ĐẠI HỌC MỞ TP.

Hồ Chí Minh KHOA XÃ HỘI HỌC --------------ĐỀ CƯƠNG HƯỚNG DẪN MÔN HỌC MÔN HỌC: Xã Hội Học tôn giáo (môn tự chọn) *** I. THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN: 1. Thạc sĩ Nguyễn Xuân Nghĩa 2. Địa chỉ liên lạc: 361 Bùi Đình Tuý, P. 24, Bình Thạnh 3. Điện thoại: 899.7382(nhà); 0908890504 Email: nguyenxnghia@yahoo.com II. THÔNG TIN TỔNG QUÁT VỀ MÔN HỌC 1. Tên môn học : Xã hội học tôn giáo 2. Mục tiêu môn học: a) Cung cấp những khái niệm căn bản của xã hội học tôn giáo, giới thiệu một số chủ đề, lý thuyết, phương pháp cơ bản của xã hội học tôn giáo. b) Yêu cầu: Sinh viên nắm vững các khái niệm cơ bản, những luận điểm cơ bản của các lối tiếp cận xã hội học, để có thể vận dụng lý giải một số hiện tượng tôn giáoở VN. 3. Số đơn vị học trình : ả 4. Phân bổ thời gian: 30.15.00 5. Các kiến thức căn bản cần học trước: Nhập mộn xã hội học 6. Hình thức giảng dạy chính của môn học: Giảng lý thuyết; thảo luận; làm bài tập nhỏ trong lớp. 7. Giáo trình, tài liệu : a) Tài liệu chính: (i) Nguyễn Xuân Nghĩa, Xã hội học tôn giáo và một số vấn đề tôn giáo ở miền Nam VN, ĐHMBC TPHCM, 2005 (ii) - Sabino Acquaviva, Xã hội học tôn giáo, (bản dịch tiếng Việt của Lê Diên), NXB KHXH, Hà Nội, 1998. ( b) Tài liệu tham khảo: - Sabino Acquaviva, Xã hội học tôn giáo, (bản dịch tiếng Việt của Lê Diên), NXB KHXH, Hà Nội, 1998. - J. Baubérot, La laicité, quel heritage? De 1789 à nos jours, Genève, Labor et Fides,, 1990. - P. Berger (sous la direction), Le réenchantement du monde , Paris, Bayard éd., 2001 - L. Cadière, Croyances et pratiques religieuses chez les vietnamiens, EFEO,1992 - W.H Capps, Religious Studies - The making of a discipline, Fortress Press, Minneapolis, - G. Coulet, Les sociétés secrètes en terre d’Annam, Sai gon , 1926. - G. Davie et D. Hervieu-Léger, Les identités religieuses en Europe, Paris, La Découverte, 1996. - J. Delumeau (éd.), Le fait religieux, Fayard, Paris, 1993. - E. Durkheim, Les formes élémentaires de la vie religieuse, Paris, Le Livre de Poche, 1991. 1

Hà nội . NXB KHXH. Flammarion. 1980. trong sách: Hội nghị Khoa học về quan hệ Việt Nam Campuchia trong lịch sử” Viện Khoa Học Xã Hội TPHCM. . P. . Paris. (bản dịch tiếng Việt) . hà Nội. “Sociologie religieuse”.Tổng Cục Chính trị. 1994. 1993. Angghen về tôn giáo (Nguyễn Đức Sự chủ biên. . Paris. Beacon Press. .“Tìm hiểu ý nghĩa xã hội của các tín ngưỡng cộng đồng ở người Hoa vùng đồng bằng sông Cửu Long” trong Mấy đặc điểm văn hóa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long.Đỗ Quang Hưng (cb). Le Seuil. 4. Woodrow.D.A. Ruptures sociales et Religion. Những vấn đề lý luận và thực tiễn tôn giáo ở Việt Nam. Khoa Học Xã Hội. Hà Nội.M. TC Dân tộc học.Hồ Chí Minh về vấn đề tôn giáo và tín ngưỡng. Viện Văn Hóa. NXB KHXH. Hậu Giang. . . Về tôn giáo tín ngưỡng Việt Nam hiện nay. Lý luận về tôn giáo và tình hình tôn giáo tại Việt Nam. Nxb Khoa học xã hội. . Vers un nouveau christianisme? Introduction à la sociologie du christianisme occidental. Sociologie des religions. 6. . NXB KHXH. 1979.Đặng Nghiêm Vạn (cb).Viện Nghiên cứu tôn giáo. 1998. The Sociology of Religion. Hervieu-Léger. 1981. Hà Nội. Hà Nội.Viện Nghiên cứu tôn giáo. * Sinh viên cần tham khảo các bài viết trên các tạp chí: . 1994. NXB KHXH. Hà nội. mà sinh viên cũng có thể tham khảo nhằm tìm hiểu tôn giáo dưới các góc độ dân tộc học và xã hội học. Phê bình tôn giáo qua các tác giả. 1999. . 1990. Houtart et al. 1977. Những hình thức tôn giáo sơ khai. 1984. 2 . Hà Nội. 1996. 2. .Đặng Nghiêm Vạn (cb). Những vấn đề tôn giáo hiện nay. 2001. Wien.A. Sử học số 2. Boston. . .A.Heinz Weger. Neak tà ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”. 1994. Weber. 1989.Nghiên cứu tôn giáo . 1996. Hà nội.C. 1963. 5.F. Les nouvelles sectes. Le Cerf. Tìm hiểu tôn giáo. Willaime. trong Kỷ yếu 10 năm thành lập Viện Dân tộc học.“Quan hệ văn hóa Việt Nam Campuchia trong lịch sử qua vài cứ liệu tín ngưỡng và tôn giáo”.Đặng Nghiêm Vạn (cb). Le pèlerin et le converti – La religion en mouvement.Dân tộc học * Một số công trình nghiên cứu về tín ngưỡng và tôn giáo của Nguyễn Xuân Nghĩa đã công bố trong các sách và tạp chí khoa học (1978-2002). NXB Chính trị quốc gia. 2001. Hà Nội. Về tôn giáo – tập 1.“Tàn dư tín ngưỡng Arăk. 3. Vigot. le Cerf. Hà Nội. in Jean-Pierre Durand. Robert Weil. . Verlag Styria.S. Nxb Quân đội nhân dân. 1998. Những vấn đề tôn giáo hiện nay. Paris..Karl. . 1992. Nxb. Hervieu-Léger. PUF. 1995. La religion pour mémoire. . Khoa Học Xã Hội. số 3. Tokarev. Rochefort-Turquin.. 1978.D. Hà Nội. Hà Nội. L’ Harmattan. 1991. NXB KHXH. . Hervieu-Léger. Tôn giáo và mấy vấn đề tôn giáo Nam bộ. 1-“Tổng quan về tín ngưỡng trước Phật giáo và Phật giáo Tiểu thừa ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”. Koln. 1993.“Giao hoán tín ngưỡng ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”. . Graz. Mác và Ph.Viện Nghiên cứu tôn giáo. Paris. 1986. .D. NXB ĐHTHCN. Sociologie contemporaine. Nxb Khoa học xã hội. Nxb.“Giao hoán tín ngưỡng ở vùng đồng bằng sông Cửu Long” trong Văn hóa.J. 1981. văn nghệ truyền thống của người Khơme ở vùng đồng bằng sông Cửu Long.

“Tôn giáo và quá trình thế tục hóa”.vae.org. 10. trong Người Chăm Thuận Hải. số 760. « Phụ nữ.“La culture Chăm au Sud Viet Nam”. 9. 19. 1989. Weber và tính thời sự của nó””.Revue Internationale de la Sociologie de la religion. 16. của ban chấp hành giáo xứ và của chính mình” .org.vn/news_detail. 22003. TC Dân tộc học.“Người giáo dân nhìn về vai trò của linh mục. Tạp chí nghiên cứu tôn giáo. Raglai Thuận Hải và các dân tộc miền núi Nam Tây Nguyên”. TC Dân tộc học. 22007 III. 1985. 1990. “Xã hội học tôn giáo của M. Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo. 1990.7. 12005. số 1 . 13.“Vài nhận xét về các phong trào tôn giáo cứu thế ở đồng bằng sông Cửu Long từ cuối thế kỷ 19 đến trước 1975”. 1985.org. số 3. 21.vae.“Một số ý kiến về việc xây dựng tổ chuyên đề dân tộc học tôn giáo”. 11.“Đạo Phật Tiểu Thừa Khơme ở vùng đồng bằng sông Cửu Long” Tập Văn Phật Đản. 20. “Religion and process of secularization”. Công giáo và Dân tộc 1990. 6-2005. tôn giáo và vấn đề phát triển ».vae. Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN. 42(3) 1995. 317-328. 1989.“Biến chuyển trong đời sống tôn giáo của người công giáo TPHCM” (Điều tra xã hội học)..vae.“Thiên chúa giáo và đạo Tin lành ở các dân tộc ít người Tây Nguyên”.vn/news_detail. « Phụ nữ. số 784. 1987. “Tôn giáo trong thời hiện đại: thế tục hoá hay phi thế tục hoá?” Tạp chí nghiên cứu tôn giáo. số 1. số 2.org. “Định nghĩa về tôn giáo và những hệ luận trong nghiên cứu quá trình thế tục hoá – từ góc độ xã hội học”.Social Sciences.asp?id=2932 25.“Lễ hội nông nghiệp cổ truyền ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”. được công bố trong “Một cuộc thăm dò xã hội học về đời sống đạo của người công giáo TPHCM” Công giáo và Dân tộc. 2-2002. Vietnam . Văn hóa dân gian. 14. 12. Hervieu-Léger Chương 2: Các lối tiếp chính về tôn giáo 3 .1996. Social Compass . Công giáo và Dân tộc. Tạp chí XHH. số 4. Études Vietnamiennes 1989. TÓM TẮT NỘI DUNG CHÍNH CỦA MÔN HỌC: Chương 1: Tôn giáo và định nghĩa tôn giáo Tôn giáo trong quan điểm văn hoá Tây phương và Đông phương Một số quan niêm không chính xác về tôn giáo Một số đặc điểm chung của các tôn giáo Hai lối định nghĩa cổ điển về tôn giáo: định nghĩa bản chất và chức năng Một lối định nghĩa mới của D. TC Dân tộc học. no 22. số 782. Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo. 8. Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo. 1-2006 http://www.“Vài suy nghĩ về văn hóa Chăm trong bối cảnh văn hóa Việt Nam”.“Một số tư liệu về quan hệ văn hóa Chăm. 18-” Les mouvements messianiques du delta du Mekong de la fin du 19 ème siècle à 1975”. tôn giáo và vấn đề phát triển ».http://www.asp?id=864 22.vn/news_detail. “Các khía cạnh của tính tôn giáo”. 17-“Người giáo dân thành phố với vấn đề hôn nhân và gia đình”. no 3-1997. Sở VHTT Thuận Hải. số 4. 1987.vn/news_detail.asp?id=1427 23. Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo. 1989. 15. http://www. TC Dân tộc học.asp?id=2723 24. http://www.

Các chiều kích của tính tôn giáo theo quan điểm c ủa D. Troelstch Các hình thức giáo hội. Hervieu-Léger Chương 5: Các loại hình tổ chức tôn giáo Phân loại của M.Weber Quan điểm của P. Parsons Lối tiếp cận hệ thống của Luhmann Lối tiếp cận hành động xã hội về tôn giáo Quan điểm của M.Weber và E. huyền bí Chương 6: Tôn giáo trong xã hội hiện đại • • • Quá trình thế tục hoá tôn giáo Phản ứng đối với quá trình thế tục hoá: Giải thế tục hoá. Mối quan hệ tôn giáo và định chế kinh tế Mối quan hệ tôn giáo và chính trị Vấn đề giới trong tôn giáo Chương 8: Một số vấn đề thực tiễn về tôn giáo tại Việt Nam Giới thiệu một số tôn giáo chính ở Việt Nam (kể cả các tôn giáo địa phương vùng đồng bằng sông Cửu long) Tôn giáo ở vùng dân tộc ít người 4 .Các chiều kích của tính tôn giáo theo quan điểm của Glock . phi thế tục hoá Sự ra đời của các khuynh hường bảo thủ Các phong trào tôn giáo mới (NRM) Tôn giáo trong thời đại kỹ thuật số Chương 7: Tôn giáo và một số vấn đề xã hội. phái.• • • • • - Lối tiếp cận chức năng về tôn giáo Quan điểm của Malinowski Quan điểm của É. Berger Lối tiếp cận mâu thuẫn xã hội: quan điểm của Marx-Engels Chương 3: Các loại hình tôn giáo sơ khai (cf Tokarev) Chương 4: Tôn giáo và tính tôn giáo . Durkheim Quan điểm của T. giáo phái.

ngày 20 tháng 8 năm 2007 Người soạn đề cương Nguyễn Xuân Nghĩa 5 . ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP (Tỷ lệ điểm) Dự lớp Thảo luận(không tính điểm) Bài tập Thuyết trình Báo cáo Thi giữa học kỳ Thi cuối học kỳ Khác ……% % % …40% ……% ……% 60% …% (cách dánh giá kết quả học tập có thể thay đổi tuỳ trình độ sinh viên) TPHCM.IV.