ĐẠI HỌC MỞ TP.

Hồ Chí Minh KHOA XÃ HỘI HỌC --------------ĐỀ CƯƠNG HƯỚNG DẪN MÔN HỌC MÔN HỌC: Xã Hội Học tôn giáo (môn tự chọn) *** I. THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN: 1. Thạc sĩ Nguyễn Xuân Nghĩa 2. Địa chỉ liên lạc: 361 Bùi Đình Tuý, P. 24, Bình Thạnh 3. Điện thoại: 899.7382(nhà); 0908890504 Email: nguyenxnghia@yahoo.com II. THÔNG TIN TỔNG QUÁT VỀ MÔN HỌC 1. Tên môn học : Xã hội học tôn giáo 2. Mục tiêu môn học: a) Cung cấp những khái niệm căn bản của xã hội học tôn giáo, giới thiệu một số chủ đề, lý thuyết, phương pháp cơ bản của xã hội học tôn giáo. b) Yêu cầu: Sinh viên nắm vững các khái niệm cơ bản, những luận điểm cơ bản của các lối tiếp cận xã hội học, để có thể vận dụng lý giải một số hiện tượng tôn giáoở VN. 3. Số đơn vị học trình : ả 4. Phân bổ thời gian: 30.15.00 5. Các kiến thức căn bản cần học trước: Nhập mộn xã hội học 6. Hình thức giảng dạy chính của môn học: Giảng lý thuyết; thảo luận; làm bài tập nhỏ trong lớp. 7. Giáo trình, tài liệu : a) Tài liệu chính: (i) Nguyễn Xuân Nghĩa, Xã hội học tôn giáo và một số vấn đề tôn giáo ở miền Nam VN, ĐHMBC TPHCM, 2005 (ii) - Sabino Acquaviva, Xã hội học tôn giáo, (bản dịch tiếng Việt của Lê Diên), NXB KHXH, Hà Nội, 1998. ( b) Tài liệu tham khảo: - Sabino Acquaviva, Xã hội học tôn giáo, (bản dịch tiếng Việt của Lê Diên), NXB KHXH, Hà Nội, 1998. - J. Baubérot, La laicité, quel heritage? De 1789 à nos jours, Genève, Labor et Fides,, 1990. - P. Berger (sous la direction), Le réenchantement du monde , Paris, Bayard éd., 2001 - L. Cadière, Croyances et pratiques religieuses chez les vietnamiens, EFEO,1992 - W.H Capps, Religious Studies - The making of a discipline, Fortress Press, Minneapolis, - G. Coulet, Les sociétés secrètes en terre d’Annam, Sai gon , 1926. - G. Davie et D. Hervieu-Léger, Les identités religieuses en Europe, Paris, La Découverte, 1996. - J. Delumeau (éd.), Le fait religieux, Fayard, Paris, 1993. - E. Durkheim, Les formes élémentaires de la vie religieuse, Paris, Le Livre de Poche, 1991. 1

Hà nội . 6. “Sociologie religieuse”. . Graz. .. Nxb Khoa học xã hội. 1-“Tổng quan về tín ngưỡng trước Phật giáo và Phật giáo Tiểu thừa ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”.Đỗ Quang Hưng (cb). . . Paris.F. 1999.Nghiên cứu tôn giáo .“Tìm hiểu ý nghĩa xã hội của các tín ngưỡng cộng đồng ở người Hoa vùng đồng bằng sông Cửu Long” trong Mấy đặc điểm văn hóa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. NXB KHXH.M. Flammarion. 1996. PUF. le Cerf. 2001. NXB Chính trị quốc gia. Tôn giáo và mấy vấn đề tôn giáo Nam bộ.Viện Nghiên cứu tôn giáo. Hà Nội. . 1979. Nxb. Khoa Học Xã Hội.“Giao hoán tín ngưỡng ở vùng đồng bằng sông Cửu Long” trong Văn hóa. Paris. . . NXB ĐHTHCN. 1996.A. Verlag Styria. hà Nội. Hậu Giang. 1994. Lý luận về tôn giáo và tình hình tôn giáo tại Việt Nam. Hà Nội. Les nouvelles sectes. . trong sách: Hội nghị Khoa học về quan hệ Việt Nam Campuchia trong lịch sử” Viện Khoa Học Xã Hội TPHCM. 4. 1993.Đặng Nghiêm Vạn (cb).Dân tộc học * Một số công trình nghiên cứu về tín ngưỡng và tôn giáo của Nguyễn Xuân Nghĩa đã công bố trong các sách và tạp chí khoa học (1978-2002). mà sinh viên cũng có thể tham khảo nhằm tìm hiểu tôn giáo dưới các góc độ dân tộc học và xã hội học. The Sociology of Religion. Mác và Ph. NXB KHXH. Vigot. (bản dịch tiếng Việt) . NXB KHXH. Nxb. . Khoa Học Xã Hội. Hà Nội. Boston. Wien. Về tôn giáo – tập 1.Tổng Cục Chính trị.A. Weber. 1992. Hervieu-Léger. Những vấn đề tôn giáo hiện nay. . 1991. Houtart et al.. Koln. P.D. 2. Hervieu-Léger.D. 1984.J. Vers un nouveau christianisme? Introduction à la sociologie du christianisme occidental. 1998.Heinz Weger. Ruptures sociales et Religion. . Nxb Quân đội nhân dân. Về tôn giáo tín ngưỡng Việt Nam hiện nay. 1998. Tokarev. Hà nội.Đặng Nghiêm Vạn (cb). Hà Nội. Beacon Press. Paris. Le pèlerin et le converti – La religion en mouvement.“Giao hoán tín ngưỡng ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”.C. . . Angghen về tôn giáo (Nguyễn Đức Sự chủ biên. in Jean-Pierre Durand. La religion pour mémoire.Hồ Chí Minh về vấn đề tôn giáo và tín ngưỡng. Hà nội.S. .Viện Nghiên cứu tôn giáo. 1995. Le Seuil. Phê bình tôn giáo qua các tác giả. 1990. trong Kỷ yếu 10 năm thành lập Viện Dân tộc học.Karl. L’ Harmattan.“Tàn dư tín ngưỡng Arăk. 1981. Willaime.Viện Nghiên cứu tôn giáo. 3. Những vấn đề lý luận và thực tiễn tôn giáo ở Việt Nam. 1994. 2 .Đặng Nghiêm Vạn (cb). Những hình thức tôn giáo sơ khai. Hervieu-Léger. 1994. 1963. Hà Nội. số 3. .D. NXB KHXH. Woodrow. 1993. 1986. Hà Nội. . Neak tà ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”.“Quan hệ văn hóa Việt Nam Campuchia trong lịch sử qua vài cứ liệu tín ngưỡng và tôn giáo”. 1989. Hà Nội. Paris. Nxb Khoa học xã hội. 1981. 1977. Những vấn đề tôn giáo hiện nay. Tìm hiểu tôn giáo. * Sinh viên cần tham khảo các bài viết trên các tạp chí: . Sociologie contemporaine. Viện Văn Hóa. . 1980.A. 1978. Sociologie des religions. Sử học số 2. Robert Weil. Rochefort-Turquin. TC Dân tộc học. 5. 2001. NXB KHXH. Le Cerf. . Hà Nội. văn nghệ truyền thống của người Khơme ở vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Vietnam . 17-“Người giáo dân thành phố với vấn đề hôn nhân và gia đình”.“Biến chuyển trong đời sống tôn giáo của người công giáo TPHCM” (Điều tra xã hội học). 1989. Công giáo và Dân tộc. 21. « Phụ nữ. TC Dân tộc học.“Vài suy nghĩ về văn hóa Chăm trong bối cảnh văn hóa Việt Nam”..vn/news_detail. Văn hóa dân gian. 11.vae. 1989. Weber và tính thời sự của nó””. Tạp chí nghiên cứu tôn giáo. Công giáo và Dân tộc 1990. 22007 III. 1987. « Phụ nữ. 22003.“Người giáo dân nhìn về vai trò của linh mục.vn/news_detail. Études Vietnamiennes 1989.“Một số ý kiến về việc xây dựng tổ chuyên đề dân tộc học tôn giáo”.Social Sciences.asp?id=864 22. “Các khía cạnh của tính tôn giáo”. 9. 15.org. 6-2005. 1989.“Một số tư liệu về quan hệ văn hóa Chăm.vn/news_detail.vn/news_detail. 14. số 4. số 2. số 1 . số 784.org. Raglai Thuận Hải và các dân tộc miền núi Nam Tây Nguyên”. trong Người Chăm Thuận Hải. 13. số 782. tôn giáo và vấn đề phát triển ». 1985. Hervieu-Léger Chương 2: Các lối tiếp chính về tôn giáo 3 .vae.“Thiên chúa giáo và đạo Tin lành ở các dân tộc ít người Tây Nguyên”. 1985. Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo.vae. 1990. TC Dân tộc học. số 4. Sở VHTT Thuận Hải. 10. số 1. 12. 8. http://www. http://www.vae. Tạp chí XHH.asp?id=2932 25. Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo. Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN.org. Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo. của ban chấp hành giáo xứ và của chính mình” .“Đạo Phật Tiểu Thừa Khơme ở vùng đồng bằng sông Cửu Long” Tập Văn Phật Đản. số 760. no 22.http://www. “Tôn giáo trong thời hiện đại: thế tục hoá hay phi thế tục hoá?” Tạp chí nghiên cứu tôn giáo.“Lễ hội nông nghiệp cổ truyền ở người Khơme vùng đồng bằng sông Cửu Long”. 1990. “Religion and process of secularization”.1996. 1-2006 http://www.“La culture Chăm au Sud Viet Nam”. 18-” Les mouvements messianiques du delta du Mekong de la fin du 19 ème siècle à 1975”. “Định nghĩa về tôn giáo và những hệ luận trong nghiên cứu quá trình thế tục hoá – từ góc độ xã hội học”. tôn giáo và vấn đề phát triển ». Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo. 19. TÓM TẮT NỘI DUNG CHÍNH CỦA MÔN HỌC: Chương 1: Tôn giáo và định nghĩa tôn giáo Tôn giáo trong quan điểm văn hoá Tây phương và Đông phương Một số quan niêm không chính xác về tôn giáo Một số đặc điểm chung của các tôn giáo Hai lối định nghĩa cổ điển về tôn giáo: định nghĩa bản chất và chức năng Một lối định nghĩa mới của D. 42(3) 1995. 20. 317-328. TC Dân tộc học. “Xã hội học tôn giáo của M.asp?id=1427 23. được công bố trong “Một cuộc thăm dò xã hội học về đời sống đạo của người công giáo TPHCM” Công giáo và Dân tộc. 2-2002. 1987. Social Compass . no 3-1997. TC Dân tộc học.asp?id=2723 24.“Tôn giáo và quá trình thế tục hóa”.7. số 3. 16.“Vài nhận xét về các phong trào tôn giáo cứu thế ở đồng bằng sông Cửu Long từ cuối thế kỷ 19 đến trước 1975”. 12005.Revue Internationale de la Sociologie de la religion.org.

phái. Troelstch Các hình thức giáo hội. Durkheim Quan điểm của T. Hervieu-Léger Chương 5: Các loại hình tổ chức tôn giáo Phân loại của M.Các chiều kích của tính tôn giáo theo quan điểm của Glock .Weber Quan điểm của P. giáo phái. Mối quan hệ tôn giáo và định chế kinh tế Mối quan hệ tôn giáo và chính trị Vấn đề giới trong tôn giáo Chương 8: Một số vấn đề thực tiễn về tôn giáo tại Việt Nam Giới thiệu một số tôn giáo chính ở Việt Nam (kể cả các tôn giáo địa phương vùng đồng bằng sông Cửu long) Tôn giáo ở vùng dân tộc ít người 4 .Weber và E. huyền bí Chương 6: Tôn giáo trong xã hội hiện đại • • • Quá trình thế tục hoá tôn giáo Phản ứng đối với quá trình thế tục hoá: Giải thế tục hoá.• • • • • - Lối tiếp cận chức năng về tôn giáo Quan điểm của Malinowski Quan điểm của É. phi thế tục hoá Sự ra đời của các khuynh hường bảo thủ Các phong trào tôn giáo mới (NRM) Tôn giáo trong thời đại kỹ thuật số Chương 7: Tôn giáo và một số vấn đề xã hội. Berger Lối tiếp cận mâu thuẫn xã hội: quan điểm của Marx-Engels Chương 3: Các loại hình tôn giáo sơ khai (cf Tokarev) Chương 4: Tôn giáo và tính tôn giáo .Các chiều kích của tính tôn giáo theo quan điểm c ủa D. Parsons Lối tiếp cận hệ thống của Luhmann Lối tiếp cận hành động xã hội về tôn giáo Quan điểm của M.

IV. ngày 20 tháng 8 năm 2007 Người soạn đề cương Nguyễn Xuân Nghĩa 5 . ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP (Tỷ lệ điểm) Dự lớp Thảo luận(không tính điểm) Bài tập Thuyết trình Báo cáo Thi giữa học kỳ Thi cuối học kỳ Khác ……% % % …40% ……% ……% 60% …% (cách dánh giá kết quả học tập có thể thay đổi tuỳ trình độ sinh viên) TPHCM.