P. 1
Bài giảng Khoa học quản lý đại cương - ĐHQGHN

Bài giảng Khoa học quản lý đại cương - ĐHQGHN

|Views: 85,399|Likes:
Được xuất bản bởialepro01
Tập bài giảng môn khoa học quản lý đại cương của ĐHKHXH&NV được giảng dạy tại Đại Học Quốc Gia Hà Nội.

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 3
PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ KHOA HỌC QUẢN LÝ 3
CHƯƠNG 1: QUẢN LÝ VÀ MÔI TRƯỜNG QUẢN LÝ 3
1.1 Khái luận về quản lý 3
1.1.1 Tiếp cận và quan niệm khác nhau về quản lý 4
1.1.2 Bản chất của quản lý 7
1.1.3 Vai trò của quản lý 14
1.1.4 Phân loại quản lý 17
1.2 Môi trường quản lý 20
1.2.1 Khái niệm môi trường quản lý 20
1.2.2 Phân loại môi trường quản lý 21
1.2.3 Một số nhân tố cơ bản của môi trường vĩ mô tác động tới quản lý 23
CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ VỚI TƯ CÁCH LÀ MỘT KHOA HỌC 29
2.1 Điều kiện kinh tế - xã hội và tiền đề lý luận cho sự ra đời của khoa học quản lý 29
2.1.1 Điều kiện kinh tế - xã hội 29
2.1.1 Tiền đề lý luận 31
2.2 Đối tượng của khoa học quản lý 56
2.2.1 Chủ thể quản lý 57
2.2.2 Đối tượng quản lý 59
2.2.3 Quan hệ quản lý và Quy luật quản lý 61
2.3 Phương pháp của Khoa học quản lý 64
2.3.1 Các phương pháp chung 64
2.3.2 Các phương pháp cụ thể 67
2.4 Đặc điểm và ý nghĩa của khoa học quản lý 68
2.4.1 Đặc điểm của khoa học quản lý 68
2.4.2 Ý nghĩa của khoa học quản lý 71
PHẦN 2: NGUYÊN TẮC VÀ PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ 74
CHƯƠNG 3: NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ 74
3.1 Khái luận về nguyên tắc quản lý 75
3.1.1 Các tiếp cận khác nhau về nguyên tắc quản lý 75
3.1.2 Định nghĩa và nguyên tắc quản lý 76
3.1.3 Đặc trưng của nguyên tắc quản lý 78
3.1.4 Vai trò của nguyên tắc quản lý 80
3.2 Một số nguyên tắc quản lý cơ bản 81
3.2.1 Nguyên tắc sử dụng quyền lực hợp lý 81
3.2.2 Nguyên tắc quyền hạn tương xứng với trách nhiệm 81
3.2.3 Nguyên tắc thống nhất trong quản lý 82
3.2.4 Nguyên tắc thực hiện quy trình quản lý 82
3.2.5 Nguyên tắc kết hợp hài hoà các lợi ích 83
3.2.6 Nguyên tắc kết hợp các nguồn lực 84
3.2.7 Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả 84
CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ 86
4.1 Khái niệm phương pháp quản lý 86
4.1.1 Định nghĩa Phương pháp quản lý 86
4.1.2 Đặc trưng của phương pháp quản lý 87
4.2. Những phương pháp quản lý cơ bản 90
4.2.1. Nhóm phương pháp quản lý căn cứ vào việc sử dụng quyền lực 90
4.2.2 Nhóm phương pháp quản lý dựa vào việc sử dụng các công cụ có tính vật chất 93
4.2.3 Nhóm phương pháp quản lý dựa vào việc sử dụng các công cụ có tính phi vật chất 94
PHẦN 3: CÁC CHỨC NĂNG CỦA QUY TRÌNH QUẢN LÝ 98
CHƯƠNG 5: LẬP KẾ HOẠCH VÀ RA QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ 100
5.1 Lập kế hoạch 100
5.1.1 Khái niệm “Lập kế hoạch” và “Kế hoạch” 100
5.1.2 Đặc điểm của kế hoạch 104
5.1.3 Vai trò của kế hoạch 105
5.1.4 Phân loại kế hoạch 107
5.1.5 Nội dung các bước lập kế hoạch 108
5.1.6 Phương pháp và yêu cầu lập kế hoạch 114
5.2 Quyết định quản lý 120
5.2.1 Khái niệm quyết định quản lý 121
5.2.2 Đặc điểm của quyết định quản lý 121
5.2.3. Phân loại quyết định 123
CHƯƠNG 6: CHỨC NĂNG TỔ CHỨC 132
6.1 Khái niệm và vai trò của chức năng tổ chức 132
6.1.1 Khái niệm 132
6.1.2 Vai trò của chức năng tổ chức 134
6.2 Nội dung chức năng tổ chức 136
6.2.1 Thiết kế mô hình cơ cấu tổ chức 136
6.2.2 Phân công công việc 144
6.2.3 Quyền hạn và giao quyền 148
CHƯƠNG 7: CHỨC NĂNG LÃNH ĐẠO 154
7.1 Khái niệm lãnh đạo và chức năng lãnh đạo 154
7.1.1 Khái niệm lãnh đạo 154
7.1.2 Khái niệm chức năng lãnh đạo 156
7.2 Nội dung và phương thức của chức năng lãnh đạo 158
7.2.1 Nội dung của chức năng lãnh đạo 158
7.2.2 Phương thức thực hiện chức năng lãnh đạo 158
7.3 Những yêu cầu nhằm nâng cao hiệu quả của chức năng lãnh đạo 161
7.3.1 Những yêu cầu để có nội dung tác động hiệu quả tới nhân viên 161
7.3.2 Những yêu cầu để có phương thức tác động hiệu quả 161
CHƯƠNG 8: CHỨC NĂNG KIỂM TRA 163
8.1 Khái niệm kiểm tra 163
8.1.1 Định nghĩa 163
8.1.2. Đặc điểm và vai trò của kiểm tra 164
8.1.3 Phân loại kiểm tra 165
8.2 Quy trình, phương pháp và yêu cầu kiểm tra 167
8.2.1 Quy trình kiểm tra cơ bản 168
8.2.2 Quy trình kiểm tra chi tiết 171
8.2.3 Phương pháp kiểm tra 172
8.2.4 Yêu cầu của kiểm tra 173
CHƯƠNG 9: THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ 175
9.1 Khái niệm thông tin và thông tin quản lý 175
9.1.1 Định nghĩa thông tin và thông tin quản lý 175
9.1.2 Đặc trưng của th
Tập bài giảng môn khoa học quản lý đại cương của ĐHKHXH&NV được giảng dạy tại Đại Học Quốc Gia Hà Nội.

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 3
PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ KHOA HỌC QUẢN LÝ 3
CHƯƠNG 1: QUẢN LÝ VÀ MÔI TRƯỜNG QUẢN LÝ 3
1.1 Khái luận về quản lý 3
1.1.1 Tiếp cận và quan niệm khác nhau về quản lý 4
1.1.2 Bản chất của quản lý 7
1.1.3 Vai trò của quản lý 14
1.1.4 Phân loại quản lý 17
1.2 Môi trường quản lý 20
1.2.1 Khái niệm môi trường quản lý 20
1.2.2 Phân loại môi trường quản lý 21
1.2.3 Một số nhân tố cơ bản của môi trường vĩ mô tác động tới quản lý 23
CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ VỚI TƯ CÁCH LÀ MỘT KHOA HỌC 29
2.1 Điều kiện kinh tế - xã hội và tiền đề lý luận cho sự ra đời của khoa học quản lý 29
2.1.1 Điều kiện kinh tế - xã hội 29
2.1.1 Tiền đề lý luận 31
2.2 Đối tượng của khoa học quản lý 56
2.2.1 Chủ thể quản lý 57
2.2.2 Đối tượng quản lý 59
2.2.3 Quan hệ quản lý và Quy luật quản lý 61
2.3 Phương pháp của Khoa học quản lý 64
2.3.1 Các phương pháp chung 64
2.3.2 Các phương pháp cụ thể 67
2.4 Đặc điểm và ý nghĩa của khoa học quản lý 68
2.4.1 Đặc điểm của khoa học quản lý 68
2.4.2 Ý nghĩa của khoa học quản lý 71
PHẦN 2: NGUYÊN TẮC VÀ PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ 74
CHƯƠNG 3: NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ 74
3.1 Khái luận về nguyên tắc quản lý 75
3.1.1 Các tiếp cận khác nhau về nguyên tắc quản lý 75
3.1.2 Định nghĩa và nguyên tắc quản lý 76
3.1.3 Đặc trưng của nguyên tắc quản lý 78
3.1.4 Vai trò của nguyên tắc quản lý 80
3.2 Một số nguyên tắc quản lý cơ bản 81
3.2.1 Nguyên tắc sử dụng quyền lực hợp lý 81
3.2.2 Nguyên tắc quyền hạn tương xứng với trách nhiệm 81
3.2.3 Nguyên tắc thống nhất trong quản lý 82
3.2.4 Nguyên tắc thực hiện quy trình quản lý 82
3.2.5 Nguyên tắc kết hợp hài hoà các lợi ích 83
3.2.6 Nguyên tắc kết hợp các nguồn lực 84
3.2.7 Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả 84
CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ 86
4.1 Khái niệm phương pháp quản lý 86
4.1.1 Định nghĩa Phương pháp quản lý 86
4.1.2 Đặc trưng của phương pháp quản lý 87
4.2. Những phương pháp quản lý cơ bản 90
4.2.1. Nhóm phương pháp quản lý căn cứ vào việc sử dụng quyền lực 90
4.2.2 Nhóm phương pháp quản lý dựa vào việc sử dụng các công cụ có tính vật chất 93
4.2.3 Nhóm phương pháp quản lý dựa vào việc sử dụng các công cụ có tính phi vật chất 94
PHẦN 3: CÁC CHỨC NĂNG CỦA QUY TRÌNH QUẢN LÝ 98
CHƯƠNG 5: LẬP KẾ HOẠCH VÀ RA QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ 100
5.1 Lập kế hoạch 100
5.1.1 Khái niệm “Lập kế hoạch” và “Kế hoạch” 100
5.1.2 Đặc điểm của kế hoạch 104
5.1.3 Vai trò của kế hoạch 105
5.1.4 Phân loại kế hoạch 107
5.1.5 Nội dung các bước lập kế hoạch 108
5.1.6 Phương pháp và yêu cầu lập kế hoạch 114
5.2 Quyết định quản lý 120
5.2.1 Khái niệm quyết định quản lý 121
5.2.2 Đặc điểm của quyết định quản lý 121
5.2.3. Phân loại quyết định 123
CHƯƠNG 6: CHỨC NĂNG TỔ CHỨC 132
6.1 Khái niệm và vai trò của chức năng tổ chức 132
6.1.1 Khái niệm 132
6.1.2 Vai trò của chức năng tổ chức 134
6.2 Nội dung chức năng tổ chức 136
6.2.1 Thiết kế mô hình cơ cấu tổ chức 136
6.2.2 Phân công công việc 144
6.2.3 Quyền hạn và giao quyền 148
CHƯƠNG 7: CHỨC NĂNG LÃNH ĐẠO 154
7.1 Khái niệm lãnh đạo và chức năng lãnh đạo 154
7.1.1 Khái niệm lãnh đạo 154
7.1.2 Khái niệm chức năng lãnh đạo 156
7.2 Nội dung và phương thức của chức năng lãnh đạo 158
7.2.1 Nội dung của chức năng lãnh đạo 158
7.2.2 Phương thức thực hiện chức năng lãnh đạo 158
7.3 Những yêu cầu nhằm nâng cao hiệu quả của chức năng lãnh đạo 161
7.3.1 Những yêu cầu để có nội dung tác động hiệu quả tới nhân viên 161
7.3.2 Những yêu cầu để có phương thức tác động hiệu quả 161
CHƯƠNG 8: CHỨC NĂNG KIỂM TRA 163
8.1 Khái niệm kiểm tra 163
8.1.1 Định nghĩa 163
8.1.2. Đặc điểm và vai trò của kiểm tra 164
8.1.3 Phân loại kiểm tra 165
8.2 Quy trình, phương pháp và yêu cầu kiểm tra 167
8.2.1 Quy trình kiểm tra cơ bản 168
8.2.2 Quy trình kiểm tra chi tiết 171
8.2.3 Phương pháp kiểm tra 172
8.2.4 Yêu cầu của kiểm tra 173
CHƯƠNG 9: THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ 175
9.1 Khái niệm thông tin và thông tin quản lý 175
9.1.1 Định nghĩa thông tin và thông tin quản lý 175
9.1.2 Đặc trưng của th

More info:

Published by: alepro01 on May 05, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/21/2013

pdf

text

original

Để ra được một quyết định chính xác, hợp lý và mang lại hiệu quả cao cần
phải thực hiện một số yêu cầu cơ bản như sau:

- Khắc phục tình trạng thiếu thông tin trong xây dựng quyết định.

Thông tin là yếu tố đầu vào của quá trình ra quyết định. Việc thiếu thông tin
hoặc thông tin không chính xác sẽ ảnh hưởng rất lớn đến các lựa chọn quyết định.
Những thông tin cơ bản về vấn đề ra quyết định cần phải được thu thập và xử lý từ

129

trước. Quá trình ra quyết định chỉ là bước lựa chọn thông tin chính xác nhất mà
thôi.

- Thống nhất giữa các chủ thể (quan điểm, lợi ích.v.v.)

Tình trạng giữa các cấp quản lý không thống nhất về hệ quan điểm và các
giá trị kỳ vọng vào việc thực hiện quyết định cũng là một yếu tố ảnh hưởng lớn đến
chất lượng quyết định quản lý được ban hành. Vì vậy, trong quá trình ra quyết
định, việc tuân thủ nguyên tắc quản lý "Thống nhất về mặt lãnh đạo và chỉ huy" là
một đòi hỏi quyết định nhằm nâng cao tính hiệu lực và hiệu quả của quyết định
quản lý.

- Chấp nhận tính tương đối của quyết định quản lý.

Khi ra quyết định quản lý thì đừng cố gắng tìm câu trả lời đúng. Tùy theo
tầm nhìn, sự hiểu biết và hệ giá trị của mỗi người mà vấn đề có thể có nhiều câu trả
lời đúng. Vì thế, đừng cố tìm một câu trả lời duy nhất đúng mà chỉ nên tìm câu trả
lời hợp lý nhất.

- Tính kịp thời

Thông thường, việc ra quyết định quản lý được quy trình hoá dưới các bước
đi cụ thể. Nhưng giữa tính quy trình ( tính logic) với sự sáng tạo và nhạy cảm
không phải lúc nào cũng thống nhất với nhau. Vì thế, đừng bao giờ thực hiện các
nguyên tắc và quy trình cho trước một cách máy móc.

- Dám chịu trách nhiệm

Việc không dám chịu trách nhiệm sẽ dẫn đến tình trạng lựa chọn quyết định
hợp lý với bản thân chứ không hợp lý so với hoàn cảnh. Sự lo sợ thất bại có thể
làm tê liệt quyết tâm thực hiện những ý tưởng hay.

Chủ đề ôn tập và thảo luận:

130

1.Làm rõ khái niệm “Lập kế hoạch” và “Kế hoạch”

2.Phân tích đặc điểm và vai trò của kế hoạch

3.Phân tích nội dung các bước lập kế hoạch

4.Làm rõ khái niệm “Quyết định quản lý”

5.Phân tích quy trình ra quyết định quản lý

Tài liệu tham khảo chương 5:

H. Koontz và các tác giả: Những vấn đề cốt yếu của quản lý, NXB KHKT,
Hà Nội, 1994, trang 86 - 108; 110 - 117; 147 - 177; 181 - 193.

James H. Donnelley và các tác giả: Quản trị học căn bản, NXB Thống Kê,
Hà Nội, 2004, trang 149 - 172; 180 - 182.

Cung Bình Bang: Quản lý học hiện đại (Lại Quốc Khánh dịch), Tham khảo
tại Thư viện Khoa Khoa học quản lý, trang 298 - 301.

131

CHƯƠNG 6: CHỨC NĂNG TỔ CHỨC

Chương này gồm những nội dung cơ bản sau:

- Khái niệm và vai trò của chức năng tổ chức

+ Định nghĩa chức năng tổ chức

+ Vai trò của chức năng tổ chức

- Nội dung cơ bản của chức năng tổ chức:

+ Thiết kế mô hình cơ cấu tổ chức

+ Phân công công việc

+ Quyền hạn và giao quyền

6.1 Khái niệm và vai trò của chức năng tổ chức

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->