng biÕt r»ng c¸i ®Çu cña chóng ta còng cã h¹n (ch¾c kho¶ng 16MB RAM lµ cïng) nªn h¬n ai hÕt chóng ta cµng tiÕt kiÖm bé nhí cña m×nh (tuy nhiªn vÉn cßn rÊt nhiÒu nh÷ng ng-êi ®·ng trÝ do out of memory - kh«ng ®ñ bé nhí). H¬n n÷a, víi b¶n chÊt tiÕt kiÖm cña d©n lµm tin häc, nh÷ng g× kh«ng cÇn thiÕt ch¾c ch¾n lµ chóng ta ®· ®Ì lÑt (delete) tõ l©u, thµnh ra t«i d¸m kh¼ng ®Þnh víi tÊt c¶ c¸c b¹n r»ng trong chóng ta, nh÷ng g× mµ chóng ta gi÷ l¹i ch¾c h¼n ®· ®-îc CPU cña chóng ta sµng läc mét c¸ch kü l-ìng. Nh÷ng nhµ kh¶o cæ lµ nh÷ng ng-êi tµi n¨ng, hä cã thÓ bá c¶ cuéc ®êi sù nghiÖp ®i t×m kiÕm nh÷ng m¶nh vôn cña qu¸ khø, ch¾p v¸ nã mét c¸ch hÕt søc cÈn thËn vµ kÕt qu¶ lµ cèng hiÕn cho chóng ta nh÷ng hiÓu biÕt, hoÆc ®em nh÷ng nh÷ng c«ng tr×nh s¸ng t¹o cña ng-êi x-a cho nh©n lo¹i th-ëng thøc. T«i kh«ng ph¶i lµ nhµ kh¶o cæ, tuy nhiªn t«i còng cã tham väng ch¾p v¸ vµi c©u chuyÖn vÒ FPT kÓ tõ 218

Sö ký FPT 1988 - 1998 tõ ngµy t«i b¾t ®Çu b-íc ch©n vµo FPT. Ph¶i nãi r»ng t«i còng lµ ng-êi rÊt tiÕt kiÖm bé nhí vµ rÊt ®·ng trÝ, tuy nhiªn cã nhiÒu chuyÖn t«i vÉn nhí nh- in, nh- võa míi x¶y ra h«m qua. Ngµy ®Çu ®Õn FPT- ho¸ ra FPT còng kh«ng ®Õn nçi næi tiÕng l¾m. Chóng t«i lµ mét héi sinh viªn K35 Tin häc - §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi (Vò Xu©n H¹, Bïi TrÝ Hïng, Bïi H¶i Thanh, Lª V¨n H-ng, NguyÔn L©m Thanh, L· Hång Nguyªn, Bïi C«ng Nguyªn, hÇu hÕt b©y giê vÉn lµm viÖc t¹i FPT), lÇn ®Çu ®Õn FPT t¹i NguyÔn BØnh Khiªm (trô së cña FIS thêi bÊy giê, lóc ®ã d-íi sù phô tr¸ch cña anh §ç Cao B¶o). Thùc ra cïng kho¸ K35 cßn Cï Huy Minh TuÊn, D-¬ng Dòng TriÒu, Lª Hïng S¬n, nh-ng ®· lµ ma cò ®-îc mét vµi n¨m råi. Anh NguyÔn Thµnh Nam (Gi¸m ®èc phÇn mÒm khi ®ã) vµ anh NguyÔn L©m Ph-¬ng nãi chuyÖn víi chóng t«i trong ngµy ®Çu tiªn ®Õn FPT nh- lµ buæi ra m¾t. §iÒu ng¹c nhiªn lµ kh«ng ai hái chóng t«i vÒ chuyªn m«n, biÕt nh÷ng ng«n ng÷ g×, ®· lµm ®-îc nh÷ng ch-¬ng tr×nh g×. Anh Nam chØ hái chóng t«i cã nh÷ng tµi n¨ng l¹ g×? Th»ng khoe biÕt ®¸ bãng, th»ng b¶o biÕt ®¸nh bãng bµn... Cuèi cïng, anh Nam hái cã biÕt g× vÒ FPT kh«ng? H×nh nh- kh«ng th»ng nµo biÕt g× vÒ FPT c¶. §iÒu chóng t«i biÕt lµ cã thÓ nã lµ c«ng ty tin häc rÊt to (v× kh¾p thµnh phè ®©u còng thÊy logo FPT). Ngoµi ra håi ®ã thÊy c¸c xe buýt Karosa ch¹y kh¾p thµnh phè ®Òu vÏ lo»ng ngo»ng logo FPT céng víi mÊy ngãn tay chØ trá nh- h×nh symbol trong winword víi nh÷ng dßng ch÷ nµo lµ Total Solution (mµ sau nµy ®-îc biªn so¹n thµnh mét vë kÞch kh¸ c«ng phu do anh em phÇn mÒm biÓu diÔn t¹i nhµ h¸t lín, trong vë kÞch anh 219

Sö ký FPT 1988 - 1998 anh Kh¸nh V¨n ®ãng vai «ng n«ng d©n mua m¸y tÝnh ch¼ng hiÓu m« tª g× ®äc lµ to tÈn sê lu sÇn g× ®ã), gi¶i ph¸p tæng thÓ, dÞch vô hoµn h¶o... C¶ héi ngåi im. T«i nghÜ thÇm, cã lÏ t«i còng chØ biÕt vÒ FPT qua h×nh mÊy chiÕc xe s¬n xanh s¬n ®á g× ®ã. H×nh nh- Bïi C«ng Nguyªn nãi lµ biÕt FPT cã phong trµo ®¸ bãng. Cuèi cïng anh L©m Ph-¬ng lµm mét c©u kÕt luËn: “M×nh (ý nãi FPT) cø t-ëng lµ m×nh ®· næi tiÕng l¾m, nh-ng ho¸ ra FPT vÉn “®uéi”, bän ë ngoµi vÉn ch-a biÕt g× vÒ FPT”. Cã thÓ bèn n¨m sau - 1998 (håi Êy lµ th¸ng 11/1994), hái c¸c løa sinh viªn tin häc b©y giê, ch¾c 99% trong sè ®ã còng nãi ®-îc mét c©u r»ng “FPT lµ mét c«ng ty tin häc, ch¾c lµ to, cã thÓ lµ nhÊt ViÖt Nam”. T«i rÊt vui mõng v× chóng ta ®· lín m¹nh nhanh chãng. Ngay c¶ bé phËn phÇn mÒm mµ håi t«i vµo c¶ sÕp ®Õn nh©n viªn ®-îc 13 ng-êi, nay ®· ®«ng ®Õn møc ra s©n bãng ph¶i ®øng thµnh 3 ®éi vµ chØ mét nhãm thuÕ còng cã thÓ ®«ng h¬n toµn bé qu©n sè phÇn mÒm n¨m 1995. T«i hiÓu ®-îc mét nguyªn t¾c cña FPT “H·y chøng tá b¶n th©n vµ h·y tù tin”. TriÓn l·m tranh ®Çu tiªn cña t«i t¹i FPT Ngäc Kh¸nh. Ngµy nay, t«i còng nh- tÊt c¶ chóng ta ®· qu¸ quen víi nh÷ng cuéc biÓu diÔn tõ chuyªn nghiÖp ®Õn nghiÖp d-. TÊt c¶ c¸c thµnh viªn cña FPT s½n sµng lªn s©n khÊu, lªn “®µi ti vi” mµ kh«ng mét chót ng-îng ngïng, s½n sµng diÔn thuyÕt trong nh÷ng cuéc häp quan träng nh- ®Êu thÇu, thuyÕt minh giíi thiÖu s¶n phÈm, tiÕp kh¸ch n-íc ngoµi, n-íc trong mét c¸ch hoµn toµn tù tin. Ch¾c ch¾n mçi ng-êi trong chóng ta kh«ng ph¶i sinh ra ®· cã ®øc tÝnh ®ã (mÆc dï ®ã cã thÓ lµ kh¶ n¨ng thiªn bÈm cña mét sè ng-êi). Tuy 220

Sö ký FPT 1988 - 1998 ng-êi). Tuy nhiªn ë ®©y cã h¬i kh¸c, t«i cã c¶m gi¸c ®ã gÇn nh- mét ®Æc ®iÓm chung cña nh÷ng nh©n viªn FPT nãi chung vµ còng cã thÓ coi ®ã ®Æc ®iÓm cña thanh niªn FPT, v× thanh niªn chiÕm ®a sè. Chóng ta lµ c«ng ty cña ViÖt Nam, vµ b¶n th©n chóng ta lµ nh÷ng ng-êi ch©u ¸, ®· quen víi nh÷ng suy nghÜ ®iÒm ®¹m vµ khiªm tèn. Ng-êi ch©u ¸ nãi chung rÊt khiªm tèn, quen giÊu m×nh, kh«ng thÓ hiÖn b¶n th©n, vµ ngay tõ nhá d-êng nh- mçi chóng ta ®· ®-îc gi¸o dôc, hoÆc ngÊm vµo ng-êi lóc nµo kh«ng hay nh÷ng suy nghÜ ®ã. Nh-ng ng-êi Mü th× kh¸c, hä lu«n muèn chøng tá b¶n th©n, vµ ngay tõ khi cßn bÐ, ®øa trÎ con nµo d-êng nhcòng ®-îc tiªm vµo ®Çu ãc chØ mét con sè 1 (n-íc Mü lµ nhÊt, b¶n th©n nã vµ c¸i g× nã lµm còng lµ nhÊt..., vµ lín lªn nã còng lu«n nghÜ nã nhÊt). Tuy nhiªn, c¸ch mµ sÕp huÊn luyÖn nh©n viªn, nh©n viªn míi huÊn luyÖn nh©n viªn cò, sinh viªn thùc tËp l©u n¨m truyÒn cho nh÷ng sinh viªn míi chËp ch÷ng b-íc ch©n vµo FPT, d-êng nh- còng theo mét ®Æc ®iÓm chung cña d©n Mü. §ã lµ khuyÕn khÝch nh©n viªn cña m×nh thÓ hiÖn b¶n th©n vµ niÒm tin r»ng chóng ta lµ sè 1 (vµ qu¶ thËt hiÖn nay chóng ta ®ang lµ sè 1 - c«ng ty tin häc lín nhÊt ViÖt Nam). §iÒu nµy t«i ®· häc ®-îc tõ nhá vµ kh«ng hiÓu sao t«i còng tin vµo ®iÒu ®ã, chØ cÇn cã niÒm tin lµ chóng ta sÏ lµm ®-îc, råi thÕ nµo chóng ta còng thùc hiÖn ®-îc. T«i rót ra ®-îc ®iÒu ®ã sau khi ®äc xong truyÖn “N÷ thÇn b¨ng gi¸” cña An-®ec-xen. Trong truyÖn cã ®o¹n mét chó mÌo d¹y cËu bÐ Rudi b-íc trªn m¸i nhµ, vµ cuèi cïng lµ ®i trªn 221

Sö ký FPT 1988 - 1998 nh÷ng mám nói hÕt søc cheo leo ®Çy tuyÕt phñ, cã thÓ bÞ r¬i xuèng vùc bÊt cø lóc nµo. Chó mÌo nãi “chØ cÇn anh nghÜ r»ng anh kh«ng thÓ ng·, tøc lµ anh sÏ kh«ng bao giê ng·” vµ “H·y tin lµ anh lµm ®-îc, råi thÕ nµo anh còng thùc hiÖn ®-îc”. Tuy nhiªn, nÕu c¸c b¹n hµng vµ b¹n bÌ míi quen cña chóng ta nÕu kh«ng hiÓu ®-îc phong c¸ch nµy cña FPT sÏ phª ph¸n chóng ta lµ “kiªu” lµ “tinh t-íng. Thó thËt, ngµy ®Çu míi b-íc ch©n vµo FPT, t«i còng kh«ng quen vµ nhiÒu khi còng c¶m thÊy h¬i khã chÞu v× cã c¶m gi¸c chóng ta ®ang tù ®Ò cao m×nh. Say nµy, khi ®· ngÊm chÊt FPT, t«i ®· hiÓu ra, nÕu chóng ta kh«ng cã niÒm tin, kh«ng khuyÕn khÝch nh©n viªn nh- vËy, ch¾c ch¾n chóng ta sÏ bÞ nhiÒu c«ng ty n-íc ngoµi hoÆc rÊt nhiÒu c¸c c«ng ty kh¸c ®¸nh b¹i. ChØ cã nh÷ng niÒm tin nh- vËy míi khiÕn ®-îc tÊt c¶ nh÷ng nh©n viªn FPT ®· d¸m nhËn nh÷ng tr¸ch nhiÖm mµ ®a phÇn lµ qu¸ søc cña m×nh. Mçi ng-êi FPT ch¾c ®· ph¶i cã mét lÇn nµo ®ã ®-îc khuyÕn khÝch thÓ hiÖn c¸i t«i cña m×nh nh- h¸t mét bµi, s¸ng t¸c mét bµi th¬ hoÆc lªn s©n khÊu vµ lÇn ®Çu tiªn thÓ hiÖn ch¾c sÏ ®Ó l¹i mét c¶m gi¸c khã quªn. Víi t«i còng cã lÇn ®Çu tiªn nh- vËy. LÇn ®Çu tiªn t«i thÓ hiÖn m×nh lµ “TriÓn l·m tranh t¹i Ngäc Kh¸nh - 1995”. T«i vèn thÝch vÏ tõ nhá, ®· tõng cã ý ®Þnh thµnh chuyªn nghiÖp, nh-ng ®iÒu nµy lªn ®Õn ®¹i häc t«i còng kh«ng bao giê nãi víi ai, chØ nh÷ng cËu b¹n rÊt th©n th× ®· biÕt tõ l©u vµ chóng còng kh«ng bao giê nãi ra. Tranh cña t«i chØ m×nh t«i ng¾m vµ cïng l¾m th× trao ®æi víi vµi cËu b¹n th©n (ch¾c lµ t«i b¾t chóng ph¶i nghe t«i nãi vÒ tranh cña m×nh). Nh-ng kh«ng hiÓu sao, anh Thµnh Nam biÕt ®-îc 222

Sö ký FPT 1988 - 1998 vµ anh ®· thuyÕt phôc ®-îc t«i c¹y côc mang tranh ®Õn nhãm phÇn mÒm cña FPT (lóc ®ã cßn ë Ngäc Kh¸nh, ngay t¹i R¹p chiÕu phim Ngäc Kh¸nh b©y giê) ®Ó treo. Kh«ng ai b×nh phÈm hay dë, nh-ng mäi ng-êi ®ãn nhËn kh¸ nhiÖt t×nh vµ rÊt khuyÕn khÝch nh÷ng hµnh ®éng t-¬ng tù (v× lóc ®ã chóng t«i chØ lµ sinh viªn). VÒ sau, rÊt nhiÒu dÞp t«i ®-îc chøng kiÕn anh nµy hay anh kh¸c, còng ®Òu lµ nh÷ng ng-êi ®i tr-íc khuyÕn khÝch nh÷ng nh©n viªn míi hoÆc nh÷ng sinh viªn thùc tËp. C©u ®Çu tiªn bao giê còng lµ “Chó cã tµi n¨ng l¹ g×?”. NÕu cËu ®ã tr¶ lêi lµ “Em biÕt h¸t” th× sÏ nhËn ®-îc c©u tiÕp theo lµ “Chó h¸t mét bµi cho anh em nghe nµo!”. §èi víi c¸c anh, ®iÒu quan träng lµ cËu ta d¸m h¸t, chø kh«ng cÇn cËu ta h¸t hay. Vµ t«i nhËn thÊy chóng ta rÊt kh«ng -a nh÷ng c©u tr¶ lêi ®¹i lo¹i nh- “Em ch¼ng cã tµi n¨ng g×” hoÆc mét c©u tr¶ lêi trßn trÞa kiÓu nh- “Em biÕt mçi thø mét tÝ...”. Cuèi cïng t«i hiÓu ra r»ng, ë FPT, anh ph¶i cã c¸i “t«i”, trong c¸i “chóng ta”, ®Ó ph©n biÖt ®-îc anh víi nh÷ng ng-êi kh¸c, nh- ChÌo Kh¾c Thµnh, Balª H-ng §Ønh, Th¬ h« khÈu hiÖu NguyÔn Minh, “R-îu lµ r-îu, ta lµ ta” cña anh Tr-¬ng Gia B×nh, chuyÖn c-êi Lª Quang TiÕn, Thiªn Nga gi·y chÕt cña Thµnh Nam, chöi bËy Th¸i Thanh S¬n (SONTT). Vµ t«i còng nh- chóng ta còng nªn hy väng sÏ cã c¸i g× ®ã cña m×nh thªm vµo danh s¸ch nh÷ng tªn tuæi, nh÷ng c¸ tÝnh cña nh÷ng con ng-êi FPT. Chóng ta võa cã nh÷ng c¸i riªng, võa cã nh÷ng c¸i chung cña nh÷ng ng-êi FPT. Cuèi cïng, thay cho lêi kÕt luËn, t«i c¶m thÊy tù hµo v× chÊt “chóng ta” cña nh÷ng con ng-êi FPT. C¸i chÊt “chóng 223

Sö ký FPT 1988 - 1998 ta” ®ã lµ g× rÊt khã nãi. ChØ cã ë l©u víi FPT, ch¬i l©u víi FPT, dÇn dÇn chóng ta sÏ hiÓu ®-îc nã vµ sÏ ngÊm nã lóc nµo kh«ng hay. Ngoµi ra, chóng ta vÉn gi÷ ®-îc rÊt nhiÒu c¸i “t«i”, c¸i mµ chØ tªn mçi ng-êi h¼n nh- ®· cã mét chuyÖn c-êi ®-îc ®¸nh sè, mµ nãi ®Õn tªn anh ta, tÊt c¶ nh÷ng thÇn d©n FPT sÏ c-êi å lªn v× nh÷ng kû niÖm, nh÷ng c©u chuyÖn vui, nh÷ng “sù tÝch” cña rÊt nhiÒu c¸ nh©n víi FPT. Cßn mét danh s¸ch dµi kh«ng hÕt nh- x-íng lÔ long träng viªn §ç Cao B¶o, Móa chuyªn nghiÖp Quúnh V©n, vµ nh÷ng g-¬ng mÆt míi nh- gi¸o s- §øc Quúnh, nhµ th¬ “Toµn T” T« Minh TiÕn... Vµ FPT theo t«i lµ m«i tr-êng tèt nhÊt ®Ó b¹n thÓ hiÖn nh÷ng tµi n¨ng vèn n»m s©u trong m-êi tÇng ®Êt ®¸ cña b¹n, rÊt khã ®Ó ®-a ®-îc lªn mÆt ®Êt. Nh©n dÞp 10 n¨m FPT, chóng ta h·y thÓ hiÖn nã trong dÞp héi diÔn tíi vµ hy väng sÏ cã nhiÒu sù tÝch míi. 12/8/98

224

Sö ký FPT 1988 - 1998

Sù tiÕn hãa cña tæ chøc vµ con ng-êi
TrÝch trong cuèn s¸ch MÒm m·i mµ kh«ng cøng hoµn thµnh cuèi n¨m 1996 NguyÔn Thµnh Nam Trî lý TG§ vÒ c«ng nghÖ FPT b¾t ®Çu sù nghiÖp víi mét mong muèn râ rµng trë thµnh mét c«ng ty kiÓu míi. Râ nÐt nhÊt lµ trong lÜnh vùc Tin häc. TËp hîp ®-îc mét lùc l-îng tin häc thuéc lo¹i cøng cùa cña n¨m 1988 lµ c«ng lao to lín cña anh Tr-¬ng Gia B×nh. T«i rÊt may m¾n lµ ngay tõ ®Çu ®-îc tiÕp xóc víi nh÷ng ng-êi giái vµ s½n sµng chia sÎ kiÕn thøc nh- anh Vâ Mai, anh §ç Cao B¶o, Trung Hµ, anh Vâ ChÝ C«ng vµ anh Bïi Quang Ngäc. Tæ chøc tin häc ®Çu tiªn cña FPT cã tªn gäi lµ Trung t©m DÞch vô Tin häc (Informatic Service Center) viÕt t¾t lµ ISC. Tªn nµy do anh Vâ ChÝ C«ng nghÜ ra vµ lÇn ®Çu tiªn ®-îc ®ãng biÓn treo trªn mét c¨n phßng tÇng 3 cña tßa nhµ 224 §éi CÊn cña ViÖn C¬. Cßn nhí mét lÇn trong c¸c m¸y cña Olivetti cã cµi s½n phÇn mÒm demo lóc ch¹y hiÖn lªn ch÷ ISC chóng t«i ®· v« cïng ng¹c nhiªn kh«ng hiÓu v× sao 225

Sö ký FPT 1988 - 1998 sao b¹n biÕt ®-îc tªn cña m×nh. Sau nµy míi biÕt ®ã lµ tªn cña mét c«ng ty phÇn mÒm Mü bÞ Olivetti mua l¹i. Thêi gian ë §éi CÊn, thùc sù hÇu nh- chóng t«i ch¼ng lµm dÞch vô Tin häc cho ai c¶, ngo¹i trõ viÖc phôc vô anh NhuËn vµ thØnh tho¶ng cho anh §¹o, anh §iÖp ViÖn C¬. §¹i ®a sè thêi gian lµ ®äc s¸ch vµ lµm tÊt c¶ nh÷ng g× mµ cã ai ®ã cÇn. Th-êng xuyªn nhÊt lµ so¹n c¸c v¨n b¶n cho anh §µo Vinh vµ chÞ Thu Hµ (phô tr¸ch nh©n sù FPT hiÖn nay). Håi ®ã anh em hay dïng mét ch-¬ng tr×nh tiÕng ViÖt tªn lµ Don Joan cã nhiÒu chøc n¨ng rÊt tiÖn lîi vµ dïng chÕ ®é graphic cña mµn h×nh ®Ó hiÓn thÞ tiÕng ViÖt. Mét ch-¬ng tr×nh n÷a lµ VietStar ch¹y nhanh h¬n nhiÒu nh-ng kÐm chøc n¨ng nªn hay ®-îc dïng cho bän chÕ b¶n. Ngoµi kiÓu gâ telex, ch-¬ng tr×nh nµy cßn cã mét c¸ch bá dÊu rÊt dÔ nhí, dïng ngay c¸c phÝm t-¬ng tù trªn bµn phÝm, tû nho. t-¬ng ®-¬ng víi ä, o,= ¬, o' = ã, o~ = â, o? = á, o` = ß,o^ = «, . Nãi thªm mét Ýt vÒ chÞ Thu Hµ. Thùc ra th× chÞ kh«ng cã mÆt t¹i FPT tõ ngµy ®Çu tiªn mµ chØ ngay sau ®ã. LËp c«ng ty xong, anh B×nh cã mét suÊt ®i §øc häc mét n¨m. Tr-íc khi ®i, ®Ó vít v¸t, anh tæ chøc mét cuéc thi chän th- ký. RÊt phøc t¹p, c«ng ty sö dông ®iÖp viªn ®i th«ng b¸o dô dç nh÷ng thiÕu n÷ xinh ®Ñp ®ang «m méng kiÕm viÖc vµ kiÕm chång. KÕt qu¶ cã mÊy chôc em kÐo ®Õn. Sau mét buæi lµm viÖc trong buång kÝn, 5 em ®-îc chän lµm viÖc thö mét tuÇn. Cuèi cïng cßn l¹i mçi Thu Hµ. Cã thÓ coi chÞ lµ ng-êi th¾ng cuéc trong cuéc thi hoa hËu ®Çu tiªn ë ViÖt Nam. Anh Vâ Mai (chång Thu Hµ sau nµy) qu¶ lµ may m¾n. Thùc ra cßn mét em n÷a tªn lµ Th¸m Hoa. Em nµy nghe ®©u nhµ Hµng Ngang, Hµng §µo nªn lu«n miÖng bÜu m«i chª c¸c anh Phã tiÕn sÜ mµ còng ®ßi ®i bu«n. V× thÕ ch¼ng ai d¸m ®uæi. M·i sau, lÊy hÕt can ®¶m 226

Sö ký FPT 1988 - 1998 anh Lª Vò Kú (lóc ®ã lµ Phã gi¸m ®èc c«ng ty) h¹ bót ký xoÑt vµ ngay lËp tøc lªn m¸y bay chuån sang Nga mÆc cho anh §µo Vinh xoay xë. Anh Lª Quang TiÕn còng hay ký tªn lµ Phã Gi¸m §èc nh-ng anh th-êng biÖn hé "Phã Gi¸m §èc" lµ bÝ danh hä Phã tªn §èc chø kh«ng ph¶i lµ chøc vô, mçi khi bÞ lé tÈy. Quay vÒ ISC, kh«ng ph¶i lóc nµo chóng t«i còng ®-îc lµm viÖc nhµn h¹. Hai viÖc mµ t«i nhí nhÊt ®ã lµ mçi khi m¸y ®i/vÒ ph¶i khªnh lªn khªnh xuèng tÇng 3 vµ nh÷ng chuyÕn xuèng H¶i Phßng ¸p t¶i s¾t thÐp do ®æi ®-îc b»ng m¸y tÝnh mang vÒ. Do kh«ng ®-îc ph©n c«ng chøc n¨ng râ rµng nªn anh Bïi Quang Ngäc rÊt Ýt khi l¶ng v¶ng ®Õn. Trung Hµ th× suèt ngµy tham gia vµo c¸c phi vô bu«n b¸n ®æi ch¸c. Anh B¶o th× lóc ®ã ®ang tham gia ®Ò tµi nhËn d¹ng cïng víi ViÖn Tin häc. Anh Vâ Mai h× hôi viÕt mét ch-¬ng tr×nh truyÒn tin trªn UNIX, t«i ch¼ng hiÓu g× c¶, thØnh tho¶ng l¹i ®-îc anh cho xem menu, rÊt lÊy lµm kh©m phôc. Håi ®ã cßn cã hai anh sinh viªn ®Õn thùc tËp lµ Long vµ C-êng. Th-êng xuyªn bÞ anh Vâ ChÝ C«ng b¾t quÐt nhµ. Anh cßn giao cho chóng viÖc debug mét ch-¬ng tr×nh truyÒn tin, h×nh nh- lµ Procom th× ph¶i. §-îc mét håi chóng sî qu¸ ch¹y mÊt. Sau ®Òu thµnh cøng cùa cña 3C. C-êng b©y giê chuyÓn vÒ Ng©n hµng §Çu t- Ph¸t triÓn ViÖt Nam. Chóng t«i vÉn gÆp lu«n. §Çu n¨m 1990, cïng víi FPT, ISC chuyÓn vÒ tr-êng phæ th«ng c¬ së Gi¶ng Vâ. §-îc ra chç réng, anh C«ng mõng ra mÆt. Anh tù tay theo dâi viÖc l¾p tõng æ ®iÖn. Chóng t«i ®-îc bæ sung TrÇn Ngäc TrÝ, Phan ThÞ Quyªn. Phan Minh T©m còng ®ang lµm thùc tËp. GÇn cuèi n¨m cã thªm Phan Quèc Kh¸nh. Khi míi vµo anh Kh¸nh tr«ng cùc gièng thæ phØ, ®¹i óy qu©n ®éi nh©n d©n ViÖt Nam nh-ng 227

Sö ký FPT 1988 - 1998 tãc dµi ®Õn vai, r©u quai nãn xåm xoµm. Gi¸ nh- lóc ®ã ®· cã Balance th× ch¾c kh«ng ai d¸m tõ chèi kh«ng mua. Lóc ®ã ISC ®· b¾t ®Çu cã ban bÖ: HÖ thèng, NhËn d¹ng, Unix... Vµ b¾t ®Çu cã nh÷ng xi-can-dan. §ã lµ sù kiÖn liªn quan ®Õn anh TrÇn Xu©n ThuËn. Anh ThuËn lóc ®ã ®ang l·nh ®¹o mét nhãm nghiªn cøu lËp tr×nh truyÒn tin cho Unix d-íi sù h-íng dÉn cña anh C«ng. Sang Gi¶ng Vâ, cã thªm chç míi, anh C«ng cßn mêi c¶ nhãm chuyÓn vÒ. Cïng víi anh ThuËn lµ Ch©u, C-êng nh÷ng sinh viªn tµi n¨ng cña §¹i häc tæng hîp. TrÇn Ngäc TrÝ còng ®-îc ph©n sang nhãm nµy. Còng chia sÎ quan ®iÓm vÒ sù thèng trÞ cña UNIX, anh ThuËn vµ c¶ nhãm ®· lµm viÖc miÖt mµi vµ t¹o ra nhiÒu øng dông thó vÞ. TiÕc r»ng kh«ng hiÓu sao anh kh«ng coi FPT lµ m«i tr-êng xøng ®¸ng ®Ó anh ®ãng gãp. Do ®ã anh ®· ký nh÷ng hîp ®ång kinh tÕ nh-ng kh«ng cho FPT. Sau nµy anh lËp ra Liªn hiÖp C«ng nghÖ PhÇn mÒm CSE thuéc ViÖn VËt lý vµ C«ng ty TDACO, kh¸ thµnh ®¹t trong lÜnh vùc truyÒn th«ng. T«i còng ch-a bao giê hái t¹i sao håi ®ã anh l¹i xö sù nh- vËy víi FPT. Kh«ng biÕt cã ai ®Æt c©u hái ®ã kh«ng? T«i kh«ng tin r»ng ngoµi chóng ta ra mäi ng-êi ®Òu Ých kû vµ chØ biÕt cã tiÒn. Tuy nhiªn sù kiÖn bi th¶m trong lÞch sö ph¸t triÓn cña ISC ph¶i lµ viÖc ra ®i cña anh C«ng. Vµo thêi ®iÓm thµnh lËp C«ng ty th¸ng 9/1988, kh«ng ai cã thÓ nghÜ ®Õn viÖc anh ph¶i chia tay FPT trong mét t- thÕ nh- vËy. Sau khi chuyÓn sang Gi¶ng Vâ, b¾t ®Çu cã c¶m gi¸c kh«ng æn trong viÖc ph¸t triÓn Tin häc ë FPT. Cã lÏ tiªn ®o¸n ra ®iÒu ®ã sím nhÊt lµ anh Tr-¬ng Gia B×nh. Anh ®· nhËn ra r»ng viÖc b¸n m¸y tÝnh sang Liªn X« cò tuy rÊt cã lêi nh-ng chØ 228

Sö ký FPT 1988 - 1998 lµ t¹m thêi. ThÞ tr-êng trong n-íc míi thùc sù lµ n¬i FPT cã thÓ ph¸t triÓn nh÷ng tham väng c«ng nghÖ cña m×nh. Nöa cuèi n¨m 90, ®éi marketing do anh Phan Quèc ViÖt chØ huy b¾t ®Çu ch¹y. Hîp ®ång víi Hµng Kh«ng ViÖt Nam t-¬ng ®èi thµnh c«ng ®· lµm lung lay mét c¸ch ®¸ng kÓ vÞ trÝ l·nh ®¹o vÒ tin häc cña anh C«ng. Bïi Quang Ngäc næi lªn nh- mét ng«i sao míi. MÇm mèng ®Çu tiªn cña sù chia tay lµ quyÕt ®Þnh t¸ch ISC lµm hai, mét tiÕp tôc h-íng cò do anh C«ng l·nh ®¹o. Mét sÏ mang tªn míi lµ IDAC (Informatic Development Application Center) do anh Ngäc chØ huy. T«i cßn nhí nhin buæi häp nÆng nÒ h«m ®ã do anh C«ng chñ tr× cã anh B×nh tham dù. Tõng ng-êi mét tù quyÕt ®Þnh m×nh ë ®©u. Trõ Trung Hµ ®· chÝnh thøc th«i lµm tin häc, Vâ Mai, B¶o quyÕt ®Þnh chuyÓn sang IDAC. Cßn mçi m×nh t«i, anh C«ng nh×n t«i hy väng. Than «i, t«i kh«ng thÓ chia sÎ víi anh sù mÊt m¸t ®ã ®-îc. T«i nghÜ anh bÞ tæn th-¬ng lín. IDAC tån t¹i còng kh«ng l©u. Th¸ng 5 n¨m 1992, khi ®ang ë HCM lµm cho Pacific Airlines, t«i ®-îc anh B×nh gäi ®iÖn b¸o anh C«ng ®· quyÕt ®Þnh chia tay FPT. Thùc ra lóc ®ã mäi ng-êi ®Òu c¶m gi¸c ®ã lµ mét viÖc tèt ®Ñp cho c¶ hai bªn. Ban l·nh ®¹o FPT, kÓ c¶ t«i n÷a, lóc ®ã thùc chÊt ®· kh«ng hiÓu vai trß cña anh C«ng lµ g× trong c¬ cÊu míi. Cho ®Õn tËn n¨m 1996. Sù ph¸t triÓn liªn tôc cña tin häc t¹i FPT nh÷ng n¨m 1993-1994-1995, ngoµi viÖc mang l¹i lîi nhuËn cßn th-êng xuyªn ®Æt ra nh÷ng c©u hái nhøc ®Çu. T¹i sao chóng ta kh«ng ch¬i víi ORACLE? T¹i sao kh«ng dïng HP? Kh«ng tham gia Internet? Kh«ng thµnh c«ng trong GIS? Kh«ng cã phÇn mÒm nh©n b¶n nh- BKED, ATV? Ch¼ng ai hiÓu t¹i sao c¶, cho ®Õn khi chóng ta nhËn ra r»ng FPT muèn dÉn ®Çu kh«ng thuÇn tóy trong doanh sè 229

Sö ký FPT 1988 - 1998 doanh sè mµ thùc sù trong viÖc øng dông c¸c c«ng nghÖ. Trong th¸ch thøc ®Êy, chóng ta thiÕu ng-êi ®Þnh h-íng. T«i vÉn nghÜ lµ anh B×nh ®· kh«ng nhÇm khi chän anh C«ng lµm cè vÊn vÒ tin häc. Sai lÇm ë ®©y chØ cã thÓ lµ vÊn ®Ò vÒ tæ chøc vµ qu¶n trÞ, nçi ®au mu«n thuë cña nh÷ng gi¸m ®èc nghiÖp d- ®Çy ý t-ëng s¸ng t¹o. Vµ lµm thÕ nµo ®Ó hßa hîp vÒ c«ng nghÖ vµ th-¬ng m¹i? Sau khi chia tay FPT, anh C«ng l·nh ®¹o mét trung t©m còng cã tªn lµ ISC trªn ViÖn C«ng nghÖ (giê lµ Bé KHCN&MT). Mang nÆng mÆc c¶m bÞ ®¸nh gi¸ lµ kh«ng biÕt kiÕm tiÒn, anh ®· bá nhiÒu c«ng søc cho th-¬ng m¹i vµ ®¹t ®-îc nh÷ng thµnh c«ng ®¸ng kÓ trong th-¬ng th-êng (víi t- c¸ch c¸ nh©n). Tuy nhiªn anh ph¶i tr¶ gi¸ ®¾t cho viÖc lµm nh÷ng viÖc kh«ng ph¶i lµ së tr-êng cña m×nh. GÆp anh, t«i thÊy anh tiÒu tôy, kh«ng cßn ®Çy hµo høng vµ phong ®é khi h« anh em quÐt r¸c, dän nhµ, l¾p m¹ng nh- thêi 224 §éi CÊn n÷a, vµ còng kh«ng cã d¸ng vÎ oai vÖ cña c¸c gi¸m ®èc kinh doanh. Anh l¹i rñ t«i: "hay tao víi mµy l¹i lµm phÇn mÒm ®i". TÊt nhiªn ph¶i lµm chø anh C«ng. Sau khi chia tay anh C«ng, chóng t«i l¹i lÊy tªn ISC. IDAC ®· vÜnh viÕn biÕn mÊt kh«ng dÊu vÕt v× nã chØ lµ hËu qu¶ cña mét sù ng©y th¬ trong kinh doanh c«ng nghÖ. §¹i b¶n doanh cña ISC ë tr-êng Gi¶ng Vâ. CÇn ph¶i nh¾c l¹i r»ng tr-íc ®ã tÊt c¶ C«ng ty ®Òu ë Gi¶ng Vâ. Giai ®o¹n nµy thËt vui. ¡n tËp thÓ chia ra ®Üa. Mçi b÷a ¨n lµ mét trËn c·i nhau næ trêi. §Æc biÖt ph¶i chó ý anh Tr-¬ng Gia B×nh. V× ¨n cã xuÊt mµ anh l¹i ¨n rÊt kháe, nªn th-êng qu·ng 11h anh ®· chuån ra x¬i mét xuÊt tr-íc. §îi cho ®Õn 12h15 anh l¹i ch¹y ra ng¹c nhiªn: "§· cã c¬m råi c¬ µ!" vµ ®iÒm nhiªn x¬i tiÕp mét xuÊt n÷a. §«i lóc, nh×n quanh 230

Sö ký FPT 1988 - 1998 kh«ng ai ®Ó ý, anh trót lu«n ®Üa thÞt cña tay bªn c¹nh vµo m×nh. TÊt nhiªn nh÷ng cÊp d-ìng nh- em Hßa, chÞ ThÞnh vµ mäi ng-êi ®Òu biÕt c¶. Nh-ng thÊy sÕp ¨n ®-îc ai còng mõng. To måm nhÊt trong c¸c cuéc c·i v· lµ NguyÔn ChÝnh NghÜa, cßn gäi lµ NghÜa “§en”. §Ønh cao lµ cuéc chiÕn tranh vïng VÞnh ®· chia rÏ FPT s©u s¾c thµnh hai phe: chèng Mü vµ chèng nh÷ng ai chèng Mü. N¨m 1991 lµ n¨m chia ly. §Çu tiªn lµ Zodiac t¸ch ra. Sau ®ã HQ chuyÓn lªn Lý Th-êng KiÖt. ChØ cßn d©n tin häc ë Gi¶ng Vâ. Cã thÓ nãi ®ã lµ n¬i cã nhiÒu kû niÖm víi anh em tin häc. Ch¾c ch¾n s©u s¾c nhÊt lµ Kh¾c Thµnh ®· tõng hai lÇn bÞ chã c¾n nh-ng kiªn quyÕt kh«ng chÞu ®i tiªm. Cuèi n¨m 1993, ®éi kinh doanh cña ISC quyÕt ®Þnh chuyÓn ra mÆt phè ë 146 NguyÔn Th¸i Häc. Mét tô ®iÓm còng kh¸ g©y tai tiÕng. Bµ chñ nhµ ®· tõng tuyªn bè: "T-ëng c¸c anh tin häc lµ trÝ thøc, ai ngê Gi¸m ®èc th× chöi bËy (chØ anh Ngäc), nh©n viªn nam th× ®¸nh bµi uèng r-îu (chØ bän TrÇn Quèc Hoµi, Hoµng Nam TiÕn tøc TiÕn “BÐo”, Phan Minh T©m, Ph¹m Hång H¶i tøc H¶i “KÒu”), nh©n viªn n÷ th× ¨n mÆc hë hang (chØ Mü H-¬ng), l¹i cßn «m nhau (chØ Th¸i Thanh S¬n tøc S¬nTT vµ bå)". ThËt lµ mét nhËn xÐt s¾c s¶o. ë ®ã ch-a ®-îc mét n¨m th× anh Ngäc chuyÓn lªn NguyÔn BØnh Khiªm, réng r·i vµ ®éc lËp h¬n. Sau khi anh Ngäc ®i, ë Gi¶ng Vâ chØ cßn bän phÇn mÒm vµ kho. Vµ th¸ng 7/1994 chóng ta cã buæi liªn hoan toµn bé phÇn mÒm s¬ kÕt 6 th¸ng ®Çu tiªn t¹i nhµ hµng Ngäc Kh¸nh, ¨n toµn mãn ¨n Tµu ch-a bµy ra ®· hÕt. Th¸ng 8/1994, ®Õn l-ît phÇn mÒm còng ph¶i rêi khái Gi¶ng Vâ. Nhê cã viÖc liªn hÖ m-în m¸y chiÕu ®Ó tµi trî 231

Sö ký FPT 1988 - 1998 cho cuéc thi hoa hËu, Phan Quèc Kh¸nh cã mèi quen t¹i x-ëng phim t- liÖu Ngäc Kh¸nh. Th¸ng 8/1994 nhãm phÇn mÒm tiÒn th©n cña FSS chuyÓn sang 115 Ngäc Kh¸nh, n»m ngay c¹nh r¹p chiÕu phim. Còng t¹i r¹p chiÕu phim nµy, ngµy 31/12/1994 ®· chÝnh thøc ra ®êi FSS (cßn cã tªn n÷a lµ ABC: Accounting Banking and Communication). Thùc ra ban ®Çu anh B×nh muèn thµnh lËp mét bé phËn kiÓu nh®Æc nhiÖm cã kh¶ n¨ng bao hÕt mäi vÊn ®Ò tõ hardware cho ®Õn maintenance, nh-ng chØ nh»m mét, hai kh¸ch hµng chiÕn l-îc. Tuy nhiªn t«i vµ Kh¸nh ®· qu¸ g¾n bã víi phÇn mÒm ®Ó cã thÓ nghÜ ®Õn mét c¸i g× kh¸c vµ anh B×nh còng nh-îng bé. Sau khi ®· cã quyÕt ®Þnh thµnh lËp bé phËn phÇn mÒm, chóng t«i nghÜ m·i vÉn ch-a ®-îc tªn nµo -ng ý. Cuèi cïng sau chuyÕn ®i c«ng t¸c lªn L©m Thao cña Kh¸nh, chóng t«i thèng nhÊt gäi lµ XÝ nghiÖp c¸c gi¶i ph¸p phÇn mÒm. §Æt tªn lµ XÝ nghiÖp, chóng t«i mong muèn nhÊn m¹nh tÝnh s¶n xuÊt chø kh«ng ®¬n thuÇn lµ Value Added Services. Kh¾c Thµnh sau nghÜ thªm tªn tiÕng Anh lµ ABC. Tuy nhiªn kh«ng ®-îc anh B×nh chÊp nhËn.

Mét nh©n vËt mµ t«i rÊt muèn nh¾c ®Õn n÷a lµ TrÇn Ngäc TrÝ. TrÝ lµ ng«i sao cña K30 §¹i häc b¸ch khoa Hµ néi. Khi cßn lµ sinh viªn anh ®· tham gia ®Ò ¸n Typo4, ®-îc ph©n c«ng viÕt phÇn tù ®éng nhËn/chuyÓn bµi ®Õn nhµ in vµ ®· ®-îc anh Long ®¸nh gi¸ cao. Tèt nghiÖp xong anh vÒ FPT vµ lµm n¸o ®éng d- luËn b»ng viÖc mêi anh em ®i ¨n c-íi ngay trong th¸ng ®Çu tiªn cña cuéc ®êi c«ng chøc. T«i nhí ®Õn tr-êng hîp cña b¶n th©n, c«ng ty thµnh lËp ngµy 13/9, t«i c-íi vî ngµy 25/9. Sau nµy trong lóc th©n t×nh anh B¶o míi hÐ më: "Håi ®ã l·o C«ng chöi mµy, ch-a 232

Sö ký FPT 1988 - 1998 ch-a lµm ®-îc g× ®· c-íi vî!". TrÝ th× may m¾n h¬n v× lóc ®ã anh ®· lµm ®-îc nhiÒu thø. Anh lËp tøc ®-îc triÖu vµo ®éi lËp tr×nh cho ng©n hµng c«ng th-¬ng råi Phßng vÐ HKViÖt Nam. Víi n¨ng khiÕu thÈm mü vµ s¸ng t¹o, cã thÓ nãi anh ®· t¹o ra c¸c th- viÖn giao diÖn cho tÊt c¶ c¸c ch-¬ng tr×nh mµ chóng t«i viÕt håi ®ã. Anh còng rÊt mª tiÕng Anh vµ ham ®äc s¸ch. Anh lµ ng-êi ®· viÕt l¹i ch-¬ng tr×nh b¸n vÐ cho HKViÖt Nam trªn SCO-Fox, ch¹y qua terminal. Còng kh«ng ®Õn nçi chËm l¾m. Tãm l¹i lµ mét ng«i sao míi næi cña ISC. Sau khi x¶y ra vô chia ISCIDAC, TrÝ tiÕp tôc lµm víi anh C«ng trªn UNIX. Khi anh C«ng chia tay FPT, anh còng ®· l-ìng lù rÊt l©u tr-íc khi quyÕt ®Þnh ®i cïng víi anh C«ng. Cã lÏ anh vÉn nÆng nghÜa víi ng-êi ®· tõng h-íng dÉn m×nh vµ cã lÏ anh vÉn cßn v-¬ng vÊn con ®-êng häc vÊn. T«i cßn nhí lµ khi anh B×nh th«ng b¸o cho t«i chuyÖn anh C«ng, ®iÒu lµm anh tiÕc nhÊt lµ sù ra ®i cña TrÝ. Khi t«i ë HCM ra, Phan Minh T©m cã nãi chuyÖn r»ng TrÝ vÉn muèn ë l¹i FPT. T«i vµ T©m cã gÆp TrÝ, nh-ng anh buån rÇu th«ng b¸o r»ng mäi chuyÖn ®· muén råi. Nh-ng kh«ng h¼n lµ thÕ. Cuèi n¨m 1992, anh l¹i quay l¹i ISC. T«i còng kh«ng hái v× sao. Cã lÏ anh vÉn luyÕn tiÕc ®éi ngò anh em ®· tõng cïng chiÕn ®Êu. Vµ TrÝ l¹i x«ng vµo trËn chiÕn víi Nhµ m¸y Ph©n ®¹m Hµ B¾c, hîp ®ång phÇn mÒm ®Çu tiªn cña FPT víi mét ®¬n vÞ s¶n xuÊt. §Ò ¸n nµy ph¸ mäi kû lôc vÒ thêi gian thùc hiÖn, gi¸ tiÒn/quy m« c«ng viÖc, sè ng-êi tham gia. ChÝnh nã ®· s¶n sinh ra ch-¬ng tr×nh QLVT næi tiÕng cña anh Lª Quèc H÷u. Tuy nhiªn sè anh kh«ng yªn vÞ ®-îc l©u. Sau khi trô së FPT chuyÓn lªn 25 Lý Th-êng KiÖt ®-îc Ýt l©u, anh B×nh cho r»ng ®· ®Õn lóc ph¶i lµm ¨n bµi b¶n. Vµ anh lËp ra Phßng Kinh doanh ®Ó ®¶m ®-¬ng viÖc ®µm ph¸n, lËp kÕ 233

Sö ký FPT 1988 - 1998 kÕ ho¹ch vµ nhËp hµng. ThÝch hîp nhÊt cho viÖc ®ã lµ anh Vâ Mai. MÆc dï anh Ngäc kh«ng ®ång ý l¾m, nh-ng anh Mai vÉn bÞ bèc lªn ngåi ë HeadQuater (theo c¸ch gäi cña Hïng R©u lµ Het-qu¸t-to). §-îc chõng 1 n¨m, v× c«ng viÖc ®ßi hái, anh Mai ®-îc ph©n sang Singapore quan s¸t t- b¶n gi·y chÕt. Sau khi c©n nh¾c, TrÇn Ngäc TrÝ ®-îc bæ sung vµo phßng kinh doanh do anh §µo Vinh råi anh Ngäc lµm tr-ëng phßng. MÆc dï ®-îc anh B×nh hÕt søc quan t©m vµ ®· cã nh÷ng ®ãng gãp quan träng trong viÖc x©y dùng nªn bé mÆt qu¶ng c¸o hÊp dÉn cña FPT, TrÝ vÉn cã vÎ kh«ng phï hîp víi c«ng viÖc. Cuèi n¨m 1994, ISC ®· lín m¹nh ®Õn møc c¬ cÊu tæ chøc cña nã kh«ng phï hîp n÷a. Buæi häp lÞch sö ngµy 20/12/1994 ®· chÊm døt sù tån t¹i cña ISC, ®ãng l¹i mét trong nh÷ng ch-¬ng hµo hïng nhÊt cña FPT-Tin häc. Tõ ngµy ®ã, tin häc sÏ kh«ng chØ cßn lµ mét phÇn, dï lµ ®¸ng kÓ ch¨ng n÷a, mµ trë thµnh toµn bé sù nghiÖp cña FPT. Tõ ISC ®Î ra bèn ®øa con, ®ã lµ FIS, FSS, FCO, FCD. N¨m 1996, thªm FSI. C¸c bé phËn míi thùc sù ®· tiÕp thªm nguån sinh lùc míi cho C«ng ty, biÕn n¨m 1995 thµnh mét trong nh÷ng n¨m thµnh c«ng nhÊt vÒ kinh doanh. Nh-ng còng ®Æt ra nh÷ng c©u hái nhøc ®Çu nhÊt vÒ tæ chøc, qu¶n lý vµ tµi chÝnh. V-ît qua ®-îc nh÷ng khã kh¨n Êy, ch¾c ch¾n FPT sÏ cã thªm ®éng lùc ®Ó ph¸t triÓn. Quay vÒ TrÇn Ngäc TrÝ, nh©n sù c¶i tæ ISC, anh lµm ®¬n xin bá Phßng Kinh doanh. Anh cã hái t«i lµ nªn vÒ ®©u, FSS hay FIS. T«i ch¼ng biÕt khuyªn thÕ nµo. Thùc t×nh t«i lu«n muèn cã TrÝ, nh-ng t«i biÕt anh Lª Quèc H÷u còng ®ang rÊt muèn ®iÒu ®ã. T«i dµnh phÇn quyÕt ®Þnh cho TrÝ. Vµ anh xin vÒ FIS. RÊt bÊt ngê, chØ ba th¸ng sau, anh xin ra khái FPT, chuyÓn sang mét c«ng ty n-íc ngoµi. MÆc dï 234

Sö ký FPT 1988 - 1998 cã biÕt lµ anh cã nh÷ng vÊn ®Ò kh«ng hµi lßng, ®Æc biÖt lµ do nh÷ng lÇn chuyÓn ®i chuyÓn l¹i trong c«ng ty, anh cã chÞu nhiÒu thiÖt thßi vÒ thu nhËp. Vµ c«ng viÖc cña anh kh«ng ph¶i lóc nµo còng ®ñ ®é hÊp dÉn vµ th¸ch thøc. T«i vÉn cã c¶m gi¸c bÊt ngê. GÇn ®©y míi thÊy anh xuÊt hiÖn l¹i cïng FPT trong TrÝ tuÖ ViÖt Nam víi c¸i tªn NET.TRITN. Ch¾c ch¾n lµ kh«ng nhiÒu thÇn d©n TTViÖt Nam biÕt r»ng chÝnh TrÝ lµ t¸c gi¶ cña logo TrÝ TuÖ ViÖt Nam h×nh b¶n ®å ®Êt n-íc víi d¶i lôa bao quanh. §ã lµ qu·ng th¸ng 4/1995. Vµ logo nµy ®· ®-îc sö dông trong buæi giíi thiÖu s¶n phÈm NICS (anh em ruét cña TTViÖt Nam) lÇn ®Çu tiªn do FPT tæ chøc. Mçi khi nh×n logo ®ã t«i l¹i nhí ®Õn mÊy c©u th¬ häc tõ líp mét: Tæ quèc ta ®Ñp l¾m Cong cong h×nh l-ìi liÒm Trªn nói cao trïng ®iÖp D-íi biÓn sãng mªnh m«ng Nh÷ng c¸nh ®ång ph× nhiªu N»m ph¬i m×nh ë gi÷a Nh÷ng con s«ng xanh hång Uèn quanh tr¨m gi¶i lôa Kh«ng biÕt anh cã cïng chung ý nghÜ khi s¸ng t¸c ra nã kh«ng? Cã thÓ nãi TrÝ lµ ng-êi duy nhÊt ®· tr¶i qua tÊt c¶ c¸c c¬ cÊu tin häc cña FPT. Con ®-êng cña anh phÇn nµo ®ã ®· 235

Sö ký FPT 1988 - 1998 ph¶n ¸nh nh÷ng m©u thuÉn ®Çy rÉy trong sù ph¸t triÓn cña tin häc ViÖt Nam nh÷ng n¨m 1990-1995. T«i tin r»ng chç ®øng hiÖn nay cña anh t¹i Digital vÉn ch-a lµ chç ®øng cuèi cïng. ChØ hy väng lµ anh vÉn gi÷ nh÷ng Ên t-îng ®Ñp ®Ï vÒ FPT, n¬i anh ®· cã qu¸ nhiÒu kû niÖm vui buån. N¨m 1991, FPT HCM chÝnh thøc ®i vµo ho¹t ®éng. Anh Hoµng Minh Ch©u, Gi¸m ®èc Chi nh¸nh lµ d©n kü thuËt. Cã lÏ trong tay anh còng ®· cã hµng chôc ch-¬ng tr×nh phÇn mÒm ®Ó kiÕm sèng. V× thÕ còng dÔ hiÓu khi ngay lËp tøc anh b¾t tay vµo x©y dùng ®éi ngò software cho chi nh¸nh. Kh¸c víi anh B×nh, quan niÖm cña anh Ch©u lµ kh«ng cÇn ®Þnh h-íng nhiÒu l¾m, m×nh chØ lµm øng dông, viÖc g× mµ ch¼ng lµm ®-îc. CÇn nhÊt lµ cã kh¸ch hµng, nÕu kh«ng lµm ®-îc th× thuª. Trung thµnh víi b¶n th©n, anh ký ngay hîp ®ång lµm ch-¬ng tr×nh cho Pacific Airlines, c«ng ty hµng kh«ng cæ phÇn ®Çu tiªn vµ duy nhÊt ë ViÖt Nam. T«i ®-îc cö vµo lµm phÇn b¸n vÐ vµ gi÷ chç. C¶ ®éi ngò kü thuËt cña FPT HCM håi ®ã cã mçi Mai Sung. Ph¶i nãi ®©y lµ nh©n vËt hÕt søc ®Æc s¾c. MÆc dï kh«ng hÒ cã mét sù ®µo t¹o c¬ b¶n nµo vÒ tin häc, anh ®· nhanh chãng lµm chñ tÊt c¶ nh÷ng c«ng cô tin häc c¶ phÇn mÒm còng nh- phÇn cøng. Mét con virus, modem kh«ng ch¹y, card m¹ng chËp chên, hay Visual Basic lén xén, Web server cã vÊn ®Ò..., tÊt c¶ Mai Sung ®Òu cã thÓ gi¶i quyÕt. ThËt lµ mét con ng-êi tµi ba, xøng ®¸ng lµ TrÝ tuÖ ViÖt Nam tay kh«ng b¾t giÆc. L¹i nãi vÒ phÇn mÒm, håi ®ã anh Ch©u ®ang kÐo Quèc Hïng tõ bªn §¹i häc Kinh tÕ sang. T«i cã høa sÏ mêi TuÊn Hïng ®ang céng t¸c víi AppInfo. Trong hîp ®ång víi Pacific Airlines, anh Ch©u trùc tiÕp viÕt vµ triÓn khai phÇn kÕ to¸n. Phã Gi¸m ®èc Ng« Vi §ång còng ph¶i x¾n tay ¸o ®i d©y m¹ng cho phßng vÐ Lª Th¸nh T«n vµ trô së 236

Sö ký FPT 1988 - 1998 vÐ Lª Th¸nh T«n vµ trô së 27 NguyÔn §×nh ChiÓu. Mét thêi hµo hïng. Anh Ch©u cßn t©m sù: "Tr-íc lµm lÎ kiÕm ®-îc nhiÒu h¬n nhiÒu, b©y giê vÉn ph¶i thØnh tho¶ng vÒ nhµ lÐn lÊy vµi chØ ®i tiªu. Nh-ng s-íng h¬n". §Êy còng lµ c¶m høng cho bµi h¸t: "MiÒn Nam chóng em xiÕt bao tµi nguyªn phong phó". Cho ®Õn khi t«i, NguyÔn Kh¾c Thµnh, NguyÔn L©m Ph-¬ng vµo cïng lµm hîp ®ång cho EximBank vµ VietsoftPetro, FPT HCM ®· cã ®éi phÇn mÒm chuyªn gåm TuÊn Hïng, Quèc Hïng, B¶o L©m (cïng n¨m víi Phan Minh T©m, tõ ngoµi B¾c chuyÓn vµo theo gia ®×nh). Lóc ®ã cßn cã em YÕn, rÊt chÞu ch¬i. Ai dÌ mét thêi gian sau em bá sang GenPacific, nghe ®ån lµ cßn copy c¶ ch-¬ng tr×nh EximBank. HiÖn t¹i YÕn ®ang lµm cho ORACLE t¹i HCM. Tõ ®éi ngò ban ®Çu ®ã, FPT HCM Software ®· thùc sù lín m¹nh víi nh÷ng líp ®µn em rÊt næi tiÕng nh- Phong, Dòng nhá, Khiªm, Minh, Thä... vµ nhiÒu ng-êi n÷a t«i kh«ng biÕt. ChØ tiÕc r»ng cã lÏ anh Ch©u vÉn ch-a ®ñ ®é tin t-ëng ®Ó cã thÓ coi phÇn mÒm nh- mét mòi nhän vÒ kinh doanh cña FPT HCM. Anh hµi lßng víi viÖc lµ mét trong sè Ýt ái nh÷ng c«ng ty cã kh¶ n¨ng dïng phÇn mÒm ®Ó nu«i phÇn mÒm. Nh-ng ®èi víi mét sè anh em ®· ®a mang víi ngµnh, môc tiªu qu¸ khiªm tèn nh- thÕ ch-a ®ñ ®Ó kÝch thÝch sù t×m tßi vµ s¸ng t¹o. BiÕt anh Ch©u ®· l©u, rÊt kÝnh phôc tµi kinh doanh vµ kh¶ n¨ng nh¹y bÐn trong kü thuËt cña anh, t«i vÉn c¶m thÊy cßn qu¸ nhiÒu ®iÓu ch-a hiÓu hÕt anh. ViÖc ph¸t triÓn phÇn mÒm ë Tp HCM, n¬i chiÕm 75% thÞ tr-êng tin häc cña c¶ n-íc, thùc sù lµ mét sù b¨n kho¨n lín ®èi víi t«i. T¹i sao l¹i kh«ng thÓ cã sù kÕt hîp chÆt chÏ gi÷a hai bé phËn, thùc chÊt lµ cïng mét c«ng ty? §-îc rÌn 237

Sö ký FPT 1988 - 1998 luyÖn b»ng Typo4, ngay tõ ®Çu t«i ®· hoµn toµn tin t-ëng r»ng chØ cã sù hîp t¸c thËt sù míi cã thÓ lµm nªn chuyÖn lín trong viÖc ph¸t triÓn phÇn mÒm. Nh-ng kh«ng ph¶i ai còng chia sÎ ®iÒu ®Êy. C¸c nhµ l·nh ®¹o th× lu«n lu«n lo mÊt uy tÝn, kh«ng cã danh. Anh em kü thuËt th× tù ¸i. C¸i g× m×nh ch¼ng lµm ®-îc, viÖc g× ph¶i hîp t¸c víi ng-êi kh¸c. Anh Long ViÖt kiÒu ®· cã lÇn nãi víi t«i: "NÕu c¸c anh muèn kiÕm viÖc g× mµ ch-a cã ai lµm c¶, ch¾c ph¶i quay ng-îc l¹i thêi gian". Tõ n¨m 1991, chóng t«i ®· cã ý ®Þnh tËp hîp tÊt c¶ nh÷ng anh em lËp tr×nh l¹i d-íi mét danh nghÜa nµo ®Êy. Buæi gÆp mÆt ®Çu tiªn ®-îc tæ chøc ë nhµ anh §inh ThÕ Lam (hiÖn lµ Gi¸m ®èc Tin häc cña Thiªn Nam), cßn cã anh Qu©n (ViÖn Tin häc) lóc ®ã ®ang lµ ng-êi phô tr¸ch ®Ò ¸n Tin häc hãa Bé Tµi chÝnh, anh Hïng hiÖn lµ phã cho anh Lam, anh Dòng (lóc ®ã ®ang ë AIC, b©y giê phô tr¸ch Vitranet). Sau cã thªm anh Léc, Quang S¬n. Mäi ng-êi ®Òu nãi vÒ sù cÇn thiÕt cña viÖc tËp hîp lùc l-îng, tiÕc thay ch¼ng ai cã kÕ ho¹ch g× cô thÓ. Thµnh viªn cña nhãm nµy ®Òu ®-îc anh Léc ®-a vµo danh s¸ch cña VinaSoft Group ®Ó ®Êu thÇu cho vô EC nh- ®· nh¾c ®Õn ë trªn. Cuéc ®êi ®-a ®Èy cuèi cïng còng ch¼ng cßn ai m¹o hiÓm g¾n bã víi phÇn mÒm ngoµi Lª Minh Quèc, gi¸m ®èc VietSoft. Anh em ®· tõng lµm ë AIC, AppInfo, 3C, Idea ch¾c ch¾n ®Òu cßn nhí ®Õn anh. MÆc dï ch-a lÇn nµo cã 0viÖc hîp t¸c cô thÓ víi Quèc, t«i rÊt thÝch c¸ch ®Æt vÊn ®Ò râ rµng vµ mét sù ®am mª s©u s¾c cña anh. Trong mét lÇn ®i th¨m mét c«ng ty phÇn mÒm n-íc ngoµi, t«i ®Æc biÖt chó ý ®Õn c¸c khÈu hiÖu hä d¸n lªn t-êng cho nh©n viªn: "Open Mind!". T¹m dÞch lµ "H·y më réng T- duy". ChØ cã qua c¸c cuéc cä x¸t, trao ®æi, hîp t¸c víi kh¸ch hµng, víi ®ång nghiÖp vµ ng-êi c¹nh tranh, 238

Sö ký FPT 1988 - 1998 ng-êi lËp tr×nh míi cã thÓ kiÓm tra ®¸nh gi¸ m×nh mét c¸ch chÝnh x¸c nhÊt. N¨m 1991, khi AppInfo ®ang tiÕp tôc triÓn khai hîp ®ång cho khu vùc s©n bay T©n S¬n NhÊt, t«i ®· nhËn lêi mêi cña anh NguyÔn Long vµo ®ã lµm ch-¬ng tr×nh cho kho hµng, t¹m thêi gi¶i phãng cho Khóc Trung Kiªn nghØ d-ìng søc sau ®ît triÓn khai phßng vÐ kh¸ vÊt v¶. Vèn kh«ng tµi lµm chi tiÕt, t«i chØ lµm c¸i khung råi giao l¹i cho TuÊn Hïng vµ NguyÔn Hång C¬ lóc ®ã ®ang lµm céng t¸c viªn cho AppInfo ph¸t triÓn ch-¬ng tr×nh. Cã lÏ Hïng vµ C¬ ch-a nhËn thøc ®-îc ®iÒu ®ã nªn kh«ng d¸m söa. TÊt nhiªn chØ vµi th¸ng sau lµ ch-¬ng tr×nh kh«ng phï hîp n÷a. Kiªn “giµ” l¹i ph¶i bay vµo lµm l¹i tõ ®Çu. Dï sao còng ®· më ®Çu mét sù hîp t¸c vÒ phÇn mÒm gi÷a FPT vµ mét c«ng ty kh¸c. Thµnh c«ng nhÊt lµ giai ®o¹n cã ®éi ph¸t triÓn chung gi÷a FiBI vµ FPT. Chóng t«i ®· cïng nhau lµm ®-îc nhiÒu viÖc, cã hiÖu qu¶ kinh tÕ cao, anh em g¾n bã chÆt chÏ vµ ®oµn kÕt. Tõ ®ã trë ®i ch-a cã sù kÕt hîp nµo cã thÓ kÓ ra ®-îc n÷a. Chóng ta cïng nhau x©y dùng mét c¸i tªn chung, tù hµo lµ ng-êi FPT. Nh-ng ®ã còng lµ mét trë ng¹i lín cho viÖc hîp t¸c. Ng-êi FPT th-êng kh«ng quen ®-îc víi ý nghÜ lµ m×nh cã thÓ ®ãng gãp cho mét sù thµnh ®¹t nµo ®ã mµ kh«ng ph¶i lµ FPT. Trong mét ngµnh c«ng nghiÖp ®ßi hái kiÕn thøc nh- lËp tr×nh, kh«ng cã c«ng ty to vµ c«ng ty nhá, chØ cã sù ®am mª vµ s¸ng t¹o míi lµ th-íc ®o ®Ó ®¸nh gi¸, ®Ó hîp t¸c.

239

Sö ký FPT 1988 - 1998

PhiÕm luËn vÒ nçi buån
Bµi viÕt cho b¸o Chóng ta nh©n LÔ kû niÖm 9 n¨m ngµy thµnh lËp c«ng ty 13/9/1997 §ç Cao B¶o Gi¸m ®èc FIS SÏ cã ng-êi th¾c m¾c r»ng t¹i sao t«i l¹i viÕt bµi phiÕm luËn vÒ nçi buån cho sè b¸o nh©n dÞp ngµy lÔ 13-9 cña chóng ta. Nh-ng xin c¸c b¹n h·y ®äc kü ®·. Con ng-êi ta sinh ra ®Òu muèn ®-îc sèng h¹nh phóc, lu«n cã niÒm vui, vµ kh«ng ai muèn v-íng ph¶i bÊt k× nçi buån nµo. Nh-ng ®· lµ cuéc sèng th× cã c¶ h¹nh phóc vµ bÊt h¹nh, cã c¶ thµnh c«ng vµ thÊt b¹i, cã c¶ thuËn lîi vµ khã kh¨n, cã c¶ may m¾n vµ rñi ro, vµ tÊt nhiªn cã c¶ niÒm vui vµ nçi buån. Khi nµo th× ng-êi ta buån? Khi gÆp bÊt h¹nh, rñi ro, khi thÊt b¹i trong c«ng viÖc ng-êi ta buån, nh-ng ®Êy chØ lµ nçi buån ®¬n gi¶n nhÊt vµ dÔ hiÓu nhÊt. Nçi buån Êy qu¸ tÇm th-êng, kh«ng ®¸ng ®Ó chóng ta bµn luËn. Euro-96 kÕt thóc, tr¸i ng-îc víi kh«ng khÝ n¸o nøc, nhén nhÞp cña nh÷ng ngµy ®Çu gi¶i, toµn bé chóng ta im 240

Sö ký FPT 1988 - 1998 lÆng, ban tæ chøc c¸ c-îc vµ nhµ c¸i, kh«ng tæng kÕt, kh«ng c«ng bè kÕt qu¶, ng-êi tham gia ch¬i kh«ng thÌm hái vµ kh«ng quan t©m ®Õn kÕt qu¶... ®Êy lµ nçi buån cña c¶ mét tËp thÓ? Chóng ta buån v× c¸i g×? Chóng ta kh«ng gÆp bÊt h¹nh, rñi ro, chóng ta kh«ng thÊt b¹i v× Euro-96, thËm trÝ cã nh÷ng ng-êi ®· tróng ®é khi dù ®o¸n ®éi §øc v« ®Þch, vËy th× chóng ta buån v× c¸i g×? Bãng ®¸ cã cßn lµ bãng ®¸ n÷a kh«ng? Euro cã cßn lµ Euro n÷a kh«ng? "FPT Open 96" n¸o nhiÖt tõ tr-íc khi khai m¹c cho ®Õn hÕt vßng ®Êu lo¹i. Chóng ta ®· s¾m quÇn ¸o cho cÇu thñ, s¾m trèng cho cæ ®éng viªn, chóng ta ®· ®Êu bãng trªn EMail, chóng ta ®· ch¬i hÕt m×nh vµ còng cæ ®éng hÕt m×nh. VËy th× t¹i sao sau hai trËn ®Êu b¸n kÕt ngµy chñ nhËt 30/6 chóng ta hoµn toµn im lÆng, kh«ng b×nh luËn, ngay c¶ sau khi ®· cã lêi kÝch ®éng cña §ç Cao B¶o. Ph¶i ch¨ng "FPT Open 96" kh«ng cßn lµ "FPT Open" n÷a mµ nã ®· trë thµnh "Phñi Open"? Th- gi·n vµ Without-you bÞ t¹m ng-ng! Th- gi·n lµ g×? Without you lµ g×? Mµ Th¸i Thanh S¬n, NguyÔn Minh vµ bao con chim -u tó kh¸c ®ín ®au, kh¾c kho¶i? Hä liªn tôc kiÕn nghÞ më ngay c¸c box trªn cho hä? Ph¶i ch¨ng ®Êy lµ nhu cÇu, lµ niÒm ham thÝch, lµ c¶m høng, lµ niÒm vui cña hä bÞ k×m nÐn. Nçi buån nhøc nhèi chóng ta? Chóng ta ®· tõng biÕt, tõng nghe nãi hoa hËu nµy lÊy mét doanh nghiÖp Ên §é, ng-êi ®Ñp kia lÊy chång §µi Loan, ng-êi mÉu nä lÊy mét chµng m¾t xanh, mòi lâ, vµ hµng tr¨m, hµng ngh×n, thËm chÝ hµng v¹n c« g¸i trÎ trung xinh ®Ñp kh¸c ®ang m¬ -íc lÊy chång n-íc ngoµi (chÝ Ýt 241

Sö ký FPT 1988 - 1998 th× còng lµ chång ViÖt KiÒu). Tr-íc hÕt t«i thµnh thËt xin lçi c¸c hoa hËu, ng-êi ®Ñp, ng-êi mÉu vµ c¸c c« g¸i ®· lÊy chång hoÆc ®ang yªu ng-êi n-íc ngoµi, b¹n kh«ng cã lçi vµ kh«ng cã g× ®¸ng tr¸ch. §iÒu ®¸ng nãi ë ®©y lµ xu thÕ cña c¶ mét thÕ hÖ ng-êi ®Ñp ViÖt Nam d©ng hiÕn vÎ ®Ñp cña nµng KiÒu, trÝ tuÖ cña Hå Xu©n H-¬ng, khÝ ph¸ch cña Bµ Tr-ng, Bµ TriÖu cho ng-êi ngo¹i quèc. Ph¶i ch¨ng c¸c chµng trai ViÖt Nam xÊu xÝ, kÐm tµi vµ nghÌo khã? T«i kh«ng tin nh- vËy, c¸c chµng trai ViÖt Nam ®· giµnh gi¶i nhÊt, gi¶i nh× trong c¸c kú thi to¸n, tin häc quèc tÕ, c¸c chµng trai ViÖt Nam ®· cã nhiÒu ng-êi trë thµnh triÖu phó (®« la) chØ sau cã 4-5 n¨m më cöa. Nçi buån cø nhøc nhèi tim ng-êi viÕt bµi nµy khi chÝnh nh÷ng ng-êi ViÖt Nam l¹i cho r»ng c¸c chµng trai ViÖt Nam kÐm gi¸ trÞ h¬n c¸c chµng trai ngo¹i quèc. Chóng ta ®· tõng mÊt ¨n mÊt ngñ v× lo gi÷ c¸n bé, chuyªn gia giái khái bÞ c¸c h·ng n-íc ngoµi l«i kÐo mÊt. VËy t¹i sao c¸c chµng trai, c« g¸i ViÖt Nam l¹i thÝch lµm viÖc cho c¸c h·ng n-íc ngoµi, thËm trÝ hä cßn tù hµo lµ nh©n viªn cña h·ng Mü nµy h·ng NhËt kia, nhiÒu ng-êi cßn cho r»ng ®Êy lµ th-íc ®o gi¸ trÞ cña hä. Ph¶i ch¨ng c¸c h·ng n-íc ngoµi tr¶ l-¬ng cao h¬n? Ph¶i ch¨ng c¸c h·ng n-íc ngoµi cã ®iÒu kiÖn lµm viÖc tèt h¬n? Ph¶i ch¨ng c¸c h·ng n-íc ngoµi cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn b¶n th©n h¬n? Ph¶i ch¨ng c¸c h·ng ViÖt Nam kh«ng cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn b¶n th©n? Ph¶i ch¨ng c¸c h·ng ViÖt Nam kh«ng thÓ ®·i ngé nh÷ng ng-êi cã tµi b»ng c¸c h·ng n-íc ngoµi? Dï v× bÊt kú lý do g× th× hiÖn t-îng trªn còng lµm chóng ta nhøc nhèi. NÕu c¸c chµng trai, c« g¸i ViÖt Nam kh«ng -íc väng ViÖt Nam cã thÓ ngang b»ng c¸c d©n téc v¨n minh kh¸c th× ®¸ng buån thay, ®au ®ín thay. 242

Sö ký FPT 1988 - 1998 Ngµy tr-íc chóng ta sèng vµ lµm viÖc hÕt m×nh v× FPT, hiÕm cã ng-êi nµo lµm viÖc cho FPT d-íi 12 tiÕng mét ngµy, chóng ta dån søc ®Ó x©y dùng FPT thµnh mét tæ chøc hïng m¹nh vµ chóng ta m¬ -íc FPT sÏ trë thµnh GoldStar cña ViÖt nam. NghÜ ®Õn tinh thÇn FPT thuë tr-íc mµ t«i kh«ng khái ngËm ngïi. NÕu FPT kh«ng lµm ®-îc c¸i viÖc ®-a FPT trë thµnh h·ng ViÖt Nam ngang tÇm víi c¸c h·ng næi tiÕng cña c¸c n-íc Mü, NhËt, Hµn quèc, th× c«ng ty nµo ë ViÖt Nam sÏ lµm ®-îc viÖc Êy? T«i -íc väng ®Õn mét nµy nµo ®ã, mçi ng-êi nh©n viªn FPT cã thÓ tù hµo (kh«ng chØ víi c¸c b¹n ViÖt Nam, mµ víi c¶ c¸c b¹n Mü, b¹n NhËt) r»ng m×nh lµ nh©n viªn FPT vµ ViÖt Nam, vµ chóng ta cã hµng chôc hµng tr¨m c«ng ty nh- vËy. Khi Êy, c¸c hoa hËu, ng-êi mÉu, ng-êi ®Ñp ViÖt Nam ch¾c ch¾n còng m¬ -íc vµ h·nh diÖn khi chång m×nh, ng-êi yªu m×nh lµ nh©n viªn FPT. Nçi buån cã cÇn thiÕt kh«ng? NhiÒu ng-êi nghÜ r»ng cuéc sèng chØ cÇn niÒm vui, kh«ng cÇn nçi buån vµ nçi buån kh«ng cÇn thiÕt cho cuéc sèng cña con ng-êi. ThËt ra kh«ng ph¶i thÕ, cuéc sèng chØ lµ cuéc sèng, khi nã phong phó vµ ®a d¹ng, nÕu cuéc sèng chØ cã niÒm vui th× cuéc sèng sÏ trë nªn ®¬n ®iÖu, nhµm ch¸n, vµ chÝnh ®¬n ®iÖu vµ nhµm ch¸n l¹i sinh ra nçi buån. Nh- vËy c©u hái nçi buån cã cÇn thiÕt kh«ng lµ v« nghÜa v× nçi buån chÝnh lµ yÕu tè cÊu thµnh cuéc sèng. H¬n n÷a chÝnh nçi buån l¹i ®em l¹i niÒm vui! §iÒu nµy míi nghe qua t-ëng m©u thuÉn vµ phi lý, nh-ng thùc ra nã kh«ng m©u thuÉn vµ phi lý chót nµo. C¸c ®¹i v¨n hµo th-êng ra ®êi c¸c t¸c phÈm bÊt hñ khi hä gÆp bÊt h¹nh vµ buån ch¸n, vµ chÝnh t¸c phÈm bÊt hñ cña hä l¹i mang l¹i 243

Sö ký FPT 1988 - 1998 niÒm vui cho hµng triÖu triÖu ng-êi kh¸c khi th-ëng thøc t¸c phÈm cña hä. Chóng ta cßn nhí, ngay h«m Th- gi·n vµ Withou-you bÞ ng-ng ho¹t ®éng, Th¸i Thanh S¬n vµ NguyÔn Minh ®· cho ra ®êi 2 tuyÖt t¸c. NÕu kh«ng cã sù kiÖn trªn, liÖu 10 n¨m n÷a Th¸i Thanh S¬n vµ NguyÔn Minh cã s¸ng t¸c ®-îc t¸c phÈm nµo nh- "ViÕng th- gi·n vµ withou-you"* kh«ng? Mét ®iÒu quan träng n÷a lµ chÝnh khi gÆp bÊt h¹nh vµ buån ®au, ng-êi ta míi lµm ®-îc nhiÒu viÖc lín vµ cã gi¸ trÞ h¬n nhiÒu khi ng-êi ta ®ang h¹nh phóc vµ sung s-íng. C¸c b¹n thö nghÜ xem c¸c t¸c phÈm v¨n, th¬, nh¹c thêi tiÒn chiÕn vµ thêi chèng Mü ch¾c ch¾n lµ cã nhiÒu t¸c phÈm hay vµ gi¸ trÞ h¬n nhiÒu lÇn c¸c t¸c phÈm s¸ng t¸c mÊy n¨m gÇn ®©y. Nçi buån, sù khæ ®au lµ kh«ng tèt cho chÝnh ng-êi gÆp nã, nh-ng nã l¹i cÇn thiÕt cho chÝnh hä khi muèn chia sÎ, c¶m th«ng cho ng-êi kh¸c, bëi v× ng-êi ®· tõng ®au khæ, buån ®au lµ ng-êi cã nhiÒu kh¶ n¨ng mang l¹i niÒm vui cho ng-êi kh¸c. §óng vËy, ng-êi ®· tr¶i qua ®au khæ vµ buån ch¸n lµ ng-êi cã nhiÒu kh¶ n¨ng hiÓu vµ c¶m th«ng víi bÊt h¹nh vµ nçi buån cña ng-êi kh¸c, v× vËy hä míi cã thÓ chia sÎ vµ gióp ®ì ng-êi kh¸c khi hä bÊt h¹nh vµ buån ®au. PhÇn kÕt T«i hy väng ®Õn mét n¨m nµo ®Êy kh«ng xa n÷a, còng vµo dÞp 13-9 nµy, t«i cã thÓ thanh th¶n ngåi viÕt tÆng "Chóng ta" mét bµi b¸o víi chñ ®Ò "PhiÕm luËn vÒ niÒm vui". Khi Êy ch¾c "Chóng ta" ®· cã hµng ngh×n, hµng v¹n

244

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®éc gi¶. §Ó cã ®-îc ngµy nh- thÕ t«i nghÜ r»ng cÇn cã sù cè g¾ng, ®ång søc, ®ång lßng cña tÊt c¶ chóng ta. * Khi hai box Th- gi·n vµ Without you bÞ ng-ng ho¹t ®éng, Th¸i Thanh S¬n vµ NguyÔn Minh ®· cho ra ®êi 2 bµi th¬ sau ®©y: Th¸i Thanh S¬n ... Nöa ®ªm trêi trë giã Nghe xµo x¹c ®Êt trêi Tù d-ng bõng tØnh giÊc B-íc ra thÒm ch¬i v¬i. "Th- gi·n" kh«ng cßn n÷a "Without-you" ®©u råi LÆng im nghe giã khãc Th-¬ng ta buån ®¬n c«i... NguyÔn Minh §-êng vÒ ng-êi l÷ kh¸ch ®¬n c«i LÆng nghe khØ v-în hãt bªn ®åi Mai ®Õn c«ng ty Mail cßn ®ã 245

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nh-ng më lµm g× hìi Mail «i? Hoµng h«n bu«ng nhÑ ngµy phai ph«i The Sun ®ót n¾ng xuèng ch©n ®åi §-êng trÇn tõ ®©y «i v« nghÜa Day After Day lÆng lÆng tr«i.... TÇm göi trªn cµnh nhÑ nhÑ vin Giã chiÒu v« ®é thæi k×n k×n Cuéc ®êi kh«ng Mail «i tr¬ trôi Th«i mai ®¸ bãng giÕt FITIN...

246

Sö ký FPT 1988 - 1998 Vai trß Sê-ti-c« trong lßng ng-êi FPT Th¸i Thanh S¬n Phßng KÕ ho¹ch kinh doanh ThËt ®¸ng tiÕc, ®«i khi ng-êi ®êi nh¾c ®Õn Sê-ti-c« mµ quªn kh«ng nãi g× ®Õn FPT. Nh-ng ng-îc l¹i hÔ cã ai nh¾c ®Õn FPT th× c¸i tªn Sê-ti-c« lóc nµo còng ®-îc nhí ®Õn, lóc th× gµo t-íng lªn Çm Ü víi mét th¸i ®é ®Çy kÝch ®éng, khi th× lÊm lÐt nh- muèn mét phÇn nµo che bít ®i d-íi con m¾t xoi mãi cña thiªn h¹ c¸i sù tho¶ m·n ®Õn tét bËc trong c¸i thó ¨n ch¬i cña c¸c bËc v-¬ng gi¶ trong ®êi. Ph¶i, cã lÏ vËy thËt. Cã c¸i thó nµo siªu tho¸t h¬n, thÇn tiªn h¬n b»ng c¸i sù s¸ng t¸c, s¸ng t¸c ®ñ mäi thø: Th¬v¨n-nh¹c-kÞch-tranh-t-îng..., th«i th× ®ñ c¶, cø theo c¸i ®µ nµy th× t¸c phÈm v¨n häc ®Ó ®êi nhan nh¶n kh¾p mäi n¬i vµ tÇng líp nghÖ sÜ ®«ng ®Õn nçi ch¶ cßn ®Êt ®©u mµ sèng. Nãi th× nãi vËy, chø tõ nh÷ng ngµy xa x-a khi míi khai thiªn lËp ®Þa ra c¸i v-¬ng quèc FPT ng-êi ta ®©u cã biÕt mua m¸y tÝnh, bu«n phÇn mÒm trßn mÐo ra lµm sao. Ngµy l¹i ngµy tr«i ®i trong sù tÎ nh¹t vµ nhµm ch¸n, d-êng nh®· lµ mét sù bÕ t¾c. Chõng ®Êy con ng-êi tËp trung l¹i chØ ®-îc mét dóm, xem ra chØ b»ng mét gãc cña c¸c chó nhµ quª ®øng ë Gi¶ng Vâ b©y giê, thÕ mµ còng ch¶ cã ai thuª. C«ng ty non trÎ míi thµnh lËp nghe ra cã vÎ bÕ t¾c, cã khi l¹i mçi chó mét ng¶ trèn nhau ra Gi¶ng vâ ®øng ch-a chõng. Sê-ti-c« ®· lµ cøu c¸nh cho c¸c bËc tiÒn bèi tõ thêi xa x-a Êy, tiÕng h¸t, tiÕng c-êi ®· lµm cho hä quªn ®i c¸i ®ãi, c¸i rÐt, c¸i phät phÑt mµ h-íng vÒ mét t-¬ng lai mµ 247

Sö ký FPT 1988 - 1998 chØ cã ®Õn tËn ngµy nay chóng ta míi thÊy nã t-¬i s¸ng, rùc rì. ThÕ mµ ®· m-êi n¨m tr«i qua, m-êi n¨m ph¸t triÓn bÒn bØ vµ thµnh c«ng v-ît bËc. Danh tiÕng FPT lµm cho c¸i lò choai choai míi lín cø kÐo vµo t×m viÖc n-êm n-îp nh- ®i trÈy héi. C¸i c«ng ty bÐ tÝ ngµy x-a mµ h«m nay tuyÓn lÔ t©n còng ®Çy søc s¸ng t¹o khi buéc 120 c« g¸i xinh nhméng mÆc ®ñ ba lo¹i trang phôc, nãi Ýt nhÊt hai thø tiÕng kh«ng ngäng. §Êy ®©u ph¶i FPT, ®Êy lµ Sê-ti-c«. Ngµy l¹i ngµy, th¸ng hÕt th¸ng còng ch¶ hiÓu tù lóc nµo phong c¸ch Sê-ti-c« ®· thÊm s©u vµo m¸u cña mçi mét thÇn d©n FPT. Giê ®©y, ng-êi ®êi nh¾c ®Õn ba ch÷ Sê-ti-c« nh- lµ mét phong c¸ch, mét lèi sèng ®Ñp cña líp thanh niªn ®Çy hoµi b·o vµ -íc m¬ trong lóc chê tµi n¨ng vµ thêi vËn sÏ dÇn t×m ®Õn theo thêi gian. Ngµy nay cã lÏ trong mét phót gi©y bång bét v× tiÒn lµm lo¸ m¾t mµ sÕp cña b¹n sÏ ®¸nh gi¸ cao h¬n viÖc b¹n kiÕm ®-îc mét hîp ®ång bÐo bë vÒ cho bé phËn, cho c«ng ty h¬n lµ b¹n cã kh¶ n¨ng s¸ng t¸c mét lµn ®iÖu, mét bµi ca míi. Sê-ti-c« ®ang dÇn chÕt ®i trong lßng tiÒn b¹c vµ hiÖu qu¶ kinh doanh? B¹n ®õng lo, h·y hoµn toµn b×nh tÜnh, hÕt søc b×nh tÜnh, sù vui s-íng vÒ tiÒn b¹c chØ lµ sù sung s-íng nhÊt thêi vµ h÷u h¹n. C¸i thó vui vÒ tiÒn b¹c bÊt qu¸ còng chØ lµ c¸i thó vui cña kÎ träc phó tÇm th-êng, nÕu sèng qua ®-îc th× còng chØ d¨m b÷a lµ ch¸n. §¸ng th-¬ng thay, ®¸ng buån thay. Søc s¸ng t¹o cña quÇn chóng d-êng nh- ®· hÕt? Hay lµ c¸i nçi lo rau ch¸o hµng ngµy ®ang lµm c¹n kiÖt søc lùc cña hµo kiÖt Sê-ti-c«? Hay lµ no x«i ch¸n chÌ råi ch¶ cßn g× ®Ó viÕt? Sù hoµ hîp gi÷a con ng-êi víi con ng-êi trong FPT theo kiÓu Sê-ti-c« 248

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®ang dÇn bÞ c¸c lùc l-îng ®¶ng ph¸i kh¸c lµm lung lay nh§oµn Thanh niªn, Héi Phô n÷, C«ng ®oµn..., th«i th× ®ñ c¶ mçi tªn hïng cø mét ph-¬ng, quÇn hïng m¹nh ai nÊy ch¹y. Ngµy nay gi÷a bén bÒ c«ng viÖc, c¸c anh tµi Sê-ti-c« ®ang bÞ lu mê dÇn d-íi c¸i bãng cña chÝnh m×nh, nh÷ng NghÖ sÜ Nh©n d©n Kh¾c Thµnh ®ang tù ®¸nh lõa m×nh b»ng c¸i nh·n Phã Gi¸m ®èc SS phô tr¸ch Gi¶i ph¸p C«ng nghÖ SmartBank ®ang ®-îc qu©n PC WORLD l¨ng xª mét c¸ch v« thøc, nh÷ng NghÖ sÜ ¦u tó H-ng §Ønh d-êng nh- quªn m×nh chÝnh lµ NghÖ sÜ cña nh©n d©n mµ l¹i ham hè víi c¸i chøc danh "BÝ th- Chi ®oµn" phät phÑt. Vµ cßn nhiÒu, cßn nhiÒu n÷a c¸c con chim -u tó cña Sê-ti-c« ®ang mái c¸nh chÊp chíi bay. Sê-ti-c« ch¶ ph¶i cña mét ai, nã lµ cña chung chÝnh trong lßng c¸c b¹n. Sù v¾ng lÆng trªn c¸c diÔn ®µn, sµn nh¶y tiÖm r-îu lµm cho nhiÒu kÎ c¬ héi t-ëng Sê-ti-c« ®· chÕt. Chóng nhÇm, thËt sù nhÇm, ch¶ ph¶i ®· qu¸ xa ®èi víi trÝ nhí cña mét ng-êi b×nh th-êng, France 98 ®· khÐp l¹i víi sù nuèi tiÕc ®Õn ®au khæ cña hµng triÖu con tim trªn kh¾p thÕ giíi vµ hµng tr¨m con trÎ FPT. France 98 vµ Sê-tic« ®· ®em l¹i cho tÊt th¶y mäi thÇn d©n nh÷ng phót gi©y ®am mª thùc sù sèng hÕt ®-îc víi chÝnh m×nh. Mét bµi viÕt cña mét con chim Sê-ti-c« trong mét ngµy nãng nùc, mong ®-îc mang ®Õn cho b¹n mét chót th- gi·n nh- lµ mãn quµ tinh thÇn bÐ nhá cña mét thÇn d©n Sê-ti-c« h«m nay.

249

Sö ký FPT 1988 - 1998

Con ®-êng nµo dÉn tíi thµnh c«ng?
Hoµng Minh Ch©u Gi¸m ®èc FPT HCM NÕu cã mét c¸i g× ®ã ngµy ®ªm ¸m ¶nh nh÷ng nhµ qu¶n lý FPT th× ®ã chÝnh lµ ý t-ëng vÒ mét thµnh c«ng to lín h¬n, mµ lÏ ra c«ng ty cã thÓ ®¹t ®-îc. V× vËy, tuy c¶i tæ lµ viÖc cña nhiÒu th¸ng nhiÒu n¨m, nh-ng nh÷ng c©u chuyÖn vÒ c¶i tæ th× ®-îc nãi ®Õn hµng ngµy. BiÕt ®©u, con ®-êng chóng ta ®ang ®i lµ con ®-êng tèt nhÊt vµ qu¸ tr×nh c¶i tæ kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i ®æi thay mµ chØ lµ ®¾p cho con ®-êng ®ã réng r·i v÷ng ch¾c h¬n. Ng-êi FPT cã mét thÕ giíi quan gi¶n dÞ nh-ng rÊt khoa häc ”T¹o hãa xoay vÇn“ vµ mét nh©n sinh quan rÊt chñ quan ”Cø m¸u cã lÏ lµ xong“. X-a nay, ng-êi ta chØ nghÜ ®Õn c¶i tæ khi c«ng viÖc tr× trÖ. FPT lµ nh÷ng ng-êi míi thµnh ®¹t. Hä thµnh ®¹t kh«ng ph¶i do b¾t ch-íc ng-êi x-a. FPT c¶i tæ ®¬n gi¶n chØ v×, lÏ ra c«ng ty cã thÓ thµnh c«ng h¬n (nÕu chóng ta m¸u h¬n).

250

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nh-ng ®Êy lµ sù viÖc ®-îc nh×n tõ gãc ®é l¹c quan theo tinh thÇn Sê-ti-c«. Víi mét sè ng-êi mµ do tÝnh chÊt c«ng viÖc ph¶i giao du nhiÒu th× c¶i tæ lµ nghÜ tíi ngµy mai. ”Mong muèn mét t-¬ng lai tèt h¬n cho c«ng ty“ hay ”lo sî cho sù sa sót cña c«ng ty trong t-¬ng lai“ chØ lµ hai c¸ch diÔn ®¹t mét vÊn ®Ò. Ch-a cã ng-êi ViÖt Nam nµo cao ®Õn 2m vµ còng ch¼ng cã ai ng¹c nhiªn lµ con ng-êi tõ lóc sinh ra, cø cµng lóc cµng cao nh-ng ®Õn n¨m 18 tuæi th× hÕt lín. §ã lµ nh÷ng giíi h¹n tù nhiªn, dï cã kh«n khÐo ®Õn ®©u, con ng-êi còng kh«ng thÓ v-ît qua. VËy ”30 triÖu doanh sè“ ®· ph¶i lµ giíi h¹n cña mét c«ng ty tin häc ViÖt Nam hay ch-a? C¸c Th¸i th-îng hoµng mét thêi hïng m¹nh nh- 3C, Genpacific... lÇn l-ît chøng minh sù h×nh thµnh c¸c c«ng ty tin häc ViÖt Nam theo c¬ cÊu ph©n chia tÕ bµo: ph¸t triÓn to hÕt møc råi ph©n chia thµnh nh÷ng c¸i nhá h¬n, c¸i sau n¨ng ®éng h¬n c¸i tr-íc, nh-ng ch-a c¸i nµo v-ît qua giíi h¹n cña cha nã. Cã vÎ nh- giíi h¹n lµ 8-10 triÖu (M). Beam lµ mét ®iÓn h×nh kh¸c. Sau khi ®¹t ®Õn doanh sè 6M, Beam kh«ng sinh ®Î ra ai nh-ng còng kh«ng v× thÕ mµ ng¨n ®-îc qu¸ tr×nh l·o hãa nhanh chãng vµ ngµy cµng xuèng dèc. VËy lµ, trong lµng tin häc, cho dï ng-êi ®ang lªn dèc, kÎ ®ang xuèng dèc, nh-ng c¸i ®Ønh dèc 10M lóc nµo còng ë trªn ®Çu. ThÕ th×, lý do g× ®· khiÕn FPT v-ît qua 10M vµo n¨m 1995, v-ît qua 20M vµo n¨m 1996 vµ h¬n nöa c«ng ty tin vµo c¸i ®Ých... ”200M vµo n¨m 2000“. ThiÕt nghÜ, viÖc t×m ra nguyªn nh©n dÉn chóng ta ®Õn thµnh c«ng ngµy h«m nay cßn quan träng h¬n chÝnh sù thµnh c«ng. BiÕt ®©u, con 251

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®-êng chóng ta ®ang ®i lµ con ®-êng tèt nhÊt vµ qu¸ tr×nh c¶i tæ kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i ®æi thay mµ chØ lµ ®¾p cho con ®-êng ®ã réng r·i v÷ng ch¾c h¬n. Cã lÇn, mét nhµ th¬ trÎ mang ®Õn Hoµi Thanh mét tËp th¬ nhê «ng b×nh. Sau khi ®äc xong, Hoµi Thanh nhËn xÐt: “Th¬ cña anh cã mét sè c¸i hay vµ mét sè c¸i míi. C¸i hay th× nhiÒu ng-êi ®· nãi råi, cßn c¸i míi th× kh«ng hay“. ý ®å c¶i tæ FPT mµ kh«ng hiÓu hÕt c¸i hay FPT ®ang cã, th× kh«ng kh¸c g× c¸i anh nhµ th¬ trªn. Trém nghÜ, nÕu cø nãi lµ ph¶i ®óng, th× ch¼ng ai d¸m nãi. V× vËy t«i liÒu m¹ng chØ ra vµi nguyªn nh©n, mµ theo t«i, ®· lµm cho FPT v-ît qua giíi h¹n cña chÝnh m×nh, nÕu ch¼ng may cã trËt, mong quý vÞ coi nh- chuyÖn mua vui. Thø nhÊt, lµ ý t-ëng chØ ®¹o cùc kú viÓn v«ng. Cho ®Õn nay, cã thÓ nãi r»ng ”TG§ lu«n lu«n ®Ò ra kÕ ho¹ch viÓn v«ng vµ ch¼ng may, c«ng ty n¨m nµo còng v-ît qua sù viÓn v«ng ®ã“. Thø hai, trong FPT, tån t¹i mét ®¸m ®«ng tuy kh«ng ngu dèt nh-ng rÊt mï qu¸ng, d¸m tin c¶ vµo c¸i ®Ých ”200M vµo n¨m 2000“. ThËt t×nh cê, t«i míi ph¸t hiÖn ra nguyªn nh©n thø ba. Vµo dÞp ®Çu n¨m, khi c¸c c«ng ty kh¸c kh«ng cã viÖc ngåi ch¬i th× chóng ta vÉn bËn tói bôi. VËy lµ, chóng ta thµnh c«ng do lµm viÖc vÊt v¶, trong lóc ng-êi kh¸c vui ch¬i. Thø t-, nh©n viªn FPT kh«ng n¨ng ®éng. Trong khi ë kh¾p n¬i, mäi ng-êi thi nhau lµm kÕ ho¹ch 2, kÕ ho¹ch 3 ®Ó c¶i thiÖn, th× nh©n viªn FPT l¹i an phËn víi xuÊt l-¬ng duy nhÊt ®Ó råi mçi khi uèng say míi d¸m gµo lªn víi Gi¸m ®èc ”Em cÇn Ýt tiÒn, anh ¬i, em c¹n tói råi“. 252

Sö ký FPT 1988 - 1998 Thø n¨m, sÕp ta kh«ng oai. ë nhiÒu c«ng ty, nh©n viªn tù tiÖn vµo phßng gi¸m ®èc bÞ coi lµ ph¹m th-îng; mÖnh lÖnh cña gi¸m ®èc lµ miÔn bµn. ë FPT, chÞ TrÞnh Thu Hång mçi khi muèn nhê ai lµm viÖc g×, ®Òu ph¶i dÊu kh«ng cho hä biÕt, ®Êy lµ lÖnh cña anh Tr-¬ng Gia B×nh. Nguyªn nh©n thø s¸u, t«i kh«ng ®Æt tªn mµ ®Ó quý vÞ b×nh luËn. Mét quan chøc, ë mét c«ng ty cã thêi cßn lín h¬n FPT, hái t«i: ”Bän FPT chóng mµy ch¬i víi nhau l©u thÕ mµ kh«ng ch¸n sao?“. NÕu trong s¸u nguyªn nh©n trªn, kh«ng cã c¸i nµo tróng, th× t«i s½n sµng tin r»ng, kh«ng ph¶i FPT leo dèc lªn ®Ønh ®åi mµ lµ bay b»ng khinh khÝ cÇu. C¸c sÕp FPT vèn lµ nh÷ng ng-êi ®-îc häc ch÷ th¸nh hiÒn, tõng biÕt mét lµ Ýt, hai lµ nhiÒu, nªn hiÓu rÊt râ, cã cÇn c¶i tæ hay kh«ng. ¤ng trî lý TG§ cã lÇn gi¶i thÝch mét c¸ch cùc kú khã hiÓu cho t«i vÒ mét m« h×nh mµ FPT ph¶i h-íng tíi, c¸i m« h×nh cã sù quan hÖ nh× nh»ng gi÷a Ýt nhÊt lµ b¶y biÕn sè ®Ó ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn v÷ng ch¾c cña c«ng ty. §ã lµ: C¬ cÊu tæ chøc, chiÕn l-îc, con ng-êi, phong c¸ch qu¶n lý, c¸c quy tr×nh thñ tôc, c¸c quan niÖm chØ ®¹o vµ m«i tr-êng v¨n hãa. ý t-ëng chØ ®¹o lµ: FPT ®ang ngon, nh-ng chóng ta cÇn c¶i tæ ®Ó ngon h¬n. Mét häa sÜ tr-êng ph¸i siªu thùc, vÏ mét qu¶ t¸o rÊt ®Ñp vµ ®Ò d-íi bøc tranh ”§©y kh«ng ph¶i lµ qu¶ t¸o“. NhiÒu ng-êi c-êi «ng lµ khïng. Thùc sù th×, bøc tranh vÏ qu¶ t¸o kh«ng bao giê lµ qu¶ t¸o c¶. Mét m« h×nh dï tèt ®Õn ®©u còng kh«ng ph¶i lµ mét c«ng ty.

253

Sö ký FPT 1988 - 1998 §Êy lµ mÊy lêi nãi nh¶m cña t«i. C¶i tæ hay ®i tiÕp con ®-êng ®· ®i lµ chuyÖn cña c¸c sÕp. Kiªn nhÉn cã thÓ kh«ng ph¶i lµ ®øc tÝnh tèt, nh-ng nãng véi ch¾c ch¾n lµ tËt xÊu. Critxt«p C«l«ng tõng nãi: ”Sau bao nhiªu chinh chiÕn lµ cuéc sèng“. Cuéc sèng chø kh«ng ph¶i c«ng thÇn, hìi nh÷ng cùu chiÕn binh. ThÕ hÖ FPT míi, nh÷ng ng-êi trÎ tuæi, sÏ biÕn ®æi vµ lµm r¹ng rì c«ng ty chóng ta.

254

Sö ký FPT 1988 - 1998

V¨n hãa vµ Phong c¸ch
NguyÔn Thµnh Nam Trî lý TG§ vÒ c«ng nghÖ Nãi vÒ v¨n hãa cña mét d©n téc ®· phøc t¹p. Nãi vÒ v¨n hãa C«ng ty cßn khã h¬n. T«i kh«ng muèn vµ kh«ng cã kh¶ n¨ng ®äc mét bµi d¹y ®¹o ®øc. §¬n gi¶n chØ lµ mong muèn cña ng-êi viÕt, nhiÒu ®iÒu cßn qu¸ xa so víi hiÖn thùc. Tõ "v¨n hãa" cã lÏ h¬i to t¸t, mÆc dï ®©y ®ã ng-êi ta vÉn nh¾c ®Õn "v¨n hãa c«ng ty". T«i muèn dïng mét tõ kh¸c ®¬n gi¶n h¬n. §ã lµ "phong c¸ch". "FPT lµ mét trong sè rÊt Ýt c¸c c«ng ty chñ t©m x©y dùng phong c¸ch cña m×nh" ®ã lµ c©u nhËn xÐt vÒ Sê-ti-c« mµ t«i t©m ®¾c nhÊt, cña anh NguyÔn H¶i, HKViÖt Nam. §ã chÝnh lµ mong -íc cña nh÷ng ng-êi ®· x©y dùng nªn FPT. Kh«ng thuÇn tóy lµ mét doanh nghiÖp. Qua c¸c ch÷ "c«ng ty kiÓu míi" trong ®iÒu lÖ, hä muèn m¬ -íc tíi mét phong c¸ch sèng trong c«ng viÖc, h-íng thiÖn, ®éc ®¸o vµ phï hîp víi x· héi míi. V©ng "chñ t©m" - ®ã lµ tiÒn, må h«i vµ n-íc m¾t cña thµnh viªn FPT. Kh«ng g× tù nhiªn sinh ra c¶. Cã lu«n nhí ®Õn hai ch÷ ®ã míi mong cã phong c¸ch FPT. Mäi sù bét

255

Sö ký FPT 1988 - 1998 ph¸t høng khëi míi cã c¬ ph¸t triÓn. ChØ cÇn mét chót l¬i láng tháa m·n chóng ta sÏ mÊt hÕt. Chóng ta ®· lµm ®-îc mét sè viÖc, nh-ng nh÷ng ®iÒu ch-a lµm ®-îc cßn nhiÒu h¬n nhiÒu. VÒ c¸c truyÒn thèng & nghi lÔ §ã lµ nh÷ng viªn g¹ch t¶ng cña mét nÒn v¨n hãa. Ngoµi ngµy 13-9, t¹m gäi lµ lÔ héi, chóng ta ch-a cã mét truyÒn thèng nµo hÕt. Lµm mét buæi vui ch¬i hay kh«ng khã v× chØ cÇn mét ng-êi tµi. Gi÷ ®-îc truyÒn thèng ®Ñp rÊt khã v× cÇn tÊt c¶ ®Òu tµi. T¹i sao trong ch-¬ng tr×nh ®µo t¹o c¸c nh©n viªn míi kh«ng cã ch-¬ng tr×nh ®µo t¹o vÒ phong c¸ch FPT, ch¼ng h¹n? T¹i sao gi¸m ®èc l¹i kh«ng thÓ b¸o c¸o vÒ t×nh h×nh ho¹t ®éng cña c«ng ty hµng th¸ng cho tÊt c¶ nh©n viªn biÕt ch¼ng h¹n? T¹i sao chóng ta kh«ng thÝch ®eo phï hiÖu c«ng ty, ch¼ng h¹n? Ai cã ý g× hay xin ®ãng gãp. VÒ ký øc cña C«ng ty V¨n hãa tån t¹i nhê ký øc. Chóng ta ch-a chñ t©m x©y dùng ký øc. Ngoµi lÌo tÌo quyÓn tuyÓn tËp FPT vµ tËp "S¸ch ®á" kh«ng cã g× n÷a. Tê "Chóng ta" cã xu h-íng h-íng ngo¹i, mét chiÒu, Ýt bµi viÕt vÒ c«ng ty nh- nh÷ng tliÖu. 256

Sö ký FPT 1988 - 1998 Chóng ta cã ®Çy ®ñ ph-¬ng tiÖn. Chóng ta cã thõa nh©n viªn. Chóng ta chØ thiÕu mong muèn nhí l¹i vµ suy nghÜ. N¨m tíi cã lÏ nªn lËp tæ l-u tr÷. VÒ quan hÖ c¸ nh©n - c«ng ty C«ng ty t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸ nh©n ph¸t triÓn hÕt m×nh. Nh-ng kh«ng ph¶i lµ phÐp céng nh÷ng c¸ nh©n. C«ng ty ph¶i lµ phÐp tËp hîp. C«ng ty nh- mét thùc thÓ sèng. Nã kh«ng ph¶i lµ ai cô thÓ nh-ng ph¶i lµ tÊt c¶. C¸i C«ng ty ®ã xö sù trong x· héi nh- thÕ nµo lµ ®iÒu rÊt ®¸ng nghÜ. NÕu c¸i C«ng ty ®ã s½n sµng chÞu ch¬i hµng chôc triÖu cho c¸c thiÕu n÷ ch©n dµi, nh-ng l¹i chÇn chõ tÝnh to¸n khi ®ãng gãp cho c¸c vïng bÞ b·o lôt hay cho nh©n d©n Cu ba ®ang ®ãi. Th× mçi chóng ta ®Òu cã phÇn xÊu hæ. C«ng ty ®ã hïng m¹nh ph¸t triÓn, Êy lµ chóng ta ph¸t triÓn vµ tù hµo. C«ng ty ¨n gian nãi dèi ®ã lµ mçi ng-êi cã phÇn nãi dèi. LiÖu chóng ta cã thÓ gi÷ ®-îc quan hÖ bªn trong ch©n thËt nÕu c¸i C«ng ty ®ã bªn ngoµi kh«ng cã t×nh. Muèn c¸i C«ng ty ®ã gièng chóng ta, h·y bá nhiÒu thêi gian cho nã. Kh«ng thiÖt ®©u, kh«ng mÊt doanh sè, mÊt kh¸ch hµng ®©u. VÒ quan hÖ c¸ nh©n - c¸ nh©n C¬ b¶n ph¶i lµ t×nh ng-êi. Chóng ta cã ®èi xö víi nhau nh- ng-êi víi ng-êi míi cã hy väng thµnh mét v¨n hãa.

257

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nh-êng nhÞn, chia sÎ, nhËn khã vÒ m×nh. Häp giao ban qu¶ lµ nçi buån cho v¨n hãa. Trong nh©n viªn hiÓn nhiªn còng kh«ng h¬n g×. Ng-êi ta rÊt dÔ tèt víi nhau khi quyÒn lîi kh«ng ch¹m nhau. §îi mét ng-êi ®Õn muén råi míi b¾t ®Çu ¨n c¬m ®«i khi nãi nhiÒu ®iÒu h¬n lµ sù kiªn nhÉn. HiÖn t-îng ®«i khi kh«ng quan träng b»ng c¸ch ng-êi ta thÓ hiÖn nã. §èi víi c¸c manager, c¸c vÊn ®Ò cña nh©n viªn ph¶i quan träng h¬n c¸c vÊn ®Ò cña c«ng viÖc. VÒ sù kÕ thõa vµ ph¸t triÓn Ch¨m lo ®Õn nh÷ng ng-êi míi vµo ph¶i lµ nghÜa vô cña líp ®i tr-íc. H·y bá ra 50% thêi gian vµ c«ng søc cho líp trÎ. H·y tin vµo hä. T«i th-êng xuyªn nghÜ ®Õn nghÒ gi¸o, mét nghÒ thËt sù cao quý. Ch¾c c¸c thÇy c« h¹nh phóc l¾m khi hµng chôc n¨m sau cã häc sinh cò cßn nhí ®Õn m×nh. Nh÷ng c¸i ®-îc vµ mÊt khi chóng ta "chñ t©m": C¸i ®-îc cña c¸ nh©n ®ã lµ sù tù tin, C¸i ®-îc cña C«ng ty ®ã lµ sù ph¸t triÓn. C¸i mÊt cña c¸ nh©n ®ã lµ thêi gian, C¸i mÊt cña C«ng ty ®ã lµ tiÒn b¹c.

258

Sö ký FPT 1988 - 1998

Trung t©m ®µo t¹o FPT (FIT)
Bïi ViÖt Hµ Trung t©m §µo t¹o Trung t©m ®µo t¹o §Çu tiªn Trung t©m ®µo t¹o Tin häc ®Çu tiªn cña FPT ®-îc thµnh lËp tõ l©u tr-íc khi thµnh lËp Trung t©m ®µo t¹o nh- hiÖn nay. Gi¸m ®èc ®µo t¹o ®Çu tiªn lµ anh NguyÔn Hoµi Ph-¬ng (con rÓ §ç M-êi). C«ng ty ®· mua 5 m¸y XT vµ Trung t©m thuª phßng m¸y tr-êng Amsterdam ®Ó më líp. H×nh nh- hä ®· më ®Õn líp thø hai th× tan vµ Trung t©m tù xo¸ sæ. VÒ sau mét sè häc viªn cßn ®Õn chç chóng t«i ®ßi häc v× ®· nép tiÒn cho anh Ph-¬ng nh-ng ch-a më ®-îc líp.

Ngµy 15-10-1991 Ngµy 15/10/1991 lµ ngµy khai gi¶ng líp tin häc ®Çu tiªn cña FIT (míi). Giê khai gi¶ng lµ 15h. T«i cßn nhí lµ ®Õn 14h45 phót mµ ch-a cã ai ®Õn ®¨ng ký! Kho¶ng 5 phót sau ®ã th× b¾t ®Çu cã ng-êi ®Õn ®¨ng ký häc. Khi ®¨ng ký líp vµ thu tiÒn, bän t«i (Bïi ViÖt Hµ, anh Lª Hå Kh¸nh vµ Bïi B×nh ThuËn) kh«ng quen, thÊy rÊt ng-îng khi thu tiÒn, cã c¶m gi¸c nh- m×nh lõa ng-êi ta ®Õn häc. Bän t«i buån c-êi 259

Sö ký FPT 1988 - 1998 c-êi qu¸ ph¶i bá qua phßng bªn ®Ó ngåi c-êi. Líp häc ®Çu tiªn ®· thµnh c«ng, 17 häc viªn, häc phÝ 40 000®, häc ch-¬ng tr×nh A trong 16 buæi, bao gåm DOS, BKED, FOXBASE. §èi víi FIT, 15/10 lµ ngµy khai sinh. V× sao l¹i cã c¸c con sè 16 - 15 - 12 §ã lµ sè buæi häc chuÈn cña mét course tin häc c¬ b¶n cña FIT. §Çu tiªn chóng t«i dù kiÕn häc mét tuÇn 4 buæi, häc c¶ chñ nhËt, nh- vËy 16 buæi lµ 4 tuÇn ®óng mét th¸ng th× xong. Håi ®ã c¸c Trung t©m kh¸c ®Òu häc kho¶ng 2, 3 th¸ng míi xong mét ch-¬ng tr×nh. T×nh tr¹ng trªn kÐo dµi kho¶ng 5 th¸ng. VÒ sau bän t«i mÖt qu¸ (v× kh«ng cã ngµy nghØ) nªn quyÕt ®Þnh nghØ chñ nhËt, nh- vËy mçi tuÇn chØ häc 3 buæi, sè buæi ph¶i chia hÕt cho 3 nªn rót bít ch-¬ng tr×nh thµnh 15 buæi, häc trong 5 tuÇn ch-¬ng tr×nh c¬ b¶n. VÒ sau l¹i thÊy nªn rót mét th¸ng 4 tuÇn nªn cßn l¹i 12 buæi. Sè 12 lµ sè chuÈn chÝnh thøc cña FIT hiÖn nay cho mäi ch-¬ng tr×nh. §ã lµ lÞch sö cña d·y sè 16, 15, 12. VÒ Trung t©m §µo t¹o:  Trung t©m ®µo t¹o FPT lµ trung t©m hay ®-a ra nh÷ng s¸ng kiÕn, nh÷ng c¸i ®Çu tiªn cña ®µo t¹o tin häc t¹i Hµ Néi. - Lµ Trung t©m ®Çu tiªn viÕt gi¸o tr×nh cho mäi course vµ ph¸t miÔn phÝ cho häc viªn.

260

Sö ký FPT 1988 - 1998 - Lµ Trung t©m ®Çu tiªn l¾p m¹ng LAN vµ ¸p dông cho ®µo t¹o tin häc. - Lµ Trung t©m ®Çu tiªn sö dông c«ng nghÖ Bootrom ®Ó gi¶ng d¹y hoµn toµn trªn c¸c m¸y kh«ng æ cøng. - Lµ Trung t©m ®Çu tiªn d¹y Windows t¹i Hµ Néi. RÊt tiÕc r»ng nh÷ng c¸i ®Çu tiªn ®ã ch-a ph¸t huy ®-îc trong thêi buæi hiÖn nay.  Trong c«ng ty FPT, Trung t©m §µo t¹o FPT lu«n mang tiÕng "nhÊt" ë phÝa d-íi: - NghÌo nhÊt - Kinh doanh hiÖu qu¶ thÊp nhÊt - C«ng nghÖ "phät phÑt" nhÊt - Tinh thÇn STC kÐm nhÊt Còng may, kh¸ch hµng l¹i kh«ng nãi víi chóng t«i nh÷ng nhËn xÐt nh- vËy nªn còng ngu«i ®i phÇn nµo.  Khi míi thµnh lËp, chóng t«i nghÌo l¾m. T«i nhí lµ kho¶ng hai, ba th¸ng g× ®ã sau khi thµnh lËp, t«i ®· quyÕt ®Þnh bá ra 70 000® ®Ó mua mét hép ®Üa mÒm 1,2M. §ã lµ tµi s¶n riªng ®Çu tiªn cña chóng t«i.  Vµo kho¶ng ®Çu n¨m 1992 khi t«i sang c«ng ty gÆp anh Bïi Quang Ngäc ®Ó xin cÊp æ cøng cho m¸y tÝnh v× chóng t«i còng rÊt cÇn æ cøng l-u tr÷ d÷ liÖu (tr-íc ®ã ph¶i dïng nhê mét æ cøng cña m¸y tr-êng Amsterdam. Anh Ngäc ®· tr¶ lêi t«i: "Bän mµy ®µo t¹o th× cÇn g× æ cøng, æ mÒm d¹y häc tèt ch¸n". T«i kh«ng chÞu næi ®· v¨ng trë l¹i. ThÕ lµ c·i nhau lÇn ®Çu tiªn. 261

Sö ký FPT 1988 - 1998  Nh÷ng n¨m 1992, 1993 c«ng ty th-êng xuyªn tæ chøc c¸c buæi xem ca nh¹c, gÆp gì ca sÜ, nh¹c sÜ, xem biÓu diÔn, nãi chung kh¸ tèn kÐm. Lóc bÊy giê chóng t«i th-êng nghÜ: gi¸ nh- C«ng ty chÞu khã gi¶m ®i mét buæi xem ca nh¹c nh- vËy, sè tiÒn ®ã ®Çu t- cho ®µo t¹o mét vµi m¸y tÝnh n÷a th× hay biÕt mÊy. TiÕc r»ng ®ã chØ lµ ý nghÜ trong ®Çu.  Vµo mét ngµy kho¶ng th¸ng 12/1991 khi Trung t©m lµm viÖc ®-îc 3 th¸ng. Sau mét tiÕt häc, cã mét chÞ häc viªn lóc ra vÒ ®· nãi víi t«i: "Kh«ng ngê ë xø hÎo l¸nh nµy l¹i cã mét Trung t©m ®µo t¹o tin häc nghiªm tóc vµ bµi b¶n ®Õn nh- vËy. T«i ®· ®i häc rÊt nhiÒu trung t©m kh¸c t¹i B¸ch khoa, Tæng hîp, nh-ng ch-a ë ®©u nh- ë ®©y". ThËt kh«ng cã g× h¹nh phóc h¬n.  §ã lµ mét ngµy hÌ kho¶ng th¸ng 6, n¨m 1993. H«m ®ã dù kiÕn më líp khai gi¶ng vµo 13h30. Ph¶i trùc ®Ó ®¨ng ký häc viªn tõ 13h. Sè häc viªn nhiÒu nhÊt cã thÓ më lµ 20 ng-êi (10 m¸y tÝnh). Nh-ng h«m ®ã ®Õn thêi ®iÓm gÇn 13h30, sè ng-êi ®¨ng ký mçi lóc mét ®«ng. KÕt qu¶ lµ ®· cã h¬n 40 ng-êi ®¨ng ký (!). T«i ph¶i trùc tiÕp vµo líp dµn xÕp, ®Ò nghÞ më mét líp n÷a häc lóc 12h30 vµ ®Ò nghÞ nh÷ng thanh niªn trÎ häc líp nµy. Sau mét håi tranh c·i cuèi cïng còng ®¹t ®-îc tháa thuËn lµ më thªm ngay mét líp häc vµo lóc 12h30. Lóc ®ã lµ mïa hÌ rÊt nãng. Nãng nùc nh-ng trong lßng rÊt vui v× líp ®«ng vµ ®oµn kÕt.  N¨m 1995 lµ hoµng kim cña Trung t©m §µo t¹o.

262

Sö ký FPT 1988 - 1998 N¨m ®ã c¸c líp dù kiÕn më cña Trung t©m bao giê còng ®-îc ®¨ng ký hÕt chç tr-íc ngµy khai gi¶ng vµi ngµy. Ai chËm ch©n lµ hÕt chç. Cã mét h«m, vµo lóc gÇn khai gi¶ng mét b¹n g¸i ®Õn ®¨ng ký, chç ®· hÕt. B¹n nµy cÇn häc gÊp mµ kh«ng cã líp. Cã mét b¹n trai ®Õn häc líp nµy kh«ng véi l¾m ®· ®-îc b¹n g¸i kia yªu cÇu cho mua l¹i xuÊt häc víi gi¸ cao h¬n. Lóc ®ã chóng t«i ®ang cã mÆt ®· chøng kiÕn c¶nh t-îng ®ã. VÒ sau, b¹n trai kia ®ång ý ®Ó l¹i "vÐ" vµo häc víi ®óng gi¸ cña nã. May qu¸ xuýt n÷a th× x¶y ra hiÖn t-îng phe vÐ häc tin häc.

263

Sö ký FPT 1988 - 1998

Trung t©m b¶o hµnh - tr-ëng thµnh vµ ph¸t triÓn
Lª M¹nh Th¾ng Phã gi¸m ®èc Trung t©m B¶o hµnh Nh©n kû niÖm 10 n¨m ngµy thµnh lËp FPT, t«i xin kÓ vµi h×nh ¶nh vµ sù kiÖn vÒ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn vµ tr-ëng thµnh cña Trung t©m B¶o hµnh (TTBH). T«i ®Õn FPT vµo mét ngµy th¸ng 4 n¨m 1991. Lóc ®ã t«i ®-îc giíi thiÖu vµo lµm ë nhãm phÇn cøng thuéc ISC do anh NguyÔn ChÝ C«ng vµ anh Bïi Quang Ngäc phô tr¸ch. Thêi gian nµy ch-a cã TTBH mµ chØ cã bé phËn phÇn cøng do anh Vâ Mai phô tr¸ch. C¬ nghiÖp phÇn cøng d¹o ®ã chØ ván vÑn cã mét khu«ng 10 m 2, vµi chiÕc ®ång hå v¹n n¨ng cïng mét ®èng m¸y Olivetti. C«ng viÖc lµ l¾p ®Æt, triÓn khai c¸c hîp ®ång. M¸y háng th× dån l¾p, söa ch÷a, m«ng m¸ råi l¹i bµn giao... Håi ®ã qu©n phÇn cøng ®-îc gäi lµ Sokoban v× suèt ngµy chØ cã khu©n v¸c, m«ng m¸ vËn chuyÓn vµ l¾p ®Æt. Sau mét thêi gian lµm viÖc ë ®©y c¬ b¾p cña tay to h¬n h¼n c¬ b¾p cña ch©n. Lóc nµy khÈu hiÖu cña c«ng ty lµ Hard work and high salary. §óng lµ work th× cã hard nh-ng Salary th× kh«ng high l¾m. Mäi ng-êi trong c¶ c«ng ty lµm viÖc rÊt h¨ng say kh«ng kÓ ngµy ®ªm, th-êng sau 7 giê tèi míi vÒ nhµ. ThÕ míi biÕt cã mét thêi ng-êi ta lµm viÖc kh«ng chØ v× ®ång l-¬ng mµ cßn v× mét c¸i g× cao h¬n n÷a - TÊt c¶ cho FPT. 264

Sö ký FPT 1988 - 1998 ThÕ råi còng ®Õn mét ngµy TTBH ®-îc mang ®óng c¸i tªn cña nã. §ã lµ vµo ®Çu n¨m 1992. Lóc nµy tªn tuæi vµ søc b¸n cña FPT ®· næi l¾m, Cê ba säc còng ®· ra ®êi. C¸c chiÕn dÞch lín ®ang ®-îc triÓn khai (Bé ngo¹i giao, Bé Tµi chÝnh, EC...). Chñ yÕu lµ b¸n m¸y Olivetti, l-îng m¸y ph¶i b¶o hµnh t¨ng lªn râ rÖt. §¹i b¶n doanh cña FPT ®-îc chuyÓn ra 25 Lý Th-êng KiÖt. TTBH ®-îc thµnh lËp vµ rêi vÒ 32D Lý Nam §Õ. VËy lµ tõ ®©y TTBH b¾t ®Çu ho¹t ®éng cã vÎ quy cñ vµ tæ chøc râ rµng. CÇm qu©n bÊy giê lµ anh NguyÔn Ngäc §øc. C«ng viÖc kh«ng cã thay ®æi nhiÒu l¾m, vÉn lµ Tay to h¬n ch©n - NghÜa lµ suèt ngµy vÉn lµ bª v¸c, dån l¾p, m«ng m¸ vµ söa ch÷a. §éi qu©n b¶o hµnh lóc nµy ®· b¾t ®Çu cã tªn tuæi lín trong lµng tin häc. Nhí l¹i håi ®ã tr-íc c¸c hîp ®ång to nµo ®-îc ký, TTBH ®Òu ®-îc ®-a ra lµm con bµi hï do¹ kh¸ch hµng. Kh¸ch hµng ®-îc giíi thiÖu ®Õn th¨m TTBH víi ®éi ngò c¸n bé kü thuËt dµy d¹n kinh nghiÖm, thiÕt bÞ hiÖn ®¹i... Thêi ®ã TTBH cã mét chiÕc m¸y hµn h¬i, ®©y lµ chiÕc m¸y ®Çu tiªn cã t¹i ViÖt Nam do anh Mai vµ anh §øc mua tõ Singapore vÒ. ChiÕc m¸y mang l¹i hiÖu qu¶ tèt lµ g©y Ên t-îng víi kh¸ch hµng. Håi ®ã chóng t«i gäi c¸c cuéc viÕng th¨m nµy lµ c¸c vô quay Video, vµ nã còng cã t¸c dông Ýt nhiÒu mang l¹i chiÕn th¾ng trong c¸c trËn ®Êu thÇu cña ®éi nhµ. §Ó ®¸p øng ®-îc c«ng viÖc b¶o hµnh b¾t ®Çu t¨ng cÇn ph¶i cã ®ñ ng-êi ®Ó thùc hiÖn. Lóc bÊy giê ®øng ®Çu TTBH lµ §øc PhØ, råi lµ Th¾ng §Çu b¹c, Chung Gï, Hïng Xo¨n, Dôc H¶i, Thi TÝt. Nh÷ng c¸i tªn nghe thËt næi danh vµ g©y Ên t-îng. Ch¼ng thÕ mµ trong ph¸i ®Ñp chØ cã em H-¬ng V¸y ng¾n lµ d¸m ®Çu qu©n lµm th- ký cho B¶o hµnh. Qu¶ ®©y còng lµ mét sù liÒu m×nh v× nh- ng-êi ta vÉn nãi Qu©n kü thuËt chØ cã ¨n tôc, nãi phÐt vµ lÊy vî 265

Sö ký FPT 1988 - 1998 xÊu, hay vai trß cña qu©n kü thuËt vÉn ®-îc xem lµ tÖ h¹i qua sù ®óc kÕt cña c¸c nhµ tiÒn bèi: ¤ng tµi vô - Cô vËt t- B¸c kÕ ho¹ch - Anh qu©n y - ChÞ C«ng ®oµn - §ång chÝ thanh niªn - Th»ng kü thuËt. Tuy thÕ cuéc sèng ë B¶o hµnh vÉn rÊt vui, ®oµn kÕt tuy c«ng viÖc kh¸ vÊt v¶. C«ng viÖc kh«ng ngõng ph¸t triÓn. C¨n nhµ 32D Lý Nam §Õ víi 40 m2 kh«ng cßn ®¸p øng ®-îc n÷a. Gi÷a n¨m 1993 TTBH chuyÓn vÒ tÇng hai t¹i 54 Hµng Bå cïng víi Zodiac ë tÇng mét. DiÖn tÝch cã réng h¬n nh-ng ph¶i ®i vßng vÌo vµ leo g¸c h¬i mÖt. T¹i ®©y TTBH ®· cã nh÷ng kû niÖm cuèi cïng víi Olivetti b»ng vô bª bèi ph¶i thay hµng lo¹t Chip Acer vµ CMOS cho Ng©n hµng C«ng th-¬ng vµ EC ®ît hai. N¨m 1995, FPT vÉn liªn tôc ph¸t triÓn. Môc tiªu lóc nµy cña FPT lµ: T¨ng doanh sè kh«ng ngõng, ng-êi ph¶i nhiÒu, c«ng ty ph¶i to. §¹i b¶n doanh ®-îc chuyÓn vÒ 1A YÕt Kiªu vµ TTBH th× chuyÓn vÒ 18B Phan Chu Trinh. Trô së cña TTBH ®· to h¬n, ®Ñp h¬n, ®µng hoµng h¬n. Lóc nµy FPT ®· b¾t ®Çu b¸n Compaq vµ IBM thay cho Olivetti. C¸ch thøc kinh doanh vµ m¹ng l-íi kh¸ch hµng ®-îc më réng kh«ng ngõng. FIS, FCD, FCO, l¹i c¶ mét ®éi “Xa mÑ” hïng m¹nh ®· kh«ng ngõng chiÕm lÜnh thÞ tr-êng tin häc. Theo guång ®ã TTBH còng ph¶i t¨ng ng-êi. Mét lo¹t c¸c g-¬ng mÆt míi ®· xuÊt hiÖn. LÇn nµy toµn lµ nhòng c¸i tªn nghe thanh tó, g-¬ng mÆt th× s¸ng ngêi, tÊt nhiªn vÉn ph¶i héi ®ñ tiªu chuÈn lµ Tay to h¬n ch©n. Nµo lµ nh÷ng Thanh H¶i, Thanh B×nh, Thanh Phóc, Hång S¬n vµ sau ®ã lµ §øc Th¾ng, M¹nh C-êng, C«ng Héi... ®· ®Çu qu©n B¶o hµnh. Bé mÆt B¶o hµnh ®· thay ®æi h¼n do c¸c g-¬ng mÆt míi trÎ khoÎ, ®Ñp trai vµ liÒu mang l¹i. Cïng ®ã c¸c c« g¸i 266

Sö ký FPT 1988 - 1998 xinh t-¬i còng ®-îc tuyÓn dông. Nh÷ng DiÖu Hång, BÝch H¹nh... ®· gãp phÇn lµm cho B¶o hµnh thªm t-¬i vui vµ m¸t mÎ h¬n. Thêi gian nµy c«ng viÖc b¶o hµnh th× nhiÒu l¾m. Do môc tiªu lín cña c«ng ty lµ t¨ng tr-ëng kh«ng ngõng, nªn mäi viÖc ®-îc -u tªn cho doanh sè. C«ng viÖc qu¶n lý hµng, kho v× thÕ cã phÇn bÞ l¬i lµ. Céng thªm c¸c thñ tôc b¶o hµnh víi c¸c h·ng míi: Compaq vµ IBM ®ang ®-îc lÇn mß ®Ó h×nh thµnh. C¸i gi¸ ph¶i tr¶ ¾t ph¶i ®Õn. Thêi gian nµy sè l-îng hµng tån cña c«ng ty còng nh- cña B¶o hµnh ®· ®¹t con sè lín nhÊt, vµ hËu qu¶ nµy vÉn cßn dai d¼ng ®Õn tËn b©y giê. ¢u còng lµ ®iÒu tù nhiªn v× lÏ muèn lín nhanh th× ph¶i ¨n nhiÒu, mµ ¨n nhiÒu th× th¶i nhiÒu, th¶i nhiÒu th× ph¶i dän nhiÒu lµ lÏ th-êng t×nh. Sang n¨m 1996 FPT cã thay ®æi nhiÒu trong c¸ch thøc kinh doanh cña m×nh. C¸c bé phËn ®-îc tæ chøc l¹i chÆt chÏ h¬n, tinh gi¶n qu©n sè. Kh¸i niÖm B¾n ®Þa chñ còng xuÊt hiÖn trong thêi kú nµy. Môc tiªu cña c«ng ty ®-îc ®-a ra ®· lµ: HiÖu qu¶ vµ tiÕt kiÖm. C¸c quy ®Þnh vÒ qu¶n lý kinh doanh, b¶o hµnh ®· dÇn ®i vµo nÒ nÕp nµ æn ®Þnh. C«ng ty ®· cã toµ nhµ míi riªng cña m×nh t¹i 37 L¸ng H¹. TTBH còng mét lÇn n÷a di chuyÓn vÒ 19 NguyÔn BØnh Khiªm lµ b¶n doanh cò cña FIS. T¹i ®©y mäi c«ng viÖc ®· ®i dÇn vµo quy cñ. B¶o hµnh ®· ®-îc n©ng lªn mét b-íc chuyªn nghiÖp h¬n ®Ó ®¸p øng ®-îc sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña c«ng ty. Qu©n sè ®-îc c¾t gi¶m hîp lý vµ ®-îc ph©n bæ trong c¸c ®éi, nhãm chuyªn ng¹ch h¬n. Kinh nghiÖm ®-îc tÝch luü trong nhiÒu n¨m còng lµm cho ®éi ngò B¶o hµnh v÷ng vµng vµ chuyªn nghiÖp h¬n.

267

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nh÷ng g-¬ng mÆt cña B¶o hµnh ngµy nay: Gi¸m ®èc Ngäc §øc th× b¹n hµng nµo mµ ch¼ng biÕt danh vµ nÓ v×, Xu©n Chung víi tiÕng Anh nh- giã khiÕn cho nh÷ng Sho Hung Poh (Service manager cña Compaq), Lim Buon Teng (Service manager cña IBM)... còng ph¶i kÝnh nÓ. §éi qu©n Custommer víi nh÷ng Thanh B×nh, Hång S¬n, Minh Th«ng, M¹nh C-êng vµ §øc H¶i, míi ®-îc nghe ®Õn tªn hä kh¸ch hµng ®· thÊy yªn t©m mµ giao cho c¶ tµi s¶n vµ sè mÖnh. §éi söa ch÷a víi nh÷ng Thanh Phóc, Thanh H¶i míi liÕc qua nh÷ng con Notebook ®· ph¸n ngay ra bÖnh. Nh÷ng Quang HiÕu, Ngäc Minh, chØ ngöi qua c¸c UPS ®· biÕt ph¶i sê vµo ®©u; Nh÷ng T« Long, Thµnh C-¬ng th× söa nguån vµ m¸y in nh- ¨n gái. §éi Monitor víi V¨n Hïng vµ C«ng Héi th× danh truyÒn ®· kh¾p n¬i. §éi kho hµng víi BÝch H¹nh, LÖ Thuû th× thuéc part nh- thuéc bµi h¸t. Thký DiÖu Hång cã giäng nãi trong nh- n-íc suèi reo, khiÕn cho kh¸ch hµng míi nghe ®· muèn môc kÝch tËn n¬i.

268

Sö ký FPT 1988 - 1998 Trung t©m B¶o hµnh - Con sè vµ sù kiÖn NguyÔn Thanh B×nh Trung t©m B¶o hµnh FPT 28/1/1992 - thµnh lËp Tr¹m dÞch vô b¶o hµnh trùc thuéc Trung t©m dÞch vô tin häc ISC. 28/5/1993 - thµnh lËp Trung t©m B¶o hµnh ho¹t ®éng ®éc lËp. 4 - ®ã lµ sè lÇn chuyÓn chç lµm viÖc cña Trung t©m B¶o hµnh tõ khi ra ho¹t ®éng ®éc lËp. LÇn ®Çu lµ chuyÓn tíi 32D Lý Nam §Õ ( kho¶ng 3/1992), mét toµ nhµ 3 tÇng to ®ïng. T¹i ®©y ®· x¶y ra mét sù kiÖn lín lµ Trung t©m ®· bÞ kÎ trém viÕng th¨m. Bän trém nµy rÊt cao thñ, chóng c¾t kho¸ cöa xÕp, vµo lÊy ®å xong ra l¹i ®Ó kho¸ y nguyªn vÞ trÝ khiÕn h«m sau anh NguyÔn Xu©n Chung ®Õn míi ph¸t hiÖn ra. Tµi s¶n mÊt gåm mét qu¹t, mét catsette cßn mÊy c¸i monitor ®· bÞ bª ra cöa nh-ng råi bän trém l¹i bá l¹i. Cã lÏ ®Çu tiªn chóng t-ëng lµ TV nh-ng råi thÊy d©y rî lo»ng ngo»ng, c¸p nguån l¹i l¹ ho¾c ch¼ng gièng TV tÑo nµo nªn kh«ng thÌm lÊy. §óng lµ thêi buæi v¨n minh ch-a ®-îc khai ho¸. Sau vô nµy, Trung t©m cã thªm biªn chÕ b¶o vÖ. Sau ®ã, th¸ng 7/1993 Trung t©m chuyÓn vÒ 54 Hµng Bå, chung víi Zodiac. T«i cßn nhí lÇn ®Çu ®Õn xin viÖc ph¶i ®i qua cöa hµng cña Zodiac ë tÇng d-íi, qua mét kho¶ng s©n vøt ®Çy m¶nh thïng Olivetti, trÌo lªn cÇu thang míi tíi n¬i cÇn ®Õn. Nh-ng ch-a hÕt, t«i cßn ph¶i qua mét 269

Sö ký FPT 1988 - 1998 gian kho ®Çy nh÷ng ®å cò mèc thÕch víi mét c¸i TV néi ®Þa to vËt ®Ó gi÷a nhµ. Vµo gian trong th× ®-îc th-ëng thøc mét mïi h-¬ng ch¼ng th¬m tho g×. Sau míi biÕt mÊy h«m tr-íc trêi m-a to mµ nhµ l¹i dét, n-íc thÊm hÕt vµo th¶m tr¶i sµn. Ngåi ch-a yªn chç th× mét côc s¾t ®en ®en bÈn bÈn bçng næ bôp mét ph¸t, khãi bay mï mÞt. Mét «ng mÆt mµy hèc h¸c, r©u ria tua tña thß ®Çu ra nãi: "Kh«ng sao ®©u em ¹, ë ®©y thÕ lµ chuyÖn th-êng". Qu¶ lµ rÊt Ên t-îng. §Õn 8/1994, Trung t©m chuyÓn ra 18B Phan Chu Trinh, l¹i ë chung, lÇn nµy víi Cargo. VÒ sau Cargo chuyÓn ®i, Trung t©m chiÕm c¶. Lóc ®Çu thÊy qu¸ réng r·i råi cµng ngµy cµng chËt. Th¸ng 9/1996, Trung t©m chuyÓn vÒ 19 NguyÔn BØnh Khiªm vµ yªn vÞ cho tíi nay. Kh«ng biÕt sau nµy cßn tr«i d¹t vÒ ®©u. Ng-êi ta b¶o 3 lÇn chuyÓn nhµ b»ng mét lÇn mÊt c¾p. VËy mµ Trung t©m chuyÓn tíi 4 lÇn nh-ng nh÷ng vá m¸y §«ng Nam ¸, Olivetti cò rÝch ch½ng cßn chót gi¸ trÞ sö dông vÉn cßn nguyªn m·i tíi ®ît kiÓm kª võa råi míi tèng khø ®i ®-îc. 42 - §ã lµ sè l-ît ng-êi ®· vµ ®ang lµm viÖc t¹i Trung t©m B¶o hµnh, chØ cã 6 n÷. TÝnh ra th× sè ng-êi ra ®i ®· lín h¬n sè ng-êi hiÖn cßn lµm viÖc (hiÖn t¹i lµ 18). Trong sè ®ã, mét sè chuyÓn sang bé phËn kh¸c, mét sè t×m ph-¬ng trêi míi, mét vµi ng-êi bÞ qui lµ "®Þa chñ". Cã hai ng-êi khi rêi khái Trung t©m ë tr¹ng th¸i thÇn kinh kh«ng b×nh th-êng. §iÒu ®ã chøng tá ë Trung t©m còng cã lao ®éng trÝ ãc chø kh«ng chØ "¨n no v¸c nÆng" (!). §Æc biÖt cã Hai con chim l¹c ®µn quay vÒ tæ. §ã lµ anh NguyÔn Xu©n Chung ®-îc biÖt ph¸i sang HiPT vµ anh Ph¹m §øc H¶i sau mét

270

Sö ký FPT 1988 - 1998 thêi gian dµi lªnh ®ªnh bªn FIS, c¸c anh ®· trë vÒ Trung t©m vµo mét ngµy ®Ñp trêi. 50.000 - ®ã lµ sè thiÕt bÞ gåm CPU, monitor, m¸y in vµ c¸c thiÕt bÞ phô trî kh¸c mµ Trung t©m chÞu tr¸ch nhiÖm b¶o hµnh (®©y lµ con sè thèng kª -íc l-îng). Trung b×nh mét th¸ng Trung t©m nhËn ®-îc kho¶ng 100 có ®iÖn tho¹i yªu cÇu ®-îc b¶o hµnh, cã kho¶ng 300-350 m¸y ®-îc ®-a tíi Trung t©m ®Ó söa ch÷a. Cø 2-3 ngµy, mét thïng hµng to ®-îc göi cho Compaq vµ mét thïng t-¬ng tù ®-îc göi cho IBM. 1995 - §©y lµ n¨m cùc thÞnh cña phong trµo ho¹t ®éng trÝ ãc t¹i Trung t©m. Mäi ng-êi ®ua nhau lËp "bé tø" hay cßn gäi lµ nhãm "bèn b¹n cïng tiÕn". Anh Vâ Thanh Phóc håi ®ã míi vµo ®· ph¸t biÓu: "Tõ ngµy vµo Trung t©m B¶o hµnh ch-a bao giê ®-îc thÊy mÆt trêi lÆn". Anh NguyÔn Xu©n Chung håi ®ã cßn ®ang ë bªn HiPT cø 4 giê chiÒu lµ gäi ®iÖn sang hái s¾p häp ch-a. Cßn vµo buæi tr-a, mäi ng-êi thi nhau ¨n thËt nhanh ®Ó cßn vÒ chiÕm chç. Sau nµy, do cã chØ thÞ cña C«ng ty, phong trµo nµy ®· tho¸i trµo, tõ ho¹t ®éng c«ng khai rót vµo bÝ mËt, th-a thít dÇn vµ cho ®Õn nay, chØ cßn mét vµi c¸n bé trung kiªn cßn ho¹t ®éng r¶i r¸c. 7 - lµ ngµy ho¹t ®éng ngo¹i kho¸ cña Trung t©m. Tr-íc ®©y, cø mçi tr-a thø b¶y lµ mäi ng-êi kÐo nhau ®i ®¸nh chÐn. T«i vµo sau, chØ ®-îc tham dù t¹i mét vµi ®Þa ®iÓm nh- thÞt chã B×nh ch©n quª (sau lµ TrÇn Môc), gµ tÇn Tèng Duy T©n, l-¬n xµo s¶ ít NguyÔn Kh¾c CÇn, b¸nh m× xÝu m¹i Hoµ M·... §êi sèng kh¸ lªn, mäi ng-êi chuyÓn tõ ¨n sang ch¬i. Vµo tr-a thø b¶y, nÕu trêi bçng d-ng ®æ m-a, chØ víi mét c¸i b¸nh m× kÑp trøng vµ mét lon n-íc ngät, 271

Sö ký FPT 1988 - 1998 nhãm "bèn b¹n cïng tiÕn" cã thÓ ngåi tõ 12 giê tr-a ®Õn 910 giê tèi. Khi phong trµo nµy l¾ng xuèng, anh NguyÔn Ngäc §øc ®· cã s¸ng kiÕn chuyÓn sang ho¹t ®éng thÓ thao, cô thÓ lµ bãng ®¸. Vµ mçi chiÒu thø b¶y, nh©n viªn Trung t©m l¹i mÆc quÇn ®ïi ch¹y l«ng nh«ng trªn s©n B¸ch khoa tõ ®Êy cho tíi nay. 3 - ®ã lµ sè ®¸m c-íi cña nh©n viªn Trung t©m. Ngo¹i trõ c¸c anh giµ ®· cã vî con, ®a sè anh em cßn ®éc th©n. V× vËy mçi ®¸m c-íi lµ mét sù kiÖn rÊt quan träng. §¸m c-íi ®Çu tiªn lµ cña th- ký NguyÔn DiÖu Hång. §©y lµ mét sù kiÖn kh¸ næi bËt v× lÊy c¶m høng tõ ®¸m c-íi nµy, nhiÒu ng-êi ®· bçng d-ng loÐ s¸ng thµnh nh÷ng "lÒu" v¨n, "lÒu" th¬. Ph¶i nãi r»ng ®©y lµ mét chuyÖn rÊt ®¸ng mõng v× ai còng t-ëng t¹i Trung t©m chØ cã tuyÒn mét gièng ¨n tôc nãi phÐt, tay to h¬n ch©n. VËy mµ th¬ ca hß vÌ, v¨n xu«i v¨n ng-îc në ré nh- nÊm sau m-a. ThËt ®¸ng tiÕc lµ phong trµo nµy tån t¹i kh«ng l©u. TiÕp theo lµ ®¸m c-íi cña NguyÔn Thµnh C-¬ng. §¸m c-íi nµy cã mét ®iÒu ®Æc biÖt lµ tiÕn hµnh vµo ngµy 7 th¸ng 5, khi toµn d©n ta t-ng bõng kû niÖm ngµy c¾m cê lªn nãc hÇm §ê C¸t. §¸m c-íi thø ba lµ cña NguyÔn ThÞ LÖ Thuû. §Ó dù ®¸m c-íi nµy, anh em ph¶i phi xe xuèng tËn Ch©u Giang (nghe nh- bªn Tµu). VÒ ®Õn nhµ th× ng-êi ®á qu¹ch bôi ®-êng. Hy väng con sè nµy sÏ t¨ng hµng n¨m.

272

Sö ký FPT 1988 - 1998

Fox- mét n¨m nh×n l¹i
NguyÔn Thu HuÖ Trung t©m Internet FPT FOX nh÷ng ngµy ®Çu thµnh lËp Tõ mong muèn ph¸t triÓn m¹ng TrÝ tuÖ ViÖt Nam (TTVN) lín m¹nh trë thµnh mét trung t©m th«ng tin ®iÖn tö, mét s©n ch¬i c«ng nghÖ kiÓu míi cho ®«ng ®¶o ng-êi dïng ë mäi løa tuæi, trung t©m DÞch vô Trùc tuyÕn (FPT Exchange Online) ®· ra ®êi vµo ngµy 1/3/1997, d-íi sù l·nh ®¹o trùc tiÕp cña ng-êi ®· ”sinh“ ra c¸i m¹ng ®iÖn tö nµy: Tr-¬ng §×nh Anh. Cã lÏ ®©y lµ Trung t©m cã gi¸m ®èc trÎ nhÊt FPT (26 tuæi) vµ sè thµnh viªn còng Ýt nhÊt, chØ cã 4 ng-êi gåm: Tr-¬ng §×nh Anh - Gi¸m ®èc bé phËn; L· Hång Nguyªn - Kü thuËt vµ dÞch vô kh¸ch hµng; Chu Thanh Hµ - Phô tr¸ch Kh¸ch hµng vµ kinh doanh; NguyÔn Thu HuÖ - Biªn tËp vµ kiÓm so¸t th«ng tin. Ngoµi ra cßn cã chÞ Vò Thanh H¶i lµ Trî lý TG§ vÒ b¸o chÝ lµm cè vÊn. MÆc dï chØ cã 4 ng-êi nh-ng c¶ 4 ng-êi ®Òu trµn ®Çy mét niÒm l¹c quan, tin t-ëng vµo sù lín m¹nh ch¾c ch¾n cña trung t©m trong khi ho¹t ®éng kinh doanh cña Trung t©m lµ mét lo¹i h×nh cùc kú míi mÎ: DÞch vô th«ng tin. Së dÜ cã ®-îc niÒm tin to lín ®ã, cã lÏ lµ do FOX ®-îc xuÊt ph¸t tõ mét tæ chøc tiÒn th©n kh¸ m¹nh trong c«ng ty: XÝ nghiÖp Gi¶i ph¸p phÇn mÒm FPT (FSS) víi mét ®éi ngò 273

Sö ký FPT 1988 - 1998 nh÷ng kü s- giái vµ nhiÖt t×nh, s½n sµng hç trî FOX ë møc tèi ®a cã thÓ. NÕu nãi §×nh Anh lµ cha ®Î cña m¹ng TTVN th× ng-êi mÑ ®· Êp ñ, nu«i d-ìng nã lín kh«n, cøng c¸p kh«ng ph¶i ngoµi ai kh¸c lµ trung t©m FSS. Bªn c¹nh ®ã, FOX cßn ®-îc sù ñng hé, gióp ®ì cña c¶ Ban Tæng gi¸m ®èc C«ng ty, tÊt c¶ nh÷ng l·nh ®¹o cïng toµn thÓ nh©n viªn trong c«ng ty. §ã lµ c¶ mét lùc l-îng m¹nh mÏ ®Ó t¹o nªn mét tiÕng vang lín cho m¹ng TTVN ngay tõ nh÷ng ngµy ®Çu míi thµnh lËp. Nh÷ng ngµy ®Çu bao giê còng lµ nh÷ng ngµy vÊt v¶ gian nan nhÊt, hÇu nh- tÊt c¶ mäi viÖc cßn ch-a ®-îc ®Þnh h×nh râ rÖt. Nh-ng bï vµo ®ã, ngµy ®Çu còng lµ nh÷ng ngµy con ng-êi ta hå hëi nhÊt, h¨ng say nhÊt ®èi víi c«ng viÖc míi. Con ng-êi ®ang h¸o høc t×m kiÕm nh÷ng c¸i míi l¹, nh÷ng thö th¸ch, vµ nh÷ng c¬ héi ®Ó kh¼ng ®Þnh m×nh. Víi tinh thÇn ®ã, mÆc dï ®-îc thµnh lËp vµo ”th¸ng ¨n ch¬i“ nh-ng tÊt c¶ nh÷ng héi hÌ th¸ng ba ®Òu bÞ quªn l·ng ®Ó dån cho viÖc ”an c-, l¹c nghiÖp“. B-íc khëi ®Çu nãi chung lµ thuËn lîi khi Gi¸m ®èc ®· thÓ hiÖn tµi ”hïng biÖn“ cña m×nh trong viÖc ”giµnh“ ®-îc mét khu an c- kh¸ réng r·i, tho¸ng m¸t víi hÖ thèng thiÕt bÞ míi vµ ”xÞn“ trªn tÇng cao nhÊt cña toµ nhµ 37 L¸ng H¹. Nh-ng ®Ó v¸c ®-îc c¶ dµn m¸y tÝnh trªn lªn c¸i lÇu cao thÕ trong t×nh tr¹ng thang m¸y ”äp ep“ th× ch¼ng dÔ chót nµo. Porter chñ lùc vÉn l¹i lµ gi¸m ®èc §×nh Anh, chø anh chµng L· Hång Nguyªn, søc vãc th- sinh th× chØ cã mµ... x¸ch dÐp. NÕu ai ®-îc nh×n thÊy §×nh Anh lóc nµy th× kh«ng thÓ nµo nghÜ r»ng ®ã l¹i lµ mét gi¸m ®èc trung t©m. Trong trang phôc ¸o ph«ng, quÇn lao ®éng vµ giÇy ba ta, anh hoµn toµn kh¸c h¼n víi con ng-êi ngµy th-êng vÉn lu«n ”chØn chu“ trong chiÕc ¸o lôa ”hoa hoÌ“ g¾n liÒn víi 274

Sö ký FPT 1988 - 1998 cµ v¹t lôa phÊp phíi, giÇy da bãng lén, quÇn lµ th¼ng li -íp trong mïi n-íc hoa riªng biÖt. May m¾n cho anh c¸c chµng trai FPT l¹i lµ nh÷ng ng-êi ”helpfull“ nªn c«ng viÖc ®Þnh c- nhanh chãng hoµn thµnh. ThÕ míi biÕt lµm ph¸i yÕu lóc nµy s-íng thËt, nhiÖm vô duy nhÊt lóc nµy chØ lµ ®øng c-êi ®Ó c¸c chµng bít ®i phÇn nµo mÖt nhäc. Råi nh÷ng khã kh¨n ban ®Çu qua ®i, FOX dÇn dÇn ®i vµo nÒ nÕp. FOX con ng-êi vµ sù kiÖn Cã lÏ sù kiÖn n¶y sinh ®Çu tiªn, ®e do¹ m¹ng sèng cña trung t©m non trÎ nµy lµ mét lo¹t... scandals x¶y ra trªn m¹ng TTVN trong FPT HCM mµ ng-êi ta ®· gäi ®ã lµ ”th«ng tin kh«ng lµnh m¹nh“. ThÕ lµ §×nh Anh l¹i ph¶i tøc tèc bay vµo Sµi Gßn ®Ó häp bµn, söa sai... Sau gÇn mét tuÇn ”l-u tró“, cïng víi sù gióp ®ì hÕt lßng cña l·nh ®¹o c«ng ty, anh ®· cøu ®-îc m¹ng sèng cña FOX. §Ó trë thµnh mét m¹ng ®iÖn tö cã l-îng th«ng tin phong phó kh«ng thÓ kh«ng cã ng-êi biªn tËp. Sau mÊy ngµy qu¶ng c¸o vµ tuyÓn chän, qu©n sè cña bé phËn ®· ®-îc t¨ng thªm hai ng-êi ®ã lµ TrÇn Thanh H»ng vµ L-¬ng H-¬ng Giang. Sau ®ã l¹i thªm NguyÔn Hång L©m. Mét ®iÒu v« cïng t×nh cê lµ tÊt c¶ thµnh viªn trong bé phËn lóc nµy ®Òu nh×n nhau qua... l¨ng kÝnh ®Ýt chai. Ngµy b¶o vÖ kÕ ho¹ch kinh doanh 1997 ®· ®Õn (22/3/97). LÇn ®Çu tiªn b¶o vÖ kÕ ho¹ch kinh doanh nªn §×nh Anh chuÈn bÞ kh¸ chu ®¸o. C¶ bé phËn ®Òu cã mÆt t¹i phßng häp. §×nh Anh nãi hay, rÊt l«i cuèn vµ trµn ®Çy nhiÖt t×nh, tin t-ëng. Anh ®· nhÊn m¹nh ®Õn kh¶ n¨ng 275

Sö ký FPT 1988 - 1998 TTVN trong viÖc phôc vô h¬n 1500 giao. KÕt qu¶ cuèi cïng lµ anh ®· ®¹t ®iÓm cao nhÊt, mét ng«i vÞ mµ tr-íc nay ng-êi gi÷ nã vÉn lµ qu¸n qu©n §ç Cao B¶o (Gi¸m ®èc FIS). ThËt lµ mét dÊu hiÖu tèt cho t-¬ng lai cña FOX. LÇn ra qu©n ®Çu tiªn ®Ó giíi thiÖu m×nh lµ héi chî triÔn l·m EXPO’97. C¶ trung t©m chØ cã mét ngµy chuÈn bÞ nh-ng ®· thu ®-îc nh÷ng kÕt qu¶ tèt ®Ñp. Víi sù hç trî cña c¸c bé phËn kh¸c, gian hµng FPT tr«ng thËt s¸ng sña. C¸c thiÕu n÷ nhµ m×nh trong trang phôc ¸o dµi tr¾ng víi b¨ng ®á v¾t chÐo vai tr«ng nh- nh÷ng hoa hËu thùc sù trªn sµn diÔn. Víi hµng b¨ng r«n ”M¹ng th«ng tin miÔn phÝ duy nhÊt“, Chu Thanh Hµ hÇu nh- ®· kÐo ®-îc c¶ thiªn h¹ ®æ x« vÒ gian hµng FPT. Ban nh¹c TTVN còng ®· kÞp thêi ®Õn gãp søc. Víi dµn ©m thanh s«i ®éng vµ tµi diÔn thuyÕt hïng hån cña c¸c nh©n viªn tiÕp thÞ FPT ®· hoµn toµn thu hót ng-êi xem. Ngay c¶ gi¸m ®èc §×nh Anh còng ®ãng mét vai trß tÝch cùc trong viÖc giíi thiÖu m×nh nµy. Hµng chôc gam tê r¬i bay vÌo vÌo ®Õn tay ng-êi tham quan. Ng-êi ta ®ua nhau ®¨ng ký tham gia sö dông m¹ TTVN. Råi Huy ch-¬ng vµng Héi trî triÓn l·m còng ®-îc trao vÒ tay FPT. Qu¶ lµ mét thµnh c«ng kh«ng nhá b-íc ®Çu. Mïa hÌ 1997 ®· tíi mang theo c¸i mµu ®á chãi chang lu«n th«i thóc con ng-êi ta ph¶i lµm ®-îc c¸i g× ®ã. Mong muèn ph¸t triÓn thËt nhanh m¹ng l-íi kh¸ch hµng ®Ó cã thÓ tiÕn ®Õn thu phÝ, b¾t ®Çu thùc hiÖn b-íc mét cña kÕ ho¹ch kinh doanh, khiÕn cho ®Ých th©n Tæng gi¸m ®èc Tr-¬ng Gia B×nh ph¶i ®øng ra ®«n ®èc ®¬n vÞ non trÎ nµy. Anh ®· t×nh nguyÖn lµm tæng chØ huy chiÕn dÞch ph¸t triÓn kh¸ch hµng víi môc tiªu ®Ò ra lµ ph¶i ®¹t ®-îc con sè 8.000 ng-êi sö dông vµo ®Çu th¸ng 8. TÊt c¶ c¸c ph-¬ng ¸n maketing cã thÓ ®Òu ®-îc sö dông: marketing qua b¸o chÝ, 276

Sö ký FPT 1988 - 1998 chÝ, qua m¹ng TTVN, qua FAX, qua c¸c ®¹i lý cña c«ng ty..., ®Æc biÖt lµ qua mét ®ªm TTVN víi sù qu¶ng c¸o rÇm ré vµ mét ch-¬ng tr×nh c«ng phu. Trong nh÷ng nµy hÌ nãng bøc ®Çu th¸ng 7, trung t©m FOX l¹i ®-îc ®ãn nhËn mét thµnh viªn míi: NguyÔn Tö Qu¶ng (tøc Net.QuangNT), mét chuyªn gia virus næi tiÕng kh«ng nh÷ng trªn m¹ng TTVN mµ cßn trong c¶ giíi tin häc víi mét läat nh÷ng phiªn b¶n BKAV. Qu¶ng lµ ng-êi ®Çu tiªn cña Trung t©m kh«ng ph¶i dïng ®Õn ”l¨ng kÝnh“ khi lµm viÖc. Ch-a kÞp thùc hiÖn kÕ ho¹ch thu phÝ TTVN th× ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh cho ViÖt Nam héi nhËp víi Internet. Mong muèn ®-îc trë thµnh mét trong nh÷ng nhµ ISP ®Çu tiªn ë ViÖt Nam khiÕn cho FOX l¹i b¾t ®Çu mét chiÕn dÞch míigiµnh quyÒn ISP. C«ng viÖc khã kh¨n tr-íc tiªn lµ thuyÕt phôc sù ñng hé hoµn toµn cña Ban l·nh ®¹o c«ng ty ®èi víi viÖc më lo¹i h×nh dÞch vô nµy. Sau mét lo¹t nh÷ng b¸o c¸o, kÕ ho¹ch, dù to¸n... gi¸m ®èc §×nh Anh ®· giµnh ®-îc hÇu hÕt c¸c sè phiÕu cña Ban Tæng gi¸m ®èc vµ l·nh ®¹o c«ng ty. Hå s¬ tµi liÖu chi tiÕt ®· ®-îc Chu Thanh Hµ chuÈn bÞ s½n sµng, c¸c mèi quan hÖ míi ®ang dÇn ®-îc thiÕt lËp. HÇu nh- c¶ bé phËn ®· kh«ng ®i nghØ m¸t cïng c«ng ty t¹i Nha Trang trong mïa hÌ nµy ®Ó tËp trung vµo nhiÖm vô träng ®¹i nµy. §×nh Anh, Thanh Hµ suèt ngµy rong ruæi trªn ®-êng trªn chiÕc Dream cò, hÕt lªn Bé KHCN&MT l¹i qua Tæng tôc B-u ®iÖn, råi Bé Néi vô, l¹i häp hµnh cïng Ban chØ ®¹o Quèc gia vÒ ch-¬ng tr×nh Internet... B¸o chÝ d¹o nµy liªn tôc l¨ng xª vÒ mét gi¸m ®èc trÎ, n¨ng næ, nhiÖt t×nh ®¾m ch×m víi c«ng viÖc, hÕt lßng v× sù nghiÖp 277

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®æi míi c«ng nghÖ th«ng tin n-íc nhµ. Cã b¸o ®· gäi anh lµ Bill Gates ViÖt Nam. TruyÒn h×nh còng th-êng xuyªn ®Õn quay Trung t©m vµ pháng vÊn vÞ gi¸m ®èc trÎ... Cuèi cïng th× chóng ta ®· ®¹t ®-îc ®iÒu m×nh mong -íc: QuyÕt ®Þnh c«ng nhËn quyÒn ISP ®èi víi c«ng ty FPT. §©y chÝnh lµ dÊu Ên quan träng quyÕt ®Þnh toµn bé h-íng ®i cña bé phËn sau nµy. Cã quyÕt ®Þnh råi, ho¹t ®éng thÕ nµo ®©y? Víi hµng lo¹t ý t-ëng ®· ®-îc nung nÊu trong ®Çu, vÞ gi¸m ®èc trÎ quyÕt ®Þnh thùc hiÖn b»ng ®-îc lý t-ëng cña m×nh. NhËn thÊy vÞ trÝ tÇng 4 cña toµ nhµ 37 L¸ng H¹ ®· trë nªn chËt chéi khi Trung t©m cÇn thªm nh÷ng nh©n viªn míi, thÕ lµ Gi¸m ®èc l¹i quyÕt ®Þnh ®i t×m ®Þa ®iÓm an cmíi cho m×nh. Trong dÞp nµy hai sinh viªn NguyÔn V¨n Khoa vµ NguyÔn Quèc Thanh ®-îc nhËn vµo bé phËn thùc tËp. Chuyªn gia marketing D-¬ng Thµnh Nam còng ®-îc ®iÒu ®éng tõ trung t©m FSS sang ®Ó hç trî cho FOX. Sinh viªn TrÇn Minh Trung còng ®-îc chuyÓn tõ FIS sang ®Ó ®-îc thùc hiÖn c«ng viÖc phï hîp víi ®Ò tµi tèt nghiÖp cña m×nh. §Þa ®iÓm ®· t×m ®-îc: toµ nhµ 75 TrÇn H-ng §¹o, mét vÞ trÝ rÊt thÝch hîp cho ho¹t ®éng kinh doanh trong t-¬ng lai cña bé phËn. V¨n phßng ®· h×nh thµnh, mét v¨n phßng t-¬ng ®èi ®Ñp m¾t ch¼ng kh¸c g× mét v¨n phßng T©y. V¨n phßng ®Ñp cÇn ph¶i cã ng-êi ®Ñp ngåi. Vµ thÕ lµ Hoa kh«i Thu Trang ®· ®-îc mêi ®Õn lµm lÔ t©n. C¸c bé phËn ®-îc chØnh ®èn l¹i ®Ó b¾t ®Çu mét cuéc chiÕn míi. Nhãm Marketing còng ®-îc bæ sung thªm em NguyÔn Minh Håi xinh ®Ñp, n¨ng næ, ng-êi ®· lµm bao chµng trai FPT -íc m¬ vÒ mét ”c« g¸i FIS“ khoÎ kho¾n, 278

Sö ký FPT 1988 - 1998 bÒn bØ trong lÔ kû niÖm 13/9 cña c«ng ty ngµy nµo. Vµ bé phËn còng ®-îc ®æi tªn thµnh Trung t©m Internet FPT. ”Ph¶i tranh thñ thêi c¬!“ - khÈu hiÖu cña Trung t©m trong nh÷ng ngµy nµy. ”Lµ mét trong 4 nhµ ISP vµ mét trong 6 nhµ ICP, m×nh ph¶i cè g¾ng ®i tr-íc ng-êi kh¸c mét b-íc ®Ó giµnh cho m×nh mét l-îng kh¸ch hµng tiÒm n¨ng trong khi c¬ së vËt chÊt ®· ®-îc chuÈn bÞ s½n“ - Gi¸m ®èc th-êng nh¾c nhë c¸c nh©n viªn cña m×nh. ChiÕn dÞch hµnh qu©n lªn ®-êng ®i t×m kh¸ch hµng, ®µo t¹o kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ Internet cho kh¸ch hµng ®· ®-îc Chu Thanh Hµ tæ chøc thùc hiÖn nhanh chãng. Trong khi ®ã, nhãm kü thuËt vÉn lu«n ®«n ®èc VDC ®Ô cã ®-îc ®-êng truyÒn vµ tªn miÒn sím nhÊt. LÇn ®Çu tiªn ®-îc biÕt Internet lµ g× khiÕn cho toµn bé nh©n viªn cña Trung t©m kh«ng ai muèn vÒ nhµ sau giê lµm viÖc. Lóc nµo còng muèn chói ®Çu vµo t×m hiÓu nh÷ng c¸i míi l¹ mµ c¸i m¹ng nhÖn nµy ®em l¹i. Vµ råi kh¸ch hµng còng bÞ nh÷ng nh©n viªn FOX kÐo vµo nçi ®am mª nµy. Cã kh¸ch hµng, cã tiÒn ®Ó thu råi. Mét c¸n bé phô tr¸ch tµi chÝnh míi cña FOX xuÊt hiÖn nh-ng l¹i v« cïng quen thuéc víi ng-êi FPT. §ã lµ chÞ NguyÔn ThÞ D-, vî anh §ç Cao B¶o, mét gi¸m ®èc tµi n¨ng nhÊt FPT vµ còng lµ ng-êi ®· lu«n gióp ®ì FOX trong nh÷ng lóc khã kh¨n nhÊt. ChÞ D- lµ mét trong nh÷ng ng-êi lín tuæi nhÊt FOX, chØ sau b¸c thanh tra §µo Vinh. Sù gãp mÆt cña chÞ ®· tÆng thªm cho mçi ng-êi ë trung t©m nöa tuæi ®êi. TiÕp theo lµ mét lo¹t nh©n viªn míi xuÊt hiÖn. Mét sù ®æi míi ®Õn chãng mÆt. ThØnh tho¶ng l¹i nh×n thÊy mét g-¬ng mÆt míi ®Õn nçi c¸c chµng tÇng hai nhiÒu khi kh«ng biÕt ®ã lµ ”ng-êi nhµ“ hay ”ng-êi l¹“ n÷a. Vµ råi ®Çu mïa 279

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®Çu mïa xu©n n¨m nay, mét thµnh viªn trong nhãm s¸ng lËp, L· Hång Nguyªn, chia tay víi bé phËn ®Ó lªn ®-êng ®i du häc. Lêi kÕt: Nh×n l¹i mét n¨m qua víi bao sù kiÖn, bao thay ®æi, chóng t«i ®· nhËn ®-îc biÕt bao sù gióp ®ì cña nh÷ng ng-êi ®· cïng chóng t«i, theo suèt chóng t«i trong qu·ng ®-êng v-ît qua nh÷ng khã kh¨n thö th¸ch ban ®Çu ®Ó tiÕp tôc ®øng v÷ng vµ ph¸t triÓn. Ngµy nay, Trung t©m Internet FPT ®· cã thÓ tù hµo vÒ nh÷ng g× m×nh ®· ®¹t ®-îc. Víi 25 g-¬ng mÆt t-¬i trÎ, tuæi ®êi trung b×nh cßn rÊt thÊp, chØ 23,6 tuæi ®ang phôc vô h¬n 2000 kh¸ch hµng (c¶ Internet vµ Intranet), chóng t«i thùc sù ®· g©y ®-îc tiÕng t¨m kh«ng nhá. Nh©n dÞp kû niÖm FPT trßn 10 tuæi, xin ®-îc thay mÆt Trung t©m göi tíi Ban l·nh ®¹o, cïng toµn thÓ c¸c thµnh viªn C«ng ty FPT lêi chóc mõng nhiÖt liÖt vµ lêi c¶m ¬n ch©n thµnh nhÊt. Chóng t«i ch©n thµnh c¶m ¬n ng-êi mÑ ®· Êp ñ vµ nu«i d-ìng m×nh kh«n lín nh- ngµy h«m nay.

280

Sö ký FPT 1988 - 1998

Tr-¬ng Gia B×nh
Lª Quang TiÕn Phã tæng gi¸m ®èc FPT Anh sinh n¨m 1956, sau Bill Gate mét n¨m. Thêi phæ th«ng anh häc chuyªn to¸n Chu V¨n An, tèt nghiÖp §¹i häc Tæng hîp Moscow, Khoa To¸n c¬, anh còng b¶o vÖ luËn ¸n PTS t¹i ®ã. Th¸ng 12 n¨m 1988, sau khi thµnh lËp FPT anh ®i §øc tu nghiÖp mét n¨m, ®Õn 12-1989 anh l¹i quay vÒ FPT vµ ë l¹i ®ã ®Õn b©y giê. Anh lµ ng-êi thµnh lËp vµ lµ Gi¸m ®èc ®Çu tiªn cña C«ng ty. Vµo thêi ®iÓm thµnh lËp C«ng ty anh lµ c¸n bé cña ViÖn C¬ häc, ViÖn KHViÖt Nam, biÖt ph¸i sang ViÖn NCCNQG. Sau nµy khi FPT ®· trë nªn næi tiÕng, chóng t«i hay gäi ®ïa anh lµ anh S¸u. C¸i næi bËt nhÊt cña anh S¸u theo t«i lµ sù say mª ®Õn ng©y th¬ c¸c ý t-ëng míi vµ mét quyÕt t©m tíi møc l× lîm ®Ó ®i ®Õn cïng: thµnh c«ng còng nh- thÊt b¹i. Ng-êi ngoµi th× nãi r»ng ®iÓm m¹nh nhÊt cña anh S¸u lµ tô tËp ®-îc mét lò qu¸i nh©n cã sõng cã má t©m huyÕt ®i theo FPT tõ lóc kh«ng cã g× c¶ cho ®Õn tËn b©y giê. Khi ®ã, n¨m 1988 anh cã d¸ng ng-êi dong dáng, th- sinh, hót thuèc l¸ liªn tôc vµ hoµn toµn kh«ng biÕt uèng bia, r-îu. Anh cã tÝnh c¶ tin nh÷ng ng-êi anh míi quen, ®Æc biÖt nh÷ng ng-êi cã kh¶ n¨ng ¨n nãi l-u lo¸t vÒ nh÷ng lÜnh vùc anh kh«ng am hiÓu. §iÓm g©y Ên t-îng nhÊt cña anh S¸u lµ kh¶ n¨ng tr×nh bµy rÊt l«i cuèn c¸c ý t-ëng. NhiÒu khi ý t-ëng cña ng-êi kh¸c nh-ng anh cã thÓ tr×nh bµy cho thÝnh gi¶ mét 281

Sö ký FPT 1988 - 1998 c¸ch hoµn toµn tù tin vµ hÊp dÉn ®Õn møc ngay t¸c gi¶ cña ý t-ëng còng ph¶i th¸n phôc. Khi FPT cßn ®ãng ë nhµ b¸c V¨n (B¸c Vâ Nguyªn Gi¸p), chóng t«i th-êng hay võa ®i trong v-ên võa nãi chuyÖn. T«i v« cïng kh©m phôc anh S¸u v× thØnh tho¶ng anh l¹i hån nhiªn dõng l¹i c¹nh mét gèc c©y trong v-ên võa tÌ võa diÔn thuyÕt, c¶ hai viÖc anh ®Òu lµm say s-a. Theo t«i biÕt trong lÞch sö nh©n lo¹i chØ cã hai vÜ nh©n cã thÓ lµm ®-îc hai viÖc cïng mét lóc, ®ã lµ Napoleon Bonapart vµ George Washinhton, anh S¸u lµ ng-êi thø ba cã kh¶ n¨ng hiÕm hoi ®ã.

282

Sö ký FPT 1988 - 1998

§ç Cao B¶o
Khóc Trung Kiªn Gi¸m ®èc FSS §Ó trë thµnh mét ng-êi FPT thùc sù chØ cÇn mét ®iÒu kiÖn duy nhÊt: g¾n bã vµ phÊn ®Êu hÕt m×nh v× sù ph¸t triÓn chung cña FPT. Tuy nhiªn ®Ó trë thµnh mét ng-êi FPT næi tiÕng, ngoµi ®iÒu kiÖn ®ã cßn cÇn thªm Ýt nhÊt mét trong sè c¸c ®iÒu kiÖn sau: 1 - Cã tµi n¨ng trong mét hoÆc nhiÒu lÜnh vùc: c«ng nghÖ, kinh doanh, thÓ thao, v¨n nghÖ hoÆc bÊt kú mét ho¹t ®éng kh¸c cña c«ng ty. 2 - Cã thµnh tÝch cao vµ duy tr× ®-îc thµnh tÝch ®ã t¹i ®Ønh cao trong nh÷ng lÜnh vùc trªn, nãi c¸ch kh¸c ph¶i lµ mét "Leader". 3 - Lµ mét trong nh÷ng ng-êi tham gia x©y dùng c«ng ty tõ nh÷ng ngµy ®Çu thµnh lËp, ®Æc biÖt lµ trong sè t¸m thµnh viªn ®Çu tiªn. 4 - Cã mét ®Æc ®iÓm ®Æc tr-ng nµo ®ã thËt ®Æc biÖt, kh«ng gièng ai vµ kh«ng ai b¾t ch-íc ®-îc. 5 - Cã mét nçi ®am mª, t×m mäi c¸ch (kh«ng ph-¬ng h¹i ®Õn lîi Ých cña c«ng ty) ®Ó ®eo ®uæi ®am mª ®ã, tèt nhÊt lµ trong mét ngµy ®Ñp trêi nµo ®ã biÕt c¸ch lµm cho nçi ®am mª cña m×nh phï hîp víi víi ®am mª cña anh Tr-¬ng Gia B×nh hoÆc anh Bïi Quang Ngäc. 283

Sö ký FPT 1988 - 1998 Trong nh÷ng ng-êi FPT ®ang cßn ë c«ng ty hiÖn nay, ngoµi Ban TG§, cã lÏ Gi¸m ®èc Trung t©m HÖ thèng th«ng tin §ç Cao B¶o lµ ng-êi héi tô nhiÒu nhÊt c¸c yÕu tè trªn ®©y, hiÓn nhiªn anh lµ mét trong sè nh÷ng ng-êi FPT næi tiÕng nhÊt. LÇn ®Çu tiªn t«i thùc sù cã Ên t-îng vÒ anh B¶o lµ tõ n¨m 1995, vµo mét ngµy kh«ng nhí bèi c¶nh nh- thÕ nµo, t«i ®-îc tham dù buæi anh B¶o tr×nh bµy vÒ "Ph-¬ng ph¸p 4H", mét ý t-ëng næi tiÕng vÒ viÖc tiÕp thÞ vµ ®eo b¸m kh¸ch hµng. Cã lÏ nªn cã mét lóc nµo ®ã, chÝnh t¸c gi¶ sÏ tr×nh bµy l¹i mét c¸ch hÖ thèng vÒ ph-¬ng ph¸p nµy, rÊt ®«ng nh÷ng ng-êi b¸n hµng vµ tiÕp thÞ cña FPT hiÖn nay ch¾c ch-a tõng ®-îc nghe. Theo c¸ch hiÓu cña t«i ®©y lµ mét ph-¬ng ph¸p b¸m ®uæi, nhiÒu tÇng, nhiÒu líp ®èi víi c¸c kh¸ch hµng chiÕn l-îc. Ph-¬ng ph¸p nµy cã -u ®iÓm lµ viÖc tËn dông søc m¹nh tæng hîp cña FPT tõ mét nh©n viªn b×nh th-êng ®Õn TG§ vµ tÊt c¶ ®-îc thùc hiÖn víi sù víi sù phèi hîp cña mét nh©n viªn b¸n hµng cô thÓ. Theo t«i ®©y lµ ph-¬ng ph¸p hiÖu qu¶ nhÊt, ®Æc biÖt víi ®Æc ®iÓm kinh doanh cña FPT, nhÊt lµ cña FIS. Thùc ra, chñ yÕu kh«ng ph¶i lµ nghÜ ra ph-¬ng ph¸p ®ã, c¸c quan ®iÓm c¬ b¶n ®Òu cã thÓ gÆp ë ®©u ®ã trong c¸c s¸ch vë, tµi liÖu vÒ kinh doanh, tiÕp thÞ vµ b¸n hµng,... §iÒu chñ yÕu lµ ë chç anh B¶o ®· tr×nh bµy l¹i mét c¸ch rÊt hÖ thèng, sinh ®éng, dÔ hiÓu vµ b¶n th©n anh ®· cã nh÷ng biÖn ph¸p tæ chøc ®Ó vËn hµnh bé m¸y kinh doanh cña FIS theo t- t-ëng ®ã. Nh÷ng thµnh c«ng cña FIS ph¶i ch¨ng lµ hÖ qu¶ tÊt yÕu cña nh÷ng nç lùc kiªn tr× cña anh B¶o ®Ó ¸p dông ph-¬ng ph¸p 4H. Céng víi mét ph-¬ng ph¸p hîp lý vµ nhÊt qu¸n, §ç Cao 284

Sö ký FPT 1988 - 1998 Cao B¶o thùc sù cßn lµ mét tÊm g-¬ng vÒ sù quan t©m ®Õn kh¸ch hµng, kh«ng chØ lµ kh¸ch hµng chung chung mµ lµ tõng con ng-êi cô thÓ; kh«ng chØ lµ c¸c c«ng viÖc cã liªn quan ®Õn hîp ®ång hay dù ¸n mµ lµ tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò kh¸c. VÒ ®iÓm nµy, t«i ®-îc nghe kÓ l¹i mét c©u chuyÖn nh- sau: mét lÇn kho¶ng 9 giê tèi, anh B¶o cã ®iÖn tho¹i víi mét chÞ lµ kÕ to¸n tr-ëng cña mét kh¸ch hµng, qua c©u chuyÖn anh biÕt ngµy mai chÞ Êy khëi c«ng x©y nhµ vµ anh B¶o ®· nãi ngay, ®¹i ý lµ "nÕu thÕ th× em ph¶i ®Õn chÞ xem sao". Thùc ra chuyªn m«n vÒ m¸y tÝnh vµ kinh doanh m¸y tÝnh th× cã liªn quan g× ®Õn nghÒ x©y dùng? Mµ nÕu cã th× t¹i sao l¹i nhÊt quyÕt ph¶i ®Õn ngay lóc ®· lµ qu¸ muén? T«i ®· hái l¹i anh B¶o, vµ chÝnh anh ®· tr¶ lêi cho t«i: "M×nh ch¼ng biÕt cã thÓ gióp ®ì ®-îc g×, nh-ng x©y nhµ lµ mét chuyÖn rÊt quan träng ®èi víi mét con ng-êi, m×nh ®Õn vµo lóc Êy chØ lµ sù quan t©m tù nhiªn". Quan t©m ®Õn kh¸ch hµng lµ c©u nãi cöa miÖng cña bÊt cø ng-êi b¸n hµng nµo, nh-ng ®Ó cã ®-îc mét sù quan t©m tù nhiªn nh- anh B¶o ch¾c kh«ng mÊy ng-êi lµm ®-îc, kh«ng ph¶i v× ®iÒu ®ã ®ßi hái mét tµi n¨ng ®Æc biÖt, mµ nã cÇn ®Õn mét c¸i g× ®ã b×nh th-êng h¬n nh-ng còng khã kh¨n h¬n.

285

Sö ký FPT 1988 - 1998

Lª Quang TiÕn
Khóc Trung Kiªn Gi¸m ®èc FSS Cã thÓ cßn c¸ch nµo ®ã kh¸c mµ t«i kh«ng biÕt, nh-ng theo kinh nghiÖm cña t«i th× chØ cã hai c¸ch ®Ó cã thÓ nãi chuyÖn víi Phã Tæng gi¸m ®èc Lª Quang TiÕn nhiÒu h¬n 15 phót. C¸ch thø nhÊt: nghe anh kÓ chuyÖn c-êi. C¸ch nµy ai còng cã thÓ vµ còng s½n sµng thùc hiÖn. C¸ch thø hai: b¹n cø nãi vµ anh kh«ng nghe. C¸ch nµy khã h¬n nhiÒu. Kh«ng biÕt t«i cã chñ quan kh«ng, nh-ng ë FPT hiÖn nay chØ cã mét ng-êi lµm ®-îc: Tr-¬ng Gia B×nh. TÊt c¶ c¸c c«ng viÖc kh¸c, cho dï ®Êy lµ ®ßi nî, ®Êu thÇu, t¨ng l-¬ng, khen th-ëng, chiÕn l-îc ph¸t triÓn, ch-¬ng tr×nh c«ng nghÖ, xö lý kû luËt c¸n bé hay viÖc g× ®i n÷a th× ®èi víi Lª Quang TiÕn, thêi gian ®Ó ®-a ra quyÕt ®Þnh hoÆc ý kiÕn cÇn thiÕt Ýt khi cÇn ®Õn 15 phót. T«i cã Ên t-îng rÊt m¹nh vÒ nhµ l·nh ®¹o tµi chÝnh cña FPT vµo dÞp cuèi n¨m 1996, khi ®ã anh Thµnh Nam vµ t«i ®· cã nhiÒu cuéc th¶o luËn vÒ viÖc s¶n xuÊt vµ kinh doanh phÇn mÒm cña FPT nãi chung vµ FSS nãi riªng. Sau rÊt nhiÒu cuéc trao ®æi chóng t«i nhÊt trÝ víi nhau lµ cÇn ph¶i cã mét c¸ch nh×n toµn diÖn vµ c¬ b¶n h¬n tõ nhiÒu khÝa c¹nh: ®Çu t-, tµi chÝnh, tæ chøc ®éi ngò, qu¶n lý s¶n xuÊt, ®Þnh h-íng c«ng nghÖ, ®Þnh h-íng kinh doanh, hîp t¸c trong n-íc vµ hîp t¸c quèc tÕ... Tõ ®ã chóng t«i ®i ®Õn mét ®Ò xuÊt bÊt ngê vµ t¸o b¹o lµ ®Ò nghÞ anh Lª Quang 286

Sö ký FPT 1988 - 1998 TiÕn vÒ lµm gi¸m ®èc FSS! C¶ anh Nam vµ t«i ®Òu hiÓu r»ng ®©y lµ mét ®Ò xuÊt kh«ng b×nh th-êng vµ khã thùc hiÖn. Tuy vËy, chóng t«i vÉn quyÕt ®Þnh tiÕn hµnh. Sù thùc th× chóng t«i ®· thùc hiÖn ®-îc mét nöa kÕ ho¹ch: thuyÕt phôc anh TiÕn nhËn lêi, tiÕc r»ng phÇn thø hai chóng t«i ®· kh«ng lµm ®-îc lµ thuyÕt phôc anh B×nh ®ång ý. Trong nh÷ng n¨m qua, ®èi víi nh÷ng kÕ ho¹ch vµ ®Ò xuÊt liªn quan ®Õn phÇn mÒm chóng t«i th-êng nhËn ®-îc sù ñng hé, ®ång ý vµ hç trî cña anh mét c¸ch nhanh chãng, nhiÖt t×nh vµ quyÕt ®o¸n. Cho dï kh«ng ph¶i lóc nµo chóng t«i còng triÓn khai nh÷ng kÕ ho¹ch nµy mét c¸ch thµnh c«ng ®Ó ®¸p l¹i sù ñng hé ®ã. Kh«ng ph¶i trong mäi vÊn ®Ò vµ kh«ng ph¶i ai còng cã thÓ ra c¸c quyÕt ®Þnh quan träng trong vßng 15 phót. Tuy nhiªn, tõ khÝa c¹nh cña m×nh trong c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn, FSS thùc sù cÇn ®Õn nh÷ng quyÕt ®Þnh m¹nh mÏ vµ cïng víi nã lµ sù ®am mª, chÊp nhËn thö th¸ch, khã kh¨n vµ m¹o hiÓm cña nh÷ng ng-êi khai ph¸.

287

Sö ký FPT 1988 - 1998

Bïi Quang Ngäc
Khóc Trung Kiªn Gi¸m ®èc FSS Ng-êi miÒn Nam cã mét tõ rÊt ®a nghÜa: quËy. LÇn ®Çu tiªn t«i tiÕp xóc víi anh Ngäc lµ cã liªn quan ®Õn tõ nµy. Kho¶ng n¨m 90, 91 khi t«i cßn ë APPINFO vµ ®ang thùc hiÖn c¸c hîp ®ång phÇn mÒm víi Hµng kh«ng ViÖt Nam (HKVN) khu vùc phÝa Nam. Khi ®ã ®éi phÇn mÒm FPT còng ®ang thùc hiÖn c«ng viÖc t-¬ng tù ë khu vùc phÝa B¾c. Mét ngµy, khi t«i ®ang triÓn khai hÖ thèng b¸n vÐ gi÷ chç t¹i phßng vÐ néi ®Þa 27B NguyÔn §×nh ChiÓu, Tp HCM th× gÆp anh Ngäc vµ anh §µo Kh¾c HËu, ë Ban tin häc vµ th«ng tin HKNV, ®Õn ch¬i. Cã lÏ do ¶nh h-ëng cña nhiÒu th¸ng liªn tôc l¨n lén trong Sµi Gßn t«i hái ®ïa c¸c anh mét c©u ®¹i lo¹i lµ: bän anh vµo ®©y ®· ®i quËy ë ®©u ch-a. Vµ nhanh chãng nhËn ®-îc sù ph¶n øng kh¸ gay g¾t. Vµ anh Ngäc cã vÎ nh- kh«ng thÓ rêi khái phßng vÐ nÕu ch-a hái l¹i t«i cho ra nhÏ. M·i ®Õn cuèi buæi, sau mét håi nãi chuyÖn t«i míi ph¸t hiÖn ra r»ng th× ra c©u ®ïa cña t«i ®· dÉn ®Õn mét sù hiÓu lÇm rÊt nghiªm träng vµ khi sù hiÓu lÇm ®ã ®· ®-îc xãa bá, anh Ngäc tuy vÉn hËm hùc nh-ng lêi nãi ®· trë l¹i nhÑ nhµng: "Chó nãi thÕ, bän anh hiÓu nhÇm lµ ph¶i". Råi khi vÒ lµm viÖc t¹i FPT, t«i ®· kh«ng Ýt lÇn ®-îc nghe l¹i c©u nãi Êy tõ chÝnh anh Ngäc, phÇn lín lµ ngay sau nh÷ng cuéc tranh c·i rÊt c¨ng th¼ng. VÒ nh÷ng cuéc tranh c·i nµy, anh Lª Quang TiÕn ®· ®Æt riªng cho mét tªn gäi rÊt d©n d· vµ 288

Sö ký FPT 1988 - 1998 d©n d· vµ còng rÊt ®óng b¶n chÊt: mæ bß. NhiÒu lÇn t«i ®· ph¶i nghi ngê vÒ vèn tiÕng ViÖt cña m×nh, bëi t«i tù cho m×nh lµ cã ®«i chót c¶m høng víi v¨n ch-¬ng vµ còng kh«ng ®Õn nçi qu¸ vông vÒ vÒ tõ ng÷ vËy mµ trong c¸c cuéc tranh luËn víi anh Ngäc t«i rÊt th-êng r¬i vµo t×nh tr¹ng dÉn ®Õn hiÓu nhÇm vÒ ý t-ëng ban ®Çu. M·i råi t«i còng ®o¸n nhËn ra nguyªn nh©n cña hiÖn t-îng cã thÓ gäi lµ kú l¹ nµy. Nã xuÊt ph¸t tõ mét ®Æc ®iÓm mµ ®a sè chóng t«i th-êng rÊt thiÕu, cßn b¶n th©n anh th× l¹i qu¸ d- thõa ®ã lµ tÝnh s©u s¸t, cô thÓ ®Õn tõng chi tiÕt céng thªm vµo ®ã lµ th¸i ®é kh«ng khoan nh-îng víi bÊt cø hiÖn t-îng nµo mµ anh tù cho sù l¬ lµ, chÓnh m¶ng hoÆc ®¹i kh¸i trong c«ng viÖc (cho dï, trong nh÷ng t×nh huèng nhvËy nhËn ®Þnh cña anh th-êng chñ quan vµ ®éc ®o¸n nªn còng rÊt th-êng kh«ng chÝnh x¸c). Mét ®«i lÇn t«i cø nghÜ, nÕu nh- c¸c qu¶n trÞ dù ¸n cña FSS mµ gièng ®-îc anh Ngäc trong lÜnh vùc nµy th× ch¾c ch¾n khu vùc tÇng 3, tßa nhµ FPT, 37 L¸ng Hµ sÏ trë thµnh Ga Hµng Cá - Hµ Néi. Bï l¹i c¸c dù ¸n ph¸t triÓn vµ hîp ®ång phÇn mÒm ch¾c ch¾n sÏ tiÕn triÓn víi tèc ®é nhanh h¬n.

289

Sö ký FPT 1988 - 1998

NguyÔn Trung Hµ
Lª Quang TiÕn Phã tæng gi¸m ®èc Cßn cã tªn gäi lµ Hµ “Bêm” do anh Hoµng Quang Vinh, TG§ Cotec, ®Æt cho. Anh sinh n¨m 1962, tèt nghiÖp Tæng hîp Moscow, Khoa To¸n. VÒ n-¬c n¨m 1984 vµ lµm viÖc ë ViÖn C¬ häc, vµ tham gia nhãm nhiÖt chÊt cña anh B×nh t¹i ®©y. Hµ “Bêm” còng lµ mét tay nghiÖn thuèc l¸ nÆng, cã biÖt tµi uèng r-îu nh- n-íc l· vµ hÇu nh- kh«ng say. Anh cã n¨ng khiÕu bÈm sinh vÒ cê b¹c vµ tµi chÝnh. Anh cã thÓ thøc liÒn 3 ngµy 3 ®ªm ®Ó ®¸nh bµi vµ theo chç t«i biÕt thu nhËp cña anh tõ kho¶n nµy cßn nhiÒu lÇn cao h¬n l-¬ng Gi¸m ®èc ACB. Anh tham gia FPT ngay tõ ngµy thµnh lËp. §Õn n¨m 1994 th× anh sang lµm Gi¸m ®èc Ng©n hµng ACB chi nh¸nh Hµ Néi, tõ n¨m 1988 anh lµm TG§ C«ng ty Togi. Hµ “Bêm” cã tµi xem t-íng vµ tö vi, céng thªm c¸ch nãi nh¸t gõng, th©m thuý nªn quanh lu«n cã mét líp khãi ®Çy vÎ bÝ hiÓm bao phñ. Anh cã kh¶ n¨ng nhËn xÐt con ng-êi kh¸ chÝnh x¸c, ãc nhËn xÐt tinh tÕ vµ c¸i l-ìi rÊt nhän nªn ®-îc b¹n bÌ t«n träng vµ quý mÕn. Mét lÇn chóng t«i ®i c«ng chuyÖn ë B¾c Kinh, cÇn ph¶i ®Õn mét kh¸ch s¹n ®Ó lµm viÖc. Chóng t«i gäi taxi vµ ®-a card cña kh¸ch s¹n ®ã. Tay l¸i taxi loay hoay mét lóc råi nãi kh«ng biÕt kh¸ch s¹n nµy. V× biÕt chót tiÕng Tµu nªn Trung Hµ liÒn xem tÊm card b»ng tiÕng tµu vµ nãi b»ng tiÕng Tµu víi tay l¸i xe: Kh¸ch s¹n NhÞ hµ m·, vËy t×m chç nµo cã t-îng hai con ngùa n-íc th× ®ç l¹i! Håi l©u kh«ng 290

Sö ký FPT 1988 - 1998 tíi n¬i, t«i sèt ruét, xem l¹i tÊm card, lËt mÆt sau thÊy ®Ò tiÕng Anh: Hotel Land Mark. Ho¸ ra ch÷ land mark phiªn ©m sang tiÕng Tµu lµ nhÞ hµ m· chø kh«ng liªn quan g× ®Õn ngùa nghÏo á ®©y c¶. V¶ l¹i tay l¸i xe nãi tiÕng Anh cßn tèt h¬n chóng t«i, anh ta than thë: NÕu c¸c «ng mµ nãi tiÕng Anh tõ ®Çu th× t«i ®-a c¸c «ng ®Õn tõ l©u råi.

291

Sö ký FPT 1988 - 1998

ChuyÖn anh Ch©u “to”
TrÇn Nam Dòng Trung t©m Internet FPT HCM Trong c¸c nh©n vËt cña FPT TP Hå ChÝ Minh, ng-êi g©y Ên t-îng vµ cã ¶nh h-ëng nhiÒu ®Õn t«i nhÊt, ®ã lµ anh Hoµng Minh Ch©u (Ch©u “to”). §iÒu ®ã kh«ng h¼n lµ v× anh lµ Gi¸m ®èc Chi nh¸nh, v× t«i vèn kh¸ kÞ gi¬ víi c¸c sÕp. ë anh Ch©u cã mét c¸i g× ®ã rÊt l«i cuèn ng-êi nghe, rÊt hãm hØnh nh-ng l¹i rÊt th©m thóy, rÊt tho¶i m¸i nh-ng cùc kú cã uy. Vµ phôc nhÊt ë anh lµ tµi nãi chuyÖn vÒ ®ñ mäi ®Ò tµi, mµ nãi chuyÖn bao giê còng rÊt hay, bëi v× anh lu«n l¸i ®-îc c©u chuyÖn theo ý m×nh, lu«n cã nh÷ng lý lÏ rÊt chÆt chÏ ®Õn nçi rÊt nhiÒu khi ng-êi nghe ph¶i c«ng nhËn lµ m×nh sai mÆc dï tr-íc ®ã Ýt phót vÉn tin ch¾c lµ m×nh ®óng. T«i nhí m·i lÇn ®Õn nhËn viÖc ë 96 NguyÔn ThÞ Minh Khai. LÇn ®ã anh Ch©u hái t«i qua loa kiÓu: "Chó cã biÕt g× vÒ tin häc kh«ng? Chó thÝch lµm vÒ c¸i g×?". Khi nghe t«i tr¶ lêi lµ kh«ng biÕt mét tÝ g× vÒ tin häc, anh ®éng viªn "Kh«ng sao ®©u, ë FPT lóc ®Çu còng ch¼ng ai biÕt g×, b©y giê chó xuèng phÇn mÒm lµm thö, kh«ng thÝch th× l¹i chuyÓn". Nãi chung, anh ch¼ng cÇn quan t©m ®Õn chuyªn m«n cña t«i, chØ cÇn nghe anh Thµnh Nam giíi thiÖu "Th»ng nµy Sê-ti-c« l¾m" lµ

292

Sö ký FPT 1988 - 1998 nhËn lu«n. Ph-¬ng ch©m cña anh lµ th»ng nµo ch¬i tèt th× lµm còng tèt. Anh Ch©u cã biÖt tµi thuyÕt phôc ng-êi kh¸c vµ gi¶i quyÕt c¸c khóc m¾c, m©u thuÉn trong anh em. Th-êng anh em trong c«ng ty cã t©m t-, nguyÖn väng hay v-íng m¾c g×, gÆp anh lµ mäi chuyÖn sÏ dÞu ®i. Håi lµm ë Phßng phÇn mÒm, nhiÒu lóc khã kh¨n, Quèc Hïng ®· cïng t«i ®Õn xin ý kiÕn anh vµ chÝnh nh÷ng cuéc nãi chuyÖn víi anh ®· gi¶i to¶ ®-îc nçi lo l¾ng cña chóng t«i, nhÊt lµ cña Quèc Hïng. T«i ch-a thÊy mét ai ph¸t biÓu hay nh- anh Ch©u. Trong mäi cuéc häp, trong khi c¸c bµi ph¸t biÓu kh¸c th-êng rÊt kh« khan mang tÝnh b¸o c¸o th× bµi ph¸t biÓu cña anh bao giê còng g©y ®-îc sù chó ý cña ®éc gi¶ nhê tÝnh hµi h-íc, sù th©m thóy cña c¸c c©u nãi. BÒ ngoµi d-êng nh- anh kh«ng chuÈn bÞ g×, nh-ng thùc ra, tõng c©u ch÷ cña anh ®· ®-îc lùa chän rÊt kü, s¾p xÕp tr-íc trong ®Çu. Anh hay dïng nh÷ng ch©m ng«n thµnh ng÷ ®¾t gi¸ vµ lèi ph¸t biÓu song ®Ò trong c¸c bµi ph¸t biÓu cña m×nh vµ ®ã chÝnh lµ nguyªn nh©n cña sù thµnh c«ng. Kh«ng mét ai trong c«ng ty l¹i cã nhiÒu thµnh ng÷ hay ®-îc nh¾c ®i nh¾c l¹i nh- thÕ. Më ®Çu bµi ph¸t biÓu vÒ th¸ch thøc 98, anh dïng "Con ®-êng chóng ta ®i kh«ng cã tr¹m dõng ch©n vµ nÕu cã ai ®ã kh«ng thÓ ®i ®-îc n÷a th× h·y cè mµ ch¹y". Nãi vÒ FPT HCM, anh khiªm tèn "Con ®-êng chóng ta ®i rÊt ®¸ng tù hµo FPT HCM cã thÓ h·nh diÖn mµ nãi r»ng - chóng ta lµ mét chi nh¸nh lín nhÊt ViÖt Nam. Chóng ta cã doanh sè vµ uy tÝn lín, vÒ nh©n sù th× anh em khoÎ, chÞ em ®Ñp. Chóng ta tù hµo v× ®-îc kh¸ch hµng yªu mÕn vµ tÝn nhiÖm". VÒ quan hÖ víi kh¸ch hµng, anh dïng 293

Sö ký FPT 1988 - 1998 ph-¬ng ch©m "Cña kh¸c hµng c¸i g× còng th¬m". Vµ anh rÊt tù hµo khi kh¸c hµng khen m×nh "MÊy th»ng nµy lµm th× thèi nh-ng ®-îc c¸i gäi lµ tíi ngay". "Lµm marketing cho FPT b©y giê lµ s-íng nhÊt bëi v× nãi c¸i g× chóng nã còng nghe"... vµ cßn biÕt bao nhiªu c©u nãi kh¸c cña anh ®· ®i vµo tõ ®iÓn cña anh chÞ em trong c«ng ty. Nh-ng c¸i mµ t«i kho¸i nhÊt ë anh cã lÏ lµ tµi... ch¬i. Cã lÏ bëi v× víi tr¸ch nhiÖm cña m×nh, t«i Ýt gÆp anh trong c«ng viÖc, chØ nghe anh em nãi r»ng anh rÊt cã tµi thuyÕt phôc c¸c ®èi t¸c, cßn ¨n ch¬i th× t«i gÆp anh nhiÒu vµ v« cïng kh©m phôc sù ®a tµi cña anh. D-êng nh- anh cã thÓ tham gia vµo mäi lÜnh vùc: cÇm, kú, thi, häa, v¨n, thÓ, mü ®Òu kham ®ñ. Anh lµ mét trong nh÷ng c©y bót xuÊt s¾c cña FPT HCM, mét nhµ biªn kÞch vµ ®¹o diÔn tµi hoa. Anh ch¬i bãng bµn rÊt tuyÖt. Trong thµnh phÇn ®éi V¨n phßng, anh lµ trung phong sè mét. T«i cßn nhí, n¨m 1996, ë Vòng Tµu, ®èi ®Çu víi mét ®éi h×nh toµn c¸c cÇu thñ trÎ khoÎ nh- Anh ChiÕn, B¸ Ngäc, Nguyªn DiÖm, chÝnh anh chø kh«ng ph¶i ai kh¸c ®· ghi bµn th¾ng cho V¨n phßng. T¹i gi¶i bãng ®¸ chµo mõng 13-3 võa qua, tuy ®· mÊy lÇn ®Þnh treo giÇy nh-ng anh vÉn ra s©n trong trËn ®Êu víi 75 Lª ThÞ Hång GÊm vµ nÕu kh«ng cã sù xuÊt s¾c cña thñ m«n Nguyªn DiÖm th× anh ®· ghi ®-îc bµn th¾ng. Anh lµ mét nh©n vËt kh«ng thÓ thiÕu ®-îc trong c¸c cuéc vui v¨n nghÖ. D-êng nh- cã anh, mäi ng-êi c¶m thÊy tù tin h¬n, phÊn chÊn h¬n vµ nh÷ng lêi h« hµo cña anh bao giê còng rÊt cã träng l-îng. Dï ®ã lµ Vungtau 96, dï ®ã lµ Nhatrang 97 hay dÞp lÔ héi 13-3 n¨m nay, sù cã mÆt cña anh ®· lµ mét nöa cña thµnh c«ng trong 294

Sö ký FPT 1988 - 1998 c¸c cuéc vui. Ngoµi nh÷ng bµi h¸t truyÒn thèng mµ bÊt cø bËc cùu binh FPT nµo còng thuéc n»m lßng, anh cßn cã mét kho chuyÖn c-êi vµ nh÷ng trß ¶o thuËt hÊp dÉn. Ch¾c ch¾n chóng ta cßn nhí mµn ¶o thuËt th¸o d©y cña anh ë Nhatrang 97 lµm anh Hång C¬ vµ vî anh Quang ph¶i ph¸t ®iªn lªn v×... ghen. §ît nghØ m¸t võa råi kh«ng cã anh ®i, qu©n ta nh- r¾n mÊt ®Çu, ch¼ng ph¸t ®éng ®-îc g×. ThÕ míi thÊy, ch-a ai cã thÓ thay thÕ ®-îc anh Ch©u trong chuyÖn ¨n ch¬i. C¸c tay ch¬i cã tiÕng trong giíi trÎ nh- Quang Kh¸nh, ViÖt Hµ vÉn cßn qu¸ xa míi ®¹t ®-îc tÇm vãc ®ã. Kh«ng nh÷ng chØ nh÷ng ng-êi trong c«ng ty mÕn phôc tµi nãi chuyÖn cña anh. B¹n bÌ t«i trong nhãm C¶m xóc Nga rÊt thÝch ®-îc ®µm ®¹o víi anh - ®ã thùc sù lµ nh÷ng gi©y phót th- gi·n ®Çy bæ Ých vµ lý thó. Nh÷ng c©u chuyÖn cña anh rÊt triÕt lý nh-ng v× sao ®ã l¹i kh«ng kh« khan, mµ tr¸i l¹i, rÊt hÊp dÉn vµ dÔ hiÓu. D-êng nh-, ë ®©u anh còng lµ trung t©m. Vµ ®iÒu cuèi cïng khiÕn t«i mÕn phôc anh lµ anh rÊt yªu vî vµ th-¬ng con. §i ®©u anh còng gäi ®iÖn b¸o c¸o vÒ víi chÞ Mai kÞp thêi. Anh cã thÓ bá mét buæi nhËu, ®Õn chËm mét cuéc häp, nh-ng kh«ng bao giê chËm trÔ khi ®i ®ãn bÐ M©y. §Õn ch¬i nhµ anh, míi thÊy tÊt c¶ mäi thø trong nhµ anh ®Òu giµnh cho c« con g¸i r-îu. Nh×n anh ch¬i ®ïa hån nhiªn víi bÐ M©y, t«i bçng chît nhËn ra bÝ quyÕt cña sù thµnh c«ng trong anh. 17-7-1998

295

Sö ký FPT 1988 - 1998

Anh Ph¹m Hïng
Lª ThÕ Hïng Trî lý Tæng gi¸m ®èc Anh Ph¹m Hïng lµ Phã tiÕn sü C¬ häc. HiÖn nay anh lµm viÖc ë Khoa Qu¶n trÞ Kinh doanh, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi. Anh lµ mét trong bèn ng-êi ®Çu tiªn cña nhãm Trao ®æi NhiÖt - ChÊt. Anh cã d¸ng trÝ thøc nhÊt trong nhãm. T«i rÊt phôc anh ë c¸ch l¾ng nghe vµ chia sÎ. Bëi thÕ anh lµ ng-êi ph¶i nghe nhiÒu nhÊt vÒ nh÷ng b¨n kho¨n cña t«i trong qu¸ tr×nh theo ®uæi C«ng nghÖ Thùc phÈm t¹i FPT. T«i biÕt anh tõ nh÷ng ngµy häc t¹i Tr-êng §¹i häc Tæng hîp Maxc¬va. D¹o ®ã anh nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò vÒ c¬ häc m¸u, nãi n«m na lµ gi¶i thÝch sù vËn chuyÓn cña m¸u trong c¬ thÓ vµ t×m nh÷ng ®iÒu kiÖn h×nh thµnh c¸c hiÖn t-îng ch¶y m¸u cam hay g©y ®«ng m¸u. Khi gÆp l¹i anh ë ViÖn C¬ häc, anh ®· kh«ng cßn nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò ®ã n÷a mµ ®· chuyÓn sang ®o ®¹c vµ lËp ch-¬ng tr×nh m¸y tÝnh cho c¸c qu¸ tr×nh x©m nhËp mÆn tËn §ång b»ng S«ng Cöu Long. H×nh nh- anh ph¸t hiÖn ra r»ng ¨n uèng qu¸ mÆn lµ nguyªn nh©n chÝnh g©y bÖnh ch¶y m¸u cam vµ muèn gióp ®ång bµo Nam Bé kh¾c phôc. ViÖc kÐo anh ra khái c«ng viÖc ®ã ®Ó tham gia nhãm Trao ®æi NhiÖt - ChÊt ®· chiÕm mÊt cña anh B×nh ®Õn gÇn 3 th¸ng nh- t«i cßn nhí.

296

Sö ký FPT 1988 - 1998 Trong nhãm Trao ®æi NhiÖt - ChÊt anh lµ ng-êi ®-îc giao lµm ®ñ viÖc. T«i cßn nhí cã d¹o anh cïng anh B×nh ®· lang thang vµo tËn nh÷ng ngâ hÎm tèi mÞt vµ tiÕp xóc víi nh÷ng tay bu«n vµng cã tiÕng cña Hµ Néi vµo nh÷ng n¨m ®ã ®Ó mua vµng lµm tµi s¶n tÝch luü cho nhãm. Mét lÇn kh¸c t«i víi anh ®· ë nhµ m¸y thuèc l¸ Thanh Ho¸ mÊy tuÇn t×m nhùa ®-êng ®Ó ®èt lªn, tr¸m vµo nh÷ng chç dß rØ cña ®-êng èng cÊp n-íc cho hÖ thèng ®iÒu hoµ. Anh lµm nh÷ng viÖc nµy nh- chóng tù nhiªn ph¶i lµm, kh«ng thÝch mµ còng ch¼ng chª. §iÒu anh thÝch nhÊt lµ vÏ. §Õn nhµ anh t«i th-êng ®-îc chøng kiÕn anh cëi trÇn, n»m bß trªn sµn vµ vÏ nh÷ng bøc tranh mµ t«i kh«ng sao hiÓu ®-îc. ChÝnh anh lµ ng-êi vÏ nªn logo ®Çu tiªn cña FPT, mét c¸i logo t«i rÊt thÝch mÆc dï ch¼ng hiÓu g×, nh-ng kh«ng ®-îc chÊp nhËn lµm logo cña FPT v× anh B×nh nãi nã qu¸ trõu t-îng. Mª tÝn vµo tµi vÏ cña anh t«i còng ®· nhê anh vÏ cho vµi c¸i logo cho H.V vµo kho¶ng TÕt n¨m 1990. Vµ häc anh B×nh, t«i còng cÊt chóng vµo gãc tñ ®Ó lµm kû niÖm. Con ®-êng cña t«i vµ anh cø t¸ch ra råi l¹i nhËp vµo nhkh«ng. Khi FPT thµnh lËp anh chuyÓn h¼n sang nhãm nghiªn cøu vÒ c¸c lo¹i dßng phun, h×nh nh- ®Ó chÕ t¹o c¸c m¸y in phun, do anh B×nh chØ ®¹o tõ xa, tËn bªn §øc. Sau ®ã anh ®i §øc mét n¨m. §Õn khi vÒ, anh cïng t«i tham gia nhãm chuÈn bÞ ®Ò ¸n thµnh lËp Khoa Qu¶n trÞ Kinh doanh do anh B×nh l·nh ®¹o. §Õn khi t«i kh«ng tham gia nhãm ®ã n÷a th× l¹i chia tay anh. GÇn ®©y anh cïng Khoa Qu¶n trÞ Kinh doanh ®Õn ë trong toµ nhµ FPT, tÇng 5. Ch¾c mÊy b÷a n÷a anh l¹i ®i ®©u ®ã.

297

Sö ký FPT 1988 - 1998

Hïng R©u
NguyÔn Kh¾c Thµnh Phã gi¸m ®èc FSS Nã tªn lµ Hïng. C¸i tªn dï hay dï dë thÕ nµo th× còng lµ do cha mÑ ®Æt cho, hµ cí g× l¹i cø ph¶i thªm ch÷ R©u vµo c¬ chø. õ nã nhiÒu r©u ®Êy th× ®· lµm sao. Khèi kÎ thÌm cã bé r©u nh- nã mµ còng ch¶ ®-îc, cã khi chØ l¬ th¬ d¨m ba sîi còng tØa tØa, tãt tãt tr«ng mµ ph¸t ghÐt. L¾m ®øa xÊu bông l¹i cßn vu cho nã lµ ë bÈn n÷a míi tøc chø. õ th× quÇn ¸o nã ®«i khi còng mang mÇu x×n xØn thËt nh-ng còng cßn h¬n ch¸n v¹n ng-êi. Hay hím g× mÊy c¸i trß xµ phßng nµy Shampoo nä mµ còng ph¶i tù hµo? RÆt lµ mÊy c¸i ®å tiÓu t- s¶n. DÔ th-êng c¸c cô ngµy x-a kh«ng cã mÊy thø ®ã th× kh«ng sèng ®-îc ch¾c? Nh-ng th«i, lßng d¹ con ng-êi, ghen ¨n tøc ë lµ lÏ th-êng t×nh, nã còng ch¶ chÊp. Nã tù biÕt m×nh cã tµi. Ch¶ thÕ mµ tay gi¸m ®èc ph¶i n¨m lÇn b¶y l-ît mêi mäc, nÞnh nät m·i ®Ó nã lµm cè vÊn nã míi chÞu. Nã thÊy m×nh nµo cã kÐm chi Khæng Minh x-a ®-îc L-u BÞ vêi, cµng nghÜ l¹i cµng thÊy th- d·n tõng khóc ruét. ê, mµ thiªn h¹ ch-a ph¶i ®· mï hÕt ®©u. Ngay nh- c¸i l·o B¶o ®Êy, tr«ng ng-êi th× lÎo khÎo lÌo khÌo, cËn gÝ gÞ vËy mµ còng tinh ra phÕt. ChÝnh l·o ®· ph¸t biÓu: Ng-êi nh- Hïng R©u ph¶i 4000 n¨m míi cã mét lÇn! 298

Sö ký FPT 1988 - 1998 L·o thËt còng biÕt ng-êi biÕt cña, ch¼ng nh- mét sè kÎ, bao nhiªu n¨m sèng gÇn nã mµ rèt côc vÉn ch¶ biÕt g×. Thö hái ®· ai ®-îc nh- nã ch-a? Gi gØ g× gi, c¸i g× nã còng lµm ®-îc tuèt. Líp trÎ b©y giê, cã ®-îc d¨m ba ch÷ vÒ m¸y tÝnh th× ®· lªn mÆt, vªnh vªnh v¸o v¸o. Chóng cã biÕt c¸i tªn thuë khai sinh lËp ®Þa "C«ng ty C«ng nghÖ Thùc phÈm" kh«ng? Mµ thùc phÈm lµ ai? lµ nã ®Êy, Hïng R©u chø cßn ai n÷a. §Çu tiªn lµ kem nhÐ. Kem nã lµm thËt hÕt ý, c¸c lo¹i bèn mïa n¨m mïa g× g× cø ph¶i gäi b»ng cô. Råi b¸nh phång t«m nhÐ. B¸nh nã lµm xanh xanh ®á ®á tr«ng ®· thÝch mª. ThÕ mµ c¸i ®¸m gäi lµ ng-êi tiªu dïng Êy l¹i ch¶ hiÓu g×, kh«ng thÌm mua cña nã. Ngu thÕ th× ®óng lµ còng ch¶ xøng ¨n b¸nh cña nã thËt. Nã ch¶ cÇn, nh©n viªn cña nã tù nhiªn mçi ng-êi ®-îc mét ræ, tÊt nhiªn lµ mang vÒ chång ¨n, vî ¨n, bè mÑ ¨n, con c¸i ¨n, ¨n cho ®· ®êi, ¨n cho nhí ®Õn Hïng R©u nµy th× th«i. Ch¸n b¸nh nã chuyÓn sang s÷a. èi giêi, mãn nµy th× ph¶i nãi lµ nã t©m huyÕt ghª l¾m. KiÕn thøc to¸n häc bao nhiªu n¨m giêi ch¶ biÕt ®Ó lµm g×, b©y giê nã ®em ¸p dông hÕt. Nµo tÝch ph©n, vi ph©n, tuyÕn tÝnh -, dïng tÊt! C«ng dông th× ph¶i nãi, khái chª nhÐ. C¸c lo¹i så xÒ nh- TuÊn bÐo cø thö dïng vµi hép cña nã xem, l¹i ch¶ ®-îc nh- TrÇn Thµnh, TrÇn Sung µ, eo ãt ®©u ra ®Êy ngay. NÕu kh«ng bÞ chuyÓn c«ng t¸c th× h¼n b©y giê s÷a HV cña nã ®· trµn ngËp cßn h¬n c¶ con HIV hiÕc g× ®ã. Mµ con cña nã l¹i ch¶ cã g× chèng ®-îc, Trust tê riÕc g× còng chÞu, cø gÝ cho mçi ng-êi mét hép, kh«ng ¨n mµ ®-îc µ. Bèn ngh×n n¨m míi cã ®-îc mét ng-êi nh- nã thËt còng ch¼ng ngoa. Nã s-íng, nã tù hµo, nã thÝch l¾m. Tuy 299

Sö ký FPT 1988 - 1998 vËy, ®«i lóc cã vµi ®iÒu vÉn lµm nã bùc m×nh. Nh- chuyÖn nã ch-a vî hay cã 10 vî th× liªn quan g× ®Õn ai mµ thiªn h¹ còng cø ph¶i châ måm vµo. Nã kh«ng lÊy th× thªm mét ®øa Õ chång chø ®· chÕt ai ®©u mµ còng ph¶i l¾m chuyÖn. Nh-ng th«i ®-îc, mét khi thiªn h¹ ®· thÕ th× nã sÏ lÊy vî cho chóng biÕt tay, lÊy d¨m b¶y vî cho bâ tøc! Nh-ng mµ... thèt nhiªn c¬n bèc ®ång cña nã bÞ ch÷ng l¹i v× nã chît nghÜ kh«ng biÕt c¸i mãn nµy th× ph¶i tÝch ph©n hay vi ph©n nhØ?

300

Sö ký FPT 1988 - 1998

SonTT liÖt truyÖn
Phan V¨n H-ng
V× kh«ng ®ñ søc thµnh c«ng nghiÖp Th× ph¸ cho tan chÝ vÉy vïng M-în thó v¨n ch-¬ng khu©y thÕ luþ LÊy tµi nghiªn bót ®o ®¹o cung

SonTT sinh n¨m 1968, quª ë NghÖ An. ¤ng néi lµm ®Þa chñ, ¸p bøc bãc lét nh©n d©n còng nhiÒu. Theo lêi SonTT kÓ l¹i, bè anh NgäcBQ còng ph¶i lµm thuª cho «ng. Thµnh ra sau nµy, ®Õn ®êi SonTT l¹i ph¶i thê phông anh Ngäc lµm Phã Tæng gi¸m ®èc. ¢u còng lµ luËt nh©n qu¶. Nh-ng ®Êy lµ chuyÖn vÒ sau. SonTT lóc nhá nghÞch ngîm, -a ®¸nh lén, c¶ nhµ kh«ng b¶o ban ®-îc. Lín ®Õn n¨m 16 tuæi th× m·i kh«ng cao n÷a. Ng-êi nhá nh-ng chÝ lín. Bá quª sang Liªn X« du häc. Häc ®-îc vµi n¨m, nh©n v× bÞ ng-êi dÌ bØu lµ nghÌo hÌn nªn tøc khÝ nghØ häc ®i bu«n. Tróng qu¶ còng nhiÒu. Nh-ng cã ®«i lÇn bÞ ®¸nh c-íp, nghÜ r»ng tÝnh m¹ng lµ quý nªn th«i bu«n b¸n vÒ n-íc. 301

Sö ký FPT 1988 - 1998 n-íc. Mong muèn lËp th©n, SonTT bÌn xin vµo FPT lµm viÖc. Võa lµm SonTT võa häc §¹i häc Ngo¹i th-¬ng. Th-êng bá häc lu«n. Khi lµm kho¸ luËn tèt nghiÖp chän ®Ò tµi "Nghiªn cøu vµ tæ chøc c¸c ho¹t ®éng Marketing trong c«ng ty tin häc". Trong kho¸ luËn cã ®o¹n viÕt r»ng: "Trao ®æi lµ mét trong bèn con ®-êng mµ mét ng-êi cã thÓ söa dông ®Ó giµnh ®-îc c¸i hä muèn.  Con ®-êng thø nhÊt lµ tù s¶n xuÊt   Con ®-êng thø hai lµ b»ng c-ìng bøc nh ¨n c¾p, ¨n c-íp  Con ®-êng thø ba lµ ¨n xin   Con ®-êng thø t- lµ trao ®æi  C¬ së cña Marketing ®-îc xuÊt ph¸t tõ con ®-êng thø t- nµy...." Tuy r»ng ý tø lÊy cña ng-êi kh¸c, nh-ng thÇy gi¸o ®äc rÊt thÝch nªn cho SonTT tèt nghiÖp.

302

Sö ký FPT 1988 - 1998 Lµm viÖc t¹i FIS mét thêi gian dµi, chiÕn c«ng còng nhiÒu, lªn ®Õn chøc tr-ëng phßng Marketing. FIS t¨ng tr-ëng rÊt nhanh. Hîp ®ång còng nhiÒu. C¶ ®êi lµm l·nh ®¹o, SonTT häp phßng ®-îc hai lÇn, ®Ò nghÞ kû luËt mét ng-êi. Sau tù thÊy ch¸n, xin chuyÓn sang phßng KÕ ho¹ch kinh doanh. C¸c sÕp còng cho. Kh«ng biÕt SonTT thuËn tay g×, nh-ng cã nghÒ tay tr¸i lµ bu«n b¸n. Th-îng vµng h¹ c¸m, c¸i g× còng kinh doanh. Ngµy FPT míi chuyÓn vÒ L¸ng h¹, ch-a cã ®iÒu hoµ, anh em nãng kh«ng chÞu næi, SonTT rao b¸n qu¹t giÊy, råi chuyÓn sang b¸n C sñi. Kh«ng biÕt lêi ®-îc bao nhiªu. Vµi n¨m gÇn ®©y lµm nghÒ ghi CD. Nhê thÕ còng kÕt giao ®-îc víi nhiÒu b¹n h÷u míi. SonTT b¸n hµng cã tµi, th-êng b¸n ®¾t h¬n ng-êi kh¸c. Cã khi mét ®Üa CD 100.000 ®ång, b¸n ®Õn 500.000, nh-ng thiªn h¹ vÉn thÝch mua. Ng-êi trong c«ng ty th-êng gäi SonTT lµ chî giêi. Còng cã phÇn ®óng. SonTT bu«n b¸n sßng ph¼ng, kh«ng ¨n c¾p cña ai nªn vÉn sèng ®-îc. SonTT lÊy vî, ®Î ®-îc mét con trai, yªu quý l¾m. Ngµy ®i lµm, tèi võa ghi CD võa ch¬i víi con. TÝnh th¼ng th¾n, kh«ng biÕt sî trêi ®Êt. Th-êng khi thÊy sù

303

Sö ký FPT 1988 - 1998 kh«ng hµi lßng lµ chöi. BÊt kÓ lµ ai. TÝnh l¹i thÝch chöi. L©u l©u mµ kh«ng ®-îc chöi, ¨n kh«ng ngon miÖng, ngñ kh«ng ®Çy giÊc, c¬ thÓ yÕu ít, gièng nhcon nghiÖn thiÕu Heroin vËy. Sinh thêi SonTT cã tµi v¨n ch-¬ng, cã tµi chöi bíi, hiÓu biÕt l¹i nhiÒu. Nh÷ng khi c¸u giËn lªn mµ chöi th× lêi lÏ ngoa ngo¾t, giäng v¨n s©u s¾c mµ chua cay. Tõng ch÷ tõng tõ nh- c¾t thÞt, lét da, chäc x-¬ng, hót tuû. Ng-êi nghe võa bùc võa tøc, võa hËn võa ®au. Ng-êi bÞ SonTT chöi mµ thµnh uÊt øc nh- CUONGPL, thËm chÝ tuyÖt tÝch giang hå nh- DMU nhiÒu kh«ng kÓ xiÕt. V¨n phong uyÓn chuyÓn mµ hïng hån, ý tø míi l¹ mµ s©u xa. Nh÷ng bµi chöi cña SONTT còng cã thÓ gäi lµ tuyÖt t¸c v¨n ch-¬ng. So víi TrÇn L©m viÕt hÞch chöi Tµo Th¸o ngµy x-a tµi n¨ng ch¾c còng kh«ng kÐm g×. ChØ tiÕc r»ng kh«ng cã Tµo Th¸o, thµnh ra c¸i tªn SonTT kh«ng thÓ l-u danh sö s¸ch ®-îc. Hìi ¬i, SonTT cã tµi mµ kh«ng gÆp thêi thÕ. §¸nh tiÕc l¾m thay.

304

Sö ký FPT 1988 - 1998

TrÇn Thu Hµ
NguyÔn M¹nh Hïng Trung t©m §Ò ¸n vµ ChuyÓn giao c«ng nghÖ
Trong ®Çu t«i lóc nµo còng hiÓn hiÖn khu«n mÆt t-¬i c-êi vµ ªm ¶ cña chÞ. ChÞ nhÑ nhµng, dÔ th-¬ng, gÆp chÞ thËt dÔ chÞu. T«i cã c¶m gi¸c nçi bùc däc sau chuyÕn ®i marketing kh¸ch hµng thÊt b¹i sÏ tan biÕn ®i nÕu ®-îc nh×n thÊy khu«n mÆt vui t-¬i, ®-îc thÊy nô c-êi duyªn d¸ng cña chÞ. Cã lÏ ë FPT ai còng biÕt chÞ. V× chÞ qu¶n lý hå s¬ c¸ nh©n cña tÊt c¶ chóng ta. ChÞ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ con ng-êi cña c«ng ty, lo thñ tôc ký hîp ®ång cho nh©n viªn míi, lµm giÊy tê cho ng-êi ®i c«ng t¸c n-íc ngoµi, tæ chøc c¸c líp ®µo t¹o, thi tuyÓn còng nh- thi ®Þnh kú cña c«ng ty. NhiÒu ng-êi b¶o chÞ cã c¸i d¸ng vÎ nhÑ nhµng vµ thanh lÞch kiÓu g¸i Hµ Thµnh. Cã ng-êi cho r»ng chÞ cã vÎ ®iÖu ®µ, bay b-ím. Cßn t«i biÕt ch¾c r»ng, ®»ng sau c¸i vÎ bÒ ngoµi ®ã lµ mét con ng-êi ®Çy s¸ng t¹o vµ nghÞ lùc, mét con ng-êi cÇn cï ch¨m chØ nh- mét th«n n÷ c¶ ®êi chØ m¶i mª cÊy cµy trªn c¸nh ®ång "nh©n sù", mét ng-êi biÕt c¸ch lµm viÖc vµ ®Æc biÖt lµ lµm viÖc víi con ng-êi. Thu Hµ lµ mét trong nh÷ng ng-êi ®Çu tiªn lµm viÖc t¹i FPT. Ng-êi ta xÕp chÞ cïng víi nh÷ng nh©n vËt næi tiÕng 305

Sö ký FPT 1988 - 1998 FPT nh- TG§ Tr-¬ng Gia B×nh, vua tiÕu l©m TiÕn LQ, l·o thµnh thanh tra §µo Vinh... C« bÐ n÷ sinh ®¹i häc s- ph¹m ngo¹i ng÷ ngµy nµo giê ®©y lµm mét c«ng viÖc v« cïng quan träng cña c«ng ty tin häc hµng ®Çu cña ViÖt Nam. Ngµy t«i vµo lµm ë FPT chÞ vÉn cßn th- ký. Håi ®ã nhiÒu ng-êi gäi chÞ lµ hoa kh«i FPT, nh÷ng ai lµm ë FPT tõ tr-íc ®Òu nãi "Ngµy x-a Thu Hµ xinh l¾m". Mµ thùc ra ®©u chØ cã ngµy x-a. T«i thÊy h×nh nh- sau khi sinh con chÞ cßn xinh h¬n, duyªn h¬n th× ph¶i. Cã mét ®iÒu kh«ng gièng ai lµ bµ Trî lý TG§ vÒ TCCB khëi sù tõ d©n ngo¹i ng÷. Tr-íc ®©y, c«ng viÖc TCCB do nhµ th¬ TrÇn V¨n Tr¶n phô tr¸ch. Sau khi c«ng ty s¾p xÕp l¹i nh©n sù, anh Tr¶n chuyÓn sang lµm viÖc ë Hanoi School of Business, chÞ ®-îc ph©n c«ng tiÕp tôc c«ng viÖc cña anh Tr¶n. Vµ chÞ ®· quyÕt chÝ b¾t ®Çu sù nghiÖp cña m×nh b»ng mét lo¹t c«ng viÖc cã tÝnh ®æi míi vÒ chÊt. Trong lÔ tæng kÕt s¸u th¸ng ®Çu n¨m n¨m ngo¸i, lÇn ®Çu tiªn cã mét phô n÷ lªn b¸o c¸o vµ còng lÇn ®Çu tiªn cã mét b¸o c¸o t-¬ng ®èi ®Çy ®ñ vµ chi tiÕt vÒ nh©n sù FPT. HÖ thèng c¸n bé FPT ®-îc qu¶n lý quy cñ h¬n. Check point sinh ra tõ thêi chÞ. Cã lÏ ®Õn b©y giê ng-êi ta míi hiÓu hÕt t¸c dông cña c¸i c«ng viÖc t-ëng nh- thõa nµy. NhiÒu nhµ l·nh ®¹o FPT sö dông nã nh- mét c«ng cô ®Ó ®¸nh gi¸ nh©n viªn, cßn c¸c c¸n bé FPT dïng nã nh- mét chiÕc g-¬ng ®Ó soi l¹i chÝnh m×nh sau 6 th¸ng lµm viÖc. Nh©n viªn míi tuyÓn ®-îc ®µo t¹o, c¸c c¸n bé nguån ®-îc ®µo t¹o, ai cã nhu cÇu ®µo t¹o ®-îc ®µo t¹o. DÜ nhiªn häc ph¶i g¾n liÒn víi thi cö. Ng-êi ng-êi ®i thi, ai còng thi, tõ ban tæng gi¸m ®èc ®Õn b¶o vÖ, lÔ t©n. Vµ cã danh hiÖu tr¹ng nguyªn, cã rïa ®¸ nh- thêi V¨n MiÕu. 306

Sö ký FPT 1988 - 1998 Ch¾c h¼n ai ai còng vµi lÇn ®iÒn vµo phiÕu gãp ý. D©n chñ lµ vËy, vai trß cña quÇn chóng nh©n d©n, ý t-ëng cña c¸n bé c«ng ty ®-îc xem xÐt vµ ®¸nh gi¸. Trung t©m b¹n cã nhu cÇu tuyÓn ng-êi -? Cã ngay. ChÞ sÏ ra th«ng b¸o trªn c¸c ph-¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng, chÞ thu gom hå s¬ cïng l·nh ®¹o c«ng ty vµ trung t©m tæ chøc thi tuyÓn. B¹n ®· chuyÓn hîp ®ång ch-a? GÆp chÞ mµ hái, ®õng ngÇn ng¹i. B¹n muèn thi tr-íc h¹n ®Ó t¨ng l-¬ng -? Cø ®Ò xuÊt víi chÞ mét c¸ch v« t- ®i. ChÞ tuy rÊt bËn nh-ng s½n sµng tiÕp b¹n, gi¶i thÝch b¨n kho¨n, th¾c m¾c cña b¹n. ChÞ sèng trong bÇu kh«ng khÝ s«i ®éng vµ vui vÎ cña thêi kú FPT lín m¹nh. Mét lÇn qua phßng trî lý, t×nh cê nãi chuyÖn víi chÞ, t«i hái c«ng viÖc cã khã kh¨n kh«ng? Thu Hµ c-êi rÊt t-¬i vµ nãi: "B×nh th-êng th«i anh ¹". Nãi thÕ th«i chø tiÕp xóc vµ gi¶i quyÕt c¸c c«ng viÖc vÒ nh©n sù lµ mét viÖc theo t«i lµ v« cïng khã kh¨n vµ phøc t¹p. C«ng viÖc ®ßi hái võa nhÑ nhµng võa døt kho¸t, võa chÝnh x¸c võa s¸ng t¹o. T«i lu«n t©m niÖm "Mét c«ng ty thµnh c«ng hay kh«ng phô thuéc rÊt nhiÒu vµo viÖc biÕt dïng ng-êi: Ph¶i biÕt nhËn ai, bè trÝ hä ë vÞ trÝ nµo, ®èi xö víi ng-êi cã c«ng vµ ng-êi m¾c khuyÕt ®iÓm ra sao...". C«ng viÖc quan träng lµ vËy mµ lóc nµo Thu Hµ còng t-¬i c-êi. Qu¶ lµ chÞ ®· thµnh c«ng trong c«ng viÖc. NhiÒu ng-êi thiÕt t-ëng chÞ chØ biÕt lµm viÖc. Song thùc ra Thu Hµ rÊt dÝ dám. ChÞ nãi chuyÖn rÊt cã duyªn, chuyÖn tiÕu l©m kh«ng nh÷ng chØ biÕt kÓ mµ cßn biÕt h-ëng thô. Ai ®ã b¶o t«i r»ng chÞ h¸t rÊt hay. Thùc ra t«i ch-a mét lÇn ®-îc nghe chÞ h¸t song kh«ng hiÓu sao t«i rÊt tin vµo lêi nãi ®ã. Vµ t«i cø chê ®îi, chê ®îi ®Ó ®Õn mét ngµy nµo ®ã ®-îc th-ëng thøc mãn ¨n mµ m×nh mong muèn tõ l©u. 307

Sö ký FPT 1988 - 1998 Khi t«i viÕt bµi nµy th× c¶ thÕ giíi trµn ngËp trong bãng ®¸, cßn FPT ®ang rén lªn chñ ®Ò nghØ m¸t Cöa Lß. Thu Hµ chÝnh lµ ng-êi ®ang rµ so¸t l¹i danh s¸ch nh©n viªn, xem chÝnh x¸c cã bao nhiªu ng-êi, ai thuéc diÖn nµo. L¹i s¾p tæng kÕt s¸u th¸ng ®Çu n¨m, l¹i thi cö vµ check point, l¹i xÐt t¨ng l-¬ng theo ®Þnh kú s¸u th¸ng. Vµ chÞ l¹i vïi ®Çu vµo c«ng viÖc víi tÊm lßng vµ nhiÖt huyÕt víi lßng ham mª vµ sù s¸ng t¹o cña m×nh. Ch¼ng khã kh¨n g× l¾m t«i còng cã thÓ ®o¸n tr-íc r»ng Thu Hµ sÏ cßn tiÕp tôc lµm cho chóng ta söng sèt vÒ nh÷ng chiªu bµi nh©n sù cña chÞ vµ t«i tin r»ng vÊn ®Ò nh©n sù FPT trong t-¬ng l¹i kh«ng xa sÏ ®-îc hoµn thiÖn. T«i còng mong r»ng ch¼ng bao l©u n÷a anh em ta còng sÏ cã trong tay sæ lao ®éng... nh- ai. Hµ néi th¸ng 6 n¨m 1998

308

Buæi ph«i thai...
PGS, PTS Tr-¬ng Gia B×nh Tæng gi¸m ®èc FPT SÏ lµ mét sai lÇm nÕu kh«ng nh¾c ®Õn buæi ph«i thai cña FPT víi nh÷ng tr¨n trë, suy t- vµ t×m kiÕm. T«i xin tËp trung viÕt vÒ giai ®o¹n quan träng nµy, c¸c giai ®o¹n tiÕp theo ch¾c ®· cã nhiÒu ng-êi viÕt. Cã ®-îc FPT ngµy nay lµ do ®ãng gãp t©m trÝ vµ søc lùc cña mçi thµnh viªn FPT vµ biÕt bao nhiªu ng-êi kh¸c n÷a. Do chñ quan vµ thêi gian cã h¹n bµi viÕt nµy kh«ng thÓ kh«ng s¬ xuÊt, phiÕn diÖn vµ nhiÒu sai sãt, rÊt mong b¹n ®éc th«ng c¶m bá qua. ChØ mong ®©y lµ mét ®ãng gãp nhá vµo x©y dùng truyÒn thèng c«ng ty víi -íc mong FPT liªn tôc ph¸t triÓn, ph¸t triÓn vµ bÒn v÷ng. ThÕ hÖ “Khãi löa chiÕn tranh” H¬n nöa cuèi cña thÕ kû XX lµ c¬n lèc lÞch sö lín nhÊt cña ViÖt Nam. Nã xo¸y cuèn ®i qua biÕt bao sù kiÖn ®æi thay: phong kiÕn, thuéc ®Þa, ®¸nh Ph¸p, ®uæi NhËt, giµnh ®éc lËp d©n téc, thiÕt lËp chÕ ®é d©n chñ céng hoµ, ®¸nh Mü, thèng nhÊt ®Êt n-íc, khñng ho¶ng kinh tÕ, ®æi míi... Kh«ng biÕt lµ may hay rñi, song chóng t«i n»m trong c¬n lèc ®ã. Cã lÏ nÐt ®Æc tr-ng nhÊt cña thÕ hÖ chóng t«i lµ khãi löa chiÕn tranh. Chóng t«i ra ®êi trong chiÕn tranh, lín lªn trong chiÕn tranh. §Õn khi nghe tin chiÕn th¾ng 1975, ®Êt n-íc ®· hßa b×nh, chóng t«i ®· kh«ng tin ®Êy l¹i lµ sù thËt. Tõ khi cßn lµ nh÷ng ®øa trÎ 10 tuæi, chóng t«i hiÓu thÕ nµo lµ c¸i rÐt cña c¬n giã mïa §«ng B¾c thæi qua liÕp tre xéc lªn l-ng. Xoay, co thÕ nµo còng rÐt kh«ng ngñ

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®-îc. Chóng t«i hiÓu thÕ nµo lµ c¸i ®ãi cån cµo vµ vÞ th¬m ngon cña mét c¸i ch©n cua muèi trong chiÕc v¹i ®Çy dßi do chÞ con bµ chñ nhµ tèt bông cho. Chóng t«i ®· quen víi bom ®¹n, chÕt chãc... nh- sù thÓ ph¶i lµ nh- vËy. Chóng t«i ®· sèng chØ víi mét môc tiªu cao c¶ nhÊt: giµnh ®éc lËp d©n téc vµ thèng nhÊt Tæ quèc. Mäi hµnh vi trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp lóc ®ã ®Òu phôc vô môc tiªu chung ®ã. ChiÕn tranh lµ ®au khæ, khã kh¨n vµ khã kh¨n, ®au khæ ®· d¹y cho chóng t«i t×nh b¹n, t×nh ®ång ®éi, t×nh yªu ®Êt n-íc, ý nghÜa cuéc sèng. Trong nh÷ng n¨m th¸ng mÞt mï khãi löa chiÕn tranh ®ã, §¶ng vµ B¸c Hå ®· cã chÝnh s¸ch, mµ ®Õn b©y giê chóng t«i vÉn ng¹c nhiªn vµ kh©m phôc tÇm nh×n cña nã: Thay v× nghÜa vô qu©n sù, ra chiÕn tr-êng, nh÷ng tµi n¨ng trÎ ViÖt Nam ®-îc cho ®i ®µo t¹o ®¹i häc, bé phËn xuÊt s¾c nhÊt ®-îc ®i häc n-íc ngoµi. Ph¶i ch¨ng trong nh÷ng n¨m chiÕn tranh mét mÊt mét cßn, B¸c Hå tin t-ëng s¾t ®¸ vµo toµn th¾ng vµ chuÈn bÞ nguån nh©n lùc chiÕn l-îc cho c«ng cuéc x©y dùng ®Êt n-íc hßa b×nh, thèng nhÊt vµ phån vinh trong t-¬ng lai. T«i may m¾n thi vµo ®¹i häc ®-îc ®iÓm cao, ®-îc häc dù bÞ mét n¨m ë tr-êng §¹i häc Kü thuËt Qu©n sù vµ may m¾n lín nhÊt cña t«i lµ ®-îc cö ®i häc tr-êng §¹i häc Tæng hîp Maxc¬va (MGU), th-êng ®-îc gäi ë ViÖt Nam lµ Tr-êng Lomonosov. Cã thÓ nãi céi nguån cña FPT cã g¾n bã víi Tr-êng Lomonosov, g¾n bã víi Khoa To¸n c¬. NhiÒu ng-êi cã ¶nh h-ëng quyÕt ®Þnh ®èi víi FPT lµ cùu häc viªn tr-êng Lomonosov nh- c¸c anh NguyÔn V¨n §¹o, Vò §×nh Cù, NguyÔn V¨n §iÖp... NhiÒu c¸n bé FPT lµ cùu häc viªn Lomonosov nh- c¸c anh Bïi ViÖt Hµ, Lª ThÕ 310

Sö ký FPT 1988 - 1998 ThÕ Hïng, Lª Quèc H÷u, NguyÔn Trung Hµ, NguyÔn Thµnh Nam, NguyÔn Kh¾c Thµnh... Trong phong c¸ch STC ngµy nay cã s¾c th¸i phong trµo v¨n thÓ Khoa To¸n c¬. C¸c cô nãi “gÇn mùc th× ®en” qu¶ lµ ®óng. Trong nh÷ng n¨m häc ë n-íc ngoµi, t«i còng hiÓu ra mét ®iÒu: nghÌo lµ hÌn, hÌn lµ nhôc. Ng-êi Nga, ng-êi TiÖp, ng-êi §øc... ®· chöi rña, khinh bØ, thËm chÝ cßn ®¸nh ®Ëp ng-êi ViÖt Nam khi hä mua hµng, göi hµng vÒ n-íc. Lßng tù hµo vÒ d©n téc anh hïng cña t«i bÞ tæn th-¬ng nghiªm träng. T«i tù nhñ nÕu ngµy x-a B¸c Hå nãi vÒ nçi nhôc vong quèc n« th× ngµy nay ng-êi ViÖt Nam ph¶i röa nçi nhôc nghÌo hÌn. Nh÷ng lÇn gÆp anh NguyÔn V¨n §¹o sang c«ng t¸c ë Maxc¬va, nghe anh kÓ vÒ mét ng-êi tªn lµ Hoµng Quang Vinh ®· trë nªn giµu cã nhê c¸c hîp ®ång khoa häc kü thuËt ®· nhen nhãm hy väng vÒ con ®-êng xãa nhôc nghÌo hÌn... §iÓm xuÊt ph¸t- ng-êi anh c¶, ViÖn sü NguyÔn V¨n §¹o T«i gÆp anh lÇn ®Çu tiªn vµo kho¶ng n¨m 1978-1979, khi cßn lµ sinh viªn MGU. Lóc ®ã anh ®· lµ yÕu nh©n cña nÒn khoa häc ViÖt Nam víi chøc ViÖn phã kiªm Tæng thký ViÖn Khoa häc ViÖt Nam. Nhí ®Õn anh, t«i nhí ®Õn m¸i tãc ch¶i bãng lËt vÒ phÝa sau, bé comple nghiªm chØnh vµ chiÕc cÆp to lu«n bªn m×nh. TÊt nhiªn næi bËt nhÊt ë anh vÉn lµ mét nô c-êi r¹ng rì, v« t- vµ trÎ trung. Thêi gian ®· kh«ng thay ®æi nô c-êi Êy. Anh NguyÔn V¨n §¹o lµ mét trong rÊt Ýt nhµ khoa häc ViÖt Nam cã tÇm cì hµng ®Çu thÕ giíi. Chuyªn m«n cña anh lµ dao ®éng phi tuyÕn. Tuy lµm c«ng t¸c l·nh ®¹o ®· l©u n¨m, anh vÉn tiÕn hµnh nghiªn cøu khoa häc. GÇn ®©y, 311

Sö ký FPT 1988 - 1998 anh vµ ®ång t¸c gi¶ - ViÖn sü Mitropolski võa ®-îc nhËn gi¶i th-ëng lín cña nhµ n-íc Ucraina. Anh lµ con ng-êi rÊt cã b¶n lÜnh, khÝ kh¸i, trung thùc vµ c«ng t©m. Anh hµnh ®éng quyÕt ®o¸n, kh«ng e dÌ c¸c hËu qu¶ mçi khi nghÜ ®ã lµ viÖc lµm ®óng, hîp víi ®¹o lý. §èi víi líp ®µn anh, c¸c bËc tiÒn bèi, anh sèng tr-íc sau nh- mét, cã t×nh cã nghÜa. C¸c bµi b¸o cña anh viÕt vÒ Gi¸o s- Lª V¨n Thiªm s©u ®Ëm t×nh thÇy trß, rÊt c¶m ®éng. §èi víi líp trÎ chóng t«i, anh ®Æt niÒm tin t-ëng tuyÖt ®èi vµ ñng hé hÕt m×nh, c«ng t©m. Kh«ng ph¶i ngÉu nhiªn mµ tõ nh÷ng n¨m 1980 ViÖn C¬ häc do anh phô tr¸ch ®· ®i ®Çu trong viÖc øng dông khoa häc kü thuËt, c«ng nghÖ vµo s¶n xuÊt, ®êi sèng víi c¸c danh tiÕng nh- NguyÔn Xu©n Hïng, NguyÔn H÷u Hïng, Hoµng Quang Vinh... Tuy hµm cao, chøc träng nh-ng anh lu«n gi÷ mét t¸c phong gi¶n dÞ, rÊt gÇn gòi quÇn chóng. Cã lÇn cÇn ®i gÊp buæi s¸ng vµo Thanh Hãa, chóng t«i ®· ®Ëp cöa vµo nhµ anh xin ch÷ ký cña sÕp vµo lóc 12 giê ®ªm. V× anh lµ sÕp ®Çu tiªn nªn t«i ®· t-ëng r»ng sÕp nµo còng dÔ d·i nh- vËy. Sau nµy t«i míi hiÓu m×nh lÇm. Hai m-¬i n¨m tr«i qua, chóng t«i ®· lµm viÖc cËt lùc, liªn tôc s¸ng t¹o víi nhiÒu ý t-ëng, ®Ò ¸n t¸o b¹o nh- FPT, XÝ nghiÖp liªn doanh C¬ ®iÖn l¹nh, Khoa qu¶n trÞ kinh doanh, Khu c«ng nghÖ cao Hµ Néi... vµ thùc tÕ lµ cho ®Õn nay tÊt c¶ c¸c ®Ò ¸n trªn ®Òu xuÊt ph¸t tõ anh. Chóng t«i thËt sù tù hµo vÒ ®iÒu ®ã.

312

Sö ký FPT 1988 - 1998 Tõ nghiªn cøu khoa häc ®Õn thùc tiÔn VÒ n-íc 1985, chóng t«i trµn trÒ nhiÖt huyÕt thµnh lËp mét nhãm nghiªn cøu khoa häc c¬ b¶n víi hy väng trë thµnh “tiÓu“ tr-êng ph¸i Sedov ë ViÖt Nam. ViÖn sü Sedov lµ nhµ khoa häc sè mét vÒ c¬ häc c¸c m«i tr-êng liªn tôc cña X« ViÕt, lµ thÇy gi¸o lín cña anh NguyÔn V¨n §iÖp, cña Lª ThÕ Hïng vµ t«i. Nhãm chóng t«i lóc ®ã cã anh Ph¹m Hïng, b¹n ®ång niªn cïng khoa, anh NguyÔn Hång Phan, b¹n ®ång niªn cïng ®¹i ®éi t¹i §¹i häc Kü thuËt Qu©n sù, anh Lª ThÕ Hïng, b¹n ®ång Khoa To¸n c¬ vµ sau nµy cßn cã anh NguyÔn V¨n Th¨ng, ng-êi do anh Hoµng Quang Vinh giíi thiÖu vµo nhãm ®Ó ®¶m nhËn phÇn thùc nghiÖm vµ phÇn ®iÖn. Tõ khi cßn ë Maxc¬va t«i cã ý ®Þnh vµo Thµnh phè Hå ChÝ Minh c«ng t¸c, nªn ®· bµn víi anh NguyÔn Trung Hµ cïng vµo Nam. Anh Hµ nhËn tr¸ch nhiÖm ®i tiÒn tr¹m vµo c«ng t¸c ë Ph©n viÖn C¬ häc thµnh phè Hå ChÝ Minh. Nh-ng sau chóng t«i ®æi ý ®Þnh vµ anh Hµ l¹i kÐo c¶ gia ®×nh ra B¾c. Nh©n tiÖn, anh ®-îc ph©n tr«ng coi viÖc chë thiÕt bÞ ®iÒu hoµ trung t©m gì tõ bÖnh viÖn Chî RÉy ra l¾p cho nhµ m¸y thuèc l¸ Thanh Hãa. Anh ®· ngñ trªn chiÕn container chë m¸y. Toa tµu chë container kh«ng hiÓu kiÓu g× ®· ®i lÖch ®-êng ray vµ ch¹y trªn ®Êt b»ng mét qu·ng. May sao kh«ng ®æ toa, kh«ng lËt container vµ kh«ng x¶y ra tai n¹n nµo. Nhãm nghiªn cøu cña chóng t«i ®· lµm chÊn ®éng c¶ ViÖn C¬ bÐ nhá (khi ®ã ®ãng ë 208D §éi CÊn) kh«ng ph¶i v× thµnh tùu g× ®Æc biÖt mµ lµ v× tiÕng ån µo c·i v· suèt ngµy vÒ bÊt cø chñ ®Ò g×. C¸i nÕp trËt tù, vÖ sinh, v¨n minh, ®Õn vÒ chÐp sæ do anh NguyÔn V¨n §¾c, tr-ëng phßng 313

Sö ký FPT 1988 - 1998 thuû khÝ dµy c«ng x©y dùng ®· bÞ ph¸ tan tµnh vµ ®-îc thay b»ng lén xén, mÊt trËt tù vµ v« kû luËt. Tõ hçn mang ®ã ®· n¶y sinh ra mét nhãm nghiªn cøu míi mang tªn nhãm nghiªn cøu trao ®æi nhiÖt vµ chÊt. Chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu sãng phi tuyÕn trªn s«ng cã ®¸y biÕn ®æi, m« h×nh hiÖu øng bÒ mÆt ng¨n c¸ch, m«i tr-êng nhiÒu pha nhiÒu thµnh phÇn... Ph¸t huy c¸c mèi quan hÖ quèc tÕ cña sÕp NguyÔn V¨n §iÖp, chóng t«i thiÕt lËp dù ¸n phßng thÝ nghiÖm quèc tÕ vÒ trao ®æi nhiÖt vµ chÊt, liªn doanh gi÷a ViÖn C¬ häc vµ ViÖn Nghiªn cøu trao ®æi nhiÖt vµ chÊt Belarusia. LÇn ®Çu tiªn trªn thùc tÕ chóng t«i ®· “tay kh«ng b¾t giÆc”. B¹n ®· göi cho nhãm chóng t«i mét lo¹t thiÕt bÞ y tÕ ®o ®ång thêi nhÞp thë, nhÞp tim, nhiÖt ®é... mµ chóng t«i chuyÓn cho anh Hoµng Quang Vinh ®Ó ®æi lÊy mét x-ëng c¬ khÝ, -íc m¬ cña anh NguyÔn Hång Phan. TiÕc lµ anh Vinh ®· quªn chuyÓn cho anh Phan x-ëng nä. Tuy nhiªn phßng thÝ nghiÖm nµy ®· dÉn ®Õn c¸c thø bét hoa qu¶ sÊy (døa, t¸o, cµ chua...), mét hîp ®ång kh«ng thµnh víi Vegetexco vµ sau nµy mét c¸i tªn FPT víi nghÜa c«ng nghÖ thùc phÈm. Trong mét bµi h¸t nä cã lêi “b¸n hÕt vali Gia B×nh ®i ®¸nh T©y” nh-ng sù thËt chØ lµ n¨m 1985 t«i b¸n hai c¸i nåi hÇm lÊy tiÒn, ®i nhê m¸y bay qu©n sù, vµo thµnh phè Hå ChÝ Minh, lªn ViÖn Nghiªn cøu h¹t nh©n §µ L¹t kiÕm hîp ®ång ®Çu tiªn cña nhãm trao ®æi nhiÖt vµ chÊt: “Nghiªn cøu an toµn nhiÖt thñy ®éng häc cña Lß ph¶n øng h¹t nh©n §µ l¹t”. Bµi to¸n ®-îc ®Æt ra lµ nÕu n©ng gÊp ®«i c«ng xuÊt thiÕt kÕ cña Lß (ruét Liªn X«, vá Mü) th× cã næ kh«ng! ThËt may lµ ý t-ëng n«n nãng trªn bÞ bá ®i vµ ®Õn nay chóng ta vÉn cã thÓ ®i nghØ m¸t §µ L¹t. 314

Sö ký FPT 1988 - 1998 Khi ®ã -íc m¬ cña chóng t«i lµ cã ®-îc mét m¸y tÝnh PC XT. T«i vµ Ph¹m Hïng ®i ngang qua ®åi Cï vµ th¶o luËn vÒ viÖc sÏ cho c¸c nhµ nghiªn cøu kh¸c thuª chiÕc m¸y m¬ -íc ®ã. Nç lùc cña nhãm cuèi cïng còng ®i ®Õn hîp ®ång víi Tæ chøc nguyªn tö n¨ng l-îng quèc tÕ víi sè tiÒn thõa ®ñ mua PC AT. Tuy nhiªn lóc cã tiÒn, th× ®· cã v« sè PC cña FPT vµ sè tiÒn ®ã ®· ®-îc chia ra båi d-ìng cho c¸c nhµ nghiªn cøu trong nhãm cïng víi anh L©n thuéc ViÖn Nghiªn cøu n¨ng l-îng nguyªn tö quèc gia. Hîp ®ång ®Çu tiªn víi ViÖn Nghiªn cøu h¹t nh©n §µ L¹t tuy lç (qui ®æi qua nåi hÇm) nh-ng lµ b-íc ngoÆcc lín lao ®èi víi nhãm chóng t«i. Nã më ra mét con ®-êng míi. Tr-íc kia, c¸c nhµ khoa häc muèn tr¸nh khái c¶nh nghÌo ®ãi bÇn cïng chØ cã cßn ®-êng ®i n-íc ngoµi nghiªn cøu kiªm bu«n b¸n (nåi hÇm, bµn lµ, qu¹t m¸y...). Kh«ng Ýt nhµ khoa häc ph¶i hy sinh nh©n phÈm, luån cói bî ®ì ®Ó ®i ra ®-îc n-íc ngoµi, ®Ó tho¸t c¶nh bÇn hµn. Víi hîp ®ång ®Çu tiªn nµy, chóng t«i tin t-ëng r»ng cã thÓ tù nu«i m×nh b»ng viÖc øng dông c¸c tri thøc khoa häc kü thuËt vµ c«ng nghÖ vµo cuéc sèng. Cïng thêi ®iÓm ®ã, §¹i héi §¶ng lÇn thø VI ®· cho ra ®êi thuËt ng÷ míi: §æi míi. Trong nh÷ng ngµy th¸ng nµy t«i cã mét ng-êi céng t¸c ®¾c lùc. §ã lµ anh Lª ThÕ Hïng, anh ®· rêi bá con ®-êng nghiªn cøu khoa häc kiÓu truyÒn thèng ®Ó cïng t«i ®i vµo thùc tiÔn. Lª ThÕ Hïng- ®iÓm s¸ng 4000 n¨m T«i gÆp Lª ThÕ Hïng lÇn ®Çu trong buæi sinh viªn n¨m t«i n¸o nøc ®i th¨m c¸c em sinh viªn míi tõ ViÖt Nam sang. §Ó ra d¸ng «ng anh, chóng t«i mua b¸nh ga t«, chÌ, ®-êng ®Ó ®·i líp ®µn em kÌm víi c¸c bµi häc kinh nghiÖm, 315

Sö ký FPT 1988 - 1998 dÆn dß... §ang ¨n uèng vui vÎ (nhÊt lµ trong ®¸m sinh viªn míi cã mét em n÷) th× mét chó ch¹y vµo phßng. Chóng t«i (cã Ph¹m Hïng, NguyÔn ThÕ Hïng- hiÖn ®ang c«ng t¸c ë HSB) ®on ®¶ mêi chµo: “Ngåi xuèng, ¨n b¸nh uèng n-íc em!”. Chó nh×n kh¾p chóng t«i mét l-ît nh- gÆp ng-êi ë hµnh tinh kh¸c, l¼ng lÆng quay l-ng, bá ®i sau khi sËp cöa ®¸nh rÇm. T«i hái ra th× biÕt tªn chó lµ Lª ThÕ Hïng. Lª ThÕ Hïng sinh ra trong m«t gia ®×nh c¸ch m¹ng nßi, quª gèc Thanh Hãa. Anh häc phæ th«ng ë tr-êng häc sinh MiÒn Nam. Sèng xa gia ®×nh, ë tr-êng bÐ ng-êi häc giái nªn ®-îc c¸c anh chÞ lín nu«ng chiÒu nh-ng kh«ng cã b¹n ®ång niªn ch¬i nªn anh cã tÝnh c¸ch kh¸c ng-êi. Nãi nhanh th× “Suèt 4000 n¨m tÊt c¶ mäi ng-êi ®Òu bÊt b×nh th-êng, trõ t«i!”. Anh th«ng minh kh¸c th-êng, suy nghÜ ®éc lËp, cã hÖ thèng. §Æc biÖt cã khiÕu ®¸nh cê quèc tÕ, ch¬i bãng ®¸ ch¹y mét m×nh nhiÖt t×nh, tr-ît b¨ng, ®¸nh khóc c«n cÇu. Tèt nghiÖp ®¹i häc, lµm chuyÓn tiÕp nghiªn cøu sinh, nghiªn cøu m« h×nh m«i tr-êng cã cÊu tróc ®Þnh h-íng (tinh thÓ láng), nghiªn cøu lý thuyÕt t-¬ng ®èi cã hèc ®en... rÊt thµnh c«ng. H«m b¶o vÖ luËn ¸n Phã tiÕn sü, ViÖn sü Grigorian ®Ò xuÊt: “Bá phiÕu luËn ¸n Phã tiÕn sü lµm g×? Bá phiÕu qu¸ch luËn ¸n TiÕn sü cho ®ì mÊt c«ng ph¶i bá lÇn n÷a”. Suýt n÷a nhãm chóng t«i mÊt anh v× sau khi bÞ thuyÕt phôc vÒ nhãm anh ®· lín tiÕng m¾ng Vô c¸n bé ViÖn khoa häc ViÖt Nam: “Cã nhËn kh«ng th× nãi ngay, ®Ó cßn t×m n¬i kh¸c ®ì mÊt thêi gian”. Sau khi vÒ FPT, ë H¶i Phßng bÞ h¶i quan ®Ò nghÞ dÞch hå s¬ sang tiÕng ViÖt, anh tr¸ch: “C¸c anh ngåi ®©y mµ kh«ng biÕt d¨m ba thø tiÕng th× ngåi 316

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®©y lµm g×?”. ë trong phßng thuû khÝ ViÖn C¬, khi bÞ anh tr-ëng phßng nh¾c quÐt nhµ, anh tõ chèi ®¬n gi¶n: “Kh«ng quÐt!”. Anh tr-ëng phßng vèn khÐt tiÕng quyÒn lùc tøc ®iªn ng-êi hái: “ë nhµ cËu khi bÈn th× ai quÐt?”. Anh tr¶ lêi: “MÑ quÐt”. C¸n bé c«ng ®oµn nh¾c anh ®i lµm tæng vÖ sinh c¬ quan, anh nãi: “¤ng mµ l«i th«i t«i nÐm «ng ra ngoµi cöa sæ b©y giê” vµ tiÕp tôc th¶o luËn víi chóng t«i vÒ sãng phi tuyÕn. Khi ®-îc t«i ®-a vµo thµnh phè Hå ChÝ Minh thùc hiÖn hîp ®ång sÊy thuèc l¸ §ång Nai víi tc¸ch chuyªn gia cao cÊp nhiÖt - chÊt, võa b-íc vµo cæng viÖn, anh x¸n vµo sê mÊy dµn nãng (kalo lÌ phÌ) ®Ó gi÷a s©n vµ hån nhiªn hái t«i: “Anh B×nh nµy, c¸i nµy lµ c¸i g×?”. Hoµng Quang Vinh tÐ ngöa: “Chuyªn gia thÕ nµy th× chÕt t«i råi!”. Cø hån nhiªn nh- vËy anh ®· nghiªn cøu, tÝnh to¸n, ®· yªu, ®· ®au khæ, ®· sÊy bÌo, lµm bét HV vµ vµi chôc lo¹i thùc phÈm kh¸c, ®· häc ch¬i bµi, uèng r-îu, ®· so¹n th¶o ra hÇu hÕt c¸c chÝnh s¸ch qu¶n lý cña FPT, ®· viÕt gi¸o tr×nh vµ ®µo t¹o t©n binh FPT, viÕt ra hÇu hÕt c¸c ®Ò ¸n, b¸o c¸o, nµo Tin häc phæ th«ng 2000, nµo Khu C«ng nghÖ cao Hµ Néi, Sao c«ng nghÖ... ë FPT mäi ng-êi ®Òu tiÕc ngÈn ng¬ khi tiÔn anh lÊy vî ë cuèi tuæi b¨m. Qu¶ thËt cßn ®©u ®iÓm s¸ng kú dÞ 4000 n¨m. SÊy l¹nh thuèc l¸ - Hîp ®ång kinh tÕ ®Çu tiªn T×nh cê trong dÞp ®i tr¹i hÌ C¬ häc 1986 t¹i §å S¬n, anh NguyÔn Xu©n Hïng, Ph©n viÖn tr-ëng Ph©n viÖn C¬ häc thµnh phè Hå ChÝ Minh kÓ vÒ nhu cÇu sÊy thuèc l¸ ë nhiÖt ®é phßng ®Ó gi÷ h-¬ng liÖu ng©m tÈm cña thuèc l¸ ë nhµ 317

Sö ký FPT 1988 - 1998 m¸y thuèc l¸ §ång Nai. Anh Hïng hái lµ c¸c anh cã lµm ®-îc kh«ng vµ t«i tr¶ lêi lµ hiÓn nhiªn lµm ®-îc viÖc nµy. T«i l¹i b¸n tiÕp nåi hÇm, bµn lµ, chËu nh«m Liªn X« vµ bay vµo thµnh phè Hå ChÝ Minh ®Ó thuyÕt phôc nhµ m¸y ký hîp ®ång. Trong buæi tiÕp kiÕn ®Çu tiªn víi ban l·nh ®¹o nhµ m¸y t«i ®-îc ph¸n mét c©u xanh rên: “Gi¸o sthµnh phè Hå ChÝ Minh cßn kh«ng ¨n nh»m g× huèng hå lµ Phã tiÕn sÜ Hµ Néi”. Sau nµy t×m hiÓu th× gi¸o s- ®Çu ngµnh trao ®æi nhiÖt chÊt §¹i häc B¸ch khoa thµnh phè Hå ChÝ Minh ®· kh«ng thuyÕt phôc ®-îc nhµ m¸y ph-¬ng ¸n cña hä. T«i quyÕt ®Þnh thay ®æi c¸ch ®¸nh. Tr-íc hÕt thuyÕt phôc Ph©n viÖn C¬ tr-íc, råi Ph©n viÖn C¬ gióp cïng thuyÕt phôc nhµ m¸y, bëi khi ®ã Ph©n viÖn C¬ ®ang cã hîp ®ång vµ ®ang cã uy tÝn víi ban l·nh ®¹o nhµ m¸y, ®Æc biÖt lµ thuyÕt phôc c¸c anh Quèc Anh, Huy Hïng vµ anh Xu©n. T«i më mét lo¹t seminar tr×nh bµy ý t-ëng rÊt ®¬n gi¶n sau: Cho kh«ng khÝ ®i qua dµn l¹nh ®Ó ng-ng tô h¬i n-íc trong ®ã, råi thæi khÝ ®· bÞ lÊy Èm qua dµn nãng (cßn ®-îc gäi ®ïa lµ kalo lÌ phÌ) th× sÏ cã khÝ kh« ë nhiÖt ®é phßng ®Ó sÊy thuèc l¸. C¸c chuyªn gia Ph©n viÖn C¬ ®· hoµn toµn bÞ c¸c c«ng thøc, ®å thÞ, tÝnh to¸n cña t«i chinh phôc. §Õn b©y giê t«i vÉn ng¹c nhiªn lµ lµm sao t«i ®· tÝnh to¸n ra tÊt c¶ cÇn bao nhiªu l¹nh, bao nhiªu nãng, ®éng c¬ bao nhiªu m· lùc, cÇn bao nhiªu t«n, bao nhiªu s¾t, xi m¨ng vµ bao nhiªu tiÒn ®Ó sÊy bÊy nhiªu thuèc l¸. Vµ ®iÒu ng¹c nhiªn nhÊt lµ t«i ®· ký ®-îc hîp ®ång víi gi¸ trÞ trªn 3 triÖu ®ång ViÖt Nam (t-¬ng ®-¬ng 8.000 USD) lín h¬n hîp ®ång to nhÊt cña t-íng huyÒn tho¹i Hoµng Quang Vinh (tÊt nhiªn víi sù t- vÊn cña anh). 318

Sö ký FPT 1988 - 1998 §Ó ®-a c«ng nghÖ cao vµo sÊy thuèc l¸, chóng t«i ®· ®Ò nghÞ tiÕn sü NguyÔn §×nh Ngäc (nay lµ Phã Ban chØ ®¹o Ch-¬ng tr×nh quèc gia vÒ C«ng nghÖ Th«ng tin) ®Õn lµm seminar vÒ øng dông dao ®éng cao tÇn vµo sÊy thuèc l¸. §¸ng ng¹c nhiªn h¬n lµ NguyÔn Thµnh Nam lóc ®ã s¾p b¶o vÖ luËn ¸n Phã tiÕn sÜ ®· chÐp tay bµi b¸o ë Th- viÖn Lª nin nãi vÒ sÊy thuèc l¸ b»ng sãng cao tÇn. Chóng t«i ®· gi÷ tµi liÖu nµy nh- mét bÝ mËt c«ng nghÖ. RÊt tiÕc c«ng nghÖ nµy chóng t«i vÉn ch-a cã dÞp ®-a vµo thùc tiÔn ViÖt Nam. Hîp ®ång ®iÒu hoµ nhµ m¸y thuèc l¸ Thanh HãaKý dÔ khã lµm Sau khi hîp ®ång sÊy thuèc l¸ §ång Nai ®i vµo giai ®o¹n kÕt thóc n¶y sinh c¬ héi ®æi 26 m¸y ®iÒu hßa t-êng lÊy hÖ 2 m¸y l¹nh trung t©m cña bÖnh viÖn Chî RÉy. Anh Hoµng Quang Vinh ®Ò nghÞ t«i ®-a tiÒn ®Æt cäc ®Ó lÊy mét nguån m¸y ®iÒu hßa Fedder cò cßn tèt. ThÕ lµ nhãm t«i thµnh chñ nh©n mét hÖ ®iÒu hßa khæng lå. Ra Hµ Néi, t«i ®-îc mét ®ång sù ë ViÖn C¬ tªn lµ NguyÔn Minh S¬n s½n sµng dÉn ®i gÆp «ng chó Lª ViÕt D-îc, gi¸m ®èc nhµ m¸y thuèc l¸ Thanh Hãa ®Ó chµo hÖ ®iÒu hßa trung t©m míi sö dông 3 n¨m tr-íc gi¶i phãng. Tr-íc tèi vµo Thanh Hãa nhãm t«i qu©y quÇn ®Ó xem Ph¹m Hïng thÓ hiÖn phèi c¶nh hÖ thèng ®iÒu hßa trung t©m. T«i cßn nhí nã nh- c¶nh trong c¸c phim viÔn t-ëng vÒ chiÕn tranh c¸c v× sao trong vò trô. Mét c¸i g× v« cïng hïng vÜ, phun khÝ l¹nh xanh rên xuèng ®¸m ng-êi nhá li ti. C«ng nghÖ tr×nh bÇy lóc ®ã ®· ®¹t tr×nh ®é chØ hai lÇn vµo Thanh Hãa, c¸ch nhau mét tuÇn, chóng t«i ®· ký hîp ®ång 14,5 triÖu (37,500 USD) vµ trong vßng m-êi ngµy t«i ®· 319

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®· cÇm chiÕc sÐc trÞ gi¸ 10,5 triÖu ®ång. §Ó hiÓu ®óng quy m« sè tiÒn nµy t«i cÇn nãi thªm lµ l-¬ng lóc ®ã cña c¸n bé cì 200 ®ång. ThÕ lµ nhãm chóng t«i lao vµo hîp ®ång kû lôc nµy (l¹i v-ît gi¸ trÞ hîp ®ång cña Hoµng Quang Vinh). Lª ThÕ Hïng lo thiÕt kÕ toµn bé hÖ thèng; NguyÔn Hång Phan lo phÇn c¬ khÝ, vËt t-; anh NguyÔn V¨n Th¨ng, thµnh viªn míi cña nhãm, b¹n cò cña Hoµng Quang Vinh, lo phÇn thiÕt kÕ vµ thùc hiÖn ®iÖn. Anh Minh S¬n lo vÒ ®èi ngo¹i víi nhµ m¸y, Ph¹m Hïng cæ vò tinh thÇn. H«m ®i ph¸ dì trÇn nhµ ®Çu tiªn cïng thanh niªn ViÖn C¬, Ph¹m Hïng ®¹p ngay ®inh vµ tõ ®ã quay vÒ chØ lµm luËn ¸n Phã tiÕn sÜ cña m×nh. Anh Nguyªn “BÐo” lóc ®ã ®ang lµm c¬ ®iÖn l¹nh cho th«ng tÊn x· CHDC §øc t¹i Hµ Néi ®-îc mêi lµm thÇu phô (B’). Nhãm anh TrÇn §øc NhuËn, cã anh Ninh, anh C- ë Liªn hiÖp c¸c xÝ nghiÖp l¾p m¸y (hiÖn nay lµ Tæng C«ng ty l¾p m¸y, LILAMA) ®-îc mêi tham gia nhãm chÞu tr¸ch nhiÖm gi¸m s¸t c«ng tr×nh. Anh Nguyªn vµ anh NhuËn tÝnh t×nh hoµn toµn kh¸c nhau nh-ng ®Òu lµ hai ng«i sao s¸ng ®iÖn l¹nh lóc ®ã. Sau nµy anh Nguyªn “BÐo” lËp c«ng ty Mefrimex chuyÓn sang lÜnh vùc dÇu khÝ víi thµnh c«ng ®¹i nhÈy vät. Toµ nhµ kÝnh ph¶n quang sõng s÷ng bªn c¹nh tr-êng Gi·ng Vâ nãi lªn ®iÒu ®ã. Hîp ®ång ®iÒu hßa Thanh Hãa vµo dÔ khã ra Sù cè thø nhÊt lµ khi bèc container xuèng s©n ViÖn C¬ ë 228 §éi CÊn, Minh S¬n ®· mãc container vµo bèn chiÕc mãc nh- quai g¸nh n-íc. §óng lóc ë ®é cao tèi ®a th× mÊy chiÕc mãc duçi th¼ng ra vµ c¶ container r¬i ïm xuèng ®Êt. Kh«ng biÕt bao t¹ que hµn b¹c, kh«ng biÕt bao tÊn khÝ phreon ®· tiªu tèn mét c¸ch v« nghÜa cho sai lÇm chÕt 320

Sö ký FPT 1988 - 1998 ng-êi nµy. TÊt nhiªn kh«ng kÓ c«ng søc hµn, nÐn, thö, råi l¹i hµn, nÐn, thö suèt c¶ n¨m trêi. T«i cßn nhí tr-a n¾ng ®æ löa, anh Nguyªn “BÐo” cëi trÇn trïng trôc cÆm côi hµn, råi l¾c ®Çu, dµn vÉn bÞ hë... Sù cè thø hai lµ mét sè chi tiÕt bÞ háng. T«i ®· tæ chøc chÕ t¹o chiÕc b¬m dÇu ë tr-êng §¹i häc B¸ch khoa, kÓ c¶ tõ chÕ t¹o vËt liÖu, thÐp g×, nung, ñ nh- thÕ nµo. Chóng t«i ®óc thuû tinh ¸p lùc, chÕ t¹o gio¨ng. Qu¶ thËt ®iÕc kh«ng sî sóng. Sù cè thø ba lµ c©n b»ng ®éng. Chóng t«i ®· c¾t dÐp cao su lµm khíp mÒm, hµn c¸c ngµm thÐp truyÒn ®éng, mêi c¸c chuyªn gia c©n b»ng hµng ®Çu ngµnh c©n chØnh m¸y mµ rung vÉn hoµn rung. Rung qu¸ lµm dµn nãng (bÞ r¬i nh- ®· kÓ) thñng. L¹i b¬m ga, l¹i thö, l¹i x×, l¹i c©n b»ng,... Sù cè thø t- lµ tuy ®· ®iÒu chØnh c¸c lo¹i mµ kh«ng thÓ nµo ®¹t th«ng sè nhiÖt ®é, ®é Èm. Nhµ m¸y ®· b¾t chóng t«i ch¹y nghiÖm thu kh«ng ph¶i chØ ®¹t trong gi¶i th«ng sè ghi ë hîp ®ång mµ ph¶i ®¹t biªn thÊp nhÊt vÒ ®é Èm vµ nhiÖt ®é. Qu¸ tr×nh nghiÖm thu kÐo dµi, c¨ng th¼ng. Chóng t«i ®· tËn t©m, tËn lùc, dèc hÕt kiÕn thøc, tr×nh ®é kü thuËt mµ kh«ng ký ®-îc biªn b¶n nghiÖm thu. Trong khi ®ã anh Ng« Huy CÈn ký hîp ®ång, lµm vµ nghiÖm thu c¸i rµo. Anh ®· nheo m¾t vµ d¹y chóng t«i bµi häc ®óng lµ “®Çu tiªn” trong viÖc lµm hîp ®ång. Hîp ®ång kÐo dµi vµ FPT ®· g¸nh tiÕp nã tõ nh÷ng ngµy ®Çu thµnh lËp. M·i ®Õn khi ë §øc vÒ n¨m 1989, víi l-¬ng t©m bÞ c¾n røt, t«i kÐo toµn bé anh em vµo nhµ m¸y Thanh Hãa ®Ó tÆng chiÕc m¸y tÝnh 321

Sö ký FPT 1988 - 1998 Foremost (hiÖn ®ang triÓn l·m d-íi nhµ) nh-ng anh D-îc tõ chèi kh«ng nhËn. Hîp ®ång Thanh Hãa ®· g¾n bã chóng t«i víi anh TrÇn §øc NhuËn. Anh lµ bé ®éi ®Æc c«ng n-íc xuÊt ngò. Anh lÊy chÞ T-¬i ë Nghi tµm vµ ®-îc hîp t¸c x· ph©n cho hai anh chÞ mét m¶nh ®Êt ë ®Êy. Hãa ra nã trë thµnh mét tµi s¶n rÊt lín v× vµo thêi më cöa khu nµy trë thµnh khu kh¸ch s¹n mini, ¨n ch¬i næi tiÕng nhÊt Hµ Néi quanh Hå T©y. Anh ®i häc ë Hung vµ cã thêi gian lµm cho c«ng ty Hung. Anh lµ chuyªn gia hµng ®Çu vÒ c¸c hÖ thèng l¹nh lín. Anh cã hai mª tÝn: mét lµ khoa häc, hai lµ lao ®éng. Anh nãi: “C¸c m¸y tÝnh hay thËt, bÊm vµo mét c¸i lµ in ra lung tung c¶”. Cã lÏ v× mª tÝn khoa häc mµ anh theo chóng t«i sang FPT thuéc ViÖn Nghiªn cøu c«ng nghÖ Quèc gia. Sau nµy anh cho chóng t«i qu¸ thiªn vÒ kinh doanh, kh«ng thÓ bÒn l©u nh- lao ®éng, l¾p m¸y, nªn anh xin t¸ch riªng bé phËn anh lµm c«ng ty EMECO b©y giê. Thêi ®Êy, do anh ch-a cã ®iÖn tho¹i ë nhµ riªng nªn cÇn viÖc g× t«i ph¶i lªn tËn nhµ anh. ë ®ã t«i ®-îc Cô th©n sinh anh tiÕp rÊt niÒm në. Vî anh, ChÞ T-¬i khi Êy lµm nghÒ nhuém quÇn ¸o, quÝ chóng t«i nh- em trai. T×nh c¶m ch©n chÊt Êy cña anh ChÞ cßn m·i trong chóng t«i. Vµo thêi ®iÓm nµy, NguyÔn Trung Hµ ®· ®-îc yªu cÇu quay trë l¹i Hµ Néi ®Ó tham gia vµo nhãm. Cã mét niÒm tin r»ng anh lµ talisman, ng-êi lu«n ®em l¹i may m¾n cho nhãm. NguyÔn Trung Hµ, thêi ph¶i thÕ thÕ thêi ph¶i thÕ Anh sinh ra vµ lín lªn ë “Qu©n khu Nam ®ång”, n¬i khÐt tiÕng mét thêi vÒ trÎ con nghÞch ngîm, chia phe ®¸nh 322

Sö ký FPT 1988 - 1998 nhau, ®©m chÐm,... B¹n bÌ anh ng-êi thµnh sü quan, ng-êi thµnh l-u manh, mét sè ®i tï. §iÓm chung lµ hä ®Òu cã dòng khÝ thÝch phiªu l-u vµ cã tinh thÇn ®ång ®éi. Nh-ng anh kh¸c hä bëi trÝ th«ng minh kh¸c ng-êi. Anh lµ mét tµi n¨ng to¸n häc hiÕm hoi. Anh ®o¹t gi¶i 3 thi to¸n quèc tÕ t¹i ¸o, n¨m 1978. Anh thµnh sinh viªn Khoa To¸n c¬, MGU, khi cßn tr«ng ®óng nh- mét chó o¾t con võa bÐ ng-êi, võa trÎ tuæi, tãc sîi nhá, l¬ th¬, hoe hoe nh- tãc trÎ th¬. §iÒu kh¸c ng-êi n÷a lµ anh lín kh«ng ngõng, cao lªn, råi to bÐo ra. Vµ b©y giê kh«ng cßn thÊy ®©u vÎ trÎ th¬ trong nhµ tµi phiÖt nµy, trõ c¸i c-êi tinh ranh, nghÞch ngîm. Cã lÏ Trung Hµ lµ ®iÓm giao cña hai líp sinh viªn To¸n c¬. C¸c líp tr-íc häc tËp rÊt chuyªn cÇn, ngoan ngo·n nghe lêi sø qu¸n, kû luËt. Líp anh b¾t ®Çu thÓ hiÖn tÝnh tù do, c¸ tÝnh vµ quan ®iÓm ®éc lËp. Bµi viÕt cña anh ®· lµm TËp san Khoa To¸n c¬ thµnh ®èi t-îng ®Êu tranh cña §oµn tr-êng MGU chèng c¸c quan ®iÓm lÖch l¹c. Anh Do·n (b©y giê lµ Vô tr-ëng b¸o chÝ Bé V¨n hãa) thay mÆt §oµn tr-êng xuèng phª ph¸n TËp san To¸n c¬. T«i ®øng lªn dïng hïng biÖn b¶o vÖ c¸c «ng em. KÕt qu¶ lµ khi lÊy b»ng Phã tiÕn sü vÒ n-íc, chi bé quyÕt ®Þnh ®-a t«i tõ ®èi t-îng kÕt n¹p §¶ng trë l¹i vÞ trÝ c¶m t×nh §¶ng. T«i vµ anh b¾t ®Çu th©n nhau vµo n¨m 1981, khi t«i ®ang n»m viÖn èm thËp tö nhÊt sinh v× bÞ vì ruét thõa. Hai anh em nãi ®ñ thø chuyÖn. Tr-íc ®ã anh bÞ lao ph¶i bá häc mét n¨m. Tõ sù ®ång c¶m èm ®au ngµy ®ã, chóng t«i ®· thµnh anh em, ®ång sù bao n¨m qua.

323

Sö ký FPT 1988 - 1998 §¸m c-íi Trung Hµ lµ mét sù kiÖn. Anh c-íi Liªn, mét c« g¸i th«ng minh, xinh ®Ñp, khoÎ m¹nh, hiÒn lµnh häc cïng khoa. Anh ®Õn nhê t«i gióp lo ®Þa ®iÓm, t- vÊn c¸ch tæ chøc vµ tæ chøc ®¸m c-íi víi t- c¸ch chñ h«n. PhÇn ®Þa ®iÓm t«i ®· thuyÕt phôc ®-îc «ng b¹n khã tÝnh ®ång niªn (nay lµ TiÕn sü D-¬ng Ngäc H¶i, ViÖn phã ViÖn C¬ häc) viÕt giÊy ®Ò nghÞ phÝa nhµ tr-êng cho m-în héi tr-êng. PhÇn t- vÊn th× t«i ®Ò nghÞ lÊy vui lµm chÝnh, tiÕt kiÖm tèi ®a. ¡n b¸nh mú ch¶, uèng n-íc ngät Buratino. Cßn ch-¬ng tr×nh c-íi th× t«i tù ®iÒu khiÓn. T«i nhñ thÇm m×nh ngåi bµn tiÖc cïng thÇy gi¸o cña nã, ch¾c còng cã ®Üa nem r¸n, Ýt champaign,.... T«i thuéc líp kÝnh thÇy, nÓ T©y nªn kh«ng chót nghi ngê vÒ ®iÒu nµy. §¸m c-íi rÊt vui vÎ, t«i mÖt lö vµ ra vÒ víi bông ®ãi meo. T«i tr¸ch: “Sao em kh«ng lµm nem r¸n ®·i thÇy?” Trung Hµ b¶o: “Em lµm theo ®óng lêi anh dÆn.” NguyÔn Trung Hµ lµ mét “tay ch¬i” vÜ ®¹i. Ch÷ tay ch¬i ph¶i viÕt theo ch÷ lín míi cã thÓ hiÓu anh phÇn nµo. Tho¹t nh×n th× ai còng thÊy anh ch¬i rÊt ®am mª. Ch¼ng mÊy ai ®ä ®-îc víi anh vÒ ham thÝch nµy. Anh s½n sµng ch¬i víi c¸c tay th-îng h¹ng. Anh th-êng ch¬i víi b¹n bÌ, anh em. Kh«ng cã b¹n bÌ, anh em, anh ch¬i víi ai còng ®-îc, ®iÒu kiÖn thÕ nµo còng xong. Kh«ng cã ai anh ch¬i víi m¸y tÝnh. “Sinh ho¹t tæ” th«ng vµi ba ngµy TÕt lµ chuyÖn hay x¶y ra. §am mª ch¬i cña anh lµ ®am mª sèng. Anh gi¶i thÝch trß ch¬i lµ cuéc sèng thu nhá. Anh ®am mª ph©n tÝch, ®am mª suy nghÜ, ®am mª t×m quy luËt, ®am mª t¸o b¹o, ®am mª c¸i ®Ñp. §Ó “ch¬i” anh trang bÞ cho m×nh t- t-ëng, triÕt häc c¶ §«ng, c¶ T©y. Anh rÊt thÝch Freud, thÝch thÇn bÝ, thÝch §¹o L·o, thÝch tö vi t-íng sè. Anh häc

324

Sö ký FPT 1988 - 1998 tiÕng Tµu ®Ó ®äc s¸ch th¸nh hiÒn. Anh rÊt thÝch vâ Akido, vâ mµ lÊy søc ®Þch thµnh søc ta, lÊy ®ßn ®Þch ®¸nh ®Þch. Anh theo chñ thuyÕt hoµi nghi vµ lÊy niÒm tin tõ logic, tõ sù kiÖn. V× vËy anh rÊt cÇn th«ng tin, cµng nhiÒu th«ng tin cµng tèt. Cã th«ng tin råi, qua bé m¸y logic sÏ cã c¸c kÕt luËn cÇn thiÕt. V× thÕ anh kh«ng hiÓu t¹i sao mäi ng-êi ph¶i ®éng ch©n, ®éng tay nhiÒu nh- vËy. Thêi sinh viªn, ®è ai thÊy anh nÊu c¬m, röa b¸t, quÐt nhµ bao giê. Anh cho ®ã lµ hîp lý, mäi ng-êi cho anh lµ l-êi nh¸c. ThËt ra anh lµ con ng-êi cña nh÷ng viÖc lín. Nçi ®au cña anh lµ nçi ®au cña ng-êi anh hïng ch-a cã thêi, nh- c¸nh chim B»ng ®ßi gi«ng b·o, d-êng nh- trong gi«ng b·o cã b×nh yªn. NguyÔn Trung Hµ lµ ng-êi B¹n víi ch÷ viÕt hoa. Khi t«i ®-a bÐ Ngäc Anh ®i ch÷a bÖnh n¨m 1991, anh ®Õn nhµ ®-a cho t«i tÊt c¶ tµi s¶n cña m×nh gåm 1 c©y vµng vµ 300 ®« la. Anh lµ ng-êi B¹n vµng trong lóc khã kh¨n. CÊp m¸y tÝnh cho ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X« TÊt c¶ xuÊt ph¸t tõ cuéc nãi chuyÖn víi anh Hoµng Quang Vinh qua ®iÖn tho¹i kho¶ng gi÷a n¨m 1987. Anh kÓ r»ng anh ®· cã mét x-ëng l¾p r¸p m¸y vi tÝnh víi c«ng suÊt hµng tr¨m chiÕc/ th¸ng vµ anh muèn b¸n sang M«ng Cæ. Vµo thêi gian nµy anh Vinh ®ang vµo håi kh«i phôc nhµ m¸y s÷a Dialac. Vµ anh cã dù kiÕn ®æi m¸y tÝnh lÊy trang tr¹i nu«i bß lÊy s÷a ë M«ng Cæ. T«i liÒn ®Ò xuÊt thªm lµ ®æi m¸y tÝnh lÊy thiÕt bÞ khoa häc cña ViÖn Hµn L©m Khoa häc Liªn X«. Vµo lóc Êy ViÖn Hµn l©m KHLX lµ tæ chøc siªu quyÒn lùc vµ v« cïng giÇu cã (so víi nhiÒu tæ chøc kh¸c ë Liªn X«). Chñ tÞch

325

Sö ký FPT 1988 - 1998 ViÖn Hµn L©m lµ ng-êi cã l-¬ng cao nhÊt n-íc theo luËt ph¸p (2500 Róp/th¸ng, khi sinh viªn ®-îc 70 róp/th¸ng). §-îc sù ®ång ý cña sÕp §¹o, t«i liÒn th¶o cho sÕp mét bøc th- göi ¤ng ViÖn Sü Florov - Phã chñ tÞch ViÖn Hµn L©m Khoa häc Liªn X«, phô tr¸ch vÒ hËu cÇn ®Ò nghÞ ®æi PC lÊy thiÕt bÞ khoa häc. §iÒu bÊt ngê lµ ViÖn Hµn L©m Khoa häc Liªn X« tr¶ lêi ®ång ý ngay lËp tøc vµ mêi ®oµn ViÖt Nam sang Maxc¬va ®µm ph¸m. Anh §¹o vµ t«i bay sang Maxc¬va. Chóng t«i ®-îc ®ãn tiÕp nh- th-îng kh¸ch. Chóng t«i ®-îc xÕp vµo khu sang nhÊt cña kh¸ch s¹n ViÖn Hµn L©m, ®-îc «t« th-êng trùc phôc vô c¶ ngµy. T«i cßn nhí kh«ng khÝ trang träng khi «ng Phã Chñ TÞch ViÖn Hµn L©m Florov tiÕp anh §¹o cïng chóng t«i t¹i v¨n phßng Chñ TÞch §oµn ViÖn Hµn L©m Khoa häc X« ViÕt. Tuy ®· céng t¸c viªn lµm 2 n¨m cho ViÖn Hµn L©m, nh-ng ph¶i nhê ý t-ëng cÊp vi tÝnh mµ t«i míi ®-îc biÕt khu Chñ tÞch §oµn nµy. ViÖn Hµn L©m Khoa häc X« ViÕt cã mét vÞ trÝ rÊt ®Æc biÖt trong c¬ cÊu quyÒn lùc cña Liªn X« cò. NÕu b¹n ®Ó ý trong Chñ tÞch §oµn c¸c cuéc duyÖt binh, mÝt tinh trªn Qu¶ng tr-êng §á ®øng kh«ng xa Tæng bÝ th- §¶ng Céng S¶n Liªn X« bao giê còng cã Chñ tÞch ViÖn Hµn L©m Khoa häc Liªn X« (vµo thêi ®iÓm nµy lµ ViÖn Sü Matchuc). Cã tÇm quan träng ®Æc biÖt nµy bëi lÏ ngoµi c¸c nghiªn cøu Khoa häc, C«ng nghÖ, ViÖn Hµn L©m Khoa häc cßn ®-îc giao c¸c ch-¬ng tr×nh cã ý nghÜa sèng cßn cña Liªn bang nh- chÕ t¹o bom nguyªn tö, bom nhiÖt h¹ch, tÇu vò trô, vò khÝ Laser, ... Trong quan hÖ hîp t¸c khoa häc kü thuËt vµ ®µo t¹o ViÖt Nam - Liªn X«, bÊy l©u nay lµ quan hÖ mang tÝnh mét chiÒu - b¹n viÖn trî - ta tiÕp nhËn. Nay ®-îc quan chøc ViÖn Hµn L©m Khoa häc o bÕ, s¨n ®ãn ®Ó -íc ao mong 326

Sö ký FPT 1988 - 1998 nhËn ®-îc tõ ViÖt Nam nh÷ng chiÕc m¸y vi tÝnh, chóng t«i kh«ng khái tr¸nh ®-îc c¶m xóc tù hµo. C¸c b¹n cã thÓ hiÓu sau hµng chôc n¨m bÞ khinh rÎ trong bµn lµ, nåi hÇm, may xo,... ë c¸c cöa hµng, bÕn c¶ng, kho hµng, s©n bay Liªn X«, c¶m xóc cña chóng t«i m¹nh mÏ nh- thÕ nµo khi ®-îc coi b×nh ®¼ng. C¸c b¹n trÎ ngµy nay cã thÓ xa l¹ víi c¶m xóc ®-îc b×nh ®¼ng vµ c¸c b¹n ch¾c ch¼ng cã c¶m xóc ®Æc biÖt g× khi thÊy c¸c tæng thèng, thñ t-íng c¸c n-íc ®Õn th¨m ViÖt Nam. Víi c¸c b¹n hä ®Õn th¨m ®Êt n-íc chóng ta lµ ®iÒu ®-¬ng nhiªn. Nh-ng ®iÒu ®ã kh«ng ®-¬ng nhiªn víi líp tuæi chóng t«i. Bëi lÏ tõ khi sinh ra ®Õn ®Çu nh÷ng n¨m 1990 chóng t«i chØ thÊy Nguyªn thñ cña chóng ta ®i th¨m c¸c n-íc b¹n, cßn ch¶ thÊy nguyªn thñ nµo ®Õn th¨m chóng ta, mÆc dï ViÖt Nam tr-êng kú ®æ m¸u chiÕn ®Êu cho lý t-ëng cña c¶ phe. ViÖt Nam ®· chiÕn ®Êu hy sinh víi bÊt cø gi¸ nµo ®Ó giµnh ®éc lËp, tù do cho D©n téc. Vµ ®éc lËp, tù do mang l¹i cho chóng ta quyÒn b×nh ®¼ng víi c¸c d©n téc kh¸c. Víi m¸y vi tÝnh n¨m 1987, chóng ta ®· ®¹t lÇn ®Çu tiªn quan hÖ b×nh ®¼ng víi ViÖn Hµn L©m khoa häc Liªn X« trong vÊn ®Ò trao ®æi vËt t- thiÕt bÞ. NhËn thøc nµy cµng th«i thóc chóng ta ®i s©u vµo Khoa häc, C«ng nghÖ v× b×nh ®¼ng vµ c«ng b»ng thùc sù chØ ®Õn víi chóng ta khi chóng ta lµm chñ Khoa häc, C«ng nghÖ tiªn tiÕn. ChuyÕn ®i thµnh c«ng tèt ®Ñp. Hai bªn chia tay nhau trµn trÒ triÓn väng hîp t¸c. VÒ tíi ViÖt Nam, t«i míi ph¸t hiÖn ra r»ng d©y chuyÒn l¾p r¸p nh÷ng chiÕc m¸y ®· høa hÑn kia míi chØ trong ý t-ëng cña anh Hoµng Quang Vinh (®Õn nay vÉn ch-a thµnh hiÖn thùc). Tuy nhiªn ®iÒu ®ã vÉn kh«ng c¶n trë viÖc ta chuÈn bÞ ®ãn tiÕp ®oµn ViÖn Hµn L©m b¹n sang th¨m d©y chuyÒn vµ ®µm ph¸n hîp ®ång. 327

Sö ký FPT 1988 - 1998 §oµn b¹n sang do «ng Breev, trî lý chñ tÞch ViÖn Hµn L©m khoa häc Liªn X« dÉn ®Çu. Trong ®oµn cã «ng Barxukov- phô tr¸ch vËt t- cña ViÖn Hµn l©m vµ mét chµng trai trÎ m¨ng Antonov. Thay v× xem d©y truyÒn l¾p m¸y tÝnh chóng t«i vµ ®oµn b¹n ®· ®i th¨m c¸c nhµ hµng ®Æc s¶n, uèng nhiÒu r-îu lóa míi, th¨m quan nhiÒu ®Þa ®iÓm suèt tõ Hµ Néi ®Õn Vòng TÇu, nãi ®ñ chuyÖn trªn ®êi d-íi bÓ. Ng-êi Ýt nhiÒu xem xÐt m¸y tÝnh lµ chµng trai trÎ nä. NguyÔn Trung Hµ, chuyªn gia m¸y tÝnh cao cÊp cña nhãm ®-îc ph©n c«ng xö lý tªn nµy. Hµ tr×nh bÇy víi t«i ph-¬ng ¸n b¸n thªm c¶ c¸c ch-¬ng tr×nh phÇn mÒm vµ ®-a t«i mÊy trang giÊy ghi tªn c¸c ch-¬ng tr×nh cã thÓ xuÊt cho b¹n. ThËt ®¸ng tiÕc lµ th»ng trai trÎ kia ®· g¹t ph¨ng danh s¸ch ®¸ng nÓ nä kh«ng mét lêi b×nh luËn, l¼ng lÆng ngåi vµo bµn m¸y tÝnh. H¾n ®· lµm cho phÝa ta cho¸ng. Bëi h¾n lµm viÖc nh- móa trªn m¸y vi tÝnh. Sau nµy Breev nãi l¹i t«i míi biÕt r»ng tay Antonov nµy lµm viÖc ë ViÖn tÝnh to¸n vµ ®iÒu khiÓn thuéc ViÖn Hµn L©m Khoa häc Liªn X«, lµ mét trong bèn siªu sao m¸y tÝnh cña Liªn X«. Kh«ng biÕt anh ta giê nµy ë ®©u, t«i chØ biÕt mét thêi gian sau Antonov bá ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X« sang lµm cho IBM t¹i Matxc¬va. Anh Hoµng Quang Vinh vµ t«i ®· ®-a Antonov ®i c¸c c¬ së hiÕm hoi ë ViÖt Nam cã m¸y tÝnh khi ®ã ®Ó chän nhViÖn nguyªn tö quèc gia, Trung t©m viÔn th¸m,... Anh Hoµng Quang Vinh cßn ®i m-în m¸y tÝnh c¸c n¬i vÒ ®Ó tr-ng bÇy ... Antonov cã mét b¶ng chØ tiªu 10 th«ng sè ®Ó chän mµ hÇu hÕt c¸c m¸y cña ta giíi thiÖu kh«ng tho¶ m·n. May 328

Sö ký FPT 1988 - 1998 sao cuèi cïng t×m ®-îc 2 lo¹i m¸y vi tÝnh t-¬ng thÝch IBM (khi ®ã kh«ng bao giê nãi bá ®u«i t-¬ng thÝch IBM) mµ Antonov hµi lßng lµ Foremost vµ Aztech. §oµn b¹n chuyÓn cho ta mét thïng danh s¸ch hµng tån kho cña ViÖn Hµn L©m Khoa häc Liªn X« vµ b¶ng gi¸. Gi¸ ®-îc ghi b»ng róp vµ khi ®ã kh«ng cã vÊn ®Ò bµn vÒ gi¸ c¶ hµng cña b¹n viÖc nµy lµ do Uû ban vËt gi¸ Liªn X« quy ®Þnh. ChuyÕn ®i thµnh c«ng rùc rì. §oµn b¹n ra vÒ víi 2 model m¸y tÝnh ®· ®-îc chän vµ c¸c thïng quµ rÊt thÞnh t×nh cña phÝa ViÖt Nam. ViÖc cßn l¹i lµ §oµn ViÖt Nam sang chän hµng, vµ ký kÕt hîp ®ång. §oµn ®i ®µm ph¸n lÇn nµy bçng trë nªn phøc t¹p. Anh NguyÔn V¨n HiÖu, ViÖn tr-ëng ViÖn Khoa häc ViÖt Nam quyÕt ®Þnh tham dù chØ ®¹o c«ng viÖc nµy b»ng c¸ch thay Tr-ëng §oµn. Anh Phan Thanh Hµ, Vô tr-ëng tæng hîp ViÖn Khoa häc ViÖt Nam ®-îc cö lµm Tr-ëng §oµn. Anh Hoµng Quang Vinh vµ t«i lµ hai ®oµn viªn. Tuy ®· h¬n 10 n¨m tr«i qua, c©u chuyÖn vÉn cßn qu¸ tÕ nhÞ ®Ó kÓ chi tiÕt c¸c sù kiÖn tiÕp theo. H«m nay T«i chØ cã thÓ nãi lµ nh- vËy thµnh ra lµ ba §oµn: ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X«, anh Hµ vµ 2 ®oµn viªn. PhÝa b¹n tiÕp tôc o bÕ chóng t«i, tiÕp tôc cho ë khu kh¸ch s¹n sang, cho « t« th-êng trùc ... §iÒu nµy ®· g©y khã chÞu cho anh Phan §×nh DiÖu, khi ®ã lµ ViÖn phã ViÖn Khoa häc ViÖt Nam mµ l¹i kh«ng ®-îc xÕp ë khu chóng t«i mµ ph¶i ë khu 1, phßng kh«ng cã khu vÖ sinh riªng, vµ ph¶i ®i xe c«ng céng. ¤ng Breev cßn mêi chóng t«i ®Õn th¨m khu nhµ nghØ cuèi tuÇn. ë ngo¹i « Matxc¬va. Cã lÏ ®ã lµ lÇn ®Çu tiªn vµ duy nhÊt ®Õn nay, t«i sau khi t¾m h¬i 329

Sö ký FPT 1988 - 1998 trªn 100 §é C, ch¹y ra ngoµi trêi b¨ng gi¸ vµ nhÈy ïm vµo thïng n-íc l¹nh ®Ó ngoµi trêi. TÊt nhiªn chÐn chÌ ®en nãng uèng víi møt d©u sau ®ã dÔ chÞu biÕt chõng nµo. §iÓm tÕ nhÞ nhÊt lµ gi÷a ”hai §oµn“ ViÖt Nam. Vinh víi t«i quyÕt ®Þnh phÇn §oµn viªn chØ nghe, kh«ng nãi. §ît ®ã t«i ph¸t hiÖn ra kh¶ n¨ng nãi siªu phµm cña anh Phan Thanh Hµ. Suèt ®ît ®i hai tuÇn lÔ, anh ®· ®éc tho¹i gÇn nh- kh«ng ng¬i nghØ tõ s¸ng ®Õn tèi. Anh Phan Thanh Hµ lóc ®ã lµ mét yÕu nh©n cña ViÖn Khoa häc ViÖt Nam, lµ tay hßm ch×a kho¸ cña ViÖn, bao gåm c¶ kÕ ho¹ch, tiÒn, vËt t-... NhiÒu ng-êi nÓ anh, nhiÒu ng-êi sî anh, trong ®ã cã chóng t«i. Anh cã lÞch sö c¸ nh©n rÊt vÎ vang, ®i lªn tõ ng-êi thî. Anh cã rÊt nhiÒu tµi, ®¹t ®Ønh cao ë nhiÒu lÜnh vùc: V« ®Þch bãng bµn, thî bËc 7, tiÕng Nga, ®¸nh ®ßn t©m lý ,... Tuy vËy anh lÊy vî muén vµ rÊt yªu chiÒu vî, quý con. Anh ®· dÇn quay sang ñng hé chóng t«i vµ cã lÏ v× thÕ mµ mÊt chøc Vô tr-ëng ë ViÖn Khoa häc ViÖt Nam. ChuyÕn ®i c«ng t¸c ®Êy trë thµnh b-íc ngoÆt trong ®êi anh. Sau ®ã anh chuyÓn sang lµm cïng víi anh Hoµng Quang Vinh vµ hiÖn ®ang lµm Ch¸nh v¨n phßng Ng©n hµng Kü th-¬ng ViÖt Nam. MÊu chèt cuéc ®µm ph¸n khi ®ã lµ danh s¸ch hµng cã thÓ tiªu thô ®-îc ë ViÖt Nam vµ gi¸ vi tÝnh quy sang róp. Kh«ng khÝ ®µm ph¸n kh¸ c¨ng th¼ng. C¶ b¹n, c¶ ta ®Òu lµ c¸c èng khãi ngo¹i cì. Trong phßng mï mÞt khãi thuèc l¸, hai bªn ®Òu ph¸t biÓu hïng hån vµ ®Òu kh«ng cã kinh nghiÖm thÞ tr-êng, th-¬ng m¹i. Anh Phan Thanh Hµ dïng tµi nãi cña m×nh theo gîi ý cña chóng t«i tÊn c«ng ®éi b¹n liªn tôc lµm ®éi b¹n ong ®Çu. T«i vµ Vinh l¼ng lÆng chuÈn 330

Sö ký FPT 1988 - 1998 bÞ ph-¬ng ¸n hîp ®ång. Cuèi cïng kÕt thóc tèt ®Ñp. Hîp ®ång ®-îc ký kÕt. B-íc ®Çu phô lôc trÞ gi¸ 5 triÖu róp. B¹n nhËn cÊp hµng tr-íc ®Ó ta b¸n lÊy vèn cÊp m¸y tÝnh sau. Anh Phan Thanh Hµ còng kh«ng râ hîp ®ång nµy lµ nh- thÕ nµo - Cßn Vinh th× ®¸nh gi¸ víi t«i lµ nÕu hîp ®ång ®-îc thùc hiÖn th× lêi 1 triÖu §«la Mü. Hoµng Quang Vinh, mét tµi n¨ng xuÊt chóng T«i gÆp anh Hoµng Quang Vinh khi anh ®· rÊt næi tiÕng víi chiÕn tÝch h¬n 60 hîp ®ång kinh tÕ. Do ®-îc anh §¹o kÓ nhiÒu vÒ anh, nªn t«i ®· ng-ìng mé anh khi cßn ë Maxc¬va. Anh quª ë Qu¶ng B×nh. Do anh ®en thËt lµ ®en, nªn trong giíi lµm ¨n hay gäi anh lµ Vinh ®en. Anh cã Ýt nhiÒu tÝnh c¸ch kú dÞ. Cha anh lµm t×nh b¸o chiÕn l-îc, bÞ ®Þch b¾t tï C«n §¶o vµ ®-îc gi¶i tho¸t sau 1975. Tèt nghiÖp phæ th«ng anh thi vµo ®¹i häc vµ ®¹t ®ñ ®iÓm ®i häc n-íc ngoµi. Anh tõ chèi ®i häc n-íc ngoµi, tõ chèi ®i häc ®¹i häc ®Ó ®i häc nghÒ lµm c«ng nh©n. Anh ®i bé ®éi, lµm c¸n bé vËt t-, råi häc §¹i häc B¸ch khoa, lµm t¹i Së §iÖn lùc Thµnh phè Hå ChÝ Minh (®Ó ®ñ ®iÖn lµm thÝ nghiÖm phãng sÐt. KÕt qu¶ lµ t¾t ngãm mét khu phè) vµ chuyÓn vÒ Ph©n viÖn C¬, lµm c¸n bé h¹ng chãt phßng m¸y c¬ häc víi l-¬ng kü s- míi ra tr-êng. LÇn gÆp ®Çu tiªn anh bu«ng mét c©u “D©n häc Tæng hîp c¸c «ng chØ ch¹m tay víi thùc tiÔn lµ cïng, kh«ng b¾t ®-îc tay huèng hå nãi g× lµm thùc tiÔn.” Nãi xong anh rãt mét chai hãa chÊt vµo mét chËu hãa chÊt kh¸c. Anh gi¶i thÝch: “§ang thÝ nghiÖm m¹ vµng lªn nhùa. Mçi lÇn rãt lµ mÊt tiªu mét chØ vµng, lµm c¶ th¸ng nay råi mµ ch-a ra. 331

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nh-ng nÕu lµm ®-îc th× kh«ng cÊt tiÒn ®©u cho hÕt.” Nãi xong anh l¹i rãt mét chai hãa chÊt kh¸c vµo chËu m¹. T«i cµng thªm mu«n phÇn ng-ìng mé khi qui ®æi chØ vµng sang v« sè nåi hÇm, bµn lµ Liªn X«, .... T«i nghe anh say s-a, nghe vÒ viÖc chÕ t¹o ®Çu dß siªu ©m ®Ó ®o ®é dÇy vËt liÖu, chÊt l-îng bª t«ng, ®o trong y tÕ, nghe anh vÒ dïng sÐt ®Ó ph¸ ®¸ lµm mü phÈm, nghe anh vÒ chÕ t¹o m¸y n¹p ®iÖn m¸y bay. Sau nµy t«i cßn ®-îc chiªm ng-ìng nhiÒu tµi n¨ng cña anh. Anh lµ b¸ch khoa toµn thvÒ vËt t- - s¾t thÐp, t«n, kÝnh, thiÕt bÞ... tÊt tËt anh ®Òu thuéc kü nh·n hiÖu, chÊt liÖu, thuéc tÝnh. Anh còng lµ mét bå v¨n ch-¬ng, chuyÖn c-êi. Anh lµ con ng-êi cña l·ng m¹n trong t×nh yªu vµ trong ý t-ëng. T«i hoµn toµn t©m phôc, khÈu phôc vµ rÊt bÊt b×nh v× vÞ trÝ chãt víi l-¬ng kü s- míi ra tr-êng cña anh. T«i tù nhñ ph¶i chiÕn ®Êu thµnh lËp cho anh mét trung t©m riªngtrung t©m øng dông c«ng nghÖ míi (sau nµy lµ tiÒn th©n cña Cotec) ®Ó anh ph¸t triÓn tµi n¨ng cña m×nh. T«i ®· thuyÕt phôc anh lµm gi¸m ®èc (Anh ®· kh«ng tin chuyÖn ®ã). Sau ®ã thuyÕt phôc anh M¹nh Hïng, tr-ëng phßng cña anh, anh Xu©n Hïng, anh §¹o, anh §iÖp. KÕt qu¶ lµ anh §¹o, anh §iÖp bay vµo thµnh phè Hå ChÝ Minh ®Ó thuyÕt phôc anh Xu©n Hïng víi c¶ viÖn dÉn ý kiÕn Phã Thñ t-íng phô tr¸ch Khoa häc Kü thuËt. Vµ cuèi cïng t«i thuyÕt phôc ®-îc Ph©n viÖn tr-ëng ViÖn khoa häc ViÖt Nam t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh, Gi¸o s- Hå Sü Tho¶ng (còng lµ cùu häc viªn Tr-êng Lomonosov) ®Ó anh lªn lµm gi¸m ®èc mét trung t©m míi toanh cña Ph©n viÖn C¬ - Con ®¹i bµng cÊt c¸nh.

332

Sö ký FPT 1988 - 1998 Trªn c-¬ng vÞ míi, anh ®· tiÕn hµnh c¬ man trËn ®¸nh vµ lµ t¸c gi¶ cña biÕt bao ý t-ëng: kh«i phôc nhµ m¸y Dielac, thiÕt bÞ c«ng suÊt lín, chÕ t¹o c¬ khÝ, thuû ®iÖn th¸c M¬ víi c«ng thøc 65/35 hµng- tiÒn, chuyÓn giao c«ng nghÖ, trao ®æi nhiÖt chÊt, chÕ biÕn thùc phÈm, dÇu khÝ, ng©n hµng, thuª mua, tµi trî dù ¸n,... Anh Hoµng Quang Vinh ®· gióp nhãm chóng t«i tõ ®Çu, tham gia vµo c¸c ®Ò ¸n lín cña nhãm tõ ®Çu vµ tõ ®Çu tham gia thµnh lËp FPT. RÊt tiÕc lµ viÖc hîp nhÊt hai lùc l-îng ®· kh«ng thµnh, kÓ c¶ ý ®Þnh hîp nhÊt hai c«ng ty vµo 1990. NÕu ®iÒu ®ã x¶y ra, thËt sù kh«ng biÕt qui m« FPT 10 n¨m sÏ lµ nh- thÕ nµo bëi v× anh chØ thiÕu mét ®iÒu mµ l¹i vèn rÊt thõa th·i ë FPT. Ýt ai hiÓu ®-îc râ vÊn ®Ò anh tr×nh bµy. Anh Thao, nguyªn Tæng Gi¸m ®èc Textimex ®· thèt lªn: “Anh Vinh tr×nh bÇy víi t«i hÕt buæi s¸ng (vÒ s¬ ®å thanh to¸n ®æi hµng thuû ®iÖn Yaly) mµ t«i ch¼ng hiÓu g×!” HiÖn nay anh lµ Gi¸m ®èc Cotec, ®ång thêi lµ Chñ tÞch ng©n hµng kü th-¬ng. Anh lµ mét tµi n¨ng xuÊt chóng thuéc thÕ hÖ chóng t«i. T×m ng-êi l·nh ®¹o nhãm Hµ Néi Lóc nµy t«i cã kÕ ho¹ch ®i 1 n¨m nghiªn cøu ë ViÖn Max-Plank ë Gottingen, T©y §øc. Vµo thêi gian ViÖt Nam míi b¾t ®Çu më cöa, ®-îc sang ph-¬ng T©y lµ mét c¬ héi hiÕm hoi. T«i coi ®©y lµ c¬ héi häc hái, t×m hiÓu c¸ch thøc lµm ¨n vµ ®Æt c¸c mèi quan hÖ. Tuy nhiªn cÇn ph¶i t×m mét ng-êi l·nh ®¹o nhãm khi t«i ®i v¾ng. T«i bµn chuyÖn nµy víi nhãm vµ quyÕt ®Þnh mçi ng-êi thö l·nh ®¹o nhãm mét thêi gian. Qua ®ã t×m ra ph-¬ng ¸n 333

Sö ký FPT 1988 - 1998 tèt nhÊt. LÇn l-ît ThÕ Hïng, Phan, Th¨ng,... lµm chØ huy nhãm. Nh-ng kh«ng t×m ra lêi gi¶i. Chñ ®Ò nµy cã lÇn t«i bµn víi Lª Vò Kú. Kú nãi ngay: “Cã g× khã, tao lµm cho!”. Vµo thêi gian nµy Lª Vò Kú vµ Lª Quang TiÕn ®ang lµm trong nhãm vËt lý lý thuyÕt cña ChÞ Vâ Hång Anh thuéc ViÖn Nghiªn cøu n¨ng l-îng nguyªn tö quèc gia. Kú vµ TiÕn hay nãi chuyÖn víi nhãm bän t«i v× nhãm t«i lµm viÖc chñ yÕu ë 30 Hoµng DiÖu, mµ Kú, TiÕn còng hay ®Õn ®ã lµm viÖc. ThØnh tho¶ng ®Ó kiÕm tiÒn ®i nghØ m¸t, hay ¨n uèng g× ®ã th× Lª Quang TiÕn ®Ò nghÞ ®æi tiÒn sÐc - mÆt, hay mét phi vô g× ®ã víi nhãm b¹n t«i. Quan hÖ gi÷a chóng t«i lµ b¹n bÌ cò vµ rÊt t«n träng n¨ng lùc cña nhau. ThÕ lµ ®i ®Õn quyÕt ®Þnh gäi Lª Vò Kú sÏ thay t«i trong thêi gian ®i c«ng t¸c v¾ng, vµ Lª Quang TiÕn còng bá lµm luËn ¸n sang cïng Lª Vò Kú vÒ FPT Lª Vò Kú- niÒm nuèi tiÕc cña FPT Lª Vò Kú häc cïng víi t«i tõ líp 7 chuyªn to¸n Thµnh phè Hµ Néi. Anh næi tiÕng vÒ giái to¸n vµ ch÷ xÊu. C¶ líp chóng t«i ®· ®-îc nhiÒu trËn c-êi rò r-îi khi thÇy gi¸o tr¶ tËp lµm v¨n, chÐp nh¹i l¹i ch÷ cña anh mµ chÝnh anh còng ch¼ng biÕt ch÷ g×. Anh ®¸ bãng rÊt hay tõ bÐ, dª d¾t l¾t lÐo, dÉn bãng tµi t×nh vµ sót c¨ng, chÝnh x¸c. Chóng t«i cã thêi häc chung dù bÞ ®¹i häc ë §¹i häc Kü thuËt Qu©n sù ë trªn VÜnh Phó. Thêi gian ®ã anh yªu mét ng-êi ë tiÓu ®éi t«i lµ T« BÝch NguyÖt. T«i häc cïng NguyÖt tõ líp mÉu gi¸o. NguyÖt kÓ lµ t«i hay nhÆt hoa lan ë nhµ ®em ®Õn líp. C¸c b¹n g¸i thÝch hoa th× h«n t«i mét c¸i t«i cho mét b«ng. NguyÖt tøc l¾m nh-ng kh«ng cã c¸ch chän kh¸c. T«i th× kh«ng nhí râ thêi kú nµy l¾m. Cßn gÆp nhau l¹i ë ®¹i häc th× NguyÖt ®· trë thµnh mét c« g¸i tr¾ng 334

Sö ký FPT 1988 - 1998 tr¾ng trÎo, m¾t rÊt to, nh×n ai ng-êi Êy chÕt. Ch¾c lµ Lª Vò Kú ®· lät vµo m¾t xanh cña NguyÖt. Lóc ®Çu hai ng-êi hay ch¬i bãng chuyÒn, sau th× hay lang thang “ch¬i” khu thviÖn - vµ hä thµnh mét cÆp. Chóng t«i l¹i häc cïng nhau trong thêi kú nghiªn cøu sinh 1979-1982 ë MGU. Lóc nµy hä ®· thµnh vî chång. Hai nhµ ch¬i víi nhau rÊt th©n. BÐ Ngäc Anh gäi CËu Kú - D× NguyÖt. T«i nhí khi tÆng NguyÖt hoa ngµy 8/3 th× NguyÖt tù nguyÖn h«n t«i, kh«ng nh- håi mÉu gi¸o. Kú häc vËt lý rÊt xuÊt s¾c. Kú cã kh¶ n¨ng hiÓu s©u hiÖn t-îng vµ n¾m v÷ng c«ng cô to¸n häc. Kú rÊt nhanh chãng hßa nhËp víi Nhãm nhiÖt vµ chÊt chóng t«i vµ ®-îc mäi ng-êi chÊp nhËn víi t- c¸ch thñ lÜnh. Ngoµi kh¶ n¨ng tÝnh to¸n rÊt nhanh, chÝnh x¸c, n¨ng khiÕu kinh doanh bÈm sinh (tuy ch-a bao giê dïng tr-íc ®ã), t- duy chiÕn l-îc, Kú ®-îc mäi ng-êi yªu mÕn v× tÝnh t×nh ch©n thµnh, chÊt ph¸c vµ vui tÝnh. Anh Lª Vò Kú cã mét phÈm chÊt hiÕm cã cña nhµ l·nh ®¹o. Anh tin cËy hoµn toµn c¸c céng sù cña m×nh vµ v× vËy anh cã kh¶ n¨ng ph¸t huy toµn bé n¨ng lùc tÝch cùc cña hä cho c«ng viÖc. Anh lµ mét trong nh÷ng ng-êi s¸ng lËp phong trµo STC víi bµi h¸t C« y t¸, N«ng V¨n DÒn, ... Mäi khi uèng r-îu ®Õn ®é lµ anh vui móa h¸t quªn hÕt c¶ vî con, nhµ cöa. Víi c¸c n¨ng lùc cña m×nh, cã lÏ anh sÏ thµnh c«ng nhiÒu h¬n nÕu anh m¹nh mÏ h¬n trong b¶n lÜnh. Anh rÊt cÇn mét nhãm céng sù m¹nh, tÝch cùc. §«i khi anh bÞ ¶nh h-ëng cña c¸c t¸c ®éng bªn ngoµi. Trong dßng xo¸y nh÷ng n¨m thµnh c«ng dÔ dµng 1990, ng-êi ta quyÕt ®Þnh nhanh chãng, kh«ng ®¾n ®o. Anh Lª Vò Kú rêi FPT n¨m 1992. Ngµy Êy chóng t«i rÊt Êu trÜ vÒ tri thøc vµ thiÕu kinh nghiÖm vÒ cuéc sèng. Chóng t«i ®· kh«ng hiÓu r»ng c«ng ty ph¸t triÓn ®Õn mét giai ®o¹n nhÊt ®Þnh th× sÏ gÆp khñng 335

Sö ký FPT 1988 - 1998 ho¶ng. Cã lÏ m©u thuÉn cña khñng ho¶ng vµ t¸c ®éng tiªu cùc bªn ngoµi ®· dÉn ®Õn cuéc chia tay cña anh. ¢u ®ã còng chÝnh lµ cuéc sèng. ChuÈn bÞ thµnh lËp FPT Tr-íc ®Êy, tÊt c¶ chóng t«i vµ nhãm anh Vinh t¹i Hå ChÝ Minh ®Òu trùc thuéc ViÖn C¬ häc. Chóng t«i, ngoµi tr¸ch nhiÖm ph¶i hoµn tÊt c¸c cam kÕt cña hîp ®ång, ph¶i nép 10 -15% doanh sè cho ViÖn gäi lµ qu¶n lý phÝ. Sau mét thêi gian lµm viÖc t«i vµ Vinh n¶y ra ý kiÕn thµnh lËp mét ph¸p nh©n míi quy m« c¶ n-íc trªn c¬ së s¸t nhËp hai lùc l-îng. Mét trong c¸c môc tiªu lµ triÓn khai hîp ®ång ®· ký kÕt víi ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X«. Vµo dÞp ®ã, trong mét buæi tèi t¹i 30 Hoµng DiÖu t«i ngÉu nhiªn ®-îc nghe c©u chuyÖn cña anh Vò §×nh Cù nãi vÒ ViÖn Nghiªn cøu C«ng nghÖ Quèc gia, vÒ vÊn ®Ò chuyÓn giao c«ng nghÖ cao vµo ViÖt Nam nh- c¸p quang, nh- men sø cao cÊp,... §-îc biÕt ViÖn rÊt ®-îc nhµ n-íc quan t©m, tËp trung lµm c«ng nghÖ cao, cã c¬ chÕ b¶o mËt ®Æc biÖt vµ ®-îc cÊp nhiÒu vèn. H¬n n÷a ViÖn tr-ëng lµ anh Vò §×nh Cù, con ng-êi g¾n víi huyÒn tho¹i ph¸ bom tõ tr-êng. Ngay tèi h«m ®ã t«i n¶y ra mét ý ®Þnh lµ tæ chøc míi thµnh lËp sÏ trùc thuécViÖn Nghiªn cøu C«ng nghÖ Quèc gia. Tr-íc ®ã t«i cã th¶o luËn víi Hoµng Quang Vinh vµ mäi ng-êi vÒ viÖc nªn lËp trung t©m hay c«ng ty. NhiÒu ng-êi gîi ý nªn dïng ch÷ trung t©m - nã ph¶n ¸nh tÝnh khoa häc, nghiªn cøu vµ øng dông, còng nh- cã thÓ ®-îc -u ®·i h¬n, ®-îc x· héi dÔ chÊp nhËn h¬n. Song t«i vÉn quyÕt ®Þnh ®i theo h-íng chÝnh danh - C«ng ty. T«i muèn nhÊn m¹nh tÝnh kinh doanh cña tæ chøc Khoa häc, C«ng 336

Sö ký FPT 1988 - 1998 nghÖ, ®iÓm mµ l©u nay cßn yÕu. T«i vµ anh Hoµng Quang Vinh ®· ®Õn tr×nh bÇy víi anh Cù ý ®Þnh trªn, ®· b¸o c¸o vÒ hîp ®ång võa ký kÕt víi ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X«, vÒ h-íng nghiªn cøu trao ®æi nhiÖt vµ chÊt, vÒ dù ®Þnh ph¸t triÓn h-íng m¸y tÝnh,... anh Vò §×nh Cù ®· ®ång ý vµ yªu cÇu viÕt ®Ò ¸n thµnh lËp c«ng ty. Chia tay Hoµng Quang Vinh LÏ ra ngay tõ 1988 FPT cã héi së ë Hµ Néi vµ chi nh¸nh m¹nh t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh do Hoµng Quang Vinh phô tr¸ch. Trong ®Ò ¸n ban ®Çu anh Vinh sÏ ®ãng gãp vµo FPT rÊt nhiÒu tiÒn, thiÕt bÞ,... C¸c v¨n b¶n chuÈn bÞ thµnh lËp ban ®Çu nh- ®iÒu lÖ c«ng ty, ph-¬ng ¸n s¶n xuÊt kinh doanh, ph-¬ng ¸n tæ chøc, quyÕt ®Þnh,.. ®Òu do c¶ t«i vµ Hoµng Quang Vinh so¹n th¶o. Víi t- c¸ch ng-êi b¾t ®Çu kinh doanh tr-íc anh cÊp cho chóng t«i chiÕc m¸y tÝnh ®Çu tiªn PC XT Foremost (hiÖn ®ang triÓn l·m ë tÇng 1 khu 37 L¸ng H¹). Trong c¸c doanh vô chuÈn bÞ lµm chung, anh th-êng bá tiÒn tr-íc ®Çu t-. Vµ c¬ héi thµnh c«ng trong viÖc cÊp m¸y cho ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X« lµ hiÖn thùc. T«i nhí quyÕt ®Þnh chia tay FPT cña anh Hoµng Quang Vinh x¶y ra vµo buæi chiÒu khi chóng t«i ®i d¹o quanh s©n sau kh¸ch s¹n ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X«. Khi ®-îc tin ®i §øc mét n¨m cña t«i, anh hái thÕ ai sÏ l·nh ®¹o nhãm Hµ Néi. T«i tr¶ lêi Lª Vò Kú. Anh Vinh ®· tr¶ lêi: “NÕu lµ t«i th× anh tham gia hîp t¸c, cßn kh«ng th× anh rót ra khái ®Ò ¸n. T«i ®· hÕt søc thuyÕt phôc, kh¼ng ®Þnh n¨ng lùc cña Lª Vò Kú,... nh-ng ®· kh«ng thay ®æi ®-îc ý anh. 337

Sö ký FPT 1988 - 1998 Sau khi tõ §øc vÒ, FPT Hå ChÝ Minh vµ Cotec cïng thuª chung v¨n phßng ë phè TrÇn Quèc Th¶o. T«i nªu l¹i vÊn ®Ò hîp nhÊt Cotec, FPT nh-ng còng kh«ng thµnh. Sau khi anh Hoµng Quang Vinh rót khái, viÖc triÓn khai thùc hiÖn hîp ®ång ®· ký gi÷a ViÖn Khoa häc ViÖt Nam vµ ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X« trë thµnh vÊn ®Ò. Giao cho ai thùc hiÖn hîp ®ång nµy? anh Phan Thanh Hµ ®· ®i kh¶o s¸t c¶ FPT vµ c¶ Trung t©m cña Hoµng Quang Vinh. Tuy ch-a ®-îc ph©n c«ng nh-ng FPT vÉn theo kÕ ho¹ch cò chuÈn bÞ rÊt tÝch cùc. §Ó b¶o vÖ kho m¸y tÝnh t-¬ng l¹i, chóng ta ®· lµm rµo s¾t bÞt kÝn mÝt tÇng 3 toµ nhµ ViÖn C¬ t¹i 228 §éi CÊn. Anh Lª Vò Kú nghiªn cøu c¸c danh môc vËt t- nhËp vÒ vµ chuÈn bÞ ph-¬ng ¸n tiªu thô,... Ai còng biÕt tiÒm n¨ng kinh tÕ vµ n¨ng lùc triÓn khai cña nhãm anh Vinh h¬n Hµ Néi. §iÓm then chèt chÝnh lµ Ban l·nh ®¹o ViÖn Khoa häc ViÖt Nam kh«ng hiÓu kÕ ho¹ch thùc hiÖn vµ cam kÕt cña anh Vinh nh- thÕ nµo. Anh Phan Thanh Hµ b¸o c¸o ý anh Vinh víi anh §¹o lµ hîp ®ång nµy thùc hiÖn th× lç, vµ anh Vinh chØ cÇn Hu©n ch-¬ng ghi nhËn c«ng tÝch ®ãng gãp cho t×nh h÷u nghÞ gi÷a hai d©n téc. Ng-êi thùc hiÖn trùc tiÕp lµ N«ng tr-êng khai th¸c gç cña Thanh niªn xung phong ë §ång Nai (v× hä cã ngo¹i tÖ nhê xuÊt khÈu gç). ViÖn Khoa häc ViÖt Nam ®· kh«ng d¸m chän ph-¬ng ¸n tï mï nµy. ViÖc tiÕp theo lµ tÝnh ph¸p lý cña hîp ®ång. §©y lµ hîp ®ång do ViÖn Khoa häc ViÖt Nam ký, cßn FPT do ViÖn Nghiªn cøu C«ng nghÖ Quèc gia thµnh lËp. Cho nªn gi¶i ph¸p lµ anh §¹o giao hîp ®ång nµy cho ViÖn C¬ häc, ViÖn C¬ häc giao cho c¬ quan liªn doanh cña m×nh víi ViÖn Nghiªn cøu C«ng nghÖ Quèc gia lµ C«ng ty FPT. §©y lµ mét th¾ng lîi rÊt to lín ®èi víi FPT v× ngay tõ ngµy ®Çu 338

Sö ký FPT 1988 - 1998 thµnh lËp chóng ta ®· cã hîp ®ång víi mét ®èi t¸c hïng m¹nh nhÊt cña phe XHCN - ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X«. T«i vµ Trung Hµ cã bµn vÒ “chuyÖn ®Òn bï” cho anh Vinh trong hîp ®ång víi ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X«. Cuèi cïng chóng t«i ra ®-îc ph-¬ng ¸n t-¬ng ®èi hîp lý hîp t×nh lµ FPT sÏ lµ ®èi t¸c víi ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X«, Trung t©m cña anh Vinh víi ViÖn Hµn l©m Khoa häc Belarus. Trong quan hÖ víi Belarus ph¶i kÓ ®Õn «ng Rubejanski. ¤ng Rubejanski lµ ®èi t¸c cña chóng t«i trong ®Ò ¸n phßng thÝ nghiÖm quèc tÕ vÒ trao ®æi nhiÖt- chÊt. ¤ng ta lµ mét con ng-êi nhiÖt t×nh, n¨ng ®éng, rÊt quÝ mÕn ViÖt Nam. T«i ®-a Hoµng Quang Vinh xuèng th¨m ViÖn trao ®æi nhiÖt - chÊt ®Ó t×m kiÕm c¬ héi hîp t¸c trong ®ît ®i ®µm ph¸n víi ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X«. Lóc nµy anh Vinh ®ang chuÈn bÞ thùc hiÖn hîp ®ång kh«i phôc nhµ m¸y s÷a Dialac. T«i m« t¶ anh Vinh lµ mét nhµ triÖu phó, thÕ lµ Rubejanski mª anh nh- ®iÕu ®æ. ¤ng ta tha thiÕt mêi anh Vinh ®Õn nhµ ®Ó cho con trai «ng ta ®-îc ng¾m nhµ t- b¶n b»ng x-¬ng b»ng thÞt. ë ®ã c¶ nhµ ®· hái Hoµng Quang Vinh v« sè c©u hái nh- «ng th-êng ¨n g×, ®i l¹i nh- thÕ nµo, ngñ mÊy giê,...? Sau nµy FPT thµnh c«ng trong hîp t¸c víi ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X« vµ anh Hoµng Quang Vinh còng thµnh c«ng trong hîp t¸c víi Belarus, ®Æc biÖt víi «ng Rubejanski.

339

Sö ký FPT 1988 - 1998 Tªn gäi C«ng ty, FPT ViÖc ®Æt tªn C«ng ty s¾p thµnh lËp lµ mét chñ ®Ò chóng t«i hay bµn luËn. §iÓm khã lóc ®ã lµ quan t©m qóa réng r·i cña chóng t«i: ThiÕt bÞ ®iÖn tö, thiÕt bÞ ®o l-êng, c¬ khÝ, m¸y tÝnh, trao ®æi nhiÖt chÊt,.... Vµo thêi kú ®ã tæ chøc lµm g×, tªn ®Æt lµm vËy vµ viÖc thµnh lËp mét tæ chøc cã con dÊu ®á lµ v« cïng nghiªm träng. Khi anh Cù hái t«i: ”ThÕ cËu ®Þnh lµm c«ng nghÖ g×?” t«i tr¶ lêi lµ: ” Bän em muèn nghiªn cøu nhiÒu lo¹i c«ng nghÖ, miÔn lµ c«ng nghÖ míi, tiªn tiÕn nhÊt”. “ thÕ th× chØ cã c«ng nghÖ chÕ biÕn thùc phÈm, trong ®ã cã tÊt c¶ c¸c c«ng nghÖ tiªn tiÕn nhÊt” anh Cù nãi. T«i ®ång ý ngay tªn C«ng ty míi lµ C«ng ty C«ng nghÖ Thùc phÈm. §Æt tªn viÕt t¾t cïng lµ chñ ®Ò s«i næi. Anh Lª Quang TiÕn ®-a ra mét ý nhËn xÐt lµ c¸c c«ng ty th«ng th-êng chØ viÕt t¾t ba ch÷ hoÆc ba ©m nh-: IBM, JVC, ADIDAS, ... Vµ còng chÝnh anh ®Ò xuÊt ph-¬ng ¸n FPT. RÊt tiÕc sau nµy FPT cµng ngµy cµng næi tiÕng, c¶ trong n-íc vµ ngoµi n-íc, tªn C«ng ty C«ng nghÖ Thùc phÈm cµng g©y khã xö...Ng-êi hái mua thÞt, ng-êi hái sao thùc phÈm l¹i cÊp m¸y tÝnh cho ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X«. §øng tr-íc t×nh h×nh ®ã C«ng ty quyÕt ®Þnh ®Ò nghÞ anh Cù ®æi tªn nh-ng t×m c¸ch gi÷ 3 ch÷ FPT. T«i ®· tra c¶ quyÓn tõ ®iÓn tiÕng anh ®Ó t×m tõ phï hîp Ph-¬ng ¸n kh¶ dÜ nhÊt lµ C«ng ty §Çu t- Ph¸t triÓn C«ng nghÖ. Song anh Cù ng¹i träng ®iÓm ho¹t ®éng cña chuyÓn sang tµi chÝnh, ®Çu t-, nªn ®· quyÕt ®Þnh ho¸n vÞ hai ch÷ §Çu t- - Ph¸t triÓn. V× thÕ tªn tiÕng viÖt cña FPT lµ C«ng ty Ph¸t triÓn §Çu t- C«ng nghÖ. §Õn nay nhiÒu ng-êi vÉn hay nhÇm kh«ng râ lµ C«ng ty §Çu t- Ph¸t triÓn hay C«ng 340

Sö ký FPT 1988 - 1998 ty Ph¸t triÓn §Çu t-? nh-ng kh«ng mÊy ai nhÇm FPT hay PFT vµ trong nhiÒu v¨n b¶n cña nhµ n-íc chØ ghi ®¬n gi¶n C«ng ty FPT. XÝ nghiÖp c¬ ®iÖn l¹nh, tiÒn th©n cña EMECO ngµy nay H-íng C¬ - §iÖn - L¹nh lµ sù ph¸t triÓn logic cña FPT v× trong nhãm chóng t«i Ýt nhÊt cã ba ng-êi rÊt quan t©m vµ ®¹i diÖn cho ph¸t triÓn nµy: anh NguyÔn Hång Phan, say mª vÒ c¬ khÝ - anh NguyÔn V¨n Th¨ng, chuyªn gia vÒ ®iÖn c«ng tr×nh vµ anh TrÇn §øc NhuËn, l·o luyÖn trong ngµnh l¹nh. §Ó l«i ®-îc anh TrÇn §øc NhuËn cïng c¸c anh Ninh, anh C- - nh÷ng ng-êi ®· cïng l¨n lén ë nhµ m¸y thuèc l¸ Thanh Ho¸ vÒ FPT, chóng t«i ®· bµn mét s¬ ®å rÊt phøc t¹p: LËp mét liªn doanh tay ba gåm ViÖn Nghiªn cøu C«ng nghÖ Quèc gia (c¬ quan ngang Bé), ViÖn C¬ häc (thuéc ViÖn Khoa häc ViÖt Nam) vµ Liªn hiÖp c¸c xÝ nghiÖp l¾p m¸y (thuéc Bé X©y dùng, b©y giê lµ Tæng C«ng ty l¾p m¸y) ®Æt trùc thuéc mét liªn doanh kh¸c s¾p thµnh lËp gi÷a ViÖn Nghiªn cøu C«ng nghÖ Quèc gia vµ ViÖn C¬ häc. §ã chÝnh lµ xÝ nghiÖp c¬ ®iÖn l¹nh thuéc C«ng ty FPT. Vµo giai ®o¹n ®ã rÊt Ýt ai ®Ó ý ®Õn luËt, mµ còng ch¼ng cã luËt ®Ó theo. Chóng ta ch-a cã luËt C«ng ty, luËt Doanh nghiÖp Nhµ n-íc, luËt vÒ c¸c tæ chøc nghiªn cøu khoa häc,... C¸i cã khi Êy lµ quyÕt t©m th¸o dì khã kh¨n, quyÕt t©m ®æi míi. C¸c anh l·nh ®¹o Liªn hiÖp c¸c xÝ nghiÖp l¾p m¸y lµ ng-êi ñng hé tÝch cùc vµ cô thÓ nhÊt. C¸c anh kh«ng chØ quyÕt ®Þnh biÖt ph¸i nhãm c¸n bé chuyªn m«n giái cña m×nh mµ cßn ®ãng gãp m¸y mãc, thiÕt bÞ cho liªn 341

Sö ký FPT 1988 - 1998 doanh. T«i cßn nhí ®ªm häp ë Liªn hiÖp c¸c xÝ nghiÖp l¾p m¸y trêi m-a rÊt to. Anh Vò §×nh Cù x¾n quÇn ®i xe ®¹p tíi häp lµm anh §µo ChÝ S¶o, nguyªn Tæng gi¸m ®èc, vµ anh NguyÔn V¨n Thô, nguyªn phã Tæng Gi¸m ®èc, rÊt c¶m ®éng. Anh Thô høa lµ bÊt cø gi¸ nµo, tr-íc ngµy ký thµnh lËp liªn doanh lµ anh ®iÒu ®Çy ®ñ m¸y mãc, thiÕt bÞ cho liªn doanh. Vµ anh lµm ®óng nh- vËy, toµn bé m¸y mãc, thiÕt bÞ ®-îc tËp kÕt vµo ®ªm tr-íc ngµy ký lËp liªn doanh. Sù nç lùc cña c¸c anh ®· kh«ng bÞ phô lßng. Mét thêi gian ng¾n sau ®ã hîp ®ång thiÕt kÕ, l¾p ®Æt hÖ thèng ®iÒu hoµ trung t©m cho §µi TruyÒn h×nh Trung ¦¬ng do xÝ nghiÖp c¬ ®iÖn l¹nh ®¶m nhËn ®· ®-îc ký kÕt. C«ng thøc Khoa häc - C«ng nghÖ - S¶n xuÊt ®· lµm viÖc. C¸n bé khoa häc Lª ThÕ Hïng ®· tÝnh to¸n thiÕt kÕ hÖ thèng. Kü S- §ç Cao B¶o ®· dïng c«ng nghÖ demo (Storyboard) tr×nh bµy ph-¬ng ¸n vµ anh NhuËn ®¹i diÖn cho s¶n xuÊt s½n sµng chÕ t¹o, l¾p ®Æt hÖ thèng. Trong dÞp quay phim t- liÖu 10 n¨m FPT chóng t«i cã th¨m l¹i x-ëng c¬ khÝ n¨m x-a ë 228 §éi CÊn víi lßng trµn ®Çy xóc ®éng. VÉn nh÷ng m¸y mãc ®Êy, nh-ng kh«ng cßn nh÷ng g-¬ng mÆt x-a. T«i nghÜ anh NhuËn ®· trung thµnh víi mª tÝn cña m×nh: Khoa häc vµ s¶n xuÊt. Anh ®· cã khoa häc khi trùc thuéc ViÖn Nghiªn cøu C«ng nghÖ Quèc gia vµ anh ®· t¸ch bé phËn thiªn s¶n xuÊt cña anh ra khái FPT cã thiªn h-íng th-¬ng m¹i vµo n¨m 1990 thµnh mét tæ chøc ®éc lËp. §ã chÝnh lµ tiÒn th©n cña C«ng ty EMECO lín m¹nh ngµy nay. Phßng thÝ nghiÖm trao ®æi nhiÖt vµ chÊt, mét thÊt b¹i vÎ vang 342

Sö ký FPT 1988 - 1998 Phßng thÝ nghiÖm trao ®æi nhiÖt vµ chÊt, kÕt qu¶ ho¹t ®éng tõ tr-íc cña nhãm trao ®æi nhiÖt vµ chÊt, ®-îc ®Æt lµm mét bé phËn c¬ së cña FPT thña ban ®Çu thµnh lËp. Phßng thÝ nghiÖm do TiÕn sü Ng« Huy CÈn phô tr¸ch. Anh CÈn lµ mét nhµ to¸n häc. C¸c nghiªn cøu cña anh chñ yÕu øng dông vµo chuyÓn ®éng ®èi l-u cña c¸c chÊt láng. Trong sè c¸c tiÕn sü khoa häc c¬ b¶n cã lÏ anh lµ ng-êi hiÕm hoi cã dòng khÝ ®Ó chuyÓn sang c¸c øng dông c«ng nghÖ. Anh tham gia c¸c hîp ®ång vÒ sÊy, anh chØ ®¹o c¸c häc trß chÕ t¹o lß sÊy,... Víi nô c-êi lu«n cëi më vµ giäng nãi khµn khµn «ng t«i. C¸c sèng v« -u cña anh chiÕm ®-îc sù yªu quý cña mäi ng-êi xung quanh. Anh rÊt thµnh c«ng trong viÖc cã ®«ng häc trß vµ häc trß rÊt thµnh c«ng trong lµm viÖc víi anh. Phßng thÝ nghiÖm trao ®æi nhiÖt vµ chÊt ®· tiÕn hµnh rÊt nhiÒu ho¹t ®éng mµ ®-îc anh Lª ThÕ Hïng ghi l¹i trong bµi “Mét thêi ®Ó nhí”. Phßng thÝ nghiÖm ®· t¸ch khái FPT vÒ ViÖn C¬ häc n¨m 1990, h-íng nghiªn cøu c«ng nghÖ chÕ biÕn thùc phÈm liªn quan tõ ®Çu ®Õn phßng thÝ nghiÖp kÕt thóc vµo n¨m 1994. Cã thÓ nãi kh«ng cã g× dÔ h¬n thÊt b¹i. Cßn muèn thµnh c«ng th× cÇn héi tô ®ñ c¶ thiªn thêi - ®Þa lîi nh©n hoµ. Tuy nhiªn h-íng trao ®æi nhiÖt vµ chÊt ®· hoµn tÊt sø mÖnh lÞch sö cña nã. Nã ®· ®-a chóng t«i tõ nh÷ng nhµ nghiªn cøu c¬ b¶n sang lÜnh vùc kinh doanh c«ng nghÖ. Nã ®· t¹o tiÒn ®Ò ph«i thai thµnh lËp FPT. Vµ nh÷ng kinh nghiÖm thµnh b¹i nµy sÏ gióp FPT trªn suèt con ®-êng ph¸t triÓn cña m×nh.

343

Sö ký FPT 1988 - 1998 TiÕn ho¸ Logo FPT Chóng t«i lo t×m logo ngay sau khi thèng nhÊt ch÷ viÕt t¾t FPT. RÊt nhiÒu ý t-ëng ®Ò xuÊt. Lª Quang TiÕn nãi logo còng ph¶i cã con sè 3 nh- logo ba c¸nh cña Adidas, sao ba c¸nh nh- Mercedes,.... anh NguyÔn ChÝ C«ng cã ý t-ëng säc säc m· sè kiÓu IBM. Ph¹m Hïng, ng-êi vÏ giái nhÊt nhãm ®-îc giao s¸ng t¸c chÝnh logo, nh-ng ai còng tham gia nghÜ vÒ logo FPT. Trong lóc ®Õn t×m Lª Vò Kú, Lª Quang TiÕn ë phßng vËt lý lý thuyÕt ë phè NguyÔn Du, T«i ®ét nhiªn nghÜ ra mét c¸ch fantasy ch÷ FPT hay hay dùa trªn nguyªn t¾c ®¬n gi¶n vµ ®èi xøng. Logo ®-îc x©y b»ng bèn mÉu tõ hai h×nh: mét que, mét dÊu hái. Ph¹m Hïng tham gia trau chuèt logo nµy vµ mäi ng-êi hµi lßng hoµn toµn. Tr«ng logo nµy võa ®Æc s¾c, võa nh- ch÷ Tµu, võa nh- ch÷ T©y, mµ cã thÓ hiÓu cã ch÷ ®Çu tªn cña tÊt c¶ mäi ng-êi: B×nh, Kú, Hïng, TiÕn, Phan, Th¨ng, CÈn, B¶o, Nam,... Logo nµy ®-îc dïng ®Õn n¨m 1990. §iÓm dë cña Logo nµy lµ nã qu¸ hay. V× qu¸ hay nªn Ýt ai hiÓu. Cßn ë MiÒn Nam, anh Ch©u vµ ChÞ Thanh lµm logo riªng cña m×nh víi ba ch÷ FPT nghiªng thß thôt. §· ®Õn lóc nghÜ l¹i logo chung cho FPT. Lóc ®ã chóng ta rÊt m¸u tËp ®oµn, vµ ®· thµnh lËp Zodiac. Lµm sao ®Ó dÔ nhËn ra cïng gèc qua logo. Vµ muèn sao cho dÔ hiÓu, dÔ nhí, dÔ nhËn. Trong mét lÇn ®i lµm viÖc ë ®-êng Tr-êng Chinh t«i thÊy logo ba mÇu cña Total. VÒ v¨n phßng t«i nhê anh KiÕn tróc s- NguyÔn V¨n Néi, lµ b¹n häc cïng líp phæ th«ng, ®ang gióp cho FPT vÒ x©y dùng, thÓ hiÖn c¸c ý t-ëng trªn. ThÕ lµ ra ®êi qu¶ tr¸m ba mµu, ch÷ thß thôt. ViÖc qui ®Þnh mÇu cô thÓ t«i ®Ò nghÞ Néi chuÈn bÞ chôc ph-¬ng ¸n, treo ë b¶ng tin ®Ó mäi ng-êi 344

Sö ký FPT 1988 - 1998 chän. NÕu t«i kh«ng nhÇm th× logo FPT hiÖn nay gom ®-îc ®óng 13 ch÷ ký. T«n chØ FPT ®-îc t×m thÊy ngÉu nhiªn Ngµy nay t«n chØ cña FPT ®-îc kh¾c vµo b¶ng ®¸ t¹i Héi së c«ng ty 37 L¸ng H¹, ®-îc in trong c¸c quyÓn giíi thiÖu vÒ FPT, ®-îc lÆp l¹i trong c¸c tr×nh bµy vÒ c«ng ty, trong c¸c b¶n kÕ ho¹ch kinh doanh. T«n chØ cña FPT ®-îc c¸c ®èi t¸c quèc tÕ nh- IBM, Hewlett Packard nÓ träng, ®-îc cùu häc viªn c¸c tr-êng Qu¶n trÞ Kinh doanh nhHarvard, Stanford ®¸nh gi¸ nh- tÇm nh×n c«ng ty. ThÕ nh-ng nã míi ®-îc t×m thÊy mét c¸ch ngÉu nhiªn trong dÞp lôc läi c¸c hå s¬ cò trong dÞp tæ chøc §¹i lÔ héi kû niÖm FPT 5 n¨m. Sau 5 n¨m nã míi cã tªn lµ t«n chØ, sau 8 n¨m nã ®-îc ®¸nh gi¸ nh- tÇm nh×n (vision) vµ cã mét sè thªm bít ngÉu nhiªn so víi “b¶n gèc” nh- trªn b¶ng ®¸ ë 37 L¸ng H¹ thiÕu ch÷ lao ®éng so víi b¶n gèc “b»ng næ lùc lao ®éng, s¸ng t¹o trong...” vµ anh Lª ThÕ Hïng tù thó ®· thªm ch÷ No1 trong trÝch Qui chÕ néi bé No1- FPT 1988. H¬n n÷a “b¶n gèc” kh«ng hÒ cã gi¸ trÞ ph¸p lý, chØ lµ b¶n nh¸p, cßn cã ch÷ ghi thªm bªn lÒ ®Ò nghÞ xem xÐt thªm vµ kh«ng cã ch÷ ký, kh«ng cã dÊu ®á. Tuy nhiªn chóng ta ®· h¶ hª khi t×m thÊy nã, ®· in nã trong tuyÓn tËp ®Çu tiªn cña FPT trong dÞp §¹i lÔ héi kû niÖm FPT 5 n¨m vµ ®· trÝch dÉn nã liªn tôc. Lóc ®ã t«i ®· rÊt ng¹c nhiªn khi thÊy mét sù trïng lÆp kú l¹ gi÷a nh÷ng ch÷ trong t«n chØ ®ã vµ thùc tÕ FPT 5 n¨m ®Çu tiªn. §Êy chÝnh lµ lý do cña sù h¶ hª, cña sù th¸i qu¸ trong sö dông nã suèt 5 n¨m võa qua. Nã còng ph¶n ¸nh sù Êu trÜ cña chóng ta trong con ®-êng ®i lªn. Ch¾c b¹n sÏ khã tr¶ lêi c©u hái: FPT mong 345

Sö ký FPT 1988 - 1998 muèn trë thµnh mét tæ chøc kiÓu míi lµ kiÓu g×? Hµm ý g× trong ch÷ kiÓu míi? Míi so víi ai? ThËt ra ý tø khi viÕt ra c©u ®Êy lµ mong muèn thay ®æi so víi tr¹ng th¸i tr× trÖ cña c¸c tæ chøc, c«ng ty ViÖt Nam n¨m 1988. Cô thÓ lµ chóng t«i dù kiÕn sÏ bá hÕt häp hµnh, ra quyÕt ®Þnh thËt nhanh chãng, t¹i chç, bá hÕt c¸c lo¹i giao ban,... M·i gÇn ®©y chóng t«i míi hiÓu mäi sù tån t¹i ®Òu cã lý vµ chÝnh chóng ta l¹i thiÕt lËp c¸c lo¹i giao ban, tõ giao ban c«ng ty ®Õn giao ban bé phËn, tæ, nhãm. Khi viÕt nh÷ng dßng sö ký nµy t«i míi hiÓu ra r»ng lµm g× cã chuyÖn t×m thÊy ngÉu nhiªn t«n chØ FPT, lµm g× cã chuyÖn thÊt l¹c nã trong 5 n¨m ®Çu tån t¹i FPT, vµ ®©u cã quan träng g× nh÷ng sai sãt c©u ch÷, bëi nã ®· cã tõ ®Çu ®Õn nay vµ lu«n ë trong T¢M chóng ta. Nã chÝnh lµ kh¸t väng, tr¨n trë, lµ ý chÝ cña chóng t«inh÷ng ng-êi s¸ng lËp FPT. Nã chøa ®ùng nh÷ng niÒm tin vµ gi¸ trÞ nh- nh÷ng bÝ quyÕt thµnh c«ng cña FPT. Nã cÇn ®-îc tu©n thñ, cÇn ®-îc b¶o vÖ, gi÷ g×n vµ ph¸t triÓn cho FPT h«m nay vµ mai sau. Olivetti hay Aztech? Vµo thêi ®iÓm thµnh lËp FPT chóng t«i hay tô tËp bµn b¹c trong v-ên sau nhµ ë 30 Hoµng DiÖu. Do cã sù tham gia cña Kú, nªn NguyÖt còng hay cã mÆt ë ®Êy. Vµ trong mét buæi chiÒu nh- vËy, NguyÖt hái t¹i sao c¸c b¹n kh«ng giao tiÕp víi ®¹i diÖn cña c«ng ty Olivetti ®ang cã mÆt t¹i Hµ Néi. T¹i sao kh«ng? ThÕ lµ NguyÖt høa thu xÕp gióp chóng t«i cuéc gÆp víi «ng Miserendino. Cuéc gÆp ®-îc hÑn vµo buæi chiÒu, t¹i phßng kh¸ch trªn tÇng hai cña kh¸ch s¹n Gi¶ng Vâ (nay lµ kh¸ch s¹n Hµ 346

Sö ký FPT 1988 - 1998 Néi). Tr-íc ®ã t«i ®· mêi anh Cù cïng tiÕp nh-ng kh«ng bè trÝ ®-îc. Cã lÏ ®©y lµ cuéc gÆp gì g©y cho t«i nhiÒu xóc ®éng nhÊt. Bëi lÏ ®©y lµ lÇn ®Çu tiªn t«i gÆp tay t- b¶n b»ng x-¬ng b»ng thÞt, lÇn ®Çu tiªn lµm viÖc víi h·ng vi tÝnh hµng ®Çu thÕ giíi, bµn vÒ hîp t¸c kinh doanh, nhÊt lµ thay Miserendino nµy to lín gÊp ®«i ng-êi th-êng, t¸c phong rÊt ®-êng bÖ, th¸i ®é cùc “thùc d©n”. Sau nµy míi hiÓu chóng t«i qu¶ lµ Êu trÜ, s¸ch vë. Thø nhÊt «ng Miserendino kh«ng ph¶i lµ nhµ t- b¶n nµo c¶, mµ còng ch¼ng ph¶i lµ ng-êi cña h·ng Olivetti. ¤ng ta ®· th«i viÖc ë H·ng Olivetti. ¤ng ®i b¸n m¸y Olivetti cho c«ng ty cña «ng ta lËp t¹i Singapore vµ h¬n n÷a lµ b¸n rÊt ®¾t. §Êy lµ c¸i gi¸ chóng t«i tr¶ cho bµi häc ®Çu tiªn lµm ¨n trùc tiÕp víi “c¸c n-íc t- b¶n”. Sau khi khai th«ng kh¶ n¨ng nhËp m¸y Olivetti, chóng t«i cã mét cuéc th¶o luËn rÊt quan träng t¹i nhµ riªng anh §¹o. T«i nhí tèi h«m ®ã mÊt ®iÖn, cã Lª Vò Kú, NguyÔn Trung Hµ, Lª Quang TiÕn,... Chóng t«i bµn vÒ cÊp cho ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X« m¸y Aztech nh- hîp ®ång ®· ký hay cÊp m¸y Olivetti. M¸y Olivetti ®¾t gÊp ®«i m¸y Aztech. Chóng t«i ®øng tr-íc sù lùa chän gi÷a hiÖu qu¶ vµ uy tÝn. Chóng t«i ®· l-êng tr-íc viÖc b¶o hµnh m¸y ë Liªn X« mªnh m«ng vµ xa x«i. Cuèi cïng quyÕt ®Þnh chung lµ uy tÝn. QuyÕt ®Þnh nµy vÒ sau trë thµnh mét chiÕn l-îc truyÒn thèng cña FPT: uy tÝn dùa trªn chÊt l-îng hoµn h¶o, hîp t¸c víi c¸c h·ng hµng ®Çu (brand name), t¹o ra mét -u thÕ c¹nh tranh riªng biÖt. Mét c©u chuyÖn kh¸c liªn quan ®Õn Olivetti. ¤ng Breer kÓ l¹i r»ng trong bµi ph¸t biÓu vËn ®éng t¸i bÇu cö ghÕ Chñ tÞch ViÖn Hµn l©m Khoa häc Liªn X«, ¤ng Marchuk nãi: 347

Sö ký FPT 1988 - 1998 “NÕu c¸c ®ång chÝ t¸i bÇu cö t«i lµm Chñ tÞch ViÖn Hµn l©m mét lÇn n÷a, t«i xin høa sÏ cÊp cho mçi viÖn sü mét m¸y vi tÝnh Olivetti”. KÕt qu¶ lµ ViÖn sü Marchuk l¹i tróng cö thªm mét nhiÖm kú Chñ tÞch ViÖn Hµn l©m. C¸c m¸y vi tÝnh Olivetti ®Êy chÝnh lµ do FPT chóng ta cung cÊp!.

348

Sö ký FPT 1988 - 1998

Kû niÖm ®Êu thÇu C27
Lª Quèc H÷u Gi¸m ®èc Trung t©m tÝch hîp hÖ thèng FPT FPT th-êng ®-îc vÝ nh- mét ®oµn qu©n dòng m·nh mµ tªn tuæi ®-îc g¾n víi bao chiÕn c«ng oanh liÖt. NhiÒu c¸n bé l·o thµnh cña FPT th-êng vÝ c¸c vô kinh doanh víi nh÷ng trËn ®¸nh. Mét phÇn cã lÏ do ®a sè hä ®Òu cã nguån gèc tõ hoÆc cã liªn quan ®Õn qu©n ®éi, nh-ng chñ yÕu cã lÏ do th-¬ng tr-êng ngµy nay thùc sù ®· trë thµnh mét chiÕn tr-êng trong ®ã cã nh÷ng trËn ®¸nh, nh÷ng chiÕn dÞch mang tÇm cì chiÕn l-îc vµ ®ßi hái ph¶i ®Çu t- rÊt nhiÒu c¶ trÝ lÉn lùc vÒ mäi ph-¬ng diÖn cña c¶ mét tËp thÓ. Ai ®· lµ nh©n viªn FPT mµ ch¶ cã nh÷ng kû niÖm khã quªn vÒ mét trËn ®¸nh trong kinh doanh dï lµ lín hay nhá mµ m×nh ®· ®ãng gãp mét phÇn ®¸ng kÓ søc lùc cña m×nh vµo. Riªng víi t«i, kû niÖm ®¸ng nhí nhÊt trong qu·ng ®êi h¬n 8 n¨m lµm viÖc ë FPT lµ kû niÖm vÒ §ît §Êu thÇu Dù ¸n C27 cuèi n¨m 1995, ®Çu n¨m 1996. Thêi ®iÓm b¾t ®Çu mét trËn ®¸nh lÞch sö ®èi víi FPT §ã lµ vµo mét ngµy gi÷a th¸ng 10/1995 khi c¶ FPT ®ang hõng hùc khÝ thÕ kinh doanh sau chiÕn th¾ng vang déi Hîp ®ång VietComBank gÇn 1.2 triÖu USD. §éi kinh doanh cña anh B¶o ®ang c¨ng ra v× hµng lo¹t ®Êu thÇu cung cÊp trang thiÕt bÞ lu«n dån vµo nh÷ng th¸ng cuèi n¨m. Phßng Hç trî HÖ thèng cña FIS do t«i phô tr¸ch lóc ®ã còng võa tr¶i qua mét ®ît lµm viÖc c¨ng th¼ng biªn dÞch hÖ 349

Sö ký FPT 1988 - 1998 dÞch hÖ thèng tµi liÖu ®µo t¹o vÒ AS/400 trªn 500 trang vµ thiÕt kÕ khu vùc cµi ®Æt cho VietComBank. B¶n th©n t«i lóc ®ã ph¶i cïng víi chÞ Oanh (Tr-ëng phßng XNK hiÖn nay) vËt lén víi ®èng chøng tõ cña c¸c hÖ thèng m¸y AS/400 nhËp tõ c¸c n-íc kh¸c nhau vÒ cho VietComBank. Vµo thêi ®iÓm ®ã nh÷ng ng-êi n¾m ®-îc cÊu h×nh cña AS/400 ë ViÖt Nam chØ míi ®Õm ®-îc trªn ®Çu ngãn tay. §ang cïng víi chÞ Oanh ra tËn B-u ®iÖn Hµ néi ®Ó gi¶i tr×nh vÒ cÊu h×nh cña c¸c hÖ thèng m¸y AS/400 th× t«i bçng nhËn ®-îc nh¾n tin vµ gäi ®iÖn tho¹i cña Anh Ngäc vÒ gÊp ngay V¨n phßng IBM ë 14 Thuþ khª. H«m tr-íc t«i ®· ®-îc nh¾n tr-íc, nh-ng lóc ®ã t«i nghÜ r»ng kh«ng thÓ cã g× quan träng h¬n viÖc lo thñ tôc ®Ó nhËp ®-îc l« hµng trÞ gi¸ h¬n 1 triÖu ®« la nµy vÒ cho VCB. ChÝnh v× vËy t«i ®· thùc sù söng sèt khi nghe Anh Ngäc qu¸t lªn qua ®iÖn tho¹i lµ ”bá hÕt tÊt c¶ l¹i ®Êy vµ vÒ ngay V¨n phßng IBM“. M·i sau nµy nhí l¹i, t«i míi hiÓu ®-îc ®ã chÝnh lµ thêi ®iÓm b¾t ®Çu mét trËn ®¸nh lÞch sö ®èi víi FPT. Khi ®Õn V¨n phßng IBM t«i ®· thÊy A. Ngäc cïng víi c¸c xÕp lín nhÊt cña IBM ViÖt nam håi ®ã (hai vî chång Jeff Pace vµ Roger – Business Partner Manager) ®· ngåi s½n bªn bµn lµm viÖc. Nhung, ng-êi marketing trùc tiÕp cña IBM tr×nh bÇy tãm t¾t vÒ tÝnh h×nh chuÈn bÞ thÇu. Lóc ®ã t«i chØ l¸ng m¸ng hiÓu ®-îc r»ng, Côc C27 Bé Néi vô, mét kh¸ch hµng mµ tõ l©u FPT ®· kh«ng d¸m m¬ t-ëng tíi v× ®ang ®-îc 3C ch¨m sãc rÊt kü cµng ®· tung ra mét ®Êu thÇu dù ¸n lín (Dù ¸n DA03B víi tæng gi¸ trÞ 7 triÖu USD trong 5 n¨m). IBM lµ ng-êi marketing ban ®Çu ®· liªn doanh víi nhµ cung cÊp gi¶i ph¸p næi tiÕng lµ h·ng SAGEM Morpho næi tiÕng vÒ c¸c hÖ nhËn d¹ng v©n tay tù ®éng (hÖ AFIS). FPT lóc ®ã ®-îc IBM mêi vµo ®Ó tham 350

Sö ký FPT 1988 - 1998 gia cung cÊp c¸c m¸y tÝnh RS/6000 cho Dù ¸n. Phßng HTHT cña t«i ®-îc giao nhiÖm vô chuÈn bÞ ph-¬ng ¸n cÊu h×nh vµ gi¸ c¶ cña 26 m¸y RS/6000 sÏ ®-îc cung cÊp trong dù ¸n vµ lo trî gióp viÖc dÞch toµn bé Hå s¬ gi¶i ph¸p kü thuËt cña SAGEM Morpho. Thêi gian chuÈn bÞ cùc kú gÊp chØ cã ch-a ®Çy 2 tuÇn trong khi ®©y lµ mét ®Êu thÇu quèc tÕ cã quy m« lín nhÊt tõ tr-íc ®Õn nay trong CNTT ë ViÖt nam. Sau buæi häp t«i tøc tèc phãng xe vÒ ngay 19 NguyÔn BØnh Khiªm, lóc ®ã lµ ®¹i b¶n doanh cña FIS. KÓ tõ h«m ®ã §éi chuÈn bÞ Hå s¬ thÇu C27 gåm cã t«i vµ Bïi H¶i Thanh, NguyÔn Quang Minh ®· lµm viÖc cËt lùc nh- mét ®éi biÖt ph¸i t¸ch h¼n khái ho¹t ®éng cña FIS. Giai ®o¹n chuÈn bÞ hå s¬ kü thuËt Nhí l¹i ngµy ®ã còng c¶m thÊy nh÷ng ng-êi FPT thùc sù lµ liÒu lÜnh. Khi b¾t tay vµo dù ¸n, chóng t«i ch-a hÒ biÕt mét tÝ g× vÒ v©n tay. Nh÷ng tµi liÖu kü thuËt vÒ gi¶i ph¸p AFIS thùc sù lµ nh÷ng thø cùc kú khã hiÓu v× ngoµi nh÷ng thuËt ng÷ chuyªn m«n tin häc ®· kh¸ næi tiÕng vÒ ®é khã trong giíi dÞch thuËt th× cßn mét ®èng c¸c thuËt ng÷ v©n tay nh- minutia, matching, CAXI... mµ cã tra tõ ®iÓn c¶ ngµy còng ch¼ng t×m ra, Ch¼ng thÕ mµ mÊy em nh©n viªn míi tuyÓn cña IBM (H-¬ng, Mai) vµ kÓ c¶ Nhung lµ nh÷ng ng-êi tèt nghiÖp ®¹i häc ngo¹i ng÷ ra vµ tiÕng Anh còng ph¶i thuéc lo¹i siªu míi d¸m thi tuyÓn vµo IBM mµ còng ph¶i v¸i chµo vµ nh-êng l¹i viÖc dÞch toµn bé hå s¬ kü thuËt cho c¸c anh FPT. Ngay víi nh÷ng tµi liÖu kü thuËt m¸y tÝnh th«ng th-êng, nhiÒu khi ®i thuª nh÷ng ng-êi dÞch chuyªn nghiÖp cßn nhËn ®-îc nh÷ng b¶n dÞch rÊt ”ngí ngÈn“ ®äc xong ch¼ng hiÓu ®-îc tý g×.

351

Sö ký FPT 1988 - 1998 Thêi gian cùc kú gÊp g¸p, ngay ®éi dù ¸n cña SAGEM còng ph¶i lµm viÖc theo kiÓu on-fly, viÕt xong ®-îc phÇn nµo lµ hä l¹i fax th¼ng sang FPT ®Ó dÞch. Ban ®Çu chóng t«i chØ dÞch theo kiÓu cÇy vì s¬ qua vµ nhiÒu chç ch¼ng hiÓu g× c¶. Nh÷ng tõ míi chuyªn ngµnh ®-îc trÝch ra, dÇn dÇn ®· h×nh thµnh 1 tËp tõ ®iÓn AFIS Terminology sö dông cho sau nµy. DÞch ®i, dÞch l¹i, nghiÒn ngÉm suy nghÜ m·i råi cuèi cïng nh÷ng nÐt chÝnh trong gi¶i ph¸p c«ng nghÖ cña SAGEM còng ®Çn dÇn hiÖn ra trong ®Çu chóng t«i. B¶n dÞch hiÖu ®Ýnh ®· cã hån h¬n, mang tÝnh thèng nhÊt, toµn vÑn h¬n vµ quan träng h¬n c¶ lµ ®· thÓ hiÖn ®óng ®-îc gi¶i ph¸p kü thuËt. §iÒu nµy rÊt quan träng v× trong hå s¬ thÇu, tiÕng ViÖt ®-îc sö dông lµ ng«n ng÷ chÝnh, mäi tµi liÖu ®Òu ph¶i ®-îc dÞch sang tiÕng ViÖt. Nhãm chóng t«i lµm viÖc miÖt mµi tÊt c¶ c¸c buæi tèi. Cã h«m ®Õn 8-9 giê tèi c¸c em ë bªn IBM cßn sang trùc s½n ®Ó chuyÓn c¸c v¨n b¶n ®· so¹n ®i. Sau mét tuÇn lµm viÖc cËt lùc, chóng t«i ®· dÞch xong toµn bé gi¶i ph¸p kü thuËt dÇy h¬n 200 trang. Mét kÕt qu¶ cùc kú quan träng n÷a hoµn toµn do tÝnh chñ ®éng c¸ nh©n ®em l¹i lµ chØ qua dÞch thuËt, chóng t«i ®· s¬ l-îc n¾m ®-îc nh÷ng nÐt c¬ b¶n trong gi¶i ph¸p cña SAGEM vµ cÊu h×nh cña toµn bé hÖ thèng. §iÒu nµy thùc sù quý b¸u cho chóng t«i sau nµy trong ®iÒu hµnh dù ¸n. (Lóc Êy cã ai nghÜ ®-îc lµ sau nµy FPT l¹i trë thµnh tæng thÇu vµ thùc hiÖn dÞch vô chuyÓn giao c«ng nghÖ cho toµn bé dù ¸n). Trong giai ®o¹n nµy còng cã mét kû niÖm kh¸ buån c-êi. Khi hoµn chØnh ph-¬ng ¸n kü thuËt cã mét lÇn t«i ®· ph¶i gäi ®iÖn sang Ph¸p ®Ó trao ®æi víi ng-êi trùc tiÕp lo marketing cña SAGEM cho dù ¸n nµy. Khi nh×n c¸i tªn Carine dÔ th-¬ng, t«i ®· khÊp khëi mõng thÇm v× hy väng 352

Sö ký FPT 1988 - 1998 m×nh sÏ ®-îc lµm viÖc víi mét c« g¸i Ph¸p tãc vµng cùc kú hÊp dÉn. Khi t¹m biÖt, t«i cßn cè tá chót gal¨ng ®Ó nãi víi Carine r»ng t«i hy väng c« sÏ sang ®©y vµ chóng t«i sÏ cã c¬ héi lµm viÖc cïng nhau. Cho ®Õn khi gÆp mÆt t¹i ViÖt nam t«i míi bæ chöng ra lµ vÒ bÒ ngoµi Carine lµ mét c« g¸i gÇy, d¸ng dÊp kh« khan mang nhiÒu nÐt ®µn «ng vµ ch¼ng hÒ cã nÐt hÊp dÉn nµo nh- t«i mong t-ëng, ®Êy lµ ch-a kÓ trong ®µm ph¸n nhiÒu khi rÊt khã chÞu v× c« lu«n thªm tõ ”OK“ vµo sau mçi c©u hái hoÆc c©u gi¶i thÝch mµ b¶n th©n m×nh thÊy ch¼ng cã tÝ chót ”OK“ nµo. Sau nµy Carine Mouchot ®· trë thµnh Gi¸m ®èc cña toµn bé ch-¬ng tr×nh cña SAGEM t¹i ViÖt nam (Programme Director) vµ gi÷a chóng t«i còng ®· cã nhiÒu kû niÖm lµm viÖc tèt tuy nhiªn kh«ng ph¶i lµ lóc nµo còng ªm ®Ñp. Giai ®o¹n tæng chuÈn bÞ hå s¬ thÇu TiÕp theo tuÇn chuÈn bÞ ph-¬ng ¸n kü thuËt lµ mÊy ngµy tæng chuÈn bÞ hå s¬ thÇu. Lóc nµy chóng t«i ph¶i sang h¼n bªn V¨n phßng IBM lµm viÖc cïng víi ®éi chuÈn bÞ hå s¬ thÇu h¬n 10 ng-êi c¶ t©y lÉn ta cña IBM. C«ng viÖc lóc nµy lµ hiÖu chØnh hå s¬ vµ ph-¬ng ¸n kü thuËt, tÝnh to¸n ph-¬ng ¸n tµi chÝnh, biªn so¹n vµ dÞch c¸c tµi liÖu chøng minh vÒ n¨ng lùc nhµ thÇu, so¹n vµ dÞch c¸c c«ng v¨n, photocopy c¸c b¶n hå s¬ thÇu. Tho¹t ®Çu t-ëng nh- c«ng viÖc cña nhãm chuÈn bÞ hå s¬ thÇu cña FPT gÇn nh- ®· xong. Nh-ng ho¸ ra ®©y l¹i lµ nh÷ng ngµy lµm viÖc c¨ng th¼ng nhÊt. M«i tr-êng lµm viÖc cña VP IBM lóc ®ã lµ m¹ng m¸y tÝnh ch¹y OS/2 vµ viÖc sö dông c¸c c«ng cô tù ®éng ho¸ v¨n phßng nh- Word, Excel trªn m«i tr-êng Windows ë ®©y thùc sù lµ mét vÊn ®Ò. RÊt may lµ c¸c anh thuéc Phßng Hç trî HÖ thèng cña FPT l¹i cã tµi ®a n¨ng vµ 353

Sö ký FPT 1988 - 1998 rÊt th«ng th¹o c¸c m«n nµy, nÕu kh«ng th× c¸c em bªn IBM sÏ ch¼ng biÕt xoay së c¸ch nµo. Lóc nµy Carine ®· sang vµ lµm viÖc trùc tiÕp víi ®éi chuÈn bÞ hå s¬ thÇu. Anh Ngäc lo marketing víi kh¸ch hµng. T«i lo tæng thÓ vÒ kü thuËt cña toµn bé hå s¬. H¶i Thanh vµ Quang Minh lµ nh÷ng ng-êi thùc hiÖn trùc tiÕp. LÇn ®Çu tiªn chuÈn bÞ mét hå s¬ thÇu quèc tÕ bµi b¶n trªn c¶ 2 thø tiÕng dÇy trªn 500 trang thËt lµ vÊt v¶. HÇu hÕt c¸c buæi ph¶i lµm viÖc c¶ ban ®ªm ®Õn 10, 11 giê. ¡n uèng th× ®-îc phôc vô t¹i chç, thøc ¨n xÕp ®Çy bµn, ai ®ãi lóc nµo ¨n lóc Êy. Riªng hai ®ªm cuèi cïng ph¶i lµm viÖc qua ®ªm ®Õn tËn 2 giê s¸ng míi ®-îc ra vÒ. Ba anh em phãng xe m¸y trong ®ªm m-a tõ V¨n phßng IBM trë vÒ. §-êng phè Hµ néi ®· v¾ng tanh. Lóc nµy ch¼ng thÓ vÒ nhµ ®-îc n÷a v× c¶ 3 ng-êi ®Òu ë nhµ tËp thÓ trªn tÇng cao, ®i vÒ kh«ng cã chç göi xe m¸y. Còng ch¼ng thÓ nµo liªn l¹c vÒ nhµ v× lóc Êy lµm g× ®· cã mobile phone, ®Õn c¶ ®iÖn tho¹i ë nhµ còng ch-a cã. BiÕt r»ng ë nhµ vî con, bè mÑ rÊt lo l¾ng nh-ng ®µnh chÞu. RÊt may lµ gia ®×nh Thanh cã mét c¨n nhµ trèng t¹i ngâ X· §µn. Ba anh em phi vÒ ®Êy ngñ t¹m, gi-êng chiÕu ch¼ng cã, n»m l¨n ngay trªn sµn, võa ®Æt m×nh xuèng lµ ®· l¨n ra ngñ say nhchÕt. Ngµy cuèi cïng ®ãng gãi hå s¬, c¶ ®éi IBM h¬n 10 ng-êi ch¹y nh- ®Ìn cï d-íi sù chØ huy cña Linda Pace (vî cña Tæng gi¸m ®èc IBM ViÖt nam lóc ®ã) ®Ó tËp hîp, in Ên, photo c¸c tµi liÖu. Cuèi cïng th× hå s¬ thÇu còng ®-îc hoµn thµnh ®óng thêi h¹n vµ víi chÊt l-îng cao. §iÒu nµy ®· gãp phÇn cïng víi n¨ng lùc vµ uy tÝn cña c¶ 3 c«ng ty vµ thµnh c«ng cña buæi demo gi¶i ph¸p cña SAGEM tiÕp sau ®Êy khiÕn cho liªn doanh IBM-SAGEM-FPT th¾ng

354

Sö ký FPT 1988 - 1998 thÇu tuyÖt ®èi tr-íc c¸c ®èi thñ NEC-3C vµ Lucky Goldstar - Vietronimex. Giai ®o¹n ®µm ph¸n hîp ®ång lÇn thø nhÊt TiÕp theo giai ®o¹n chuÈn bÞ hå s¬ thÇu lµ giai ®o¹n ®µm ph¸n hîp ®ång. Nh÷ng t-ëng sau khi th¾ng thÇu chØ viÖc ký hîp ®ång vµ thùc hiÖn. Víi c¸c ®¬n thÇu b×nh th-êng viÖc ®µm ph¸n ký hîp ®ång chØ kÐo dµi 1-2 tuÇn vµ rÊt ®¬n gi¶n. ViÖc ®µm ph¸n hîp ®ång C27 cã lÏ lµ cuéc ®µm ph¸n l©u dµi nhÊt, khã kh¨n nhÊt trong lÞch sö FPT. Thêi gian ®µm ph¸n kÓ tõ khi tuyªn bè th¾ng thÇu cho ®Õn khi ký ®-îc hîp ®ång cuèi cïng (15/6/1996) lµ 8 th¸ng. Ho¸ ra ®¸nh nh÷ng dù ¸n lín còng ch¼ng ph¶i lµ ngon ¨n nh- ng-êi ta t-ëng. Sau khi th¾ng thÇu, nhãm C27 chóng t«i ®-îc ®iÒu biÖt ph¸i (mang theo c¶ m¸y tÝnh cña m×nh) lªn ngåi t¹i trô së cña FPT t¹i 1A YÕt Kiªu ®Ó tiÖn cho viÖc chØ ®¹o cña Ban Gi¸m ®èc. Lóc nµy nÈy sinh ra mét lo¹t c¸c vÊn ®Òn cÇn gi¶i quyÕt. VÊn ®Ò ®Çu tiªn lµ vÊn ®Ò ai lµm tæng thÇu. Theo nh- dù kiÕn ban ®Çu th× IBM vµ SAGEM sÏ cïng lµ tæng thÇu. Song do tÝnh chÊt an toµn b¶o mËt vµ nhu cÇu chuyÓn giao c«ng nghÖ cña dù ¸n, Bé Néi Vô ®· yªu cÇu tæng thÇu ph¶i lµ mét c«ng ty cña ViÖt nam. FPT tõ chç ban ®Çu chØ lµ ng-êi ®-îc gäi vµo ®Ó lµm nhµ thÇu phô cung cÊp c¸c m¸y tÝnh RS/6000 (chØ chiÕm kho¶ng 10% gi¸ trÞ cña toµn bé hÖ thèng) ®· trë thµnh mét tæng thÇu cña mét dù ¸n lín nhÊt vÒ CNTT tõ tr-íc ®Õn nay. ViÖc nµy ch¼ng ph¶i lµ dÔ dµng chÊp nhËn g× ®èi víi nh÷ng ng-êi khæng lå nh- IBM vµ SAGEM. Tuy nhiªn, b»ng sù chñ ®éng tÝch cùc trong c¶ marketing lÉn trong chuÈn bÞ vÒ c«ng nghÖ, FPT ®· nhanh chãng chiÕm ®-îc sù tin cËy cña 355

Sö ký FPT 1988 - 1998 kh¸ch hµng vµ chøng tá ®-îc b¶n lÜnh cña m×nh. VÒ ph-¬ng diÖn kü thuËt, còng rÊt may lµ chØ trong vßng ch-a ®Çy mét th¸ng tham gia lµm hå s¬ thÇu, víi tinh thÇn chñ ®éng cña m×nh nhãm dù ¸n cña chóng t«i ®· n¾m ®-îc c¬ b¶n vÒ gi¶i ph¸p c«ng nghÖ, cÊu h×nh trang thiÕt bÞ phÇn mÒm vµ nh÷ng nÐt chÝnh trong ®iÒu hµnh qu¶n lý dù ¸n. §iÒu ®ã lµm chóng t«i cµng v÷ng tin lµ FPT cã thÓ ®¶m ®-¬ng ®-îc vÞ trÝ míi cña m×nh trong Dù ¸n. VÊn ®Ò lín thø 2 lµ vÊn ®Ò tµi chÝnh. Gi¸ bá thÇu trän gãi ban ®Çu lµ 6,9 triÖu USD (chØ thÊp h¬n 100.000 USD so víi kinh phÝ dù kiÕn, trong ®ã phÇn qu¶n trÞ dù ¸n cña IBM chiÕm tíi 1,1 triÖu USD). Ngay sau khi tuyªn bè kÕt qu¶, NEC ®· cã c«ng v¨n chÊp nhËn gi¶m gi¸ 900.000 USD so víi gi¸ chµo thÇu. Bé Néi vô yªu cÇu liªn doanh IBMSAGEM-FPT ph¶i gi¶m gi¸. T«i cßn nhí mçi lÇn anh Ngäc ®i gÆp kh¸ch hµng vÒ th«ng b¸o mét th«ng tin míi lµ c¶ 2 phÝa SAGEM vµ IBM l¹i l©m vµo thÕ bµng hoµng lóng tóng. Cã lÏ nguyªn nh©n chÝnh lµ do thùc tÕ kinh doanh ë ViÖt nam qu¸ kh¸c biÖt víi nh÷ng thãi quen ph-¬ng t©y. Cã nh÷ng ®iÒu mµ ph-¬ng t©y kh«ng thÓ nµo hiÓu ®-îc. Tõng b-íc, tõng b-íc vai trß cña FPT cµng trë nªn chñ ®éng h¬n c¶ vÒ mÆt marketing lÉn kü thuËt. Sau nh÷ng trËn tranh c·i kÞch liÖt, cuèi cïng liªn doanh ®· chÊp nhËn gi¶m gi¸ 600.000 USD xuèng cßn 6,3 triÖu USD. Tuy nhiªn lóc nµy viÖc ®µm ph¸n ph©n bæ gi÷a 3 nhµ thÇu ®· ®i vµo chç bÕ t¾c. IBM Vietnam kh¨ng kh¨ng ®ßi gi÷ vai trß qu¶n trÞ dù ¸n víi chi phÝ 1,1 triÖu USD. SAGEM Morpho th× rÊt ”lú“ trong viÖc kiªn quyÕt gi÷ nguyªn gi¸ ban ®Çu. ChØ riªng viÖc ®µm ph¸n ®Ó cã 1 biªn b¶n ghi nhí (MOU Memorandum Of Understanding) gi÷a 3 bªn ch-a ®Çy 1 trang ®· kÐo dµi mÊt hµng tuÇn vµ c·i nhau tõng ch÷ mét. 356

Sö ký FPT 1988 - 1998 Lóc nµy bªn c¹nh Carine ®· cã thªm Thierry Laffon, mét tay marketing cùc kú l·o luyÖn ®· tõng tung hoµnh kh¾p khu vùc §«ng nam ¸ cña SAGEM. Tr-íc ®ã t«i ®· tõng nhiÒu lÇn ®µm ph¸n víi c¸c kh¸ch hµng, c¸c b¹n hµng n-íc ngoµi: NhËt cã, Mü cã, Nam TriÒu tiªn cã... Tuy nhiªn t«i ch-a thÊy b¹n hµng nµo ”r¾n“ trong vÊn ®Ò gi¸ c¶ nhSAGEM. Thêi gian ®Çu viÖc ®µm ph¸n tiÕn hµnh ë V¨n phßng IBM, nh-ng tõ khi FPT trë thµnh tæng thÇu th× c¸c cuéc ®µm ph¸n ®-îc chuyÓn vÒ trô së cña FPT ë 1A YÕt Kiªu. ViÖc ®µm ph¸n vµ lªn ph-¬ng ¸n tµi chÝnh chñ yÕu do t«i vµ Anh Ngäc thùc hiÖn. Anh B×nh vµ Anh TiÕn ®øng sau hç trî. Cuèi mçi ngµy l¹i cã cuéc trao ®æi bµn tÝnh ph-¬ng s¸ch cùc kú c¨ng th¼ng. FPT bÞ ®Æt vµo t×nh thÕ bÕ t¾c chÕt chÑt gi÷a 3 gäng k×m: kh¸ch hµng, IBM, SAGEM. Anh B×nh cùc kú lo l¾ng v× dù ¸n ®· v-ît ra khái mét vô kinh doanh th«ng th-êng mµ trë thµnh mét vÊn ®Õ sèng cßn ®èi víi c¶ FPT. FPT ch-a bao giê qu¶n trÞ mét dù ¸n cã quy m« lín, ¸p dông c«ng nghÖ cao vµ cã møc ®é rñi ro lín nh- thÕ nµy. Anh B×nh vµ anh B¶o c¶nh b¸o lµ kh«ng cÈn thËn th× khi thùc hiÖn kh«ng thµnh c«ng sÏ lµm tiªu tan tÊt c¶ thµnh tùu kinh doanh cña FPT gÇn chôc n¨m nay. T«i cßn nhí c¸c buæi bµn c·i nµy cùc kú c¨ng th¼ng, Anh B×nh vµ Anh Ngäc nhiÒu lÇn ph¶i ®á mÆt tÝa tai to tiÕng víi nhau. Ph¸i ®oµn cña SAGEM th× tá ra cùc kú ”lú lîm“, quan hÖ gi÷a IBM vµ SAGEM trë nªn rÊt c¨ng th¼ng. FPT ®· thùc hiÖn hµng lo¹t biÖn ph¸p ngo¹i giao vµ c¸c thñ thuËt ®µm ph¸n kh¸c nhau. T«i ®-îc giao nhiÖm vô lµm viÖc trùc tiÕp th-êng xuyªn víi ph¸i ®oµn SAGEM, liªn tôc g©y søc Ðp vµ ®i s©u vµo tÊt c¶ c¸c khÝa c¹nh kü thuËt, võa ®Ó ®¶m b¶o tÝnh kh¶ thi cña dù ¸n, võa lµm cho ®éi b¹n 357

Sö ký FPT 1988 - 1998 b¹n mÖt mái. Anh Ngäc tiÕp tôc gi÷ kªnh liªn l¹c víi kh¸ch hµng, thØnh tho¶ng Anh Ngäc l¹i ghÐ qua, tung ra mét ”ch-ëng“ lµm cho ®éi b¹n rÊt hoang mang. Cã lóc Thµnh Nam víi kinh nghiÖm ®µm ph¸n hîp ®ång víi SilverLake còng h¨ng h¸i x«ng vµo. Tuy nhiªn hiÖu qu¶ ®¹t ®-îc rÊt Ýt. §µm ph¸n bÕ t¾c, thØnh tho¶ng Anh B×nh l¹i ¸p dông vâ thay ®æi kh«ng khÝ ®µm ph¸n, võa ®Êm võa xoa. Ban ngµy th× t«i quÇn cho ®éi b¹n mÖt lö v× c¸c vÊn ®Ò kü thuËt, c¸c yªu cÇu vµ c¸c con sè tµi chÝnh. Buæi tr-a, buæi tèi th× anh B×nh l¹i mêi c¸c ph¸i ®oµn ®i ¨n c¬m b×nh d©n hoÆc th-ëng thøc c¸c ®Æc s¶n ViÖt nam. §oµn SAGEM còng rÊt "lú", mêi ®i ®©u còng s½n sµng, cßn b¶n th©n hä th× ch¶ chÞu mêi g× c¶. Kû niÖm ®¸ng nhí nhÊt trong ®ît nµy lµ buæi Anh B×nh chiªu ®·i c¶ ph¸i ®oµn IBM vµ SAGEM t¹i cöa hµng r-îu r¾n bªn Gia l©m. Môc tiªu cña buæi chiªu ®·i nµy lµ gi¶i to¶ t©m lý c¨ng th¼ng gi÷a c¸c bªn vµ chÝ Ýt th× còng thö ®¸nh gôc ®éi b¹n trªn bµn r-îu. §éi ngò c¸n bé l·nh ®¹o cña FPT ®· næi tiÕng vÒ töu l-îng cao ®Òu vµo trËn: Anh B×nh, Anh TiÕn, anh Ngäc vµ 1 lo¹t chiÕn sü trÎ. PhÝa SAGEM lóc nµy ®· cã thªm Pierre Cassan, phã gi¸m ®èc cña Morpho sang ®Ó chuÈn bÞ ký hîp ®ång. Hai ph¸i ®oµn IBM vµ SAGEM, lóc nµy ®· nh- mÆt gi¨ng – mÆt giêi còng cè tá ra vui vÎ. §oµn FPT hÕt líp nµy ®Õn líp kh¸c x«ng ®Õn ch¹m cèc víi ph¸i ®oµn SAGEM, ®èi thñ ®µm ph¸n khã nh»n nhÊt. Ph¶i nãi lµ töu l-îng cña qu©n ta ®· kh¸ nh-ng còng kh«ng l¹i ®-îc ®éi t©y còng ®· l·o luyÖn trong th-¬ng tr-êng vµ cã thÓ gäi kh«ng ngoa lµ ®· ®¹t ®Õn møc ”s©u r-îu“. Anh B×nh do ®· qua mét hiÖp nhËu víi c¸c thµnh viªn C©u l¹c bé c¸c doanh nghiÖp hµng ®Çu ViÖt nam ngay ë phßng bªn c¹nh nªn ®· "gôc" ngay trªn bµn 358

Sö ký FPT 1988 - 1998 nhËu. Anh Ngäc th× chÞu ®-îc ®Õn khi vÒ ®Õn 1A YÕt Kiªu, chØ kÞp ch¹y vµo ®Õn phßng vÖ sinh lµ ®· n«n thèc n«n th¸o. Trong khi ®ã ®éi SAGEM tuy ®· chÕch cho¸ng nh-ng vÉn cßn nãi m¹nh, ®Æc biÖt lµ Thierry. VÒ ®Õn 1A YÕt Kiªu råi mµ Thierry vÉn cßn nãi m¹nh cã thÓ uèng tiÕp n÷a. MÊy anh em trÎ lóc ®Êy còng muèn tiÕp tôc nh-ng nh×n ®i nh×n l¹i ch¼ng thÊy cã ai "chñ chi" c¶ nªn ®µnh gi¶i t¸n. Trong thêi gian nµy cã nhiÒu buæi tèi chóng t«i ph¶i cïng víi Ban gi¸m ®èc lµm viÖc th©u ®ªm ®Ó tÝnh to¸n, bµn b¹c. Cã nh÷ng lÇn ®· qu¸ nöa ®ªm anh B×nh cßn nhê anh Thµnh l¸i xe ®i lªn phè mua mÊy xuÊt gµ tÇn vÒ ®Ó anh em båi d-ìng. Mét sè buæi t«i ph¶i ngñ l¹i t¹i C«ng ty. Ch¼ng cã c¸ch nµo b¸o vÒ nhµ ®-îc. Vî th× nghÜ lµ chång trèn nhµ ®i víi bå ë ®©u ®ã, ®©u biÕt r»ng chång ®ang ph¶i n»m cßng queo trªn mÊy chiÕc ghÕ ghÐp l¹i chØ ®Ó chîp m¾t ®-îc vµi tiÕng. T×nh h×nh gia ®×nh lóc ®ã qu¶ lµ c¨ng th¼ng. M·i ®Õn tËn sau nµy trong mét buæi chiªu ®·i cuèi n¨m 1996 t¹i nhµ anh B×nh (lóc ®ã nhµ t«i ®· l¾p ®iÖn tho¹i vµ t«i còng ®· ®-îc cÊp mobile phone riªng), vî t«i vÉn cßn gäi lªn truy vÊn xem lµ lµm g× mµ m·i ®Õn tËn giê nµy vÉn ch-a chÞu vÒ nhµ. Còng may lóc ®ã anh B×nh giµnh lÊy ®iÖn tho¹i vµ nãi víi vî t«i lµ ®õng tr¸ch chång v× chÝnh nhê nh÷ng buæi ®i th©u ®ªm suèt thêi gian qua mµ c«ng ty ®· cã ®-îc mét th-¬ng vô mÊy triÖu ®« la. Lóc ®ã t«i thùc sù c¶m ®éng v× biÕt r»ng nh÷ng cè g¾ng cña m×nh ®· ®-îc Ban gi¸m ®èc C«ng ty ®¸nh gi¸ ®óng. Vî t«i sau lÇn ®ã còng bít kÌo nhÌo h¬n mçi khi t«i vÒ nhµ muén. C« Êy t©m sù r»ng lo chång ®i bå bÞch th× Ýt mµ chñ yÕu lµ lo c¶nh ®i ®ªm vÒ h«m víi bao bÊt tr¾c trªn ®-êng, nh÷ng buæi ®ªm ®Õn mµ chång vÉn ch-a thÊy vÒ nhµ lµ ng-êi l¹i thÊy nh359

Sö ký FPT 1988 - 1998 thÊy nh- ®ang ngåi trªn ®èng löa. Cã mét thùc tÕ lµ ®a sè c¸c sÕp ë FPT ®Òu ®-îc tiÕng lµ "nÓ vî", nh-ng c¸i nÓ ®ã chñ yÕu lµ b¾t nguån tõ sù c¶m th«ng víi c¸c bµ vî vµ sù biÕt ¬n hä ®· qu¸n xuyÕn toµn bé c«ng viÖc gia ®×nh ®Ó gióp m×nh tËp trung søc lùc vµo nh÷ng c«ng viÖc lín. B-íc ngoÆt bÊt ngê Cuéc ®µm ph¸n ba bªn ®i vµo chç bÕ t¾c, trong khi ®ã kh¸ch hµng thóc giôc liªn tôc. Ph¸i ®oµn SAGEM ra tèi hËu th- b»ng c¸ch th«ng b¸o ngµy trë vÒ Ph¸p vµo dÞp lÔ N« en. NÕu kh«ng ký kÕt ®-îc g× th× coi nh- tÊt c¶ c«ng søc hµng th¸ng trêi sÏ bÞ ®æ xuèng s«ng xuèng biÓn hÕt. H«m s¸t ngµy cuèi cïng tr-íc khi ®oµn SAGEM vÒ n-íc, Anh B×nh ®µnh triÖu tËp c¶ 2 ph¸i ®oµn IBM Vietnam vµ SAGEM ®Õn th-¬ng th¶o lÇn cuèi cïng t¹i Phßng häp cña Anh B×nh. Ph¸i ®oµn IBM Vietnam gåm cã hai vî chång Mr. Jeff Pace, Ms. Linda Pace vµ Mr. Roger. Ph¸i ®oµn SAGEM vÉn cã 3 ng-êi. PhÝa FPT cã ®Çy ®ñ Ban tæng gi¸m ®èc, t«i vµ Thµnh Nam. Ba ph¸i ®oµn ngåi vµo bµn mµ hÇu nh- ch¼ng thÊy tý tia hy väng nµo lµ sÏ ®¹t ®-îc tho¶ thuËn. MÆc dï bªn ngoµi c-êi g-îng g¹o nh-ng t©m tr¹ng tÊt c¶ mäi ng-êi ®Òu cùc kú nÆng nÒ. Cuéc héi ®µm chÝnh thøc kÕt thóc nhanh chãng v× c¶ IBM lÉn SAGEM ®Òu gi÷ nguyªn ý kiÕn cña m×nh vµ quan hÖ gi÷a hai bªn ®· trë nªn rÊt c¨ng th¼ng. §Õn khi tiÔn ph¸i ®oµn IBM ra xe, Anh B×nh chît nÈy ra ý mêi tÊt c¶ quay trë l¹i phßng uèng chÐn r-îu chñ yÕu lµ ®Ó c¸c bªn gi·i bÇy t©m sù tr-íc khi ®oµn SAGEM vÒ n-íc, cã chia tay th× còng lµ chia tay trong vui vÎ. Hai ®oµn b¹n ®ång ý mét c¸ch g-îng g¹o. Trong lóc uèng r-îu, ®oµn SAGEM vÉn gi÷ thÕ thñ, chñ yÕu lµ im lÆng. 360

Sö ký FPT 1988 - 1998 PhÝa FPT cè ®ãng vai trß chñ nhµ vµ trung gian nh-ng rÊt cÈn thËn trong lêi nãi v× sî mÊt lßng bÊt kú bªn nµo. Hai vî chång Mr. Jeff Pace, Ms. Linda Pace lóc nµy míi ®-îc dÞp nãi ra nh÷ng bøc bèi cña m×nh, vÒ c«ng søc ®ãng gãp vµ vai trß cña IBM. Anh B×nh, Anh Ngäc, Thµnh Nam cè søc gi¶ng d¶i nh»m lµm dÞu ®i sù c¨ng th¼ng. Khi nghe Ms. Linda Pace kh¼ng ®Þnh lµ kh¸ch hµng yªu cÇu sù cã mÆt cña IBM vµ sù qu¶n trÞ dù ¸n cña IBM lµ yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu ®-îc, t«i bçng chît nhí tíi c©u nãi cña anh Quang C27 khi b×nh luËn vÒ yªu cÇu cña IBM dµnh 1.1 triÖu USD riªng cho viÖc qu¶n trÞ dù ¸n. Anh Quang nãi ®¹i ý lµ IBM ®· tù ®¸nh gi¸ qu¸ cao vai trß qu¶n trÞ dù ¸n cña m×nh vµ thùc ra kh«ng cÇn cã IBM qu¶n trÞ dù ¸n th× dù ¸n vÉn triÓn khai ®-îc. Kh«ng hiÓu trêi xui ®Êt khiÕn thÕ nµo lóc Êy t«i l¹i ®øng lªn nãi l¹i ý kiÕn ®Êy cña kh¸ch hµng chØ víi môc ®Ých chuyÓn t¶i th«ng tin vµ hy väng IBM sÏ ®Æt ra møc phÝ qu¶n lý dù ¸n hîp lý h¬n. Khi t«i võa nãi ra c¶ phßng häp bçng lÆng ®i hµng phót ®ång hå. Nh×n ¸nh m¾t cña Thµnh Nam vµ Anh Ngäc t«i hiÓu r»ng m×nh ®· nãi ra ®iÒu g× ®ã cùc kú quan träng mµ ®¸ng lÏ ra kh«ng nªn nãi trong ®µm ph¸n ngo¹i giao. Sau mÊy phót lÆng ®i Ms. Linda Pace bçng "bïng lªn" d÷ déi víi hµng lo¹t tr¸ch mãc ®èi víi SAGEM vµ c¶ FPT. Lóc Êy t«i chØ lïng bïng nghe ®-îc c©u tr¸ch mãc: "vµ ®Õn b©y giê, mét business partner cña IBM nãi th¼ng vµo mÆt chóng t«i r»ng chóng t«i ®· hiÓu sai (misunderstand) kh¸ch hµng". (Còng cÇn nãi thªm r»ng, tõ tr-íc ®Õn nay t«i vÉn cã tiÕng lµ "th©n IBM", ®Æc biÖt lµ trong lÜnh vùc m¸y tÝnh mini vµ cã quan hÖ kh¸ th©n mËt víi Roger, ng-êi phô tr¸ch c¸c b¹n hµng cña IBM). C¶ hai vî chång ngµi Jeff Pace thùc sù ®· bÞ mét có sèc qu¸ nÆng. Mr. Jeff Pace víi m¸i tãc b¹c 361

Sö ký FPT 1988 - 1998 tr¾ng vµ cÆp kÝnh cËn dÇy cép vµ phong th¸i ®¹o m¹o vÉn th-êng ®-îc nhiÒu ng-êi vÝ víi Bill Clinton tr«ng lóc ®ã l¹i cµng l¹nh lïng h¬n bao giê hÕt. PhÝa IBM bµng hoµng kh«ng thÓ nµo tin næi lµ hä ®· hiÓu sai nh÷ng th«ng tin cã ®-îc tõ kh¸ch hµng. Sau vµi lêi gi·i bÇy cña Anh B×nh, Mr. Jeff Pace ®ét ngét tuyªn bè lµ IBM Viet nam sÏ rót ra kh«ng tham gia vµo dù ¸n nµy vµ kh«ng ®ßi hái bÊt kú mét kho¶n kinh phÝ nµo v× sù ra ®i nµy. Phßng häp l¹i mét lÇn n÷a lÆng ®i. Cho ®Õn b©y giê nhiÒu ng-êi vÉn cßn ph©n v©n, ®iÒu g× ®· khiÕn cho Mr. Jeff Pace cã quyÕt ®Þnh ®ét ngét ®Õn thÕ? Ph¶i ch¨ng ®ã lµ do b¶n tÝnh "n-íc lín" cña ng-êi Mü hay lµ ®Êy chØ lµ tuyªn bè hên dçi tøc thêi vµ «ng ta vÉn tin r»ng ngay sau ®ã c¶ hai phÝa FPT vµ SAGEM sÏ n¨n nØ IBM ë l¹i ®Ó tiÕp tôc cuéc ®µm ph¸n. Cã mét ®iÒu sù thËt lµ sau nµy c¶ phÝa SAGEM vµ phÝa FPT ®Òu ®· rÊt c¸m ¬n IBM ®· rót lui ®óng lóc trong danh dù vµ më ra mét lèi tho¸t duy nhÊt cho dù ¸n. Tuy kh«ng trùc tiÕp tham gia vµo dù ¸n nµy nh-ng IBM vÉn ®-îc tiÕng lµ mét c«ng ty cã uy tÝn ®Æc biÖt ®èi víi Bé Néi vô vµ lµ ng-êi ®· mang l¹i gi¶i ph¸p AFIS cho ViÖt nam. §oµn SAGEM "lÆng im nh- thãc" kÓ tõ khi t«i nãi ra ®iÒu bÊt nh· kia, ngay c¶ Roger lµ mét «ng giµ ®iÒm ®¹m còng giËn d÷ nh¾c ®Õn sù im lÆng ®ã trong lêi ph¸t biÓu cuèi cïng cña m×nh. Anh B×nh kÕt thóc cuéc ®µm ph¸n b»ng mét lêi c¶m ¬n ch©n thµnh IBM ®· ®ãng gãp rÊt nhiÒu cho dù ¸n nµy vµ cam kÕt vÉn m·i m·i gi÷ quan hÖ b¹n hµng chiÕn l-îc víi IBM. TiÖc r-îu chia tay bçng biÕn thµnh mét cuéc héi ®µm cã hiÖu qu¶ kh«ng ngê. Nh÷ng g× kh«ng thÓ ®¹t ®-îc trong mÊy tuÇn liÒn ®µm ph¸n ®· ®¹t ®-îc trong ch-a ®Çy 10 phót ®ång hå. Anh B×nh «m vai 362

Sö ký FPT 1988 - 1998 Mr. Jeff Pace vµ tiÔn ®oµn IBM ra tËn xe. Khi xe ®· chuyÓn b¸nh Anh B×nh míi nãi víi mäi ng-êi lµ FPT sÏ kiÕm nhiÒu dÞp kh¸c ®Ó tá lßng biÕt ¬n IBM ®· ®-a FPT vµo tham gia dù ¸n nµy. M·i ®Õn khi c¸c b¹n SAGEM ®Õn xiÕt chÆt tay t«i vµ Anh B×nh ®Õn vç vai t«i c-êi th× t«i míi thùc sù tin r»ng ho¸ ra ®iÒu t«i nãi ra ®· kh«ng ph¶i lµ ®iÒu ngu ngèc l¾m vµ cã lÏ ®ã còng lµ mét kÕt qu¶ l«gic vµ ®ã còng chÝnh lµ duyªn trêi ®· khiÕn cho FPT trë thµnh tæng thÇu cña mét dù ¸n CNTT lín nhÊt tõ tr-íc ®Õn nay. Sau khi IBM ®· rót ra, søc Ðp vÒ tµi chÝnh gi¶m h¼n vµ hai phÝa SAGEM vµ FPT ®· nhanh chãng ®¹t ®-îc tho¶ thuËn vµ ®i ®Õn ®-îc ph-¬ng ¸n tµi chÝnh hîp lý ®¸p øng ®-îc yªu cÇu ®ßi gi¶m gi¸ 600.000 USD cña Bé Néi vô. TiÕp ®Õn lµ c«ng viÖc so¹n th¶o c¸c hîp ®ång. C«ng viÖc nµy thùc sù lµ vÊt v¶ v× riªng b¶n Hîp ®ång nguyªn t¾c lµm theo mÉu cña SAGEM ®· dµi ®Õn 50 trang. Chóng t«i ®· ph¶i so¹n ®i so¹n l¹i vµ ®µm ph¸n nhiÒu lÇn víi Côc C27, ch-a kÓ tÊt c¶ c¸c v¨n b¶n ®Òu ph¶i lµm trªn 2 thø tiÕng ViÖt vµ Anh. Lóc nµy anh Quang lµ ng-êi ®µm ph¸n trùc tiÕp, mçi khi anh Quang ®Õn 1A YÕt Kiªu lµ y nh- r»ng H¶i Thanh vµ Quang minh l¹i cã mét ®èng c«ng viÖc ph¶i lµm nh- tÝnh to¸n l¹i ph-¬ng ¸n, söa l¹i hîp ®ång, söa l¹i c¸c b¶n dÞch, in Ên.... C¸c b¶n th¶o hîp ®ång lóc Êy ®-îc ®¸nh sè phiªn b¶n vµ t«i nhí lµ phiªn b¶n cuèi cïng cã lÏ lµ phiªn b¶n sè 14, 15 g× ®Êy. Sau nµy khi kiÓm l¹i c¸c b¶n th¶o ®Ó huû khi ®· chÝnh thøc ký hîp ®ång, chóng t«i míi thÊy ph¸t khiÕp v× riªng giÊy tê biªn so¹n hîp ®ång ®· chøa ®Çy 1 hép c¸t t«ng ®ùng mµn h×nh m¸y tÝnh. Khi huû ®èng tµi liÖu nµy chóng t«i míi thÊy thÊm thÝa biÕt bao c«ng søc vµ må h«i mµ chóng t«i ®· ®æ ra trªn ®èng tµi liÖu nµy ®Ó cã thÓ ®i ®Õn hîp ®ång cuèi cïng. 363

Sö ký FPT 1988 - 1998 Khi ®· so¹n xong v¨n b¶n hîp ®ång th× l¹i gÆp ph¶i khã kh¨n lµ kinh phÝ cña Bé ch-a cã s½n nªn ch-a thÓ ký ngay ®-îc. Kh«ng thÓ kÐo dµi chuyÕn c«ng t¸c cña ®oµn SAGEM ®ùoc n÷a, FPT vµ SAGEM ®µnh ký tr-íc 1 hîp ®ång phô gi÷a 2 bªn víi ®iÒu kho¶n lµ hîp ®ång nµy sÏ cã hiÖu lùc sau ngµy ký cuèi cïng cña c¸c hîp ®ång chÝnh víi C27. Buæi ký kÕt ®-îc diÔn ra träng thÓ t¹i V¨n phßng Bé KHCN&MT cã sù chøng kiÕn cña l·nh ®¹o Bé vµ l·nh ®¹o Côc C27. Tr-íc khi vÒ n-íc, Pierre Cassan, tr-ëng ®oµn SAGEM cã tæ chøc 1 buæi chiªu ®·i. §-îc dÞp duy nhÊt ®oµn SAGEM bÇy tá sù hµo phãng kÓ tõ khi b¾t ®Çu tíi ViÖt nam qu©n ta bÌn t- vÊn ngay ®Þa ®iÓm lµ Hµ néi Hotel. TrËn nµy qu©n ta ®-îc dÞp uèng "phôc thï" hÕt mÊy chai XO liÒn. Tuy ph¶i chi h¬n 1.500 USD cho b÷a tiÖc nh-ng Pierre Cassan rÊt vui. ¤ng ®· nãi rÊt ch©n thµnh r»ng «ng lµ ch¸u mÊy ®êi cña thñ t-íng De Gol vµ rÊt kÝnh nÓ d©n téc ViÖt nam kÓ tõ sau chiÕn th¾ng §iÖn Biªn phñ. ¤ng ta còng rÊt cã Ên t-îng khi nghe nãi Anh B×nh lµ con rÓ cña §¹i t-íng Vâ Nguyªn Gi¸p. ¤ng nãi r»ng «ng ®· ®i ®µm ph¸n b¸n hÖ AFIS ë nhiÒu n-íc kh¾p n¨m ch©u trªn thÕ giíi, nh-ng ch-a ë ®©u «ng ta gÆp mét ®éi ngò c¸n bé kü thuËt cã hiÓu biÕt s©u vµ nh÷ng ®èi t¸c ®µm ph¸n cã b¶n lÜnh nh- lÇn nµy. ¤ng vÝ cuéc ®µm ph¸n 3 bªn IBMSAGEM-FPT h¬n mét th¸ng qua còng c¨ng th¼ng vµ ®Çy kÞch tÝnh nh- cuéc Héi ®µm 4 bªn ë Pari vÒ ViÖt nam n¨m 1972. H¬n mét n¨m sau khi chóng t«i cïng §oµn C27 sang ®µo t¹o t¹i Ph¸p, Anh Ngäc l¹i ®-îc dÞp ngåi uèng r-îu víi Pierre Cassan (lóc ®ã ®· ®øng ra thµnh lËp mét c«ng ty riªng) nhí l¹i nh÷ng ngµy ®Çy kû niÖm nµy. ChuÈn bÞ thùc hiÖn dù ¸n, lÇn ®µm ph¸n hîp ®ång thø hai 364

Sö ký FPT 1988 - 1998 Bao nhiªu c«ng søc bá ra còng ®Õn ngµy ®¬m hoa kÕt tr¸i. Hîp ®ång chÝnh gi÷a FPT vµ C27 còng ®-îc ký kÕt. §Ó thùc hiÖn dù ¸n C27, th¸ng 2/1996 C«ng ty FPT ®· quyÕt ®Þnh thµnh lËp ra mét trung t©m míi: Trung t©m TÝch hîp HÖ thèng FSI (FPT System Integration) do t«i phô tr¸ch kiªm Gi¸m ®èc ®iÒu hµnh Dù ¸n C27. Trung t©m FSI ®-îc t¸ch ra tõ Phßng HTHT cò cña FIS víi 4 nh©n viªn trÎ ®Çy n¨ng lùc ®Òu míi tèt nghiÖp n¨m 1995: Bïi H¶i Thanh, NguyÔn Quang Minh, Vò Xu©n H¹, §ç Huy Hoµng. §©y còng chÝnh lµ nh÷ng ng-êi ®· tham gia vµo dù ¸n ngay tõ nh÷ng b-íc ban ®Çu chuÈn bÞ ®Êu thÇu vµ lµ nh÷ng ng-êi trô cét cho mét trung t©m c«ng nghÖ cao míi cña FPT chuyªn vÒ nh÷ng øng dông ®Æc thï, nh÷ng dù ¸n chiÕn l-îc cña ngµnh Néi vô. Vµo mét ngµy cuèi xu©n n¨m 1995, t«i ®-îc triÖu tËp lªn V¨n phßng C«ng ty ®i cïng víi tÊt c¶ c¸c c¸n bé l·nh ®¹o (manager) cña FPT ®Õn cóng thæ c«ng t¹i trô së míi cña C«ng ty ë 37 L¸ng H¹. Toµ nhµ khang trang míi cña C«ng ty ®· ®-îc khai tr-¬ng vÒ mÆt kinh doanh b»ng lÔ ký kÕt hîp ®ång nguyªn t¾c cho Giai ®o¹n I cña Dù ¸n gi÷a FPT vµ Côc C27 trÞ gi¸ gÇn 3.7 triÖu USD, mét hîp ®ång lín nhÊt tõ tr-íc ®Õn nay vÒ CNTT cña FPT. §Ó chuÈn bÞ cho lÔ ký nµy còng lµ mét kû niÖm. Anh Ngäc chØ thÞ ph¶i in hîp ®ång b»ng giÊy in Conquer ®Æc biÖt. §Õn tËn chiÒu 29 tÕt míi kiÕm ®-îc giÊy. T«i vµ H¶i Thanh ph¶i ë l¹i h× hôi in hîp ®ång qua ®ªm (tÊt c¶ 8 b¶n hÕt c¶ 1 ram giÊy) gi÷a lóc ë nhµ vî con ®ang cuèng cuång lo chuÈn bÞ tÕt. ChiÒu ngµy 30 tÕt, ®oµn l·nh ®¹o Côc C27 sang ký kÕt hîp ®ång víi FPT. Hai bªn tay b¾t mÆt mõng vµ ®Òu thë phµo nhÑ nhâm v× ®· cÊt ®i ®-îc mét g¸nh nÆng ngay tr-íc khi chuÈn bÞ ®ãn xu©n.

365

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nh÷ng t-ëng chiÕn dÞch ®Êu thÇu C27 ®Õn ®©y ®· kÕt thóc. NÕu thÕ th× chiÕn dÞch nµy ®· ch¶ ®-îc mÖnh danh lµ chiÕn dÞch tr-êng kú gian khæ nhÊt. Ký xong c¸c hîp ®ång, ®îi m·i cho ®Õn th¸ng 4/1996 th× míi biÕt lµ kinh phÝ cña Bé Néi vô cÊp kh«ng ®ñ ®Ó thùc hiÖn c¸c hîp ®ång ®· ký vµ ph¶i ký l¹i c¸c hîp ®ång theo ph-¬ng thøc kh¸c. VÒ néi dung, sau khi nghiªn cøu kü nhu cÇu thùc tÕ, Côc C27 còng cã yªu cÇu thay ®æi l¹i. Tr-íc kia ®¸ng nhÏ triÓn khai ®ång thêi c¶ 2 hÖ NhËn d¹ng v©n tay (AFIS) vµ hÖ Qu¶n lý th«ng tin ®èi t-îng (Gallery) th× b©y giê cÇn triÓn khai gÊp trän gãi hÖ AFIS lµ hÖ ®ang cã nhu cÇu øng dông bøc xóc trong cuéc ®Êu tranh chèng téi ph¹m. HÖ Gallery sÏ ®-îc xem xÐt ®Ó phÝa ViÖt nam nghiªn cøu tù ph¸t triÓn lÊy sau nµy trªn m«i tr-êng Oracle. ThÕ lµ nhãm C27 cña chóng t«i l¹i ph¶i bß ra lµm viÖc víi hµng lo¹t ph-¬ng ¸n tÝnh to¸n cÊu h×nh, tµi chÝnh, gi¶i tr×nh kinh phÝ vµ hµng chôc phiªn b¶n dù th¶o hîp ®ång kh¸c nhau cña mét hÖ thèng nhiÒu hîp ®ång liªn hÖ chÆt chÏ víi nhau: Hîp ®ång Nguyªn t¾c, Hîp ®ång uû th¸c nhËp khÈu, Hîp ®ång DÞch vô N¨m 1996, c¸c hîp ®ång phô (hîp ®ång ngo¹i) víi SAGEM, IBM. H¶i Thanh vµ Quang Minh l¹i ©m thÇm miÖt mµi bªn m¸y tÝnh ®Ó gióp cho l·nh ®¹o cã ®-îc c¸c th«ng tin chÝnh x¸c vÒ kü thuËt vµ tµi chÝnh ®Ó ®µm ph¸n hîp ®ång. Sau 2 th¸ng chuÈn bÞ, cuèi cïng còng hoµn chØnh ®-îc ph-¬ng ¸n triÓn khai vµ dù th¶o c¸c hîp ®ång. Ngµy 25/5/1996 ®· diÔn ra lÔ ký träng thÓ Hîp ®ång Nguyªn t¾c cho Giai ®o¹n I vµ Hîp ®ång Uû th¸c nhËp khÈu N¨m 1996 t¹i héi tr-êng Bé KHCN&MT víi sù chøng kiÕn cña l·nh ®¹o 2 bé. Ngµy 15/6/1996 Hîp ®ång dÞch vô N¨m 1998 thÓ hiÖn tÊt c¶ c¸c dÞch vô cña FPT thùc hiÖn cho Dù ¸n ®-îc ký tiÕp. Ngµy 366

Sö ký FPT 1988 - 1998 17/6/1996 Dù ¸n C27 chÝnh thøc b¾t ®Çu ®i vµo thùc hiÖn sau 8 th¸ng ®Êu thÇu, ®µm ph¸n hîp ®ång. Tõ ®©y b¾t ®Çu mét giai ®o¹n míi kh«ng kÐm phÇn quan träng: Giai ®o¹n triÓn khai dù ¸n mµ trong ®ã còng cã kh«ng Ýt nh÷ng kû niÖm, nh÷ng chiÕn dÞch, nh÷ng chiÕn c«ng thÇm lÆng. Håi t-ëng vµ suy nghÜ Håi t-ëng l¹i nh÷ng kû niÖm vÒ chÆng ®-êng ®· qua lµm cho ng-êi ta båi håi xóc ®éng nh-ng ®ång thêi còng lµ dÞp ®Ó chóng ta nh×n nhËn râ nguyªn nh©n cña thµnh c«ng hay thÊt b¹i sau khi dÊu Ên cña lÞch sö ®· ®-îc thêi gian kiÓm nghiÖm. Cã ng-êi cho r»ng Dù ¸n C27 lµ mét thµnh c«ng qu¸ bÊt ngê vµ dÔ dµng vµ lµ dÊu hiÖu cña sù nguy hiÓm khi sù viÖc v-ît ra ngoµi tÇm kiÓm so¸t cña chóng ta. Thùc t×nh mµ nãi, vµo thêi ®iÓm gi÷a n¨m 1995 kh«ng cã ai ë FPT cã thÓ nghÜ r»ng C27 l¹i trë thµnh mét kh¸ch hµng lín cña FPT vµ viÖc FPT theo ®uæi 2 trong 3 dù ¸n lín cña Bé Néi vô (A27 vµ A18) ®· lµ qu¸ nhiÒu. Nh-ng nÕu nghÜ kü l¹i chóng ta cã thÓ thÊy râ logic cña sù viÖc. ChiÕn c«ng C27 lµ mét kÕt qu¶ logic cña nhiÒu yÕu tè hîp thµnh. Thø nhÊt ®ã lµ sù thÓ hiÖn vÒ thÕ vµ lùc cña C«ng ty FPT trªn thÞ tr-êng tin häc. Sù ®ãng gãp c«ng søc cña bao ng-êi FPT ®· mang l¹i nh÷ng thµnh c«ng liªn tiÕp trong kinh doanh, FPT ®· v-ît lªn vÞ trÝ dÉn ®Çu c¶ trong kinh doanh vµ c«ng nghÖ trong sè c¸c c«ng ty tin häc. §ã lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh ®Çu tiªn ®Ó giµnh ®-îc sù tÝn nhiÖm cña kh¸ch hµng. Thø hai lµ ph¶i kÓ ®Õn søc m¹nh tæng hîp cña c¶ liªn doanh IBM-SAGEM-FPT, mét liªn doanh s¸ng gi¸, cã gi¶i 367

Sö ký FPT 1988 - 1998 ph¸p c«ng nghÖ tiªn tiÕn vµ phï hîp nhÊt, cã tiÒm lùc c«ng nghÖ vµ uy tÝn v÷ng vµng nhÊt vµ ®· ®-îc kh¸ch hµng ®Ó m¾t ®Õn ngay tõ ®Çu. Thø ba ph¶i kÓ ®Õn sù nhanh nhËy chíp thêi c¬ chiÕn l-îc cña ban l·nh ®¹o c«ng ty, sù chuyÓn h-íng kÞp thêi vµ quyÕt ®o¸n ë nh÷ng thêi ®iÓm quyÕt ®Þnh nhÊt còng nhchÝnh s¸ch ngo¹i giao mÒm dÎo, linh ho¹t, chän ®óng nh÷ng b¹n hµng chiÕn l-îc cho FPT. Thø t- lµ sù lµm viÖc chñ ®éng, s¸ng t¹o vµ quªn m×nh cña ®éi ngò chuyªn viªn kÕt hîp víi tr×nh ®é c«ng nghÖ kh«ng ngõng ®-îc n©ng cao. NÕu nh- ®éi dù ¸n chØ b»ng lßng víi viÖc lªn cÊu h×nh c¸c m¸y RS/6000 (chiÕm ch-a ®Çy 10% gi¸ trÞ hîp ®ång), dÞch hå s¬ kü thuËt mét c¸ch h×nh thøc, thô ®éng tr«ng vµo IBM vµ SAGEM, ch¼ng cÇn quan t©m ®Õn tæng thÓ hÖ thèng c¶ vÒ c«ng nghÖ lÉn tµi chÝnh th× dï l·nh ®¹o cã marketing giái ®Õn ®©u ngay c¶ viÖc th¾ng thÇu ®· khã chø ch-a nãi g× ®Õn kh¶ n¨ng FPT cã thÓ thùc sù trë thµnh tæng thÇu vµ triÓn khai thµnh c«ng dù ¸n. Trong nh÷ng dù ¸n lín c«ng nghÖ phøc t¹p chØ cÇn s¬ suÊt mét chót lµ hå s¬ ®· bÞ ph¹m quy vµ bÞ lo¹i ngay tõ ®Çu hoÆc kh«ng hoµn thµnh kÞp ®Ó nép ®óng h¹n, chØ mét sai lÇm trong tÝnh to¸n kinh phÝ hoÆc s¬ sãt quªn kh«ng tÝnh ®Õn mét yÕu tè, mét thµnh phÇn c«ng nghÖ lµ cã thÓ biÕn hîp ®ång tõ l·i trë thµnh lç nÆng. Nh×n chung l¹i, trËn ®¸nh C27 lµ mét trËn ®¸nh hµo hïng tuyÖt ®Ñp cã thÓ ghi vµo sö s¸ch FPT v× ë ®ã ®· cã sù kÕt hîp nhuÇn nhuyÔn cña bao nhiªu yÕu tè hîp thµnh, víi bao nhiªu gay cÊn, kÞch tÝnh. TrËn ®¸nh nµy còng lµ sù thÓ hiÖn tuyÖt vêi cña sù phèi hîp chÆt chÏ c¶ trªn lÉn d-íi,

368

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®ång lßng nhÊt trÝ chiÕn ®Êu ®Õn cïng cña c¸c chuyªn viªn vµ ban l·nh ®¹o c«ng ty. Giai ®o¹n khã kh¨n nhÊt cña Dù ¸n C27 ®· qua. Dù ¸n C27 ®ang ®-îc triÓn khai tèt ®Ñp, ®-îc Bé Néi vô ®¸nh gi¸ cao vµ ®· ®ang ph¸t huy t¸c dông trong cuéc ®Êu tranh chèng téi ph¹m hµng ngµy ë ViÖt nam. D©n ta cã c©u "V¹n sù khëi ®Çu nan", chiÕn c«ng C27 ®· më ra mét thêi kú míi khi FPT cã thÓ v÷ng vµng tham gia nh÷ng dù ¸n c«ng nghÖ lín cña ®Êt n-íc ë vÞ trÝ tæng thÇu. ChØ qua ch-a ®Çy mét n¨m tham gia chiÕn dÞch nµy chóng t«i ®· thÊy tr×nh ®é cña m×nh ®· ®-îc n©ng lªn v-ît bËc, ®Æc biÖt lµ trong c¸ch nh×n tæng thÓ hÖ thèng, kinh nghiÖm qu¶n lý dù ¸n vµ nghÖ thuËt ®µm ph¸n víi c¸c ®èi t¸c. Vµo mét ngµy ®Ñp trêi cuèi th¸ng 7/1996, nh÷ng c¸n bé trong ®éi dù ¸n vui vÎ s¸nh vai cïng c¸c ®ång nghiÖp C27 bªn th¸p Effel ë Paris. Nhí l¹i mét thêi l¨n lén vÊt v¶, chóng t«i thÊy lßng thanh th¶n v× nh÷ng c«ng søc cña m×nh ®· mang l¹i kÕt qu¶. Nh×n l¹i nh÷ng g× ®· qua, chóng t«i nh÷ng c¸n bé c«ng nghÖ cña FPT cµng thÊy v÷ng tin h¬n vµo con ®-êng cña m×nh ®ang ®i vµ tin r»ng nÕu chñ ®éng dån hÕt nhiÖt huyÕt vµ kh¶ n¨ng cña m×nh vµo sù nghiÖp øng dông c«ng nghÖ trong kinh doanh th× chóng t«i cã thÓ ®¹t ®-îc nh÷ng chiÕn c«ng kh«ng thÓ ngê tíi vµ sÏ ®-îc ®Òn ®¸p xøng ®¸ng. PhÝa tr-íc cßn nhiÒu trËn ®¸nh ¸c liÖt, nhiÒu dù ¸n c«ng nghÖ vµ thö th¸ch ¸c liÖt míi ®ang chê ®ãn chóng t«i.

369

Sö ký FPT 1988 - 1998

"FPT ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi b¹n ch-a ?"
Vµi kû niÖm vµ suy nghÜ nh©n kû niÖm 10 n¨m FPT Ng« Vi §ång HiPT HCM B-íc ngoÆt khi vµo víi FPT Håi ®ã lµ mïa thu n¨m 1990 t«i chuÈn bÞ chuyÓn ngµnh ra khái qu©n ®éi vµ ®ang cßn ph©n v©n ch-a biÕt vÒ ®©u. Thêi bÊy giê ë miÒn Nam cã c¸c c«ng ty tin häc næi tiÕng lµ Seatic, Genpacific, CMT, Trung t©m tin häc Ng©n hµng C«ng th-¬ng, cßn FPT th× rÊt Ýt ng-êi biÕt ®Õn. Lóc ®ã t«i ®· ®-îc nhËn vµo lµm viÖc ë Trung t©m tin häc Ng©n hµng C«ng th-¬ng, xong thùc sù t«i vÉn muèn lµm viÖc trong mét c«ng ty chuyªn vÒ tin häc ®Ó t«i cã ®iÒu kiÖn ®Õn víi lÜnh vùc øng dông tin häc ë nhiÒu ngµnh nghÒ kh¸c nhau. Lóc ®ã t«i t×m ®Õn víi Seatic, t«i mong muèn ®-îc lµm viÖc víi Seatic, th«ng qua mét ng-êi b¹n lµm l·nh ®¹o cao cÊp cña Seatic, t«i ®Æt vÊn ®Ò vµo lµm viÖc vµ t«i chê sù tr¶ lêi. M·i kh«ng thÊy ph¶n håi tõ Seatic th× còng lµ lóc t«i gÆp Hoµng Minh Ch©u. T«i víi Ch©u lµ anh em th©n thiÕt tõ thêi ë qu©n ®éi, ngµy x-a anh Ch©u rÊt hiÒn vµ kh«ng hÒ biÕt kinh doanh. Trong nh÷ng buæi hai anh em gÆp gì nhau, Ch©u kÓ cho t«i nghe vÒ viÖc anh nhËn lêi céng t¸c víi FPT. Lóc ®ã t«i còng ch¶ râ FPT lµ ai, lµm g×. Kh¸i niÖm vÒ FPT mµ Ch©u kÓ víi t«i lµ ë ®ã cã toµn ng-êi giái, 371

Sö ký FPT 1988 - 1998 toµn bän häc chuyªn to¸n, phÇn lín häc ë L«m«n«xèp vÒ, toµn d©n ®i Nga vÒ lËp nghiÖp tin häc, r»ng ë ®ã cã Tr-¬ng Gia B×nh, cã NguyÔn Thµnh Nam, cã Lª Vò Kú.v.v... Nghe Ch©u kÓ t«i còng kh«ng biÕt g× vÒ c¸c anh ®ã, nh-ng t«i còng nghÜ ch¾c lµ hä næi tiÕng vµ giái l¾m. T«i b¾t ®Çu cã thiÖn c¶m víi FPT tõ ®ã, khi t«i nghe b¹n t«i nãi vÒ mét c«ng ty cã nhiÒu ®iÓm t«i thÝch, ®ã lµ doanh nghiÖp trÎ, nhiÒu ng-êi ®i häc Nga vµ ®Òu vÒ muèn chøng minh r»ng tôi ®i Nga còng tµi c¸n l¾m chø. Vµ råi ngµy t«i quyÕt ®Þnh ®Õn víi FPT ®· ®Õn. H«m ®ã anh Hoµng Minh Ch©u ®Õn t×m t«i vµ nãi r»ng cã anh Bïi Quang Ngäc, phô tr¸ch tin häc FPT vµo Sµi Gßn vµ muèn ®Õn trao ®æi víi t«i mét sè viÖc liªn quan ®Õn vÊn ®Ò c«ng nghÖ m¹ng. Chóng t«i ®· gÆp nhau trong mét buæi chiÒu rÊt dÔ chÞu, anh Ngäc ®Ó l¹i trong t«i nh÷ng Ên t-îng rÊt th©n mËt vµ ch©n t×nh, anh ®· nãi víi t«i vÒ FPT, vÒ mong muèn ph¸t triÓn tin häc trong FPT miÒn Nam. VÒ sau nµy c¸i c¶m gi¸c ban ®Çu Êy ®-îc kiÓm nghiÖm vµ cho ®Õn giê t«i vÉn thÊy anh Ngäc lµ con ng-êi rÊt ch©n t×nh vµ tèt bông. Ngay buæi chiÒu ®ã chóng t«i rñ nhau ra qu¸n bia h¬i, t«i gäi thªm «ng b¹n ®ang cïng céng t¸c víi t«i t¹i Ng©n hµng C«ng th-¬ng lµ Lª TÊn Léc cïng ®Õn nhËu. Chóng t«i ®· uèng víi nhau thËt vui vÎ, vµ khi thÊy t«i cam kÕt vµo lµm viÖc víi FPT, anh b¹n Léc lóc ®ã còng tha thiÕt muèn tham gia cïng hîp t¸c víi FPT. Tõ ®ã vÒ sau mçi lÇn cã cuéc vui nµo cña FPT chóng t«i còng mêi Léc sang, råi dÇn dÇn h×nh thµnh nªn tiÒn ®Ò cña sù ra ®êi FiBi mµ ë ®ã FPT gãp phÇn kh«ng nhá trong sù thµnh c«ng ban ®Çu. ThÕ lµ t«i ®· ®Õn víi FPT, t«i ®Õn víi FPT v× mét niÒm tin vµo mét tËp thÓ cña nh÷ng con ng-êi cã quyÕt t©m lµm 372

Sö ký FPT 1988 - 1998 giµu b»ng tµi n¨ng vµ sù lao ®éng quªn m×nh. T«i thùc sù vui s-íng v× khi vµo víi FPT lóc ®ã t«i ®· ®-îc sù ®ãn tiÕp rÊt ch©n t×nh cña c¸c anh Tr-¬ng Gia B×nh, Lª Vò Kú, Bïi Quang Ngäc, ®-îc tiÕp xóc vµ lµm viÖc víi c¸c b¹n nh- Lª Quang TiÕn, NguyÔn Thµnh Nam, NguyÔn Trung Hµ... t«i c¶m thÊy nh- mét tËp thÓ gia ®×nh. Cßn chóng t«i ë miÒn Nam cã chÞ Thanh Thanh, anh Hoµng Minh Ch©u, anh Minh S¬n, anh M¹nh S¬n, chÞ Thu HiÒn, ®ã lµ nh÷ng con ng-êi tµi ba cña nh÷ng n¨m ®Çu tiªn cña FPT thµnh phè Hå ChÝ Minh. B©y giê nh×n l¹i, t«i cµng thÊy quyÕt ®Þnh cña m×nh ®Õn víi FPT lµ hoµn toµn ®óng ®¾n, t«i v« cïng c¸m ¬n c¸c anh ®· dÉn d¾t t«i ®Õn víi FPT. NÕu gi¶ sö lóc ®ã t«i l¹i vÒ víi Seatic th× b©y giê kh«ng biÕt t«i ra sao, cßn ®Õn víi FPT, h«m nay thùc sù cuéc sèng cña t«i ®· cã nhiÒu thay ®æi tèt lªn trong mäi khÝa c¹nh, cho dï h«m nay t«i kh«ng cßn lµm viÖc chÝnh thøc trong FPT n÷a. Cßn víi b¹n t«i, anh Hoµng Minh Ch©u, FPT thùc sù ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi anh Êy. KÓ tõ khi vµo lµm viÖc víi FPT, anh Ch©u ®· trë thµnh mét trong nh÷ng nhµ l·nh ®¹o kinh doanh tµi giái bËc nhÊt c«ng ty, lµ mét nhµ th-¬ng th¶o th-¬ng m¹i quèc tÕ xuÊt s¾c ®em l¹i bao nhiªu lîi nhuËn cho c«ng ty. Chóng t«i ®· ®Õn víi FPT khi mµ c¶ chóng t«i vµ FPT ®Òu cßn rÊt nghÌo, rÊt kham khæ thiÕu thèn, c«ng ty FPT cßn bÐ tý ch-a næi tiÕng nh- b©y giê, chóng t«i ®· ®Õn víi c¶ tÊm lßng vµ t×nh yªu c«ng ty, chóng t«i ®· sèng hÕt m×nh víi søc trÎ ®Çy tham väng vµ nhiÖt huyÕt. Thùc sù FPT ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi chóng t«i. Cßn b¹n, "FPT ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi b¹n ch-a?". Nh©n kû niÖm 10 n¨m FPT, t«i ngo¶nh nh×n l¹i thÊy thêi gian tr«i ®i nhanh qu¸, biÕt bao sù kiÖn cuéc ®êi t«i 373

Sö ký FPT 1988 - 1998 g¾n bã víi FPT. Khi ®· vµo lµm viÖc víi FPT, c«ng ty ®èi víi t«i nh- mét c¨n nhµ, t«i ®· sèng ngay t¹i c«ng ty nh÷ng n¨m ®Çu tiªn, råi c¶ sù kiÖn t«i lÊy vî n÷a còng mét phÇn nhê cã FPT mµ t«i cã ®-îc gia ®×nh h¹nh phóc nhngµy nay. FPT kh«ng chØ lµ m«i tr-êng lµm viÖc mµ cßn lµ mét tËp thÓ gia ®×nh réng lín, ë ®ã cã ®Çy ®ñ mäi tÝnh c¸ch nh-ng ®iÒu quan träng lµ nÕu b¹n biÕt sèng hÕt m×nh v× sù nghiÖp FPT b¹n sÏ nhËn ®-îc t×nh c¶m to lín cña ®¹i gia ®×nh FPT, mét thø t×nh c¶m lu«n lu«n h-íng thiÖn gióp cho chóng ta v-¬n lªn cao h¬n, chan hßa h¬n. C©u nãi Ên t-îng nhÊt mang t©m huyÕt FPT Cã mét c©u chuyÖn t«i kh«ng thÓ nµo quªn ®-îc, c©u chuyÖn mµ cø mçi lÇn nh¾c ®Õn chóng t«i c¸c c¸n bé cña FPT miÒn Nam nh÷ng ngµy ®Çu ®Òu rÊt nhí. H«m ®ã vµo mét ngµy cuèi n¨m 1990 chóng t«i ë miÒn Nam ®-îc tin anh Lª Vò Kú Phã Tæng Gi¸m ®èc vµo th¨m vµ lµm viÖc víi chi nh¸nh, chóng t«i ®· ®ãn tiÕp anh rÊt th©n t×nh, cuèi cïng chóng t«i kÐo nhau ra qu¸n bia h¬i quen thuéc ®Ó ¨n tèi, vµ chóng t«i còng kh«ng quªn gäi anh Lª TÊn Léc cïng ®i. Tèi h«m ®ã lµ mét buæi tèi v« cïng l©m ly, chóng t«i lÇn ®Çu tiªn ®-îc anh Kú thæ lé bao ®iÒu s©u nÆng ®Çy triÕt lý vÒ cuéc sèng, vÒ t×nh yªu vµ sù nghiÖp. Anh cµng nãi cµng hay, cµng quyÕn rò lµm chóng t«i cµng uèng h¨ng, råi anh béc lé chÝnh h«m ®ã anh chia tay víi chÞ NguyÖt, anh bay vµo Sµi Gßn vµ b©y giê ngåi víi chóng t«i. BiÕt ®-îc nçi buån cña anh, chóng t«i ai còng buån l©y, ai còng muèn ®-îc chia sÎ bít nçi buån cña anh vµ råi chØ cßn biÕt uèng thËt nhiÒu bia. NÕu nhµ hµng h«m Êy mµ kh«ng b¶o vÒ th× cã lÏ chóng t«i sÏ kh«ng vÒ. Cuèi cïng 374

Sö ký FPT 1988 - 1998 còng ®Õn lóc ph¶i vÒ, anh b¹n Léc lªn tiÕng rñ tÊt c¶ vÒ nhµ anh Êy uèng r-îu tiÕp v× h«m ®ã vî Léc vÒ bªn ngo¹i. Chóng t«i gåm mÊy ng-êi b¹n vµ t«i, anh Hoµng Minh Ch©u, anh Kú vÒ nhµ Léc. VÒ ®Õn nhµ Léc, chóng t«i tiÕp tôc uèng vµ t©m sù cïng anh Kú, chóng t«i ngñ thiÕp ®i lóc nµo kh«ng biÕt. Khi t«i tØnh dËy, lóc ®ã vµo kho¶ng 5 giê s¸ng, t«i nh×n xung quanh bçng kh«ng thÊy xe m¸y cña m×nh ®©u. §Þnh h×nh l¹i mét lóc t«i ph¸t hiÖn ra c¶ xe m¸y cña Léc còng kh«ng cßn, t«i ®¸nh thøc mäi ng-êi dËy ®Ó hái th× míi biÕt cã trém vµo. Chóng t«i hèt ho¶ng kiÓm tra toµn bé th× ph¸t hiÖn mÊt nhiÒu thø n÷a, nµo lµ ti vi, catxÐt, ®Çu video, mÊy chØ vµng trong tñ còng bÞ cËy lÊy mÊt. ThÕ lµ chóng t«i ®· bÞ trém vµo nhµ lÊy hÕt ®å ®¹c mµ kh«ng hay biÕt g×, chóng t«i gäi c«ng an ®Õn ®iÒu tra, lµm ®ñ c¸c thñ tôc cam kÕt, viÕt l¸ch cø nh- chÝnh m×nh lµ kÎ ¨n trém. Chóng t«i lµm thñ tôc mÊt mÊy tiÕng ®ång hå, l¹i kÌm thªm lo l¾ng, buån phiÒn lµm cho ai còng tØnh nh- s¸o. Riªng anh Kú th× thËt v« t-, anh vÉn ngñ ngon lµnh trªn ®i v¨ng nh- kh«ng cã g× x¶y ra. M·i l©u sau anh Kú tØnh giÊc, anh míi biÕt anh còng bÞ trém th¸o mÊt ®ång hå ®ang ®eo trªn tay. MÆt ®øa nµo ®øa nÊy ®Òu buån thiu, chóng t«i nãi víi anh Kú lµ bän em bÞ mÊt hÕt ®å ®¹c cña c¶i råi, chóng t«i cø nghÜ anh sÏ vç vÒ an ñi chóng t«i, nh-ng thËt kh«ng ngê anh ®· nãi mét c©u rÊt kh¼ng kh¸i: "C¶ cuéc ®êi mÊt cho FPT cßn kh«ng tiÕc, th× tiÕc g× mÊy ®å kia". Anh võa nãi xong, chóng t«i nh- bõng tØnh, mäi -u t- buån phiÒn bçng tan biÕn, thay vµo ®ã lµ niÒm l¹c quan, lµ niÒm tin vµo FPT, ë ®ã cã anh em b¹n bÌ ch©n t×nh, ë ®ã cã tÊt c¶, t-¬ng lai cña chóng t«i ë phÝa tr-íc, g¾n liÒn víi FPT.

375

Sö ký FPT 1988 - 1998 VÒ sau nµy t«i cã mét niÒm tin vµo FPT mét phÇn còng bëi t¸c ®éng cña c©u nãi ®Çy t©m huyÕt FPT nh- thÕ cña anh Lª Vò Kú, ng-êi cùu Phã Tæng gi¸m ®èc FPT. Còng ë c©u chuyÖn nµy, cã mét chi tiÕt kh«ng phai mê trong trÝ nhí t«i, ®ã lµ h×nh ¶nh cña chÞ Hoa vî anh Léc. Khi biÕt bÞ mÊt trém hÕt råi, l¹i thªm téi kÐo b¹n bÌ vÒ nhËu, anh Léc rÊt sî, anh cho ng-êi sang bªn ngo¹i ®i gäi chÞ Hoa vÒ. Chóng t«i c¶ lò ®Òu chuÈn bÞ tinh thÇn bÞ tr¸ch cø, nhiÕc mãc, chuÈn bÞ xem Léc s¾p bÞ vî "lµm thÞt" hoÆc xem vî Léc s¾p khãc lãc than v·n v× mÊt hÕt cña c¶i ®å ®¹c v.v... ThÕ nh-ng chóng t«i tÊt c¶ ®Òu v« cïng kinh ng¹c, vÒ ®Õn nhµ, chÞ Hoa nhÑ nhµng ®i ®Õn bªn anh Léc h«n nhÑ lªn m¸ råi mØm c-êi ©u yÕm nãi "Kh«ng sao ®©u anh, tr-íc ®©y chóng m×nh nghÌo còng kh«ng cã g× c¬ mµ" - chÞ an ñi chång, råi chÞ quay sang an ñi chóng t«i, chÞ ®i thu dän l¹i ®å ®¹c cßn bõa bén v-¬ng v·i. Chóng t«i trîn trßn c¶ m¾t tr-íc c¸ch xö sù cña Hoa trong t×nh huèng nhvËy. Chóng t«i th¸n phôc vî b¹n vµ nhËn thÊy b¹n m×nh cã ng-êi vî thËt lý t-ëng vµ -íc g× tÊt c¶ c¸c bµ vî cña chóng ta ®Òu nh- thÕ th× ®µn «ng FPT sÏ ®-a c«ng ty lªn v-ît c¶ Microsoft. Con ng-êi FPT trong nh÷ng n¨m th¸ng x©y dùng chi nh¸nh miÒn Nam Ngµy nay FPT HCM ®· lµ mét c¬ quan tin häc lín nhÊt miÒn Nam råi. §Ó v-¬n lªn vÞ trÝ hµng ®Çu ë ®Êt Sµi Gßn kh«ng ph¶i dÔ dµng chót nµo. Thµnh phè Hå ChÝ Minh n¬i th-¬ng tr-êng c¹nh tranh khèc liÖt vµ kÎ m¹nh lu«n lu«n ph¶i lµ kÎ cã tiÒm lùc tµi chÝnh, cã quan hÖ réng. FPT miÒn Nam kh«ng cã ®-îc nh÷ng thuËn lîi ®ã, FPT chØ cã con 376

Sö ký FPT 1988 - 1998 ng-êi, nh÷ng con ng-¬i t©m huyÕt víi c«ng ty ®· lao ®éng quªn m×nh x©y dùng nªn h×nh ¶nh FPT - mét c«ng ty kiÓu míi ®Çy søc trÎ, n¨ng ®éng, cã trÝ thøc, kü thuËt vµ c«ng nghÖ. §Ó t¹o nªn sù thµnh c«ng, con ng-êi lµ quyÕt ®Þnh tÊt c¶, vµ FPT miÒn Nam chóng t«i ®· cã ®-îc nh÷ng con ng-êi nh- thÕ. Chóng t«i ®· lµm viÖc kh«ng biÕt mÖt mái tõ s¸ng sím ®Õn tèi mÞt, chóng t«i kh«ng hÒ cã kh¸i niÖm nghØ phÐp n¨m. §Æc thï c«ng viÖc cña FPT lµ võa kinh doanh, võa lµm khoa häc c«ng nghÖ ®· b¾t buéc ng-êi FPT ph¶i lu«n tr¨n trë suy nghÜ, lu«n ®éng n·o. Anh Tr-¬ng Gia B×nh mçi lÇn vµo Sµi Gßn lu«n quan t©m ®Õn chóng t«i vµ anh nhËn thÊy chóng t«i lµm viÖc h¨ng say anh rÊt mõng. Anh hái t«i th-êng th-êng nh©n viªn mÊy giê vÒ, t«i nãi kho¶ng b¶y giê, vµ anh ®· rÊt ch©n t×nh nãi víi t«i r»ng ph¶i nh- thÕ míi ®-îc, cã nh- vËy c«ng ty míi m¹nh lªn ®-îc. C©u chuyÖn t-ëng b×nh th-êng xong kh«ng b×nh th-êng chót nµo. T«i ®· chøng kiÕn rÊt nhiÒu c«ng ty ®ang xuèng dèc th¶m h¹i mçi khi t«i ®i lµm vÒ lµ thÊy hä ®· vÒ tõ l©u råi, vµ t«i còng thÊy nh÷ng c«ng ty ®i lªn, m¹nh lªn khi tèi trêi råi mµ vÉn cßn thÊy ¸nh ®Ìn phßng lµm viÖc cña nh©n viªn ch-a t¾t, hä cßn lµm, cßn ®äc, cßn say mª. ThËt lµ ®iÒu b×nh th-êng gi¶n dÞ v× chØ cã lao ®éng cÊt lùc, lao ®éng h¨ng say, s¸ng t¹o chóng ta míi sèng ®-îc, míi m¹nh lªn vµ cã t-¬ng lai. Khi ®· lµm ng-êi l·nh ®¹o, t«i cµng thÊm thÝa ®iÒu ®ã mçi khi chiÒu tèi nh×n xung quanh vÉn cßn cã nh©n viªn, cã c¸n bé ®ang lµm viÖc, tøc lµ chóng ta cßn cã ng-êi t©m huyÕt, chóng ta sÏ v-ît qua ®-îc mäi khã kh¨n ®Ó x©y dùng c«ng ty lín m¹nh. 377

Sö ký FPT 1988 - 1998 H«m nay FPT ®· thùc sù lín m¹nh, c¸c c«ng ty m¸y tÝnh lín hµng ®Çu thÕ giíi chiÕm lÜnh c¸c vÞ trÝ nhÊt nh× trong thÞ tr-êng ViÖt Nam ®Òu nhê mét phÇn lín vµo sù hîp t¸c víi FPT, c¸c ý t-ëng t¸o b¹o nhÊt trong c¸c lÜnh vùc tin häc Ýt nhiÒu ®Òu cã sù tham gia cña ng-êi FPT. Nãi ®Õn c«ng nghÖ th«ng tin, nãi ®Õn tuæi trÎ trong c«ng nghÖ lµ nãi ®Õn FPT. Tªn tuæi FPT ®-îc c¸c ph-¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng nãi ®Õn nhiÒu, c¸c b¹n bÌ cña FPT rÊt vui khi FPT lín m¹nh, cßn c¸c ®èi thñ c¹nh tranh th× lo l¾ng. Nh×n vµo FPT h«m nay, chóng t«i nh×n vµo ®éi ngò nh÷ng con ng-êi FPT vµ chóng ta cã quyÒn hy väng vµo mét ngµy mai t-¬i s¸ng. Nh×n l¹i 10 n¨m qua, ®iÒu t«i t©m ®¾c nhÊt lµ con ng-êi FPT. ChÝnh t¹i ®©y ®· h×nh thµnh nªn mét b¶n s¾c rÊt riªng vÒ con ng-êi FPT mµ ®óng nh- anh Tr-¬ng Gia B×nh, Tæng Gi¸m ®èc FPT rÊt t©m ®¾c, ®ã lµ mçi thµnh viªn FPT ch©n chÝnh ®Òu mang trong m×nh c¸i Gen FPT. Nh÷ng con ng-êi FPT ®ã dï ®i ®Õn ®©u còng kh«ng lÉn ®-îc, hä cã c¸i Gen cña céng ®ång FPT, cã c¸i Gen mang søc m¹nh tËp thÓ FPT. "FPT ®· lµm thay ®æi cuéc ®êi cña b¹n ch-a?". C©u hái ®ã chóng ta h·y cïng thö nghiÖm nhÐ. ChØ biÕt r»ng FPT kh«ng ph¶i lµ "chïm khÕ ngät cho ta trÌo h¸i mçi ngµy", xong FPT chÝnh lµ m«i tr-êng rÊt tèt cho b¹n ph¸t huy hÕt tµi n¨ng cña m×nh vµ tÊt c¶ chóng ta h·y cïng nhau lao vµo cuéc thö th¸ch chÝnh b¶n th©n m×nh, cïng nhau sèng chan hßa nh©n ¸i vµ cïng nhau h¸t vang bµi ca "§oµn FPT mét lßng ra ®i...." TP.HCM th¸ng 8/1998

378

Sö ký FPT 1988 - 1998

OLIVETTI - ETP 1000 LÇn ®Çu tËp bu«n b¸n chÝnh quy
NguyÔn Minh S¬n Phã gi¸m ®èc Chi nh¸nh FPT HCM Mét trong nh÷ng c¸i tªn khã quªn cña nh÷ng anh chÞ em ®Çu tiªn trong c«ng ty FPT lµ ch÷ Olivetti. Thó thËt lµ qua nh÷ng lÇn tiÕp xóc ®Çu tiªn víi FPT t«i còng chØ biÕt mét c¸ch ®¹i kh¸i ®©y lµ mét c«ng ty cã mét «ng chief to bÐo nãi nhiÒu tiÕng T©y h¬n tiÕng ViÖt, mµ l¹i hîp t¸c toµn diÖn vÒ mäi mÆt víi Olivetti n÷a th× ch¾c lµ cã triÓn väng ph¸t triÓn. ThÕ lµ t«i nhËn lêi lµm víi FPT - Olivetti vµo cuèi n¨m 1990 víi mét suy nghÜ duy nhÊt lóc ®ã lµ thö lµm viÖc víi mét c«ng ty trong n-íc ®ang cã tÇm cì quèc tÕ xem sao. Tuy nhiªn khi b¾t tay vµo lµm viÖc th× qu¶ lµ mét sù bÊt ngê ®èi víi t«i v× FPT chØ míi lµm víi Olivetti mét mÆt hµng ®Çu tiªn lµ m¸y vi tÝnh, ®©y lµ mét c¸i mµ kiÕn thøc cña t«i lóc ®ã chØ míi cã mét ch÷... “DIR!”, qu¶ thËt lµ khã. §Õn lóc t«i so s¸nh gi¸ b¸n th× t«i kh«ng hiÓu lµm sao b¸n ®-îc v× gi¸ b¸n cña FPT qu¸ cao so víi c¸c lo¹i m¸y ®ang cã trªn thÞ tr-êng. Lóc ®ã t«i cßn nhí khi t«i hái «ng chief to bÐo Tr-¬ng Gia B×nh th× ®-îc gi¶ng ngay cho mét course vÒ marketing mµ c©u kÕt thóc lµ: "CÇn ph¶i cã marketing plan th× em míi b¸n ®-îc. Anh ®ang nhê b¹n anh so¹n, xong sÏ göi cho em". Ph¶i nãi thËt lµ lóc ®ã t«i 379

Sö ký FPT 1988 - 1998 hÕt søc th¸n phôc chê ®îi trong hy väng... m·i cho ®Õn tËn b©y giê? Tù th©n vËn ®éng t«i bÌn ra søc nghiªn cøu bé m¸y M290S ®Çu tiªn cña FPT HCM ®Ó t×m ra c¸c thuéc tÝnh kü thuËt -u viÖt cña m¸y tÝnh Olivetti hy väng thuyÕt phôc kh¸ch hµng; nh-ng suèt 2 tuÇn lÔ t«i chØ t×m ®-îc mét lý do lµ c¸i bµn phÝm Olivetti dïng cã vÎ lµ tèt h¬n c¸c lo¹i kh¸c. T«i bÌn ®iÖn ra FPT Hµ Néi hái chuyªn gia phÇn cøng cã uy tÝn nhÊt lóc ®ã lµ anh Vâ Mai th× ®-îc mét c©u tr¶ lêi rÊt - lµ tho¶i m¸i: "T¹i v× nã ph¶i nh- thÕ". Hái ®Õn ng-êi b¸n giái nhÊt lóc ®ã lµ anh Bïi Quang Ngäc th× ®-îc mét c©u tr¶ lêi cßn ¸c liÖt h¬n n÷a: "Chó ph¶i b¸n ®-îc v× anh b¸n ®-îc". §óng lµ FPT. T«i l¹i lªn ®-êng t×m hiÓu t¹i kh¸ch hµng ®Çu tiªn cña FPT HCM, hä mua 01 bé M290 vµ 01 bé PCS286, th× ®-îc mét c©u tr¶ lêi rÊt lµ t×nh c¶m "T¹i tao tin chóng mµy kh«ng lõa tao!". Lóc ®ã t«i còng ch-a ph¸t hiÖn ra ®-îc bµi häc nµo cho ®Õn khi t«i hái anh Hoµng Minh Ch©u lµ ng-êi b¸n ®-îc 3 bé m¸y Oivetti PCS 286 kÕ tiÕp, anh Ch©u tr¶ lêi t«i rÊt th¶n nhiªn: "M×nh nãi c¸i g× chóng nã còng nghe”. T«i chît ph¸t hiÖn ra bµi häc thø nhÊt trong kinh doanh FPT: Lßng tin cña kh¸ch hµng cã thÓ gióp cho chóng ta b¸n hµng vµ lßng tin cµng cao th× b¸n hµng cµng cao gi¸. Trong qu¸ tr×nh phÊn ®Êu ®Ó b¸n ®-îc hµng t«i ®Ò nghÞ thªm víi anh Tr-¬ng Gia B×nh vÒ mét mÆt hµng míi cã thÓ b¸n ®-îc lµ m¸y ®¸nh ch÷ v× t¹i thÞ tr-êng miÒn Nam tr-íc 30/04/75 chØ cã biÕt ®Õn m¸y ch÷ Olivetti. Anh B×nh nghe nãi b¸n ®-îc lµ s-íng ngay vµ ra lÖnh cho t«i lµm mét kÕ ho¹ch tiªu thô s¶n phÈm hµng th¸ng. T«i lËp ngay mét kÕ 380

Sö ký FPT 1988 - 1998 mét kÕ ho¹ch tiªu thô t¹i thÞ tr-êng Saigon trong mét quý kho¶ng 250 m¸y ®¸nh ch÷ Olivetti c¸c lo¹i kh¸c nhau, riªng lo¹i ETP55 (tøc ETP1000 tiÕng Anh) kho¶ng 40 c¸i/th¸ng. T«i nhí sau ®ã anh B×nh, anh Mai ®i Singapore víi anh D-¬ng ThiÖu Ph¸t ®Ó ®µm ph¸n ký hîp ®ång. Sau kho¶ng mét th¸ng th× t«i ®-îc biÕt FPT sÏ nhËp vÒ c¶ th¶y 1000 m¸y ch÷ chØ víi mét lo¹i lµ ETP 1000. HÕt søc lo ng¹i t«i bÌn hái anh B×nh th× ®-îc tr¶ lêi ngay lóc ®ã lµ "Em cø yªn t©m, l« hµng nµy chØ kho¶ng 100 ngµn, FPT cßn lµm nh÷ng l« c¶ triÖu mµ còng xong, miÔn lµ chó ph¶i cè g¾ng liªn tôc". Khi t«i hái Vâ Mai th× ®-îc nhËn l¹i c©u tr¶ lêi b»ng mét nô c-êi bÝ hiÓm cì MonaLisa... vµ t«i còng cßn nhí sau nµy khi ®· b¸n xong l« hµng t«i cã nh¾c l¹i c©u hái th× lóc nµy anh B×nh còng cã nô c-êi y nh- thÕ! Nô c-êi kiÓu nh- thÕ nµy m·i sau nµy t«i míi t¹m hiÓu ®-îc khi ®· lín dÇn lªn. L« hµng ®-îc nhËp vÒ qua ngâ Saigon, hai container 20 feet (còng kh«ng hiÓu t¹i sao kh«ng dïng 01 container 40 feet). Ng-êi nhËn hµng lóc ®ã lµ toµn bé c«ng ty FPT HCM (chØ kho¶ng 6-7 ng-êi) vµ ®-îc t¨ng c-êng thªm anh Phan Ng« Tèng H-ng vµ NguyÔn ViÖt Hïng tõ Hµ Néi vµo ®Ó lµm hµng may mÆc xuÊt sang Liªn X«. §äc ®Õn ®©y xin c¸c b¹n ®õng c-êi v× chØ cã hai container mµ sao ®«ng thÕ. Lý do hÕt søc ®¬n gi¶n v× ®©y lµ mét trong nh÷ng chuyÕn hµng lín ®Çu tiªn nhËn ë phÝa Nam, cßn cã chuyÕn hµng ®· ph¶i ®-a toµn bé c¸n bé, nh©n viªn, con dÊu (chØ trõ cã c¸i phßng lµm viÖc) ra tíi kho T©n ThuËn cho ch¾c. LÖnh tõ FPT Hµ Néi ph¶i b¶o mËt toµn bé kho ETP1000, v×... chóng nã biÕt ®-îc th× chÕt. ChÞ Thanh Thanh bÌn thuª ngay hai phßng ë trong TT d¹y nghÒ Phó NhuËn ®Ó chøa hµng vµ t×m ®-îc ngay cho c«ng ty mét 381

Sö ký FPT 1988 - 1998 ng-êi mµ sau nµy sö s¸ch FPT HCM cßn ghi. §ã lµ anh Bïi C«ng D©n, anh ®-îc chÞ Thanh Thanh giao nhiÖm vô ph¶i gi÷ bÝ mËt kho hµng nh- kho vò khÝ thêi chiÕn. Cho ®Õn nay t«i vÉn cßn nhí trong lÞch sö FPT chóng ta ch¾c cã lÏ chØ cã mét thñ kho suèt c¶ n¨m trêi ¨n ngñ lu«n trong kho, vµ tÊt c¶ ng-êi ngoµi (kÓ c¶ ng-êi yªu cña anh) kh«ng ai hay biÕt vÒ bÝ mËt cña mét ®¬n vÞ n¨m 1991 d¸m nhËp mét lóc 1000 c¸i m¸y ®¸nh ch÷. Do lÖnh b¶o vÖ bÝ mËt cña l« hµng nªn c«ng ty quyÕt ®Þnh ®-a lu«n 2 contener nµy vÒ v¨n phßng c«ng ty råi míi më contener kiÓm tra hµng. Ng-êi ®-a 2 contener vÒ 72 NguyÔn V¨n Træi lóc ®ã lµ anh Vò Mai S¬n lóc 12 giê tr-a. Ph-¬ng ¸n ®Çu tiªn ®Ó gi÷ hoµn toµn bÝ mËt lµ toµn bé c«ng ty chuyÓn 1000 m¸y ®¸nh ch÷ vµo kho, nh-ng ®Õn khi nh×n l¹i th× tõ v¨n phßng sang kho bÝ mËt kho¶ng 400 mÐt ph¶i khiªng hµng b»ng tay v× ®-êng hÎm rÊt nhá! ThÕ lµ toµn bé ng-êi cña FPT HCM lóc ®ã ph¶i tæ chøc thµnh mét d©y chuyÒn ®Ó tr«ng chõng chuyÓn hµng. T«i cßn nhí ®Õn lóc xong kho¶ng 7 hay 8 giê tèi g× ®ã th× NguyÔn ViÖt Hïng ®· l¨n ®ïng ra ngñ tr-íc cöa kho v× qu¸ mÖt, cßn Phan Ng« Tæng H-ng th× vÉn c-êi hÒ hÒ vµ tuyªn bè "Ph¶i tin vµo FPT". Sau khi cã hµng råi th× viÖc kÕ tiÕp lµ ®Þnh gi¸ b¸n ra, t«i cßn nhí lóc ®ã ®· cã rÊt nhiÒu cuéc häp vµ qu¸ nhiÒu c«ng thøc ®Ó quyÕt ®Þnh gi¸ b¸n ETP1000 nh-ng ch¼ng hÒ cã mét ai hái vÒ c¸i gi¸ thÞ tr-êng cã thÓ chÊp nhËn ®-îc lµ bao nhiªu c¶. Cuèi cïng råi mét c¸i gi¸ còng ®-îc ®-a ra, 160USD/c¸i nÕu mua 10 c¸i; 170 USD nÕu mua vµi ba chiÕc, cßn gi¸ b¸n lÎ lµ 190 USD/c¸i. Suèt mét th¸ng ®Çu tiªn t«i nhí chØ b¸n lÎ ®-îc ®©u ®ã kho·ng 5-7 chiÕc cho toµn lµ nh÷ng ng-êi b¹n th©n quen; cßn b¸n sØ th× ®-îc 10 382

Sö ký FPT 1988 - 1998 chiÕc cho anh Linh, Ng©n hµng C«ng th-¬ng. L¹i häp tiÕp, lÇn nµy cã ý kiÕn ®-a ra lµ cø gi¶m gi¸ tiÕp ®Ó b¸n nhanh lÊy tiÒn lµm viÖc kh¸c. FPT HCM ®· thö gi¶m gi¸ xuèng, vÉn kh«ng b¸n ®-îc nhiÒu h¬n th¸ng ®Çu lµ mÊy. C¸i gi¸ lÇn gi¶m nµy t«i vÉn cßn nhí, nh-ng qu¶ thËt t«i thÊy rÊt lµ quª nªn kh«ng muèn nh¾c l¹i cho c¸c hËu sinh häc tËp. §Õn th¸ng thø 3 th× anh B×nh quyÕt ®Þnh ph¶i cã mét gi¶i ph¸p tæng thÓ ®Ó gi¶i quyÕt ETP1000, chñ yÕu lµ gi¶i quyÕt b»ng thÞ tr-êng miÒn Nam. LÇn ®ã anh B×nh ®· gÆp mét nh©n vËt khÐt tiÕng trong thÞ tr-êng m¸y v¨n phßng Sµi Gßn lóc ®ã lµ Mr. TrÇn Nghi; ®©y lµ ng-êi n¾m trùc tiÕp kho¶ng 60% cöa hµng vµ chi phèi toµn bé phÇn cßn l¹i. Trong buæi lµm viÖc lÇn ®ã, t«i chØ cè g¾ng ®Ó nhí c¸c thø anh B×nh vµ anh Nghi høa víi nhau ®· ®ñ mÖt råi. C¸i mµ t«i nhí nhÊt vÉn lµ anh B×nh ®· thuyÕt phôc cho anh Nghi thÊy ®-îc sù hîp t¸c víi FPT lµ tuyÖt vêi nhÊt, ®©y lµ con ®-êng duy nhÊt ®Ó ph¸t triÓn thÞ tr-êng m¸y v¨n phßng. Mét ®iÒu may m¾n nhÊt cho t«i vÒ viÖc h¬p t¸c nµy lµ anh B×nh chØ toµn høa chung chung mµ anh Nghi ®· s-íng råi, lóc nµo mµ anh Nghi ®Ò nghÞ thªm mét vµi c¸i h¬i cô thÓ mét chót lµ anh B×nh kho¸t tay, coi nh- chuyÖn nhá ®Ó cho bän trÎ lµm. Sau nµy khi FPT kh«ng cßn lµm m¸y ®¸nh ch÷ n÷a, t«i cã gÆp l¹i anh Nghi, anh vÉn nhí l¹i buæi lµm viÖc ®ã vµ vÉn cø tin lµ lóc ®ã FPT ®· cã toµn bé lùc l-îng ®ñ ®Ó chiÕn ®Êu ngang b»ng sè cöa hµng vµ ®¹i lý cña anh. Tuy nhiªn sau ®ã t×nh h×nh vÉn kh«ng kh¸ h¬n, mçi lÇn c¸c sÕp hái vÒ sè l-îng tån kho cña ETP1000, t«i vÉn b¸o c¸o con sè FPT HCM ®ang gi÷ trong kho cña anh D©n kho¶ng h¬n 700 chiÕc. Khi nghe m·i con sè nµy c¸c sÕp ®Òu ph¸t biÓu: "B¸n chËm qu¸ nhØ". §Êy lµ c¸c sÕp ch-a 383

Sö ký FPT 1988 - 1998 biÕt lµ con sè h¬n 700 ®ã t«i ph¶i gi¶ vê quªn ®i 200 chiÕc ®· chuyÓn ra Hµ Néi vµ n»m tån gÇn nh- toµn bé ë Hµ Néi ®îi anh Ngäc gµi vµo hîp ®ång nh-ng ch-a ®-îc. Thêi kú ®ã hoµn toµn kh«ng cã Balance, còng ch¼ng cã kh¸i niÖm vßng quay, cø cã hµng lµ b¸n, nhiÒu khi cø cã kÕ ho¹ch lµ coi nh- ®· b¸n xong råi! §Õn lóc nµy th× h×nh nh- lµ c¸c sÕp ®· ch¸n häp vÒ c¸i l« ETP1000 nµy l¾m råi, t«i nhí lóc ®ã anh Ngäc b¶o t«i: "Tïy, chó thÊy ®-îc th× cø lµm". T«i bÌn ®i t×m l¹i 10 c¸i m¸y b¸n sØ ®Çu tiªn ®Ó xem sao th× ph¸t hiÖn ra lµ lóc ®ã anh Linh ®· ®em ®i b¸n l¹i cho mét cöa hµng kh¸c, lêi 10 USD mét c¸i. §©y lµ bµi häc thø hai mµ t«i rót ra ®-îc: "Gi¸ b¸n thÊp mµ tr×nh ®é m×nh kÐm th× chØ ®Ó cho ng-êi kh¸c kiÕm lêi". ThÕ lµ t«i quyÕt ®Þnh... t¨ng gi¸ b¸n víi lý do ®¬n gi¶n lµ tr-íc sau g× còng tån l©u råi, b¸n cµng cao th× cµng cã tiÒn tr¶ l·i ng©n hµng. Lý do mµ t«i ®-a ra cïn nh- thÕ nh-ng vÉn ®-îc chÊp nhËn, ch¾c lµ ®Ó khuyÕn khÝch tinh thÇn. Trong thêi gian nµy th× t«i gÆp l¹i NguyÔn Hïng Anh, ®ang ph¶i lµm mét c«ng viÖc hÕt søc ch¸n lµ b¸n qu¹t m¸y Lidico Õ ®Ó tr¶ l-¬ng c«ng nh©n. NguyÔn Hïng Anh sau khi nghe t«i thuyÕt vÒ thÞ tr-êng m¸y ch÷ cã lÏ thÊy còng kh¸ h¬n c¸c c¸i qu¹t Lidico Õ nªn nhËn lêi vÒ FPT ®Ó b¸n m¸y ch÷. NhiÖm vô ®Çu tiªn cña Hïng Anh lµ t×m ra toµn bé c¸c cöa hµng b¸n ®-îc m¸y ch÷. Sau 2 tuÇn, anh ®· lËp xong quan hÖ vµ danh s¸ch cña kho¶ng 40 ®iÓm b¸n vµ chóng t«i sang b-íc thø 2 cña chiÕn dÞch. B-íc nµy còng ph¶i nãi lµ hÕt søc s¸ng t¹o (thËt ra ph¶i gäi lµ liÒu míi ®óng). Lóc ®ã kho anh D©n chØ cÇn nãi miÖng lµ xuÊt hµng, cuèi th¸ng chÞ Ph-¬ng kiÓm l¹i sè tån vµ sè b¸n khíp víi nhau lµ ®-îc nªn rÊt dÔ xuÊt hµng b¸n. T«i vµ 384

Sö ký FPT 1988 - 1998 Hïng Anh bÌn cho xuÊt kho lÐn kho¶ng 30 c¸i m¸y ®em ®i ký göi ë 5,6 cöa hµng lín. Hïng Anh ph¶i ®i n¨n nØ c¸c cöa hµng bµy ®Çy ra cho kh¸ch xem hµng. ChØ mét tuÇn sau, c¸c cöa hµng cßn l¹i b¾t ®Çu hái ETP1000 v× cø t-ëng r»ng hµng b¸n ch¹y l¾m. Thõa c¬ héi, chóng ta t¨ng gi¸ b¸n sØ lªn 190USD/c¸i. LËp tøc sè l-îng b¸n hµng t¨ng vät lªn gÊp 3 lÇn, cã lÏ lµ do c¸c b¹n dealer cña chóng ta b¾t ®Çu thÊy cã thÓ cã l·i do b¸n ETP1000. Còng trong thêi gian nµy FPT b¾t ®Çu lµm vÒ h-íng kinh doanh m¸y v¨n phßng víi Jardine HK, cho ®Õn lóc nµy chóng ta míi gÆp ®-îc mét «ng thÇy thËt sù vÒ ph©n phèi hµng, Mr Yu. Sau khi nghe anh Tr-¬ng Gia B×nh tr×nh bµy vÒ kh¸i niÖm dealer nework vµ cïng ®i víi t«i ®Ó xem m¹ng l-íi ph©n phèi cña chóng ta, «ng Yu ®· gãp ý rÊt nhiÒu vÒ ph-¬ng ph¸p tæ chøc, nh©n sù, hÖ thèng cöa hµng... mµ sau nµy t«i thÊy chóng ta ¸p dông ®-îc thµnh c«ng rÊt tèt trong thÞ tr-êng ph©n phèi m¸y vi tÝnh. ViÖc ta t¨ng gi¸ tõ 160USD lªn 190USD, c¸c dealer vÉn mua b¸n tèt, t«i nhí lóc ®ã anh Ch©u cã nãi ®¹i ý lµ kh«ng nªn b¸n gi¸ thÊp khi kh¸ch hµng vÉn cã thÓ tr¶ gi¸ cao h¬n. FPT HCM lÇn nµy ¸p dông bµi häc chî trêi, hÔ hÕt hµng th× t¨ng gi¸, Hïng Anh bÌn ®i nãi nhá víi c¸c ®¹i lý r»ng hµng s¾p hÕt, mua nhanh lªn. LËp tøc sau ®ã mét tuÇn gi¸ ®¹i lý t¨ng vät lªn 210USD/c¸i, ph¶i nãi ®©y lµ thêi kú hoµng kim cña ETP1000. Hµng b¸n ®¾t nh- t«m t-¬i, muèn mua ®-îc tõ 5 c¸i trë lªn ph¶i gÆp anh S¬n hoÆc chÞ Thanh duyÖt! Em Lan lóc ®ã võa lµ th- ký, kiªm thñ quü, kiªm b¸n hµng cña FPT HCM nªn rÊt bËn rén. Mçi khi ®¹i lý lªn lÊy hµng ®Òu ph¶i ngåi ®îi míi ®-îc em Lan duyÖt, cßn gÆp anh S¬n hay chÞ Thanh th× cßn khã h¬n lªn trêi, vËy mµ kh«ng hiÓu sao hµng vÉn b¸n µo µo, chñ yÕu toµn bé l« 385

Sö ký FPT 1988 - 1998 bé l« hµng b¸n ®-îc ë trong thêi gian nµy. Mét kû niÖm khã quªn lóc ®ã t«i nhí lµ cã mét ®¹i lý lµ anh L©m Hïng, mét ng-êi tõ chæ bu«n b¸n trë thµnh b¹n rÊt th©n cña FPT, d¸m theo FPT më mÆt trËn ®¸nh nhau tay ®«i víi anh Nghi. LÇn ®ã lµ vµo ngµy thø 6 sau khi qua mäi cöa ¶i anh L©m míi tiÕp xóc ®-îc víi t«i ®Ó ®-îc mua chØ 5 c¸i ETP1000 víi gi¸ 210USD/c¸i. T«i ®-a 5 c¸i m¸y ra khái kho ®Ó ë v¨n phßng 72 vµ nhê anh S¸u D©n thu tiÒn hé. §Õn chiÒu tèi thø b¶y khi mäi ng-êi trong c«ng ty ®· vÒ hÕt råi th× nh©n viªn cña anh L©m míi ®Õn lÊy hµng, anh D©n bÌn qu¸t ngay: "Sao tíi giê nµy tôi b©y míi lÊy hµng, bao nhiªu ng-êi ®ßi lÊy mµ tao kh«ng b¸n. B©y giê chÞu 230USD th× lÊy hµng, kh«ng tao b¸n cho th»ng kh¸c". Vµ hä vÉn chÞu. C¶ tuÇn sau khi t«i biÕt ®-îc viÖc nµy vµ gi¶i quyÕt trë l¹i víi gi¸ 210USD th× anh L©m hoµn toµn t©m phôc khÈu phôc, toµn t©m toµn ý ®i víi FPT. GÇn TÕt, toµn bé kho c«ng ty chØ cßn kho¶ng h¬n 100 c¸i, t«i bÌn bµn víi chÞ Thanh mét chiÕn dÞch míi ®Ó n©ng gi¸ lªn 230 kiÕm thªm Ýt tiÒn tiªu TÕt th× gÆp sù kiÖn Zodiac vµo miÒn Nam lËp c«ng ty Song Sinh. HÕt søc ®au khæ v× lóc ®ã c¸c «ng b¹n cña chóng ta vÐt hÕt vµi chôc c¸i ETP1000 cßn l¹i ë phÝa B¾c ®em ®i ®æi hµng víi c¸i gi¸ ®©u ®ã kho¶ng 190USD. ThÕ lµ chóng ta ®µnh ph¶i c¾n r¨ng mµ b¸n còng víi c¸i gi¸ ®ã cho ®Õn lóc hÕt hµng. Sau nµy khi ®èi chiÕu víi c¸c bµi häc vÒ kinh doanh cña anh B×nh, anh Nam, anh Ch©u cã nhiÒu c¸i t«i thÊy s¸ng h¼n ra, nh-ng cã nhiÒu c¸i t«i còng kh«ng hiÓu sao mµ chóng ta lµm Èu nh- thÕ mµ vÉn thµnh c«ng. §iÒu cã lÏ ph¶i gi¶i thÝch b»ng lý thuyÕt vÒ c¸i T©m cña chÞ Thanh. Nh-ng c¸i lín nhÊt mµ t«i nghÜ chóng ta ®· ®-îc qua 1000 386

Sö ký FPT 1988 - 1998 c¸i ETP1000 kh«ng ph¶i lµ tiÒn b¹c mµ lµ mét hÖ thèng con ng-êi ®Ó lµm viÖc. Cã rÊt nhiÒu c¸i ®¹t ®-îc ngµy h«m nay t«i vÉn thÊy phÇn lín lµ do nh÷ng bµi häc thÊt b¹i vµ thµnh c«ng cña nh÷ng ngµy th¸ng ®· qua. Khi t«i viÕt bµi nµy th× chiÕn dÞch ETP1000 ®· qua l©u l¾m råi nh-ng xem l¹i trong kho vÉn cßn 3 c¸i. Lý do tån kho lµ ®Ó dµnh b¶o hµnh. T«i nghÜ lý do chÝnh kh«ng ph¶i lµ nh- thÕ; mµ ch¾c lµ ë chç kh«ng ai nì b¸n hÕt nh÷ng c¸i m¸y cã qu¸ nhiÒu kû niÖm bu«n b¸n buån vui víi FPT.

387

Sö ký FPT 1988 - 1998

S¶n phÈm ¨n ®-îc ®Çu tiªn cña FPT
Lª ThÕ Hïng Trî lý Tæng gi¸m ®èc Trong nç lùc t×m kiÕm h-íng cho C«ng nghÖ Thùc phÈm, song song víi viÖc triÓn khai kÕ ho¹ch H.V chóng t«i ®· nghiªn cøu chÕ biÕn vµ thö nghiÖm thÞ tr-êng mét sè s¶n phÈm. S¶n phÈm cã Ên t-îng nhiÒu nhÊt ®èi víi c¸n bé FPT lµ báng ng« mµu. Ch¾c v× nã lµ s¶n phÈm ®Çu tiªn cña FPT ¨n ®-îc. Lóc nµy anh Dô võa ®i c«ng t¸c n-íc ngoµi vÒ. Anh mang theo mét ®èng mÉu. Trong sè ®ã cã lo¹i báng tõ bét ng« mµ hiÖn nay ®-îc tiªu thô réng r·i trªn thÞ tr-êng. Anh ®Ò xuÊt lµm thö. Tuy nhiªn khi nghiªn cøu kü chóng t«i biÕt kh«ng thÓ lµm ®-îc v× ®Ó lµm ®-îc s¶n phÈm th-¬ng m¹i cÇn ph¶i cã d©y chuyÒn thiÕt bÞ cì vµo kho¶ng vµi tr¨m ngµn USD. T«i nãi víi anh lµ thö dïng báng ng«, mét mãn ¨n mµ trÎ em rÊt thÝch vµ nÕu thµnh c«ng th× còng kh«ng khã s¾m thiÕt bÞ. Anh Dô ®ång ý vµ chóng t«i ph©n c«ng nhau: Anh Dô kiÕm phÈm mµu thùc phÈm, t«i chuÈn bÞ báng ng«. §Ó cã báng ng« gi¸ rÎ, t«i ®· ®Õn tËn mét gia ®×nh cã m¸y næ báng kh¸ lín vµ ®Æt lµm kho¶ng 1 bao t¶i. ChuÈn bÞ ®ñ c¸c nguyªn liÖu: báng, phÈm mµu vµ ®-êng, chóng t«i chuÈn bÞ lµm thö. Nh-ng kh«ng cã m¸y phun, thÕ lµ chóng t«i m-în ngay c¸i m¸y phun s¬n míi mua cña 389

Sö ký FPT 1988 - 1998 anh b¹n nhµ bªn. ChÝnh v× c¸i m¸y phun s¬n nµy mµ, sau khi ¨n ®Õn c¶ chôc bao nghe nãi, anh TrÇn V¨n Tr¶n ®· thèt lªn c©u nãi næi tiÕng FPT lóc bÊy giê: Chóng nã lõa cho tao ¨n mÊy m2 s¬n. Báng ng« mµu b¸n thö ®-îc tiªu thô tèt nh-ng khi tÝnh to¸n l¹i cÈn thËn th× lîi nhuËn ch¶ lµ bao mµ rÊt mÖt mái nªn chóng t«i còng ch¼ng nghÜ ®Õn viÖc th-¬ng m¹i chóng. C¸c lo¹i phång t«m cã gia vÞ ®-îc triÓn khai nghiªn cøu trong sù hîp t¸c víi nhµ m¸y Thùc phÈm Chïa Béc. CÇn ph¶i nãi ®©y lµ nhµ m¸y cã duyªn nî nhiÒu nhÊt víi C«ng nghÖ Thùc phÈm cña FPT. ChÞ Lª ThÞ Nhung, gi¸m ®èc nhµ m¸y lu«n lu«n ñng hé chóng t«i trong viÖc triÓn khai c¸c ho¹t ®éng t×m kiÕm s¶n phÈm míi. Trong hoµn c¶nh kh«ng cã phßng thÝ nghiÖm cña riªng m×nh th× ®©y lµ mét ©n huÖ lín ®èi víi chóng t«i. Kh«ng chØ thÕ, hîp t¸c trùc tiÕp víi nhµ m¸y s¶n xuÊt cho phÐp cã thÓ triÓn khai nh÷ng l« s¶n xuÊt thö nghiÖm ®ñ qui m« ®Ó ®¸nh gi¸ nhu cÇu thÞ tr-êng. C¸c c«ng viÖc nµy chØ cÇn thu håi ®ñ vèn, mµ ®iÒu nµy t-¬ng ®èi dÔ dµng. CÇn nãi thªm lµ hÇu hÕt c¸c chi phÝ triÓn khai nghiªn cøu c¸c s¶n phÈm thö nghiÖm kiÓu nµy ngµy ®ã t¹i FPT ®Òu tõ nh÷ng nguån hîp t¸c nhthÕ nµy. Trë l¹i víi b¸nh phång t«m cã gia vÞ. ý t-ëng nµy còng ®-îc anh Dô ®-a ra trong mét lÇn ra B¾c. Anh ®· thö hîp t¸c víi mét vµi tæ chøc s¶n xuÊt b¸nh ph«ng t«m t¹i miÒn Nam nh-ng kh«ng nhËn ®-îc sù ñng hé. Sau khi bµn s¬ l-îc víi anh, chóng t«i ®Õn nhµ m¸y Thùc phÈm Chïa Béc t×m chÞ Nhung. RÊt vui vÎ, chÞ Nhung ®· cö ngay chÞ NguyÔn ThÞ B¾c, c¸n bé kü thuËt cña nhµ m¸y hîp t¸c víi 390

Sö ký FPT 1988 - 1998 chóng t«i. ChÞ B¾c rÊt nhiÖt t×nh vµ giái nghÒ. Lµm viÖc cô thÓ víi chÞ vÒ kÕ ho¹ch triÓn khai xong chóng t«i b¾t tay vµo viÖc. §iÒu khã nhÊt trong viÖc nµy lµ b¸nh phång t«m sÏ khã në nÕu tû lÖ c¸c chÊt phô gia kh«ng hîp lý. H¬n n÷a kh«ng thÓ cho qu¸ møc qui ®Þnh c¸c chÊt nµy theo yªu cÇu cña vÖ sinh thùc phÈm. Cuèi cïng chóng t«i còng hoµn thµnh mét sè mÉu phång t«m cã gia vÞ. Mét khèi l-îng b¸nh phång t«m cã gia vÞ kho¶ng vµi chôc kg ®-îc ®-a ra thö b¸n t¹i cöa hµng bia Chïa Béc. T«i lÊy mét sè vÒ cho FPT thö. Theo t«i biÕt mäi ng-êi ¨n còng thÝch, nhÊt lµ b¸nh phång t«m võng vµ phång t«m ít. Tuy nhiªn mét sè ng-êi kªu mÆn. §ã l¹i chÝnh lµ sù cè ý cã tÝnh th-¬ng m¹i cña chóng t«i. Lµm b¸nh ph«ng t«m gia vÞ chóng t«i nh¾m ®Õn ®èi t-îng kh¸ch uèng bia. Vµ theo lËp luËn cña chóng t«i th× nÕu b¸nh h¬i mÆn mét chót, d©n nghiÒn bia sÏ tiªu thô thªm bia. §iÒu nµy lµ mong muèn cña nhµ m¸y Thùc phÈm Chïa Béc, lóc nµy ngoµi phång t«m, bia lµ mÆt hµng chñ lùc. Do gi¸ thµnh cao, viÖc b¸n thö cho thÊy møc gi¸ ®¶m b¶o l·i kh«ng thùc hiÖn ®-îc. Bªn c¹nh ®ã chóng t«i kh«ng tho¶ -íc ®-îc vÒ b¶n quyÒn vµ c¸ch thøc triÓn khai. S¶n phÈm coi nh- thÊt b¹i. Tuy nhiªn cho ®Õn nay t«i vÉn nghÜ cÇn lµm l¹i lo¹i s¶n phÈm nµy, v× b©y giê møc sèng cña ng-êi Hµ Néi ®· cao h¬n nhiÒu so víi nh÷ng n¨m 9192, khi chóng t«i ®-a ra. Còng cÇn nãi thªm, míi ®©y t«i cã nh×n thÊy ë ®©u ®ã b¸nh ph«ng t«m cã mµu hång dÞu, h¬i cay. §ã ch¾c lµ phiªn b¶n th-¬ng m¹i ho¸ cña b¸nh phång t«m ít cña FPT. TiÕc lµ lóc ®ã kh«ng ®¨ng ký b¶n quyÒn.

391

Sö ký FPT 1988 - 1998

Hîp ®ång thø hai
(TrÝch FPT - Thuë ban ®Çu) §ç Cao B¶o Gi¸m ®èc FIS Hîp ®ång thø hai t«i nh¾c ®Õn lµ hîp ®ång thiÕt kÕ vµ l¾p ®Æt hÖ thèng ®iÒu hoµ kh«ng khÝ cho tr-êng quay §µi truyÒn h×nh VN, bëi lÏ nã lµ hîp ®ång trong n-íc cã gi¸ trÞ lín (kho¶ng 500.000 ®« la Mü) vµ lµ hîp ®ång ®Çu tiªn t«i tham dù vµo qu¸ tr×nh ®Êu thÇu. Ban ®Çu §µi truyÒn h×nh VN mêi kh¸ ®«ng c¸c ®¬n vÞ trong n-íc tham dù (kho¶ng 14 nhµ thÇu g× ®ã), hÕt vßng 1 chØ cßn 3 nhµ thÇu: FPT, TECAPRO vµ §H X©y dùng. Vµo vßng hai, do yÕu vÒ kü thuËt TECAPRO quyÕt ®Þnh liªn doanh víi FPT vµ nh- vËy thùc chÊt chØ cßn cã FPT vµ §H X©y dùng. Gi¶i ph¸p kü thuËt cña §H X©y dùng lµ gi¶i ph¸p ®iÒu hoµ b»ng h¬i n-íc, cßn gi¶i ph¸p cña anh TrÇn §øc NhuËn lµ gi¶i ph¸p ®iÒu hßa kh«ng khÝ. Anh TrÇn §øc NhuËn lµ mét kü s- l¾p m¸y, suèt ngµy l¨n lén víi c«ng tr-êng, víi c«ng nh©n l¾p m¸y, thÕ nh-ng anh lµ ng-êi rÊt say mª vµ tÝn nhiÖm m¸y tÝnh. §Ó chuÈn bÞ cho ®¬n thÇu nµy chóng t«i ®· lµm mét demo b»ng STORY BOARD (kiÓu nh- Power Point ngµy nay). Demo cã c¶ dßng ch÷ "NhiÖt liÖt chµo mõng §ång chÝ Ph¹m Kh¾c L·m, Tæng gi¸m ®èc ®µi truyÒn h×nh ViÖt Nam", råi c¸c c¶nh « t«, xe ñi, m¸y bay, tÇu thuû ch¹y ra ch¹y vµo, thÓ hiÖn søc m¹nh cña FPT, cã c¶ bøc tranh hai bµn tay n¾m chÆt vµo nhau thÓ hiÖn sù hîp t¸c gi÷a FPT vµ §µi truyÒn h×nh VN... Toµn bé c¸c dù to¸n cho c«ng tr×nh gåm h¬n 392

Sö ký FPT 1988 - 1998 h¬n mét tr¨m trang dÇy cép ®-îc tÝnh to¸n vµ in ra bëi mét ch-¬ng tr×nh do FPT x©y dùng. Ch-¬ng tr×nh nµy do anh Lª ThÕ Hïng m« h×nh ho¸, t«i vµ NguyÔn Thµnh Nam viÕt ch-¬ng tr×nh. Toµn bé qu¸ tr×nh tõ nghe Lª ThÕ Hïng m« t¶ bµi to¸n ®Õn viÕt vµ ch¹y thö nghiÖm ch-¬ng tr×nh chØ trong vßng tõ s¸ng ®Õn chiÒu lµ hoµn thµnh. Ngµy më thÇu chóng t«i mang c¶ m¸y tÝnh ®Õn héi tr-êng §µi truyÒn h×nh VN vµ demo ngay t¹i chç cho c¶ héi ®ång. Gi¶i ph¸p cña §H X©y dùng cã tÝnh khoa häc rÊt cao, víi nh÷ng b¶n vÏ ®Ñp, c«ng thøc vµ tÝnh to¸n rÊt chÆt trÏ, c¸c ph©n tÝch vµ lý gi¶i cã vÎ khoa häc. Gi¶i ph¸p cña FPT, do anh TrÇn §øc NhuËn vµ anh Lª ThÕ Hïng ®Ò xuÊt, l¹i mang tÝnh thùc tiÔn rÊt cao. T«i cßn nhí khi §H X©y dùng ph¸t biÓu lµ gi¶i ph¸p ®iÒu hßa b»ng kh«ng khÝ cña FPT sÏ nãng vµ cã tiÕng ån cao, anh TrÇn §øc NhuËn ®· dÉn anh Ph¹m Kh¾c L·m vµ c¸c chuyªn gia cña §µi truyÒn h×nh VN ®i th¨m vµi c«ng tr×nh anh ®· thi c«ng vµ sau ®ã anh Ph¹m Kh¾c L·m ®· ph¸t biÓu tr-íc héi ®ång r»ng “T«i ®Õn gÇn ®iÒu hoµ trung t©m mµ kh«ng nghe thÊy ån vµ ®Ó tay vµo gÇn ®iÒu hßa mµ kh«ng thÊy nãng”. §Ó ph¶n b¸c l¹i gi¶i ph¸p ®iÒu hßa b»ng h¬i n-íc cña §H X©y dùng anh TrÇn §øc NhuËn ®· nªu ra “Kh¶ n¨ng èc cã thÓ lµm tæ vµ sinh ®Î trong èng dÉn h¬i n-íc...”. Nãi chung lµ cuéc ®Êu thÇu diÔn ra kh¸ c¨ng th¼ng vµ quyÕt liÖt. §©y lµ cuéc ®Êu thÇu th¾ng lîi ®Çu tiªn cña FPT t¹i thÞ tr-êng ViÖt Nam më ®Çu cho nh÷ng th¾ng lîi rùc rì h¬n sau nµy. VÒ tin häc, hîp ®ång cung cÊp m¸y tÝnh cho Häc viÖn Quèc phßng vµ hîp ®ång cung cÊp m¸y tÝnh cho Côc B¶n ®å, Bé Quèc phßng lµ hai hîp ®ång ®Çu tiªn. Tuy gi¸ trÞ kh«ng lín nh-ng chóng cã ý nghÜa quan träng víi FPT, v× 393

Sö ký FPT 1988 - 1998 thêi ®iÓm n¨m 1988, kh¸ch hµng th-êng tr¶ tr-íc 100% gi¸ trÞ hîp ®ång vµ nhËn m¸y tÝnh sau kho¶ng 3 th¸ng. Víi h¬n ba m-¬i triÖu ®ång kh¸ch hµng tr¶ tr-íc, FPT cã kinh phÝ ®Ó khai tr-¬ng trô së míi t¹i 224 §éi CÊn vµ cã thÓ duy tr× ®-îc ho¹t ®éng cña c«ng ty trong mét vµi th¸ng khã kh¨n ban ®Çu. Hai hîp ®ång nµy ®-îc b¾t ®Çu chËm h¬n hai hîp ®ång lín nãi trªn, nh-ng tÝnh vÒ thêi ®iÓm ký kÕt, th× hai hîp ®ång nµy l¹i ®-îc ký kÕt vµ ®ãng dÊu ®Çu tiªn cña FPT. Hîp ®ång cung cÊp m¸y tÝnh cho Häc viÖn Quèc phßng do cã chó Thanh phô tr¸ch Khoa tin häc cña Häc viÖn Quèc phßng, tr-íc lµ th- ký cña §¹i t-íng Vâ Nguyªn Gi¸p, ®· ®-îc ký kÕt chØ sau vµi ngµy cã con dÊu chÝnh thøc. Cßn hîp ®ång víi Côc B¶n ®å, Bé Quèc phßng lµ do t«i cã mÊy anh b¹n lµm m¸y tÝnh ë Côc B¶n ®å, Bé Quèc phßng. T«i ®· qu¶ng c¸o vÒ FPT víi mÊy anh nµy. RÊt may lµ ®óng thêi ®iÓm thµnh lËp FPT th× c¸c anh cã nhu cÇu mua m¸y tÝnh.

394

Sö ký FPT 1988 - 1998

Nh÷ng kû niÖm "Quª"
Ph¹m Anh §øc Trung t©m hÖ thèng th«ng tin §Õn th¸ng 8 nµy lµ trßn 6 n¨m t«i g¾n bã víi FPT. §èi víi t«i cã lÏ FPT lµ ®Þnh mÖnh. Khi cßn ngåi trong tr-êng ®¹i häc, vµo n¨m thø 3 t«i cã bÞ ®iÓm 3 ®Õn lÇn thø 2 m«n c¬ së d÷ liÖu cña anh Ngäc, ®Õn khi thùc tËp cuèi n¨m thø 4 víi tÝnh gµn dë cña m×nh t«i chän thÇy gi¸o nµo cho m×nh ®iÓm kÐm nhÊt lµm thÇy h-íng dÉn. ThÕ lµ FPT ®· ®Õn víi t«i. Gi¶ng Vâ lµ mét ng«i tr-êng cÊp 2 n»m bªn c¹nh hå Gi¶ng Vâ, gãc tr¸i cã Kh¸ch s¹n Hµ Néi 11 tÇng. LÇn ®Çu t«i ®· mÊt gÇn c¶ buæi chiÒu ®Ó t×m ra ®-îc C«ng ty “FBT”, c¸c b¹n ®õng c-êi v× t«i viÕt sai chÝnh t¶, v× qu¶ thËt c¸i tªn ®Çu tiªn ®i vµo ý thøc cña t«i lµ c¸i tªn ®ã chø kh«ng ph¶i FPT. §Õn C«ng ty, c¶m gi¸c ®Çu tiªn s-íng lµ m¸t, sao m¸t thÕ! Cã lÏ ®©y lµ lÇn s-íng lÇn thø hai trong ®êi (LÇn thø nhÊt lµ khi t«i vµo viÕng L¨ng B¸c Hå). T«i tù c¶m thÊy m×nh quª, lÇn t×m trong trÝ nhí xem cã th»ng nµo quª h¬n kh«ng ®Ó t×m c¶m gi¸c an ñi. T«i ®· nhí ra mét th»ng b¹n tõ quª ra Hµ Néi vµo cïng líp ®¹i häc víi t«i. H«m nã nh×n thÊy tµu ho¶ ch¹y nã bËt thèt lªn "¥ chóng mµy ¬i tµu ®iÖn dµi thÕ", ®óng lµ th»ng nhµ quª xÞn. ë Gi¶ng Vâ lËp tr×nh thËt s-íng, ch¼ng ph¶i häp hµnh g×, quyÕt ®Þnh g× lµ lµm ngay, háng th× ®Ëp ®i lµm l¹i. Sau khi ®-îc vµo FPT t«i ®i thi ®Êu ë c«ng ty CÊp n-íc ngay, tiÕp tôc c«ng viÖc cña anh B¶o vµ anh Ph-¬ng, t«i l¨n x¶ 395

Sö ký FPT 1988 - 1998 vµo lµm viÖc. ThËt thiªng liªng víi nh÷ng ®ång tiÒn ®Çu tiªn kiÕm ®-îc, 430 ngh×n, sao nhiÒu thÕ ! Tiªu mÖt nghØ cuèi th¸ng vÉn g¨m ®-îc 200 ngh×n ®Ó dµnh mua xe m¸y. L¹i nãi chuyÖn mua xe m¸y, håi ®ã nghÌo l¾m cã mçi chiÕc xe ®¹p Viha ®á, mçi ngµy t«i ®¹p gÇn 30 c©y sè tõ Tr-¬ng §Þnh ®Õn Yªn Phô, buæi tr-a quay vÒ Gi¶ng Vâ ®Ó ¨n c¬m, trë l¹i Yªn Phô lµm viÖc vµ tõ Yªn Phô vÒ Tr-¬ng §Þnh. NghÜ l¹i mµ thÊy "kinh!", mét c¬ thÓ tong teo, ®©u ®ã 44 c©n g× ®ã. Lµm ®-îc mét n¨m t«i ®Ó dµnh ®-îc 2 triÖu mµ con t¸m mèt ghÎ bÐt còng 10 triÖu, thÕ th× ph¶i mÊt 5 n¨m n÷a. Nhê ¬n §¶ng ®æi míi kÞp thêi, nhê ¬n C«ng ty nhanh nh¹y víi thêi cuéc vµ nhê ¬n anh Bïi Quang Ngäc xãt th-¬ng cho t«i vay 1200 USD, t«i ®· mua ®-îc xe m¸y tr-íc kÕ ho¹ch 4 n¨m. Ngµy ®Çu v¸c con AtÕch vÒ, MÑ t«i b¶o "Tao t-ëng mµy mua c¸i xe nhá nhá nh- c¸i m«bilet chø c¸i nµy cång kÒnh thÕ ra ®-êng ®©m vµo ng-êi ta th× chÕt cha mµy!". Qu¶ thËt c¶m gi¸c ®Çu tiªn ngåi lªn c¸i xe Êy cø nh- lµ ®iÒu khiÓn « t« Êy, thÝch thËt! B©y giê cã lÏ ®-îc l¸i chiÕc MecidÐt may ra míi cã c¶m gi¸c nh- vËy. Mét kû niÖm n÷a cña t«i lµ håi gi÷a n¨m 1994, anh B¶o cã ký ®-îc hîp ®ång víi c«ng ty Du lÞch Hµ Néi. Mét lÇn anh B¶o, H¶i KÒu, vµ t«i th¸p tïng anh Ngäc sang kh¸ch s¹n Hanoi Metropol. §i dÉn ®oµn cßn cã l·nh ®¹o cña c«ng ty Du lÞch Hµ Néi. TiÕp ®oµn chóng t«i lµ anh Geogre ng-êi mµ sau nµy t«i cã ®iÒu kiÖn lµm viÖc cïng trong hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ hÖ thèng th«ng tin kh¸ch s¹n HIS - anh dÉn chóng t«i ®i th¨m kh¾p c¸c module hÖ thèng Front Office, Back Office, POS cña kh¸ch s¹n. §ang nãi chuyÖn b»ng tiÕng Anh trong phßng Sale Marketting, anh Ngäc chuyÓn sang nãi chuyÖn víi Geogre b»ng tiÕng Ph¸p, 396

Sö ký FPT 1988 - 1998 Ph¸p, t«i phôc anh Ngäc l¾m vµ cã lÏ tÊt c¶ nh÷ng ng-êi ®øng ®ã ®Òu phôc anh. Lóc ®Çu nãi b»ng tiÕng Anh th× con "VÞt" t«i nghe lâng bâng ®-îc mÊy c©u chµo x· giao, hay mÊy tõ nghiÖp vô kh¸ch s¹n, sau chuyÓn sang tiÕng Ph¸p th× ®óng lµ George vµ anh Ngäc ®· t-¬ng toµn tiÕng sÊm vµo ®Çu t«i, thËt bÊt h¹nh! KÕt thóc chuyÕn ®i th¨m, George mêi ®oµn ra BAR ®Ó uèng, hai ba nh©n viªn ®em menu ra ®Ó mäi ng-êi chän, anh Ngäc cã lÏ ch¼ng cã khã kh¨n g×, H¶i KÒu ranh ma cø nh×n thÊy ch÷ g× ph¸t ©m gièng "Cèc tay" mµ gäi, anh B¶o bµn t¸n mét lóc còng chän ®-îc. Cßn t«i th× "bá mÑ råi", ®· bao giê ngåi ë chç lÞch sù vµ toµn tiÕng "T©y" nh- ë ®©y ®©u. Qu©n ta th× ngåi ë xa lµm sao hái ®-îc. T«i ®Þnh bµi "Kh«ng gäi g× hÕt" nh-ng nghÜ l¹i tiªng tiÕc, ®µnh ®äc quyÓn menu t×m nh÷ng tõ quen khi häc ngo¹i ng÷, thÊy mét tõ quen quen t«i chän liÒn vµ rÊt kiªu h·nh nh×n mäi ng-êi nh- thÓ m×nh lµ ng-êi rÊt sµnh ®iÖu. Ngåi mét lóc nghe nh¹c, båi bµn b-ng c¸c thø ra cho mäi ng-êi, ®Õn l-ît t«i th× hìi «i, mét cèc cao ngÊt ng-ëng trong ®ùng mét thø n-íc ®á ®á, sÒn sÖt, mïi kinh l¾m. Bá mÑ råi! Lµm sao b©y giê, bá th× kh«ng æn, gi÷a b¸ quan v¨n vâ thÕ nµy. Mµ uèng th× kh«ng biÕt cã chÞu næi kh«ng. T«i quyÕt ®Þnh uèng. Nh¨n nhã mét lóc còng nuèt hÕt ®-îc, t«i vÉn ch-a ®Þnh thÇn ®-îc nã lµ c¸i g×, bän "KhØ" nµy pha thÕ nµo mµ kh«ng thÓ nhËn ra lµ c¸i g×, cã lÏ lµ mét thø n-íc qu¶ nhËp tõ T©y vÒ. VÒ nhµ phi ngay vµo t×m quyÓn tõ ®iÓn tra tõ "Tomato", mÑ kiÕp! Cµ chua, §' ai ®em cµ chua ra mµ pha n-íc thÕ nµy. Sau nµy cã dÞp lµm viÖc víi anh L©n - Trî lý gi¸m ®èc tµi chÝnh kh¸ch s¹n Hanoi Metropol - T«i hái gi¸ mét cèc n-íc cµ chua bao nhiªu, anh cho biÕt nã thuéc vµo ®å uèng ®¾t cña kh¸ch s¹n, m-êi mÊy ®«. ¥ h¬, m×nh xÞn 397

Sö ký FPT 1988 - 1998 h¬, m×nh xÞn thËt chø ch¼ng ch¬i!

398

Sö ký FPT 1988 - 1998

C¸i thuë ban ®Çu l-u luyÕn Êy...
NguyÔn Quúnh V©n Trung t©m DÞch vô vËn t¶i Ph¶i c¸m ¬n c«ng ty ®· ®-a ra khÈu hiÖu "Sö ký FPT hay th-ëng" bëi bçng d-ng c¶ Trung t©m t«i mÊy b÷a nay cø lóc r¶nh rçi lµ anh em l¹i miÖt mµi ngåi s¸ng t¸c. Mµ lóc viÕt th× ®©m ra l¹i nghÜ ngîi, suy t-ëng vÒ nh÷ng g× ®· qua. ThÕ lµ c¶ bän lóc th× cïng nhau c-êi ph¸, lóc l¹i trÇm mÆc nghiªm trang ®Ó nh×n l¹i qu·ng ®-êng dµi mµ mäi ng-êi ®· cïng nhau g¾n bã. Thµnh c«ng vui s-íng còng nhiÒu mµ thÊt b¹i buån phiÒn còng ch¼ng Ýt. Nh÷ng c©u chuyÖn cø ®-a t«i ®i ng-îc l¹i dßng thêi gian ®Ó trë vÒ víi nh÷ng buæi ®Çu buån vui ®¸ng nhí... C¸i ®Ën t«i võa vµo Phßng vÐ, lóc nµo t«i còng t©m niÖm: m×nh míi ch©n -ít ch©n r¸o vµo lµm, thÊy ai còng ph¶i chµo hái kÝnh träng míi tèt. Cø lµm thÕ vµi h«m thÊy kÕt qu¶ l¾m v× ai còng khen con bÐ ©ý ngoan ngo·n, nhanh måm nhanh miÖng. MÊy ngµy sau, t«i gÆp mét b¸c ®· ®øng tuæi, da ng¨m ®en vµ tãc xo¨n nhiÒu, ngì b¸c ®ang lµm chuyªn gia dµi h¹n ë ¡ngola. T«i b-íc tíi chµo ngoan ngo·n. B¸c nh×n t«i ng¹c nhiªn vµ tá ý kh«ng hµi lßng! Sau t«i ®-îc giíi thiÖu lµ anh H¶i - phô tr¸ch Trung t©m XuÊt nhËp khÈu vµ VËn t¶i võa ®i c«ng t¸c Liªn X« vÒ. Anh kh«ng giµ ®Õn thÕ vµ 399

Sö ký FPT 1988 - 1998 còng rÊt vui tÝnh, -a ho¹t ®éng. ChØ nh÷ng lóc anh c¸u giËn hay th©m trÇm nãi chuyÖn viÖc, chuyÖn ®êi anh míi thùc sù giµ mµ th«i. Råi mét h«m, khi ®ang lµm viÖc t¹i Phßng vÐ sè 3 Lª Th¸i Tæ th× mét to¸n c¸c anh cargo sÇm sËp kÐo nhau vµo, ®i theo cã mét g· trai. Tr«ng anh ta gÊu l¾m. Buæi ®Çu míi vµo, nh×n c¸c anh cargo t«i thËt kÝnh nÓ. Anh Minh, anh Long, anh Th¹ch, anh nµo còng ®µng hoµng, ®Ünh ®¹c. Th¾t l-ng cã m¸y nh¾n tin pÝp pÝp, h«ng l¹i cßn ®eo mét sîi d©y b»ng b¹c hay inox g× ®ã thßng vµo trong tói o¸ch l¾m! VÒ sau khi th©n thiÕt, ®-îc thß tay vµo tói míi vì lÏ ®ã lµ d©y ®eo ch×a kho¸ c¸c lo¹i. Mµ sao c¸c anh gi÷ nhiÒu ch×a kho¸ thÕ. G· trai nµy l¹i cßn o¸ch h¬n c¶ c¸c anh cargo: h«ng cßn ®eo thªm c¶ chiÕc bËt löa zippo hÇm hè, bªn c¹nh lµ chiÕc kÝnh Rayban ®en x×. H¾n ®ang say s-a ®-a mäi ng-êi xem chiÕc ®ång hå vµ qu¶ng c¸o g× ®ã. BÊt thÇn lÊy nã v¹ch xoÑt vµo mÆt bµn kÝnh ®Ó l¹i mét vÕt x-íc dµi. Ch-a hÕt, g· ®Æt nã xuèng sµn, dËm giµy lªn vµ xo¸y mÊy vßng. Ghª thËt! T«i trßn xoe m¾t th¸n phôc, qu¶ng c¸o thÕ míi gäi lµ ®Ønh! §ã chÝnh lµ anh Duy H-ng võa ë H¶i Phßng lµm s¾t vÒ. Ch¼ng ph¶i chØ cã lÇn ®Çu ©ý mµ m·i vÒ sau nµy còng nhcho tíi tËn b©y giê anh vÉn lu«n mang l¹i cho mäi ng-êi nh÷ng Ên t-îng m¹nh, rÊt "H-ng §Ønh". DÉu giê ®©y anh H-ng §Ønh cña chóng t«i ®· lµ Gi¸m ®èc Trung t©m FCS råi, nh-ng c¶ bän chóng t«i ngoµi lóc lµm viÖc ra vÉn ®-îc anh kÓ chuyÖn vui hoÆc nghÜ ra cho mét ý t-ëng g× ®ã thËt hay. Khi anh vui chóng t«i còng ®-îc vui l©y, lóc anh buån phiÒn tøc bùc chóng t«i l¹i im lÆng nh- nh÷ng h¹t thãc, ai lµm viÖc nÊy. 400

Sö ký FPT 1988 - 1998 Trung t©m t«i ®· qua råi c¸i thêi kú vµng son cò. Chóng t«i biÕt nÕu cø sèng m·i víi nh÷ng g× ®· qua th× ch¾c sÏ ®Õn mét ngµy ph¶i ra ®i. Nh-ng nhiÖt huyÕt chóng t«i vÉn cßn, t×nh yªu víi c«ng ty vÉn trµn ®µy, kh«ng lÏ chóng t«i ngåi nh×n con thuyÒn ch×m. NguyÔn Tr·i x-a cã c©u: "§Èy thuyÒn còng lµ d©n mµ lËt thuyÒn còng lµ d©n". Chóng t«i còng ®ang cïng nhau s¸t c¸nh ®Ó lµm nªn mét søc m¹nh tËp thÓ ®Ó n©ng ®-îc chÝnh m×nh. H·y thö nh×n mét c©y ®Ìn. GÆp giã to ®Ìn t¾t. Nh-ng b×nh ®Ìn vÉn ®Çy dÇu. ChØ chê cho giã qua vµ ®-îc ng-êi ch©m löa lµ ®Ìn sÏ ch¸y bïng lªn, to¶ s¸ng.

401

Sö ký FPT 1988 - 1998

ChuyÕn tÇu FPT
Lª Hång S¬n C¸n bé xÝ nghiÖp gi¶i ph¸p PhÇn mÒm Håi míi ra tr-êng t«i lµm viÖc ë ViÖn Tin häc, thuéc ViÖn Khoa häc ViÖt nam. D¹o ®ã, ng-êi ta rÊt hay tranh c·i víi nhau vÒ c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn tin häc vµo c¸c buæi tr-a. H«m th× t¸n tông «ng ViÖn tr-ëng cã con g¸i häc tin häc gièng bè nh- ®óc. Mµ trêi ¬i, ai ®· nh×n thÊy «ng Êy ch-a? Cã ng-êi ®· nhÇm «ng Êy víi TrÞnh Mai råi ®Êy. H«m th× chöi Qu¸nh TuÊn Ngäc bÊt tµi. Vµ cã h«m chöi bän FPT thèi. Th-êng th× t«i rÊt ng¹i tham gia do xÊu hæ vµ h¬i dèt vÒ tin häc (t«i tèt nghiÖp ngµnh to¸n). Nãi chung ch¼ng biÕt FPT lµ c¸i g×, chØ c¶m nhËn ®ã h×nh nhlµ mét c¸i chuÈn g× ®ã rÊt thèi, kiÓu nh- FTP. Sau nhiÒu h«m kh«ng hiÓu, c¶m thÊy ¸y n¸y, t«i mon men ®Õn bªn c« b¹n g¸i th©n lµm cïng phßng ®Ó hái vÒ FPT. Thay v× ®-îc gi¶ng gi¶i nh- mäi khi, t«i chØ nhËn ®-îc mét c¸i c-êi mØm th-¬ng h¹i: "D©n tin häc mµ kh«ng biÕt FPT µ?". Cµng thªm xÊu hæ. §ã lµ vµo n¨m 1992. B©y giê ng-êi Campuchia, ng-êi Lµo, ng-êi Th¸i, ng-êi M· lai... ®· nãi nhiÒu ®Õn FPT. Cã lÏ ng-êi ta còng ®ang nãi chuyÖn vÒ FPT t¹i Mü còng nªn. ChÝ Ýt th× còng cã «ng B×nh vµ «ng Nam ®ang h¸ måm trßn m¾t ë ®ã.

402

Sö ký FPT 1988 - 1998 Råi t«i vµo lµm viÖc t¹i FPT vµ cïng víi FPT t«i lín dÇn lªn. FPT nh- mét con bß s÷a tèt bông. T«i cã tiÒn mua xe. T«i ®· cã tiÒn söa nhµ vµ c¶ lÊy vî n÷a. Nµng ®· tõng lµ sinh viªn thùc tËp t¹i FPT. MÆc dï kh«ng h-íng dÉn mét chót nµo nh-ng t«i vÉn tù nhËn lµ thÇy tr-íc mÆt bè mÑ nµng. Ngµy nay, cã kh¸ nhiÒu c¸c c« xinh t-¬i ®Õn thùc tËp nh-ng biÕt lµm thÕ nµo ®-îc khi vî lu«n nh¾c: "Kh«ng ®-îc h-íng dÉn sinh viªn n÷". §· cã mét vµi kho¶nh kh¸c t«i bÞ nh÷ng thÕ lùc kh¸c c¸m dç, nh-ng c¸c «ng sÕp lu«n xen vµo ®óng lóc vµ cho ®Õn b©y giê t«i vÉn ë trªn chuyÕn tÇu FPT. T«i vµ nhiÒu ng-êi n÷a ®ang h¸o høc ®îi c¸c "option" (cæ phÇn) cña «ng B×nh. Råi m×nh sÏ giÇu to, sÏ lµ triÖu phó. Råi sÏ cã lóc m×nh ®-îc ®Ëp bµn ®Ëp ghÕ, vÆn vÑo bän ®iÒu hµnh c«ng ty. Nh-ng tõ giê ®Õn lóc ®ã th× ph¶i lµm nh- tr©u nh- chã. L¹i n÷a m×nh kh«ng thÝch vµ còng kh«ng cã khiÕu v¨n th¬, nh-ng bän hä vÉn buéc m×nh ph¶i viÕt, nÕu kh«ng th× biÕt tr¶ lêi vî ra sao nÕu n¨m nay kh«ng cã th-ëng? Cay ®¾ng h¬n, th»ng titi nµo ®ã l¹i moi ®©u ra bµi "Bót m¸u", ®äc ghª ng-êi ®Õn ®é c¶m thÊy m¸u còng ®ang nhá ra tõ c¸c phÝm ch÷. Th«i th×: Run rÈy trong lßng Nh×n trªn, ngãng tr«ng Trõ l-¬ng, ®au l¾m Nªn bót ph¶i cong.

403

Sö ký FPT 1988 - 1998

Kû niÖm mét chiÒu thø b¶y
NguyÔn ThÞ Thu H-¬ng Phßng Tµi vô Chóng ta ai ®· tõng lµm viÖc cïng anh Hïng R©u vµo nh÷ng n¨m 1994-1995 ch¾c h¼n vÉn cßn nhí tíi nh÷ng kú thi do anh tæ chøc. V©ng, ®· cã nh÷ng kú thi kh«ng ai tho¸t ®-îc kÓ c¶ anh Tr-¬ng Gia B×nh vµ chó §µo Vinh. Nh÷ng bµi kiÓm tra cña anh mét thêi ®· tõng lµ nçi khiÕp sî cña ®¸m sinh viªn míi ra tr-êng nh- t«i. KhiÕp sî kh«ng h½n v× ®Ò bµi khã nh»n mµ cßn v× nã th-êng ®-îc tiÕn hµnh vµo c¸c buæi chiÒu thø b¶y. Së dÜ ngµy ®ã Anh Hïng R©u chän chiÒu thø b¶y ®Ó kiÓm tra bän t«i cã lÏ ®Ó cè xua ®i c¶m gi¸c c« ®¬n vµ ®ì thÊy chiÒu thø b¶y dµi lª thª vµ v« vÞ v× ch-a cã ng-êi yªu. Th-êng th× ai ch¼ng mong chê chiÒu thø b¶y nh-ng ngµy ®ã chiÒu thø b¶y ®èi víi qu©n Tµi vô chóng t«i thËt ®¸ng ghÐt v× ngoµi viÖc tham dù c¸c kú thi mµ cßn ph¶i nép b¸o c¸o tuÇn cho anh Hïng R©u. §øa nµo ch-a nép b¸o c¸o ®õng cã hy väng rêi ®-îc vÞ trÝ lµm viÖc ®Ó vÒ nhµ. Do ®ã bän t«i hËn anh l¾m vµ r¾p t©m sÏ cã dÞp b¸o o¸n. C¬ héi ®· ®Õn gÇn khi chóng t«i nhËn ®-îc mét nguån tin:’’Anh Hïng R©u ®ang t¨m tia Chu Thanh Hµ’’. Ch¾c nhiÒu ng-êi sÏ hái chuyÖn mét ng-êi con trai ch-a vî t¸n tØnh c« g¸i ch-a chång th× cã g× ®¸ng bµn t¸n l¾m ®©u. §óng thËt, th-êng th× nh- thÕ nh-ng chuyÖn Anh Hïng 404

Sö ký FPT 1988 - 1998 R©u cã ng-êi yªu th× l¹i l¹i lµ mét chuyÖn ®éng trêi, chØ cÇn anh Êy sÏ x-ng h« Anh-Em víi c« g¸i nµo còng ®ñ tæ chøc ®-îc mét cuéc th¶o luËn råi v× x-a nay chØ nghe thÊy Anh x-ng h« víi bän con g¸i chóng t«i lµ T«i - C« th«i. Råi ngµy b¸o o¸n ®· ®Õn - Mét buæi tèi thø b¶y ®Çu n¨m 95 khi tiÕt trêi Hµ néi ®· se l¹nh, còng nh- bao thø b¶y kh¸c c¸nh Tµi vô chóng t«i ph¶i ë l¹i lµm b¸o c¸o tuÇn ®Ó nép cho Anh Hïng R©u. H«m ®ã anh §iÖp Tïng còng ë l¹i vµ khi biÕt bän t«i cã ý ®Þnh chäc tøc anh Hïng R©u, anh ®iÖp Tïng ®· nhËn ‘’§Ó Anh’’ råi anh ®· sö dông ngay chiÕc nh¾n tin mµ Anh Hïng th-êng xuyªn mang theo m×nh lµm vò khÝ tÊn c«ng. LËp tøc mét tin nh¾n ®· ®-îc ph¸t ®i:’’Em chê Anh ë v-ên hoa Hµng ®Ëu - Ng-êi nh¾n Chu Thanh Hµ’’. Khái ph¶i nãi Anh Hïng R©u lóc ®ã ®· håi hép thÕ nµo chØ biÕt r»ng khi nghe thÊy tiÕng kªu ‘’ TÝt, tÝt...’’ ph¸t ra tõ chiÕc m¸y nh¾n tin cña Anh th× còng lµ lóc bän t«i lao ra cöa gäi anh Hïng R©u nép b¸o c¸o. Nh-ng lóc nµy cßn t©m trÝ ®©u mµ nhËn vµ ®äc b¸o c¸o n÷a nªn anh ®· b¶o bän t«i r»ng cø ®Ó b¸o c¸o l¹i trªn bµn anh v× anh cã viÖc ®ét xuÊt råi anh næ m¸y xe ®Þnh bon bon ®Õn ®iÓm hÑn. Khèn thay ngµy Êy m¸y nh¾n tin ®©u cã hiÖn ®¹Þ nh- b©y giê v× tin nh¾n toµn kh«ng cã dÊu nªn ng-êi nhËn th«ng tin dÞch sai néi dung lµ chuyÖn th-êng t×nh. Anh Hïng R©u còng vµo diÖn ®ã ®ång thêi v× say mª víi c«ng viÖc qu¸ Anh ®©u cã biÕt r»ng lµm g× cã v-ên hoa Hµng DÇu. Råi còng ch-a hÕt, Hµng DÇu ë ®©u anh còng ch-a ®Þnh h×nh râ nªn ngåi lªn yªn xe råi anh vÉn hái víi Anh §iÖp Tïng :’ Nµy Hµng dÇu ë ®o¹n nµo Êy nhØ?‘’ . ChØ chê cã thÕ Anh Tïng hái l¹i: ‘’ThÕ hµng dÇu hay Hµng ®Ëu?’’. BÝ qu¸ anh Hïng hái lu«n: ‘’ThÕ Hµng dÇu th× ë ®©u cßn Hµng ®Ëu th× ë ®©u?’’. Hái ®Õn ®©y th× bän t«i chÞu hÕt næi 405

Sö ký FPT 1988 - 1998 bän t«i chÞu hÕt næi ®· ph¸ lªn c-êi. Lóc ®ã Anh Hïng míi biÕt ®· tróng kÕ cña chóng t«i. Song dï sao anh còng cßn may ch¸n kh«ng cã th× ®· ®-îc dÞp chÕt cãng ë v-ên hoa Hµng ®Ëu. Ngµy nhËn ®ù¬c thiÕp c-íi cña Anh víi Chu Thanh Hµ thùc sù ®· lµ ngµy vui lín cña mäi ng-êi trong c«ng ty, mét phÇn mõng cho Anh ®· t×m ®-îc mét nöa cña m×nh, mét phÇn mõng cho b¶n th©n v× Ýt ra sÏ h¹n chÕ ®-îc nh÷ng chiÒu thø b¶y ph¶i vÒ muén.

406

Sö ký FPT 1988 - 1998

M-êi n¨m tr-íc ®©y....
Lª §×nh Léc C¸n bé trung t©m m«i tr-êng Mét buæi tèi, kho¶ng ®Çu n¨m 1988, ®iÖn tho¹i nhµ t«i reo, ng-êi gäi lµ anh B×nh. Anh ®Ò nghÞ t«i gióp anh thiÕt kÕ mét ng«i nhµ. Lµ mét kü s- míi ra tr-êng trong thêi bao cÊp nªn t«i lËp tøc ®Õn nhµ anh ngay. Th× ra anh yªu cÇu t«i thiÕt kÕ mét c¨n phßng kho¶ng 20 m2, bªn c¹nh mét ph©n x-ëng g× ®ã, ®æ m¸i b»ng, t-êng x©y g¹ch cã vµi lç cho ®-êng èng ra vµo vµ ch¹y däc quanh t-êng. §¹i lo¹i nh- kiÓu nhµ c¬i níi tr¸i phÐp hiÖn nay. Anh giíi thiÖu t«i cïng lµm viÖc víi mét anh ®en ®en, ¨n nãi hïng hån kiÓu l¾p b¾p tªn lµ Hïng. S¸ng h«m sau chóng t«i ph¶i lªn ®-êng ®i Thanh Ho¸ ®Ó ®o hiÖn tr¹ng mÆt b»ng. T«i cßn nhí 3 chóng t«i ngåi thõ ë Hoµng DiÖu ®Ó ng¾m 2 c¸i xe m¸y. C¸i cña t«i Cub 80 m¸y c¸nh anh Hïng b¶o yÕu kh«ng ®i ®Õn Thanh Ho¸ ®-îc, vµ c¸i cña anh Hïng hoÆc cña ai ®ã Cub80 mµu xu hµo m¸y cèi anh Hïng b¶o khoÎ h¬n nªn quyÕt ®Þnh lªn ®-êng b»ng xe nµy. Sau khi ®-îc anh B×nh cÊp lé phÝ, t«i vµ anh Hïng ®Ìo nhau ®i. GÇn ®Õn Nhµ m¸y thuèc l¸ Thanh Ho¸, anh Hïng b¶o: ”Ph¶i ¨n tr-íc khi vµo nhµ m¸y v× kh«ng ai cho m×nh ¨n ®©u“, anh cßn dÆn t«i ¨n võa ph¶i th«i v× anh B×nh dÆn lµ ph¶i tiÕt kiÖm, kh«ng ®-îc ¨n qu¸ 180® (2 ng-êi). Vµo ®Õn nhµ m¸y, anh Hïng phãng ngay vµo khu nhµ ë cña chÞ em c«ng nh©n vµ l«i ngay d-íi gËm gi-êng mét chÞ sån sån ra 1 can x¨ng 20l, cã lÏ lµ x¨ng ¨n c¾p, ®æ ®Çy vµo xe vµ l¹i cÊt ®i 407

Sö ký FPT 1988 - 1998 cÊt ®i nh- cò. Xung quanh thØnh tho¶ng cã nhiÒu tiÕng «i, a chµo anh Hïng rÊt nhiÖt t×nh, may mµ anh h¬i ®en nªn kh«ng thÊy anh ®á mÆt. Sau ®ã anh dÉn t«i ra mét miÕng ®Êt trèng vµ b¶o t«i lµ c«ng tr×nh sÏ ®-îc x©y dùng ë ®©y. Vµ t«i b¾t ®Çu tiÕn hµnh c«ng viÖc cña m×nh. Sau ®ã, t¹i Hoµng DiÖu, t«i cïng víi mét ng-êi b¹n lµ kiÕn tróc s- hý ho¸y mét tuÇn vÏ ®-îc kho¶ng 10 b¶n vÏ A2 tõ phÇn kiÕn tróc ®Õn phÇn kÕt cÊu, ®em in ë x-ëng in Bé X©y dùng h¼n hoi. Anh B×nh kho¸i l¾m, ®i l¹i liªn tôc, hót thuèc mï mÞt. Cßn anh Hïng lu«n hÝ hói mét gãc tÝnh to¸n, lÈm bÈm, tranh c·i... ThØnh tho¶ng anh l¹i ph¶i l-în lê ë c¸c th- viÖn ghi chÐp mét ®èng, nãi chung anh bËn rén ®Õn khæ së. Sau khi hoµn thµnh, c¶ nhãm chóng t«i l¹i vµo nhµ m¸y thuèc l¸ Thanh Ho¸ mét lÇn n÷a, lÇn nµy kh¸ h¬n, ®i xe com m¨ng ca. Chóng t«i ®em toµn bé tµi liÖu vµo b¸o c¸o. Chóng t«i ®-îc Gi¸m ®èc nhµ m¸y Lª ViÕt D-îc tiÕp 5 phót. Håi ®ã tªn tuæi «ng nµy næi lªn nh- cån v× s¶n phÈm thuèc l¸ B«ng Sen. Héi ®ång ngåi nghe b¸o c¸o kho¶ng 15 ng-êi g× ®ã t«i kh«ng nhí. Chóng t«i c¨ng hÕt c¸c b¶n vÏ lªn t-êng, tr«ng còng rÊt hïng hËu, cã c¶ b¶n vÏ phèi c¶nh c«ng tr×nh. Anh B×nh tr×nh bµy tÊt c¶, tõ phÇn x©y dùng ®Õn phÇn kü thuËt. Còng cã mét vµi c©u hái ph¶n biÖn,vÆn vÑo, c©u tr¶ lêi còng tr«i ch¶y. Råi còng kÕt thóc. Sau nµy t«i còng kh«ng râ c«ng tr×nh nµy cã ®-îc x©y dùng hay kh«ng. Trªn ®-êng vÒ chóng t«i ¨n uèng kh¸ h¬n. GÇn 10 sau gÆp l¹i t«i míi biÕt: anh Tr-¬ng Gia B×nh lµ Tæng Gi¸m ®èc C«ng ty FPT. 408

Sö ký FPT 1988 - 1998 Còng gÇn 10 n¨m sau t«i míi gÆp l¹i anh Hïng, lóc nµy anh l¹i cã tªn lµ R¢U. Còng gÇn 10 n¨m sau t«i míi biÕt, ®ã lµ Hîp ®ång ®Çu tiªn cña C«ng ty FPT. Vµ còng gÇn 10 n¨m sau t«i míi ®-îc biÕt r»ng 10 n¨m tr-íc t«i ®· ®-îc lµm viÖc cho FPT. GÇn 10 n¨m sau...

409

Sö ký FPT 1988 - 1998

Nh÷ng bµi häc ®Çu tiªn
Lª TiÕn H¶i Phßng KHKD T«i tham gia FPT vµo ®Çu n¨m 1995. Lóc ®ã FSS míi t¸ch riªng ra t¹i trô së Ngäc Kh¸nh. Mét h«m vµo cuçi n¨m 1994 anh Phan Quèc Kh¸nh (b¹n cïng líp dù bÞ ®i Liªn x« víi t«i) ®Õn nhµ ch¬i vµ ®Ò nghÞ t«i tham gia cïng triÓn khai mét hîp ®ång ®µo t¹o tin häc cho C«ng ty thÐp H¶i phßng (lµ mét phÇn trong hîp ®ång cung cÊp trang thiÕt bÞ vµ ®µo t¹o mµ FSS kÝ víi kh¸ch hµng). T«i phô tr¸ch phÇn Tin häc c¨n b¶n (DOS, Windows, Word, Excel), cßn nhãm anh Kh¸nh sÏ triÓn khai cµi ®Æt vµ ®µo t¹o sö dông hÖ kÕ to¸n Balance cho kh¸ch hµng. T«i vui vÎ nhËn lêi v× chç b¹n bÌ, h¬n n÷a viÖc dËy tin häc c¨n b¶n m×nh ®· quen, hÇu nh- kh«ng cÇn chuÈn bÞ g×. Sau hai tuÇn miÖt mµi dËy c¶ ngµy t«i ®· ®-îc kh¸ch hµng nghiÖm thu hîp ®ång ®µo t¹o. §ã lµ lÇn tiÕp xóc ®Çu tiªn cña t«i víi mét kh¸ch hµng doanh nghiÖp vµ còng lµ c«ng viÖc ®Çu tiªn cña t«i (tuy kh«ng chÝnh thøc) t¹i FPT. Sau ®ã t«i cßn tham gia cïng anh Kh¸nh trong viÖc ®µo t¹o tin häc c¨n b¶n cho hai doanh nghiÖp kh¸c lµ LIXEHA vµ Viglacera t¹i Hµ néi, ®Òu lµ c¸c kh¸ch hµng Balance cña FPT. Kho¶ng gi÷a th¸ng 3/95 anh Kh¸nh gäi ®iÖn tho¹i vµ hái t«i cã thÝch vµo FPT lµm c«ng viÖc tiÕp thÞ kh«ng. Trong th©m t©m t«i còng kh«ng biÕt lµ m×nh cã thÓ lµm g× 411

Sö ký FPT 1988 - 1998 trong m¶ng nµy, ®¹i lo¹i chØ nghe anh Kh¸nh gi¶i thÝch lµ ®i c-a hîp ®ång, ®i tiÕp kh¸ch, ®i ®ªm vÒ h«m... Nh-ng v× ®i dËy nhiÒu ®· ch¸n nªn t«i quyÕt ®Þnh ®Õn FSS ®Ó thö c«ng viÖc míi. §ã lµ vµo mét buæi s¸ng th¸ng 3, tiÕp t«i t¹i phßng chÝnh trô së cña FSS lµ Anh NguyÔn Thµnh Nam, gi¸m ®èc phÇn mÒm. Anh Nam còng häc cïng n¨m víi t«i vµ anh Kh¸nh, chóng t«i còng ®· quen biÕt nhau tõ líp häc dù bÞ ®i Liªn x«. Håi häc ë Liªn x«, tuy häc kh¸c thµnh phè, nh-ng chóng t«i vÉn cã nhiÒu dÞp gÆp nhau. §iÒu lµm t«i Ên t-îng nhÊt ë anh Nam lµ sù ch©n thµnh vµ nô c-êi rÊt hiÒn hËu vµ d-êng nh- bÏn lÏn cña anh. Anh Nam ®-a cho t«i quyÓn "Buyer Guide" cña Novell vµ gi¶i thÝch cho t«i vÒ ho¹t ®éng ®¹i lÝ b¸n phÇn mÒm, vÒ viÖc lËp kÕ ho¹ch kinh doanh, doanh sè... §èi víi t«i ®ã lµ mét c«ng viÖc hoµn toµn míi, thiÕu c¶ kiÕn thøc c«ng nghÖ lÉn kiÕn thøc kinh doanh. §iÒu lµm cho t«i tß mß víi c«ng viÖc h¬n c¶ cã lÏ lµ do ®-îc cung cÊp rÊt nhiÒu th«ng tin vµ c¸c s¶n phÈm c«ng nghÖ ®iÒu mµ tr-íc khi vµo FPT t«i lu«n c¶m thÊy thiÕu. Håi ®ã t«i kh«ng hiÓu râ b¶n chÊt cña ho¹t ®éng ®¹i lÝ, t«i nghÜ mäi viÖc ®Òu ph¶i do tù m×nh ®i t×m kiÕm kh¸ch hµng ®Ó b¸n chø kh«ng ph¶i b¸n qua c¸c b¹n hµng, do vËy t«i nghÜ doanh sè 80K mµ FPT cam kÕt víi Novell lµ khã mµ thùc hiÖn ®-îc. §Ó chÊn an tinh thÇn cho t«i anh Nam vµ em Hoµ(håi ®ã lµ th- kÝ bªn phÇn mÒm) ®· triÖu tËp cuéc häp c¸c ®éi kinh doanh cña FPT ®Ó bµn vÒ kÕ ho¹ch cïng triÓn khai kinh doanh Novell. T«i nhí trong cuéc häp ®ã cã anh §ç Cao B¶o, anh T« TuÊn, anh Hïng R©u, Ph¹m ThÕ Hïng, Hoµng Nam TiÕn, Ph¹m ViÖt Giang, H¶i bÐo HPT. Mäi ng-êi tranh luËn mét håi råi ®i ®Õn kÕt luËn lµ khã thùc hiÖn ®-îc doanh sè. Riªng t«i v× mï tÞt vÒ thÞ tr-êng, kh¸ch hµng nªn cø kh¼ng ®Þnh bõa lµ m×nh sÏ 412

Sö ký FPT 1988 - 1998 bõa lµ m×nh sÏ trùc tiÕp ®i gÆp kh¸ch ®Ó th-¬ng thuyÕt b¸n hµng Buæi häp kÕt thóc b»ng kÕt luËn cña Anh Hïng R©u vµ anh Nam nãi t«i ph¶i gÊp rót lªn ®-îc kÕ ho¹ch kinh doanh chi tiÕt cho tõng tuÇn, tõng th¸ng. ChiÕn c«ng ®Çu tiªn cña t«i trong viÖc b¸n hµng trùc tiÕp cho kh¸ch hµng lµ b¸n ®-îc bé tµi liªô cña Netware 4.1 (trÞ gi¸ USD 200) cho §¹i häc §«ng §« (do anh Bïi ViÖt Hµ giíi thiÖu) sau bao nhiªu c«ng khoe khoang víi kh¸ch hµng vÒ c¸c th«ng tin quý hiÕm vµ rÊt ®Çy ®ñ trong bé tµi liÖu nµy. Sau ®ã t«i cßn ®-a "s¸ng kiÕn" lËp h×nh thøc b¸n tr¶ gãp phÇn mÒm Novell cho c¸c kh¸ch hµng §¹i häc lµ n¬i rÊt cÇn c¸c kiÕn thøc vµ c«ng nghÖ nh-ng l¹i th-êng xuyªn kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng tµi chÝnh. DÜ nhiªn s¸ng kiÕn nµy cña t«i kh«ng ®-îc Tïng kÕ to¸n chÊp nhËn vµ cho ®Õn b©y giê t«i còng ch-a thÊy ai thùc hiÖn ®-îc ph-¬ng ¸n nµy. §ã lµ bµi häc ®Çu tiªn cña t«i trong c«ng viÖc kinh doanh: CÇn cã th«ng tin thÞ tr-êng vµ cÇn t×m ®óng ®èi t-îng kh¸ch hµng.

413

Sö ký FPT 1988 - 1998

Kû niÖm mét lÇn b¸n m¸y
TrÇn ThÕ HiÓn Trung t©m hÖ thèng th«ng tin ThÊm tho¸t thÕ mµ ®· 4 n¨m råi, thêi gian vïn vôt tr«i qua ®Ó l¹i trong t«i nhiÒu kû niÖm buån vui trong nh÷ng ngµy ®Çu tËp toÑ ®i lµm Marketing. Mét nghÒ tr¸i h¼n víi chuyªn m«n bao n¨m ®Ìn s¸ch häc ë tr-êng. Nh-ng th«i kÖ bao nhiªu ng-êi tr¸i ngµnh tr¸i nghÒ mµ cã sao ®©u, cã ng-êi l¹i thµnh sÕp to h¼n hoi. Nh÷ng ngµy ®Çu ®-îc giao lµm Marketing, t«i ch¼ng biÕt ph¶i b¾t ®Çu tõ ®©u, lµm g× ®Ó b¸n ®-îc m¸y tÝnh. Trong khi ®ã nh×n nh÷ng TiÕn bÐo, H¶i kÒu, chóng nã suèt ngµy bËn bÞu víi nh÷ng hîp ®ång nµy ®ång nä t«i l¹i cµng sèt ruét. Suèt 3 th¸ng rßng r· lang thang hÕt phè nµy, ngâ nä, tra hÕt quyÓn trang vµng ®iÖn tho¹i ®Ó t×m nh÷ng c¬ quan nµo cã kh¶ n¨ng mua m¸y. Sau khi ®¸nh dÊu nh÷ng chç cã thÓ ®Õn ®-îc t«i b¾t ®Çu gäi ®iÖn tho¹i cho c¸c vÞ gi¸m ®èc xin gÆp, cã vÞ th× niÒm në, cã vÞ th× ch¼ng cho ®-îc c©u ®éng viªn nµo l¹i cßn g¾t gáng nµy nä tøc ®Õn øa n-íc m¾t. Sau mét thêi gian ch¼ng lµm ®-îc g×. §ªm n»m v¾t ãc suy nghÜ nÕu cø ®µ nµy ch¾c m×nh ch¼ng ®-îc lµm ë FPT, trong khi ®ã FPT l¹i lµ c¬ quan t«i rÊt thÝch ®-îc lµm viÖc, buån ch¸n t«i b¾t ®Çu ®i gÆp l¹i b¹n bÌ xem c¬ quan chóng nã cã mua g× kh«ng ®Ó nhê chóng nã gióp. ThËt khèn khæ cho t«i nh÷ng chç t«i quen th× ®Òu kh«ng cã ý ®Þnh mua m¸y tÝnh, nh-ng m·i råi «ng trêi còng th-¬ng t«i, th»ng b¹n mµ t«i míi quen ®-îc h¬n 1 tuÇn ®· chØ cho 415

Sö ký FPT 1988 - 1998 t«i lµ cã C«ng ty TNHH VIJACO ë phè Lý Nam §Õ ®ang cã nhu cÇu mua m¸y vi tÝnh ®Ó qu¶n lý kh¸ch s¹n, thÕ lµ t«i h¨m hë ®Õn. GÆp Gi¸m ®èc lµ mét bµ bÐo tèt nÆng chõng 65 ký l«, t«i ngåi nãi chuyÖn nh-ng hoµn toµn ch-a ®¶ ®éng g× véi vÒ viÖc mua b¸n mµ chØ nãi chuyÖn linh tinh víi môc ®Ých lµ cho bµ ta thÊy kho¸i lµ ®-îc, khi bµ ta kho¸i råi th× b¸n m¸y xÞn hay m¸y nh¸i bµ ta còng sÏ mua vµ qu¶ nhiªn ®óng vËy. Sau khi t«i chµo b¸n m¸y Olivetti 486SX25, 4MB Ram, 80MB HDD víi 1,250 USD bµ ta ®Þnh kh«ng mua mµ chØ mua m¸y §«ng nam ¸ lµm cho t«i l¹i ph¶i t×m c¸ch ®èi phã uèn ba tÊc l-ìi chª bai m¸y nh¸i víi môc ®Ých lµm cho bµ ta sî m¸y nh¸i th× th«i ®ång thêi t«i l¹i ph¶i nhê b¹n t«i lµm thÇy dïi ®Ó bµ ta ph¶i tõ bá ý ®Þnh ®ã. Cø nhïng nh»ng thÕ mµ còng ph¶i mÊt ®øt h¬n mét th¸ng bµ Êy míi ®ång ý mua, ph¶i nãi r»ng t«i ch-a bao giê l¹i thÊy sung s-íng ®Õn thÕ, s-íng ®Õn møc chØ muèn nh¶y cÉng lªn cho tho¶ thÝch v× nã lµ kÕt qu¶ ®Çu tiªn sau bao ngµy rßng r· n¾ng m-a, buån b· vµ h¬n n÷a nã còng lµ cøu c¸nh cña t«i sau mét thêi gian dµi lµm viÖc mµ ch¼ng cã kÕt qu¶ g×. T«i h¨m hë vÒ b¸o c¸o l·nh ®¹o vµ chuÈn bÞ lµm thñ tôc xuÊt kho. H«m sau mét m×nh mét xe m¸y chë mét dµn m¸y tÝnh ®i triÓn khai. §Õn b©y giê dï t«i ®· Marketing ®-îc nhiÒu hîp ®ång trÞ gi¸ tõ vµi chôc ngµn ®Õn vµi tr¨m ngµn nh-ng kû niÖm lÇn b¸n m¸y ®Çu tiªn cña t«i vÉn kh«ng thÓ phai mê, v× nã lµ kÕt qu¶ cña t©m huyÕt víi mét nghÒ míi cña t«i sau bao ®ªm tr»n träc t×m ®-êng b¸n m¸y, sau bao ngµy ®éi n¾ng, ®éi m-a, lang thang kh¾p phè ph-êng Hµ néi ®Ó t×m ®-êng b¸n m¸y, nã lµ mét c¸nh cöa ®Çu tiªn më ra cho t«i mét h-íng ®i míi.

416

Sö ký FPT 1988 - 1998 ChiÕc m¸y ®Õn nay ®· hÕt h¹n b¶o hµnh nh-ng c¸ch ®©y chõng hai th¸ng, VÉn bµ gi¸m ®èc nÆng 65 ký l« ®ã gäi nhê t«i cµi ®Æt gióp mét sè phÇn mÒm v¨n phßng vµ t«i nhËn lêi ngay. Nh×n l¹i chiÕc m¸y vÉn ch¹y tèt, nh÷ng kû niÖm lÇn b¸n m¸y ®Çu tiªn l¹i trµo d©ng vµ t«i véi ghi l¹i ®Ó ®-îc c¸c b¹n chia xÎ cïng t«i. Hµ néi 10 th¸ng 8 n¨m 1998

417

Sö ký FPT 1988 - 1998

Kû niÖm triÓn khai hîp ®ång
Ph¹m ThÕ Hïng Phã gi¸m ®èc FIS T«i nhí thêi gian ®ã lµ cuèi n¨m 1992, ®Çu n¨m 1993, FPT ký ®-îc víi EC mét hîp ®ång lín trang bÞ m¸y tÝnh, m¸y in cho c¸c v¨n phßng EC vµ mét sè ng©n hµng t¹i nhiÒu TØnh/TP trong c¶ n-íc. Nh- trong tuyÓn tËp "Nhí l¹i 11/92" cña anh Bïi Quang Ngäc cã nh¾c ®Õn, FPT nhËp m¸y tÝnh vÒ TP Hå ChÝ Minh. FPT HCM thuª 1 biÖt thù kh¸ to t¹i khu vùc gÇn s©n bay T©n S¬n NhÊt ®Ó lµm kho vµ kiªm trung t©m test chuÈn bÞ m¸y. Lóc ®ã t«i cïng anh Ng« Vi §ång (giê lµ gi¸m ®èc HiPT HCM), anh V¨n (sau sang HiPT råi l¹i lËp c«ng ty riªng) vµ Mai Sung (giê phô tr¸ch trung t©m Internet FPT HCM) võa hoµn thµnh xong hîp ®ång x©y dùng m¹ng m¸y tÝnh cho Vietsopetro. T«i ®-îc FPT cö vµo TP HCM hç trî cho FPT HCM triÓn khai hîp ®ång l¾p m¹ng cho Viet-so tõ 26 th¸ng 10 n¨m 1992. T¹i thêi ®iÓm ®ã cã lÏ m¹ng VietSo lµ m¹ng m¸y tÝnh lín nhÊt vµ phøc t¹p nhÊt ë ViÖt nam. T«i ë TP HCM vµ Vòng tÇu h¬n 2 th¸ng ®Ó triÓn khai H§ nµy vµ ®ang rÊt muèn ra Hµ néi th× nhËn ®-îc tin FPT tróng thÇu cung cÊp trang thiÕt bÞ tin häc cho EC vµ anh Ngäc cã chØ thÞ cho t«i ë l¹i TP HCM ®Ó chØ ®¹o TriÓn khai phÇn phÝa Nam cña hîp ®ång EC. T«i ®-îc giao nhiÖm vô tæ chøc test m¸y vµ chuÈn bÞ m¸y cho toµn hîp ®ång. T«i vµ mét sè anh em trong ®ã cã 419

Sö ký FPT 1988 - 1998 H¶i con tõ Hµ néi míi vµo ¨n ngñ lu«n t¹i ®ã ®Ó tiÖn lµm viÖc. Ng«i nhµ FPT HCM thuª kh¸ réng r·i, cã s©n réng, cæng riªng biÖt. Chóng t«i th-êng r¶i m¸y ra kh¾p s©n, kh«ng cÇn bµn ghÕ, ®Ó kiÓm tra vµ cµi ®Æt m¸y. Hµng ngµy anh Ch©u, anh §ång, chÞ Thanh th-êng xuyªn qua mua hoa qu¶ n-íc uèng vµ ®éng viªn anh em lµm viÖc ®Ó kÞp tiÕn ®é hîp ®ång. Do thêi h¹n hîp ®ång còng cßn ng¾n, mÆt kh¸c l¹i s¾p ®Õn tÕt ©m lÞch nªn chóng t«i th-êng lµm viÖc 14 ®Õn 15 tiÕng mét ngµy cho kÞp thêi gian. Tuy lµm viÖc c¨ng th¼ng nh-ng tÊt c¶ chóng t«i ®Òu rÊt h¨ng say, lu«n lu«n vui vÎ trõ B×nh bÐo th-êng lÈn ®i ch¬i ®Ó trèn viÖc. Toµn bé c¸c m¸y tÝnh, m¸y in ®Òu ®-îc bãc ra, ch¹y thö, in thö rÊt cÈn thËn, viÕt phiÕu b¶o hµnh vµ ®-îc ®ãng gãi l¹i ®Ó chuÈn bÞ chuyÓn ®i. §Õn ngµy lªn ®-êng, tÊt c¶ 4 h-íng ®Òu tËp trung tõ 3, 4 giê s¸ng ®Ó bèc hµng. T«i nhí h«m ®ã lµ vµo kho¶ng 19 hay 20 tÕt g× ®ã. T«i phô tr¸ch h-íng ®i Phan rang , Phan thiÕt, Phó yªn, Kh¸nh hoµ vµ B×nh ®Þnh. Cïng ®i víi t«i cã B×nh bÐo (sau nµy cã thêi gian lµm gi¸m ®èc FPT B×nh ®Þnh, b©y giê th«i kh«ng lµm ë FPT n÷a). Chóng t«i trë m¸y trªn mét xe ca h×nh nh- lµ xe Ba ®×nh hay H¶i ©u g× ®ã. §óng lµ v¹n sù khëi ®Çu nan, ngay khi ra khái Hè nai (thuéc tØnh §ång nai) mét ®o¹n th× bÞ t¾c ®-êng. Chóng t«i ph¶i n»m chê ë ®ã mÊt 3, 4 tiÕng ®ång hå míi ®i ®-îc. §ang lóc h¨ng m¸u mµ ph¶i ngåi chê mÊy tiÕng ®ång hå th× qu¶ lµ sèt ruét. §i ®Õn gÇn Cµ n¸ (b©y giê thuéc tØnh Ninh thuËn, gÇn thÞ x· Phan rang) tù nhiªn t«i thÊy cã mïi khÐt råi sau ®ã c¶ « t« thÊy khãi cuén lªn mï mÞt. T«i h« "ch¸y xe råi" vµ 420

Sö ký FPT 1988 - 1998 h« B×nh bÐo dËy ®Ó «m ®èng m¸y trªn xe xuèng. Tµi xÕ vµ phô xe hèt ho¶ng nh¶y xuèng vµ hä ph¸t hiÖn ra khãi bèc lªn tõ b¸nh sau xe. Hä lÊy x« móc n-íc t¸t hèi h¶ vµo gÇm xe vµ mét lóc sau th× hÕt khãi. Lóc ®ã t«i vµ B×nh bÐo ®· «m ®-îc 4, 5 thïng m¸y xuèng råi. ThËt lµ hó vÝa! Sau khi kiÓm tra xe, anh l¸i xe th«ng b¸o nguyªn nh©n lµ do phanh bÞ kÑt, lóc nµo còng ë tr¹ng th¸i phanh nªn g©y ra ma s¸t lín. Anh ta nãi lµ cø yªn t©m, anh ta sÏ xö lý triÖt ®Ó. C¶ ®oµn l¹i ngåi chê l¸i xe "xö lý". T«i còng kh«ng tin lµ anh ta xö lý cã triÖt ®Ó hay kh«ng nh-ng mµ ch¼ng cßn c¸ch nµo kh¸c nªn còng ®µnh ph¶i chÞu vËy. Sau mÊy tiÕng ®ång hå söa ch÷a, chóng t«i l¹i tiÕp tôc lªn ®-êng. Sau nµy khi vÒ ®Õn TP HCM anh l¸i xe míi thó nhËn lµ anh ta ph¶i bá bít mét phÇn hÖ thèng phanh cña xe ®i. ThËt lµ hó vÝa ®· kh«ng x¶y ra chuyÖn g×. TuyÕn ®-êng bän t«i ®i ph¶i v-ît qua mÊy c¸i ®Ìo lín trong ®ã cã ®Ìo Cï m«ng theo l¸i xe nãi lµ ®Ìo nguy hiÓm nhÊt trªn tuyÕn ®-êng B¾c Nam víi sè tai n¹n x¶y ra nhiÒu nhÊt nªn vÊn ®Ò phanh xe lµ vÊn ®Ò rÊt quan träng ®Ó ®¶m b¶o an toµn. Sau ®ã chóng t«i triÓn khai l¾p ®Æt m¸y cho c¸c tØnh Kh¸nh hoµ, Phó yªn vµ v-ît ®Ìo Cï m«ng sang B×nh ®Þnh vµo lóc 10 giê ®ªm. V-ît ®Ìo vµo ban ®ªm kÓ còng sî nh-ng sî nhÊt lµ hai bªn ®-êng chóng t«i thÊy rÊt nhiÒu nÕn vµ h-¬ng ®ang ch¸y. Hái ra th× chóng t«i ®-îc biÕt võa cã vô tai n¹n, mét xe ca trë ®a phÇn lµ sinh viªn vÒ nghØ tÕt bÞ lËt trªn ®Ìo. Sau khi chóng t«i lµm viÖc xong ®iÓm cuèi cïng lµ Ng©n hµng C«ng th-¬ng B×nh ®Þnh th× ®· lµ 4 giê chiÒu. ¤ng gi¸m ®èc ng©n hµng cø mêi chóng t«i ë l¹i dù b÷a liªn hoan tÊt niªn cña Ng©n hµng tæ chøc vµo chiÒu h«m ®Êy nh-ng chóng t«i kiªn quyÕt tõ chèi. Ra khái ng©n hµng 421

Sö ký FPT 1988 - 1998 hµng chóng t«i dù ®Þnh v-ît ®Ìo ngay chiÒu h«m ®ã råi míi ¨n tèi. Nh-ng khi xe võa ra khái thµnh phè Quy nh¬n th× nghe cã riÕng r¾c r¾c, Çm Çm ë d-íi gÇm xe. L¸i xe phanh gÊp l¹i. C¶ ®oµn hèt ho¶ng kh«ng biÕt truyÖn g× x¶y ra. Sau khi xuèng kiÓm tra, l¸i xe th«ng b¸o xe bÞ gÉy trôc. ThËt hÕt hån. Anh ta b¶o may mµ bÞ ngay ë ®©y chø nÕu ®ang ®i trªn ®Ìo mµ bÞ th× ch¾c lµ ®i råi!!! ThÕ lµ chóng t«i l¹i ®îi. ¤ng tµi ph¶i ®i xe «m vµo thµnh phè mua trôc kh¸c ®Ó thay. §Õn tËn 9 giê tèi h«m ®ã chóng t«i míi l¹i lªn ®-êng tiÕp. Võa ®i t«i võa lo kh«ng biÕt xe cßn bÞ sao n÷a kh«ng ®©y. Anh l¸i chÝnh vµ anh l¸i phô thay nhau ch¹y suèt ®ªm ngµy ®Ó cßn kÞp thêi gian vÒ TP HCM cho t«i bay ra Hµ néi (t«i ®· nhê ®Æt vÐ tr-íc vµo ngµy 28 tÕt, vÐ m¸y bay ngµy tÕt rÊt khã mua, ph¶i ®Æt tr-íc nhiÒu ngµy). Khi chóng t«i vÒ ®Õn TP HCM lµ ngµy 27 tÕt, FPT HCM ®· ®óc s¾n hu©n ch-¬ng vµ quµ cho c¸c ®oµn ®i triÓn khai vÒ vµ tæ chøc liªn hoan vµo ngµy 26 tÕt nh-ng ®oµn chóng t«i ®· kh«ng vÒ kÞp ®Ó cïng tham gia.

422

Nh÷ng ngµy ®Çu thùc tËp ë FPT
Lª Hïng S¬n XÝ nghiÖp gi¶i ph¸p phÇn mÒm §ã lµ nh÷ng ngµy khã quªn ®èi víi t«i, nh÷ng ngµy ®Çu ®Õn c«ng ty FPT ®Ó thùc tËp. Mét s¸ng cuèi hÌ oi ¶ t«i ngËp ngõng gâ cöa phßng m¸y tÝnh cña FPT n»m trong tr-êng Gi¶ng Vâ. C¸nh cöa më ra tr-íc m¾t t«i, kh«ng khÝ l¹nh ïa ra, mét d·y c¸c m¸y tÝnh mµu x¸m, CPU rÊt máng m¶nh, mµn h×nh mµu xanh ®á, nhÊp nh¸y, nh÷ng dßng text tr«i vï vï tr-íc mÊy anh chÞ lËp tr×nh viªn (sau nµy t«i míi biÕt lµ m¸y cña Olivetti), kh¸c xa víi sù t-ëng t-îng cña t«i. Thêi ®ã ë tr-êng chóng t«i chØ ®-îc dïng nh÷ng chiÕc m¸y tÝnh tr«ng cã vÎ cæ cæ, CPU to kÖch mµn h×nh mono ®en/tr¾ng hoÆc xanh/®en cña mÊy n-íc §«ng ¢u s¶n xuÊt th× ph¶i. C¸c trung t©m cho thuª m¸y th× h¬n mét chót, cã khi ví ®-îc m¸y mÇu, nh-ng phÇn lín lµ m¸y XT, cã khi chØ cã æ mÒm kh«ng cã æ cøng, cã thÓ ch¹y thi víi rïa (thùc ra còng ch¼ng cÇn h¬n v× sinh viªn th× chØ häc mÊy lÖnh cña hÖ ®iÒu hµnh DOS vµ lËp tr×nh PASCAL 3.0 th«i mµ), phßng èc th× lµm sao mµ m¸t ®-îc nh- ë ®©y. §-îc anh Vâ Mai, b©y giê lµm ë HiPT (anh xin cho t«i vµo thùc tËp) ®-a vµo phßng cña manager. Ch-a hÕt cho¸ng khi vµo phßng m¸y, t«i l¹i trßn xoe m¾t nh×n mét anh ngåi tr-íc mét mµn h×nh rÊt mÞn víi rÊt nhiÒu tranh ¶nh h×nh t-îng trong c¸c khung vu«ng, tay di mét côc nhá g× ®ã nèi d©y víi m¸y tÝnh, lµm mét mòi tªn trªn mµn h×nh ch¹y theo, råi thÊy mét mµn h×nh kÎ b¶ng bËt ra, råi anh ta gâ phÝm nhoay nho¸y ch¾c lµ tra sè liÖu g× ®ã ®Ó tr¶ lêi c©u hái cña

Sö ký FPT 1988 - 1998 mét anh ®eo kÝnh tr¾ng, mÆt ®á hång hµo vµ cã vÎ ®¨m chiªu, gièng mét business man (vÒ sau t«i míi biÕt c¸i ch-¬ng tr×nh ®ã lµ Windows, h×nh nh- 2.0 hay 3.0 g× ®ã, vµ ng-êi ngåi tr-íc m¸y lµ anh Phan Minh T©m, mét cùu sinh viªn kho¸ 31 cïng tr-êng B¸ch khoa víi t«i), anh Mai giíi thiÖu ng-êi ®ã lµ anh Bïi Quang Ngäc phã khoa Tin t«i häc ®ång thêi phô tr¸ch ë ®ã lµm t«i ng¹c nhiªn vµ thÊy h¬i run v× kh«ng hiÓu t¹i sao m×nh ch¼ng hÒ biÕt g× vÒ «ng gi¸o nµy, mµ l¹i cßn lµm ®Õn phã khoa. Sau vµi lêi hái han, dÆn dß cña anh Ngäc, t«i ®-îc nhËn thùc tËp d-íi sù h-íng dÉn cña anh §ç Cao B¶o. Ên t-îng ®Çu tiªn cña t«i vÒ con ng-êi nµy lµ anh rÊt gÇy, nãi nhanh, ®i l¹i lËt ®Ët, võa ®i võa nh×n xuèng ®Êt nh- ®ang t×m g× ®ã, cÆp m¾t tinh anh sau cÆp kÝnh tr¾ng dµy cép. Anh B¶o cho t«i tham gia vµo nhãm nghiªn cøu ch-¬ng tr×nh so¹n th¶o ghÐp nèi video víi m¸y tÝnh ®Ó chuÈn bÞ ®Ó lµm ch-¬ng tr×nh demo chuÈn bÞ cho dÞp kû niÖm 5 n¨m ngµy thµnh lËp c«ng ty. §ã thùc sù lµ mét ch-¬ng tr×nh tuyÖt vêi (c¸i mµ ngµy nay ng-êi ta gäi lµ c«ng nghÖ multimedia), anh B¶o demo c¸c hiÖu øng xö lý h×nh ¶nh tõ mét b¨ng video b×nh th-êng, khi qua m¸y tÝnh l¹i cã thÓ quay, lén zoom ra, vµo, biÕn ®æi c¸ch thÓ hiÖn theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau, l¹i cßn ghÐp ®-îc víi c¸c ch÷ m×nh gâ vµo víi c¸c d¶i mµu biÕn ®æi nhb¶y s¾c cÇu vång, l¹i cßn lång ®-îc tiÕng c-êi, tiÕng hß hÐt vç tay, hay mét ®o¹n nh¹c giao h-ëng ë ®o¹n cao trµo ten tÐn tÐn tÌn cña Bethoven n÷a chø vµ c©u nãi “vç ç ç... tay” víi giäng chua loÐt cã mét kh«ng hai do chÝnh anh B¶o tù ®äc vµ thu qua micro ghÐp víi m¸y. Qu¸ søc t-ëng t-îng cña mét sinh viªn n¨m thø ba nh- t«i. ThÕ lµ t«i h¸o høc nhËp cuéc, long tong cïng anh B¶o chuÈn bÞ cho ®ªm biÓu diÔn kû niÖm. Nh÷ng ngµy ®ã c«ng ty thËt s«i ®éng, mäi 424

Sö ký FPT 1988 - 1998 s«i ®éng, mäi ng-êi tÊt bËt l¾m, ai còng nh- ai. Ng-êi sau giê lµm viÖc lµ l¹i tËp v¨n nghÖ, nh¶y nhãt, móa h¸t, lËp h¼n mét dµn ®ång ca, cã nh¹c tr-ëng Kh¾c Thµnh mÆc h¼n ¸o ®u«i t«m ®en thuª tËn nhµ h¸t trung -¬ng, dµn nh¹c l¹i toµn h¸t xuyªn t¹c, ng-êi lo chuÈn bÞ m¸y mãc, ng-êi bµn kÞch b¶n. Say s-a! LÔ héi 13/9 n¨m ®ã thËt lµ n¸o nhiÖt, t-ng bõng, mäi ng-êi h¶ hª, vui vÎ trµn trÒ sau nh÷ng ngµy th¸ng “hoµn thµnh nµo còng nhiÖm vô, v-ît qua nµo còng khã kh¨n, liªn hoan nµo còng khen th-ëng”... §ã lµ nh÷ng ngµy ®Çu t«i vÒ c«ng ty, nh÷ng c¶m nhËn th-ë ban ®Çu ®ã ®· lµm t«i g¾n bã víi n¬i nµy khi ®· ra tr-êng, vµ c¶ mét sè b¹n häc cïng líp. §· n¨m n¨m tr«i qua, c«ng ty l¹i b-íc vµo chuÈn bÞ lÔ héi 10 n¨m. Víi nh÷ng chÝnh s¸ch ph¸t ®éng phong trµo hÕt søc s¸ng t¹o cña c«ng ty, ch¾c lÔ héi n¨m nay sÏ r«m r¶ l¾m, vµ víi sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng n¨m nay gÊp r-ìi n¨m tr-íc, ch¾c sÏ cã th-ëng to ®©y. Hy väng!!!

425

Sö ký FPT 1988 - 1998

"Lu«n hÕt m×nh v× c«ng viÖc"
Ph¹m §øc H¶i C¸n bé Trung t©m B¶o Hµnh ChuyÖn ®· tõ l©u råi xong kh«ng hiÓu t¹i sao t«i thÊy vÉn cßn nhí m·i. Håi ®ã vµo kho¶ng n¨m 1993, Trung t©m ISC ®ang ®ãng ®« ë NguyÔn Th¸i Häc. Trung t©m ngµy ®ã cã h¼n hai chiÕc xe « t« mét chiÕc bèn chç dïng riªng cho anh Bïi Quang Ngäcdo anh H¶i l¸i vµ mét chiÕc xe b¸n t¶i. ChiÕc xe nµy cã rÊt nhiÒu chñ nh- Hoµng Nam TiÕn, TrÇn Quèc Hoµi... vµ trong ®ã cã c¶ t«i ®Òu ®· ®-îc anh H¶i chØ b¶o mét vµi lÇn ®Ó sau nµy anh em trong trung t©m th-êng tù l¸i xe trë hµng ®i triÓn khai H§, hoÆc ®i c«ng viÖc cã tÝnh chÊt ngo¹i giao. LÇn ®Çu t«i ®-îc thÓ hiÖn tµi «m v« l¨ng cña m×nh l¹i lµ mét ngµy m-a rÊt to. Buæi chiÒu h«m ®ã trêi ®ang m-a to th× Anh B¶o (håi ®ã ®ang phô tr¸ch Marketing cña trung t©m) tõ trªn tÇng hai ®i xuèng trªn tay «m tËp hå s¬ thÇu, nh×n trêi m-a thÊy anh cã vÎ kh«ng vui. Anh ®ang ngÇn ngõ th× thÊy t«i ®i xuèng liÒn b¶o t«i lÊy xe trë anh ®i nép thÇu v× anh ®ang rÊt véi. GiËt m×nh vµ lo l¾ng nh-ng t«i vÉn ®i t×m ch×a kho¸ xe, sau kho¶ng nöa phót loay hoay chiÕc xe ®· gÇm ró vµ chuyÓn b¸nh. Anh B¶o lªn xe ngåi vµo vÞ trÝ, t«i nh¶ c«n nhÊn ga chiÕc xe chuyÓn b¸nh kh¸ ªm ¸i. Anh B¶o nãi cho anh tíi 25 Lý Th-êng KiÖt. Lóc nµy t«i míi thÊy ín v× th©m niªn cña t«i míi kho¶ng hai ba tuÇn g× ®ã vµ kho¶ng 2-3 giê ngåi sau v« l¨ng, ®-êng ®i th× ph¶i ®Þnh tr-íc, ph¶i thËt v¾ng th× t«i míi ch¹y ®-îc thÕ mµ b©y giê ph¶i trë Anh B¶o ®i c«ng viÖc laÞ rÊt cÇn giê chÝnh x¸c. Tuy r»ng anh kh«ng nãi víi t«i nh-ng qua d¸ng 426

Sö ký FPT 1988 - 1998 vÎ lu«n liÕc ®ång hå vµ nh¾c t«i "em ch¹y nhanh lªn chót n÷a" t«i còng ®ñ biÕt. Anh ®©u biÕt r»ng t«i ®ang ph¶i ®¸nh vËt víi chiÕc v«l¨ng, ch©n c«n, ch©n phanh thÕ nµo ®Ó t×m ®-îc ®Õn 25 Lý Th-êng KiÖt. Nãi d¹i chø lóc Êy t«i hóc ph¶i «ng xe thå hay xe ®¹p th× kh«ng biÕt tÝnh lµm sao. Ngoµi trêi m-a mçi lóc mét to ®-êng tr¬n ngËp, mäi ng-êi ai còng c¾m ®Çu ®i nhanh mong tíi ®-îc ®Þa ®iÓm hoÆc vÒ nhµ cµng sím cµng tèt nªn ch¼ng ai ®Ó ý tíi mét ng-êi míi l¸i xe nh- t«i. Kh«ng ai cã thÓ c¶m th«ng cho c¸i lãng ngãng ®ang cè ®iÒu khiÓn mét chiÕc xe ®i nh- v¾t sæ thØnh tho¶ng chiÕc xe « t« d-íi sù ®iÒu khiÓn cña t«i l¹i phanh dói phanh dôi. ThÕ råi cuèi cïng xe cña t«i còng tíi n¬i cÇn ®Õn mµ ch¼ng cã chuyÖn g× x¶y ra c¶, thËt phóc tæ 70 ®êi. Lóc ®ã t«i thÊy lßng nhÑ nhâm t-ëng thÕ lµ ®· hoµn thµnh xong nhiÖm vô, ai ngê anh B¶o l¹i ®i ra víi d¸ng vÎ cßn véi h¬n tr-íc, anh l¹i muèn ®Õn ®¹i sø qu¸n Thuþ §iÓn míi chÕt t«i chø. VËy lµ t«i l¹i ph¶i ®¸nh vËt víi chiÕc xe ®Ó ®Õn ®-îc cæng Sø qu¸n Thuþ §iÓn. Sau khi anh B¶o xuèng xe cßn l¹i mét m×nh t«i ®ang ngåi vÓnh r©u tËn h-ëng thµnh qu¶ cña m×nh v× kh«ng ngê m×nh l¹i l¸i xe kh¸ thÕ th× ng-êi b¶o vÖ l¹i b¾t t«i ph¶i cho xe vµo b·i xe. T«i loay hoay m·i, hÕt lïi l¹i tiÕn, hÕt ga l¹i phanh vµ cuèi cïng t«i còng cho ®-îc xe vµo vÞ trÝ cña nã. ThÊy c¸i tµi lãng ngãng cña t«i anh b¶o vÖ chØ b¶o mét c©u mµ lµm t«i kh«ng sao quªn næi “T«i kh«ng hiÓu sao sÕp cËu l¹i giao c¶ tÝnh m¹ng m×nh cho mét tay l¸i xe qu¸ hay nh- cËu ? ”. Lóc ®ã t«i nghÜ ch¾c lµ anh qu¸ say mª vµ nhiÖt t×nh víi c«ng viÖc (vµ c¶ t«i n÷a) nªn ®· quªn ®i mäi sù nguy hiÓm ®Ó cèt sao hoµn thµnh ®-îc c«ng viÖc. §Õn nay ®· lµ 5 n¨m råi, t«i ®· cã rÊt nhiÒu kØ niÖm víi FPT nh-ng kØ niÖm l¸i

427

Sö ký FPT 1988 - 1998 xe lÇn ®Çu t«i vÉn kh«ng thÓ quªn v× ®ã lµ tinh thÇn cña con ng-êi FPT: "Lu«n hÕt m×nh v× c«ng viÖc".

428

Sö ký FPT 1988 - 1998

Cuéc sèng ISC
NguyÔn Xu©n H¶i Phßng Hµnh chÝnh qu¶n trÞ §· kh¸ l©u råi, khi bé phËn tin häc ISC (tiÒn th©n cña hai bé phËn FIS vµ FSS ngµy nay) cßn ®ãng ë tr-êng PTCS Gi¶ng Vâ, phßng èc cßn xa míi ®-îc nh- ngµy nay, nh-ng ngµy ®ã vui l¾m. Mäi ng-êi tõ sÕp tíi qu©n, tõ gi¸m ®èc, anh em l¸i xe, b¶o vÖ, tíi c¸nh kü thuËt lóc nµo tr«ng còng phíi phíi. Ngµy lµm viÖc thêi ®ã mang ®Ëm phong c¸ch FPT. Buæi s¸ng tr«ng c¬ quan v¾ng teo, ng-êi th× ®i triÓn khai, ng-êi ®i marketing, cã anh th× thØnh tho¶ng ®i d¹y häc (anh Ngäc, anh Kh¸nh V¨n), gäi lµ ch¨m lo tíi thÕ hÖ trÎ vµ cho khái “mÊt d¹y”, chØ cßn mÊy lËp tr×nh viªn mÆt mµy bÊt thÇn nh- anh §ç Cao B¶o, TrÇn Ngäc TrÝ víi cÆp ®Ýt trai dµy cép thØnh tho¶ng lËt ®Ët l¶ng v¶ng. Nh-ng cø ®Õn b÷a tr-a, håi ®ã cßn duy tr× b-a c¬m tr-a tËp thÓ, ®-îc c¸i c¬m dÎo canh ngät (do chÝnh tay vî t«i ®¶m nhËn), lµ lé nguyªn h×nh “chØ toµn mét lò ¨n nhiÒu nãi phÐt”. KÎ th× nhåm nhoµm, ng-êi th× suþt so¹t, võa ¨n uèng, võa c·i nhau, tranh luËn ám tái, to måm nhÊt lµ TiÕn BÐo, Hïng R©u, anh B¶o, anh Ngäc, anh Thµnh Nam. Mäi ng-êi thi nhau ¨n, thi nhau nãi, trªu träc nhau. Anh Hïng R©u lu«n lµ c¶m høng cho b÷a ¨n cña anh em, thiÕu Hïng R©u th× nh- ¨n thÞt lîn kh«ng hµnh, nh- chã thiÕu giÒng. Anh Hïng R©u qu¶ lµ mãn gia vÞ tinh thÇn. ChuyÖn nµo cã anh Hïng R©u dÝnh vµo lµ nh- kh«ng døt ra ®-îc, anh c·i tr¾ng thµnh ®en, c·i A thµnh B, c·i chµy c·i cèi, c·i rÊt hïng hån, c·i ®Õn ®á mÆt tÝa tai chø kh«ng ®iÒm ®¹m nh- anh 429

Sö ký FPT 1988 - 1998 anh Hïng R©u b©y giê. Ch¶ thÕ mµ anh B¶o ®· gäi Hïng R©u lµ ng-êi cña bèn ngh×n n¨m. Ch¾c t¹i b©y giê anh Hïng kh«ng cßn R©u n÷a mµ l¹i cã vî råi cã Ria nªn míi ®©m ra thay ®æi nh- vËy. Xong b÷a, mäi ng-êi xóm nhau l¹i khi th× xem video, ch¾c t¹i thêi gian nghØ ch-a cã h¹n nªn hÇu nh- chØ xem ë chÕ ®é tua trõ khi gÆp nh÷ng ®o¹n cã néi dung hoÆc håi hép, khi th× chôm ®Çu xem mét ch-¬ng tr×nh phÇn mÒm míi mua hay võa lµm xong. ChiÒu l¹i mçi ng-êi mét viÖc ®Õn tËn tèi mÞt. Tèi ®Õn lµ l¹i häp nhãm phám, cã khi th©u ®ªm suèt s¸ng, mét c«ng ®«i viÖc, võa thøc ®Ó b¶o vÖ c¬ quan, võa giÕt ®-îc thêi gian cho mÊy thanh niªn ch-a vî (TiÕn BÐo, Hoµi, Giang, Anh Hïng R©u còng lµ mét thanh niªn ®Çy nhiÖt huyÕt) võa ph©n phèi l¹i ®-îc thu nhËp khái ®îi tíi sù quan t©m cña nhµ n-íc. Cã h«m trêi m-a mÊy thanh niªn cã nhµ cöa nh-ng ch-a vî ch¼ng buån vÒ quÊn rÌm cöa ngñ ®ªm lu«n l¹i c«ng ty. Ch¬i bµi ch¸n cã khi m¸u l¹i l«i « t« ra tËp l¸i (tiÕc lµ håi ®ã ch-a cã TTVN), c¸i xe s¬ vÝt con cãc ®«i lÇn xøt ®Çu mÎ tr¸n v× nh÷ng tay l¸i lôa ®ã, nhê thÕ mÊy kü stin häc ®©m ra còng cã b»ng l¸i xe. §óng lµ cø m¸u cã lÏ lµ xong, ch¼ng sî viÖc g× khã, chØ sî tiÒn kh«ng nhiÒu. ThÊm tho¾t c«ng ty ®· s¾p trßn 10 tuæi, giê ®©y c«ng ty ®· cã v¨n phßng to ®Ñp, ng-êi lµm ra vµo ®«ng ®óc. ¥n ®¶ng, ¬n chÝnh phñ.

430

Sö ký FPT 1988 - 1998

PhÇn thø ba

Th- FPT

431

Sö ký FPT 1988 - 1998

Hoµng ®Õ FPT
TrÇn V¨n Tr¶n Khoa Qu¶n trÞ kinh doanh Lêi t¸c gi¶: Anh lµ ng-êi gi¶n dÞ, ch©n chÊt vµ dÔ mÕn. Víi anh cuéc ®êi thËt ®¬n gi¶n vµ b×nh dÞ nh- chÝnh dßng thêi gian. Kh«ng ®ßi hái, kh«ng cuång say, chØ mét chót ®am mª nh-ng lµ c¸i ®am mª dÞu dµng, tinh tuý. Trong anh kh«ng cã chç cho thó vui ®êi th-êng: r-îu, trµ chØ dïng khi cÇn thiÕt. Víi anh phë chÝn ®· lµ tiÖc linh ®×nh, lµ sù cung phông ®¸ng xÊu hæ cho mét nhu cÇu vËt chÊt tÇm th-êng cña b¶n th©n. Anh ch©n träng, nh-ng lu«n gi÷ mét kho¶ng c¸ch kh¶ ¸i ®èi víi phô n÷, mét kho¶ng c¸ch mµ kh«ng Ýt ng-êi ®Ñp ph¶i thë dµi mét m×nh trong nh÷ng ®ªm tr¨ng. T«i ®Õn th¨m anh ®«i lÇn, vµ lÇn nµo còng vËy khi ra vÒ mét t×nh c¶m quý xen lÉn nçi b©ng khu©ng vÒ c¸i ch¸n cuéc ®êi l¹i ®Çy ¾p trong t«i. C¸i gäi lµ c¨n hé mµ anh ®ang ë lµ mét h×nh hép bª t«ng cã thÓ tÝch kho¶ng 28 mÐt khèi, céng thªm mét nhµ vÖ sinh cã hai cöa vµo tõ hai phÝa ®-îc dïng chung víi gia ®×nh hµng xãm ®«ng ng-êi cã tíi ba c« g¸i ®· ®Õn tuæi cËp kª. C¸i hép tuy bÐ nh-ng s¸ng sña v× trong nã ch¼ng cã g× ngoµi mét ®èng thøc ¨n kh«ng ph¶i cho anh mµ cho bé n·o, ®-îc c¸c ®Çu bÕp ViÖt, Nga, Anh xµo nÊu, vøt ®Çy trªn chiÕc bµn mét ch©n ®-îc c«ng ty thanh lý ®· hai n¨m. Nh-ng cã mét vËt ®Ëp vµo m¾t t«i khiÕn t«i cho¸ng ngîp, s÷ng sê cho dï t«i ®· h¬n mét lÇn nh×n thÊy. §ã lµ chiÕc gi-êng mµ t«i d¸m ch¾c nh÷ng kÎ 432

Sö ký FPT 1988 - 1998 hîm hÜnh häc ®ßi, næi tiÕng ¨n ch¬i nhÊt ®Êt Hµ thµnh nµy nÕu cã nh×n thÊy th× còng thÌm thuång ghen tþ. Nã lµ chiÕc gi-êng Hång K«ng dµi 2m réng 1,8 m ®-îc bµn tay tµi hoa nhÊt cña ch¸u con Khæng Tö næi tiÕng lµ cÇn cï s¸ng l¹c ®· t¹o dùng lªn vµo nh÷ng n¨m cuèi cña thËp kû 80. Nã chÝnh lµ sù hiÖn th©n cña sù kÕt hîp tµi t×nh vµ hoµn mü gi÷a High Tech ph-¬ng T©y vµ vÎ ®Ñp dÞu dµng s©u l¾ng ph-¬ng §«ng. Anh ®· t«n thªm sù kÕt hîp tinh tÕ ®ã b»ng c¸ch ®Ó cho mµu hång quý ph¸i cña chiÕc gi-êng hoµ lÉn víi mµu ®á cña c¸c hoa v¨n trªn chiÕc chiÕu ViÖt Nam, tuy cã h¬i bÞ sên bèn mÐp. ChiÕc gi-êng thËt xøng ®¸ng víi c¸i tªn cña nã: "Queen Bed". Vµ thÕ lµ t«i ®· hiÓu nçi ®am mª cña anh. NÕu c«ng ty ph¶i bÇu chän mét «ng Hoµng NguyÔn Kh¾c Thµnh sÏ lµ ng-êi th¾ng cuéc DÉu th©n anh ch¼ng cã g× tÇm th-íc Ch¼ng m¾t ph-îng mµy ngµi, giäng nãi ch¼ng nhchu«ng Còng ch¼ng ph¶i con thÇn hay ch¸u th¸nh NguyÔn Kh¾c Thµnh tõ vïng ch¸o ®i lªn Anh lªn ng«i còng ch¼ng bëi c¸i tªn NghÖ sü nh©n d©n mµ thÇn d©n mÕn tÆng ¤i, NguyÔn Kh¾c Thµnh, mét «ng Hoµng trong tr¾ng Ng-êi lªn ng«i ch¼ng bëi mäi ®iÒu chi Mµ ®¬n gi¶n Ng-êi ngñ gi-êng Hoµng hËu. 433

Sö ký FPT 1988 - 1998

ChiÒu thø bÈy
NguyÔn Minh Phñ T©y hå mét chiÒu mïa hÌ oi bøc. Mét ®oµn ng-êi, xe hçn ®én kÐo nhau vµo khu hµng qu¸n lîp m¸i l¸. Tho¹t nh×n thËt khã mµ ®o¸n ®-îc ®©y lµ nhãm ng-êi g×. ThËt lµ trÝ thøc kh«ng ra trÝ thøc, n«ng d©n kh«ng ra n«ng d©n, c«ng nh©n th× l¹i cµng kh«ng ph¶i. To¸n ng-êi ån µo cïng víi nh÷ng c©u chöi bíi tôc tÜu kÐo nhau vµo mét nhµ hµng ë ven hå. ChiÒu ®ang xuèng dÇn, giã thæi nhÌ nhÑ. Trªn mÆt hå gîn sãng cã vµi chiÕc thuyÒn c©u bång bÒnh v« môc ®Ých, v« ph-¬ng h-íng, râ thËt lµ ”®i vÒ ®©u hìi em”. §Êy lµ thiªn nhiªn víi tÊt c¶ vÎ quyÕn rò vµ v« t- lù cña m×nh kh¸c h¼n víi nhãm ng-êi ån µo n¸o nhiÖt ë trªn bê. ë ®©y kh«ng ai quan t©m ®Õn quyÕn rò hay t- lù. §©y lµ bia, lµ èc, lµ c¸, lµ m¹nh ai nÊy nãi... §Êy, cø nh- c¸i anh chµng trßn trÜnh ngåi ë khu vùc gi÷a bµn tiÖc ®Êy. Thiªn nhiªn ®Ñp ®©u cã g©y cho h¾n sù chó ý. Trong thêi ®iÓm hiÖn t¹i, h¾n ®ang võa m©n mª c¸i ®Çu c¸ qu¶, võa nghÜ kh«ng hiÓu sao trªn ®êi cã c¸i gièng ngu, sinh ra lµ C¸ mµ kh«ng ph¶i lµ Kh¸nh, ®Ó ®Õn nçi b©y giê con nµy ¨n thÞt con kia, th-¬ng t©m lµm vËy. Kh¸nh ®Êy, Kh¸nh cña mét thêi ngang däc ch©u ¢u. Kh¸nh cña ¨n, cña hót, cña tóm n¨m tôm ba. Kh¸nh cña chÞ em sinh viªn, cña chÞ em lao ®éng, cña chÞ em nãi chung. Nay th× ®¬n gi¶n ”Em lµ Kh¸nh FPT”. Võa chËm r·i nuèt tõng ngôm bia lín, Kh¸nh võa m¬ méng ®Õn mét ph-¬ng trêi tù 434

Sö ký FPT 1988 - 1998 do, n¬i kh«ng cã c« vî tõ håi cã bÇu chØ toµn ®ßi ¨n ngon, n¬i kh«ng cã Balance mµ suèt ngµy Kh¸nh ph¶i mang ®i ch¨n d¾t tõng th»ng kh¸ch hµng ®Ó ®¶m b¶o doanh thu, ®Ó kh«ng bÞ trõ l-¬ng. VÒ chuyÖn vî con th×... mµ th«i... xÐt cho cïng th× ai trong cuéc ®êi ch¶ cã lÇn ph¶i tr¶ gi¸ cho sù tß mß cña chÝnh m×nh. Cø nh- mÊy th»ng choai choai ë c«ng ty ®Êy, chØ ®-îc c¸i tinh t-íng, cµ phª v-ên víi ch¶ mat xa... Ch-a ®-îc chÕt ®Êy. C¸i gi¸ ph¶i tr¶ cã khi cßn lµ mÊy chôc n¨m sèng dÆt dÑo, råi chÕt trong sù b¹i ho¹i cña gia phong, v× trong hä cã th»ng bÞ nhiÔm HIV. Cßn Balance th×... mµ mÊy ai ®ñ tr×nh ®é ®Ó hiÓu. Cã th»ng kh¸ch hµng ng©y ng« cßn b¶o Balance ch¼ng qua lµ ”BiÓu t-îng c¸i c©n”. Kh¸nh cho nh- thÕ lµ sai, lµ ®¸ng c-êi. XÐt cho cïng th× trªn ®êi cßn nhiÒu thø thèi tha h¬n biÓu t-îng c¸i c©n cña Kh¸nh. Nãi ®©u xa, nh- NICS ®Êy, thËt lµ nhiÒu lçi kú dÞ, m·i còng ®Õch cã ai dïng, mµ còng cµi ®Æt say s-a. Mµ c¸i th»ng tr-ëng nhãm NICS nghe ®ån cßn ®Þnh ®i t©y ®Ó tu nghiÖp tu nghiÕc g× ®ã. Râ rëm ®êi... mµ nã ®ang ngåi ngay kia chø ®©u, võa ¨n, võa uèng, võa nãi c-êi b¶ l¶ víi c« hoa hËu duy nhÊt cña c¶ xÝ nghiÖp. Mµ c¸i c¸ch nã c-êi míi ghÐt lµm sao, râ kh«ng biÕt ng-êi biÕt m×nh... ®· thÕ... nghÜ ®o¹n, Kh¸nh thß tay b-ng ®Üa èc mµ th»ng kia ®ang ¨n, san vÒ m©m m×nh mét nöa, toµn con to. ThÕ nµy th× tøc qu¸, tøc thËt, ®Õn ®¸nh nhau to chø ch¶ ch¬i... mµ cã lÏ kh«ng æn... ch¶ g× nã còng lµ phã gi¸m ®èc phô tr¸ch kinh doanh, mµ m×nh th× võa míi nho nhoe sang lµm marketing. ë ®êi mét ®iÒu nhÞn b»ng chÝn ®iÒu lµnh, con ng-êi ta cã nhiÒu c¸i muèn mµ kh«ng d¸m. C¸i bän l©u nh©u kia l¹i cßn la hÐt ®ßi m×nh röa xe n÷a chø. §Õch ph¶i xe cña «ng, «ng cã röa c¸i con... «ng. Nã l¹i cßn b¶o 435

Sö ký FPT 1988 - 1998 m×nh cè t×nh ®Ó lät th»ng tiÒn ®¹o lªn ghi bµn h«m ®¸ bãng víi Zodiac n÷a chø. Thùc ra th× chóng nã ®Õch mua, chø nÕu mua th× «ng còng s½n sµng b¸n m×nh. X· héi tù do, sî mÑ g× bè con th»ng nµo. Mµ dï sao th×... h¼n mét nöa ®Üa èc chø Ýt µ! Kh«ng sao, mai m×nh sÏ kiÕm cí m¾ng chöi hai th»ng ®µn em cho ®ì tøc. M×nh th× cßn cã th»ng ë d-íi ®Ó mµ m¾ng chø chóng nã th× biÕt m¾ng ai. Mµ cã lÏ còng cßn ph¶i xem. Th»ng TriÒu c¸i th× cßn cã vÎ nhÉn nhôc, chø nh- c¸i th»ng S¬n, tõ h«m tèt nghiÖp xong, coi m×nh kh«ng ra c¸i g×. Cø xem c¸i c¸ch nã ¨n mÆc h«m ®i ®¸ bãng ®Êy. Ng-êi th× cëi trÇn, cæ th× ®eo c¸i d©y chuyÒn to vËt, tr«ng ghª chÕt. M×nh mµ qu¸ lêi, nã hµnh hung chø ch¶ ch¬i. Mµ xÐt cho cïng th× viÖc g× ph¶i tøc. Thø chóng nã thËt kh«ng xøng. ¤ng Kh¸nh, th»ng TriÒu, th»ng S¬n víi c¶ c¸i lò l©u nh©u ®ang m¶i mª ¨n hót kia... chóng cã lµ c¸i tÐp quÊt g× trong cuéc ®êi m×nh? Cø vui...

436

Sö ký FPT 1988 - 1998

TruyÖn t×nh thêi thæ t¶
NguyÔn Minh "Ef es es" triÒu ®¹i Thµnh Nam thø nhÊt, ®ång b»ng tr¶i réng, cã hå Thñ lÖ lµm n¬i ®¹p vÞt, cã cao èc §ai U ®Ó xem thiªn v¨n, nhê m-a thuËn giã hoµ, thiªn thêi ®Þa lîi, lóa ngoµi ®ång kh«ng trång mµ tù mäc lªn, loµi t»m th× tù trÌo lªn c©y ¨n d©u, råi tù lín, tù chÝn, tù nh¶ t¬, tù dÖt thµnh lôa råi tù mang ®Õn chÊt ®èng tr-íc cöa nhµ con ng-êi, sau ®ã tù l¨n ra chÕt ®Ó con ng-êi lµm nhéng ¨n, loµi mùc d-íi biÓn th× tù bß lªn b·i c¸t ph¬i thµnh mùc kh«, con ng-êi chØ viÖc ®Õn nhÆt vÒ n-íng uèng bia, cßn c¸c loµi cÇm thó tõ trong rõng kh«ng ai b¶o mµ rñ nhau kÐo ®Õn s©n nhµ råi tù trãi ch©n tr-íc còng nh- ch©n sau ®Ó cho con ng-êi ®Ëp chÕt ¨n thÞt, c¸c vËt dông cÇn thiÕt nh- "OK", "Trust" hay "Choice" chÊt tõng ®èng ë kh¾p mäi n¬i, chØ viÖc ®Õn lÊy mµ dïng. C¸c thÇn d©n v× thÕ sinh ra l-êi biÕng, Ø l¹i, suèt ngµy ®ªm chØ lo ch¬i bêi, r-îu chÌ, cê b¹c, h¸t Ka ra « kª, lóc høng lªn th× cÆp kÌ tõng ®«i phãng xe ph©n khèi lín ®i d· ngo¹i. §µn bµ con g¸i th× sinh dÔ d·i, kh«ng cã thãi quen tõ chèi, còng kh«ng bao giê ®ßi hái tiÒn nong. Ngµy còng nh- ®ªm, trªn kh¾p v-¬ng quèc kh«ng lóc nµo ngít tiÕng h¸t tiÕng c-êi, kh«ng cã binh lÝnh, kh«ng cã qu©n ®éi. V× thÕ khi cã giÆc "Fim T- LiÖu" ®Õn x©m ph¹m bê câi, nhµ vua cïng quÇn thÇn ®µnh g¹t n-íc m¾t d©ng thµnh

437

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®µnh g¹t n-íc m¾t d©ng thµnh tr× råi kÐo nhau ®i tha ph-¬ng cÇu thùc. Ng-êi ®êi sau cã lµm th¬ nãi vÒ chuyÖn nµy nh- sau: Bao nhiªu n¨m råi cßn m·i ra ®i §i ®©u loanh quanh cho ®êi mái mÖt Trªn hai vai ta ®«i vÇng nhËt nguyÖt Räi xuèng tr¨m n¨m mét câi ®i vÒ... Tõ khi bÞ ®uæi khái v-¬ng quèc, sau mét thêi gian dµi phiªu b¹t kh«ng chç n-¬ng th©n, ®ãi khæ kh«ng sao kÓ xiÕt, mét sè d©n th-êng cßn bÞ giÆc "FIS" b¾t vÒ lµm n« lÖ, ®Õn cuèi n¨m Êt hîi, ®øc vua cïng mét nhãm tay ch©n th©n tÝn ®· më mét cuéc chinh ph¹t vµo sø së cña ng-êi rî "Ef xª ®ª mét". Sau khi ®Ì bÑp ®-îc søc kh¸ng cù cña ®¸m ng-êi rî ë ®©y, "Ef es es" t¹m lÊy m¶nh ®Êt h¹n hÑp t¹i n¬i rõng thiªng n-íc ®éc "Mét A YÕt Kiªu" lµm chç n-¬ng th©n. Lóc nµy, trªn cã vua Nam Giµ, v¨n cã Cßi Giµ, vâ cã Kh¸nh Hãi, trung thÇn th× cã Ph-¬ng Giµ, Kiªn Giµ, §×nh Anh Giµ, nÞnh thÇn th× cã TriÒu C¸i, ng-êi ®Ñp th× cã Mai H-¬ng, ThÞ Hoµ, cïng rÊt nhiÒu l©u nh©u bé sËu kh¸c, cã c¶ mét ®¸m tï binh "Ef xª ®ª mét" chuyªn lµm c¸c lao dÞch khæ sai nh- trùc ®iÖn tho¹i. T×nh h×nh trong n-íc t¹m yªn, d©n chóng dÇn dÇn lËp l¹i thãi quen tù lao ®éng ®Ó nu«i sèng b¶n th©n, nhê trêi cho m-a thuËn giã hoµ, ®-îc mïa lu«n mÊy vô "Ba l¨ng", tõ ®øc vua cho ®Õn d©n ®en, th¶y t¹m yªn lßng. BÊy giê thiªn h¹ ®ang thuéc vÒ nhµ Tr-¬ng Gia, lµm chñ sø Ef Pi Ti H¸t ¤, ®Êt n-íc nµy nhê ®Þa h×nh hiÓm trë, 438

Sö ký FPT 1988 - 1998 thiªn thêi, ®Þa lîi, nh©n hoµ, cña c¶i phong tóc, binh hïng t-íng m¹nh nªn ®· lÇn l-ît thu phôc c¸c quèc gia cßn l¹i. C¸c n-íc kh¸c hµng n¨m ®Õn h¹n ph¶i mang cña c¶i triÒu cèng theo lÔ ch- hÇu. Ef es es v× míi kh«i phôc l¹i nªn nhµ Tr-¬ng Gia t¹m cho møc triÒu cèng thÊp h¬n c¸c n¬i kh¸c, nhê vËy còng mu«n phÇn dÔ thë. Lóc nµy, t¹i kinh thµnh Ef es es cã mét ®«i vî chång giµ, chång lµm c¶ v¨n lÉn th¬, cßn vî th× kh«ng lµm g× c¶. Hai vî chång lÊy nhau ®· l©u mµ vÉn ch-a cã ng-êi nèi dâi t«ng ®-êng. Cho ®Õn mét h«m ng-êi vî n»m méng thÊy nuèt ngäc minh ch©u, tõ ®ã cã thai, ®ñ chÝn th¸ng m-êi ngµy sinh mét con trai nÆng n¨m c©n, tr«ng nh- con T©y, t- dung m-êi phÇn ®Ñp ®Ï, míi sinh ®-îc mÊy ngµy, n»m trong nhµ hé sinh ®· biÕt thß tay vuèt ve c« b¹n g¸i n»m ë n«i bªn c¹nh. Hai vî chång mõng l¾m bÌn ®Æt tªn con lµ Quang Anh råi dèc lßng nu«i nÊng. Quang Anh lín lªn trong sù chiÒu chuéng cña bè mÑ, tõ khi cßn häc ë tr-êng mÉu gi¸o "Chim non" ®· kh«ng chÞu häc hµnh, suèt ngµy chØ tô tËp ch¬i bêi lªu læng víi lò b¹n bÌ cïng trang løa. ¤ng bµ giµ lo l¾m nh-ng v× th-¬ng con nªn vÉn cÊp tiÒn b¹c cho ¨n ch¬i x¶ l¸ng. Quang Anh lín thªm mét chót ®· biÕt m-în Com pê lÑt vµ Cµ v¹t cña bè ®Ó ®i ®µn ®óm víi ®¸m chÞ em ë xãm yªn hoa Th¸i hµ, lín h¬n chót n÷a ®· biÕt ®i mua vÐ th¸ng ®Ó h¸t Ka ra « kª. C¸c kho¶n cê b¹c r-îu chÌ kh«ng g× kh«ng th¹o. Mét lÇn trong cung vua tæ chøc gi¶i bãng ®¸, Quang Anh còng theo chóng b¹n vµo xem, bÊt chît qu¶ bãng tõ trong s©n bay ra ngoµi, ®Õn ngay chç anh chµng ®ang ®øng. Høng lªn, chµng ta nh¶y vµo s©n dª d¾t mÊy vßng råi sót vµo g«n. Sau ®ã, Quang Anh bÞ c¸c gi¸m biªn b¾t ®-îc, ®¸nh cho mÊy chôc roi, nh-ng Vua Nam Giµ thÊy th»ng bÐ 439

Sö ký FPT 1988 - 1998 th»ng bÐ lanh lîi cã phÇn yªu l¾m, ®øng ra xin ®ì cho, cßn hái tªn tuæi, gia c¶nh, råi mét thêi gian sau cho vµo ®éi bãng cña triÒu ®×nh. Quang Anh tõ ®ã lóc nµo cã gi¶i th× ra ®¸ bãng, cßn nh÷ng lóc kh¸c chØ lo thËm thôt víi c¸c cung tÇn mü n÷ trong cung. Vua Nam Giµ sî anh chµng hng-êi míi b¾t nhËn Kiªn Giµ lµm S- phô, ngµy ngµy cho thô häc m«n vâ c«ng Power Builder cïng c¸c s- huynh Th¾ng Cßm vµ Lª Hïng S¬n - "S¬n ®©u còng ®Ñp". Quang Anh tõ ®ã bít lªu læng, ch¨m chØ häc hµnh, vua Nam Giµ rÊt yªu, khi lËp héi Sê Ti C« còng cho vµo tham gia, lµm "M¨ng non Sê Ti C«". Thêi gian tr«i nhanh nh- bãng c©u qua cöa sæ, vâ c«ng cña Quang Anh ngµy cµng tiÕn bé v-ît bùc. Kh¾p kinh ®« kh«ng ai kh«ng biÕt c¸i tªn Quang Anh ThiÕu HiÖp. Tuy nhiªn, do kû luËt nghiªm ngÆt cña m«n ph¸i, c¸c ®-êng ch¬i bêi tr-íc ®©y l¹i v« cïng gi¶m sót. Ng-êi quen chØ cßn cã thÓ nhËn ra Quang Anh ngµy tr-íc trong t- thÕ ngåi hót thuèc v« cïng nghiÖn ngËp. Mét lÇn, ®¸m b¹n bÌ cò rñ Quang Anh ®i ch¬i víi ®¸m ca kü ë nhµ hµng th-¬ng m¹i ¸ Ch©u ACB, gÆp ng-êi quen cò, chÞ em ra søc chÌo kÐo, nh-ng anh chµng chØ ngåi thê ¬ hót thuèc, thØnh tho¶ng l¹i c-êi khÈy mét c¸ch khã hiÓu. T¹i sao? Kh«ng biÕt! Cïng víi thêi gian, vâ c«ng cña Quang Anh giê ®· lªn ®Õn bËc th-îng thõa, nh-ng cã mét c¸i g× ®Êy lu«n lµm cho chµng ®au khæ. Mét kho¶ng trèng ho¸c to vËt trong t©m hån mµ chµng kh«ng biÕt lÊy g× ®Ó lÊp cho ®Çy. NhiÒu khi chµng còng thö, nh-ng ®Õn lóc chuÈn bÞ lÊp l¹i ch¼ng thÊy cã nhu cÇu g× râ rÖt. Cuéc ®êi cø tr«i ®i ®¬n ®iÖu nh- thÕ cho ®Õn mét ngµy, kh«ng hiÓu trêi phËt run rñi thÕ nµo, chµng b-íc ch©n sang Tæng côc ThuÕ. Tõ c¸i nh×n ®Çu 440

Sö ký FPT 1988 - 1998 tiªn, chµng ®· thùc sù cho¸ng v¸ng tr-íc vÎ ®Ñp ®Çy ®Æn vµ khoÎ m¹nh cña nµng, cña ng-êi con g¸i dËy th× sím. ThiÕu n÷ khi gÆp Quang Anh, thÊy m¾t s¸ng miÖng réng mòi cao còng tøc th× l¨n nh- bi. B¹n bÌ cßn rØ tai Quang Anh r»ng nÕu nªn duyªn víi nµng th× chØ viÖc lÊy tiÒn nhµ nµng ®i mµ tiªu, sÏ kh«ng bao giê cÇn häc hay cÇn lao ®éng n÷a. Quang Anh nh- ®ang mãm liÒn mÊy v¸n, tù nhiªn lªn bµi ba phám thiªn ï, tho¶ m·n toµn th©n, quyÕt ®Þnh bá häc, lÊy vî. Cã th¬ nãi r»ng XÌ xÌ n¾m ®Êt bªn ®-êng DÇu dÇu ngän cá nöa vµng nöa xanh Em ¬i ®õng lÊy Quang Anh HÕt yªu nã bá em ®µnh b¬ v¬... L¹i n÷a Th©n em nh- qu¶ trøng trßn Nã c¾n mét miÕng em cßn g× kh«ng?... Kh«ng râ thiÕu n÷ cña Quang Anh cã hiÓu g× vÒ th¬ kh«ng? Kh«ng biÕt quyÕt ®Þnh cña Quang Anh lµ ngu hay kh«ng ngu? Sang håi sau sÏ râ.

441

Sö ký FPT 1988 - 1998

Sapa
TrÇn V¨n Tr¶n KÝnh tÆng anh Ph¹m Minh. H¶i, Gi¸m ®èc ngµnh c«ng nghiÖp ®· t¾t khãi cña FPT §ång kÝnh tÆng anh R©u, Gi¸m ®èc Marketing cña FPT Group. Tõ nhá t«i ®· tõng nghe ®Õn Sapa víi bao ®iÒu míi l¹. Víi t«i lóc Êy Sapa, Lu©n ®«n hay Pari còng ch¼ng cã g× kh¸c nhau bëi hiÓu biÕt vÒ ®Þa lý cña t«i chØ giíi h¹n bëi nh÷ng c¸i tªn méc m¹c nh- §ång Cá, Th«n §oµi, Cµ H¹. Lín lªn ®«i chót, t«i cßn biÕt n-íc m×nh cã Mï c¨ng ch¶i, §µ L¹t, Cµ Mau. Sau nµy dï cã dÞp ®-îc ®i ®©y ®i ®ã nhiÒu lÇn nh-ng ý ®Þnh ®i th¨m Sapa mét lÇn vÉn canh c¸nh trong t«i nh- mét mãn nî tõ thuë Êu th¬. ThÕ råi dÞp may ®· ®Õn. Mét anh b¹n th©n cña t«i, cã vî lµ hoa kh«i cña tr-êng §¹i häc Ngo¹i th-¬ng, cã hai con mét trai mét g¸i xinh ®Ñp nh- con T©y, nhµ cöa ®µng hoµng ë gÇn trung t©m thµnh phè, vî chång lóc nµo còng yªu th-¬ng nhau nh- håi míi c-íi, thÕ mµ kh«ng hiÓu thÕ nµo anh cïng c¬ quan lªn Sapa v·n c¶nh mÊy ngµy råi ë lú 442

Sö ký FPT 1988 - 1998 trªn ®ã kh«ng vÒ. Nghe ®©u ph¶i lßng mét c« g¸i Th¸i. Vî anh tøc ph¸t ®iªn, liÒn ®-a cho t«i 4 c©y vµng vµ nhê t«i lªn khuyªn chång vÒ víi vî ®Ñp con kh«n vµ chèn §« thµnh hµo hoa phong nh·. T«i hín hë lªn ®-êng, mét phÇn còng muèn tr¸nh c¸i nãng 36-37 ®é mÊy ngµy. §-êng lªn ®Ønh nói Sapa Hoa chen th¾m l¸, m©y lµ lµ bay (TiÕng ViÖt líp 2, tËp I) Qu¶ vËy, Sapa lµ n¬i thiªn nhiªn -u ®·i vµo lo¹i bËc nhÊt n-íc Nam. ¤ t« võa míi chím ®Õn cét mèc ghi: "§Þa phËn Sapa" mµ kh«ng khÝ ®· m¸t mÎ nh- Hµ Néi lóc vµo thu. Ngåi trong chiÕc xe kh¸ch r¸ch n¸t nh- mét thïng s¾t gØ, bÞ lÌn chÆt bëi c¸c th©n h×nh lam lò tõ bao miÒn quª víi bao mïi må h«i kh¸c l¹ thÕ mµ ta vÉn thÊy l©ng l©ng... Con ®-êng dÉn ®Õn ®Ønh Sapa nh×n tõ d-íi lªn tr«ng nh- mét d¶i lôa r¸ch v¾t trªn s-ên nói, lóc bß quanh t¶ng ®¸ nµy, lóc mÊt hót sau rÆng c©y kia. Hai bªn ®-êng, trªn c¸c v¸ch nói ®¸ mäc chen nhau nh÷ng c©y lim, c©y chß cã tõ thêi Vua Hïng dùng n-íc. NhiÒu chç s¸t mÐp b¸nh « t« lµ v¸ch ®¸ s©u th¨m th¼m, ®ñ ®Ó no nª nh÷ng tr¸i tim thÝch phiªu l-u m¹o hiÓm. Hoa vµ b-ím ë ®©y nhiÒu v« kÓ, ®ñ mäi mµu s¾c. §ang ®i, bçng ta thÊy mét vïng hoa sÆc sì mu«n mµu vót bay lªn. Th× ra ®ã lµ b-ím. ThÕ giíi ®éng vËt ë ®©y thËt lµ phong phó. Th«i th× ®ñ c¶, tõ con v¾t xÊu xÝ ®Õn c¸c t¸c phÈm t¹o hãa hoµn h¶o nhÊt cña Th-îng ®Õ víi m¸i tãc vµng nh- t«, ®«i m¾t xanh th¨m th¼m nh- trêi thu §Þa trung h¶i. NÕu ®ang ®i b¹n bÞ mét tr¸i c©y nÐm vµo mÆt th× ®õng véi c¸u. §ã chØ lµ trß 443

Sö ký FPT 1988 - 1998 ch¬i hiÕu kh¸ch cña c¸c chó khØ ®ang ngåi v¾t vÎo trªn cµnh c©y võa g·i ®ïi sån sét võa nh×n b¹n mµ c-êi nh¨n nhë. §«i khi ta cßn gÆp c¶nh mét chó ®¹i bµng l-ít ®«i c¸nh nhÑ ®uæi theo « t« nh- cã ý t×m mét ng-êi quen cò. H-¬u vµ nai ë ®©y nhiÒu nh- chã d-íi ®ång b»ng. Ta hay b¾t gÆp chóng ®i tõng ®µn d¨m con, hoÆc ®«i khi thÊy mét c« nai vµng ng¬ ng¸c nh- ®ang ®îi ai d-íi gèc th«ng giµ mÊy tr¨m n¨m tuæi. C¸c chó s¬n d-¬ng víi bé r©u dµi uy nghi vµ ®«i sõng nhän ho¾t, mçi khi nghe tiÕng cßi « t« l¹i phãng nh- bay lªn c¸c mám nói cao. Chim Sapa ®ñ c¸c loµi, c¸c gièng. Buæi s¸ng, lóc mÆt trêi mäc b¹n h·y ra khái nhµ ®Ó l¾ng nghe b¶n hßa tÊu thiªn nhiªn vÜ ®¹i cña hµng chôc, mµ cã thÓ hµng tr¨m lo¹i chim. §Æc tr-ng cho Sapa kh«ng ph¶i mµu xanh b¹t ngµn cña rõng th«ng, mµ l¹i lµ mµu tr¾ng. Mïa xu©n tr¾ng hoa ban, hoa mËn kh¾p c¸c nÎo ®-êng, c¸c v-ên c©y. Mïa hÌ tr¾ng c¸c dßng suèi v× c¸c c« g¸i rñ nhau ®i t¾m rÊt hån nhiªn. Mïa ®«ng tr¾ng mét mµu tuyÕt phñ trªn nãc c¸c nhµ sµn, c¸c mám nói. Rau qu¶ nh- t×m ®-îc thiªn ®-êng ë Sapa ®Ó cïng nhau vÒ héi tô tõ kh¾p c¸c n¬i trªn tr¸i ®Êt. Nµo mËn, ®µo, nµo lª, t¸o, qu¶ g× còng cã, kh¾p quanh n¨m, to, th¬m lùng vµ mì mµng nh- c« g¸i ¢u ®ang tuæi dËy th×. Mïa hÌ lªn ®©y b¹n sÏ ®-îc th-ëng thøc sóp l¬ t-¬i ngät lÞm hay xóp b¾p c¶i nÊu víi thÞt bß cã t-íi thªm v¸ng s÷a theo kiÓu ng-êi Nga. ë Sapa muèn ¨n mãn g× còng cã. Mïa hÌ Sapa th× tuyÖt råi. Khi d-íi Hµ thµnh nhiÖt ®é 36-38 ®é th× trªn nµy chØ vÎn vÑn cã 20. Ban ngµy b¹n cã thÓ ra suèi t¾m suèt ngµy víi c¸c th«n n÷. §õng ng¹i, hä rÊt tù nhiªn, quan träng lµ b¹n ®õng xÊu hæ. N-íc suèi m¸t 444

Sö ký FPT 1988 - 1998 nh- n-íc kem, trong nh- n-íc läc vµ ®«i khi cã mïi h-¬ng rõng. ChiÒu ®Õn b¹n cã thÓ ngåi trªn mám ®¸ ®Ó ng¾m hoµng h«n vÒ, khi mÆt trêi ®i khuÊt sau v¹t rõng giµ tr-íc mÆt ®Ó l¹i mét mµu tÝm mªnh m«ng b©ng khu©ng. Buæi tèi b¹n ngñ ph¶i nhí ®¾p mét chiÕc vá ch¨n máng ®Ó giÊc ngñ thËt Êm cóng vµ dÞu dµng nh- ë Hµ Néi ta cuén trßn trong chiÕc ch¨n b«ng vµo nh÷ng ®ªm ®«ng rÐt buèt. Mïa thu ®i Sapa còng tuyÖt vêi. Kh«ng l¹nh, nhiÖt ®é ®©u ®ã trªn d-íi 15, nh-ng kh« nªn kh«ng thÊy g× lµ rÐt. Ban ngµy b¹n cã thÓ tha thÈn mét m×nh trong rõng th«ng, hay nhÑ b-íc trªn con ®-êng mßn phñ ®Çy l¸ vµng ®Ó suy t- cïng víi mïa thu. NÕu muèn, b¹n cã thÓ ®i s¨n cïng trai b¶n, mét cuéc s¨n thËt cuèn hót mª ly. BiÕt ®©u b¹n gÆp may, lóc vÒ xu«i cã mËt gÊu hay cÆp nhung h-¬u hoÆc cïng l¾m lµ chiÕc ngÈu pÝn cña chó s¬n d-¬ng ®ang thêi kú sung m·n. §iÒu quan träng nh÷ng thø ®ã lµ ®å thø thiÖt. Buæi tèi mêi b¹n vµo b¶n lµng xung quanh th-ëng thøc r-îu cÇn víi thÞt thó rõng n-íng th¬m phøc vµ nh¶y cïng c¸c c« th«n n÷. C¸c ®iÖu nh¶y cuång say bªn ®èng löa rõng kh«ng thua kÐm ®iÖu Lambada cña ng-êi Nam Mü. Mïa ®«ng. ChØ Sapa míi cã thÓ tÆng b¹n mét mïa ®«ng ghi nhí. Buæi tèi c¸c b¹n qu©y quÇn trong phßng réng, bªn ®èng löa bËp bïng võa nhÊm nh¸p cèc Henessy X.O. víi thÞt nai rõng võa hµn huyªn hoÆc ch¬i t¸ l¶, ®Ó råi sím mai thøc dËy thÊy xung quanh mét mµu tr¾ng xãa, tinh kh«i. Kh¾p n¬i lµ tuyÕt tr¾ng vµ k×a nh÷ng b«ng tuyÕt vÉn r¬i, khe khÏ nhÑ nhµng phñ trªn con ®-êng mµ h«m qua ta vÉn nhÑ b-íc cïng ai ®Ó nghe tiÕng l¸ xµo x¹c d-íi ch©n. C¶ mét c¶nh thÇn tiªn mµ ta chØ ®-îc nghe trong c¸c c©u 445

Sö ký FPT 1988 - 1998 chuyÖn cæ tÝch nay hiÖn vÒ tr-íc m¾t, sèng ®éng vµ hiÖn thùc. RÆng c©y kh¼ng khiu hai bªn ®-êng h«m qua nay thµnh c¸c c©y san h« khæng lå, mÆt ®Êt v-¬ng ®Çy l¸ vµng cña mïa thu võa ®i qua nay ®-îc tr¶i tÊm th¶m tr¾ng muèt mµ bµn ch©n trÇn tôc cña ta ch¼ng nì lßng nµo b-íc lªn trªn ®ã dÉu Th-îng ®Õ cã biÕn chóng nhá xÝu nh- ch©n mét chó chim s©u. Ta nh- m¬, hÝt mét ngùc ®Çy h-¬ng rõng, ngÈng mÆt lªn trêi ®ãn b«ng tuyÕt ®ang r¬i råi ®Ó cho nã tan trong tõng tÕ bµo. ¤i ngät ngµo mïa ®«ng Sapa. Thiªn nhiªn nh- vËy, con ng-êi Sapa còng cã nh÷ng ®iÒu kú thó. Nh×n chung da dÎ hä tr¾ng hång, vui vÎ vµ dÔ mÕn h¬n chóng ta, nh÷ng ng-êi Hµ Néi. T«i cßn nhí mét lÇn, sau buæi c¬m chiÒu víi nh÷ng mãn thÞt thó rõng siªu l¹ miÖng, t«i vµ anh b¹n cïng phßng thong th¶ d¹o b-íc vÒ phÝa b¶n, c¸ch nhµ nghØ chõng 15 phót b¸ch bé. MÆt trêi cßn ch-a lÆn h¼n, nh÷ng tia n¾ng cuèi ngµy vÉn cßn v-¬ng ®Çy trªn c¸c lïm c©y. Hai bªn ®-êng lµ c¸c v-ên c©y ¨n qu¶ ®ang mïa thu ho¹ch. §ã ®©y lÊp lã sau c¸c quÇng c©y xanh lµ tµ ¸o tr¾ng cña c¸c c« g¸i Th¸i. Hä ®ang h¸i qu¶ vµ chuyÖn trß tÝu tÝt. Anh b¹n t«i ngá lêi xin mÊy tr¸i mËn. Kh«ng ngê cã ®Õn chôc c« x¸ch giá ch¹y ra mêi chµo rèt rÝt. C¸c c« ®Òu kho¶ng m-êi t¸m ®«i m-¬i, hai m¸ öng hång vµ lÊm tÊm må h«i. Nh×n hä trong trang phôc d©n téc t«i liªn t-ëng ®Õn c¸c thiÕu n÷ vïng Capcaz ®ang trÈy nho t-¬i mµ t«i ®· tõng ®-îc gÆp trong nh÷ng n¨m du häc thêi cßn trai trÎ. Hä ®Òu cã vÎ ®Ñp cña nh÷ng con ng-êi lao ®éng kháe m¹nh, ch©n chÊt vµ ®Æc biÖt yªu ®êi. T«i xin mÊy qu¶ mËn, thø mËn Sapa trø danh to b»ng qu¶ trøng, tÝm sÉm nh- viªn ngäc quý, ¨n vµo thÊy ngät m¸t vµ thoang tho¶ng h-¬ng th¬m. B¹n t«i nhãn hai tr¸i ®µo tõ giá cña c« g¸i trÎ nhÊt vµ kh«ng quªn bu«ng mÊy lêi t¸n tØnh, 446

Sö ký FPT 1988 - 1998 tØnh, thãi quen cña c¸c chµng c«ng tö Hµ thµnh. C¸m ¬n xong, chóng t«i tiÕp tôc ®i vÒ phÝa b¶n. Ngay ë ®Çu b¶n, d-íi bãng xum xuª cña c¸c c©y ¨n qu¶, chóng t«i thÊy ba cô giµ ®Çu tãc b¹c ph¬ ngåi bªn chiÕc bµn, trªn ®Ó mét chãe víi ba cèc v¹i. C¸c cô ®ang ®µm ®¹o mét c¸ch vui vÎ. Chóng t«i tiÕn ®Õn chµo hái lÔ phÐp, toan ®Þnh ®i th× c¸c cô gi÷ l¹i mêi mçi ng-êi cèc r-îu. BiÕt tÝnh cña ng-êi ë ®©y thËt thµ kh«ng kh¸ch s¸o, chóng t«i vui vÎ nhËn lêi. T-ëng lµ r-îu nhÑ, ai ngê l¹i lµ r-îu m¹nh. Nã vµng ãng nh- mËt ong t¸o, cã mïi th¬m quý ph¸i cña Henessy vµ c¸i nãng bõng bõng nh-ng ªm ªm cña anh Smirnoff. Hái ra míi biÕt ®©y lµ ®Æc s¶n cña Sapa. Nã ®-îc cÊt tõ 101 lo¹i qu¶ cïng víi cñ rõng cã tªn khoa häc lµ Cocuncac, ñ trong 2 n¨m sau ®ã cÊt víi n-íc tan tõ tuyÕt trªn ®Ønh cao nhÊt cña Sapa. Uèng hÕt mét cèc t«i thÊy l©ng l©ng, kh«ng ®i ®-îc n÷a, nªn ®µnh ngåi l¹i. T«i ng¾m nh×n ba «ng tiªn da dÎ hång hµo, qu¾c th-íc, ngã l¹i m×nh thÊy lµn da m¸i m¸i nghÜ mµ buån. Khi ®· nãi d¨m ba c©u cïng c¸c cô, t«i m¹nh d¹n hái cô giµ ngåi bªn tay ph¶i: - Cô ¬i, cô n¨m nay bao nhiªu tuæi, cô cã bÝ quyÕt g× ®Ó sèng l©u kh«ng? - Ta n¨m nay 109 tuæi, vÉn ®i rõng hµng ngµy. Ta ch¼ng cã bÝ quyÕt g×. ChØ cã lao ®éng th-êng xuyªn kÕt hîp víi uèng r-îu ®Òu ®Òu th«i. T«i l¹i quay sang cô bªn tr¸i vµ nh¾c l¹i c©u hái tr-íc. - Giµ n¨m nay 111 tuæi. Nhµ giµ kh¸ gi¶ nªn còng Ýt ph¶i lao ®éng. Cã ®iÒu lµ bï vµo ®ã giµ s¸ng uèng r-îu, tËp khÝ c«ng, tr-a uèng r-îu, ngñ mét giÊc, dËy tËp quyÒn, buæi tèi uèng r-îu råi ngåi thiÒn 2 tiÕng. 447

Sö ký FPT 1988 - 1998 T«i vui mõng nh- t×m ra ®-îc ch©n lý vµ nh×n vµo cô ngåi ®èi diÖn nh- ®Þnh tiªn ®o¸n c©u tr¶ lêi cho c©u hái cña m×nh. T«i hiÓu r»ng cô nµy nhÊt ®Þnh lµ giµ lµng bëi lÏ cô tr«ng giµ h¬n c¶, r©u b¹c vµ dµi h¬n, n-íc da kh«ng bãng nh- hai cô tr-íc, mµ cô l¹i ngåi gi÷a. V× thÕ t«i míi cung kÝnh n©ng bµn tay gÇy guéc cña cô vµ lÔ phÐp hái : - Cô ¬i cô lµ giµ lµng bao nhiªu n¨m råi? - Anh nhÇm, t«i cã khi cßn Ýt tuæi h¬n anh. N¨m nay t«i 36 tuæi. T«i tr«ng thÕ nµy lµ v× mïa hÌ hµng ngµy: s¸ng t«i ra suèi t¾m, tr-a l¹i t¾m vµ chiÒu còng l¹i t¾m. T«i th-êng xuyªn uèng r-îu ng©m t¾c kÌ vµ c¸i cña quý cña con r¸i c¸ nªn t«i t¾m ngµy ba bËn suèt c¶ mïa hÌ mµ kh«ng thÊy mÖt.

448

Sö ký FPT 1988 - 1998

C« ®¬n
NguyÔn §øc Quúnh XÝ nghiÖp gi¶i ph¸p phÇn mÒm FSS Tùa: H«m nä, Ngäc Tiªn sinh hái t«i: T¶ truyÖn lµ g×? NgÉm nghÜ mét l¸t, t«i ®¸p: V¨n t¶ c¶nh. ThÕ lµ t«i l¹i nhí ®Õn thêi cßn c¾p s¸ch tíi tr-êng, c¸i thêi lµm bµi v¨n t¶ con mÌo nhµ em cã c¸i ®u«i to b»ng c¸i dïi trèng, hä¨c, con ngùa nhµ b¸c em dµi b»ng con bß... KÓ tõ ®ã ®Õn giê míi l¹i ngåi viÕt truyÖn, l©u råi sÏ quªn. Giê ®©y, ngåi rÆn ra mét c©u chuyÖn lµm quµ, e khã l¾m thay. ThÕ nªn lêi lÏ cßn nhiÒu chç ch-a chØn chu. KÝnh mong hai ch÷ l-îng x¸! Bªn lÇu c« ¶ ngã t-¬ng t§îi ai ch¼ng tíi buån r-êi r-îi Mét lò xóm xÝt cè t¸n tØnh Th©y kÖ chóng nã em lµm thinh. Phßng bªn, bän th»ng TuÊn ph¸ lªn c-êi, nã buån, nã thÊy c« ®¬n qu¸ chõng. Thêi tiÕt Sµi Gßn ban ngµy ®· nãng, tèi vÉn cßn nãng, nã l¹i nghÜ ë nhµ nã, ch¾c mäi 449

Sö ký FPT 1988 - 1998 ng-êi ®ang cuén trßn trong ch¨n, ªm giÊc. Nh- v« thøc, nã b-íc sang phßng th»ng TuÊn. Rôt rÌ gâ cöa. TiÕng c-êi t¾t. Nã më hÐ cöa nh×n vµo. Nã véi quay mÆt ®i, ba th»ng bËn mçi quÇn xµ lán, ®øa n»m ngöa, n»m sÊp, ®øa n»m xu«i, n»m ng-îc ®ang t¸n gÉu trªn gi-êng. "Vµo ®i em yªu!". L¹i c¸i giäng l¬ lí nöa Nam nöa B¾c cña th»ng TuÊn. C¸i th»ng TuÊn næi tiÕng lµ h¸m g¸i - vÉn kh«ng thÓ chõa ®-îc - lóc nµo còng thÝch sµm sì víi phô n÷. Nã ®Þnh bông quay vÒ phßng, nh-ng vÒ th× biÕt lµm g×? Ngñ -? ThÕ th× buån l¾m. Gäi ®iÖn cho th»ng Êy -? §-îc c¸i g×? ChØ tæ tèn tiÒn th«i. ThÕ lµ nã liÒu b-íc vµo. Ba th»ng låm cåm bß dËy kÐo ghÕ cho nã ngåi. Råi chóng thi nhau lµm trß. Nã kh«ng kÞp nãi c©u g× c¶. Cuèi cïng th× c¶ bän còng ®ång ý lµ ngµy mai ph¶i ®i Cñ Chi ch¬i. S¸ng, Sµi Gßn rùc rì trong c¸i n¾ng cuèi thu. C¶ bän b¾t xe ®ß ®i Cñ Chi. Nã l¹i c¶m thÊy vui v× kh«ng cßn c« ®¬n n÷a. Lang thang m·i trong c¸i ®Þa ®¹o dµi lo»ng ngo»ng, nã tù hái kh«ng biÕt ®Õn bao giê nã míi tho¸t ra khái c¸i l¾t lÐo cña cuéc ®êi, ®Ó ®-îc ®¾m m×nh trong sù yªn b×nh??? Nã víi th»ng TuÊn l¹c bän. Lóc bän kia nh×n thÊy chóng, m¸ nã öng hång, ®«i m¾t nã long lanh nh×n ng-îng ngÞu. Ch¾c th»ng TuÊn l¹i gië trß g× råi. Cã trêi mµ biÕt ®-îc! Tèi ®ã, c¶ bän l¹i tô tËp ë phßng th»ng TuÊn, nã còng tham gia, giê th× nã b¾t ®Çu quen råi. Th»ng H-ng khoe c¸i qu¶ ít nã mua lµm quµ: "L¹i ®©y anh cho xem qu¶ ít cña anh nµy..." Nã c-êi ph¸ lªn, mäi ng-êi trong phßng ®ang m¶i mª lµm viÖc, bçng giËt m×nh, ngÈng lªn nh×n. Nã ngåi bªn cöa sæ, ®«i m¾t m¬ mµng nh×n xuèng ®-êng... 450

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nã ®ang nghÜ vÒ nh÷ng lóc ®i ch¬i víi bän th»ng TuÊn, vÒ c¸i buæi ®Çu tiªn ®i ch¬i víi chóng nã. KÓ tõ c¸i d¹o Êy, nã víi bän th»ng TuÊn th©n nhau h¼n. Råi chóng suèt ngµy rñ nhau ®i ch¬i. Cã dÞp lµ chßng ghÑo nhau. Tèi ®Õn l¹i rñ nhau ®i ¨n èc hå T©y. Nã thÝch l¾m. Ch¬i víi bän th»ng TuÊn, lóc nµo nã còng b×nh ®¼ng, chóng nã trªu, nã trªu l¹i. Ch¶ sao c¶. Råi nã l¹i liªn t-ëng ®Õn th»ng bå nã, sao mµ kh« khan thÕ, kh«ng biÕt nã ph¶i chÞu ®ùng ®Õn bao giê n÷a? §i ch¬i víi h¾n, lóc nµo nã còng ph¶i gi÷ kÏ, råi l¹i hên dçi, l¹i giËn nhau. Ch¸n chÕt. Bän th»ng TuÊn vÉn thÕ. Ch¶ khi nµo thÊy chóng giËn nã, nã còng ch¶ bao giê dçi chóng. Giê th× nã ®ang c« ®¬n. Nã ®· kh«ng ®i ch¬i víi bän th»ng TuÊn c¶ tuÇn nay råi... L¹i nhí c¸i thuë míi lät lßng Cha mÑ ®ãi r¸ch ®Î bªn s«ng Lín lªn xinh ®Ñp m¸ hång hång Nh-ng giê em vÉn tèi n»m kh«ng! ... Håi nã ch-a ®Î, nhµ nã nghÌo l¾m, bè mÑ ph¶i kiÕm sèng bªn s«ng, ë tËn quª c¬. Lóc sinh h¹ ra nã, mÆt trêi ®á èi ®ang dÇn khuÊt bãng, thÕ lµ bè mÑ lÊy tªn s«ng ®Æt cho nã. May lµ khi nã lín lªn, bè mÑ kiÕm ®ñ tiÒn ®-a c¶ nhµ lªn thµnh phè sinh sèng. Vµ råi nã sèng ë ®ã cho ®Õn nay. Nã kh«ng thËt xinh, nh-ng cã duyªn. Lóc lªn thµnh phè, nã ®Ñp nhÊt khu tËp thÓ, ng-êi nã mËp hång, g¸i m-êi t¸m 451

Sö ký FPT 1988 - 1998 chÝn bõng, nh÷ng ®-êng cong hÊp dÉn, lµn da tr¾ng, c¸nh mòi c¨ng cµng lµm t¨ng vÎ quyÕt rò. Th»ng con trai nµo nh×n còng chÕt mª, chÕt mÖt vµ råi l¹i bu«ng lêi ìm ê trªu ghÑo nã. DÇn dµ còng quen, ®Õn giê th× nã l¹i c¶m thÊy h·nh diÖn v× ®iÒu ®ã, ®è cã ®øa con g¸i nµo l¹i cã nhiÒu ®øa con trai thÝch nh- nã. Håi häc phæ th«ng, nã næi tiÕng nghÞch ngîm nhÊt tr-êng v× nã ®Çu tªu tÊt c¶ c¸c trß nghÞch ngîm cña bän con g¸i. Ng-êi ta b¶o do n㠮Πë s«ng nªn tÝnh nã cã vÎ g× ®ã lµ cña s«ng n-íc! TÝnh nã b-íng bØnh. Nã c·i l¹i tÊt c¶ nh÷ng ai kh«ng cïng ý kiÕn víi nã, kÓ c¶ bè mÑ. Cã lÇn nã t¸t th»ng con trai cïng líp chØ v× th»ng ®ã d¸m chª nã xÊu. Nh-ng ®Õn khi häc §¹i häc, nã nh- bÞ r¬i tâm vµo mét c¸i hè. Nã ch¶ quen ai. Nã kh«ng cßn d¸m ®Çu tªu trß g× n÷a! ThÕ lµ tÝnh nã thuÇn h¼n. Nh-ng c¸i tÝnh b-íng bØnh cña nã th× vÉn cßn. Nã hay c¶m thÊy c« ®éc v× kh«ng cßn nh÷ng ®øa b¹n håi phæ th«ng n÷a, mÆc dï nhiÒu ®øa con g¸i cïng häc §¹i häc rÊt tèt víi nã. Råi nã häc xong §¹i häc, vµ yªu mét th»ng cïng líp. §Õn giê nã còng kh«ng hiÓu t¹i sao nã l¹i yªu c¸i th»ng ®ã! Nh×n vÎ bÒ ngoµi cña h¾n ch¶ cã g× hÊp dÉn c¶: côc m× côc mÞch, h¬i ®Çn, søc vãc yÕu ®uèi, nh-ng bï l¹i lµ h¾n chiÒu nã l¾m. ThÕ lµ nã thÝch - thÕ th«i. §Õn khi ®i lµm, nã c¶m thÊy nh- tho¸t ra khái c¸i lång mµ bÊy l©u nã bÞ giam cÇm. TÝnh b¹o d¹n vµ b-íng bØnh cña nã l¹i ®-îc dÞp thÓ hiÖn. Nã ®¸nh b¹n víi bÊt kú h¹ng ng-êi nµo mµ nã gÆp, miÔn lµ khen nã mét c©u. ThÕ råi nã gÆp bän th»ng TuÊn nh©n dÞp ®i Sµi Gßn c«ng t¸c...

452

Sö ký FPT 1988 - 1998 §µn «ng trong c¬ quan nh×n nã víi con m¾t diÒu h©u. Cßn ®µn bµ con g¸i th× nh×n nã víi ¸nh m¾t ghen tþ. §«i lÇn nã gÆp ph¶i phiÒn to¸i vÒ nh÷ng trß nµy. Nh-ng råi còng quen. Th»ng bå cña nã håi ®Çu h«m nµo còng ®Õn c¬ quan ®ãn nã. ChiÒu chiÒu ®óng giê l¹i ®øng ®îi ë cæng. H¾n cam chÞu ®Õn møc khã tin, ®«i lóc nã gi¶ ®ß xuèng muén ®Õn gÇn tiÕng ®ång hå, h¾n vÉn cßn ®øng ®îi. C¶m thÊy ¸i ng¹i thay cho th»ng bå, nã b¶o h¾n ®õng cã ®Õn ®ãn n÷a, nã sÏ tù ®i mét m×nh. Bän th»ng TuÊn lóc ®Çu cßn ngµi ng¹i v× sù cã mÆt cña th»ng bå nã, sau khi kh«ng cßn thÊy th»ng ®ã n÷a, th× thi nhau gië trß. §øa th× ®ßi ®Ìo vÒ nhµ. §øa th× ®ßi ®Ìo ®i ¨n tr-a... Nã chÊp nhËn tÊt c¶. Råi th× nã ®©m nghiÖn. Kh«ng ®i ch¬i víi bän th»ng TuÊn ngµy nµo lµ nã l¹i thÊy bøt røt khã chÞu, ®Çu ãc rèi bêi vµ råi c¶ ngµy h«m ®ã nã chØ ngåi ®Õm xe mµ th«i. B©y giê nã hay trèn th»ng bå ®Ó ®-îc ®i ch¬i víi bän th»ng TuÊn. Nã bÞa ra ®ñ thø chuyÖn víi bè mÑ, víi h¾n ®Ó kiÕm cí ë l¹i muén... Nh- con vÑt, nã nhiÔm tÝnh xÊu cña bän th»ng TuÊn rÊt nhanh. Tr-íc ®©y nã chØ cã mçi tÝnh xÊu lµ ngang b-íng vµ hay ¨n quµ vÆt, nh-ng giê l¹i thªm chöi bËy n÷a. C©u cöa miÖng cña nã b©y giê lµ "Chã chÕt". - "Cho anh h«n em tý nµo!". - "§å chã chÕt" hoÆc - "B¸m chÆt vµo anh nhÐ..." - "Chã chÕt thËt"...

453

Sö ký FPT 1988 - 1998 §«i lóc bän th»ng TuÊn ph¶i ®á mÆt v× nh÷ng c©u chöi bËy cña nã. Nã rÊt thÝch lµ uèng s÷a vµ ¨n hoa qu¶. Kh«ng ¨n c¬m cßn ®-îc chø kh«ng uèng s÷a hay ¨n hoa qu¶ ngµy nµo lµ nã l¹i bñn rñn ch©n tay ngµy ®ã. MÆc dï ng-êi kh«ng lÊy g× lµm thon th¶ cho l¾m, nh-ng nã thÝch, mµ thÝch lµ nã cø lµm. Nh-ng nã l¹i sî bÞ bÐo ph×, thÕ lµ ®Þnh kú mçi tuÇn nã l¹i nhÞn mét b÷a tr-a. Bän th»ng TuÊn th-¬ng nã l¾m, cø ®Õn tr-a h«m ®ã lµ cã hµng ®èng nµo s÷a, nµo hoa qu¶. Nã say mª ¨n, quªn c¶ viÖc nhÞn ¨n b÷a tr-a... Nh-ng h×nh nhc¸i viÖc nhÞn b÷a tr-a ®ã còng kh«ng lµm nã lÊy l¹i vÎ thon th¶ vèn cã håi häc ®¹i häc nªn nã quyÕt chÝ ®i tËp thÓ h×nh vµ thÓ thao. TËp s¸ng, tËp chiÒu, tËp tèi, m¶i miÕt. Nh-ng tÝnh nã kh«ng kiªn tr×. §-îc hai th¸ng g× ®ã, nã l¹i bá. L¹i trë vÒ víi nÕp sèng b×nh th-êng! Nã míi ®i Nga vÒ. §i ch¬i th«i. Bµ chÞ cho tiÒn, thÕ lµ nã ®i lu«n. ThÝch thËt, bªn ®ã c¸i g× còng ®Ñp, còng s¹ch vµ to n÷a. C¶ mÊy th»ng Nga mòi lâ n÷a chø, nã to gÊp ®«i ng-êi m×nh, ch¾c lµ nã to... l¾m nhØ, mçi khi nghÜ ®Õn ®ã nã l¹i ®á bõng mÆt. Míi sang ®ã ®-îc mÊy ngµy, nã ®· c¶m thÊy buån v× kh«ng cã bän th»ng TuÊn bªn c¹nh. Nã nhí chóng nã qu¸, vµ thÊy buån v× kh«ng ®-îc ®i nghØ m¸t víi chóng nã. Nã ch¶ ®i ®©u ®-îc c¶, chØ ru ró ë nhµ th«i. ThÕ lµ nã ph¶i cè g¾ng nÞnh bî «ng anh ®Ó göi th- vÒ cho bän chóng. ¤i thÕ lµ tíi tÊp nµo th- lµ th-, toµn nh÷ng lêi lÏ yªu ®-¬ng th¾m thiÕt, nã thÝch l¾m, h·nh diÖn khoe, «ng anh trßn xoe m¾t nh×n. Ngµy nã vÒ, chØ cã mçi th»ng bå ra ®ãn, ch¸n n¶n nã vøt bÞch gãi ®å xuèng, råi uÓ o¶i b-íc vµo trong xe, mäi viÖc ®· cã c¸i th»ng ngèc kia lo råi. Nã c¶m thÊy nhí bän 454

Sö ký FPT 1988 - 1998 th»ng TuÊn qu¸ chõng, råi l¹i thÊy giËn chóng n÷a chø. Sao chóng l¹i kh«ng ra ®ãn nã nhØ, chóng bËn g× µ? Hay chóng kh«ng biÕt nã vÒ? L¸o toÐt, nã ®· göi th- vÒ dÆn dß kü l¾m råi kia mµ. Cã lÏ bän chóng chØ lµ ph-êng bung xung th«i, cã nã th× xóm xÝt vµo ®Ó th× t¸n tØnh nã, cßn v¾ng nã mét c¸i lµ ch¶ cßn ma nµo nhí ®Õn nã n÷a... ThÕ lµ nã thÊy tøc. Nã ch¸n tÊt c¶, ch¸n c¶ bän th»ng TuÊn n÷a. Nã tøc ®êi. Nã quyÕt ®Þnh c¾t tãc cho h¶ giËn, cho bâ tøc. Nã c¾t ngay sau c¸i h«m ®i Nga vÒ. C¸i m¸i tãc tr-íc ®©y cña nã dµi, m-ît mµ, ãng ¶ lµ thÕ, hµng tuÇn l¹i ®-îc géi ®Òu ®Æn b»ng c¸i dÇu géi ®Çu 3 trong 1, nay chØ cßn tr¬ l¹i mçi mét mÈu ng¾n còn cìn. Bän th»ng TuÊn lång lén, ng-êi trong c¬ quan nh×n tiÕc rÎ. Nã bá mÆc ngoµi tai, ai b¶o kh«ng ®o¸i hoµi g× ®Õn nã? Råi ®©u còng vµo ®ã, bän th»ng TuÊn cã vÎ ngu«i ngoai, giê ®©y chóng l¹i quay ra khen c¸i m¸i tãc cña nã. BÞp bîp hÕt. NghÜ ®Õn trß gi¶ dèi lõa bÞp ®ã, nã l¹i c¶m thÊy buån, c¶m thÊy c« ®¬n vµ trèng v¾ng. Cã lÏ nã ph¶i ®i t×m th»ng ®µn «ng lý t-ëng cña nã th«i... ... Nã thÉn thê nh×n xuèng ®-êng. Dßng xe cé tÊp nËp nèi ®u«i nhau, hèi h¶. Nã thÇm nghÜ, liÖu trong sè ®ã, cã th»ng ®µn «ng lý t-ëng cña nã kh«ng nhØ? Hµ néi 8/1998

455

Sö ký FPT 1988 - 1998

ChuyÖn x-a nh¾c l¹i
NguyÔn Quang Minh Trung t©m TÝch hîp hÖ thèng Hai th»ng con nhµ hä Gi¶ vµ hä Sö ch¬i víi nhau th©n l¾m, ®Òu lµ con mét. Nhµ hä Gi¶ th× giµu, hä Sö th× nghÌo. Th»ng con nhµ hä Gi¶ ngoµi lóc häc hµnh ra th× ch¼ng ph¶i lµm g×, cßn th»ng con nhµ hä Sö th× cßn ph¶i lµm gióp bè mÑ nã ®ñ thø nh-ng t×nh b¹n hai ®øa t-ëng chõng nh- hai anh em. N¨m Êy, trêi rÐt ®Ëm, nh÷ng ng-êi cao tuæi b¶o r»ng tõ tr-íc ch-a tõng cã n¨m nµo rÐt ®Õn thÕ, bÇu trêi ¶m ®¹m, c¸i rÐt nh- c¾t da c¾t thÞt mäi ng-êi, giã quÊt vun vót, ngoµi ®-êng ch¼ng thÊy bãng mét ai. Mét h«m c¶ nhµ hä Gi¶ cã viÖc ph¶i lªn tØnh h«m sau míi vÒ, v× trong nhµ còng cã chót cña n¶ nªn ph¶i ®Ó th»ng con ë nhµ tr«ng nhµ. Tèi ®Õn, buån, nã rñ th»ng b¹n hä Sö sang ch¬i tiÖn thÓ ngñ lu«n ë nhµ nã. Hai ®øa ®ãng chÆt cöa, ®èt than ®Ó s-ëi, nãi chuyÖn hµn huyªn, ®Õn nöa ®ªm chui vµo trong ch¨n thiÕp ®i. S¸ng sím h«m sau tõ tØnh vÒ, hä Gi¶ thÊy cöa nhµ ®ãng chÆt, gäi m·i kh«ng thÊy th»ng con më cöa bÌn thuª ng-êi ph¸ cöa x«ng vµo, trong nhµ th»ng con vµ b¹n nã ®· chÕt cøng tõ bao giê. Xãt con, nhµ hä Gi¶ tru trÐo m¾ng nhµ hä Sö, vu cho r»ng ch¾c con nhµ hä Sö bÇy trß nghÞch d¹i g× ®©y, lµm v¹ l©y ®Õn c¶ con nhµ nã, ®óng lµ c¸i gièng bÇn hµn ch¼ng ra g×, suèt ®êi kh«ng ngÈng mÆt lªn ®-îc. Nhµ 456

Sö ký FPT 1988 - 1998 hä Sö th× còng xãt con l¾m, nh-ng th©n phËn thÊp hÌn còng ch¼ng biÕt nãi g× ®µnh nuèt n-íc m¾t mµ ®Õn xin x¸c con m×nh vÒ. N¨m Êy trêi rÐt qu¸, c¸c cô rông nh- sung, nhµ thiªu x¸c cña vïng qu¸ t¶i, ng-êi chÕt xÕp hµng lò l-ît, hai th»ng con nhµ hä Gi¶ vµ hä Sö còng ph¶i chê, m·i ch-a ®Õn l-ît thiªu. Râ khæ ®-êng vÒ câi ©m còng ch¼ng ®-îc thuËn buåm xu«i giã. Nhµ hä Sö giµu cã l¹i quen biÕt nhiÒu, chê mét lóc bÌn ®ót tiÒn, nhê ng-êi c¹y côc cho con nhµ m×nh thiªu tr-íc, qu¶ lµ ai còng thÝch tiÒn, con nhµ nã ®-îc thiªu ngay. Nhµ hä Sö kh«ng cã tiÒn ®ót, chê m·i kh«ng ®-îc thiªu, ngê ®©u ®ang ph¶i chê bªn ngoµi th× th»ng con tØnh dËy, ho¸ ra lµ v× lóc ngñ ®èt than s-ëi nªn hÕt dÇn d-ìng khÝ, bÞ chÕt l©m sµng, ®Õn b©y giê míi tØnh. H«m Êy nhµ hä Sö ®èt ph¸o ¨n mõng, mêi c¬m c¶ xãm cßn nghe ®©u nhµ hä Gi¶ cã ng-êi bÞ ®iªn. Mïa ®«ng n¨m Êy nghe ®©u x¶y ra nhiÒu chuyÖn l¹ l¾m, mµ còng tõ tiÒn mµ ra c¶. Hµ néi 12/8/98

457

Sö ký FPT 1988 - 1998

Xin viÖc
Hå TrÝ Lu©n Phßng KHKD Ra tr-êng víi mét tÊm b»ng trung b×nh h¾n lao vµo chî ®êi víi hy väng t×m ®-îc mét c«ng viÖc víi ®ång l-¬ng cßm ®ñ ®Ó kiÕm c¸i g× ®ã nhÐt vµo måm ngµy ba b÷a. Qua mét ng-êi quen h¾n biÕt r»ng trªn ®êi cã tån t¹i mét c«ng ty víi c¸i tªn cã vÎ liªn quan ®Õn ¨n uèng nh-ng l¹i kinh doanh m¸y tÝnh. Tiªu chuÈn vµo ®©y ph¶i lµ thµnh viªn ®éi Olympic tin häc hay Ýt ra ph¶i toÐt m¾t tr-íc mµn h×nh vi tÝnh nhiÒu n¨m liÒn. H¬i cao! H¾n nghÜ. Nh-ng cø thö xem sao. Ch¼ng nhÏ hä kh«ng cã mét c«ng viÖc g× cÇn ®Õn søc khoÎ, c¸i mµ h¾n kh«ng thiÕu. §ªm tr-íc h«m ®i pháng vÊn h¾n thøc ®Õn tËn hai giê s¸ng luyÖn ®i luyÖn l¹i bµi diÔn v¨n, cè g¾ng tr×nh bµy mét c¸ch bãng b¶y c¸i mí kiÕn thøc phät phÑt ®· thu nhÆt ®-îc qua n¨m n¨m ®¹i häc. H¾n chµo tõ «ng g¸c cæng, chÞ tiÕp t©n chµo lªn ®Õn phßng gi¸m ®èc. T¹i ®©y ng-êi trùc tiÕp pháng vÊn h¾n lµ mét «ng to bÐo tr«ng kh«ng cã vÎ g× trÝ thøc l¾m mÆc dï cã mét cÆp kÝnh cËn lï lï trªn mòi. Sau mét håi xun xoe chµo hái, h¾n b¾t ®Çu tr×nh c¸c v¨n b»ng chøng chØ, nh÷ng thø nµy h¾n h¬i bÞ s½n, råi chuÈn bÞ 458

Sö ký FPT 1988 - 1998 tinh thÇn cho cuéc pháng vÊn mµ h¾n nghÜ lµ sÏ c¨ng th¼ng. GiÊu ®-îc c¸i dèt cña m×nh kh«ng ph¶i lóc nµo còng dÔ. - “CÊp ba chó häc ë ®©u”. §ã lµ c©u ®Çu tiªn h¾n ®-îc hái. Hµ! Hµ! §¸nh tróng vµo ®iÓm m¹nh cña m×nh. Lßng tù tin ë ®©u bçng kÐo vÒ µo ¹t, h¾n h¬i ngöng cao ®Çu rµnh rät nãi: - ”Chuyªn to¸n Tæng hîp ¹”. - “§-îc. Mai b¾t ®Çu ®Õn thö viÖc”. Ra ®Õn ngoµi ®-êng råi mµ h¾n vÉn kh«ng tin vµo tai m×nh. Ch¼ng nhÏ l¹i chØ ®¬n gi¶n vËy th«i sao. Nh-ng råi h¾n l¹i nghÜ, viÖc g× mµ m×nh ph¶i tù ti chø. Ch¼ng g× th× còng lµ d©n cùu chuyªn to¸n. H¾n vµ bän b¹n cïng líp vÉn th-êng tù cho lµ giái h¬n ng-êi. Giái ë ®©y nghÜa lµ kh«ng häc hoÆc cïng l¾m lµ chØ häc Ýt mµ vÉn biÕt nhiÒu. C¸i bän mät s¸ch mµ thµnh tµi th× ai mµ ch¼ng lµm ®-îc. Cø cè câ lÏ lµ xong. Cuèi cïng th× m×nh còng ®· b¾t ®Çu b-íc vµo ®êi ®-îc råi. “V-ît qua nµo còng khã kh¨n Hoµn thµnh nµo còng nhiÖm vô”. ¤ng gi¸m ®èc ®· b¶o h¾n vËy. Hay! Qu¸ hay.

459

Sö ký FPT 1988 - 1998

Ai vÒ Cöu Long Giang
NguyÔn Thµnh Nam Trî lý c«ng nghÖ Ngµy 2/8 anh Ch©u cã nh· ý rñ t«i ®i Trµ Vinh, mét trong nh÷ng tØnh cña §BSCL "g¹o tr¾ng n-íc trong" mµ t«i ch-a cã dÞp vµo th¨m. Khi b-íc ch©n lªn phµ B¾c Mü ThuËn nh×n dßng TiÒn Giang ngÇu ®ôc cuén sãng, kh«ng thÓ kh«ng nhí ®Õn c©u ca "Ai ®· tõng ®i qua Cöu Long Giang, Cöu Long Giang sãng trµo n-íc xo¸y" vµ "Ai vÒ Cöu Long Giang, v÷ng b-íc l-ít sãng ngµn". Mét c¶m gi¸c gÇn gòi khã t¶ cø b¸m lÊy t«i trong suèt ngµy h«m ®ã vµ thËm trÝ c¶ ngµy h«m sau. Rêi TP HCM xe cø däc theo Quèc Lé 1, v-ît qua v« sè nh÷ng kªnh r¹ch ®á ngÇu phï sa, xanh rên bãng dõa, ®Çy ¾p thuyÒn bÌ. §Ó ®Õn ®-îc Trµ Vinh, chóng t«i ph¶i qua 3 thÞ x·: Long An, Mü Tho, VÜnh Long. ChÝnh quyÒn nguþ tr-íc ®©y kh«ng bao giê ®Ó cho ®-êng quèc lé xuyªn qua gi÷a thÞ x·, nªn chóng t«i chØ ®-îc chøng kiÕn mÊy c¸i cæng chµo mµ th«i. §Æc ®iÓm næi bËt lµ tÊt c¶ c¸c nhµ ®Òu thÊp nhá, mang nÆng tÝnh d©n d·. Con ®-êng dÉn vµo thÞ x· Trµ Vinh rîp bãng c©y, hai bªn ®-êng toµn nh÷ng d·y nhµ tranh, kiÓu ë Hµ Néi ng-êi ta hay kinh doanh hµng ®Æc s¶n trong ®ã. Quang c¶nh thËt hiÒn hoµ. 460

Sö ký FPT 1988 - 1998 Chóng t«i cã bèn ng-êi (kh«ng kÓ l¸i xe). §Çu tiªn ph¶i kÓ ®Õn anh Hoµng Minh Ch©u, gi¸m ®èc FPT HCM. T«i rÊt thÝch anh ë sù trung thµnh víi kh¸ch hµng. Trong mçi cuéc nãi chuyÖn víi anh, kh¸ch hµng lu«n cã c¶m gi¸c lµ hä ®· lùa chän ®óng. Tuy nhiªn anh l¹i cã sù nh¹y bÐn kinh doanh, vµ kÕt thóc lµ th-êng ký ®-îc nh÷ng hîp ®ång cã lîi. Ngoµi Hµ Néi trõ mét sè tr-êng hîp rÊt c¸ biÖt, d-íi c¸ch nãi chuyÖn cña c¸c "managers" FPT, kh¸ch hµng th-êng ®Òu tá ra kÐm cái, vµ v× thÕ hä (c¸c managers) th-êng xuyªn ký víi kh¸ch hµng nh÷ng hîp ®ång rÊt hµo phãng. Hai ng-êi cßn l¹i lµ anh Ph-íc, gi¸m ®èc trung t©m d÷ liÖu GIS cña B¸ch Khoa thµnh phè vµ anh Dòng, Tr-ëng phßng ®o ®¹c b¶n ®å cu¶ Së ®Þa chÝnh TP. C¶ hai anh ®Òu sinh ra vµ lín lªn ë miÒn Nam vµ trong c¸ch nãi chuyÖn vÉn Ýt nhiÒu tá ra kÝnh träng mét sè thµnh tùu cña x· héi cò. V× x¸c ®Þnh lµ ®i ch¬i nªn t«i còng ch¼ng hái anh Ch©u vÒ môc ®Ých cña chuyÕn ®i, c©u chuyÖn cña chóng t«i chØ xoay quanh chñ ®Ò miÒn Nam vµ miÒn B¾c, cã lóc l¹i xen lÉn chÝnh trÞ nh- th-êng cã trong bÊt cø cuéc nãi chuyÖn kh«ng môc ®Ých nµo cña ng-êi ViÖt Nam. Anh Ph-íc giíi thiÖu cho t«i tØnh VÜnh Long lµ quª h-¬ng cña hai vÞ thñ t-íng: Ph¹m Hïng vµ Vâ V¨n KiÖt. §Þa ®iÓm mµ chóng t«i ®Õn lµ Së ®Þa chÝnh Trµ Vinh, n¬i ®Çu tiªn vµ duy nhÊt trong toµn quèc ®ang ¸p dông m¸y vi tÝnh vµ phÇn mÒm GIS trong viÖc lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh vµ cÊp b»ng kho¸n cho nh©n d©n. Khëi x-íng cuéc c¸ch m¹ng ®ã lµ anh Huúnh Kh¾c Thµnh, 35 tuæi, d¸ng ng-êi x-¬ng x-¬ng, ®eo cÆp kÝnh dµy cép, kh¸ gièng Kh¾c Thµnh nhµ ta. ChËm r·i, anh kÓ l¹i cho chóng t«i nghe viÖc anh ®· thuª hµng tr¨m c¸c em häc sinh phæ th«ng ®o ®¹c 461

Sö ký FPT 1988 - 1998 vµ xö lý sè liÖu nh- thÕ nµo. Råi khi thÊy bÊt lùc tr-íc ®èng sè liÖu qu¸ lín ®ã anh ®· thuyÕt phôc ®-îc l·nh ®¹o tØnh chÊp nhËn mua m¸y vi tÝnh, vµ nh÷ng ch-¬ng tr×nh trªn Foxpro ®· t¨ng n¨ng suÊt xö lý sè liÖu lªn h¬n 900% nh- thÕ nµo. (C¸i ®ã b©y giê ë Mü gäi lµ "Reenginering"). Gi÷a n¨m 1995 ra B¾c dù héi nghÞ vÒ GIS do Integraph vµ AppInfo tæ chøc, anh nung nÊu quyÕt t©m më chiÕn dÞch xin b»ng ®-îc cho thÝ ®iÓm vµ anh ®· thµnh c«ng trong viÖc thuyÕt phôc l·nh ®¹o tØnh. Khi ®-îc chñ tÞch TØnh hái: "ë VN ®· cã ai lµm c¸i nµy ch-a?" Anh ®· d¸m tr¶ lêi "Ch-a, nh-ng em lµm ®-îc". Mét bé m¸y gåm mét tr¹m lµm viÖc ch¹y Microstation (ch¹y trªn NT liªn kÕt víi SQL-Server), mét ploter Jet Design vµ mét m¸y scaner AO trÞ gi¸ 70K lµ mét sè tiÒn khæng lå ®èi víi ng©n s¸ch mét tØnh nghÌo nh- Trµ Vinh. T«i thùc sù kh©m phôc khi thÊy ®éi qu©n chØ cã 1-2 kü s-, cßn toµn bé lµ trung cÊp, sö dông thµnh th¹o nh÷ng m¸y míi hiÖn ®¹i, quÐt nh÷ng bøc kh«ng ¶nh (¶nh chôp tõ trªn kh«ng), vÐc t¬ ho¸, c¨n chØnh nghiªn cøu lËp tr×nh trªn SQL-Server... thùc hiÖn ®-îc nh÷ng c«ng viÖc mµ nh÷ng ®ång nghiÖp cña hä ë TP cã b»ng cÊp vµ ®iÒu kiÖn tèt h¬n nhiÒu vÉn ch-a lµm ®-îc. Anh Thµnh vµ anh em ë Trµ Vinh chØ cã mét mong muèn duy nhÊt lµ ®-îc ®i häc. T«i giËt m×nh v× thÊy sao mµ chóng ta thiÕu sù dòng c¶m vµ l·ng m¹n, thiÕu mét niÒm tin thËt sù vµo b¶n th©n. Lµm trong mét c«ng ty lín, ®-îc nu«i d-ìng bëi qu¸ nhiÒu b¹n bÌ thµnh ®¹t ë n¬i nµy n¬i nä, cã lÏ t«i vµ kh¸ nhiÒu anh em kü thuËt n÷a ë FPT ®· ®¸nh mÊt sù h¸o høc vµ ®am mª cña nh÷ng ng-¬× khai ph¸. LiÖu suèt ngµy quanh quÈn chuyÖn doanh sè, l-¬ng bæng chóng ta cã kh¸m ph¸ ra ®-îc ch©n trêi míi kh«ng? 462

Sö ký FPT 1988 - 1998 Buæi chiÒu kÕt thóc nh- th-êng lÖ víi b÷a nhËu miÒn T©y, n¬i mµ kh«ng khi nµo chñ l¹i hµi lßng khi kh¸ch ®øng lªn ra vÒ c¶. ChuyÕn xe ®ªm trªn ®-êng v¾ng vÎ lµm t«i l¬ m¬ suèt. §iÓm s¸ng duy nhÊt lµ nhµ m¸y La Vie ë Long An, n¬i ®· lËp nªn kú c«ng b¾t d©n ViÖt Nam ph¶i nhËn thøc r»ng n-íc l· lµ mét c¸i g× ®ã cßn quý h¬n x¨ng, dÇu nhiÒu. V©ng, sù thµnh c«ng ph¶i lu«n b¾t nguån tõ nh÷ng ý t-ëng t¸o b¹o!

463

Sö ký FPT 1988 - 1998

Nã...
Ph¹m Minh H¶i Trî lý Tæng gi¸m ®èc "Ng-êi FPT chóng ta lµm Ýt ¨n nhiÒu l¹i hay nãi phÐt..." ”XÐt cho cïng th× kÖ!“. Nã ®Ó ga ë møc nhá, ®Òu ®Òu. Võa ®i nã võa nghÜ: ”ë ®êi cßn nhiÒu thø ®¸ng nghÜ h¬n, chø nãi thÕ, nãi n÷a th× lµm g×!“. ”Mµy d¹i l¾m...“ - nã nhí l¹i lêi ng-êi ta ®· nãi víi nã. õ th× d¹i ®Êy. §· cã ng-êi kh«n ¾t ph¶i cã kÎ d¹i, chø kh«n hÕt c¶ th× ho¸ hçn mang µ...? Mµ c¸i ng-êi nãi víi nã ®iÒu Êy còng cã kh«n kh«ng? ThÕ giíi nµy mµ cø ph¸n xÐt ra lµm hai lo¹i D¹i-Kh«n th× ®¬n gi¶n qu¸. Thùc tÕ thÕ giíi phøc t¹p h¬n nhiÒu. ThÕ giíi víi nh÷ng con ng-êi nhá bÐ, ®«ng ®Õn møc qu©n nguyªn, kh«ng ph¶i vµ kh«ng thÓ t- duy theo lèi 0-1, Kh«n-D¹i ®-îc. Nã còng ®äc b¸o, nªn nã b¶o t- duy nh- vËy lµ duy ý chÝ. §èi víi nã, thÕ giíi nµy ph¶i lµ kho¶ng tõ ©m v« cïng kÐo tíi d-¬ng v« cïng, h¬n n÷a l¹i biÕn thiªn lung tung c¶. Gi¶ dô Kh«n-D¹i lµ quan träng th× giµ nöa lµ D¹i, thªm mét th»ng ngu d¹i nh- nã th× còng ch¶ cã ý nghÜa g×. NÕu nã lµ Kh«n, viÖc ph¶i ®øng cïng hµng víi nh÷ng «ng nh- Anh-xtanh, Newton... th× còng ch¶ cã g× lµ s-íng. 464

Sö ký FPT 1988 - 1998 Thùc sù ®èi víi nã, kh¸i niÖm Kh«n-D¹i kh«ng ph¶i lµ quan träng. Nã mØm c-êi khi nghÜ ®Õn c©u: ”Con ng-êi lµ h¹t c¸t, lµ tro bôi, lµ c©y sËy“. Suy nghÜ mung lung mét lóc, cuèi cïng nã ®i ®Õn kÕt luËn døt kho¸t: Lµ c¸t th× ®óng h¬n, v× c¸t nhiÒu nh- ®Êt. Nã cã triÕt lÝ sèng rÊt ®¬n gi¶n, nh-ng v« cïng uyªn th©m. Ai b¶o g× vÒ nã còng ®-îc, th«ng minh, d¹i khê hay vui tÝnh... thÕ nµo còng ®-îc. Nã ®· tõng tuyªn ng«n: ”C¸i quan träng lµ C« th-¬ng. C« th× th-¬ng em råi, thËm chÝ rÊt nhiÒu vµ ®«i khi rÊt nhiÒu c«. Riªng em, lµ phËn con s©u c¸i kiÕn, chØ cã hai ham muèn, hai ham muèn tét bËc, lµ lµm sao lu«n ®-îc th- gi·n, lµm b¹n cïng r-îi ngät dª bÐo, bªn c¹nh cã hång nhan tri kØ vµ ®-îc c¸c Anh th-¬ng“. Thùc chÊt ®èi víi nã, tÊt c¶ ®Òu kh«ng quan träng, kÓ c¶ c¸i tuyªn ng«n v« cïng ng¾n gän vµ sóc tÝch kia. ë chèn trÇn ai, víi nh÷ng ng-êi trÇn m¾t thÞt, vèn bÞ giíi h¹n bëi nh÷ng Dôc, nh÷ng TÇm th-êng, mÊy ai nghe ®iÒu Êy mµ hiÓu ®-îc, mÊy ai hiÓu ®-îc mµ lµm ®-îc! §au ®¸u trong lßng, nã cho r»ng nã ®· ®¹t møc th-îng thõa trong giíi giang hå h¶o h¸n, bëi nã ®· V« vi, bëi nã ®· nãi lªn ®-îc ®iÒu Êy, hiÓu ®-îc ®iÒu Êy, th«ng tuÖ ®-îc ®iÒu Êy vµ hµnh l¹c ®-îc ®iÒu Êy. Cã ®-îc bèn ®iÒu Êy ph¶i lµ bËc Tr-îng phu. Cã ®-îc bèn ®iÒu Êy, nã lo g×! C¸i quan träng nhÊt ®èi víi nã lµ nã lµ nã, nã to con, nã lùc l-ìng, nã khoÎ m¹nh, ®õng cã èm ®au g×, th-êng xuyªn lµm Èn sü mµ ngao du tíi chèn r-îi ngät dª bÐo cïng víi nh÷ng hång nhan tri kØ. Nã thÊy ®êi thËt lªn h-¬ng. Nh÷ng hang ®éng lµ n¬i nã th-êng lui tíi ngao du, thùc sù trë thµnh chèn Bång lai. Nã l¬ m¬, nã sê so¹ng, nã 465

Sö ký FPT 1988 - 1998 mª mÈn, nã t¬i bêi, thØnh tho¶ng l¹i tîp mét ngôm r-îi, ®îi cho l-ìi vµ miÖng c¶m nhËn ®-îc c¸i vÞ cay nång vµ th¬m lùng bèc lªn tíi ®Ønh mòi, nã míi ®-a ®Èy mét l¸t th¨n dª... §èi víi nã thÕ lµ nhÊt. Ngµy x-a th× vua Ng«, ngµy nay th× Bin Clinton hay mÊy c¸i «ng g× to to kh¸c... tÊt c¶ còng røa, còng ch¼ng b»ng nã ®-îc. Mµ c¸c vÞ Êy còng kh«ng thÓ b»ng nã thËt, bëi nã trÎ h¬n, nã khoÎ h¬n. Nã ch¼ng cÇn ph¶i gi÷ g×n ý tø g× c¶. ThÝch ¨n lµ nã ¨n, thÝch uèng lµ nã uèng, thÝch nghÞch ngîm lµ nã nghÞch ngîm. Nã tù do, chø c¸c vÞ kia, mÆc dï còng thÝch ®ñ thø nh- nã th«i, thËm chÝ cßn thÝch nhiÒu h¬n nã, nh-ng hoÆc gi¶ ph¶i ý tø k×m nÐn v× sî ng-ßi ta ®¸nh gi¸ ®¹o ®øc, råi c¸c phe ph¸i lÊy ®Êy lµm chøng cø mµ dÌ bØu, tõ ®ã bÞ mÊt ghÕ, mÊt chøc, hoÆc chÝ Ýt còng giµ råi, søc cã h¹n, nhiÒu lóc vµ trong nhiÒu kho¶n, nhÊt lµ c¸i kho¶n Êy, thÌm l¾m nh-ng bÊt lùc. Nã cho r»ng ë ®êi kh«ng cã g× ngu xuÈn b»ng sù tù k×m chÕ vµ giam h·m chÝnh c¸i th»ng m×nh. Cã ng-êi b¶o nã lµ con ng-êi kh«ng may m¾n. Cã nhiÒu ®iÒu ng-êi ta b¶o víi nã hoÆc b¶o vÒ nã, nã ®Òu coi lµ tÐp. Lóc Êy tr«ng nã ngé vµ ®¸ng yªu ra phÕt. Tai nã dáng lªn nghe, cßn m¾t th× chíp chíp, Êy lµ nã ®ang c¶m ®éng vµ s©u l¾ng l¾m, sau cïng thÓ nµo nã còng nhe r¨ng ra c-êi ng©y ng« kiÓu dµn hoµ. §óng lµ chØ duy nhÊt cã mét ®iÒu lµm nã b¨n kho¨n, Êy lµ khi ng-êi ta b¶o nã lµ con ng-êi kh«ng thµnh ®¹t. Tr-íc kia nã lµ th»ng v« t- l¾m. Nh-ng ®ªm nay, lóc nµy, tõ Qu¶ng B¸... nã ®ang khËt khõ lÇn håi trë vÒ...

466

Sö ký FPT 1988 - 1998 ThËt khæ cho nã, trong lóc t©m tr¹ng thÕ nµy... nã l¹i nghe thÊy tiÕng dÕ r©m ran. Mét m×nh lÇm lòi trong ®ªm khuya, tiÕng dÕ kªu nghe cµng nøc në. TiÕng dÕ nØ non mµ Çm Ü, cßn nã th× c« qu¹nh. ChØ võa n·y th«i, ®· cã bao th»ng, kÓ c¶ bao nhiªu lµ con trong c¬ quan nã, mÆc dï ®· cã chång råi nh-ng vÉn cßn mòm mÜm vµ ph¬i phíi l¾m, chóng cø h¸ måm ra mµ nghe nã bèc phÐt, xem nã træ tµi, ¸nh m¾t chóng long lanh nh×n nã, lé hÕt c¶ quang d©m, ®Çy nÐt t¸n th-ëng bî ®ì, Êy thÕ mµ võa míi gi¶i t¸n mét c¸i, chóng ®· vå lÊy xe mµ tÕch, mµ vót, bá l¹i nã mét m×nh, tr¬ träi víi tiÕng dÕ ®ªm... Mét m×nh víi mµn ®ªm s©u l¾ng, nh÷ng ý nghÜ trong ®Çu nã vôt trë nªn s¸ng l¸ng. Nã thÊy c« ®¬n, v« väng. Nã ng-íc nh×n bÇu trêi. PhÝa xa th¼m, mu«n triÖu v× sao lÊp l¸nh nh×n nã nh- bìn cît. Nã giËt m×nh nhËn ra vÎ ®Ñp mªnh mang huyÒn diÖu cña vò trô. Mét nçi buån l©ng l©ng x©m chiÕm t©m hån. Nã thÊy con ng-êi, trong ®ã cã nã, thËt nhá nhoi, thËt yÕu ®uèi vµ Ých kØ. Nã thÊy nã ®· ch¼ng lµm ®-îc g× cho ®êi. Mét m×nh thui thñi, nã ®· ch¼ng lµm ®-îc g× lín lao cho nã ngoµi chuyÖn mua ®-îc vµi con xe m¸y vµ c¨n nhµ 70 m2 n»m gi÷a trung. t©m thµnh phè. Nh-ng nh÷ng c¸i ®Êy ®èi víi nã còng thËt tÇm th-êng, thËt qu¸ tÇm th-êng, kiÓu nh- Brasil ®¸ bãng víi Lµo vµ th¾ng 2-1. Nã thÊy nã ch¼ng lµ g× c¶. Kh¼ng ®Þnh nh÷ng tr»n träc Êy lµ tiÕng dÕ r©m ran, chóng vÉn ng©n nga h¸t, v« t- vµ gi-êng nh- coi nã kh«ng cã trªn ®êi nµy. Khi hiÓu ra ®iÒu ®ã, nã l¹i ngÈng lªn phÝa trêi cao, víi ¸nh m¾t ®Çy thµnh kÝnh pha chót cÇu khÊn thùc sù, nã lÈm bÈm: ”M×nh lµm ®-îc c¸i g×?". Trong ®Çu nã Çm vang nh÷ng lêi m¾ng chöi: ”Chó ch¼ng lµm ®-îc c¸i ®Ðo g× c¶", ”Chó lµm viÖc nh467

Sö ký FPT 1988 - 1998 cøt...". Nã thë dµi ®¸nh th-ît mét c¸i. Nã quyÕt ®Þnh dõng xe... bëi nã qu¸ buån, qu¸ buån ®i tiÓu. TiÕng tå tå lµm cho lò dÕ ven ®-êng lÆng ®i ng¬ ng¸c, mét lóc th«i. Sau khi nhËn ra tiÕng Êy ph¸t ra tõ hµnh ®éng tôc tÜu cña mét c¸i m¸y n-íc nhá xÝu ai ®Êy võa míi më, lò dÕ l¹i gµo lªn trong b¶n tr-êng ca bÊt tËn, r©m ran ®Õn miªn man... Nã b¨n kho¨n, nã tr»n träc, nã t©m tr¹ng l¾m. ThÕ råi gi÷a ®ªm tèi mung lung, nã nghªu ngao theo mét ®iÖu hß d©n d·: "ThÕ nµo lµ D¹i Kh«n? V« t- ®i... Cø cho lµ D¹i Kh«n! V« t- ®i... Nh- thÕ lµ D¹i Kh«n! V« V«...t- ®i... t- ®i... t- ®i". Nã rÊt Ýt khi nghªu ngao. Ngµy x-a, lóc cßn bÐ, nh÷ng lóc buån bùc hay kh«ng võa lßng ®iÒu g× ®ã cña ®êi, nã khãc, n-íc m¾t nã ch¶y ra, vµ nçi buån trong v¾t còng tr«i trµn trªn bê mi. Trong khu phè v¾ng vÎ, ng-êi ta rÊt Ýt khi thÊy nã khãc nhÌ, nã ®-îc tiÕng lµ ®øa trÎ ngoan ngo·n, hiÒn lµnh. Lín lªn, nã häc ®ßi mÊy «ng anh ngoµi phè, th-êng th× häc toµn nh÷ng ®iÒu ví vÈn. Vµ nã uèng r-îu mçi khi buån ch¸n mét ®iÒu g× ®Êy. Sau nµy, khi ra ®êi, may m¾n cho nã lµ gÆp toµn ng-êi tèt, nªn nã bá ®-îc ®iÒu ví vÈn häc ®-îc ngµy x-a cña ®-êng phè lam lò mµ ®¹i biÓu lµ c¸nh v¨n nghÖ sü, ®· nghÌo hÌn l¹i cßn m¾c bÖnh thñ d©m tinh thÇn: tù cho m×nh tµi, m×nh giái - nã tõ bá h¼n viÖc uèng r-îu tiªu sÇu. Tuy vËy, uèng r-îu th× nã vÉn 468

Sö ký FPT 1988 - 1998 vÉn uèng, cã phÇn nhiÒu h¬n, nh-ng ph¶i cã ®å nh¾m lµ dª bÐo vµ hång nhan tri kØ. Dª bÐo vµ hång nhan tri kØ còng lµ thø nã häc ®-îc ë phim tr-ëng Hång K«ng hoÆc phim t©m lÝ chiÕn ®Êu cña §øc, ë c¸c nh©n vËt anh Hai, anh Ba, ¨n vËn comple ngo¹i, dµy ý ®en bãng vµ tiªu tiÒn nh- n-íc, ®· thÕ l¹i cßn b¾n sóng lôc hai tay nh- mét, ch¼ng sî mÖt vµ kh«ng lo ®Õn ngµy hÕt ®¹n. ”C¸c ®¹i ca - nã b¶o - b¾n th× còng th-êng nh-ng ®-îc c¸i hay b¾n“. Nã sùc nhí lµ cã hÑn c« b¹n g¸i ë nhµ. ”Th«i, ph¶i vÒ th«i, nghÜ ngîi lµm chã g× cho mÖt. H·y cè rñ vµ thuyÕt phôc c« b¹n g¸i ch¬i trß b¾n sóng, bëi b¾n sóng lôc lµ mét trß hay, b¾n song lµ ngñ. Ngµy mai thøc dËy sÏ lµ mét buæi b×nh minh!". Nã rå ga phãng vót ®i. Mét m×nh ®¬n ®éc, nã ®i xuyªn qua thµnh phè, xuyªn qua mµn ®ªm m¸t r-îi vµ tÜnh lÆng, bá l¹i ®»ng sau nh÷ng tiÕng dÕ nØ non.

469

Sö ký FPT 1988 - 1998

MÆc mini juyp ngåi xæm trªn dluËn mµ sèng!
NguyÔn Thanh B×nh Trung t©m B¶o hµnh §©y lµ mét sù kiÖn lÞch sö næi bËt cña Trung t©m B¶o hµnh, tr-íc ®©y chØ l-u hµnh néi . Th-a c¸c b¹n, Noel n¨m nay (1996) sÏ cã mét sù kiÖn träng ®¹i x¶y ra. N÷ th- ký xinh ®Ñp cña Trung t©m B¶o hµnh NguyÔn DiÖu Hång sÏ chuyÓn nhµ tõ cuèi ®-êng §éi CÊn sang Khu tËp thÓ Thµnh C«ng, chÊm døt thêi kú hao t©m tæn trÝ ®Ó tÝnh kÕ bµy m-u. Nh©n lóc r¶nh rçi, t«i ®· tiÕn hµnh mét cuéc pháng vÊn víi c«: - Sù diÖu kú nµo ®· ®-a em v-ît qua bao khã kh¨n vÊt v¶ ®Ó thùc hiÖn cuéc chuyÓn nhµ nµy? - Ph-¬ng ch©m cña em lµ mÆc mini juyp ngåi xæm trªn d- luËn mµ sèng, anh ¹. Chµ, t«i thÇm nghÜ, ch¾c th»ng cha cã tªn lµ D- LuËn m¶i h¸ hèc måm ra mµ nh×n nªn kh«ng nãi ®-îc n÷a. NghÜ ®o¹n, t«i hái tiÕp c©u thø hai: - Em cã thÓ cho biÕt qu¸ tr×nh dÉn tíi viÖc nµy kh«ng?. 470

Sö ký FPT 1988 - 1998 NgËp ngõng mét chót, Hång rót trong tói ra mét tê giÊy A4 gÊp t- ®-a cho t«i: - §©y, t©m t- t×nh c¶m cña em gãi c¶ trong nµy, anh xem ®i. T«i gië ra vµ say s-a ®äc: Em tªn lµ NguyÔn DiÖu Hång Nay ®µ h¨m s¸u trong lßng h¬i lo Lo m×nh sÏ bÞ tån kho Cho nªn em quyÕt look for mét chµng §ªm ®ªm em ng¾m chÞ H»ng M¬ m×nh xinh ®Ñp nh- tr¨ng trªn trêi... (!?) Giêi ¬i may qu¸, l¹y giêi Anh giai bçng rít gi÷a ®êi em ®©y T¸m hai t¸m chÝn trao tay Cña em cã mét chót nµy lµm tin Chao ¬i em nhí nh- in C¸i ngµy anh Êy gÆp em, c¸i ngµy... Tuy r»ng anh cã h¬i gÇy Tãc tai mét mí ®· ®Çy tuyÕt s-¬ng Nh-ng mµ em vÉn cø th-¬ng

471

Sö ký FPT 1988 - 1998 MÆc bao miÖng l-ìi ®êi th-êng giÌm pha §«i ta nguyÖn sèng ®Õn giµ (Tõ nay ®Õn ®Êy ch¾c lµ... ba n¨m?) Tiªn s- bè mÊy th»ng h©m Cø ®em chuyÖn Êy th× thÇm nhá to §êi bµ th× bµ ph¶i lo Th»ng nµo cßn nãi bµ t¸t cho mÐo måm. §äc xong t«i sî hÕt hån. Lì Hång ®iªn tiÕt cho ¨n ®ßn th× nguy. Sau mét lóc håi t©m tÜnh trÝ, t«i rôt rÌ lÝ nhÝ hái Hång: - Nghe nãi tr-íc ®©y Hång víi CUONGNT cã quan hÖ trªn møc t×nh c¶m, sao hiÖn nay l¹i x¶y ra t×nh tr¹ng Sugar I I go, sugar you you go (t¹m dÞch lµ §-êng em em ®i em ®i, ®-êng anh anh phi anh phi ) thÕ nµy? Ban ®Çu Hång cói ®Çu kh«ng nãi. Khi c« ngÈng lªn, t«i thÊy d-êng nh- trong m¾t c« cã mét lµn khãi x¸m bay ngang rÊt nhanh, ph¶i tinh ý l¾m míi nhËn thÊy. C« l¹i rót tiÕp trong tói ra mét tê giÊy n÷a: õ th× anh C-¬ng còng ®Ñp trai õ th× anh cã thÓ cã tµi Nh-ng lªn nöa dèc anh ®· tôt Nªn em còng ®µnh ph¶i good bye.

472

Sö ký FPT 1988 - 1998 Th× ra lµ thÕ, vËy mµ thiªn h¹ cø ®ån thæi nh÷ng chuyÖn ®©u ®©u. T«i nh- ng-êi võa tõ chç tèi b-íc ra chç s¸ng. C¶m gi¸c nµy ®· ®-îc Tè H÷u nãi tíi trong ®o¹n th¬: Tõ Êy trong t«i bõng n¾ng h¹. MÆt trêi ch©n lý chãi qua tim. T«i hái nèt c©u cuèi cïng: - ThÕ em cã g× muèn nh¾n víi CUONGNT kh«ng, anh sÏ nhê EMAIL chuyÓn gióp. Th¸i ®é Hång trë nªn kiªn quyÕt l¹ th-êng, c« rót ph¾t ra tê giÊy thø ba, nhÐt vµo tay t«i nhê chuyÓn gióp. NÕu biÕt r»ng em s¾p lÊy chång Trêi ¬i! ng-êi Êy cã buån kh«ng? Ch¾c h¼n má hµn tõng ®ªm l¹nh N»m khãc bªn hai côc nhùa th«ng. Ng-êi ¬i xin h·y cè quªn Hång Dïng bia mµ t-íi t¾t löa lßng NÕu ®-îc kiÕp sau xin -íc hÑn §õng ph¸ ®¸m em tèi ®éng phßng.

473

Sö ký FPT 1988 - 1998

Trë vÒ
TrÇn Quèc ThÞnh Trung t©m TÝch hîp hÖ thèng Chóng t«i n»m ng¶ ng-êi trªn nh÷ng chiÕc ghÕ ph« t¬i lµm b»ng nh÷ng song gç cã buéc d©y hai bªn, ®Æt däc theo b·i biÓn Cöa Lß, kh«ng gian m¸t dÞu vµ ªm ¶. ThØnh tho¶ng mét lµn giã -ít ®Ém thæi vµo, m¸t mÎ. Ngoµi biÓn, lÊp l¸nh nh÷ng ¸nh ®Ìn h¾t ra tõ nh÷ng chiÕc tµu thuyÒn tr«ng thËt sèng ®éng vµ n¸o nhiÖt. - Ngµy x-a lóc bän anh ®i biÓn, nhiÒu khi nh×n nh÷ng c¸i ®Ìn nµy cø t-ëng lµ ®Êt liÒn. - Anh Dòng ”L¬n §¬n“ tù nhiªn b¶o - Chó nµy, chó cø ®i ra ngoµi th× chó sÏ thÊy, quen mµ nhiÒu khi còng hay bÞ lÇm l¾m. T«i nheo m¾t nh×n nh÷ng chÊm s¸ng lÊp lo¸ vµ nhí ®Õn mét c©u cña mét th»ng tõ thêi cßn cëi truång thæi s¸o, c¸i th»ng rÊt hay hµn huyªn chuyÖn ”sù ®êi“. Nã b¶o: ”c¸i g× nh×n xa th× còng t-ëng lµ ®Ñp c¶, ®Õn gÇn míi thÊy thèi!“. Thèi lµ qu¸ ®óng, th× râ qu¸ cßn g×, t«i bËt c-êi khi nhí ®Õn c¸i danh tõ ®Ò m« mµ d©n tin häc th-êng hay thÝch nãi. Qu¶ thËt, lóc ®Ò m« th× c¸i ®Õch g× tr«ng còng ngon m¾t c¶. Mµ cã ngon m¾t th× kh¸ch hµng míi s-íng, s-íng 474

Sö ký FPT 1988 - 1998 th× míi mãc tói ra, mãc tói ra th× míi cã tiÒn. TiÒn th× ai còng cÇn c¶! - Håi ®ã bän anh ë M· Lai, bän nã giµnh giËt, trém c-íp cña nhau tõng ngµy, nhiÒu khi chÕt lóc nµo kh«ng biÕt! µ, th× ra anh ®ang kÓ c¸i chuyÖn anh phiªu b¹t ®Õn n¬i ®Êt kh¸ch quª ng-êi. C¸i chuyÖn nµy th× t«i cã biÕt, biÕt mµ ch-a bao giê nghe anh kÓ c¶. T«i ch-a muèn hái ngay, v× biÕt ®©u anh l¹i chØ lµ buét måm mµ nãi ra nh- vËy. T«i yªn lÆng vµ nh×n lªn bÇu trêi, bÇu trêi ®Çy sao vµ tr¨ng, nh÷ng v× sao lÊp lo¸ vµ xa tÝt, xa nh- nh÷ng -íc väng cña con ng-êi trong nh÷ng c©u truyÖn cæ cã hËu. Håi bÐ, t«i vÉn th-êng m¬ cã mét ngµy m×nh ®-îc rong ch¬i ë nh÷ng ®¹i d-¬ng mªnh m«ng vµ ng¾m nh×n nh÷ng bÇu trêi trong xanh bao la. §óng lµ nh÷ng giÊc m¬ trÎ con ªm ®Òm vµ... ví vÈn. Mét lóc sau, t«i d¹m hái: - Håi ®ã anh Dòng ®i víi ai? Anh tù nhiªn bËt c-êi, tiÕng c-êi trong cæ häng cña nh÷ng ng-êi miÒn Nam kh«ng vang vµ to nh- cña ng-êi miÒn B¾c, nh-ng còng chøa ®ùng sù thó vÞ. - Håi ®Êy anh ®i còng tù nhiªn th«i. M×nh cã mét th»ng b¹n, th©n nhau l¾m. Mét h«m anh ®ang ch¬i ë ngoµi s©n, nã qua nhµ anh vµ gäi anh ra cæng. ThÊy nã cÇm c¸i tói s¸ch anh hái nã s¾p ®i ®©u, nã b¶o nã s¾p ®i v-ît biªn víi bè mÑ nã. Nã rñ anh cã ®i theo kh«ng, anh b¶o cã ®i vµ thÕ lµ vµo lÊy mÊy bé quÇn ¸o ch¹y ra ®i lu«n. - Hay nhØ, thÕ anh ®i kh«ng ph¶i mÊt tiÒn µ?

475

Sö ký FPT 1988 - 1998 - Kh«ng, m×nh cø ®i sang bªn xong råi viÕt th- vÒ cho gia ®×nh. D¹o ®ã, nhµ anh còng thuéc lo¹i kh¸ gi¶, mÊy «ng tæ chøc còng biÕt «ng giµ anh. Håi Êy anh míi cã 13 tuæi. Sang ®Õn M· Lai anh biªn th- vÒ, nh-ng «ng giµ anh giÊu biÖt, kh«ng cho bµ néi anh biÕt v× sî b¶ lo. Sau ®Êy hai n¨m kh«ng biÕt tin tøc g× cña anh bµ néi anh buån qu¸ mµ chÕt. Nhµ cã hai con trai lín th× ®i biÖt, nhiÒu khi anh nghÜ anh còng th-¬ng b¶. §óng lµ d¹o ®ã trÎ con m×nh còng ch-a biÕt nghÜ lµ g×. Anh Dòng ngõng lêi, t«i n»m im vµ t-ëng t-îng ®Õn h×nh ¶nh mét cËu bÐ 14 tuæi, vai mang tói s¸ch l-u l¹c trªn mét hßn ®¶o xa tÝt bªn xø M· Lai xa x«i nµo ®ã. Mét vµi ng-êi ®i d¹o trªn b·i biÓn ban ®ªm ®i qua tr-íc mÆt chóng t«i. Vµi ng-êi ®i xuèng n-íc cho sãng x« vµo ch©n. Cã mét vµi c« g¸i ¨n mÆc hë hang ®i l¹i, t«i ®o¸n hä lµ ”ca ve“, t«i kh«ng d¸m ch¾c nh-ng c¸i c¸ch ®i ®øng -ìn Ño b¹o d¹n vµ c¸ch nh×n ch»m ch»m cña hä nh×n còng ®o¸n ra. - Mµ ®i håi ®Êy ghª l¾m, cø ra gÇn ®Õn phao sè kh«ng lµ bÞ biªn phßng ®uæi, th-êng ghe cña nh÷ng ng-êi v-ît biªn bao giê còng ph¶i l¾p hai m¸y lªn ch¹y nhanh h¬n. Nh-ng ng-êi ta gäi loa m×nh kh«ng dõng l¹i th× ng-êi ta b¾n, ®¹n cø chiu chÝu trªn nãc tµu. Anh nhí cã «ng tr-ëng tµu, æng liÒu l¾m, bÞ b¾n vµo vai mµ æng vÉn cßn ®øng l¸i ®-îc. Ng-êi phô tµu th× v× bÞ sãng to qu¸ hÊt xuèng n-íc, may mµ æng b¸m ®-îc vµo thµnh tµu, mµ ngã ra chØ thÊy mçi mét bµn tay æng trªn mÐp tµu, tr«ng ghª ¬i lµ ghª. ¤ng tr-ëng tµu nghÑn ngµo b¶o, mµy trÌo lªn ®-îc th× trÌo, bän tao còng kh«ng ra cøu ®-îc ®©u! Bëi v× lóc Êy muèn ra còng kh«ng ra ®-îc, nÕu kh«ng sãng ®¸nh rít xuèng n-íc còng bÞ ®¹n b¾n tróng. ThÕ mµ cuèi cïng æng còng lªn 476

Sö ký FPT 1988 - 1998 lªn ®-îc thuyÒn vµ mäi ng-êi tho¸t ®-îc ra ngoµi phao sè 0. Anh Dòng ngõng lêi, khÏ ®¶o ®¶o ch©n xuèng c¸t. C¸t ë ®©y dµy hµng mÐt, mÞn mµng vµ m¸t l¹nh. T«i vôc ch©n s©u vµo trong c¸t vµ nghÜ ®Õn h×nh ¶nh nh÷ng con ®µ ®iÓu vïi ng-êi xuèng c¸t, qu¶ chóng thËt lµ nh÷ng con vËt kh«n ngoan! - Sau ®ã bän anh ®Õn M· Lai. Håi ë bªn ®ã anh ®-îc xÕp vµo lo¹i c« nhi, tøc lµ trÎ em d-íi tuæi thµnh niªn l¹i kh«ng cã ng-êi nhµ th©n thÝch, mµ bän c« nhi bªn ®ã th× ®è ai d¸m ®éng vµo. ë cø kho¶ng 4 th»ng mét phßng, vÉn ®-îc ®i häc hµnh b×nh th-êng. Cã c¸i b¶ ng-êi Anh ë Liªn hîp Quèc b¶ th-¬ng m×nh l¾m. B¶ lo cho m×nh tõ chç ¨n, chç häc, b¶ cßn ®i hái c¸c n-íc ®Ó t×m n¬i cho m×nh nhËp quèc tÞch. Sau ®Êy b¶ xin cho m×nh vµo Anh, nhËp quèc tÞch ë ®ã. Anh ë nhµ cña héi ch÷ thËp ®á kho¶ng ba n¨m, häc xong cÊp ba th× ®ç vµo ®¹i häc. Nhµ n-íc cho m×nh mét c¨n nhµ ë. - Trêi, s-íng thÕ. ThÕ häc hµnh bªn ®Êy cã tèn tiÒn kh«ng h¶ anh? - Kh«ng, anh thi ®Ëu vµo ®iÓm cao, v× thÕ ®-îc häc bæng ®i häc. Anh häc ë mét tr-êng t- cña Mü, sau ®ã ba n¨m th× ra tr-êng, vµo häc tiÕp cao häc. Bän ë bÓn nã nÓ ng-êi m×nh trong chuyÖn häc hµnh l¾m. - ThÕ anh quen vî anh thÕ nµo? - Håi ®Êy b¶ còng ë bªn ®ã víi bè b¶. Bè b¶ lµ §¹i sø ViÖt Nam ë bªn Anh. Håi anh yªu b¶ bè b¶ kh«ng thÝch l¾m, æng sî ¶nh h-ëng ®Õn uy tÝn cña æng. Anh biÕt thÕ nªn còng rÊt ng¹i ®Õn nhµ æng, sî ng-êi ta ngã ra ngã vµo. 477

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nh-ng æng còng kh«ng cÊm ®o¸n con g¸i cña m×nh, v× thÕ anh míi cã ®iÒu kiÖn yªu b¶. - Sau ®ã sao anh l¹i vÒ ViÖt Nam? - Bè b¶ kh«ng muèn b¶ sèng ë bªn Êy, æng chiÒu b¶ l¾m lªn rÊt th-¬ng b¶, sî b¶ ph¶i sèng xa gia ®×nh, æng b¾t b¶ ph¶i vÒ. - ThÕ lµm sao anh xin ®-îc viÖc ë ViÖt Nam? - Håi ®Êy b¶ vÒ n-íc tr-íc, b¶ ®i hái viÖc cho anh. B¶ b¶o ë FPT ®ang cÇn ng-êi lµm, thÕ lµ anh ®¸p m¸y bay sang lu«n. H«m ®Çu tiªn gÆp anh Nam, anh còng kÓ ®Çu ®u«i c©u chuyÖn cho ¶nh. ¶nh hái anh ®ñ chuyÖn bªn ®Êy, tÝnh ¶nh rÊt dÔ gÇn, thÕ lµ anh vµo lu«n phßng phÇn mÒm lµm, ë ®Êy kho¶ng hai n¨m råi lªn trªn nµy, chó biÕt råi ®Êy! D-êng nh- ®· kÓ qu¸ nhiÒu, anh Dòng cã vÎ mÖt mái, anh thë ®Òu ®Òu. T«i còng kh«ng muèn hái g× lµm cho anh thªm mÖt. Ngµy t«i vµo c«ng ty anh ®· vµo, t«i cã nghe nãi nhµ anh ë Lu©n §«n, t«i rÊt tß mß mµ kh«ng bao giê d¸m hái. Qu¶ thËt t«i còng kh«ng ngê anh, mét con ng-êi ngµy ngµy ®Õn c«ng ty lµm viÖc, ®Òu ®Æn vµ cÇn mÉn, th©m trÇm vµ hiÒn lµnh, nh- bao nhiªu ng-êi kh¸c trong ®¹i gia ®×nh c«ng ty nµy l¹i cã c¶ mét qu¸ khø ®Çy khóc khuûu vµ sãng giã ®Õn nh- vËy. Tù nhiªn trong t«i hiÖn lªn h×nh ¶nh nh÷ng ®µn chim ph-¬ng nam bay trªn ®¹i d-¬ng mªnh m«ng, chóng v-ît qua bao gian tru©n vµ hiÓm nguy, cø bay ®i bay ®i m·i, ®Ó ®Õn mét ngµy l¹i quay vÒ n¬i sinh ra, n¬i b×nh yªn, ªm ®Òm vµ Êm ¸p.

478

Sö ký FPT 1988 - 1998

Oanh vµng
NguyÔn B¸ Ngäc FCD HCM Trong cuéc sèng nhiÒu ®iÒu t-ëng nh- kh«ng thÓ th× còng chÝnh lµ nh÷ng ®iÒu hay x¶y ra nhÊt. Mét tiÒn ®¹o mét m×nh mét bãng ®èi diÖn víi thñ m«n vµ chØ c¸ch khung thµnh cã hai ba th-íc th«i vµ mäi ng-êi nghÜ ngay r»ng viÖc ghi bµn lµ chuyÖn ®-¬ng nhiªn vµ ng-êi ta cßn g¸n cho lµ "®¸ ra ngoµi cßn khã h¬n lµ ®¸ vµo l-íi", nh-ng anh l¹i ®¸ ra ngoµi. §óng lµ ®êi! - Alo! Xin lçi cã ph¶i c«ng ty FPT? ¹? - V©ng, th-a chÞ ®©y lµ c«ng ty FPT, ChÞ cÇn g× kh«ng

- D¹ em tõ c«ng ty Trïng D-¬ng. H«m tr-íc em cã mua bªn anh bé m¸y hiÖu Compaq, kh«ng biÕt lµm sao mµ h«m nay nã kh«ng ch¹y ®-îc anh ¹. - ña, chÞ cã thÓ nãi râ h¬n ®-îc kh«ng ¹? - D¹, khi mÊy anh qua l¾p th× m¸y vÉn ch¹y b×nh th-êng, mµn h×nh hiÖn lªn mÊy c¸i l¸ cê bay bay tr«ng rÊt 479

Sö ký FPT 1988 - 1998 hay nh-ng s¸ng nay khi vµo c«ng ty em bËt m¸y lªn th× hiÖn toµn thø tiÕng g× tr«ng kh«ng ph¶i lµ tiÕng t©y mµ còng kh«ng ph¶i lµ tiÕng ta, thÕ lµ em t¾t m¸y. Em ch¼ng hiÓu nã lµ lµm sao? - VËy chÞ cã thÓ cho ng-êi mang m¸y tíi c«ng ty FPT ®-îc kh«ng ¹? - Em ph¶i ®-a tíi ®©u vËy anh? - ChÞ cã thÓ cho ng-êi mang tíi 120 Ký Con nghe chÞ. - VËy c¸m ¬n anh, em sÏ cho ng-êi mang tíi ®ã ngay, chµo anh. - Chµo chÞ, µ xin lçi chÞ tªn g× vËy ¹? - D¹ em tªn H¹nh, Hoµng Mü H¹nh. - C¸m ¬n chÞ, hi väng sím ®-îc gÆp chÞ. Hµ bu«ng m¸y xuèng nÐt mÆt tr«ng rÊt hín hë vµ la to¸ng lªn “¤i, thËt lµ oanh vµng thá thÎ. TiÕng nµng nhrãt mËt vµo tai ta, -íc g× nµng còng ®Ñp nh- giäng nµng nãi vËy”. Hµ ®i l¹i lßng b©ng khu©ng tù hái "T¹i sao m×nh l¹i cã nh÷ng ý nghÜ ng©y ng« thÕ nhØ?". Hµ nh- tù an ñi m×nh "ThØnh tho¶ng cã ®«i ng-êi tö tÕ nh- vËy còng ®-îc chø nhØ. Kh«ng bï cho nh÷ng kh¸ch hµng chØ gäi tíi ®Ó la lèi lªn th«i". Hµ ®ang miªn man nghÜ ngîi th× mét chiÕc xe bãng lo¸ng ®Ëu xÞch tr-íc cæng. Mét c« g¸i víi th©n h×nh c©n ®èi, v¸y ng¾n tr«ng rÊt b¾t m¾t b-íc vµo. - Xin lçi cho t«i gÆp anh Hµ. 480

Sö ký FPT 1988 - 1998 Hµ nh- bÞ ®iÖn giËt (v× Hµ ®ang ®¨m ®¨m nh×n ng¾m th©n h×nh c©n ®èi cña nµng vµ thÇm nghÜ ch¾c ®©y lµ Mü H¹nh) b-íc véi ra. - D¹ chµo chÞ, t«i lµ Hµ. Chµo anh, em lµ Oanh tõ c«ng ty Trïng D-¬ng. Hµ ch¾n ngang lêi c« g¸i víi giäng nhiÖt t×nh qu¸ møc b×nh th-êng - µ, t«i biÕt råi, chÞ cã thÓ cho ng-êi mang m¸y vµo ®i ¹. Trong khi hai ng-êi ®ang nãi chuyÖn th× m¸y ®· ®-îc l¾p vµo ®©u ®ã. Hµ x¨ng x¸i bËt m¸y lªn vµ cø nghÜ r»ng ch¾c ch¾n lµ lçi vÒ hÖ thèng. Hµ loay hoay hoµi mµ kÕt qu¶ chØ lµ tiÕng t©y lÉn lén tïm lum nh- mét mí bïng nhïng. Må h«i Hµ v· ra tr«ng rÊt khæ së. HÕt më ®Üa cøng l¹i th¸o CPU. Hµ gÇn nh- thÊt b¹i th× tiÕng th»ng C«ng la to¸ng lªn: - Alo, Anh Hµ h¶? A, anh Hµ ¬i, em biÕt råi, virus. Hµ nh- ng-êi chÕt ®uèi ví ph¶i cäc. - VËy sao? Hµ lôc trong tói m×nh chiÕc ®Üa chøa ch-¬ng tr×nh diÖt virus, víi thao t¸c rÊt nhanh gän Hµ ®· hoµn tÊt c«ng viÖc mét c¸ch nhanh chãng tr-íc ®«i m¾t th¸n phôc cña c« kh¸ch hµng xinh ®Ñp. Lßng Hµ nh- sèng trong hai th¸i cùc võa vui võa bùc v× víi biÖt danh "Trïm Virus" mµ b©y giê l¹i ®Ó cho th»ng C«ng nh·i con gióp søc. ThËt lµ buån c-êi. Nh-ng mÆt

481

Sö ký FPT 1988 - 1998 kh¸c Hµ còng thÊy vui vui v× dÇu sao còng lµ dÞp Hµ nh×n thÊy ®«i m¾t trßn xoe th¸n phôc tõ mét c« g¸i ®Ñp. ChiÒu tíi, trong lóc Hµ ®ang chuÈn bÞ ra vÒ th× giäng mét c« g¸i trÎ tõ ®Çu d©y bªn kia. - Alo, Anh Hµ h¶? - V©ng t«i lµ Hµ ®©y. - Em lµ H¹nh ®©y mµ, H¹nh ë c«ng ty Trïng D-¬ng ®ã. - µ, anh nhí råi (Hµ chuyÓn t«ng mét c¸ch nhanh chãng tõ chÞ sang em vµ tõ t«i sang anh) - Em c¸m ¬n anh nhiÒu nghe. - Kh«ng cã g× ®©u, ®ã lµ c«ng viÖc cña anh mµ. - Hi väng anh sÏ gióp ®ì em sau nµy nhiÒu h¬n. - S½n sµng th«i, anh còng mong nh- vËy. Hµ vµ nµng nãi chuyÖn víi nhau tõ gia ®×nh ®Õn häc hµnh, tõ c©y cµ sang c©y kª. Nãi mét c¸ch say s-a nhch-a bao giê ®-îc nãi. MÆt trêi còng ®· ®i ngñ tõ lóc nµo kh«ng biÕt. Hµ cóp m¸y mµ lßng b©ng khu©ng. Chµng th¶ hån vµo trêi ®ªm, ®©u ®ã cßn cã ®«i chó ve l·ng nh¸ch cÊt nh÷ng tiÕng kªu kh«ng ®óng lóc. TiÕng ve nh- ®-a Hµ vµo dÜ v·ng, Hµ nhí nh- in nh÷ng n¨m th¸ng cßn trªn ghÕ nhµ tr-êng, nh÷ng khu«n mÆt th©n quen vµ ®Æc biÖt giäng nãi oanh vµng cña Ph-¬ng lµm Hµ say ®¾m. Giäng nãi cña nµng còng tØ lÖ thuËn víi s¾c ®Ñp cña nµng. Th©n h×nh c©n ®èi, nÐt mÆt tr¸i xoan, lµn da tr¾ng mÞn mµng nh- nh÷ng lµn t¬ trªn qu¶ ®µo Sapa. NÐt ®Ñp cña nµng cßn ®-îm chÊt th¸nh thiÖn cña thiªn thÇn. Giäng nãi 482

Sö ký FPT 1988 - 1998 mµ Hµ kh«ng m« t¶ nªn lêi hay v¨n ®-îc. Giäng nãi Ph-¬ng ®· hót Hµ bao nhiªu n¨m th¸ng trong t×nh yªu ®Çu tuyÖt ®Ñp. ¦íc m¬ cña Hµ còng ®-îc tho¶ m·n khi Ph-¬ng chÊp nhËn yªu Hµ nh-ng sù ®êi còng nh- anh cÇu thñ kh«ng ghi ®-îc bµn th¾ng vËy. Hµ ®ang cè g¾ng lo liÖu nh÷ng ®iÒu cÇn thiÕt cho mét ®¸m c-íi th× nhËn ®-îc tin Ph-¬ng ®· lÊy chång vµ lÊy mét ng-êi mµ Hµ kh«ng nghÜ ra. Ng-êi ®ã lµ b¹n th©n thiÕt cña Hµ. Hµ sèng trong nh÷ng ngµy th¸ng buån ch¸n. Hµ ®ang lan man nh- vËy th× cã tiÕng th¾ng xe phanh ken kÐt vµ tiÕng la lín - Cha néi, ®i kiÓu g× vËy? Hµ nh- trë vÒ thùc t¹i, bãng ®ªm nh- cµo cÊu thªm vÕt ®au t×nh ®Çu cña Hµ. Buæi s¸ng Hµ b-íc vµo c«ng ty lßng vui s-íng l¹ kú. Hµ c-êi víi mäi ng-êi vµ mét chÇu cafe s¸ng ®·i mäi ng-êi trong sù ngì ngµng cña ai ®ã khi ch-a bao giê ®-îc chøng kiÕn sù tù gi¸c hiÕm cã nµy. - Anh Hµ cã ph«n. Giäng c« th- ký kh«ng cßn chÊt dÞu ngät vµ mÆn nång nh- thêi ch-a cã chång gäi Hµ. Hµ véi vµng cÇm m¸y lªn. - Alo, Anh Hµ h¶? - H¹nh h¶, anh ®©y mµ. Cã g× kh«ng em? - C¸i m¸y cña em l¹i cã vÊn ®Ò råi. Kh«ng biÕt t¹i sao c¸i mµn h×nh nã xÐo xÐo thÕ nµo ®ã. Nã kh«ng ®-îc c©n. - µ, anh hiÓu råi. Nã bÞ nhiÔm tõ tr-êng råi. - Anh nãi sao? Nã bÞ nhiÔm tõ tr-êng? VËy anh cã thÓ gióp em? 483

Sö ký FPT 1988 - 1998 - §-îc th«i. Anh sÏ ®Õn chç em ngay ®©y. Hµ véi vµng phãng xe tíi Trïng D-¬ng mµ kh«ng quªn tr¶ tiÒn chÇu Cafe. Lßng Hµ víi bao suy nghÜ vµ t-ëng t-îng. Ch¾c nµng xinh l¾m ®©y! Hµ b-íc vµo c«ng ty Trïng D-¬ng víi ¸nh m¾t ®Ñp cña c« g¸i h«m tr-íc mang m¸y ®Õn chµo ®ãn. - Anh Hµ, ®Õn söa m¸y ph¶i kh«ng ¹? ChÞ H¹nh ®ang cã c«ng viÖc chót xÝu, anh cã thÓ ®i theo em. Hµ ®i theo c« g¸i mµ lßng b©ng khu©ng bao suy ®o¸n vÒ H¹nh. Anh b-íc lªn lÇu, hý ho¸y xoay ®i xoay l¹i chiÕc mµn h×nh vµ l¹ lµm sao mµn h×nh l¹i cã h×nh ¶nh ngay ng¾n nh- th-êng. Hµ thë phµo nhÑ nhâm cßn c« g¸i th× chØ cßn trßn m¾t th¸n phôc vµ tÆng anh c¸i nh×n ®»m th¾m ®Çy t×nh tõ. - Anh Hµ, chÞ H¹nh muèn gÆp anh chót xÝu. Hµ nh- më cê trong bông, thÕ lµ m×nh còng ®-îc gÆp H¹nh. Hµ håi hép b-íc vµo mét c¨n phßng léng lÉy trªn c¸nh cöa ®Ò dßng ch÷ "Phßng Gi¸m ®èc". Tr-íc mÆt anh lµ mét th©n h×nh ®Éy ®µ quay l-ng ra cöa. Hµ ®ang b¸n tÝn b¸n nghi "LÏ nµo lµ H¹nh mµ m×nh ®· nãi chuyÖn?". Ttrong lóc anh ®ang ph©n v©n th× giäng oanh vµng cÊt lªn: - Anh Hµ, mêi anh vµo. ChiÕc ghÕ ®-îc xoay l¹i vµ tr-íc m¾t Hµ lµ mét nhan s¾c mü miÒu nÕu ®em thi víi c¸c hoa hËu cña FPT th× may ra chØ lµ h¹ng nh× sau chÞ NhuËn nhµ m×nh mµ th«i. Hµ Êp a Êp óng nh- gµ m¾c... Hµ 484

Sö ký FPT 1988 - 1998 - D¹ chµo em... chÞ. ChÞ - Anh cø tù nhiªn mµ. Sao h«m nay anh Êp óng vËy. Mêi anh ngåi. Hµ ngåi trªn ghÕ nÖm mµ nh- ®ang ngåi trªn ghÕ ®iÖn vËy, lßng Hµ nh- tan vì v× thÇn t-îng ®· sôp ®æ. Nçi thÊt väng x©m chiÕm lßng Hµ. Còng may lµ Hµ cßn ®ñ b×nh tÜnh ®Ó nãi tr«i ch¶y c©u th¸o lui. - D¹, b©y giê m×nh ®ang cã chót c«ng viÖc ë c«ng ty, xin phÐp h«m nµo r¶nh m×nh ghÐ l¹i vËy. - Sao, kh«ng mÊy khi anh tíi mµ vÒ sím vËy sao? Giäng H¹nh nh- nÝu kÐo. Hµ miÖng nãi ch©n ®øng dËy nh- ng-êi mÊt hån b-íc ngay ra cöa. Hµ ®ang lao xuèng th× ®©m sÇm ph¶i c« g¸i mµ Hµ ®· gÆp nhiÒu lÇn. Hµ véi vµng xin lçi nh-ng Nga (tªn c« g¸i) la lªn. - Em b¾t ®Òn anh ®Êy. - Anh ph¶i ®Òn em g× ®©y? Hµ võa nãi võa nh×n vµo Nga vµ b¾t gÆp c¸i nh×n chøa chan t×nh c¶m cña Nga. Hai ®«i m¾t cã c¸i g× ®ã rÊt riªng gÆp nhau. Hä chØ biÕt cói ®Çu vµ Nga còng quay b-íc xuèng lÇu, hä nãi víi nhau rÊt nhiÒu vµ nhÞp ch©n cña Hµ còng chËm l¹i nh- lßng Hµ vËy.

485

Sö ký FPT 1988 - 1998

Liªn ca móa nh¹c kÞch FPT nh©n dÞp kû niÖm FPT trßn 5 tuæi
(KÞch b¶n) T¸c gi¶ tËp thÓ Lêi giíi thiÖu Con chim ®Ëu nãc chuång gµ Sau ®©y ®iÖu móa lêi ca FPT b¾t ®Çu Th-a Quý vÞ, ®-îc s¸nh vai cïng c¸c diÔn viªn næi tiÕng thËt lµ mét vinh dù vµ tr¸ch nhiÖm qu¸ to lín. L¹i cßn lµm sao ph¶i tháa m·n yªu cÇu cña líp líp anh em ®ßi lªn s©n khÊu, kh«ng ai chÞu nh-êng ai. §µnh quyÕt ®Þnh tr×nh diÔn mãn t¶-pÝ-lï Liªn Ca-Móa-Nh¹c-KÞch FPT. Trong khi tr×nh diÔn chóng t«i cã m¹n phÐp sö dông mét sè giai ®iÖu vµ tiÕt tÊu cña c¸c nh¹c sÜ lín. Mong quý vÞ bá qua. §Ó quý vÞ tiÖn theo dâi c¸c diÔn viªn ®Òu ®eo biÓn ®Ò râ hä tªn. NÕu diÔn xuÊt cã phÇn thÊt thè, mong quý vÞ réng lßng th«ng c¶m vµ cho vµi trµng vç tay. C¸c vai: Gia B×nh, Quang TiÕn, Trung Hµ, C«ng, Hïng R©u, Vò Kú, ¤ng Liªn X«, ViÖn C«ng nghÖ. 486

Sö ký FPT 1988 - 1998 §¹i diÖn c¸c bé phËn: FIS, Baleco, ABC, Cargo, Services, WholeSale, Ban Gi¸m ®èc. §éi ca nh¹c DiÔn viªn móa. Ch-¬ng 1: Ra ®êi Thña anh ch-a ra ®êi Tr¸i ®Êt cßn nøc në Nh©n lo¹i chöa thµnh ng-êi §ªm ngµn n¨m man rî T×nh h×nh kinh tÕ ViÖt nam vµo cuèi n¨m 88 thËt tèi ®en nh- c¸i tiÒn ®å cña chÞ DËu. L¹m ph¸t nh- mét con qu¸i vËt nuèt chöng hÕt cè g¾ng nµy ®Õn cè g¾ng kh¸c cña toµn d©n téc vµ th¸ch thøc sù sèng cßn cña h¬n 60 triÖu Th¹ch Sanh ®ang l¶ dÇn v× kiÖt søc. Nhãm anh em ViÖn C¬ gåm toµn nh÷ng nhµ khoa häc -u tó loay hoay kh«ng cã ®-êng ra. Buån v× ch¼ng lµm ®-îc g× cho ®êi, ®au v× ph¶i hµng ngµy nh×n thÊy c¶nh: Chång t×m c¸ch gi¶i ph-¬ng tr×nh Vî t×m c¸ch ®Ó nhµ m×nh cã c¬m ThiÕu thÞt c¸, con cßm nhom Vî chång thiÕu ngñ dÇu mßn tuæi xu©n GiËn m×nh häc l¾m khæ th©n... 487

Sö ký FPT 1988 - 1998 Chît ®©u ¸nh s¸ng ViÖn C«ng nghÖ táa ®Õn. C¶nh: Häp bµn thµnh lËp C«ng ty Häp bµn thµnh lËp FPT víi ViÖn C«ng nghÖ Quèc Gia Mµn më: B×nh, Hµ, C«ng, TiÕn ®ang kÎ vß ®Çu vß tai, ng-êi ng¸i ngñ m¾t mòi lê ®ê... Trªn bµn mét ngän ®Ìn dÇu ch¸y leo lÐt Lêi tho¹i: ViÖn C«ng nghÖ: Thêi ®¹i nµy lµ thêi ®¹i ®iÖn tö, ®Êt n-íc ta tµi n¨ng nh- sao. C¸c ®ång chÝ ngåi ®©y toµn lµ thiªn tµi c¶. Sao l¹i chÞu ngåi kh«ng. Hµ (bËt dËy): Xin lçi anh, bän em chØ lµ nh©n tµi th«i. ViÖn C«ng nghÖ: Kh«ng sao, nh©n tµi còng tèt. C¸c ®ång chÝ ph¶i lµm ra m¸y tÝnh vµ m¸y cña ta ph¶i ch¹y nhanh gÊp n¨m, gÊp m-êi cña Mü. C«ng (diÔn thuyÕt): ¤i anh thËt s¸ng suèt, c¸ch ®©y hµng chôc n¨m em ®· nãi ®iÒu ®ã. Nh-ng ®©u cã gÆp ®-îc ng-êi biÕt träng ng-êi hiÒn nh- anh. M¸y cña bän em ph¶i lµ m¸y cùc hiÖn ®¹i, ch¹y hÖ ®iÒu hµnh UNIX kh«ng mÊt tiÒn theo kiÓu HÖ thèng më kia. (§øng lªn b¾t tay ViÖn C«ng nghÖ, vÎ nÞnh bî) TiÕn (ngñ gËt choµng dËy): T«i hoµn toµn nhÊt trÝ víi ý kiÕn cña c¸c ®ång chÝ. TiÖn ®©y xin kÓ mét chuyÖn: 488

Sö ký FPT 1988 - 1998 "C« gi¸o gäi mét häc sinh lªn tr¸ch m¾ng: Sao h«m qua mÑ em kh«ng ®i häp phô huynh? Häc sinh: Th-a c«, h«m qua mÑ em ph¶i ®-a con bß c¸i nhµ em ®i lÊy gièng. C« gi¸o: ThÕ bè em kh«ng lµm ®-îc viÖc Êy µ? Häc sinh: (Suy nghÜ) Th-a c« bè em cã lÏ còng ®-îc nh-ng em nghÜ bß ®ùc th× tèt h¬n." KÓ xong l¹i ngåi xuèng ngñ tiÕp. Gia B×nh (quay l¹i nãi víi kh¸n gi¶): M¸y tÝnh th× cã lÏ ta lµm còng ®-îc nh-ng ®Ó Mü lµm th× tèt h¬n. Ta sÏ chuyÓn giao c«ng nghÖ FPT ra ®êi tõ ®ã C¶ bän xÕp hµng võa ®i vµo võa h¸t Nh¹c ®Öm bµi: ®oµn FPT. Ch-¬ng 2: Tr-ëng thµnh Tõ thña Êy qu¨ng th©n vµo giã bôi DÊn th©n v« lµ ph¶i chÞu mÊt tiÒn Lµ con rÐo gäi, vî lµm ng¬ Lµ m¹ng sèng coi nh- cßn mét nöa Ai b¶o ®i bu«n lµ khæ?

489

Sö ký FPT 1988 - 1998 Ra ®êi víi hai bµn tay tr¾ng. ChØ cã nhiÖt t×nh vµ quyÕt t©m cao. FPT, ng-êi ®· phãng lao, Th× ph¶i biÕt theo lao cho ®Õn ®Ých. Ngµy Êy thËt gian khæ, ®· mÊy th¸ng tr«i qua mµ ch¼ng thÊy thu nhËp ®©u. §Ó cã tiÒn ph¸t l-¬ng cho h¬n mét chôc nh©n viªn, chÞ H¶i vî anh TiÕn ®· th-¬ng t×nh th¸o nhÉn cho m-în. VÉn vui vÎ: M× t«m ¨n ba b÷a Tèi tèi ®¸nh tiÕn lªn XT cã mçi chiÕc Kh«ng cøng chØ mét mÒm ThÕ råi vËn may ®· ®Õn Nã ®Õn thËt bÊt ngê §iÒu diÖu kú ë chç ChÝnh tõ mét ý th¬ C¶nh: B¸n m¸y cho Nga Kú ch¾p tay sau ®Ýt ®i ®i l¹i l¹i nghÜ kÕ ®i bu«n ë ®©u, bu«n g×. Kú ch¸n n¶n rèng lªn mét bµi h¸t tiÕng Nga

490

Sö ký FPT 1988 - 1998 A ia prisel, ana lejala A ia prosil, ana dala Rossia, Rossia, Rossia rodina maia (ngÈn ng-êi ra råi vç m«ng) Ovreka, t×m ra råi. N-íc Nga Nh¹c næi lªn: (bµi T×nh ca Du môc) ¤ng Liªn x« ®i ra Liªn x«: Kh¬ ra s«, C¸c «ng b¸n m¸y tÝnh cã virus, chóng t«i rÊt sî! Kú: C¸c «ng kh«ng ph¶i lo, chóng t«i ®· cã giÊy chøng nhËn kiÓm dÞch cña ViÖn VÖ sinh DÞch tÔ. Liªn x«: Kh¬ ra s«, Kh¬ ra s«, chóng t«i cßn mét c©u hái nhá, t¹i sao quý C«ng ty cña c¸c «ng l¹i mang tªn lµ: C«ng ty C«ng nghÖ Thùc phÈm, cã lÏ ®Ó lµm viÖc víi bªn kiÓm dÞch cho dÔ? Kú: Nhet, nhet, chóng t«i ®Æt tªn thÕ lµ, lµ (th× thµo) ®Ó lõa bän Mü, tr¸nh cÊm vËn. Liªn x«: Kh¬ ra s«, Kh¬ ra s«, c¸c «ng thËt lµ th«ng minh.

491

Sö ký FPT 1988 - 1998 B¸n m¸y tÝnh cho T©y ng©y th¬ vËy ®Êy. DÔ ¨n nh-ng ®©u cã lîi cho t-¬ng lai. Sau bao n¨m l-u l¹c trêi T©y, anh Gia B×nh ®· quyÕt mét lêi: Ph¶i phôc vô nh©n d©n B¸n gi¶i ph¸p tæng thÓ. ThÕ lµ tõ tay kh«ng, sau mÊy n¨m chiÕn ®Êu vÊt v¶, gian tru©n FPT ®· cã mét tªn tuæi v÷ng vµng. Ai ®Õn FPT còng ph¶i ngì ngµng víi nh÷ng c¶nh quan: S¸ng choang mÊy gian nhµ réng M¸y tÝnh líp líp xÕp ®Çy « t« ®ç d¨m ba chiÕc Ra vµo ®i ®øng toµn T©y Ch-¬ng 3: Tr× trÖ, h-ëng l¹c Nh- mét thùc tÕ ch¼ng ®¸ng tù hµo, mét bµi häc chØ mét lÇn nªn häc, FPT ®· tr-ëng thµnh vµ ph¸t triÓn víi bao cè g¾ng ®ång cam chÞu khæ. ThÕ mµ ®· cã mét thêi: Chóng t«i tù ®óc hu©n ch-¬ng TÊt c¶ g¾n ®Çy trªn ngùc. C¶ lò cïng ngåi h¸o høc Nghe lêi t©ng bèc lÉn nhau. X-a th× kÎ tr-íc ng-êi sau 492

Sö ký FPT 1988 - 1998 V¸c hµng ba tÇng kh«ng ng¹i. B©y giê häp hµnh m·i m·i Bia r-îu rãt ngËp ®Çu ng-êi. C«ng ty toµn bän ¨n ch¬i HÕt nh¶y móa l¹i b×nh th¬ khen m×nh. Móa ch¨m pa ¸nh s¸ng mê dÇn chØ cßn mét ngän chiÕu theo diÔn viªn, mµn h¹ xuèng, diÔn viªn móa ë bªn ngoµi mµn KÕt thóc, mµn më bÊt ngê ®Ó lé râ tÊt c¶ ch©n t-íng B×nh th¬ (H¶i-Kh¾c Thµnh-Hïng r©u) Ch-¬ng 4: C¶i tæ Mét c¬ thÓ lµnh m¹nh kh«ng thÓ ®Ó qu¸ chÐn. Mét nµng tiªn sao nì ghÎ lë ®Çy m×nh. FPT l¹i mét lÇn bõng tØnh, nhËn râ nh÷ng nguy c¬ néi t¹i vµ nh÷ng th¸ch thøc cña thùc tÕ ®Ó v-¬n lªn víi søc m¹nh míi. TÊt c¶ chØ t¹i c¸i c¬ cÊu ch-a hîp lý, ng-êi lµm th× chuyªn lµm, ng-êi ¨n th× chØ chuyªn ¨n. Nh-ng lµm thÕ nµo? Xin kÓ hai chuyÖn: ChuyÖn con vic: Con vic sèng ë ngoµi biÓn th-êng mß vµo b·i biÓn ®Ó n»m ®Î trøng. Nh÷ng ng-êi thÝch ¨n thÞt vic ®ªm ®ªm chØ ngåi r×nh nã vµo råi tãm lÊy lµ xong. Tuy nhiªn con vic rÊt kháe nªn kÐo ®-îc nã vÒ nhµ còng kh«ng 493

Sö ký FPT 1988 - 1998 ph¶i dÔ. Ng-êi cã kinh nghiÖm bao giê còng kÐo nã ng-îc vÒ h-íng m×nh ®Þnh ®Õn. Lóc ®ã con vic sÏ cè g¾ng kÐo chóng ta vÒ nhµ. ChuyÖn FPT: C«ng ty th-êng sinh ra ®Ó h-ëng thô, do ®ã ë FPT chØ cã mét m×nh anh Ngäc b¸n hµng, cßn tÊt c¶ bé m¸y B×nh, TiÕn lµ ®Ó phôc vô. V× thÕ hµng Õ b¸n ch¼ng ®-îc. Muèn b¸n ®-îc hµng ta chØ cÇn b¾t ch-íc con vic, cho Gi¸m ®èc ®i b¸n hµng, cßn Nh©n viªn lªn lµm Gi¸m ®èc. ThÕ lµ xong. DiÔu hµnh thµnh lËp c¸c bé phËn B¸n bu«n: ThiÕu n÷ cÇm biÓn, Hoµi ®i ra. B¸n lÎ: C¸c thiÕu n÷ cÇm biÓn, mÆc v¸y ng¾n ®i ra. §oµn dù ¸n: ThiÕu n÷ cÇm biÓn, hai thiÕu t¸ ®i sau, tay cÇm dù ¸n to ®ïng. XÝ nghiÖp gi¶i ph¸p: ThiÕu n÷ cÇm biÓn, Kh¸nh hãi mÆc ¸o dµi, d¸n ®Çy c¸c ch÷ SIBA, Balance, CMS võa ®i võa tung bay tµ ¸o. Trung t©m b¶o hµnh: Kú V¨n ®Çu ®éi mò IBM, ¸o Olivetti, x¸ch cÆp FPT. Cargo: Võa ®i võa khu©n v¸c. Kh¸ch hµng tay cÇm giÊy, ng¬ ng¸c ®i vµo. Kh¸ch hµng: Anh chÞ cho t«i hái ®©y cã ph¶i lµ FPT? B¸n bu«n: §óng b¸c ¹. ThÕ b¸c muèn mua g× ¹? 494

Sö ký FPT 1988 - 1998 Kh¸ch hµng: T«i muèn mua 1 b¨ng mùc cho m¸y LQ 1170. B¸n bu«n: ThÕ th× b¸c nhÇm ®Þa chØ råi, bän ch¸u chØ b¸n bu«n th«i (chØ lªn biÓn). Mêi b¸c sang bän b¸n lÎ kia. Kh¸ch hµng l¨ng x¨ng ®Õn hái: B¸n lÎ: Chµo b¸c, b¸c ë c¬ quan nµo ®Êy ¹? Kh¸ch hµng: T«i ë Liªn hiÖp XÝ nghiÖp Ph©n. B¸n lÎ: ThÕ mêi b¸c sang chç ®oµn b¸n Dù ¸n chuyªn phôc vô c¸c C¬ quan lín nh- b¸c ®Êy ¹. Kh¸ch hµng ng¹c nhiªn ng¾m! ¹? Dù ¸n (nghiªm): Xin Chµo, b¸c mua b¨ng mùc lµm g×

Kh¸ch hµng (Êp óng ho¶ng sî): µ... ch¶ lµ t«i muèn in B¶ng Tæng kÕt tµi s¶n. Dù ¸n: VËy th× b¸c ph¶i ®Õn XÝ nghiÖp Gi¶i ph¸p cña bän ch¸u. B¸c cßn in ®-îc nhiÒu thø hay n÷a. Kh¸ch hµng söng sèt!? Gi¶i ph¸p: Sao b¸c l¹i ph¶i mua b¨ng mùc? Kh¸ch hµng: Sè lµ c¸i m¸y in cña t«i bÞ háng...

495

Sö ký FPT 1988 - 1998 Gi¶i ph¸p: M¸y in háng µ, Trung t©m b¶o hµnh cña bän ch¸u sÏ söa ngay. Mêi b¸c ®i lèi nµy. Kh¸ch hµng tiÕn l¹i dß hái: B¶o hµnh (Xua tay): b¸c ¬i, b¸c ¬i bän ch¸u kh«ng cã b¨ng mùc ®©u. B¸c sang c¸i bän bªn c¹nh mµ hái (ChØ tay sang bän Cargo). Kh¸ch hµng d¸ng mÖt mái. Cargo: B¨ng mùc lµ g× vËy h¶ b¸c, m¸y tÝnh ¹. ThÕ th× bän ch¸u chÞu råi. Ch¸u mêi b¸c lªn gÆp Gi¸m ®èc. Kh¸ch hµng hoµn toµn tuyÖt väng lª b-íc ®i. Ban gi¸m ®èc hïng dòng ®i ra rót tõ trong ng-êi gÝ vµo mÆt kh¸ch hµng b¨ng r«n: TOTAL SOLUTION - GI¶I PH¸P TæNG THÓ Gi¸m ®èc: C¸i nµy chÝnh lµ c¸i b¸c ®ang cÇn t×m ®©y. Kh¸ch hµng (gôc xuèng phÒu phµo): Cho t«i hái bao nhiªu tiÒn mét c¸i gi¶i ph¸p Tæng thÓ vËy. ChuyÖn con rÕt: Ng-êi x-a kÓ r»ng con rÕt cã 40 c¸i ch©n vµ vÉn ®i l¹i b×nh th-êng. Mét h«m, bçng nhiªn nh÷ng c¸i ch©n quyÕt ®Þnh häp l¹i ®Ó xem ai quan träng h¬n ai vµ ph©n c«ng râ tr¸ch nhiÖm. Tõ ®ã nã kh«ng ®i ®-îc n÷a. §iÒu ®ã xem ra còng ®óng víi FPT sau ®æi míi 496

Sö ký FPT 1988 - 1998 vËy. Tuy nhiªn ®ã chØ lµ chuyÖn vÆt. Muèn biÕt sè phËn con rÕt thÕ nµo, xem håi sau sÏ râ. Nh¹c bµi: Cïng ®i marketing Ch-¬ng 5: C«ng nghÖ cao ViÖt nam ¬i, 4000 n¨m hung tµn th¸ch thøc Ch¼ng b¹o lùc nµo khuÊt phôc ®-îc Ng-êi Mµ ®øng ®ã, hiªn ngang c-êng trùc §Ö nhÊt anh hïng cña thÕ kû hai m-¬i Nh-ng giê ®©y thÕ cuéc ®· thay råi Tªn löa, m¸y bay kh«ng cßn lµ søc m¹nh C«ng nghÖ cao ®ã míi lµ thÇn th¸nh LiÖu mÑ cßn v-ît qua næi hay ch¨ng? Trong cuéc chiÕn nµy kÎ thï ch¼ng hung h¨ng RÊt dÞu dµng nh- mét liÒu ma tóy Chóng n¾m mäi th«ng tin cßn chóng ta chóng biÕn thµnh bÇy quû Ngoan ngo·n v©ng lêi chØ biÕt lµm theo ThÕ kû hai m-¬i s¾p qua, h¬i thë vµ b-íc ch©n cña TK 21 ®ang s¸t l¹i. Nh©n lo¹i ®ang b-íc vµo mét thêi ®¹i míi, thêi ®¹i cña C«ng nghÖ cao cña bïng næ th«ng tin. Ng-êi anh hïng lµm ®¶o lén thÕ giíi nµy kh«ng ai kh¸c lµ anh 497

Sö ký FPT 1988 - 1998 chip tý hon víi h¬n 99% chÊt x¸m trong m×nh. Anh cµng bÐ, cµng nhanh chóng ta cµng chãng mÆt, thÕ giíi cµng ®i xa. Cuéc ch¹y ®ua cña c¸c d©n téc ®Ó s¶n sinh ra ng-êi anh hïng ®iÖn tö ch-a biÕt bao giê sÏ kÕt thóc. Ng-êi th¾ng cuéc sÏ lµ d©n téc mµ mçi thµnh viªn cña nã lµ mét c¸i m¸y c¸i s¶n sinh ra trÝ tuÖ tuyÖt vêi ViÖt nam ¬i ng-êi ch¼ng chÞu cói ®Çu Tr-íc mäi kÎ thï x©m l-îc Cuéc chiÕn nµy ng-êi còng sÏ tiÕn lªn phÝa tr-íc KÎ thï h«m qua lµ thÇy d¹y h«m nay Muèn chiÕn th¾ng h·y b¸m lÊy th¾t l-ng thÇy mµ häc FPT-ng-êi lµ mét thµnh viªn N©ng g¸nh lÊy mét phÇn tr¸ch nhiÖm XÝ nghiÖp phÇn mÒm ng-êi cã ®· rÊt hay Nh-ng lµm sao th¾ng næi cuéc chiÕn nµy NÕu ng-¬i ch¼ng d¸m tÊn c«ng vµo phÇn cøng ViÖt nam ¬i thÕ kû tíi ®©y Ng-êi sÏ ®øng vÞ trÝ ®Çu xøng ®¸ng NÕu ng-êi biÕt tËp trung chÊt x¸m

498

Sö ký FPT 1988 - 1998 C¶nh: §«ngKySèt vµ Santr« ®¸nh cèi xay giã S©n khÊu bµy mét cèi xay giã víi c¸c dßng ch÷ hightech. §KS cuìi gËy Roxinante, cÇm khiªn cã cê FPT. STR cÇm m¸y tÝnh. Hai hiÖp sÜ ®ang ®i t×m hightech trong lêi b×nh. Võa hay cèi xay giã xuÊt hiÖn. §KS (tá vÎ mõng rì tét ®é): VËn may dun dñi ®· sinh chóng ta vµo thêi ®iÓm tèt ®Ñp qu¸ c¶ sù mong muèn nµy. Nµo chµng gi¸m m· cña ta anh cã tr«ng thÊy bän khæng lå hung tîn kia kh«ng? §Ó ta x«ng ra chiÕm lÊy chóng b¾t chóng phôc vô cho ta. §ã lµ cuéc chiÕn ®Êu chÝnh ®¸ng phông sù sù nghiÖp vÎ vang cña d©n téc. STR (bÊm m¸y tÝnh): Th-a «ng chñ, xin ngµi h·y coi chõng. C¸i ®ã ch¼ng qua chØ lµ mÊy c¸i m¸y 486 ví vÈn mµ thµnh th«i. §KS: Ng-êi qu¶ thËt ch¼ng hiÓu g× vÒ nh÷ng chuyÖn HighTech c¶. §ã chÝnh lµ nh÷ng con chip power do nh÷ng tªn phï thñy tõ thung lòng Silicon hãa thµnh ®ã. NÕu anh sî th× h·y tr¸nh xa ra ®Ó ta ®-¬ng ®Çu víi chóng trong mét cuéc giao tranh gay go vµ chªnh lÖch. STR: Th-a «ng chñ, t«i ®©u d¸m bá r¬i ngµi, chØ mong r»ng khi chiÕn th¾ng ngµi nhí dµnh cho t«i mét hßn ®¶o xø Hawai víi c¸c n÷ thæ d©n tuyÖt ®Ñp §KS: Hìi STR, ng-êi sÏ ®-îc nh- ý. 499

Sö ký FPT 1988 - 1998 Nãi ®o¹n x«ng th¼ng vµo móa gi¸o ®¸nh cho HighTech r¬i l¶ t¶. §KS (X«ng ra tr-íc kh¸n gi¶): Hìi nµng FPT xinh ®Ñp xø Rång Tiªn, ta xin d©ng cho nµng chiÕn c«ng nµy. Nh¹c næi lªn bµi: Võng Trêi ®«ng KÕt: TÊt c¶ ra n¾m tay nhau h¸t bµi Ng-êi FPT.

500

Sö ký FPT 1988 - 1998

T- vÊn t×nh yªu
(TrÝch TiÕt môc Dµnh cho ®«i b¹n cña FSS trong ®ªm héi kû niÖm 9 n¨m thµnh lËp FPT) ViÕt Chung - Em cã ng-êi b¹n trai häc cïng tr-êng tªn lµ TuÊn, anh Êy hiÒn lµnh, häc giái vµ rÊt yªu em. GÇn ®©y, cã mét anh tªn lµ Vinh còng chñ ®éng ®Æt vÊn ®Ò víi em. Anh Vinh hiÖn lµ Gi¸m ®èc mét Cty TNHH vµ anh Êy rÊt t©m lý víi em. Em b¨n kho¨n qu¸, kh«ng biÕt xö lý thÕ nµo? Em cã thÓ yªu cïng mét lóc nhiÒu ng-êi kh«ng? - Gi¸o s- t©m lý häc: Theo t«i, t×nh yªu nam n÷ th× chØ cã mét vµ ph¶i ph©n ®Þnh cho râ rµng víi c¸c t×nh c¶m kh¸c nh- t×nh yªu ®Êt n-íc, nhµ cöa, c©y cèi... B¹n nªn chän cho m×nh mét gi¶i ph¸p døt kho¸t! - B¸c sÜ: Kh«ng ai cÊm b¹n yªu mét lóc nhiÒu ng-êi, nh-ng ®iÒu ®ã cã thÓ cã h¹i cho søc khoÎ! - T×nh yªu cã ph©n biÖt tuæi t¸c kh«ng? - B¸c sÜ: Theo y häc §«ng T©y y kÕt hîp, t×nh yªu tèt nhÊt lµ nªn kh¸c tuæi. H¬n hay kÐm kh«ng quan träng. Trong tr-êng hîp cïng tuæi nhau, th× ph¶i kh¸c líp, lì mµ cïng líp, th× døt kho¸t lµ ph¶i kh¸c giíi.

501

Sö ký FPT 1988 - 1998 - Em vµ c« Êy ®· tá t×nh víi nhau, thÒ thèt ®ñ ®iÒu, h«n nhau d¨m ba lÇn. VËy mµ b©y giê c« Êy l¹i dë chøng, ®øng nói nµy, tr«ng nói nä. - Gi¸o s-: B¹n ®õng t-ëng thÒ non hÑn biÓn, h«n nhau d¨m ba lÇn lµ b¹n ®· lµ cña c« Êy. Víi b¹n hiÖn nay, tèt nhÊt lµ lµm c¸ch nµo ®Ó kiÓm so¸t ®-îc c¶ hai ®Ønh nói cña c« Êy. Chóc thµnh c«ng! - Em vµ c¸c b¹n th-êng xuyªn tranh luËn vÒ chñ ®Ò t×nh yªu. H«m qua chóng em võa tranh c·i vÒ nh÷ng ®iÓm kh¸c nhau trong sù ®am mª cña nam vµ n÷. - Gi¸o s-: Ng-êi con g¸i thÝch nhiÒu thø ë mét ng-êi con trai, nh-ng ng-êi con trai chØ thÝch duy nhÊt mét thø ë nhiÒu ng-êi con g¸i. - Em vµ c¸c b¹n võa cã mét cuéc tranh c·i s«i næi vÒ ®Ò tµi: T×nh yªu n»m trong bé phËn nµo cña c¬ thÓ? - B¸c sÜ: VÒ vÞ trÝ cña t×nh yªu trong c¬ thÓ, ®· cã nhiÒu gi¶ thuyÕt ®-a ra nh-ng ch-a cã ai chøng minh ®-îc, khã kh¨n còng gièng nh- khi b¾t b¹n ph¶i chøng minh tiªn ®Ò n¨m cña h×nh häc ¥-c¬-lit hay bµi to¸n Fecma. Theo c¸c gi¶ thuyÕt nµy, th× tíi cuèi thÕ kû thø 19, t×nh yªu vÉn cßn n»m ë gan. Kh«ng hiÓu sao sang thêi ®¹i chóng ta th× t×nh yªu l¹i ch¹y vÒ tim. Nh-ng gi¶ thuyÕt míi nhÊt, lµ tíi thÕ kû 21 t×nh yªu l¹i r¬i xuèng d¹ dµy, bëi v× xÐt vÒ vÞ trÝ ®Þa lý, th× d¹ dµy tèt h¬n tim vµ gan rÊt nhiÒu.

502

Sö ký FPT 1988 - 1998 T«i cã thÓ cung cÊp cho b¹n nh÷ng b»ng chøng gãp phÇn minh häa gi¶ thuyÕt trªn, vÝ nh- cã nhµ th¬ ®· nãi: §-êng vµo d¹ dµy kh«ng gièng ®-êng xe löa, Kh«ng cã nhµ ga, kh«ng cã con tµu... §-êng vµo d¹ dµy chØ cã vùc s©u, Anh ®· muèn vµo, em ®©u ng¨n c¶n!!! Vµ ca ngîi søc m¹nh cña t×nh yªu: ¤i d¹ dµy em, d¹ dµy vÜ ®¹i... Cßn mét h¹t c¬m, cßn bãp m·i... Vµ t«i lu«n tin t-ëng r»ng, khi b¹n tá t×nh, ng-êi yªu cña b¹n sÏ rung ®éng h¬n, khãc lãc h¬n khi nghe nh÷ng lêi nh- thÕ nµy: "¤i, em yªu... b«ng hång cña anh, b«ng huÖ cña anh, d¹ dµy cña anh... anh yªu em ch©n thµnh vµ say ®¾m. SÏ ch¼ng cã g× ng¨n c¸ch ®-îc ®«i ta khi hai d¹ dµy ®· co bãp cïng mét tÇn sè...". - Em bÞ bÖnh hë van d¹ dµy, nh-ng ng-êi yªu em kh«ng biÕt. Em rÊt yªu anh Êy. §· mÊy lÇn råi anh Êy muèn tá t×nh víi em, nh-ng em cè tr¸nh. Anh Êy vµ em ®Òu rÊt buån. TÇm th- ¬i, lµm sao em cã thÓ ch÷a khái bÖnh nµy, lµm sao em cã thÓ tá t×nh cïng anh Êy? - B¸c sÜ: BÖnh hë van d¹ dµy lµ mét bÖnh nan y, cùc kú khã ch÷a. Lêi khuyªn cña t«i víi b¹n lµ ph¶i chÞu khã ®¸nh r¨ng liªn tôc b»ng Colgate hay CloseUp mét tiÕng mét lÇn, vµ nªn sö dông kÑo cao su Single - Double - Mean 12 lÇn trong mét phót!

503

Sö ký FPT 1988 - 1998 - Gi¸o s-: Theo t«i, b¹n cã thÓ mêi ng-êi yªu ®i däc s«ng T« LÞch hoÆc nh÷ng n¬i cã mïi vÞ t-¬ng tù ®Ó tá t×nh! - Cuèi cïng xin gi¸o s- cho biÕt c¸c ®Þnh nghÜa vÒ T×nh yªu? - Gi¸o s-: T×nh yªu lµ mét tr¹ng th¸i t©m lý thó vÞ vµ rÊt hÊp dÉn. §· cã rÊt rÊt nhiÒu ®Þnh nghÜa kh¸c nhau vÒ t×nh yªu. VÝ nh- nhµ th¬ th× ®Þnh nghÜa: Yªu lµ chÕt ë trong lßng mét Ýt, V× mÊy khi yªu mµ l¹i ®-îc yªu. Nh-ng ®èi víi mét anh sinh viªn th× t×nh yªu l¹i lµ thÕ nµy: ChiÒu chiÒu ®øng bªn ¨c-kê-n« (cöa sæ) Nh×n thÊy mét c« kh¬-ra-s« (tèt) Råi th-¬ng, råi nhí, råi liu-bÝt (yªu) Tèi vÒ pi-xat pit-xê-m« (viÕt th-). Cßn víi riªng t«i, cã lÏ ®Þnh nghÜa vÒ t×nh yªu ch©n thùc nhÊt lµ: §è ai ®Þnh nghÜa ®-îc t×nh yªu Cã nghÜa g× ®©u mét buæi chiÒu GÆp em c¾p nãn ®i toilet, Nh-êng em vµo tr-íc thÕ lµ yªu! 504

Sö ký FPT 1988 - 1998 T«i nghÜ r»ng mçi ng-êi sÏ t×m ra cho m×nh mét ®Þnh nghÜa riªng vÒ t×nh yªu.

505

Sö ký FPT 1988 - 1998

Nh÷ng ngµy ë Th¸i Lan
NguyÔn Duy H-ng Gi¸m ®èc FCS Gi¸ mµ cho c¸c cËu Êm c« chiªu ë Hµ Néi ®i du lÞch Bangkok th× ch¾c chóng nã sÏ tù xÊu hæ mµ tõ bá hÕt ý ®Þnh ®ua xe m¸y trªn ®-êng phè, v× biÕt r»ng nh÷ng "con xe ®Ñp" mµ chóng nã hay ®ua th× ë ®©y hä chØ dïng lµm xe «m hoÆc l¾p thªm mét c¸i thïng vµo lµm xe b¸n b¾p rang b¬ mµ th«i. LÇn ®Çu tiªn khi biÕt m×nh s¾p ®-îc ra n-íc ngoµi, c¶m gi¸c cña t«i thËt l©ng l©ng khã t¶. T«i kh«ng biÕt víi nh÷ng ng-êi kh¸c thÕ nµo, ch¾c lµ ®ªm h«m tr-íc khi bay kh«ng thÓ ngñ ®-îc, h«m sau th× dËy sím ®Ó chuÈn bÞ ®å ®¹c. Cßn t«i, ®Ó chiÕn th¾ng sù xóc ®éng, tèi h«m tr-íc ®· ph¶i rñ mÊy «ng b¹n ®i uèng r-îu cho ®Õn tËn 2h s¸ng míi bß vÒ nhµ, råi n»m vËt v· ngñ cho ®Õn tËn 8h s¸ng c¸c cô lªn ®¸nh thøc míi choµng dËy, lËt ®Ët cho quÇn ¸o vµo cÆp, héc tèc ra s©n bay. §Õn s©n bay míi chît nhí lµ cÇn liªn l¹c ®Ó lÊy sè ®iÖn tho¹i cña mÊy «ng chiÕn h÷u ë Bangkok th× ®· muén. M¸y bay cÊt c¸nh lóc 1h30 ®Õn 3h15 th× h¹ c¸nh xuèng phi tr-êng Donm-¬ng, Th¸i Lan. C¶m gi¸c lóc ban ®Çu lµ hä kh¸c ta qu¸. Tõ trªn cao nh×n xuèng ®· thÊy nhÊp nh« nhµ cao tÇng, khi m¸y bay h¹ 506

Sö ký FPT 1988 - 1998 c¸nh th× mét mÇu xanh c©y cá ®Ëp vµo m¾t, ph¶i nãi kh¸c thËt sù. Bangkok ban ngµy Bangkok ®óng lµ thµnh phè cña bôi bËm vµ t¾c ®-êng. Tõ s©n bay vÒ kh¸ch s¹n Mercury n¬i chóng t«i sÏ ë chØ cã 30 km mµ « t« ®i mÊt 3h45', cø 100m l¹i ph¶i dõng 5'. Buæi chiÒu trong khi mäi ng-êi cßn mÖt sau mét chÆng ®i dµi, do hiÕu kú t«i cïng mét «ng em la cµ ra ngoµi phè. Chóng t«i cè ng¾m nghÝa xem mét ”con rång“ Ch©u ¸ mµy ngang mòi däc ra lµm sao. Cµng ®i th× c¶m gi¸c tù ti d©n téc cø trµo d©ng trong t«i. Thµnh phè nhµ ngang d·y däc cao ngÊt trêi, ®Ìn qu¶ng c¸o nhÊp nh« nh- sao sa, cÇu v-ît ®-êng tÇng ®an chÐo chi chÝt, thÓ hiÖn râ lµ mét trung t©m th-¬ng m¹i, chÝnh trÞ lín. Cßn « t« th× «i th«i nhiÒu nhkhoai t©y, ®ñ c¸c lo¹i Mercedes Benz, Toyota, Volvo... toµn xe xÞn, thØnh tho¶ng l¾m míi thÊy bãng c¸c xe cña Hµn Quèc. Ng-êi Bangkok ai còng cã vÎ véi, nh-ng rÊt trËt tù, kh«ng hÒ thÊy mét ai ®i xuèng lßng ®-êng, kh«ng thÊy tr-êng hîp nµo v-ît ®Ìn ®á. §i vµo nh÷ng khu chî bu«n b¸n míi thÊy khung c¶nh s«i ®éng vµ x« bå ch¼ng kh¸c g× Sµi Gßn, ®ñ c¸c lo¹i hµng ¢u víi t¹p nham vµ c¸c ®å ®iÖn tö, ®ång hå... chen lÊn san s¸t c¶ vØa hÌ, nh-ng hµng ho¸ ë ®©y phong phó vµ rÎ h¬n ë ta nhiÒu. V× còng muèn mua mét vËt kû niÖm ngµy ®Çu ë Th¸i Lan t«i chän mét c¸i ®ång hå Casio. Th-¬ng nh©n Bangkok nãi th¸ch nh- chî giêi Hµ Néi. Sau mét håi mÆc c¶, t«i ®· mua ®-îc víi gi¸ 60 USD, «ng em ®i cïng ghÐ tai nãi nhá "C¸i nµy ë Hµ Néi ph¶i mét tê r-ìi «ng anh ¹". Lßng khÊp khëi, s-íng h¬n n÷a lµ khi c¶ ®oµn xóm l¹i hái gi¸ vµ ai còng trÇm trå: "¤ng H-ng nµy tµi thËt, l¹ n-íc l¹ 507

Sö ký FPT 1988 - 1998 c¸i mµ mua ®-îc c¸i ®ång hå xÞn rÎ ghª". §ang mõng thÇm th× hìi «i khi ®i t¾m c¸i ®ång hå xÞn cña t«i ngÊm ®Çy n-íc vµ biÕn mÊt phÇn sè, gië giÊy b¶o hµnh ra nã toµn in b»ng ch÷ Th¸i Lan ñn µ ñn Øn, bè ai mµ ®äc ®-îc. Bµi häc ®Çu tiªn cho tÝnh hiÕu kú lµ bän b¸n ®ång hå ë ®©u còng ®Óu nh- nhau. Th«i thÕ lµ ®µnh ph¶i giÊu nhanh vô nµy ®i, cã ai hái th× b¶o lµ cÊt ®i mang vÒ nhµ lµm quµ kh«ng th× bän chóng c-êi cho thèi mòi. §i vµo khu c¸c trung t©m th-¬ng m¹i lín th× c¶ mét thÕ giíi hµng ho¸ më ra tr-íc m¾t, th-îng vµng h¹ c¸m c¸i g× còng cã, tõ « t« ®Õn quÇn ¸o lãt, c¸i g× còng ®Ñp, ®ñ c¸c h·ng Anh, Ph¸p, Mü, Th¸i, Trung Quèc... vµ chóng ®-îc ph©n biÖt râ rµng ®å xÞn, ®å rÎ tiÒn, ®å h¹ gi¸, t«i cã mét ý nghÜ r»ng nÕu mµ chÞ em phßng vÐ cña t«i vµo khu siªu thÞ ë ®©y th× ch¾c lµ chóng nã ph¶i mang theo c¶ xe c¶itiÕn ®Ó mua ®å mÊt. ë Bangkok ph-¬ng tiÖn ®i l¹i rÊt ®a d¹ng, tõ xe buýt, taxi ®Õn xe «m vµ xe truyÒn thèng cña Th¸i Lan lµ xe Tuktuk. NÕu nh- b¹n muèn ®i l¹i nhanh chãng vµ rÎ tiÒn th× nªn dïng xe Tuk-tuk, nÕu muèn luån l¸ch gi÷a c¸c dßng xe xu«i ng-îc th× nªn dïng xe «m. Xe «m ë ®©y ®Ñp tuyÖt, toµn nh÷ng Suzuki, Kawasaki, Yamaha ®ua... mµ l¹i toµn xe to míi thÝch chø. T«i nh×n mµ buån cho c¸i "Cung Qu¨ng" cña m×nh ë nhµ. Trong ®Çu t«i n¶y ra mét ý nghÜ, gi¸ mµ cho c¸c cËu Êm c« chiªu ë Hµ Néi ®i du lÞch Bangkok th× ch¾c chóng nã sÏ tù xÊu hæ mµ tõ bá hÕt ý ®Þnh ®ua xe m¸y, v× biÕt r»ng nh÷ng "con xe ®Ñp" mµ chóng nã hay ®ua th× ë ®©y hä chØ dïng lµm xe «m hoÆc l¾p thªm mét c¸i thïng vµo lµm xe b¸n b¾p rang b¬ mµ th«i. 508

Sö ký FPT 1988 - 1998 M«i tr-êng sinh th¸i ë Bangkok lµ ®iÒu mµ ng-êi ta tèn kh«ng Ýt giÊy mùc ®Ó nãi vÒ nã. Cã mét lÇn c« gi¸o d¹y tiÕng Anh cña t«i nãi: "Tao kh«ng bao giê thÝch Bangkok v× nã bÈn vµ bôi h¬n Hµ Néi cña chóng mµy rÊt nhiÒu". §iÒu nµy thùc sù ®óng. 100% c¶nh s¸t giao th«ng ë Bangkok ph¶i ®eo khÈu trang, tr«ng cø nh- lµ c«ng nh©n Cty §« thÞ M«i tr-êng ë m×nh. Cã lÏ khi x©y dùng chÝnh s¸ch ph¸t triÓn thµnh phè, «ng ThÞ tr-ëng Bangkok ®· quªn phÇn ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng. ThÕ míi biÕt anh Tr-¬ng Xu©n Tïng thËt cã tÇm nh×n xa tr«ng réng. NÕu nh- Hµ Néi buæi s¸ng trµn ngËp kh«ng khÝ trong lµnh vµ cuéc sèng thµnh phè ®-îc b¾t ®Çu bëi sù ch¹y thÓ dôc cña thanh thiÕu niªn, «ng giµ bµ c¶, th× tõ s¸ng sím Bangkok thøc dËy bëi tiÕng tiÕng cßi « t«. Tõng d·y xe nèi ®u«i nhau vµ thµnh phè b¾t ®Çu trïm mét tÊm ¸o toµn khãi mï nh- qu¸n bón ch¶ Sinh Tõ. Sù b¾t ®Çu ån · vµ kÐo dµi ph¶i ®Õn 12h ®ªm thµnh phè míi thùc sù ®i vµo giÊc ngñ.

509

Sö ký FPT 1988 - 1998

NhËt ký xuyªn ®¹i d-¬ng
Hoµng Nam TiÕn

Tr-ëng phßng KHKD
T«i rêi Hµ néi lóc 19 giê mÆc dï trªn vÐ ghi 18h35, Vietnam Airlines cÊt c¸nh muén nh- th-êng lÖ. ChuyÕn ®i cña t«i kh«ng cã trong dù ®Þnh. Mét lóc cao høng, ®Ó thÓ hiÖn m×nh cã chøc quyÒn, Chye Hin, ng-êi phô tr¸ch IBM PC thÞ tr-êng VN ®· mêi t«i ®i th¨m c¸c c¬ së IBM PC t¹i Mü. Anh S¸u ®ång ý v× t©y chi téi g× kh«ng ®i. Thùc sù t«i còng bÞ thuyÕt phôc bëi ch-¬ng tr×nh mµ sau ®ã 2 tuÇn Chye Hin göi cho. 20 giê 30 phót ngµy 14/6/96 ¡n xong, t«i quyÕt ®Þnh tr×nh diÔn cho c« chiªu ®·i viªn xem m¸y tÝnh s¸ch tay ®Ó chøng tá m×nh lµ mét Businessmen thùc sù. Th»ng cha ngåi bªn c¹nh, dïng Compaq Contura, ®· thùc sù kh©m phôc khi nh×n thÊy Thinkpad 701 c¸nh côp c¸nh xoÌ cña t«i. Tr-íc ®ã h¾n nh×n t«i b»ng con m¾t mét thùc d©n da tr¾ng nh×n thuéc ®Þa, v× t«i lµ tªn tãc ®en duy nhÊt trong khoang. Sau mµn tr×nh diÔn Multimedia cña t«i (701 cã Sound chip include, TFT color, 10.4“), h¾n xÊu hæ t¾t ngay chiÕc Contura Aero SX33 cæ lç, mµn h×nh passtive 8.4“. LÞch lµm viÖc cña t«i ®-îc x¾p xÕp tõ tr-íc: 3 ngµy ë Raleigh, North Carolina 510

Sö ký FPT 1988 - 1998 (ChØ nhê cã ®Üa US Atlas CD t«i míi biÕt nã ë ®©u) th¨m c¬ së chuyªn vÒ Server; 2 ngµy ë New York dù PC Show; 1 ngµy ë Los Angerles ®i ch¬i Disney Land; 1 ngµy ë Hongkong ®Ó ch¬i ë Computer Golden Centre; vµ gÇn 3 ngµy trªn m¸y bay víi vÐ h¹ng Business (IBM rÊt th«ng c¶m víi khæ ng-êi c©n ®èi cña t«i*, chø nÕu ngåi 60 giê ë h¹ng Economic th×...). Ngoµi ra cßn dõng transit ë Paris 5 giê, vµ Washington 4 giê. Qu¸ ®ñ ®Ó nãi phÐt trong 6 th¸ng vµ khoe víi th»ng con trai: "Ba ®· tõng...". Nh-ng ®Ó chuÈn bÞ th× qu¸ nhiÒu vÊn ®Ò. Sau h¬n 10 n¨m, lÇn ®Çu tiªn t«i ph¶i xÕp hµng - 2 giê ë sø qu¸n Anh, ®Õn 3 lÇn ®Ó xin visa Hongkong, trong khi t«i chØ mÊt kh«ng ®Õn 10 phót ®Ó xin visa Mü. Mäi m-u toan ®æi vÐ h¹ng Business thµnh vÐ h¹ng Economic nh»m kiÕm lîi 2800 USD bÞ bé m¸y quan liªu cña IBM chÆn ®øng. IBM Singapore ®ång ý cho t«i mua vÐ vµ tr¶ tiÒn sau. Nh-ng IBM Australia vÉn ®iÒm nhiªn mua vµ göi vÐ sang bÊt chÊp mäi ®Ò nghÞ cña t«i vµ IBM Singapore. ThÕ lµ mÊt c«ng cña Ms Hång ®· ®Æt vÐ, t«i ph¶i tr¶ l¹i vÐ ®· mua qua FPT Booking vµ Cathay lµm thiÖt h¹i 4000 USD doanh sè cña Phßng vÐ. Xin ch©n thµnh xin lçi anh H-ng §Ønh cïng chÞ em. Tuy nhiªn l¹i ®-îc biÕt ghÕ h¹ng Business kh¸c h¹ng Economic ë chç nµo. B©y giê th× ph¶i ®i ngñ vµ chØ viÖc ®ã còng cho thÊy t¹i sao ghÕ Business ®¾t tiÒn: GhÕ réng gÊp r-ìi; L-ng ng¶ vÒ phÝa sau 75’ trong khi ®ã lo¹i Economic tèi ®a chØ ®-îc

511

Sö ký FPT 1988 - 1998 30’; Cã hÖ thèng n©ng ®Ó ®Æt ch©n, cã thÓ duçi hoµn toµn tho¶i m¸i; Nãi chung b¹n cã chiÕc gi-êng kh¸ tèt. T«i cã 5 giê ®Ó ngñ cho ®Õn khi m¸y bay xuèng Dubai tiÕp dÇu. Dubai 23 giê ®Þa ph-¬ng, 02 giê s¸ng Hµ Néi. ChØ tiÕc kh«ng ®-îc xem bãng ®¸. ThÕ lµ mÊt nguån thu nhËp æn ®Þnh vµ ch¾c ch¾n, nhê c¸ trém sau l-ng anh S¸u. ChØ an ñi lµ cã mét giÊc ngñ ngon sau 4 ®ªm thøc ®Õn 4 giê s¸ng råi 7 giê dËy ®Õn c«ng ty phôc vô anh S¸u. B©y giê míi hiÓu chuyÕn bay "non-stop" cã nghÜa lµ vÉn dõng ë mét sè n¬i. T¹i Dubai, ng-êi ViÖt vÉn kh«ng quªn thãi chen nhau mÆc dï chØ viÖc ®i qua cöa transit. TiÕp dÇu. §Õn b©y giê vÉn cã ng-êi nghÜ r»ng m¸y bay ph¶n lùc dïng x¨ng. Nã dïng dÇu ho¶, tuy nhiªn s¹ch h¬n h¼n dÇu d©n ta vÉn ®un nÊu. B¹n mµ quen d©n ë s©n bay th× sÏ thÊy hä toµn dïng dÇu th¶i sau mçi chuyÕn bay. Ên t-îng duy nhÊt ë Dubai lµ Duty Free shop rÎ h¬n ë Singapore nhiÒu. Tuy nhiªn r-îu vÉn kh«ng rÎ b»ng chî Hµng Da. Cã lÏ v× d©n ta toµn b¸n hµng Tµu. Cã mét madam ng-êi Ph¸p b¾t chuyÖn (hay ng-îc l¹i). T«i ®µnh ph¶i t¹m dõng ®Ó marketing. Paris, 11 giê s¸ng (17 giê Hµ Néi) 15/06/96 §· ph¶i chê 2 tiÕng chø kh«ng ph¶i 45 phót nh- th«ng b¸o ®Ó bay tiÕp tíi Paris. Lªn m¸y bay míi biÕt lµ ®· ®æi ®éi bay vµ tiÕp viªn, thÕ lµ bao nhiªu c«ng marketing ®æ hÕt xuèng Dubai. May mµ l¹i gÆp ng-êi quen vµ c« ta rÊt biÕt ham muèn cña t«i. ChuyÖn kh¸c th× kh«ng biÕt chø 512

Sö ký FPT 1988 - 1998 uèng r-îu th× ®-îc. Suèt 7 giê bay t«i uèng s¹ch sè Conac cã trªn m¸y bay, ®©u ®ã 10 chai (tÊt nhiªn lµ nhá xÝu). Khu tiÕp ®ãn s©n bay quèc tÕ Charles de Craulle cña Paris réng b»ng 30 lÇn s©n bay Néi Bµi, xuèng m¸y bay d©n ViÖt t¸o t¸c t×m terminal, getway... t«i ®Õn ngay UA (United Airlines) getway vµ ngñ v× cßn ph¶i ®îi 5 tiÕng. Mét bµn tay hé ph¸p ®en x× nhÑ nhµng ®¸nh thøc t«i dËy. Mét chó da ®en tÇm th-íc, trong trang phôc cña UA (cao ®é 1m95 nÆng cì 120kg), ®Ò nghÞ t«i ®-a vÐ ®Ó lµm gióp v× thÊy "sir" rÊt mÖt. CËu ta lu«n måm "dear sir", "get sir"... T«i chît nghÜ anh B¶o mµ tuyÓn chó nµy lµm trî lý th× chØ cÇn mang ®i ký hîp ®ång lµ kh«ng cã kh¸ch hµng nµo d¸m tõ chèi. §Õn ®©y th× gÆp r¾c rèi v× th»ng security cña UA hái ®i hái l¹i vÒ chiÕc vali t«i göi transit ®Õn th¼ng Washington mµ kh«ng check l¹i t¹i Paris. T«i míi chît nhí lµ lÇn sau kh«ng nªn ®i m¸y bay cña hµng kh«ng Mü hoÆc Ph¸p v× bän khñng bè chuyªn nh»m vµo ®©y. Víi vèn kiÕn thøc tiÕng Anh cñ chuèi cïng "L¹c ViÖt tõ ®iÓn" trªn Thinkpad, t«i ®· gi¶i thÝch hoµn toµn mü m·n sau khi viÖn dÉn ®Õn c¶ Interpol. Paris, 15 giê (21 giê Hµ Néi) 15/06/96 8 giê bay liªn tôc trªn UA ®Õn Washington ®ñ ®¸nh gôc c¶ Samson. M¸y bay cña UA cò h¬n cña VN vµ còng kh«ng tiÖn nghi b»ng. Cßn chiªu ®·i viªn th× võa giµ võa xÊu. Cã lÏ 10 n¨m tr-íc hä còng xinh. Theo nhËn xÐt chung th× chiªu ®·i viªn VN, víi chiÕc ¸o dµi, ¨n mÆc ®Ñp vµ tr«ng kh¸ gîi c¶m, nhÊt lµ kho¶n hë s-ên. VÒ ®é xinh, trÎ th× cã lÏ chØ kÐm Singapore Airlines. Tai häa ®èi víi c¸c h·ng l©u ®êi lµ kh«ng thÓ cho th«i viÖc c¸c em chiªu 513

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®·i viªn ®· lµm cho h·ng 15-20 n¨m. Vµ b©y giê, chØ c¸c h·ng míi næi nh- Singapore Airlines, Cathay Pacific míi cã ®éi c¸c em trÎ vµ xinh nh- méng. T«i lÊy lµm lo l¾ng cho c«ng ty ta sau 20 n¨m n÷a víi Mü H-¬ng, Trang, Hång, HuyÒn... Kh«ng cã g× cñ chuèi b»ng ¨n trªn m¸y bay cña UA. Ch¾c ®©y lµ mét trong c¸c lý do mµ c¸c h·ng hµng kh«ng Mü ph¸ s¶n (nh- PANAM) hoÆc lµm ¨n thua lç (nh- UA, DELTA, AA). Mãn ¨n cho Firt vµ Business class lµ c¸ håi ®á sèng th¸i máng trén víi salat ®á vµ hµnh sèng. ChØ cÇn nhí gái c¸ ngon nh- thÕ nµo lµ kh«ng nuèt næi. VÒ tiÖn nghi t«i ph¸t hiÖn ra mçi ghÕ cã 1 mµn h×nh riªng (TFT color) vµ th-êng cã 6 kªnh phim truyÖn, ca nh¹c, thêi sù, thÓ thao. Sau khi ®i nhiÒu lo¹i, t«i rÊt th¾c m¾c lµ t¹i sao m¸y bay ®Ñp, hiÖn ®¹i vµ ®¾t tiÒn l¹i cã resroom nhá ®Õn nh- vËy. C¸i bµn cÇu cña nã ch¾c lµ dµnh cho trÎ con. Nh-ng cã lÏ nã cè ý thiÕt kÕ ®Ó ng-êi ta kh«ng thÓ ngåi l©u. HÕt battery ph¶i chê ®Õn Washington míi viÕt tiÕp ®-îc. Washington 16 giê 30 phót ngµy 15/06 (Hµ Néi, 3 giê 30 phót s¸ng 16/06) T«i rÊt håi hép khi qua cöa khÈu t¹i Washington, nh-ng mäi thø ®Òu ®¬n gi¶n, kh«ng ai cã ý ®Þnh kiÓm tra, dÔ dµng h¬n c¶ khi vÒ ViÖt Nam. L¹i ph¶i chê 4 giê ®Ó ®i Raleigh. T«i ch¹y mét vßng vµ khi quay l¹i th× ®-îc th«ng b¸o chuyÕn bay cña t«i bÞ ho·n. Cã vÎ gièng ViÖt Nam. Trong mét tiÕng chê, t«i hÕt søc ng¹c nhiªn khi thÊy chØ riªng t¹i 514

Sö ký FPT 1988 - 1998 getway t«i ngåi (ë s©n bay nµy cã chõng 80 getway), trong sè h¬n 20 chuyÕn bay c«ng bè cho buæi chiÒu ®· cã 2 chuyÕn bÞ hñy bá, 5 chuyÕn bÞ ho·n. Hái nh÷ng ng-êi ngåi c¹nh míi biÕt c¸c chuyÕn bay néi ®Þa tÇm ng¾n d-íi 1500km, víi 1-3 giê bay th× th-êng xuyªn bÞ nh- vËy. BiÕt vËy ®Ó kh«ng buån vÒ VN Airlines. S©n bay t¹i Paris ®· lµm t«i ng¹c nhiªn vÒ ®é lín, nh-ng kh«ng thÓ so s¸nh víi s©n bay t¹i Washington. Tuy nhiªn s©n bay Washington ®· cò vµ xÊu, ®Æc biÖt lµ hÖ thèng èng nhËn kh¸ch. Khu ®ãn kh¸ch th× qu¸ tÖ, nhÊt lµ resroom võa nhá võa bÈn. MËt ®é h¹ cÊt c¸nh th× ë s©n bay nµy qu¶ lµ khñng khiÕp, trung b×nh cø 30 phót l¹i cã mét chuyÕn ®Õn hoÆc ®i. ChØ cã mçi m×nh t«i cÇm m¸y ¶nh trªn tay. Nh- mét anh nhµ quª, mµ ch¾c lµ ®óng. TiÕc nhÊt lµ mÊt c¸i remode, b©y giê muèn chôp lµ ph¶i nhê. Raleigh 21 giê ngµy 15/06 (8 giê s¸ng 16/06 Hµ Néi) Sau 1 giê bay (500km), cuèi cïng t«i ®· ®Õn n¬i. NhvËy, cÇn tÊt c¶ lµ 22 giê bay vµ 10 giê transit ®Ó ®Õn Raleigh. Th»ng Mü ra ®ãn nãi b»ng thø tiÕng Anh nµo ®ã, kh«ng thÓ hiÓu ®-îc, ch¾c lµ cña thæ d©n da ®á. HoÆc lµ t«i quen nghe tiÕng Anh cña thæ d©n nªn b©y giê gÆp cña xÞn kh«ng hiÓu. Raleigh, thµnh phè cñ chuèi. KÓ c¶ nh÷ng ai ®· ®i US ch¾c ®Òu kh«ng biÕt nã ë ®©u. Cã 250.000 d©n nh-ng c¸i s©n bay cña nã to vµ ®Ñp h¬n nhiÒu s©n bay T©n S¬n NhÊt. B¹n nªn mét lÇn thö m¸y bay taxi. Nã bÐ xÝu, ®i ë trong ph¶i cói, chë ®-îc 20 ng-êi. ChuyÕn t«i bay chØ cã chôc kh¸ch. Mét c« chiªu ®·i viªn võa giµ, võa xÊu nh-ng vÉn 515

Sö ký FPT 1988 - 1998 vÉn uèn Ðo theo nghÒ nghiÖp. Em nµy mµ sang VN th× anh em kh«ng d¸m lªn m¸y bay. §éi bay gåm mét chó tuæi chõng gÇn 60, vµ kh«ng cßn ai kh¸c. ChiÕc m¸y bay th× ®¶m b¶o ph¶i gÇn b»ng tuæi cña t«i. ThÕ nh-ng vÉn bay ngon. Buån ngñ kinh khñng. Kh¸ch s¹n th× qu¸ ®Ñp, cã ®ñ thø, cßn "thø kh¸c" th× chØ cÇn gäi ®iÖn tho¹i. Thøc ¨n còng cñ chuèi, chØ may lµ nhiÒu. T«i gäi mét miÕng bittet "medium" vËy mµ nhËn ®-îc ch¾c lµ gÇn 1kg thÞt bß. 75% d©n Mü bÐo trªn møc trung b×nh (vÝ dô b¹n cao 1m70, nÆng 70 kg ®-îc gäi lµ trung b×nh). ThËt lµ hay v× t«i còng thuéc nhãm 75% nµy. Gäi ®-îc ®iÖn tho¹i vÒ cho vî. BiÕt ®-îc kÕt qu¶ bãng ®¸. §éi Italy ch¾c vÒ n-íc sím. Hy väng HO sÏ th¾ng ®-îc FSS v× Szec cßn th¾ng Italy. Thö nèi vµo FPT-Net th× chØ thÊy chu«ng reo, kh«ng cã tÝn hiÖu Modem, ch¾c l¹i bÞ t¾t... Nèi thµnh c«ng vµo FPT-Net göi ®-îc mét mail vµ xem ®-îc mét ®èng c¸i hay. 24 giê 16/06 Chñ nhËt buån th¶m. GÆp th»ng ng-êi Th¸i võa ®Õn lóc 6 giê chiÒu. Nã nãi chuyÕn bay tõ Washington cña nã bÞ huû bá. Nã ph¶i ngñ ë Washington mét tèi. ThÕ míi thÊy m×nh may. Th»ng nµy rÊt hay. Nã cã card visit lµ Marketing manager nh-ng sau t«i míi biÕt nã lµ ch¸u «ng Gi¸m ®èc,

516

Sö ký FPT 1988 - 1998 thÊy chuyÕn ®i cã vÎ hay l¹i kh«ng mÊt tiÒn nªn xin ®i vµ in card dám cho oai. Kh«ng kh¸c VN mÊy. Chñ nhËt d©n Mü kh«ng ë trong thµnh phè. T«i hái ®-êng vµo Dowtower lóc 10 giê s¸ng, mÊy ®øa ë kh¸ch s¹n cã vÎ ng¹c nhiªn nh-ng còng gäi Taxi cho. MÑ chóng nã, kh«ng nãi g×. MÊt 20 USD. Kh«ng mét bãng ng-êi, kh«ng mét shop nµo më cöa. Th»ng l¸i Taxi cßn nãi mäi ngµy khu nµy rÊt ®«ng. 24 giê 18/06 T-ëng häc ®ïa, ch¬i lµ chÝnh, vËy mµ ph¶i häc thËt. Hai ngµy qua, vµ cßn tiÕp mét ngµy n÷a, bän IBM d¹y víi chñ ®Ò: "T¹i sao b¹n nªn mua IBM Server" vµ "Lµm thÕ nµo ®Ó b¸n ®-îc IBM Server". Víi chñ ®Ò thø nhÊt nã cho xem tÊt c¶ nh÷ng g× chóng nã ®· lµm ®Ó cã IBM Server. Nh÷ng h×nh ¶nh video mµ chóng ta ®· xem vÒ nghiªn cøu, chÕ t¹o, thö nghiÖm, s¶n xuÊt vÒ PC ®Òu lµ thËt vµ ®-îc tiÕn hµnh t¹i ®©y. Víi chñ ®Ò thø hai nã nªu kinh nghiÖm, bµi häc, c¸ch tiÕn hµnh, dÞch vô sau khi b¸n, kh¾c phôc sù cè... Nã mêi c¸c kh¸ch hµng ®Õn nãi chuyÖn, tæ chøc c¸c buæi video conference víi Microsoft t¹i Seatle, víi Coca Cola t¹i Atlanta... Mçi buæi häc viªn ph¶i cã nhËn xÐt, cho ®iÓm, nªu c¸c vÊn ®Ò quan t©m. C¸c buæi ¨n tr-a, ¨n tèi nã ®Òu mêi mét ®èng chuyªn gia IBM kh¸c vÒ ®ñ lÜnh vùc mµ m×nh quan t©m trong b¶n nhËn xÐt ®Õn nãi chuyÖn. T«i chØ cã nhËn xÐt lµ kh«ng thÝch Server 310, ngay b÷a tèi, mét th»ng tù giíi thiÖu thuéc Server 300 Group ®Õn nãi ®ñ thø vÒ c¸i 310 cña nã.

517

Sö ký FPT 1988 - 1998 IBM t¹i Raleigh n»m trªn khu ®Êt 7x8 km (®i l¹i trong ®ã chØ cã dïng «t«) gåm IBM PC vµ IBM Networking. Qu©n sè: 18 000 ng-êi, thËt qu¸ møc t-ëng t-îng. Mçi n¨m khu vùc nµy t¹o ra gi¸ trÞ kho¶ng 7 tû dollars Mü, b»ng nöa tæng thu nhËp quèc d©n VN. NÕu t¸ch riªng IBM Hardware Networking ra (tøc lµ kh«ng tÝnh Software Networking) th× Division nµy còng ®øng thø 3 thÕ giíi vÒ doanh sè Networking, sau Cisco vµ BayNetwork, vµ b»ng 3COM. NÕu t¸ch riªng IBM PC ra th× nã ®øng thø 3 thÕ giíi vÒ doanh sè, sau Compaq vµ Apple. T«i ®Õn th¨m trung t©m thö nghiÖm phÇn mÒm m¹ng (nãi chung cã phÇn mÒm m¹ng nµo ®¸ng bµn tíi ®Òu ®-îc thö nghiÖm). T¸m th»ng chuyªn vÒ Windows NT, cã tíi 30 m¸y chñ c¸c lo¹i (chñ yÕu lµ nh÷ng lo¹i rÊt m¹nh nh- 704 víi 4 Processors P5-166, 256 MB RAM, 12 HDD 4.3 GB hay 720 víi 6 Processors P5-166 cïng tñ ®Üa cøng 24 HDD 4.3 GB vµ tñ 12 CD Drive) vµ 400 PC ®-îc nèi b»ng ®ñ thø Topology trªn ®êi. Khi ®-îc hái t¹i sao ph¶i thö nh- vËy, cËu kü s- nãi r»ng cã 2 lý do: Thø nhÊt, cã qu¸ nhiÒu m¸y kh«ng b¸n ®-îc, kh«ng ®em dïng vµ thö th× biÕt lµm g×. Thø hai, ®Ó thËt sù tin r»ng IBM Server lµ tèt. Trung t©m xö lý lçi th× to khñng khiÕp, trong c¸i phßng nh- s©n vËn ®éng, chØ cã v¸ch ng¨n, kh«ng chia phßng vµ vµi tr¨m ng-êi lµm viÖc. TÊt c¶ nh÷ng g× gäi lµ lçi cña IBM Server ®Òu ®-îc göi vÒ ®©y. Khi t«i hái vÒ lçi Server 300 kh«ng c¾m ®-îc 4 Card m¹ng 3COM, chóng nã tra cøu ngay vµ th«ng b¸o lçi nµy ®· ph¸t hiÖn c¸ch ®©y 15 th¸ng, 518

Sö ký FPT 1988 - 1998 th¸ng, ®· kh¾c phôc ®èi víi Server 320. Nguyªn nh©n th× l»ng nh»ng t«i chÞu kh«ng hiÓu. Mçi bµi gi¶ng cña nã bao giê còng cã h×nh ¶nh, m« h×nh, m¸y thùc tÕ... Chóng nã bao giê còng cã 5 ®Õn 7 cËu cïng gi¶ng. Mét cËu gi¶ng chÝnh, c¸c cËu kh¸c th-êng ®Æt c©u hái gîi ý cho cËu gi¶ng hoÆc ng-îc l¹i, ®èi tho¹i liªn tôc. Chóng nã ngåi xung quanh nªn anh em xoay ng-êi liªn tôc. Nãi chung lµ thó vÞ. RÊt mÖt v× ph¶i nghe tiÕng Anh, mÆc dï theo yªu cÇu chóng nã ®· nãi chËm vµ dïng rÊt nhiÒu h×nh ¶nh, m« h×nh ®Ó thuyÕt minh. B¹n ®Æt ®-îc c©u hái mµ chóng nã kh«ng tr¶ lêi ®-îc ngay lµ lËp tøc ®-îc th-ëng (¸o IBM, cèc uèng n-íc...) vµ buæi sau ch¾c ch¾n nã sÏ tr¶ lêi ®-îc. ChÝnh s¸ch míi cña IBM lµ khi b¹n mua Server sÏ ®-îc hç trî t¹i chç vÒ install vµ sö dông trong 90 ngµy miÔn phÝ, c¸c Server míi cã s½n Server Guide (bé c«ng cô gióp cµi ®Æt), Lotus Notes vµ Net-Infity (bé c«ng cô gióp kiÓm so¸t m¹ng, ®¹i kh¸i nh- Lan-Manager) Nh-ng cã lÏ thó vÞ nhÊt lµ PC Help Center... míi ®-îc thµnh lËp. Nghe nãi Compaq, Packard Bell còng häc tËp lµm c¸c trung t©m t-¬ng tù. Khu nhµ b»ng 2 lÇn s©n vËn ®éng ®-îc chia thµnh nhiÒu khu nh-: OS/ Peripheral/ Networking/ Server/ Laptop/ Desktop... T¹i ®©y cã 700 ng-êi lµm viÖc liªn tôc 24 giê vµ 7 ngµy trong tuÇn. PC Help Center x©y dùng nh»m hç trî trùc tuyÕn cho kh¸ch hµng sö dông IBM PC. Theo kinh nghiÖm cña IBM, kho¶ng 65% sè lçi ®-îc kh¾c phôc chØ nhê trao ®æi víi kh¸ch hµng qua ®iÖn tho¹i. Nh-ng ë ®©y cÇn l-u ý r»ng tr×nh ®é trung b×nh vÒ tin häc cña kh¸ch hµng lµ cao. Hä ®· dïng nh÷ng chuyªn gia h¹ng nhÊt nh»m x©y dùng mét th519

Sö ký FPT 1988 - 1998 th- viÖn khæng lå vÒ IBM PC vµ nh÷ng thø liªn quan. ThviÖn nµy ®-îc cËp nhËt hµng ngµy. MÊy th»ng IBM tù hµo lµ 98% sè c©u hái cña kh¸ch hµng ®Òu cã s½n ph-¬ng ¸n tr¶ lêi, ®iÒu quan träng lµ lµm sao tr¶ lêi cho dÔ hiÓu nhÊt vµ kh¸ch hµng cã thÓ tho¶ m·n hoÆc theo c¸c h-íng dÉn ®Ó kh¾c phôc lçi. Mét c¶nh th-êng thÊy trong trung t©m lµ mét th»ng (hay con) ®øng trªn ghÕ hái rÊt to xem cã ai biÕt vÒ vÊn ®Ò XYZ nµy kh«ng? NÕu th»ng nµo biÕt lËp tøc ®Õn hç trî th»ng ®ang nãi chuyÖn víi kh¸ch hµng. IBM lu«n nhÊn m¹nh ®Õn Team-Work. PC Help Center lµ biÓu hiÖn ®Ñp nhÊt vÒ Team-Work. Kh«ng ai cã thÓ biÕt mäi ®iÒu, tr¶ lêi mäi c©u hái, vµ chØ cã sù hîp t¸c thËt sù míi t¹o nªn søc m¹nh. ChØ cÇn nh×n mÇu cê c¾m ë c¸c « lµ biÕt ngay kÕt qu¶ lµm viÖc cña nhãm ®ã ngµy h«m tr-íc. HÖ thèng tÝnh ®iÓm ho¹t ®éng liªn tôc vµ ®õng ®Ó cê ®en t¹i « cña b¹n. Anh em còng thö ®Æt ®ñ thø c©u hái nh-ng rÊt tiÕc kh«ng ai tho¸t ®-îc sè 98%. Hµng th¸ng trung b×nh cã thªm 7000 Item míi bæ xung vµo th- viÖn. T¹i ®©y còng cã phßng thÝ nghiÖm (PC LAB) ®Ó chuyªn m« pháng kiÓm tra c¸c vÊn ®Ò khã kh¨n kh«ng tr¶ lêi kh¸ch hµng ®-îc ngay. Bao giê còng vËy, nÕu kh«ng tr¶ lêi ®-îc, chóng nã còng ghi l¹i Tel/ Fax/ E-Mail... hÑn kh¸ch hµng sÏ göi c©u tr¶ lêi ®Õn sau. Cã c¶m gi¸c rÊt râ lµ ng-êi IBM rÊt ®«ng, nh-ng hä cã cïng mét phong c¸ch lµm viÖc, marketing... rÊt khã m« t¶ nh-ng cã thÓ thÊy qua tiÕp xóc. TiÕp xóc víi IBM t¹i Raleigh cã c¶m gi¸c gièng nh- kh¸ch hµng cña ta sau khi gÆp ®éi "xa mÑ" råi l¹i ®-îc gÆp anh B¶o.

520

Sö ký FPT 1988 - 1998 Khi t«i ®Æt vÊn ®Ò vÒ Quanlity th× chÝnh thøc chóng nã ®Òu nãi IBM Woldr wide good quanlity, IBM PC ®Òu theo tiªu chuÈn ISO 9001/9002... Nh-ng trao ®æi trong b÷a ¨n th× chóng nã c-êi vµ nãi t¹i ®©y mäi thø do IBM s¶n xuÊt hoÆc cña nh÷ng b¹n hµng rÊt cã tªn tuæi, cã nhiÒu n¨m céng t¸c. Cßn t¹i nhµ m¸y Singapore chØ l¾p r¸p, linh kiÖn ®-îc ®Æt t¹i Taiwan, China, Malayxia... t¹i c¸c nhµ m¸y kh«ng ph¶i cña IBM hoÆc liªn kÕt chÆt chÏ víi IBM. VÒ b¶o hµnh 3 n¨m, chóng nã ®Òu c«ng nhËn lµ ®iªn rå vµ nãi rÊt gay g¾t r»ng Compaq ®-a ra chØ nh»m marketing, nhÊt lµ chóng nã nãi nÕu ®äc kü ®iÒu kiÖn b¶o hµnh 3 n¨m th× thùc chÊt lµ 1 n¨m. ChuyÖn nµy t«i cã cïng ý nghÜ víi chóng nã. Chóng nã nãi víi ®iÒu kiÖn nh- Compaq sÏ cã vµ ®· cã nh÷ng h·ng sÏ tuyªn bè b¶o hµnh 5-7 n¨m. Trong vÊn ®Ò nµy chÝnh ng-êi cña Compaq còng cho lµ cã rÊt nhiÒu vÊn ®Ò. Bän kü thuËt Compaq cã nªu vÝ dô vÒ HDD 1GB cña Prolinea s¶n xuÊt t¹i China cã chÊt l-îng rÊt thÊp. Chóng lo l¾ng kh«ng biÕt 2 n¨m n÷a b¶o hµnh cho c¸c parner b»ng g× vµ cÇn bao nhiªu cho ®ñ. V× mai 6 giê chiÒu tÊt c¶ lªn m¸y bay ®i New York, tèi nay theo truyÒn thèng (gièng nh- ë VN b¹n mêi kh¸ch ®i uèng bia «m) bän IBM rñ anh em ®i night club víi m«n tho¸t y vò. Tuy nhiªn nhí lµ chØ nh×n kh«ng ®-îc sê, nÕu kh«ng mÊy th»ng khØ ®ét sÏ tèng b¹n ra ngoµi ngay. Mµ t¹i sao club nµo chóng nã còng kiÕm ®-îc nh÷ng th»ng võa to (1m95, 120kg), võa ®¸ng sî. HÇu hÕt lµ da ®en. L-¬ng chóng nã rÊt thÊp so víi møc trung b×nh t¹i Mü (®¹i kh¸i quy ®æi ra l-¬ng t¹i FPT lµ kho¶ng 70 USD). Gi¸ tuyÓn ®-îc d¨m chó lµm "xa mÑ" th× tèt. Kh«ng Ên t-îng l¾m v× kh«ng cã g× míi l¹. ChØ ng¹c nhiªn lµ trong sè 30 em biÓu diÔn, nhiÒu em ®ñ tiªu chuÈn ®Ó thi ®-îc hoa hËu. 521

Sö ký FPT 1988 - 1998

Mét lÇn ë Texas
L· Hång Nguyªn

Trung t©m Internet FPT
Bay qua Th¸i b×nh d-¬ng ViÖt nam ho¸ hÖ m¸y RS/6000 lµ nhiÖm vô cña t«i (phèi hîp víi IBM) trong ®ît c«ng t¸c ®i Austin, thñ phñ tiÓu bang Texas, Hoa kú. Ngµy 3/2, 9:55 s¸ng, t«i lªn chiÕc m¸y bay Airbus 320 cña Vietnam Airlines liªn doanh cïng Cathay Pacific bay sang Hong Kong. T×nh cê t«i bay cïng chuyÕn víi c¸c anh Quèc Kh¸nh, Quang Th¸i vµ Hïng Anh cña c«ng ty ta ®i dù Héi nghÞ b¹n hµng cña IBM tæ chøc t¹i San Diego vµ sÏ bay cïng t«i cho tíi Los Angeles. T«i còng gÆp mét th»ng b¹n ë An D©n tªn lµ Giang sang Los Angeles ®Ó häc cao häc. §èi víi t«i vµ nã, ®©y lµ chuyÕn bay ra n-íc ngoµi lÇn ®Çu tiªn. CËu chµng rÊt hå hëi, lóc nµo còng hái han liªn tôc. Trªn m¸y bay mÆc dï cã nhiÒu ng-êi ¸ h¬n ng-êi ¢u, t«i b¾t ®Çu cã c¶m gi¸c xa l¹ v× kh«ng biÕt më miÖng víi hä b»ng tiÕng Anh hay tiÕng ViÖt. Chóng t«i h¹ c¸nh xuèng Hong Kong vµo kho¶ng 11:40 tr-a. Tõ trªn cao t«i cã thÓ nh×n rÊt râ Hong Kong trªn bê biÓn, víi nh÷ng ng«i

522

Sö ký FPT 1988 - 1998 nhµ cao tÇng san s¸t, c¸c s©n vËn ®éng, c¸c b·i ®ç xe loang lo¸ng trong ¸nh n¾ng. Ga hµng kh«ng Hong Kong cÊu tróc theo chiÒu dµi gåm hai tÇng, ga ®Õn ë tÇng d-íi, ga ®i ë tÇng trªn. Chóng t«i cã kho¶ng gÇn hai tiÕng ®Ó chuyÓn m¸y bay. Kh«ng hiÓu kinh nghiÖm ®i s©n bay cã tõ bao giê vµ thÕ nµo th× ®óng mµ TrÇn Th¸i th× ®i nhanh gÇn nh- ch¹y v× sî kh«ng kÞp giê cßn TrÇn Kh¸nh th× vÉn cø ®iÒm ®¹m t-ng töng ®i vµ kh«ng quªn lÞch sù gËt ®Çu chµo mäi ng-êi. Sau mét giê trÔ, chiÕc Boeing 747 cÊt c¸nh ®Ó bay qua Th¸i b×nh d-¬ng tíi bê T©y n-íc Mü. GÇn mét ngµy trêi trªn chuyÕn m¸y bay ®i ®ãn mÆt trêi, ng-êi ta ph¶i quy ®Þnh "®ªm" ®¬n gi¶n b»ng c¸ch ®ãng tÊt c¶ c¸c cöa sæ vµ t¾t ®Ìn. Cuèi cïng t«i còng nh×n thÊy b×nh minh trªn bÇu trêi Los Angeles. V× chªnh lÖch giê, nªn ®Õn Los Angeles vÉn lµ s¸ng 3/2. T«i c-êi thÇm v× ho¸ ra chØ víi vËn tèc 1000km/h mµ thêi gian ®· "tr«i chËm l¹i" (thËm chÝ ng-îc l¹i!), chø kh«ng cÇn ®Õn vËn tèc cña ¸nh s¸ng theo thuyÕt t-¬ng ®èi ®Ó thêi gian dõng h¼n. Los Angeles qu¶ lµ réng lín, chiÕc m¸y bay bay m·i mµ vÉn kh«ng hÕt. Thµnh phè tr«ng cµng kú vÜ v× n»m s¸t biÓn vµ ®-îc bao bäc bëi nh÷ng d·y nói trïng ®iÖp. Hollywood lµ ®©u trong nh÷ng d·y nói d-íi kia? §Õn Los Angeles, c¸c b¹n ®-êng cña t«i b¾t ®Çu rÏ. C¸c anh Th¸i, Kh¸nh, Hïng Anh b¾t ®Çu lµm thñ tôc bay néi ®Þa lu«n tíi San Diego, cËu b¹n Giang hín hë gÆp c¸c «ng anh bµ chÞ tµi trî. Austin kh«ng ph¶i lµ thµnh phè cã mËt ®é chuyÕn bay cao, nªn t«i ph¶i tiÕp tôc n»m t¹i Los Angeles ®óng 22 tiÕng.

523

Sö ký FPT 1988 - 1998 C¶m gi¸c thø hai cña t«i sau c¶m gi¸c vÒ sù vÜ ®¹i: n-íc Mü thùc sù lµ mét hîp chñng quèc - ®ñ mµu da, ®ñ h×nh hµi, ®ñ thø tiÕng. Khi võa b-íc ch©n lªn ga, t«i nghe thÊy nhiÒu tiÕng gäi Ý íi: c« ¬i, chó ¬i, b¸c ¬i..., ch¼ng kh¸c g× ë ViÖt nam. Ng-êi ViÖt ®i ®ãn tiÔn nhau ë ®©y t-¬ng ®èi nhiÒu. T«i ngåi nãi chuyÖn vui vÎ víi nh÷ng tôi sinh viªn NhËt sang ®©y tham quan vµ b¨n kho¨n kh«ng hiÓu t¹i sao hä l¹i cã kû luËt ®Õn nh- vËy mÆc dï vÉn gi÷ ®-îc nh÷ng cèt c¸ch cña tuæi trÎ vµ thËm chÝ t- t-ëng v¨n ho¸ Mü. T«i gÆp mét «ng ng-êi Ên nãi ®-îc mét Ýt tiÕng ViÖt vµ mua mét cuèn s¸ch hÕt søc rèi r¾m vÒ Yoga vµ v¨n ho¸ Ên ®é cña «ng (t«i còng ch¼ng tiªu ®-îc thêi gian thªm chót nµo b»ng c¸ch ®äc cuèn s¸ch nhøc ®Çu ®ã). S¸ng h«m sau t«i tõ biÖt nhµ ga quèc tÕ, thong th¶ ®i bé vÒ phÝa c¸c ga néi ®Þa. S©n bay quèc tÕ Los Angeles rÊt lín vµ nhén nhÞp. Nã cã lÞch sö trªn ba m-¬i n¨m, mang tªn Tom Bradley, ThÞ tr-ëng thµnh phè khi s©n bay ®-îc më réng ®Ó phôc vô Olympic Los Angeles 1984, Olympic cã l·i nhÊt trong lÞch sö. Bradley mÊt n¨m 1987. C¸c ga ®i néi ®Þa ë c¸ch ®ã kho¶ng h¬n 1km, n»m trªn kiÕn tróc tÇng ba cña toµn bé s©n bay, ®-îc x©y nh- kiÓu mét ®-êng v-ît ®å sé. Mçi h·ng hµng kh«ng bay néi ®Þa - Delta, Continental, American Airlines, United Airlines, North West... ®Òu cã mét ga riªng. N»m gi÷a khu s©n bay nh×n vÒ phÝa thµnh phè lµ mét t-îng ®µi næi tiÕng m« pháng nh÷ng ®-êng bay parabol chËp l¹i, ë ngang l-ng c¸c ®-êng bay lµ mét ng«i nhµ kÝnh mµ t¹i ®ã ng-êi ta cã thÓ uèng cafe vµ ng¾m c¶nh. BiÓu t-îng nµy ®· xuÊt hiÖn rÊt nhiÒu lÇn trong nh÷ng phim Mü cã chiÕu c¶nh s©n bay - nhiÒu c¶nh chia tay cña Hollywood ®· ®-îc quay d-íi ch©n cña nã. Cã lÏ

524

Sö ký FPT 1988 - 1998 nÕu kh«ng ph¶i b· ng-êi v× kÐo hµnh lý vµ ®i bé, t«i còng ®· lµm ®-îc mét bµi th¬ t¹i ®©y. B×nh minh ë ®©y g©y cho t«i Ên t-îng thø ba vÒ n-íc Mü - ®Ñp theo kiÓu c«ng-tr×nh-kiÕn-tróc. Kho¶ng 4 giê chiÒu 4/2 t«i ®Õn Austin. T¹i hép th- n¬i lÊy ch×a kho¸ phßng t«i t×nh cê gÆp l¹i Ph¹m H÷u Quang (ng-êi cña IBM cïng thùc hiÖn chuyÕn c«ng t¸c víi t«i). Còng t¹i ®©y t«i gÆp thªm hai ng-êi b¹n n÷a tõ IBM Singapore - Xi trong ®oµn cña t«i vµ Ken, sang ®Ó dù ®µo t¹o vÒ phÇn cøng. Chóng t«i cã mét b÷a héi ngé nho nhá. Anh b¹n Xi thùc ra l¹i mang hé chiÕu Trung Quèc, anh ta míi chØ ë Singapore 5 n¨m nay. Taxi gi¸ b×nh th-êng kh«ng ®¾t l¾m, nh-ng gi¸ ®îi tÝnh rÊt cao, Xi yªu cÇu anh l¸i taxi ®îi ®Ó vµo hép th- lÊy ch×a kho¸ phßng råi vÒ kh¸ch s¹n, bÞ tÝnh c¶ th¶y lªn ®Õn h¬n 70$ trong khi thùc ra tõ s©n bay vÒ chØ 17$ mµ th«i. Chóng t«i cïng c-êi, vç vai anh vµ chia sÎ cïng anh c¸i kinh nghiÖm ®ã. §Õn víi IBM Austin l¹nh kh«ng ngê. Hái ra míi biÕt c¸ch ®ã hai ngµy thµnh phè ®· tr¶i qua mét trËn b·o tuyÕt, ®-êng phè ®Òu bÞ ®ãng b¨ng, trËn tuyÕt ®Çu tiªn kÓ tõ m-êi mét n¨m nay. DÊu tÝch cßn l¹i cña nã lµ c¸t ®-îc r¶i trªn ®-êng vµ nh÷ng vôn b¨ng cßn ®äng d-íi ch©n t-êng, trªn c©y cá. Chóng t«i ë t¹i khu phÝa t©y b¾c thµnh phè, c¸ch khu downtown kho¶ng 30 phót l¸i xe. Khu nµy gåm nhiÒu biÖt thù nhá, n»m trªn mét qu¶ ®åi, kh«ng gian rÊt ®Ñp vµ yªn tÜnh. C¸c toµ nhµ cao tÇng cña Austin hÇu hÕt tËp trung t¹i

525

Sö ký FPT 1988 - 1998 downtown, cßn ë bªn ngoµi, thËm chÝ mét bªn ®-êng ®i lµ rõng vµ c¸c ng«i nhµ th-êng n»m khuÊt xa ®-êng. S¸ng thø hai 5/2 chóng t«i ®i tíi IBM. Nãi chung, IBM cã thÓ thuª xe cho nh÷ng ng-êi sang ®©y c«ng t¸c, nh-ng bän t«i ®Òu kh«ng cã b»ng l¸i xe quèc tÕ, vµ c¸i chÝnh lµ kh«ng l¸i ®-îc xe. Chç chóng t«i kh«ng cã subway; hÖ thèng bus l¹i th-a thít, ph¶i ®i bé m-êi l¨m phót míi ra ®iÓm ®îi vµ tiÕp tôc ®îi kho¶ng hai ba tiÕng míi cã xe. Ph-¬ng tiÖn duy nhÊt kh¶ dÜ lµ ®i taxi. RÊt tiÖn, Ken (b¹n cña Xi) l¹i thuª ®-îc mét chiÕc Ford míi cøng ë s©n bay, 600$ mét th¸ng. Chóng t«i ë gÇn nhau vµ thÕ lµ cø 7h s¸ng Ken l¹i ®-a chóng t«i ®Õn IBM. H·ng IBM n»m ë ®«ng b¾c thµnh phè, c¸ch chç chóng t«i ë kho¶ng 20 phót l¸i xe. T¹i khu nµy cña thµnh phè cßn cã Dell, Motorola vµ Ford. Khung c¶nh khu lµm viÖc cña IBM g©y cho t«i mét Ên t-îng rÊt lín. Cã t¸m khèi nhµ lín cao kho¶ng b¶y, t¸m tÇng èp ®¸ n©u trong mét khu v-ên vu«ng v¾n tuyÖt ®Ñp. §ã lµ khu lµm viÖc cña nh÷ng chuyªn gia ph¸t triÓn. T¹i ®©y cá ®-îc trång vµ ®-îc t-íi n-íc hµng s¸ng, v× vËy mÆc dï cá vµo mïa nµy ë ngoµi kh« óa nh-ng khi b-íc vµo trong khu cña IBM l¹i thÊy mét c¶m gi¸c xanh t-¬i l¹ th-êng. C©y cèi theo kiÓu «n ®íi, th¼ng t¾p vµ t¹o chung cho khu nghiªn cøu ph¸t triÓn cña IBM mét khung c¶nh khoa häc tuyÖt vêi. §èi diÖn víi khu ph¸t triÓn, ë bªn kia ®-êng lµ nhµ m¸y cña IBM, réng b¹t ngµn vµ èng khãi nghi ngót. T«i ®· kh«ng chôp ®-îc mét tÊm h×nh nµo t¹i ®©y. Lý do lµ an ninh, mäi ng-êi kh«ng ®-îc phÐp mang m¸y ¶nh vµo trong toµ nhµ cña IBM mµ kh«ng khai b¸o, v× vËy mÆc dï cã thÓ chôp ë bªn ngoµi, t«i còng rÊt ng¹i mang m¸y ®i. IBM cã chÝnh s¸ch an ninh rÊt chÆt chÏ, ë nãc cña mçi toµ nhµ ®Òu cã camera theo dâi. H«m 526

Sö ký FPT 1988 - 1998 theo dâi. H«m ®Çu tiªn t«i ph¶i tr×nh diÖn víi mét security officer, bµ nµy cã mét terminal ®Ó tra th«ng tin sæ ®en nh÷ng ng-êi ®Õn ®©y vµ ghi l¹i nhËt ký hµng ngµy. Nh÷ng h«m sau chóng t«i ®-îc cÊp mét chiÕc thÎ tõ t¹m thêi, tÊt c¶ c¸c th©m nhËp vµo toµ nhµ ®Òu ph¶i b»ng thÎ nµy, nh-ng kh¸c víi kho¸ tõ th«ng th-êng, kh«ng ph¶i cÊp mét lÇn lµ thÎ cã thÓ sö dông ®-îc vÜnh viÔn. Mçi khe ®äc thÎ ®Òu ®-îc nèi vÒ m¸y tÝnh ®Ó ®äc sè thÎ, v× vËy cã nh÷ng vïng trong toµ nhµ nh- c¸c lab, c¸c khu ph¸t triÓn ®Æc biÖt th× thÎ th«ng th-êng còng kh«ng vµo ®-îc (t«i ®· thö nh- vËy khi ®i lang thang trong toµ nhµ vµ nh×n thÊy mét c¸i lab vÜ ®¹i toµn kÝnh rÊt hÊp dÉn víi hµng tr¨m terminal ®Æt trång lªn nhau, nh-ng ngËm ngïi quay ra v× m×nh chØ lµ visitor cña nã mµ th«i). Chóng t«i v¹ch ra nh÷ng phÇn c¬ b¶n vµ kÕ ho¹ch nh÷ng phÇn hoµn thµnh t¹i ®©y, ®-îc th«ng b¸o nh÷ng ng-êi mµ m×nh sÏ lµm viÖc cïng vµ nh÷ng ng-êi thuéc c¸c dù ¸n b¶n ®Þa ho¸ cña c¸c n-íc kh¸c - Hungary, Italy, Holland, §µi loan... ®Ó liªn l¹c. Trong ba tuÇn t¹i ®©y chóng t«i sÏ hoµn thµnh phÇn c¬ b¶n cña c«ng viÖc vµ n¾m tr-íc phÇn tiÕp theo cÇn ph¸t triÓn. Austin lµ mét trung t©m ph¸t triÓn trÎ cña IBM, míi ®-îc hoµn thµnh n¨m 1991. HÖ m¸y tÝnh næi tiÕng RS/6000 vµ hÖ ®iÒu hµnh AIX cña nã ®-îc ph¸t triÓn t¹i ®©y. Ngoµi ra t¹i ®©y cßn cã c¸c ph¸t triÓn vÒ hÖ ®iÒu hµnh OS/2, c¸c ph¸t triÓn POWER PC, c¸c ph¸t triÓn m¹ng... Cã tÊt c¶ kho¶ng 10.000 ng-êi lµm viÖc t¹i ®©y, cã nh÷ng gia ®×nh c¶ chång vî ®Òu lµm viÖc cho IBM, thËm chÝ bè mÑ hä còng lµm cho IBM, tuy nhiªn t«i Ýt thÊy nh÷ng ng-êi trÎ tuæi ë ®©y vµ mäi ng-êi nãi víi t«i r»ng cã thÓ con c¸i hä sÏ kh«ng tiÕp tôc c¸i kiÓu IBM truyÒn ®êi n÷a. 527

Sö ký FPT 1988 - 1998 Chóng t«i ®-îc bè trÝ phßng lµm viÖc còng gièng nhtÊt c¶ c¸c nh©n viªn IBM b×nh th-êng kh¸c, hai ng-êi mét phßng nhá kho¶ng 8 m2. Mäi c«ng viÖc l¾p ®Æt ®-îc s¾p ®Æt nhanh chãng, hä chuyÓn ®Õn cho chóng t«i mçi ng-êi mét bé bµn ghÕ, mét terminal ®-îc nèi m¹ng hoµn chØnh, mét ®iÖn tho¹i, vë bót ®Ó ghi chÐp. Vµ thÕ lµ chóng t«i ph¶i b¾t tay vµo viÖc. IBM cã m¹ng riªng cã thÓ nèi tÊt c¶ nh©n viªn cña hä trªn toµn thÕ giíi l¹i víi nhau. §iÖn tho¹i trªn bµn mçi ng-êi ®Òu cùc kú tèi t©n, cã message, reply, mail, password... cßn tæng ®µi th× bèn sè - thËt cùc kú. Ngoµi hÖ thèng m¹ng th«ng th-êng, IBM còng nhËn ra göi th«ng b¸o cho nhau th× ch¼ng cã g× nhanh b»ng tiÕng nãi c¶, v× vËy trong phßng ai còng cã mét c¸i loa nhá qua ®ã mäi ng-êi cã thÓ th«ng b¸o v¾n t¾t cho nhau nh- rñ nhau ®i häp hay c¬m tr-a ch¼ng h¹n, hoÆc nghe nh÷ng tin tøc míi nhÊt cña h·ng; ngoµi ra 9h s¸ng míi lµ giê lµm viÖc, nh-ng cã nhiÒu ng-êi ®Õn tõ 7h30, vµ thÕ lµ ®Ó phôc vô tr-íc giê lµm viÖc ng-êi ta bao giê còng ph¸t nh÷ng b¶n nh¹c ªm ¸i trªn ®µi. IBM cã mét khu nhµ c©u l¹c bé, tÇng mét lµ mét qu¸n ¨n tù phôc vô rÊt réng, cã c¸c b÷a s¸ng vµ b÷a tr-a, d-íi tÇng hÇm lµ th- viÖn. Buæi tr-a hµng ngh×n ng-êi xuèng ®©y ¨n theo ®ñ c¸c mãn tù chän. Thøc ¨n ë ®©y thËm chÝ cßn ®¾t h¬n bªn ngoµi, v× vËy riªng c¸i cafeteria nµy còng ®· lµ l·i lín. Mäi ng-êi ngåi tõng nhãm theo c¸c bµn, cã thÓ ¨n ngoµi trêi khi thêi tiÕt ®Ñp, sau khi ¨n cã thÓ ngåi t¸n gÉu, hoÆc ®¸nh bµi, ch¬i domino. ¡n mÆc ë ®©y rÊt tho¶i m¸i, hÇu nh- tÊt c¶ mäi ng-êi ®Òu mÆc jeans, T-shirt, ®i giÇy thÓ thao hoÆc mÆc quÇn ¸o th-êng, kh«ng ai mÆc com-lª th¾t cravat c¶. ChuyÖn kÓ 528

Sö ký FPT 1988 - 1998 r»ng Tæng Gi¸m ®èc IBM khi ®Õn ®©y còng ph¶i cëi bé com-lª sang träng cña m×nh ®Ó mÆc vµo mét bé casual wear. Buæi chiÒu líp häc cña Ken tan sím tõ 4h30 nªn kho¶ng 5h30-6h chóng t«i ra vÒ ph¶i ®i nhê xe cña c¸c Msr ë IBM, nh÷ng ng-êi lo vÒ mÆt hËu cÇn cho chuyÕn ®i cña chóng t«i. C¸c bµ ë IBM rÊt tèt vµ cëi më, hä vui vÎ suèt ngµy vµ quý chóng t«i. Cã lÏ ®ã còng lµ tÝnh c¸ch cña ng-êi Austin, hä ®Òu cã vÎ méc m¹c vµ cëi më. BÊt cø ai trªn ®-êng t«i gÆp còng c-êi t-¬i vµ nãi "Hi". Hä rÊt nhiÖt t×nh chØ ®-êng, giê xe bus hoÆc gäi taxi hé; cã anh chµng thî s¬n gÆp trªn ®-êng khi biÕt chóng t«i cßn tr×nh bµy vèn tõ tiÕng ViÖt mµ anh ta häc ®-îc khi s¬n mét nhµ hµng ViÖt nam ë Houston, toµn nh÷ng tõ kiÓu nh- ”con chim“, víi c¸ch ph¸t ©m vµ mét vÎ mÆt ng©y ng« lµm chóng t«i bËt c-êi. Buæi tèi chóng t«i th-êng xem TV. Cã kho¶ng 60 kªnh truyÒn h×nh c¸p víi ®ñ c¸c thø th«ng tin. Nh÷ng ngµy ë Austin Thêi tiÕt Austin rÊt l¹ kú. Mét ngµy cã thÓ chøng kiÕn c¶ mïa hÌ vµ mïa ®«ng, nhiÖt ®é cã thÓ ch¹y tõ 12oC ®Õn 36oC. Ngay ngµy thø hai sau khi chóng t«i ®Õn thêi tiÕt ®· l¹i vät lªn ®Õn 26-27oC. Mäi ng-êi th-êng nãi ®ïa r»ng nÕu ë Austin mµ b¹n kh«ng hµi lßng víi thêi tiÕt th× h·y kiªn nhÉn ®îi mét chót, nã sÏ ®æi ngay tøc th× th«i. Austin nãi riªng vµ Texas nãi chung t¹o nªn mét sù kh¸c biÖt víi n-íc Mü. Texas lµ bang lín nhÊt n-íc Mü, vµ ng-êi Texas th-êng nãi "Everything grows bigger in 529

Sö ký FPT 1988 - 1998 Texas". Qu¶ thËt c¸i g× ë ®©y còng to h¬n b×nh th-êng, tõ cèc n-íc chÌ tíi c¸i xe h¬i. Ng-êi ta b¸n nh÷ng ®å l-u niÖm nh- c¸i c©y bót ch× vµ nãi ®ã lµ t¨m xØa r¨ng cña ng-êi Texas. H«m Mr. Gert Muller, gi¸m ®èc RS/6000 IBM Singapore sang, chóng t«i ®-îc «ng dÉn ®i nhµ hµng County Line, n»m trªn mét khu ®åi nói. Mãn Baby's Rib mµ chóng t«i gäi nghe gän gµng vËy mµ lín kinh khñng mçi ng-êi ¨n nguyªn c¶ s-ên cña mét con bª, vµ t«i hiÓu t¹i sao ng-êi Mü l¹i to bÐo ®Õn nh- vËy. ChiÕc mò réng vµnh, bé quÇn ¸o cao båi, nh÷ng bµi h¸t ®Öm ghi-ta, vµ ®Æc biÖt nh÷ng ®iÖu nh¶y cña Texas rÊt ®Æc tr-ng vµ kh«ng gièng bÊt cø mét n¬i nµo trªn thÕ giíi. Ng-êi Texas méc m¹c gi¶n dÞ ®· gi÷ l¹i ®-îc tÊt c¶ nh÷ng nÐt v¨n ho¸ ®ã mét c¸ch hÕt søc tù nhiªn. Nh÷ng dÞp cuèi tuÇn chóng t«i th-êng ra phè, ®i cöa hµng hoÆc nh¶y xe bus ®Õn c¸c khu siªu thÞ lín, nh÷ng chç mua th× Ýt mµ xem th× nhiÒu vµ ®i bé mái nhõ c¶ ch©n. Trong phßng chóng t«i ë còng cã dông cô ®Ó nÊu n-íng. Chóng t«i ra siªu thÞ mua mét tói g¹o, mét tói rau, mét con gµ, thÞt bß, gia vÞ,... vµ vÒ nhµ ®Þnh nÊu n-íng theo kiÓu ViÖt nam. NÊu xong nÕm thö, ®èng thøc ¨n chóng t«i nÊu ch¼ng gièng ai c¶, thÕ lµ tõ ®ã chóng t«i quyÕt ®Þnh ®i ¨n restaurant vµo buæi tèi, kh«ng cã xe th× ®i bé, cã xe th× ®i xa, ®ñ thø Th¸i, Tµu, ý, MÔ, ViÖt... Cßn cho c¸c buæi s¸ng th× ¨n ë cafeteria hoÆc mua ®å ¨n s¸ng tõ chiÒu h«m tr-íc t¹i siªu thÞ (tÊt c¶ ®å ¨n rót kinh nghiÖm tõ ®ã t«i chØ mua lo¹i microwavable). Ng-êi ViÖt nam ®Çu tiªn mµ chóng t«i gÆp lµ mét anh båi ë nhµ hµng Trung Quèc n¬i chóng t«i ¨n khi võa ®Õn n¬i. Sù tù ti, c¸ch nãi chuyÖn dÌ dÆt vµ ®iÖu bé cña anh nµy 530

Sö ký FPT 1988 - 1998 nµy lµm chóng t«i thÊt väng. Nh-ng ë IBM t×nh h×nh kh¸c h¼n. Mét th«ng b¸o ®-îc göi ®i trªn m¹ng r»ng cã hai ng-êi võa tõ ViÖt nam sang ®ang cã mÆt t¹i ®©y c«ng t¸c. ThÕ lµ buæi tr-a khi xuèng cafeteria, chóng t«i ®-îc hµng chôc ng-êi ViÖt nam ®Õn v©y quanh, chóc mõng. ThËt ®¸ng ng¹c nhiªn: cã tíi gÇn 500 ng-êi ViÖt nam lµ nh©n viªn IBM t¹i ®©y. C¸c anh c¸c chÞ kh«ng thÓ t-ëng t-îng r»ng cã ng-êi ViÖt nam sang ®©y lµm mét c¸i g× ®Êy, Ýt ng-êi biÕt IBM ®· cã mÆt t¹i ViÖt nam, kh«ng biÕt vÒ t×nh h×nh tin häc ViÖt nam vµ FPT. B÷a ®ã vµ c¸c b÷a sau, mçi khi gÆp mét ng-êi ViÖt nam míi, chóng t«i l¹i gi¶i thÝch cho c¸c anh c¸c chÞ. TÊt c¶ mäi ng-êi ®Òu n»m trong mét lÜnh vùc nµo ®ã, hoÆc AIX, hoÆc OS/2, thiÕt kÕ phÇn cøng, m¹ng - hä ®Òu lµ t¸c gi¶ vµ lµ nh÷ng ng-êi ph¸t triÓn c¸c hÖ m¸y vµ phÇn mÒm chÝnh yÕu cña IBM, thËm chÝ cã ng-êi lµ l·nh ®¹o mét nhãm ph¸t triÓn. Th¸i ®é cña mäi ng-êi rÊt cëi më vµ vui vÎ. Chóng t«i th-êng rñ nhau ®i ¨n ë c¸c nhµ hµng ViÖt nam. T«i ®· ¨n c¶ phë, c¬m, c¶ b¸nh cuèn, b¸nh bét läc vµ bón. T«i th©n nhÊt víi gia ®×nh hai anh B×nh vµ HiÖp. ChÝnh nhê xe c¸c anh mµ thØnh tho¶ng chóng t«i míi ®-îc rñ ®i ¨n uèng vµ th¨m thó buæi tèi. Tèi h«m míi quen, anh B×nh vµ chÞ Kh¸nh mêi chóng t«i ®Õn nhµ uèng cafe - mét biÖt thù rÊt to vµ ®Ñp. Hä ®Òu ®· lµm m-êi mÊy n¨m ë IBM. Anh B×nh cßn tù l¾p mét m¹ng Novell ë nhµ ®Ó thØnh tho¶ng ®i cµi kiÕm thªm bªn ngoµi, mÆc dï anh n»m trong nhãm m¹ng cña OS/2. Gia ®×nh anh chÞ còng nh- c¸c gia ®×nh kh¸c cã hai xe «-t«, mét xe lín ®Ó chë c¶ gia ®×nh vµ mét xe nhá. C¸c gia ®×nh ë ®©y th-êng mua xe tr¶ ®øt, cßn nhµ th× tr¶ dÇn. Riªng nhµ anh B×nh chÞ Kh¸nh th× ®· tr¶ ®-îc hÕt. 531

Sö ký FPT 1988 - 1998 T«i vµ anh Quang còng ®-îc mêi tíi nhµ anh chÞ HiÖp H-¬ng ¨n tèi vµi lÇn. §«i vî chång trÎ nµy ®· cã tíi bèn ®øa con. TrÎ con th-êng nãi tiÕng Mü, nh-ng bè mÑ nãi tiÕng ViÖt chóng còng hiÓu ®-îc. T¹i Austin, céng ®ång ng-êi ViÖt nam tæ chøc ®ãn TÕt, theo quy -íc lµ vµo mét chñ nhËt gÇn nhÊt. Tr-íc ®ã nh÷ng ng-êi ViÖt nam lµm t¹i IBM còng tæ chøc mét buæi d¹ héi. §Þa ®iÓm ®-îc thuª t¹i mét c©u l¹c bé. Mäi ng-êi ¨n uèng, gÆp gì nhau, h¸t karaoke. T«i còng ®Þnh lµm Mét câi ®i vÒ nh-ng sî bµi nh¹c gîi ®Õn nçi niÒm cña mäi ng-êi lµm háng mÊt cuéc vui. Sau ®ã cã vò héi, vò héi cña nh÷ng ng-êi lµm ¨n, mét n¨m chØ tæ chøc ®«i ba lÇn. Nh÷ng ®iÖu tango, waltz, disco... ®-îc thùc hiÖn bëi chÝnh c¸c ca sÜ cña h·ng vµ dµn nh¹c cña ®Üa karaoke. §Õn gÇn TÕt anh HiÖp rñ t«i ®i Héi chî Xu©n. T«i muèn biÕt nhiÒu h¬n c¸i TÕt cña nh÷ng ng-êi ViÖt bªn nµy vµ ®i theo anh. Nãi chung ®ã lµ mét lÔ ®ãn TÕt cã tæ chøc, theo tinh thÇn d©n téc, nÕu lo¹i bá ®i nh÷ng chi tiÕt chÝnh trÞ. T«i ®ãn giao thõa khi ®Õn mét qu¸n hamburger vµo gi÷a tr-a, vµ ngµy mïng Mét TÕt vÉn ®i lµm. Anh Quang ®i chî mang vÒ mét ®èng b¸nh ch-ng, bãng lîn... (ë ®©y cã tÊt c¶) - vµ chóng t«i còng kû niÖm mét qu¶ TÕt nho nhá nhth-êng. Mét chñ nhËt anh chÞ HiÖp dÉn chóng t«i ®i xem toµ Capitol t¹i Austin vµ ®i qua §¹i häc tæng hîp Texas, n¬i cã ®Õn 50.000 sinh viªn. Toµ Capitol cã kiÕn tróc vßm rÊt ®Ñp vµ më cöa tho¶i m¸i cho tÊt c¶ mäi ng-êi vµo tham quan trong giê lµm viÖc. Cßn §¹i häc tæng hîp lµ mét trong nh÷ng n¬i ®µo t¹o chÝnh cña miÒn nam, nã thùc sù lµ mét thµnh phè nhá vÒ sè l-îng ng-êi, kiÕn tróc vµ c¸c dÞch vô. 532

Sö ký FPT 1988 - 1998 vô. IBM x©y trung t©m t¹i ®©y còng chÝnh lµ ®Ó hít sinh viªn cña tr-êng nµy ra. Cã tèi chóng t«i cïng anh HiÖp ®i uèng cafe ë gÇn khu downtown. Khung c¶nh rÊt ®Ñp, chóng t«i ngåi ngoµi trêi d-íi nh÷ng t¸n c©y lín, nh×n ra mét c¸i hå réng h×nh nh- còng gäi lµ West Lake, nghe nh¹c cña mét nghÖ sÜ d-¬ng cÇm cã thÓ ch¬i c¶ nh¹c §øc Huy. Chñ yÕu kh¸ch lµ sinh viªn. Austin rÊt trong s¹ch, thµnh phè toµn sinh viªn vµ nh÷ng ng-êi lµm viÖc trong c¸c h·ng. Chia tay Ngµy 28/2 chóng t«i hoµn tÊt phÇn c«ng viÖc c¬ b¶n t¹i Austin. Sau khi l-u l¹i c«ng viÖc, lµm b¶n giao kÌo vµ cã mét buæi liªn hoan tiÔn ®-a vµ c¸m ¬n víi c¸c nh©n viªn IBM. §ªm 28/2 tÊt c¶ c¸c anh chÞ ViÖt KiÒu mµ chóng t«i gÆp lµm mét b÷a liªn hoan tiÔn chóng t«i t¹i nhµ hµng Rainbow, n¬i chóng t«i tíi ¨n nhiÒu lÇn trong thêi gian ë ®©y. Ngµy 29/2 anh HiÖp ®-a chóng t«i ra s©n bay. T«i chia tay Austin trong m-a, mét trËn m-a dÇm suèt tõ ®ªm tr-íc, trËn m-a duy nhÊt trong thêi gian chóng t«i ë ®©y. Nh÷ng ngµy lµm viÖc t¹i ®©y ®· trë thµnh mét kû niÖm khã quªn ®èi víi t«i. ThÕ råi nöa ®ªm 2/3 chiÕc m¸y bay cña Cathay vµ Vietnam Airline víi c¸c c« tiÕp viªn ViÖt nam quen thuéc l¹i ®-a t«i vÒ víi Hµ néi. T«i hái c« tiÕp viªn: "H«m nay mïng mÊy råi chÞ nhØ?". C« tr¶ lêi: "H«m nay lµ m-êi ba. Anh vÒ cßn kÞp ¨n r»m".

533

Sö ký FPT 1988 - 1998

§i sø sang Lµo
Bïi TrÝ Hïng XÝ nghiÖp gi¶i ph¸p phÇn mÒm Hîp ®ång "SIDA system" 15/11/1995, mét buæi s¸ng mïa ®«ng kh¸ l¹nh, hai chóng t«i, Lª Hång S¬n vµ Bïi TrÝ Hïng, lªn ®-êng thùc hiÖn "sø mÖnh" xuÊt khÈu phÇn mÒm ®Çu tiªn cña FPT sang Lµo. M¸y bay cÊt c¸nh lóc 11h30. Sau h¬n mét giê ®ång hå nhåi lªn h¹ xuèng trªn chiÕc m¸y bay TU cò kü vµ chia tay víi c¸c c« tiÕp viªn hµng kh«ng xinh ®Ñp, chóng t«i ®· h¹ c¸nh an toµn xuèng ®Êt Lµo. Thêi tiÕt bªn nµy kh¸c h¼n víi Hµ néi, bÇu trêi kh«ng mét gîn m©y, c¸i n¾ng ®æ löa vµ nh÷ng c¬n giã nãng. Lóc nµy ®óng lµ dÞp kiÓm nghiÖm l¹i c©u nãi "Ruåi vµng, bä chã, giã Lµo". RÊt may, chóng t«i ®-îc mét nh©n viªn cña kh¸ch s¹n ra ®ãn vµ chØ nöa giê sau ®· tíi ®-îc Royal hotel n»m gi÷a trung t©m Vientiane. ChiÒu h«m ®ã, hai thanh niªn ViÖt nam mÆt non choÑt ®· l¹i ®ãng bé chØnh tÒ ®i ®Õn chi nh¸nh Public Bank t¹i Lµo ®Ó b¾t ®Çu viÖc ký hîp ®ång diÔn ra trong h¬n hai ngµy. §©y lµ phÇn më ®Çu kh¸ quan träng. §Ó lµm viÖc nµy phÝa hä cö mét chuyªn gia vÒ ký hîp ®ång ng-êi óc lµm viÖc cho Public Bank Malaysia. PhÝa "chóng nã" kh«ng muèn mua thªm mét m«®un míi lµ Saving vµ quyÕt ®Þnh 534

Sö ký FPT 1988 - 1998 ®Þnh qu¶n lý tÊt c¶ c¸c c«ng viÖc nµy b»ng Excel céng víi tµi n¨ng s½n cã cña c¸c nh©n viªn Lµo. Mét ®iÓm kh¸c kh¸ mÊu chèt lµ vÊn ®Ò license cña FoxPro. Ch-¬ng tr×nh cña ta chØ ch¹y trªn FoxPro 2.0, mét version nay ®· "out of date" nªn kh«ng thÓ mua ®-îc license. PhÝa "chóng nã" c-¬ng quyÕt cµi mét c¸i bÉy trong ®iÒu kho¶n, ®ã lµ thanh to¸n 50% hîp ®ång ngay khi ký, 50% cßn l¹i chØ ®-îc thanh to¸n cïng víi tiÒn mua license FoxPro. PhÝa ta t×m c¸ch t¸ch riªng kho¶n mua license FoxPro nh-ng hä c-¬ng quyÕt kh«ng chÞu. Cuèi cïng ®Ó ký ®-îc hîp ®ång, ta chÞu tr¸ch nhiÖm mua license FoxPro cho hä. Sau chuyÖn nµy hä rÊt th¾c m¾c t¹i sao kh«ng ®æi m«i tr-êng lªn Windows, nh-ng ®-îc hai chuyªn gia ViÖt nam ru ngñ b»ng lêi høa hÑn "sang n¨m chóng tao cã kÕ ho¹ch n©ng cÊp SIBA lªn h¼n Windows NT chø kh«ng thÌm Windows th-êng". Sau khi hiÓu ra c¸i hay, c¸i míi cña SIBA for Windows NT (mét s¶n phÈm hoµn toµn chØ cã trong ý t-ëng mµ còng ch¼ng biÕt sang n¨m cã ra kÞp kh«ng hay l¹i gièng Windows 95 n¨m lÇn b¶y l-ît tr× ho·n), tháa m·n vÒ c«ng nghÖ trong t-¬ng lai cña SIBA còng nh- c¸c dÞch vô hiÖn nay, phÝa hä ®· chÞu chÊp nhËn ph-¬ng ¸n cña ta vµ nh¾m m¾t ký hîp ®ång. Ta cã dùng mét b¶n thö nghiÖm cho phÝa "chóng nã" test. Hä hoµn toµn th¸n phôc v× c¸c feature cña SIBA nhiÒu nh- suèi. TÊt c¶ nh÷ng g× hä ®ßi hái ta ®Òu cã thÓ gi¶i quyÕt b»ng c¸ch nµy hoÆc c¸ch kh¸c vµ ®-îc hä nhËn xÐt lµ "Very good system". Tuy nhiªn, do ®· cã nhiÒu kinh nghiÖm thùc tÕ trong viÖc ch¹y SIBA, hai tªn ViÖt nam nh×n nhau ®Çy ngô ý - "ThÕ lµ ®Þch ®· tróng kÕ cña ta råi". B©y giê mäi viÖc míi thùc sù b¾t ®Çu. Hai tuÇn tiÕp theo lµ cµi ®Æt vµ customize cho thÝch hîp víi ®Æc ®iÓm t¹i Lµo. 535

Sö ký FPT 1988 - 1998 PhÝa Malaysia cã cö thªm mét nh©n viªn cña Public Bank lµm viÖc t¹i ViÖt nam tªn lµ Moo Sun. Anh nµy dïng SIBA ®· rÊt nhiÒu n¨m vµ cã thÓ coi lµ gi¸n ®iÖp cña ta. Nhê cã Moo Sun gi¶i thÝch, rÊt nhiÒu yªu cÇu söa ®æi kh«ng cÇn thiÕt ®· ®-îc b·i bá nh»m gi÷ cho hÖ thèng ch¹y æn ®Þnh (chóng t«i chØ dù ®Þnh ë t¹i Lµo 30 ngµy kÓ c¶ thêi gian ký hîp ®ång, söa ®åi theo yªu cÇu míi vµ ch¹y thö nghiÖm). Moo Sun nãi tiÕng ViÖt kh¸ sâi vµ cã thÓ hiÓu ®-îc rÊt nhiÒu. VÝ dô, khi chóng t«i gäi ®iÖn vÒ Hµ néi hái gi¸ mét b¶n FoxPro vµ ®-îc biÕt nã cì 198 USD - 500 USD, Moo Sun ®· nghe ®-îc vµ thªm vµo hîp ®ång ®iÒu kho¶n: "Gi¸ cña FoxPro sÏ tÝnh theo gi¸ thùc tÕ ®-îc mua". Sau ®ã chóng t«i ®· rót kinh nghiÖm, nãi víi nhau b»ng mét sè thæ ng÷ r¾c rèi. Vµi ngµy sau, phÝa hä l¹i cö thªm mét nh©n viªn n÷a ®· cã hai n¨m kinh nghiÖm t¹i ViÖt nam (xin ®äc lµ - hai n¨m ®Ó thÊy hÕt nh÷ng c¸i hay vµ c¸i thèi cña SIBA) tªn lµ Lim. Khi nghe mäi ng-êi khen "SIBA is very good sytem", anh nµy lu«n måm nãi: "ë ViÖt nam chóng t«i gäi hÖ thèng nµy lµ SIDA system". ThÕ lµ SIBA ®-îc mang mét c¸i tªn kh¸c næi tiÕng h¬n lµ SIDA system. Lim bÞ Public Bank høa hÑn sang Lµo c«ng t¸c trong thêi gian rÊt ng¾n. Nh-ng cho tíi khi t«i viÕt bµi nµy, anh ta vÉn bÞ giam ch©n t¹i Lµo v× kh«ng cã ng-êi thay thÕ. Lim sau trë thµnh b¹n kh¸ th©n cña chóng t«i t¹i Lµo. TÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng nh- ¨n uèng, ®i ch¬i, bia «m v.v. chóng t«i ®Òu rñ anh ta ®i cïng. Anh ta tù giíi thiÖu víi chóng t«i b»ng c¸ch chØ vµo b¶n th©n vµ nãi "ViÖt KiÒu". Anh ta cßn biÕt rÊt nhiÒu tõ khãa tiÕng ViÖt nh- "Em ¬i", "TiÕng sÐt ¸i t×nh", "Bia «m", "TÝnh tiÒn", "Bao nhiªu"v.v. 536

Sö ký FPT 1988 - 1998 Anh ta lu«n måm ®ßi chóng t«i dÉn ®i "Bia «m" (chóng t«i l¸u c¸ h¬n, biÕt ®-îc nhiÒu ®Þa ®iÓm bÝ mËt, l¹i nãi ®-îc d¨m ba c©u tiÕng Lµo). Khi chóng t«i gäi ®ïa: "®i Bia «m", cã thÓ thÊy râ mÆt anh ta r¹ng rì h¼n lªn.

Nh÷ng cuéc du ngo¹n Sau hai tuÇn ®Çu kh¸ vÊt v¶, hÖ thèng ®· b¾t ®Çu ch¹y æn ®Þnh vµ chóng t«i còng b¾t ®Çu quen víi cuéc sèng ë Lµo. Hµng ngµy ¨n s¸ng t¹i kh¸ch s¹n víi mét thùc ®¬n cè ®Þnh gåm hai qu¶ trøng èp lat, mét l¸t b¸nh mú, mét cèc n-íc cam vµ mét b×nh n-íc chÌ. TÝnh ra, trong thêi gian mét th¸ng r-ìi, hai chóng t«i ®· tiªu diÖt 180 qu¶ trøng! NhiÒu khi ch¸n kh«ng chÞu næi, nh-ng vÉn ph¶i ¨n ®Ó ®i lµm. B÷a tr-a, vµ b÷a tèi tù tóc. Chóng t«i muèn thö tÊt c¶ c¸c mãn ®Æc s¶n cña Lµo nªn hÇu nh- tèi nµo còng "go out" vµ l©n la tÊt c¶ c¸c restaurant cã thÓ. Céng c¶ ®i lµm vµ ®i ch¬i mua b¸n, tÝnh ra trung b×nh mçi ngµy chóng t«i ®i bé kho¶ng 10 c©y sè. C¸c mãn ¨n cña Lµo kh«ng ngon, c¸ch nÊu n-íng kh¸ ®¬n gi¶n vµ ¨n sèng nhiÒu. Mãn ¨n kiÓu Th¸i cã vÎ gièng mãn ¨n ViÖt nam nh-ng rÊt cay. Hä c¾t ít qu¶ thµnh tõng l¸t nöa qu¶ mét vµ th¶ tÊt c¶ vµo mãn ¨n. C¸c mãn ¨n Th¸i ®Òu nguéi v× hä bµy tÊt c¶ lªn tñ kÝnh, kh¸ch thÝch ¨n mãn g× th× xem trong tñ kÝnh vµ gäi. Phë Lµo gièng mãn b¸nh phë kh« sau ®ã trÇn l¹i cña m×nh. D©n Lµo còng biÕt tiÕng phë Hµ néi ngon l¾m. Chóng t«i ph¸t hiÖn ra ®-îc mét sè qu¸n phë Hµ néi vµ vµo ¨n thö. BiÕt chóng t«i tõ Hµ néi sang, hä hái dß xem cã gièng phë Hµ néi kh«ng. Chóng t«i 537

Sö ký FPT 1988 - 1998 t«i nãi, gièng hñ tiÕu h¬n. Tuy nhiªn ®Ò biÓn Phë Hµ néi b¸n ch¹y h¬n. D©n Lµo kh«ng ¨n thÞt chã, nh-ng cã nh÷ng ng-êi ®Æc biÖt thÝch ¨n vµ cã h¼n mét phè chuyªn b¸n thÞt chã dµnh cho hä.ThÞt chã bªn Lµo chØ cã n¨m mãn chø kh«ng ph¶i b¶y nh- ta, mµ c«ng nghÖ chÕ biÕn th× "®uéi" h¬n nhiÒu. ThÞt chã vµ ch©n gµ lµ hai mãn kho¸i khÈu cña TrÇn S¬n nªn anh nµy th-êng xuyªn rñ t«i ®i ¨n. Chóng t«i cßn rñ thªm mÊy ng-êi Lµo b¶n xø. Hä rÊt ng¹c nhiªn v× chóng t«i cã thÓ t×m ®-îc ®Þa ®iÓm nµy. Chóng t«i gi¶i thÝch: "Bän tao ®¸nh h¬i thÊy ®Êy". Sau chuyÖn nµy c¸c cËu rÊt th¸n phôc tµi n¨ng cña ng-êi ViÖt. Trong dÞp nµy chóng t«i còng thö gi¶ vê lµm kh¸ch giao dÞch t¹i ng©n hµng Th¸i ®èi diÖn ®Ó xem hä dïng ch-¬ng tr×nh g×. Mét ®ång chÝ vµo giao dÞch, ®ång chÝ kia m¾t tr-íc m¾t sau dßm ch-¬ng tr×nh cña hä. Tuy nhiªn Vientiane kh¸ nhá, hä biÕt hÕt chóng t«i lµ ai. Khi chóng t«i ®i mua b¸n, ®i röa ¶nh hay ë kh¸ch s¹n, rÊt nhiÒu ng-êi cßn chñ ®éng hái th¨m. Nãi chung kh«ng khÝ kh¸ th©n thiÖn. NhiÒu ng-êi vÝ ViÖt nam vµ Lµo lµ hai anh em. Sèng t¹i Lµo kh«ng nguy hiÓm nh- ë Campuchia, cã thÓ ®i l¹i ngªnh ng¸o ngoµi ®-êng kh«ng sî ai hÕt. §-êng phè trung t©m cña Vientiane kh¸ réng r·i. T¹i c¸c ng· t- mçi thêi ®iÓm chØ cã mét lµn xe chuyÓn ®éng, hµng xe « t« nèi ®u«i nhau kh¸ dµi, thµnh thö ®îi ®Ìn xanh kh¸ l©u. ChËp tèi, kho¶ng 7 giê lµ l-îng ng-êi ®i l¹i trªn ®-êng v¾ng h¼n, ®Õn nçi cã thÓ ®i bé d-íi lßng ®-êng. T¹i c¸c xã tèi thØnh tho¶ng l¹i thÊp tho¸ng bãng mÊy chó c«ng an r×nh rËp gièng hÖt ë ta. An ninh t¹i Vientiane tèt h¬n ë ta, rÊt nhiÒu nhµ ®Ó xe m¸y, xe « t« ngoµi ®-êng mµ kh«ng sî mÊt c¾p. Ph-¬ng tiÖn ®i l¹i còng h¬i kh¸c, d©n Lµo thÝch 538

Sö ký FPT 1988 - 1998 thÝch ®i xe hai kú h¬n, phæ biÕn nhÊt lµ Yamaha, con trai th× ®i lo¹i xe ®ua cao ngæng, ®Çu chóc tr«ng rÊt hÇm hè. Con g¸i còng ®i xe hai kú cã c«n ®µng hoµng. Dream ë Lµo lµ lo¹i xe b×nh d©n, gi¸ chØ cã 1500 USD mét chiÕc. D©n chóng chØ thÝch ®i xe mµu ®á. GÇn trung t©m cã mét khu chî kiÓu nh- chî §ång Xu©n cña ta, gäi lµ chî S¸ng, b¸n rÊt nhiÒu c¸c lo¹i v¶i vãc, ®å l-u niÖm, vµng b¹c. MÊy h«m ®Çu ®i chî chóng t«i x× xå tiÕng Anh nh-ng hä kh«ng hiÓu g×. Sau tøc qu¸ nãi bÐng tiÕng ViÖt thÕ lµ hä hiÓu hÕt. T¹i khu chî nµy ng-êi ViÖt nam chiÕm kho¶ng 60%. C¶ tÇng hai cña khu chî chuyªn kinh doanh mét mÆt hµng vµng b¹c vµ hÇu hÕt hä lµ ng-êi ViÖt nam. T¹i Vientiane cã khu phè toµn ng-êi ViÖt nhphè Hµ néi, phè H¶i phßng, phè Sµi gßn vµ mét khu phè kiÓu nh- hµng §µo cña ta lµ Sam Sen Thai Road. Ngoµi ra cßn cã mét sè khu ViÖt lai. Nh÷ng ng-êi nµy rÊt giµu do biÕt lµm ¨n vµ chÞu khã. RÊt nhiÒu nhµ cã xe con ®¾t tiÒn. Chóng t«i thÊy rÊt nhiÒu ng-êi, kÓ c¶ con g¸i, l¸i xe h¬i thµnh th¹o. Chóng t«i ng¹c nhiªn vÒ sè l-îng xe h¬i v× møc thu nhËp b×nh qu©n cña d©n Vientiane chØ kho¶ng 50.000 - 60.000 kip (1 USD ®æi ®-îc 900-930 kip), mµ gi¸ c¶ th× rÊt ®¾t ®á, th-êng gÊp hai - ba lÇn ë ViÖt nam. LÊy vÝ dô mét b¸t phë trung b×nh ë ta kho¶ng 3000 ®ång, th× ë Vientiane kho¶ng 1000 kip. Cßn mét b÷a ¨n t¹m ®-îc kho¶ng 5000 - 6000 kip. D©n chóng ë ®©y tiªu hai lo¹i tiÒn lµ kip Lµo vµ bath Th¸i, thËm chÝ ë c¸c cöa hµng gi¸ c¶ chØ cã ®Ò b»ng Bath, nhiÒu khi chóng t«i ph¶i ®Ò nghÞ ®æi ra tiÒn kip xem lµ bao nhiªu. Theo lêi cña mét sè nh©n viªn t¹i Public Bank, tõ xa x-a Lµo vµ Th¸i lµ mét quèc gia duy nhÊt vµ nãi chung mét thø tiÕng. ThËm chÝ nÒn v¨n hãa cña Lµo cßn l©u ®êi h¬n. HiÖn nay, ng-êi Lµo sang ®Êt Th¸i 539

Sö ký FPT 1988 - 1998 Th¸i kh¸ dÔ dµng, kh«ng cÇn passport, chØ mÊt vÐ qua cÇu. Vientiane vµ biªn giíi Th¸i chØ c¸ch mét con s«ng Mª k«ng. §øng bªn nµy Vientiane cã thÓ nh×n thÊy nh÷ng m¸i chïa bªn kia ®Êt Th¸i. Cã thÓ nãi Lµo lµ ®Êt n-íc cña chïa th¸p. Mét Ên t-îng lín ®èi víi chóng t«i lµ ë Vientiane cø kho¶ng 1000 m l¹i cã mét ng«i chïa vµ ng«i chïa nµo còng lín. Chïa cña Lµo kiÕn tróc rÊt kh¸c so víi ViÖt nam, cao lín víi rÊt nhiÒu hoa v¨n cÇu kú, cã lÏ ¶nh h-ëng cña Ên §é. S- s·i kh¸ nhiÒu, trong ®ã cã nhiÒu s- thiÕu niªn. Mét trong nh÷ng ng«i chïa næi tiÕng nhÊt lµ That Luong, s¬n nhò vµng ãng, n»m trªn ®Ønh mét qu¶ ®åi. Tõ xa nh×n cã c¶m t-ëng nhmét tßa th¸p lín lµm b»ng vµng. Quanh khu vùc That Luong cã rÊt nhiÒu chïa con víi hµng tr¨m ngh×n bøc t-îng phËt c¸c cì ®Æt trong c¸c hèc nhá trªn bøc t-êng bao quanh chïa. Trong chïa ph¶ng phÊt mét mïi h-¬ng rÊt th¬m, rÊt kh¸c h-¬ng cña ViÖt nam vµ th¬m h¬n nhiÒu. Lµo ®-îc coi lµ ®Êt n-íc triÖu voi nh-ng chóng t«i chØ thÊy vµi con trong v-ên b¸ch thó. Tuy nhiªn chóng t«i còng cè t×m c¸ch chôp ®-îc mét bøc ¶nh c-ìi voi ®Ó vÒ däa bµ con n-íc nhµ. Nh÷ng h«m míi sang, ®-îc mÊy anh sÕp ng-êi Malaysia dÉn ®i NightClub ®Ó ng¾m c¸c c« g¸i Lµo vµ thö xem "bia «m" bªn Lµo cã g× l¹. Xe ®-a chóng t«i ®Õn mét qu¸n rùc rì ®Ìn ®uèc, võa vµo ®Õn phßng trong lµ lËp tøc cã mét anh båi ®Õn hái cã cÇn tiÕp viªn hay kh«ng vµ dÉn mét sè c« tíi ngåi c¹nh ngay. C¸c c« g¸i nµy cßn kh¸ trÎ, nãi chung kh«ng thµnh th¹o vµ ranh nh- c¸c c« g¸i ViÖt nam. Hä ngåi im nh- khóc gç bªn c¹nh chóng t«i. MÊy anh Malaysia (thuéc lo¹i nh¸t g¸i) nªn còng ngåi im nèt. Chóng t«i cã nhËn xÐt lµ g¸i Lµo xÊu h¬n ViÖt nam nhiÒu. 540

Sö ký FPT 1988 - 1998 MÊy cËu Malaysia còng cã nhËn xÐt t-¬ng tù vµ c«ng nhËn lµ con g¸i ViÖt nam thuéc lo¹i ®Ñp nhÊt trong khu vùc. Chî bóa ë ®©y ®ãng cöa rÊt sím. Chñ nhËt hoÆc ngµy lÔ hä cßn kh«ng më cöa hµng, thµnh ra nh÷ng h«m ®-îc nghØ, muèn ®i mua b¸n còng khã. ¡n uèng vµo ban ®ªm còng gÆp t×nh huèng t-¬ng tù, cho nªn chóng t«i ®µnh ph¶i ¨n t¹i kh¸ch s¹n th-êng xuyªn ®Õn møc gÇn nh- thuéc c¶ thùc ®¬n. Ch-a ®ßi hÕt tiÒn lµ ta ch-a vÒ Gi¸ trÞ hîp ®ång lóc ®Çu chØ cã kho¶ng 10.000 USD. Chóng t«i thÊy h¬i thÊt väng v× ®i l¹i mÊt c«ng mµ sè tiÒn thu ®-îc kh«ng bâ. Nh-ng sau mét thêi gian lµm b»ng tay, ®éi b¹n thÊy kh«ng ®-îc, nªn ®· ®-a m«®un saving vµo ch¹y thö. ThÕ lµ chóng t«i ký thªm ®-îc 7500 USD víi 15% discount ®Ó tá râ thiÖn chÝ hîp t¸c. Tæng trÞ gi¸ hîp ®ång lªn tíi kho¶ng 16.000 USD. Nh-ng theo kÕ ho¹ch, ph¶i tíi ®Çu n¨m 1996 míi thanh to¸n ®-îc hÕt. Chóng t«i l¹i muèn ®ßi ®-îc hÕt sè tiÒn nµy tr-íc khi vÒ n-íc ®Ó cã thÓ tÝnh vµo kÕ ho¹ch n¨m 95. SÕp Nam tõ trong n-íc gäi ®iÖn sang còng b¾t ph¶i ®ßi tiÒn xong míi ®-îc vÒ. Thµnh thö chóng t«i quyÕt ®Þnh ë thªm cho ®Õn khi ®éi b¹n ch¹y KÕt thóc n¨m ªm ®Ñp vµ chóng t«i ®ßi ®-îc hÕt tiÒn. C¸c nh©n viªn vµ thËm chÝ c¶ c¸c sÕp cña Public Bank lóc nµy míi cuèng lªn t×m c¸ch häc SIBA v× tr-íc ®©y quen û l¹i vµo chóng t«i vµ anh chµng Lim. Sau kho¶ng 4 tuÇn chóng t«i ë Vientiane, diÔn ra lÔ khai tr-¬ng chÝnh thøc ng©n hµng Public Bank chi nh¸nh t¹i Lµo. Mét sè nh©n vËt quan träng cña Malaysia ®· sang dù. Mét ®oµn thiÕu n÷ xinh ®Ñp tõ Malaysia còng sang ®Ó phôc vô cho buæi khai tr-¬ng. Trang phôc d©n téc cña c¸c c« 541

Sö ký FPT 1988 - 1998 c« tr«ng kh«ng ®Ñp, rÊt lße xße v-íng vÝu vµ kh«ng t«n ®-îc ®-êng nÐt cña c¬ thÓ. MÊy c« nµy còng ph¶i c«ng nhËn lµ ¸o dµi ViÖt nam rÊt ®Ñp vµ hä rÊt muèn cã dÞp thö. Buæi khai tr-¬ng diÔn ra kh¸ bËn rén, mÊy nh©n vËt míi tõ Malaysia tíi kh«ng biÕt chóng t«i lµ c¸c "chuyªn gia" ViÖt nam sang nªn b¾t bÎ nµo lµ ph¶i ®eo phï hiÖu, ph¶i xÕp hµng nh- c¸c nh©n viªn cña hä ®Ó ®ãn c¸c sÕp, ph¶i b-ng bª rÊt nhiÒu ghÕ cho c¸c quan kh¸ch ngåi. T«i rÊt bùc m×nh, nh-ng v× nhiÖm vô ®ßi tiÒn tr-íc m¾t vµ muèn cho buæi kh¸nh thµnh diÔn ra tèt ®Ñp nªn t¹m thêi nhÞn nhôc. Sau buæi lÔ, Miss Magie, phã gi¸m ®èc Public Bank cã ra xin lçi chóng t«i. Tèi h«m ®ã lµ buæi chiªu ®·i cña ng©n hµng, hai chóng t«i t¾m röa s¹ch sÏ ¨n mÆc rÊt lÞch sù vµ gäi h¼n mét chiÕc xe Toyota Crown tíi dù. Anh chµng s¸ng nay sai b¶o chóng t«i cã phÇn ngì ngµng, chµo c¸c sir rèi rÝt. Chóng t«i tranh thñ lµm quen vµ b¾t chuyÖn víi mét sè nh©n vËt t¹i c¸c ng©n hµng cña Lµo ®Ó n¾m t×nh h×nh vµ tranh thñ qu¶ng c¸o cho c«ng nghÖ tin häc cña FPT còng nh- cña ViÖt nam. PhÇn mÒm t¹i Lµo vÉn ®ang lµ con sè kh«ng vµ FPT hoµn toµn cã kh¶ n¨ng lµm chñ ®-îc thÞ tr-êng míi mÎ nµy. TÊt c¶ c¸c ng©n hµng lín nh- State Bank of Lao, Vientiane Comercial Bank v.v. dïng Lotus, Excel ®Ó qu¶n lý d÷ liÖu, hoµn toµn kh«ng cã kh¸i niÖm m¹ng. TÊt c¶ lµ c¸c Stand alone PC vµ viÖc trao ®æi d÷ liÖu gi÷a c¸c m¸y tÝnh chØ th«ng qua ®Üa mÒm. Khi nghe ®-îc c¸ch tiÕn hµnh giao dÞch trªn c¸c m¸y tr¹m, tiÕn hµnh tæng hîp d÷ liÖu vµ l-u kÕt qu¶ trªn File Server, nãi chung hä rÊt kh©m phôc vµ rÊt muèn ®-îc liªn hÖ víi ta. Anh gi¸m ®èc cña Micro Tech, mét c«ng ty m¸y tÝnh cung cÊp m¸y cho Public Bank rÊt muèn lµm viÖc víi FPT ®Ó ph¸t triÓn phÇn mÒm t¹i Lµo, 542

Sö ký FPT 1988 - 1998 m¶nh ®Êt ch-a hÒ cã c¹nh tranh vÒ phÇn mÒm. MÊy c« g¸i Lµo lµ nh©n viªn cña ng©n hµng n¬i chóng t«i lµm viÖc, tèi h«m ®ã còng kh«ng mÆc trang phôc d©n téc, mµ mÆc gièng nh- c¸c c« g¸i ViÖt nam nªn tr«ng kh¸ xinh, rÊt muèn vÒ muén ®Ó cßn nh¶y ®Çm nh-ng bÞ mÊy anh nh©n viªn Lµo tõ chèi nãi r»ng "No money". Sau ®ã, khi biÕt ®iÒu nµy, chóng t«i rÊt ngì ngµng v× cø nghÜ c¸c c« nµy rôt rÌ l¹i kh«ng d¸m vÒ khuya. Nãi chung, buæi tèi h«m ®ã kh¸ tèt ®Ñp. Chóng t«i rÊt muèn ®i tíi vïng ngo¹i « cña Vientiane ®Ó ng¾m phong c¶nh, nh-ng v× c¸c nh©n viªn Lµo ®Òu kh«ng cã quyÒn g×, mµ c¸c sÕp cña Public Bank th× kh«ng "take care" ®Õn chóng t«i, nªn m·i khi s¾p vÒ n-íc, nh©n dÞp Noen chóng t«i míi rñ ®-îc c¸c nh©n viªn Lµo ®i picnic. §Þa ®iÓm lµ khu vùc mét nhµ m¸y thñy ®iÖn. Cã thÓ thÊy thiªn nhiªn ë ®©y rÊt kh¾c nghiÖt, kh« vµ nãng. Suèt h¬n 90 km trªn ®-êng chØ thÊy toµn ®ång hoang, lÌo tÌo vµi bôi cá vµ nh÷ng con bß gµy gi¬ x-¬ng gÆm cá. ThØnh tho¶ng thÊy mét sè ng-êi mß cua b¾t èc nh- ViÖt nam nh-ng ch¾c còng ch¼ng cã g× nhiÒu. Lµo chØ tù tóc ®-îc 30% l-¬ng thùc, cßn l¹i vay tõ ViÖt nam vµ vay tõ WB. Ph¶i nãi lµ d©n Lµo l-êi lao ®éng. Víi mét sè d©n chØ kho¶ng 3 triÖu ng-êi mµ vÉn kh«ng ®ñ ¨n. Hä lý luËn lµ vµo mïa kh« kh«ng cã n-íc nªn kh«ng thÓ trång trät ®-îc, cßn vµo mïa m-a tÊt c¶ ®Òu lôt hÕt nªn còng kh«ng trång ®-îc nèt. Sau h¬n nöa ngµy ®-êng chóng t«i tíi ®-îc khu thñy ®iÖn ®Ó nh×n thÊy mét c¸i hå réng víi rÊt nhiÒu ®¶o nhá l« nh« ë gi÷a. Ch×m s©u d-íi lµn n-íc lµ mét khu rõng giµ. Do yªu cÇu bøc thiÕt vÒ ®iÖn n¨ng nªn chÝnh phñ Lµo kh«ng kÞp khai th¸c mµ cho lÊp nói vµ dån n-íc vµo khu vùc rõng giµ nµy, biÕn nã thµnh mét c¸i hå. Nay hä míi tiÕn hµnh khai 543

Sö ký FPT 1988 - 1998 tiÕn hµnh khai th¸c b»ng c¸ch lÆn xuèng c¾t c¸c c©y gç lín d-íi n-íc. NhiÒu c©y gç ®· bÞ môc n¸t. Ph¶i c«ng nhËn r»ng Lµo giµu gç quý vµ cã rÊt nhiÒu c©y gç lín nhiÒu ng-êi «m. Chóng t«i ¨n tr-a bªn bê hå, mét b÷a ¨n toµn c¸. Nh÷ng con c¸ ë hå nµy rÊt to, cã con tíi hµng chôc c©n, tr«ng cæ qu¸i nh- c¸ biÓn, thÞt tr¾ng vµ ngon, rÊt Ýt x-¬ng. Cµng gÇn tíi ngµy vÒ n-íc, chóng t«i cµng cè g¾ng liªn l¹c víi Hµ néi. §-êng ®iÖn tho¹i bªn Lµo rÊt xÊu, tÝn hiÖu th-êng xuyªn bÞ mÊt gi÷a chõng hoÆc chØ mét ®Çu nµy nghe ®-îc ®Çu kia mµ th«i. GÇn mét th¸ng trêi chóng t«i h× hôc thö dïng modem (®Ó tiÖn cho viÖc b¶o hµnh tõ xa sau nµy). M·i sau míi ph¸t hiÖn r»ng d©y c¸p cña modem háng, chØ nhËn ®-îc mµ kh«ng truyÒn ®-îc. "Chuyªn gia" TriÒu C¸i ph¶i n¨m lÇn b¶y l-ît ch¹y sang Vid -Public ®Ó thö liªn l¹c víi chóng t«i. Chóng t«i xoay hÕt c¸c c¸ch, nµo lµ E-Mail cña gi¸o s- V¨n, cuèi cïng h¹ s¸ch ph¶i dïng ®Õn c¶ phÇn mÒm x-a cò nhÊt lµ SCOM3 mµ vÉn kh«ng cã kÕt qu¶. Tèc ®é ®-êng truyÒn gi÷a Hµ néi vµ Lµo th-êng xuyªn chØ ®¹t 300 baud vµ rÊt hay ®øt gi÷a chõng. Còng trong tuÇn nµy anh Nam ®· göi sang b¶n FoxPro ®Ó cã ®-îc license. Tr-íc h«m vÒ n-íc, TrÇn S¬n h× hôi v¸c ®-îc mét con voi to b»ng gç vÒ ®Ó lµm biÓu t-îng cho c«ng ty. Sau khi ®ßi hÕt toµn bé sè tiÒn hîp ®ång vµ thanh to¸n hÕt c¸c kho¶n ¨n ë t¹i kh¸ch s¹n, hai anh em cã thÓ yªn t©m lªn ®-êng vÒ n-íc.Theo kÕ ho¹ch cña chóng t«i, khi ch¹y KÕt thóc n¨m ngon lµnh xong ngµy 30/12/95, nÕu kh«ng cã chuyÖn g× x¶y ra, ngay s¸ng 1 tÕt d-¬ng lÞch chóng t«i vÒ n-íc. KÕ ho¹ch thËt lµ xÝt xao v× chóng t«i qu¸ mÖt mái, kh«ng muèn ë thªm ngµy nµo n÷a. §Ó ch¾c ¨n, chóng t«i 544

Sö ký FPT 1988 - 1998 l¹i dùng lªn mét b¶n SIBA test ®Ó c¸c nh©n viªn ng©n hµng cã ®iÒu kiÖn lµm quen víi nh÷ng thao t¸c KÕt thóc n¨m vµ KiÓm tra sè liÖu tr-íc mét tuÇn. RÊt may v× ®· quen víi c¸c thao t¸c vµ ch-¬ng tr×nh kh«ng cã lçi, nªn chØ kho¶ng 8 giê tèi 30/12/1995 chóng t«i ®· hoµn tÊt c¸c thñ tôc KÕt thóc n¨m t¹i Lµo.Trong ngµy nµy, Vid-Public t¹i Hµ néi vµ §µ N½ng kh«ng thÓ KÕt thóc n¨m ®-îc vµ rèi rÝt gäi sang Lµo. Moo Sun, nöa ®ªm tõ Hµ néi gäi sang hái th¨m t×nh h×nh vµ rÊt th¾c m¾c "T¹i sao nhanh thÕ?". Anh chµng Lim tr¶ lêi lµ v× cã cËu ta ë ®©y, mäi thø tÊt nhiªn ph¶i OK chø. H«m sau chóng t«i dËy sím ®ãng gãi ®å ®¹c, chia tay víi cËu Lim, ng-êi b¹n cña chóng t«i trong suèt h¬n mét th¸ng r-ìi c«ng c¸n, vµ chia tay víi mÊy anh b¹n Lµo. Ra s©n bay, chóng t«i rÊt phÊn khëi vµ håi hép v× s¾p ®-îc trë vÒ quª h-¬ng. Sau h¬n mét giê ®ång hå trªn m¸y bay, chóng t«i ®· l¹i ®-îc nh×n thÊy bÇu trêi quª h-¬ng. Kh«ng khÝ ë Hµ néi h¬i l¹nh, nh-ng kh¸ ®Ô chÞu. Chóng t«i ®· kÕt thóc chuyÕn ®i mét c¸ch kh¸ tèt ®Ñp. T©m tr¹ng cña t«i khi tõ s©n bay vÒ nhµ lµ thÊy ®Êt n-íc ViÖt nam qu¶ thËt t-¬i ®Ñp. Tr-íc nghe nãi n-íc ta "rõng vµng biÓn b¹c", t«i kh«ng c«ng nhËn. Nh-ng nay t«i ®· nh×n thÊy mét vïng ®Êt kh¾c nghiÖt h¬n nhiÒu. Con ng-êi ViÖt nam còng ®Ñp h¬n nhiÒu. T«i rÊt muèn ®-îc ng¾m nh×n nh÷ng khu«n mÆt cu¶ c¸c c« g¸i ViÖt nam sau mét thêi gian dµi xa quª h-¬ng.

545

Sö ký FPT 1988 - 1998

NghÒ nghiÖp chóng m×nh
Khóc Trung Kiªn Gi¸m ®èc FSS Anh ®· hoµi c«ng t×m kh«ng thÊy Nh÷ng c©u th¬ vÒ nghÒ nghiÖp chóng m×nh C¸i nghiÖp kinh doanh, c¸i nghÒ dÞch vô Ph¶i ch¨ng lµ kh«ng th¬ Còng ph¶i th«i, nghÒ m×nh kh«ng ph¶i hoa §Ó mçi s¸ng ng-êi ng-êi th-ëng thøc §©u ph¶i biÓn ®Ó sãng trµo, giã cuèn Cho buåm th¬ ra kh¬i Th¬ ë ®©u trong tÊt bËt hµng ngµy Em bËn rén víi giÊy tê, phone, fax Th¬ ë ®©u khi sím tr-a chiÒu tèi Anh miÖt mµi bªn ng-êi ®Ñp mÆt vu«ng

546

Sö ký FPT 1988 - 1998 NÕu lóc nµy nh×n l¹i h«m qua ¤ng cha m×nh cÇm g-¬m vµ cÊy lóa §· ®i qua thÕ kû Hai m-¬i khãi löa Víi m¸u vµ hoa §Ó h«m nay chóng m×nh d¸m ngÈng ®Çu §Êt n-íc trë m×nh trong mçi ®au nøt h¹t TiÕng sóng lÆng råi thay b»ng tiÕng h¸t Gi÷a mÊt vµ cßn, cuéc chiÕn vÉn cßn ®©y Cuéc chiÕn ®Êu h«m nay trong hèi h¶ th-êng ngµy §Ó chiÕn th¾ng kh«ng ph¶i dïng sóng ®¹n Nh-ng chØ th¾ng khi cã lßng dòng c¶m Lao ®éng quªn m×nh vµ nh÷ng vÇn th¬ Ng-êi ta kh«ng viÕt vÒ m×nh, ta tù viÕt cho nhau §ãn n¨m míi víi nh÷ng tr¨n trë míi Tr¸i ®Êt vÉn quay, thêi gian kh«ng chê ®îi KÓ c¶ chóng ta nh÷ng ng-êi muèn ®i ®Çu. Th¸ng 12/1995

547

Sö ký FPT 1988 - 1998

TÆng ng-êi ®·i c¸t t×m vµng
T.K. tÆng K.T. B¹n t×m ®©u cuèi thÕ kû Hai m-¬i Nh÷ng má vµng ch-a cã ng-êi khai th¸c NÕu cø ®·i sÏ gÆp toµn lµ c¸t Ch¼ng cã ®©u, vµng ®· hÕt l©u råi Th«i h·y b»ng lßng nh÷ng g× cã quanh ta Ph¶i cã thêi gian ®Ó bïn thµnh than ®¸ Ph¶i cã thêi gian ®Ó cho trai luyÖn ngäc Bao nhiªu men ®Ó ñ vÞ cay nång Ch-a thÊy vµng h·y ®Õn mét ven s«ng Vµ h·y chän mét vïng toµn c¸t tr¾ng C¸t cña riªng m×nh, tr¶i cïng m-a n¾ng H·y lÊy t×nh yªu ®Ó biÕn c¸t thµnh vµng T«i tr©n träng nh÷ng g× cña riªng anh C¶ phót c« ®¬n c¶ niÒm hy väng Nh-ng t×m m·i vÉn mét m×nh mét bãng Khi gÆp råi, liÖu cã thËt vµng kh«ng? 2/1996 548

Sö ký FPT 1988 - 1998

V« ®Ò
Ph¹m Minh H¶i Trî lý Tæng gi¸m ®èc ChiÒu vÒ chÇm chËm th¶nh th¬i Con chuån chuån liÖng ch¬i v¬i c¶ chiÒu. Cá may bÊu vÝu bao ®iÒu §-êng ®ª tr¶i m-ít c©u KiÒu mÑ ru. Dßng s«ng m·i ch¶y ®-a n«i Con thuyÒn sãng vç xa x«i c©u hß. ChiÒu nµo ®Çy n¾ng th¬m tho? Mªnh mang n¾ng víi c¸nh cß bay ngang! ChiÒu nµo lµ chiÒu chÝn vµng, DËp d×u sãng lóa, lang thang s-¬ng vÒ?

549

Sö ký FPT 1988 - 1998 ChiÒu nay lµ chiÒu u mª, NgËp trµn tiÕc nuèi, bén bÒ dù an*! ChiÒu Hµ Néi, 15/11/1996

Hå thu
Ph¹m Minh H¶i Trî lý Tæng gi¸m ®èc

Mïa thu ®ang ®øng ë bªn hå Trong v¾t hå thu nçi tÞch c« ChÝn tÇng nhung nhí m©y in ®¸y V¹n nÕp buån vui sãng nhÊp nh« ìm ê ngän giã lay cµnh liÔu L¸c ®¸c thu r¬i ch¹m xuèng hå Mét m×nh d¹o b-íc chiÒu thu còng L÷ng th÷ng cïng ta tr¶i l¸ kh«.

550

Sö ký FPT 1988 - 1998

Mét tÐo ®êi
1 Nhón nh¶y ¬i Nân nµ vÇng ngùc ThiÕu n÷ ®i Hõng hùc mét tÐo §êi. 2 Giã tho¶ng m©y tr«i, Con ®-êng lÇm c¸t bôi. KÎ phong trÇn lang thang trªn §Êt téi, T¾m s¹ch hån nh¬ giät lÖ thon mÒm. Gät TrÇn ai... Ch¾t chiu nªn nh÷ng s«ng dµi, NÆng trÜu phï sa §á qu¹ch... 551

Thiªn C¬

Sö ký FPT 1988 - 1998 Ai qu¨ng l-íi... Ai bu«ng chµi? VÉy vïng ch¹y ®©u con c¸ nhá! Ta ngåi bu«ng c©u, C©u nçi niÒm trÇn thÕ!

Loang mÆt n-íc, C©u LÝ T×nh §êi lan xa... Lang thang cuèi trêi... VÇng m©y th¶ löng Nçi niÒm Ta... Bá l¹i sau Ta Tr¸i §Êt trßn nh- qu¶ b-ëi, Mäng c¨ng nh÷ng ham muèn. V« vµn nh÷ng dÊu chÊm buån LuÈn quÈn bß trong nh÷ng vßng m¾c nî. Th-îng ®Õ ®· tï ®µy, 552

Sö ký FPT 1988 - 1998 Tr¸i b-ëi gÇy L¨n lãc gi÷a Hoang s¬. ... 3 BiÕt ®©u lµ BÕn lµ Bê? D¸ng em hõng hùc... thÉn thê TrÇn ai. Nân nµ ¬i, tãc qu¸ dµi! Ngôt trêi löa Dôc. ThiÖn tai...ThiÖn tai!

553

Thùc - HThiªn C¬ Anh biÕt em lµ cã thùc Vµ t×nh anh hiÖn h÷u Cã mét giÊc m¬ anh cã thùc ChØ m¬ hå em cã thùc m¬ em? Em lµ nµng TÊm lÊm lem GiÊc m¬ anh lä lem trßn qu¶ thÞ Mét lÇn em say cïng méng mÞ... Nân nµ em... run rÈy bÞ høng chê. Hoang vu anh m·i thÉn thê... Tanh bµnh giã ë bÕn bê Thùc - H-. Hµ Néi, 1998

Sö ký FPT 1988 - 1998

Sè phËn
NguyÔn Kh¾c Thµnh Phã gi¸m ®èc FSS Buån ®au lµ biÓn c¶ Vui s-íng lµ ngäc ch©u Khi mß ®-îc ngäc ch©u d-íi bÓ E gi÷a ®êi tan n¸t biÕt ®©u! ThËt lµ kú l¹, con ng-êi trong ®au khæ ai còng cho r»ng m×nh lµ ng-êi bÊt h¹nh nhÊt, r»ng kh«ng ai cã thÓ ®au khæ h¬n m×nh. Ai biÕt ®©u trªn tr¸i ®Êt cã biÕt bao nhiªu tr¸i tim ®ang phiÒn muén? Cuéc ®êi thËt kh«ng ®¬n gi¶n vµ mçi con ng-êi lµ c¶ mét ®¹i d-¬ng mªnh m«ng huyÒn bÝ mµ chiÒu s©u cïng nh÷ng bÝ mËt Èn n¸u trong nã m·i m·i vÉn sÏ lµ c¸nh cöa khÐp kÝn nÆng nÒ.

Trªn thÕ gian nµy Ph¶i ®©u chØ cã nh÷ng niÒm vui Cã nh÷ng lóc cuéc ®êi ta nguyÒn rña 555

Sö ký FPT 1988 - 1998 Bëi nçi ®au buån ®©u cña riªng ai. §øa hµi nhi kia, mi khãc ai Míi tho¸t bµo thai ®· khãc hoµi Ch¾c h¼n mi than cho sè phËn §ang ®ãn chê mi, kiÕp phong trÇn! Th-îng ®Õ, ng-êi khai sinh tÊt tËt M¾c bÖnh hay ngñ gËt biÕt lµm sao §Ó trÇn gian biÕt bao con trÎ ChØ biÕt ngÈng ®Çu than hìi trêi cao! T×m chi anh, hìi ng-êi hµnh khÊt MÖt mái hån anh, t©m trÝ r· rêi Lª tÊm th©n tµn trªn c¸t bôi H¹nh phóc ®©u råi? Sao qu¸ xa S¾c ®Ñp kia ®©u ph¶i qu¸ cao xa Sao ch¼ng ban cho tÊt c¶ ®µn bµ §Ó bao con ng-êi tr¸ch cuéc ®êi ®¬n b¹c ¤m hËn suèt ®êi, d¸m nãi ra?

556

Sö ký FPT 1988 - 1998 ¤i b¨ng gi¸ ®Çy tr¸i tim ta! ThÇn Amua, th»ng bÐ lªn ba H·y gi-¬ng cung lªn nh»m cho tróng KÎo thó yªu th-¬ng xa l¹ suèt ®êi ta! å, m¬ lµm chi nh÷ng c¸i qu¸ cao xa Mét chót nghÞ lùc th«i, h·y cho ta C¶ lßng tù tin v· kiªu h·nh V-ît qua mäi nçi khæ ®êi ta Ngµy l¹i ngµy mua vui thiªn h¹ §Ó ®ªm vÒ ®«i m¾t tr¬ tr¬ PhËn ng-êi ®¬n b¹c ai ®©u biÕt §êi ai ®au khæ, ®· ai ngê? 12/03/87

Tµi kho¶n t×nh yªu
T« Minh TiÕn (FCO) TÆng phßng Tµi vô FPT

557

Sö ký FPT 1988 - 1998 T«i muèn lËp tµi kho¶n cña t×nh yªu Dï sè d- ®Çu kú ch¼ng cã nhiÒu ChØ vÎn vÑn mét tr¸i tim nång ch¸y Vµ t©m hån thÝch nh÷ng chuyÖn phiªu l-u Nh-ng em ¬i mèi t×nh nµo vÜnh viÔn Bëi bao ph¸t sinh t¨ng gi¶m cña ®êi Sè d- cuèi xin göi vµo kû niÖm Nh- vÕt th-¬ng ®au nhøc nhèi mét thêi.

Gi¸ mµ chØ cã m×nh em
A.T. FPT HCM TÆng T.C. Th«i ®õng tiÕc nh÷ng g× kh«ng thÓ cã Th«i ®õng mong nh÷ng thø ch¼ng nªn chê Xin ®õng ®Õn nh÷ng n¬i kh«ng ai ®îi Vµ l¸nh xa nh÷ng chç ch¼ng ai mêi.

558

Sö ký FPT 1988 - 1998 Mét tho¸ng th«i, chØ mét tho¸ng ch¬i v¬i Ta ®· ®Ó cho t©m hån lÊn ¸t Dßng m¸u nãng ch¶y dån lªn. Ngét ng¹t Ta bçng d-ng quªn vÞ trÝ cña m×nh. Nh-ng chØ vËy th«i. RÊt rÊt v« t×nh Xin ®õng tr¸ch nçi lßng ta khi Êy Ta sÏ quªn nh÷ng phót giê nh- vËy Nh- ®· m·i quªn hai tiÕng: Gi¸ mµ... 20/12/96

H¹nh phóc
N.N FPT HCM ”VÒ h¹nh phóc ta chØ cßn håi t-ëng 559

Sö ký FPT 1988 - 1998 Cßn h¹nh phóc th× ë kh¾p quanh ta“. Ivan Bunhin NiÒm h¹nh phóc ®· tr«i vµo qu¸ khø Dµnh cho ta vÎn vÑn mét nçi ®au L¹i nhøc nhèi mét nçi niÒm rÊt cò L¹i trµo d©ng dï ta g¾ng d×m s©u. Trong ¸nh m¾t ch¼ng cßn t×nh yªu n÷a Trong t©m hån nçi trèng v¾ng mªnh mang Trong tr¸i tim còng ch¼ng cßn ngän löa §Ó chê mong niÒm h¹nh phóc muén mµng. Vµ cø thÕ ta thµnh ng-êi cã lçi Víi ng-êi x-a vµ c¶ víi ng-êi nay Hìi Chóa ¬i! Hai nµng ®Òu v« téi ChØ cã con lµ ®¸ng bÞ l-u ®µy. Th«i th× Chóa h·y dõng thêi gian l¹i §Ó cho con v« t- nèt mÊy ngµy Ch¼ng qu¸ khø, ch¼ng t-¬ng lai, hiÖn t¹i Ch¼ng ng-êi x-a vµ ch¼ng cã ng-êi nay. 560

Sö ký FPT 1988 - 1998 Th«i th× Chóa h·y dõng thêi gian l¹i Dµnh cho con niÒm h¹nh phóc cuèi cïng.

Anh yªu em cho ®Õn b©y giê
L.H Göi P. Em yªu hìi Gôc vµo anh mµ khãc Nçi buån x-a nay còng ®· qua råi Ai cã lçi Cã nµo ®©u quan träng Dï ng-êi ®êi cø bµn t¸n nä kia §Ó hä nãi. Ta ®©u thÌm ®Õm xØa Ta chia tay. ThÕ lµ ®ñ. Ph¶i kh«ng? §Çy m¬ méng Em ®i t×m h¹nh phóc Cßn anh nh×n h¹nh phóc vuét tÇm tay. 561

Sö ký FPT 1988 - 1998 §Ó h«m nay Sao em bçng trë vÒ Nh- th-ë tr-íc, gôc vµo lßng anh khãc Nh- h¹nh phóc Ngµy x-a Em trë l¹i Nh-ng lßng anh ®· óa tµn råi Nô h«n nµy chØ lµm ®¾ng ®«i m«i Vµ chØ lµm ®au xãt tim th«i. Vµ ®¬n c«i BÊt tËn VÉn trong lßng. Bëi ®Õn b©y giê anh vÉn yªu em. 24/06/199

ChØ v× tiÒn th-ëng

Lª T« Long (FSM)

562

Sö ký FPT 1988 - 1998 Bªn nµy lµ viÖn §«ng Y Nh×n sang ®èi diÖn thÊy ngay B¶o hµnh. T¸m giê s¸ng ®· tíi n¬i Dùng xe kho¸ cæ yªn t©m vµo lµm. §Çu tiªn lµ ký chÊm c«ng Sau ®i pha n-íc uèng cho ®ì buån. L¾m ng-êi ®Õn hái söa g× §µng hoµng gi¶i thÝch cøng mÒm c¶ hai. MÒm th× cµi ®Æt linh tinh HoÆc lµ söa lçi kh¸ch hµng g©y ra. Cøng th× m¸y tÝnh, m¸y in Bµn phÝm, nèt bóc, c¶ a vª rê. Söa th× còng l¾m gian nan Mét ngµy kh«ng ®-îc th× ba bèn ngµy. §Çu tiªn ®o ®¹c linh tinh CÇu ch× mµ ®øt th× thay cÇu ch×. Thêi giê thÊm tho¾t thoi ®-a Nh×n lªn ®· thÊy ®Õn giê ¨n c¬m. Véi vµng xuèng bÕp thËt nhanh ¡n nhiÒu hay Ýt tuú theo mçi ng-êi. Ng-êi nµy th× thÝch ¨n nhanh Ng-êi kia ¨n chËm cã ng-êi kh«ng ¨n. 563

Sö ký FPT 1988 - 1998 C¬m xong lµ lóc ngñ nghª §Ó mµ lÊy søc chiÒu cßn lµm ¨n. B¶o hµnh chØ cã thÕ th«i ChiÒu th× gièng s¸ng s¸ng y nh- chiÒu. H«m qua th× gièng h«m kia Ngµy mai l¹i gièng h«m nay y s×. ThÕ lµ m·i còng ph¶i xong ChØ v× tiÒn th-ëng ph¶i thµnh nhµ th¬.

Nhµ th¬ FSM
Vò Thanh Phóc (FSM) ë tËn ph-¬ng nµo em cã biÕt Trung t©m anh (FSM) còng cã nhµ th¬ Tªn cóng c¬m cña anh lµ Héi Vµ n-íc da anh cã mµu h¬i tèi Nh-ng chØ b»ng vµi dßng th¬ viÕt véi Giê anh ®· lªn ng«i Thi sÜ cña chóng t«i B»ng mét bÇu nhiÖt huyÕt sôc s«i 564

Sö ký FPT 1988 - 1998 TËn dông hÕt nh÷ng thêi gian r¶nh rçi Anh ®· cã nh÷ng vÇn th¬ nãng hæi LuËn sù ®êi Chao «i Tr¾ng ®en thay ®æi Lµm bao ng-êi n-íc m¾t tu«n r¬i KÓ tõ ngµy anh míi th«i n«i Cho ®Õn nay ®· hai nh¨m tuæi Ch-a lµm ®-îc g× cho ®êi KÓ còng lµ cã lçi ThÕ nªn anh quyÕt t©m thay ®æi Vµ th¬ ®· cho anh c¬ héi ThÓ hiÖn m×nh tr-íc m¾t mäi ng-êi Th¬ anh ra, cã ng-êi khen, cã ng-êi bÞt mòi (Ngay b¶n th©n t«i cã lóc còng kh«ng hiÓu næi Anh lµm th¬ hay s¸ng t¸c v¨n xu«i ViÕt xuèng dßng mµ th«i) Tuy vËy th¬ anh nghe ng-êi ta ®ån thæi 565

Sö ký FPT 1988 - 1998 §· lan xa qu¸ c¶ Tr¹m Tr«i §Õn tËn vïng §an Ph-îng xa x«i t«i MÑ giµ nghe tin, vui mõng khoe hµng xãm : B¸c ¹, con Cã ai ngê c¸i th»ng cu H«i HiÖn ®ang lµ nhµ th¬ g¹o céi ë tËn ngoµi Thñ ®« Hµ Néi Th¬ nã hay h¬n nhiÒu bËc cao nh©n tiÒn bèi ThËt phóc b¶y m-¬i ®êi Bµ hµng xãm véi tiÕp lêi §óng lµ tµi n¨ng kh«ng ®îi tuæi... Dï gi÷a chèn phån hoa ®« héi Nh-ng th¬ anh vÉn ch©n chÊt nh- h-¬ng ®ång giã néi Vµ to¶ h-¬ng nh- c¬m g¹o míi Cho dï ®«i khi cã lÉn vµi viªn s¹n sái (Cã lÏ v× ph¬i thãc trªn ®-êng quèc lé ®Êy th«i) C«ng Héi, anh «i!!! MÆc CUONGNT tung ra bao lêi bØ æi Nh»m lµm anh bu«ng xu«i Mong anh lu«n ®øng v÷ng gi÷a ®êi 566

Sö ký FPT 1988 - 1998 §Ó s¸ng t¸c thªm nhiÒu thi phÈm míi

Tr-êng ca T« TuÊn
NguyÔn Minh (FSS) Sù ®êi ®em ra mµ ngÉm... VÇng tr¨ng cã khi ®Çy khi khuyÕt N-íc ®¹i d-¬ng lóc c¹n lóc trµo Hoa kia sím në tèi tµn Cê b¹c võa ï l¹i mãm... §-êng trÇn bao la... §êi ng-êi con trai nh- chiÕc l¸ kh« cuèn theo dßng n-íc m-a bÈn thØu trªn ®-êng phè... Kh«ng bê bÕn biÕt tr«i vÒ ®©u?... Lang thang v« ®Þnh ®Ó råi chui tät vµo lç cèng. §au ®ín thay!... Duy n¨m thø t- tr-íc thÕ kû hai m-¬i mèt, ngµy mång s¸u th¸ng mét, mïa ®«ng, anh em FPT kÝnh bµy tÕ vËt ®Ó khao th-ëng chÞ em, v× xÐt cho cïng, chÞ em lµ sù phiÒn nhiÔu cña cuéc ®êi chóng ta, nh-ng còng nh- "Windows" 567

Sö ký FPT 1988 - 1998 cña MicroSoft, chóng ta yªu nã, gÐt nã, nh-ng ph¶i dïng nã. VËy nªn vÓnh tai mµ nghe: ¤i phÐp lµm trai ë ®êi! Ph¶i biÕt mÒm biÕt cøng BiÕt ng¾n biÕt dµi BiÕt lui biÕt tíi BiÕt nh-îc biÕt c-êng V÷ng vµng nh- nói ®¸ BiÕn ho¸ nh- ©m d-¬ng To t¸t nh- trêi ®Êt §Çy ®ñ nh- kho tµng Réng mªnh mang nh- bèn bÓ S¸ng v»ng vÆc nh- ®Ìn m¨ng x«ng ChiÒu chuéng chÞ em khi vui vÇy tho¶ thÝch LiÖu bÒ khu xö khi chãt d¹i lµm liÒu Yªu ®-¬ng khã dÔ cÇn ph¶i hiÓu MÑo mùc n÷ giíi cÇn ph¶i t-êng Than «i!... T« TuÊn mét ®Êng nam nhi S¸ng mÆt anh hïng 568

Sö ký FPT 1988 - 1998 Còng ng-êi thao l-îc Bu«n m¸y Pi xi Trïm Ðf xª mét Ai ch¼ng g¾ng søc ¨n ch¬i? Ai kh«ng dèc lßng h× hôi? Nµo ngê h«m nay Sa c¬ lì b-íc X¶y ch©n mét c-íc lµm rÓ nhµ ng-êi Nh¾m m¾t sang ngang s«ng "Th-¬ng" qu¼ng x¸c... VËy b¶o cho hay: Khi ch-a vî ®· søc m¹nh ®¶m ®ang Nay s¾p c-íi còng tiÕng th¬m ghi t¹c... Tr-íc ®éc th©n cßn biÕt sî oai trêi Sau cã vî còng nªn tu©n phÐp th¸nh... Chí cã gÇm gµo Cø nªn yªn tÜnh... Nay... GÇn ngµy nép m¹ng S¾p buæi t©n h«n M-êi bèn th¸ng nµy 569

Sö ký FPT 1988 - 1998 T¾m röa s¹ch sÏ Thµnh miÕng måi ngon Hìi «i!... Th-¬ng thay!... ChÞ em ai cã nhu cÇu §Õn mµ nhËn lÜnh... Th-îng h-ëng!!!

570

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->