ĐẠI HỌC MỞ TP.

Hồ Chí Minh KHOA XÃ HỘI HỌC --------------ĐỀ CƯƠNG HƯỚNG DẪN MÔN HỌC MÔN HỌC: Xã Hội Học tôn giáo (môn tự chọn) *** I. THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN: 1. Thạc sĩ Nguyễn Xuân Nghĩa 2. Địa chỉ liên lạc: 361 Bùi Đình Tuý, P. 24, Bình Thạnh 3. Điện thoại: 899.7382(nhà); 0908890504 Email: nguyenxnghia@yahoo.com II. THÔNG TIN TỔNG QUÁT VỀ MÔN HỌC 1. Tên môn học : Xã hội học tôn giáo 2. Mục tiêu môn học: a) Cung cấp những khái niệm căn bản của xã hội học tôn giáo, giới thiệu một số chủ đề, lý thuyết, phương pháp cơ bản của xã hội học tôn giáo. b) Yêu cầu: Sinh viên nắm vững các khái niệm cơ bản, những luận điểm cơ bản của các lối tiếp cận xã hội học, để có thể vận dụng lý giải một số hiện tượng tôn giáoở VN. 3. Số đơn vị học trình : ả 4. Phân bổ thời gian: 30.15.00 5. Các kiến thức căn bản cần học trước: Nhập mộn xã hội học 6. Hình thức giảng dạy chính của môn học: Giảng lý thuyết; thảo luận; làm bài tập nhỏ trong lớp. 7. Giáo trình, tài liệu : a) Tài liệu chính: (i) Nguyễn Xuân Nghĩa, Xã hội học tôn giáo và một số vấn đề tôn giáo ở miền Nam VN, ĐHMBC TPHCM, 2005 (ii) - Sabino Acquaviva, Xã hội học tôn giáo, (bản dịch tiếng Việt của Lê Diên), NXB KHXH, Hà Nội, 1998. ( b) Tài liệu tham khảo: - Sabino Acquaviva, Xã hội học tôn giáo, (bản dịch tiếng Việt của Lê Diên), NXB KHXH, Hà Nội, 1998. - J. Baubérot, La laicité, quel heritage? De 1789 à nos jours, Genève, Labor et Fides,, 1990. - P. Berger (sous la direction), Le réenchantement du monde , Paris, Bayard éd., 2001 - L. Cadière, Croyances et pratiques religieuses chez les vietnamiens, EFEO,1992 - W.H Capps, Religious Studies - The making of a discipline, Fortress Press, Minneapolis, - G. Coulet, Les sociétés secrètes en terre d’Annam, Sai gon , 1926. - G. Davie et D. Hervieu-Léger, Les identités religieuses en Europe, Paris, La Découverte, 1996. - J. Delumeau (éd.), Le fait religieux, Fayard, Paris, 1993. - E. Durkheim, Les formes élémentaires de la vie religieuse, Paris, Le Livre de Poche, 1991. 1

1981. 1996.Viện Nghiên cứu tôn giáo. Wien. . 1998. Nxb Khoa học xã hội. Paris. .. 1984. 1994. Angghen về tôn giáo (Nguyễn Đức Sự chủ biên. Những vấn đề lý luận và thực tiễn tôn giáo ở Việt Nam. Weber. .Đặng Nghiêm Vạn (cb). Tôn giáo và mấy vấn đề tôn giáo Nam bộ. . . Hà Nội. 6. mà sinh viên cũng có thể tham khảo nhằm tìm hiểu tôn giáo dưới các góc độ dân tộc học và xã hội học. 1980.Dân tộc học * Một số công trình nghiên cứu về tín ngưỡng và tôn giáo của Nguyễn Xuân Nghĩa đã công bố trong các sách và tạp chí khoa học (1978-2002). 1-“Tổng quan về tín ngưỡng trước Phật giáo và Phật giáo Tiểu thừa ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”. Nxb Quân đội nhân dân. Khoa Học Xã Hội. 1995. . le Cerf. Le Cerf. Woodrow. Hervieu-Léger.D. Khoa Học Xã Hội. . Ruptures sociales et Religion. . Graz. in Jean-Pierre Durand. Flammarion. . Boston.Viện Nghiên cứu tôn giáo.Hồ Chí Minh về vấn đề tôn giáo và tín ngưỡng.J. Hà Nội. The Sociology of Religion.Viện Nghiên cứu tôn giáo. Paris. 2001. 1978. Hà nội. Koln. Những vấn đề tôn giáo hiện nay. 4. Hà Nội.S. Hervieu-Léger. Những vấn đề tôn giáo hiện nay. Vers un nouveau christianisme? Introduction à la sociologie du christianisme occidental. Willaime. 3. Về tôn giáo – tập 1. 1963. 1986. Nxb Khoa học xã hội. 1991. Về tôn giáo tín ngưỡng Việt Nam hiện nay. Hà Nội. NXB KHXH. (bản dịch tiếng Việt) . 1990. 1992. 1994. PUF.“Tìm hiểu ý nghĩa xã hội của các tín ngưỡng cộng đồng ở người Hoa vùng đồng bằng sông Cửu Long” trong Mấy đặc điểm văn hóa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Nxb.“Quan hệ văn hóa Việt Nam Campuchia trong lịch sử qua vài cứ liệu tín ngưỡng và tôn giáo”. NXB KHXH.Tổng Cục Chính trị. NXB KHXH. 1989. 1979. 1996. . .C. .D.A. Hervieu-Léger. Hậu Giang. Les nouvelles sectes. 1999.D.Đặng Nghiêm Vạn (cb). TC Dân tộc học.Nghiên cứu tôn giáo . Sociologie des religions. Viện Văn Hóa. L’ Harmattan.Đặng Nghiêm Vạn (cb). NXB KHXH. . Rochefort-Turquin. . số 3. Hà nội . Hà Nội. 1977. văn nghệ truyền thống của người Khơme ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Nxb.Đỗ Quang Hưng (cb). . Hà Nội. Robert Weil. Paris. “Sociologie religieuse”.M. . P. Neak tà ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”. 1993.A. Beacon Press.. Houtart et al. Tìm hiểu tôn giáo. NXB KHXH. . NXB Chính trị quốc gia. Hà nội. Sociologie contemporaine. * Sinh viên cần tham khảo các bài viết trên các tạp chí: . La religion pour mémoire.“Giao hoán tín ngưỡng ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”. Mác và Ph.Karl. Những hình thức tôn giáo sơ khai.Heinz Weger. Verlag Styria.“Tàn dư tín ngưỡng Arăk. Tokarev. 2001.F.A. Lý luận về tôn giáo và tình hình tôn giáo tại Việt Nam. Hà Nội. 2 . 5. 1998. 1981. Le Seuil. Sử học số 2. NXB ĐHTHCN. trong Kỷ yếu 10 năm thành lập Viện Dân tộc học. 1994. hà Nội. Paris. Phê bình tôn giáo qua các tác giả.“Giao hoán tín ngưỡng ở vùng đồng bằng sông Cửu Long” trong Văn hóa. trong sách: Hội nghị Khoa học về quan hệ Việt Nam Campuchia trong lịch sử” Viện Khoa Học Xã Hội TPHCM. 2. Le pèlerin et le converti – La religion en mouvement. 1993. Vigot. Hà Nội. .

TC Dân tộc học. “Religion and process of secularization”. TÓM TẮT NỘI DUNG CHÍNH CỦA MÔN HỌC: Chương 1: Tôn giáo và định nghĩa tôn giáo Tôn giáo trong quan điểm văn hoá Tây phương và Đông phương Một số quan niêm không chính xác về tôn giáo Một số đặc điểm chung của các tôn giáo Hai lối định nghĩa cổ điển về tôn giáo: định nghĩa bản chất và chức năng Một lối định nghĩa mới của D. Social Compass . no 22.vn/news_detail.asp?id=2932 25. số 2.“Tôn giáo và quá trình thế tục hóa”.asp?id=864 22. « Phụ nữ. 1987. Tạp chí XHH. Hervieu-Léger Chương 2: Các lối tiếp chính về tôn giáo 3 .“Biến chuyển trong đời sống tôn giáo của người công giáo TPHCM” (Điều tra xã hội học).org. Công giáo và Dân tộc 1990.org.“Thiên chúa giáo và đạo Tin lành ở các dân tộc ít người Tây Nguyên”. 17-“Người giáo dân thành phố với vấn đề hôn nhân và gia đình”. « Phụ nữ. 16. 11. tôn giáo và vấn đề phát triển ». 12. “Tôn giáo trong thời hiện đại: thế tục hoá hay phi thế tục hoá?” Tạp chí nghiên cứu tôn giáo.Social Sciences. 2-2002. 1989.vn/news_detail. 22003. “Các khía cạnh của tính tôn giáo”. 1-2006 http://www.org. 19. 9. số 4. 12005. Văn hóa dân gian. 1985. 15. 13. số 784. số 3. 1990. được công bố trong “Một cuộc thăm dò xã hội học về đời sống đạo của người công giáo TPHCM” Công giáo và Dân tộc. Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo.vae.org. Raglai Thuận Hải và các dân tộc miền núi Nam Tây Nguyên”. số 4.“Vài nhận xét về các phong trào tôn giáo cứu thế ở đồng bằng sông Cửu Long từ cuối thế kỷ 19 đến trước 1975”.vae.“Một số ý kiến về việc xây dựng tổ chuyên đề dân tộc học tôn giáo”. Công giáo và Dân tộc. trong Người Chăm Thuận Hải.7. TC Dân tộc học.“La culture Chăm au Sud Viet Nam”.1996. TC Dân tộc học. 1989. Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo. của ban chấp hành giáo xứ và của chính mình” . 10.Revue Internationale de la Sociologie de la religion. 1985.“Người giáo dân nhìn về vai trò của linh mục. TC Dân tộc học. no 3-1997. “Định nghĩa về tôn giáo và những hệ luận trong nghiên cứu quá trình thế tục hoá – từ góc độ xã hội học”. số 760. tôn giáo và vấn đề phát triển ». Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo. 20. Weber và tính thời sự của nó””. 22007 III. 42(3) 1995. 14. 1987.asp?id=1427 23.http://www. Sở VHTT Thuận Hải..“Lễ hội nông nghiệp cổ truyền ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”. 1989. Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo.vae. Vietnam .vae.vn/news_detail. 8. số 1 . http://www. 18-” Les mouvements messianiques du delta du Mekong de la fin du 19 ème siècle à 1975”. 21. Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN. 6-2005. Tạp chí nghiên cứu tôn giáo.vn/news_detail.asp?id=2723 24.“Vài suy nghĩ về văn hóa Chăm trong bối cảnh văn hóa Việt Nam”.“Đạo Phật Tiểu Thừa Khơme ở vùng đồng bằng sông Cửu Long” Tập Văn Phật Đản.“Một số tư liệu về quan hệ văn hóa Chăm. 1990. “Xã hội học tôn giáo của M. http://www. Études Vietnamiennes 1989. số 1. 317-328. số 782.

Weber Quan điểm của P. Hervieu-Léger Chương 5: Các loại hình tổ chức tôn giáo Phân loại của M. Parsons Lối tiếp cận hệ thống của Luhmann Lối tiếp cận hành động xã hội về tôn giáo Quan điểm của M. phái.Các chiều kích của tính tôn giáo theo quan điểm của Glock . huyền bí Chương 6: Tôn giáo trong xã hội hiện đại • • • Quá trình thế tục hoá tôn giáo Phản ứng đối với quá trình thế tục hoá: Giải thế tục hoá. Durkheim Quan điểm của T. Troelstch Các hình thức giáo hội. Berger Lối tiếp cận mâu thuẫn xã hội: quan điểm của Marx-Engels Chương 3: Các loại hình tôn giáo sơ khai (cf Tokarev) Chương 4: Tôn giáo và tính tôn giáo . giáo phái.Các chiều kích của tính tôn giáo theo quan điểm c ủa D. Mối quan hệ tôn giáo và định chế kinh tế Mối quan hệ tôn giáo và chính trị Vấn đề giới trong tôn giáo Chương 8: Một số vấn đề thực tiễn về tôn giáo tại Việt Nam Giới thiệu một số tôn giáo chính ở Việt Nam (kể cả các tôn giáo địa phương vùng đồng bằng sông Cửu long) Tôn giáo ở vùng dân tộc ít người 4 .Weber và E.• • • • • - Lối tiếp cận chức năng về tôn giáo Quan điểm của Malinowski Quan điểm của É. phi thế tục hoá Sự ra đời của các khuynh hường bảo thủ Các phong trào tôn giáo mới (NRM) Tôn giáo trong thời đại kỹ thuật số Chương 7: Tôn giáo và một số vấn đề xã hội.

IV. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP (Tỷ lệ điểm) Dự lớp Thảo luận(không tính điểm) Bài tập Thuyết trình Báo cáo Thi giữa học kỳ Thi cuối học kỳ Khác ……% % % …40% ……% ……% 60% …% (cách dánh giá kết quả học tập có thể thay đổi tuỳ trình độ sinh viên) TPHCM. ngày 20 tháng 8 năm 2007 Người soạn đề cương Nguyễn Xuân Nghĩa 5 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful