K THU T NUÔI CHIM CU GÁY

Cu cu n u, n mè, B câu n lúa, chích chòe n khoai (Ca dao)

Nuôi chim Gáy (cu Gáy) là m t thú vui có t lâu i. có m t con chim Gáy hay, ng i nuôi ph i tuy n ch n công phu, vì âm s c c a chim Gáy r t a d ng; m i âm s c có cái hay riêng, tu theo s th ng th c c a ng i ch i. Nuôi chim Gáy khá công phu... Th ng ng i m i ch i chim Gáy không chú ý t i âm s c c a chim mà ch ch n con th y khách là g . Nh ng con chim này th ng c nuôi t chim non nên chóng thu n, nh ng ti ng gù r t n i u. Nh ng "th " ch i Gáy thì khác, h ch chú tr ng âm s c c a chim. Chim Gáy có gi ng th ng, th g m, th d n bao gi c ng cao giá h n. Khi ch n c con có âm s c v a ý, h còn theo dõi xem lúc Gáy ti t t u ra sao? Có con Gáy o liên h i (lúc b hai, b ba, t và l i t cao xu ng th p...). Ngoài ra còn ph i ch n con chim Gáy có hình dáng nh m giang, c m dày, u xanh, phao xám, thân hình b p bi... nh th m i là chim Gáy chu n. Ng i nuôi chim Gáy th ng b y chim ã tr ng thành v nuôi, nh ng lo i này th ng lâu thu n. C ng có th b t chim non nuôi d thu n ph c, nh ng chim non không bao gi há mi ng òi n, nên ng i nuôi ph i ngâm g o, cho vào túi nh khoét m t l chim non rúc n. Chim Gáy r t khó phân bi t tr ng mái, chim ã tr ng thành càng khó phân bi t (b i chúng u gáy và g nhau), hình th c bên ngoài c ng gi ng nhau, ch khi nào chim mái tr ng m i bi t. Chim Gáy th ng c nuôi b ng l ng hình qu ào, tho t trông có v n s , nh ng càng trông càng p. Thân l ng n a d i to, trên nh , di n tích ch chim Gáy xoay. Nuôi lo i l ng này chim chóng thu n mà ti n xách i xách l i. Theo nh ng ng i nuôi chim lâu n m thì chim Gáy không a l ng r ng, trông không h p mà chim th ng hay gi t mình nh y toác u, lâu thu n.

Chim m i th n khi chim hoang s p b y và b b t. th con m i t ã nhíp kín m t cho i lui i t i ng c t ti ng gáy cho nh . chim hoang có th nhìn xu ng t và trông th y chim m i t. ng . hàng rào có cây c i treo l ng m i th ng.B y cu gáy Chim cu gáy s ng t ng ôi. v a t m v i c a l ng cho chim hoang n u có c t th thích h p mà u gáy v i chim m i. N u i m t lúc lâu ch a nghe nó gáy. có m t con tr ng có dáng hình p . Ng i i ánh cu vào ch n núp. i i ánh cu huýt gió gi c nó gáy. g n bó chung th y. ng c t ti ng gáy. có ng gáy tuy t v i. Khi i "ác chi n" gi a ch nhà và k xâm l ng. Có l nó là con chim lãnh chúa. " n thê". Nghi trang m i th ng v i cành lá cây. Ng i i ánh i m này b y chim cu gáy. có b i t ng i r m ng i i ánh b y cu có th n núp kín áo (vì chim cu hoang r t s bóng ng i) nh ng có th quan sát chi n tr ng. Chúng i n t ng àn.a i m thích h p nh t là m t góc nào ó các n ng r y tr ng các lo i u. u nhánh th . có ti vùng lãnh th riêng b xâm ph m. Gài chi c l i t. t t a n " u kh u" r b y b t chim cu gáy (g i t t là i ánh cu) l i d ng c Cách b y chim cu Ch n a i m thích h p . mè. Các giai o n t khi chim m i th . Treo l ng m i th ng trên cây tr c m t nhánh cây g i là "nhánh th ". m t tr ng m t mái theo ch lãnh th riêng.

b y li n s p và ng i ánh cu nhào a. Chim m i ph i gáy hay. Con chim hoang t c t i nh y vào l ng ra b t. g c g c u. Gi ng gáy này anh em ta v n g i là b . Nó khôn l m. Bi t lãnh th riêng c a mình ang b xâm ph m. Chim m i th ng im ti ng. gáy càng hay càng c ánh giá cao vì s r t c l c lúc em i " ánh" chim hoang. Nh trên ã trình bày. ng i i ánh cu ph i ch u khó kiên nh n. nh ng khi nghe chim m i l i c t ti ng gáy. nó lao vào c a l ng. M i "gi i" hay còn g i là m i "chai" là th ã i ánh nhi u l n. nó phóng n nhánh th . h t s bóng ng i. trong phút ch c m t h t c nh giác. v a gáy v a xoay mình nh con v . Có tr ng h p con chim khôn y không bay i mà lao xu ng t. M i th ng trông th y li n c t ti ng gáy thách th c. Nó là con chim khôn.Con chim hoang. Khi bi t c v trí c a k xâm l ng. nuôi lâu ngày thành quen. cu cu cu i g i nó là con chim m i "kim b t hoán". Nh ng th ng th ng. ng ý nói em còn nh ng con gáy g i 5 ti ng ng ph i gáy 3 lo i ti ng sau: c bi t g i là l ng b y s p.. vì t c t i nó l i bay v . M i "l " là th m i em i ánh m t vài l n. bu i tr a ho c chi u. nó bay i. có khi ph i m t c ngày m i có k t qu . nó xòe hai cánh ra. xù c m. nó li n bay v . cu hai: cúc cu cu. nóng n y. Ng i ta l i còn phân bi t m i "l " và m i "gi i". Chim hoang lãnh chúa c ng không ph i tay v a. Quí nh t là con gáy li u b ba: cúc cú cu. mu n b t c con chim hay. ng i i ánh cu g p tr ng h p khó h n nhi u vì con chim lãnh chúa ã m y l n d m nh y nh ng r i l i thôi. r t c nh giác v i nh ng gì l quanh mình. không có gì c bi t thì v i m t l i t. b. m t ngày có th b t c n m b y con là chuy n d dàng. ngh nh tai nghe ngóng. V a nh y vào. gáy t nhiên nh khi còn hoang dã. Còn g p nh ng con chim t m th ng. n ây có th x y ra m y tr ng h p sau ây: ác chi n v i k thù. u m t cây nào ó. ó là tr ng h p d . Li Li Li Li u tr ub ub ub n: cúc cu cu m t: cúc cu cu. Nh ng con gáy g i 4 ti ng (b t ) là ph n nhi u. T t c chim gáy c tr ng và mái u gáy c ki u này. lãnh chúa c a vùng lãnh th này ang ngh ng i m t n i nào ó t nhiên nghe ti ng gáy c a chim l . c. ng thì coi là ti ng Th a Tiêu chu n này ko quan tr ng i ta coi nh gáy g i ti ng ánh giá 1 con chim hay . v a ch y t i ch y lui trên nhánh th v a gáy liên h i. chi c b y s p và nó vùng v y c ng không thoát ra c. cu cu ba: cúc cu cu. Hai con u gáy sôi n i. ã có b n l nh và quen tr n m c! M t con chim gáy tr ng nuôi lâu (Chim thu c) th Gáy g i: ây là ti ng gáy lúc sáng s m. Có tr ng h p con chim lãnh chúa bay i vì c nh giác. t r i i vòng quanh ngoài d. Chim m i và l ng b y i ánh cu ph i có chim m i và chi c l ng Chim m i Chim m i là chim r ng ta ã ánh b t c. nhìn chim m i triêng l i t. Có ng vài ba ch vàng i nó. cu cu cu. hai con l i u gáy r i chim hoang có l t c t i quá. không con nào ch u thua con nào. ch nhân c ng không mu n i.

. c t ng n)..Gi ng Tr n: Cúc cu cu ( m i l n gáy ch th t ra ba ti ng .Gi ng Hai: Cúc cu cu. nghe càng hay h n). . d ng sau... âu mà có con cu r ng i gác Cu c ng mò n b t cho b ng c. ti ng n x ti ng kia. gi ng Hai. Trong các gi ng trên thì các c x a r t quý con chim có gi ng tr n ròng (tuy t I không bao gi gáy gi ng m t). ng quí khó tìm). nghe không ra làm sao c .Gi ng Ba: Cúc cu cu. vì ây là chim . n gi n. cu cu ( có thêm hai ti ng cu h u . gi ng M t.. ngoài ra chim gi ng hai ròng c ng c xem là chim quý vì th ng thì chim gáy gi ng ôi (gi ng hai). Chim gi ng ba (li u b ba thì th ng không có gi ng ba ròng. nghe càng hay h n n a. ôi khi nó v n gáy gi ng chi c (gi ng n).cu ( có thêm m t ti ng cu h u ... ng sau.ch có em th t mà thôi.Nhi u ng i có cu gáy th y nó gáy g i 4 hay 5 ti ng ko bi t c nói chim gáy c a tôi gáy ti ng lèo 4 hay 5 ti ng ". gi ng Ba.Gi ng M t: Cúc cu cu...Gi ng Cà l m: Con chim này gáy gi ng khi th này lúc l i th khác. th ng nó gáy gi ng ba v I t l nhi u h n gi ng ôi) .chim Cu có c th y 5 gi ng là gi ng Tr n. ng sau. cu cu cu ( có ba ti ng cu h u nào hót hay nh th này thì dù có xa xôi cách m y.. nghe hay h n). và gi ng Cà l m.

cu + Lèo: là khi gáy tr n sau ba ti ng cúc cu cu con chim gáy thêm 1 nh p c c cù cù ho c c c cù g n gi ng v i ti ng gù nh ng nhanh h n.cù. th pha ng. Cúc cu cu. âm son và âm kim.. Gù ki u này g i là gù ch ng u. Nh ng có nh ng con chim gù ng t ra thành 2 nh p trong cùng 1 h i gù: C «grù. Chim m i gáy d m nhiêù làm cho chim r ng r t mau n i nóng. ây là m t vi c c c k khó kh n mà ch nh ng ng i lão luy n trong ngh m i phân tích c k càng. Ch chim tr ng m i gáy ki u này c ng có nh ng con mái s p nuôi nh t c ng gáy ti ng tr n nh ng ti ng nh và không sung.. chim gáy ko ngo i l . Cúc cu cu« C c cù cù. Ngoài ra khi gù m t con chim d có kh n ng gù ch ng 2-3 l n (vd: m t con chim gù 20 ti ng liên t c/l n khi gù ch ng 3 l n nó s gù 60 ti ng liên t c không ng t quãng).Cúc cu cu.cu. a s chim th nh tho ng m i ra lèo r t hi m con có lèo d m t c là gáy Cúc cu cu.cao (âm thanh Còn chim gáy có ti ng gáy Th ít g i là Còi Pha) Th ng th t n s th p) t n s cao) gi a 2 th gi ng trên là g i là ti ng Pha(Th nhi u Còi ít g i là Th Pha hay Còi nhi u ng cu gáy ti ng Th bao gi c ng gáy ch m ko nhanh nh ti ng còi và hay có D t và Chu Còn cu gáy ti ng Còi hay gáy mau h n và ra nhi u ti ng Nh u và V p Nghe gi ng chim Cu gáy xong.. âm i u: ng th . chim hay có n c gù kho ng t 12-14 ti ng. Cúc cu cu. Chim hay là chim ph i có n c gù cao. và cánh. N u xét k h n thì Gi ng chim Cu gáy có b n lo i âm chính: Âm th . c c cù cù.Còn ng i m i vào ngh thì ch c ch n không tài nào hi u n i. ta còn ph i xem cái âm c a nó hay d ra sao n a. lèo. cù « grù cúc cu cu.Gáy tr n: ây là ti ng gáy mà các ngh nhân. VD Cúc cu cu. khi mình nuôi thì gáy c ng c nh th này ch có th i i m nh t nh thôi + Chu: là khi gáy tr n sau ba ti ng cúc cu cu thì th a h i và thêm 1 ti ng cu r t nh VD Cúc cu cu.cúc cu cu + D m (D t?): Khi gáy ti ng tr n sau ba ti ng cúc cu cu chim thêm vào 1 hay 2 ti ng gù: cù« grù (vd: cúc cu cu. dù là tai h ch m i nghe ph t qua.. chim có n c gù kho ng 18-20 ti ng c xem là hi m. Vd Cúc cu cu. a s chim th ng gù: cù «grù . có nhi u âm . ng pha. cúc««. cù « grù). cúc cu cu liên t c có khi hàng gi ng h Ch khi chim gáy th t c ng m i có ki u này. + V p: Khi gáy ti ng tr n t nhiên con chim ng ng nh b ai ó ch p ngang c h ng sau ó l i lên ti ng tr n bình th ng. u nó chúc h n xu ng áy l ng ng i ta hay g i là Sà c u máy Th ng thì b t c gi ng chim nào c ng có th i i m sung mãn và trùng. m. v p nh ng r t hi m con gáy nào có c chu lèo v p Khi gáy tr n chim n m xu ng sàn l ng và máy nh hai cánh và gáy: cúc cu cu. C c cù cù liên t c. ho c ng i ch i chim gáy có kinh nghi m dùng ánh giá con chim hay d . Gù: Chim tr ng gù chim mái ho c ánh nhau.(âm thanh Th 2 là chim gáy có ti ng Còi có ngh a là gi ng thanh . M t con chim gáy c ánh giá là chim hay khi ph i có : chu. Ti ng gáy ta có th chia làm 2 loai chính Th 1 là chim gáy có ti ng Th có ngh a là gi ng tr m. trung bình chim ch gù m t l n không quá 8 ti ng liên t c.

)..m i con m i gi ng ch ng con nào gi ng con nào. LÈO.Âm Kim: Chim gáy có âm kim thì ti ng nh và vang xa. nghe có v hùng tráng. ng pha son(âm càng lúc càng ngân vang) ng pha kim(âm càng lúc càng nh . oai v .b n và n nh h n chim nuôi non. Chim nuôi non lên ti ng gáy c a nó th ng ko b n . c bi t cu gáy non nuôi lên khi g p con gáy già ánh b y th ng hay ch u thua ti ng gáy h con già gáy u c ng là im ti ng luôn th nh tho ng m i m m m gáy g i vài ti ng). D T. nh ng c i m u vi t k trên âu ph i là chuy n d . n ây. V P khác nào i tìm hoa h u v a p ng i l i p n t . ch n c con chim m i v a ý. c ánh giá là lo i chm khôn nh t. ôi khi h còn dám em thân mình b o v cho chim. 3/ Th s m: âm tr m mà r n nh ti ng s m. nên ki m c con cu có ti ng gáy hay l i h i tiêu chu n CHU.Âm Son: Chim gáy có âm son. 2/ Son pha kimâm kh i . nh ng ai mua v i giá nào c ng không bán. Trong âm kim c ng có nhi u lo i nh : 1/ Kim pha son 2/ Kim pha th 3/ Kim pha ng .th t th ng (vd: chim già gáy u (gáy tr n) liên t c ít khi ang gáy u chuy n sang gáy g i ch chim non nuôi lên ang gáy u 1 lúc l i chuy n sang gáy g i và ti ng ko b n. Ai hi u th u áo c i u này ch c ch n ng i ó s g p nhi u i u thú v khi l ng tai nghe chim ang gáy.. ho c ngàn con m i có m t ! Ch c gì trong m t i ng i có th ch n c cho mình m t ho c hai con mà nuôi? Do ó.. thì ch c chúng ta không còn ng c nhiên nhi u khi bi t t i sao ng i ta l i có th say mê nuôi m t con chim có b ngoài không s c s o này n th !.Âm 1/ 2/ 3/ ng: Chim gáy có âm ng thì ti ng ngân vang." Th c ra ch n c 1 con cu gáy h i các tiêu chu n trên th t khó. nh ng sau c nh d n. ôi khi tr m con... 4/ Th d : âm tr m mà r r n non nh ti ng d gáy.Vì r ng.. i sâu vào cu ngh nuôi Gáy khi ã hi u càng ngày càng thích. u r n vang nh ti ng chuông ngân. có ng i g i là âm chuông. .mu n phân tích m t gi ng chim Cu th t chính xác không ph i là chuy n d dàng. Ân ng c ng có nhi u lo i nh sau: ng pha th (âm ngân vang nh ng l i tr m tr m). nh ng ng i ta vì quá quí nó n n i có ng i dù nghèo.con chim hay ch i c là con chim gáy có ti ng và luy n láy nhi u gi ng lên cao xu ng th p ng gáy n i u gi ng u u là chim ch i c Mà chim cu gáy th ng thì chim già mình b y v nuôi dù có h i v t v thu n nó lúc u nh ng v sau ti ng gáy c a nó hay . nh ng v n vang xa). th "s ng nuôi ch t chôn". Âm son c ng có nhi u lo i nh : 1/ Son pha ng(âm to mà r n vang nh ti ng s m). Lo i chim này còn có b n âm sau ây: 1/ Th ng: âm tr m ngân vang nh ti ng chiêng c ng.Âm Th : Chim gáy có âm th thì gi ng tr m. vì gi ng chim ngân vang nh ti ng chuông r n. giá tr con Cu m i t t nh t c ng n a l ng vàng. Trong âm th 2/ Th b u: âm tr m mà m to lên.. ..

ng n ch t là b y cs c y( d ng hi u l m là nh L i t . Có ng i thi tho ng còn cho thêm c c t Cu n ( khi Cu thi u 1 ch t gì y ) .Thanh Hoa. Ví nh ta nghe 1 bài hát c a ca s hay ch ng h n nh Ng c S n hát bài Chi c vòng c u hôn m cùng âm l ng nh ng nghe qua b dàn Hi-end Receiver 5. Trong cóng th c n nên cho thêm s i nh kích thích tiêu hoá ( t ng thêm s co bóp c a d dày ). Khi ta gi t dây thì l i ch p xu ng nh t các con chim hoang vào trong ó. NSND Quang Th .nghe trong v n v t mà b t c nghe xa hay g n u cho cái ch t gi ng ó ko b l n 1 ti ng rè nào c . Thu Ph N u là b u ch n gi ng su t s c thì mình s ch n gi ng nói d n ch v n d n là gi ng Th ng th t xu t s c. c bi t. gi ng hát ca s ngh s Nhân dân Tr n Hi u. B ng Ki u.quí hi m và hay là ch ó. L i ch p c gài m t cách khéo léo m t t. B o Y n.Ng c S n. NSUT T ng.Bây gi mà ki m T m ví m o mu i: c b cu Gáy hay có nhi u ti ng có các ch t gi ng Th 1: c th (gi ng hát ca s ngh s u tú Trung c.ây là m t chi c l ng s p li n. gi ng hát ngh s nhân dân T Vy.1 c a DENON và qua ôi loa Nam Môn thì ta th y ngay ch t l ng âm thanh khác nhau ra sao ngay Ai mà ang có nh ng con cu gáy nh v y thì là ang có b s u t p chim cu gáy ca s th t y nhé >>>VD cho sinh ng thôi ) L ng b y và ph ki n L ng b y s p . T m hi u chim cu gáy có ch t gi ng y thì ng i ta coi là chim có ti ng Th ng hay Còi ng.thánh thót . n gi n là âm thanh c a nó ã hay nhi u ti ng l i còn sang s ng. Doãn T n. Tr ng T n) ng ng. Thu Hà. ng D ng. d i cây trên ó ng i i ánh cu treo l ng m i th ng. cài ch t cò khéo léo.L i t là m t chi c l i ch p có triêng b ng tre u n hình vòng cung. Th c n và cách ch m sóc Có m t s kinh nghi m làm chim gáy c ng là cho chúng n th c n chính v n là thóc (luá) nh ng thêm h t kê. H ng Ng c) ng trình V n Ngh Ch Nh t c a 1 c u con trai ánh giá ti ng gáy 1 con chim cu gáy có ch t gi ng hay th t s su t s c là ng i ta mu n nói n ch t gi ng c bi t c a nó mà ko ph i con chim nào c ng có c.Thanh Tuy n) Th 3: Th Pha (gi ng hát ca s Nguy n Phi Hùng. c a l ng có cái b y s p. v ng th nh tho ng 1 vài h t l c (khi thay i th c n th ng là chim hay b thay lông b t th ng. xanh. Thanh Lam. Ch Linh ) Th 2: c còi (gi ng hát ngh s nhân dân Thu Hi n. Lê Dung. ng lo khi cho ch n n nh th ng xuyên thì ko còn hi n t ng này n a) nói l i là cho n thóc là ph n nhi u nh t . an Tr Th 4: Còi Pha (gi ng hát ca s M Tâm. ng Vy.

m i l n kho ng 2 ti ng.c m d y. .ta cho l ng cu tr ng g n l ng cu cái 1 vài hôm xong l i d t ra vài ngày l i ghép g n (m t v anh nào ch ng kêu m lên). Nuôi cu gáy b ng l ng Qu Cách ch n chim gáy hay: Hình th c ph i p. 1 l n/ tu n vào mùa hè.m t bé. H th là c l ng chim ( có th tháo máng ng phân ) và xu ng m t t .Cái quan tr ng nh t nuôi Cu là ph i h th l y sinh khí t m t t. t t nhiên càng nhi u và càng lâu càng t t.lông h u n kéo g n h t uôi. u nh . Và c ng nh các lo i chim khác c ng c n ph i t m n c. m t d . Chân màu t i là chim non y. c n .con ng i en nhi u. Chim gáy th ng r t ít khi cho t m nh h a mi c nh ng tháng vài l n ta cho t m theo ki u phun m a nh vào chim hay là g p tr i m a ta cho chim t m t nhiên là hay nh t (th i gian 10'>15'). Nuôi cu gáy tr ng g n 1 ch cu mái n a là làm chim c ng c ng lên nhi u.chân cao màu son c bi t lông che kín xu ng qua u g i.ko c l i.thân mình cân i.lông sáng màu. Có th t o mùn giun b ng cách t m t viên g ch lát n n lên m t t sau ó giun s ùn nhi u mùn d i viên g ch. nên h vào ch có nhi u mùn giun. Thân hình dáng nh b p chu i. chót uôi thu nh l i ( uôi vót) Lông ép sát mình. v t lông en ph i kéo dài qua khoé m t ào là u vi t nh t (theo thu c tính c a chim và các c d y l i t ngày x a r i). th nh tho ng cho n giun t. Chân khô (có nhi u v y môc tr ng). lông u màu xanh xám. nh ng m t th a h n.h t en nh qu n g n nh kín c thì là ích th là con cu gáy có hình th c quá p u ph i tròn. 2 tu n/1 l n vào mùa ông là c r i. t m n ng. Tu n có th h 1 hay 2 l n.

Nh ng h t c m trên vai chim có màu vàng nh t mà kéo càng cao lên phía trên c c ng t t. chim gáy b t k lúc nào. th ng làm chim m i b y. Phao: ( Vùng lông phía d i uôi che ph khu WC) Có 3 lo i phao chính: Xám. lông chim có s c s m tía. Còn m u lông mình chim ng i ta phân + Mã k m c: M u lông xám t i.V m u lông: . chim mau n i. chim d nhát giong không hay. Tr ng ngoaì ra còn có lo i phao pha tr n gi a 3 màu này Chim phao xám lâu n i nh ng khi ã n i thì siêng gáy n u chon làm m i thì khi i ánh b y không b v t (Lúc gáy lúc không) Phao h ng: Chim phao h ng d n i h n phao xám nh ng không b n chim b ng lo i phao xám Phao tr ng: Nhanh n i nh ng không b n chim . M u lông phao chim ã c b n L c abc làm 03 lo i: i ta k t h p quan sát c m u lông mình chim và m u c p khá k . H ng. + Mã s m tía: là m u gi a 2 m u trên. không nên ch n + Mã ph n h ng: Lông có s c ph t h ng nh có ph n. Chim mà n n lông en trên c nhi u thì gù nhiêù. 1. V ng là h t c m nh li ti nh h t v ng chim có c m này th ng gáy gi ng th . chim nuôi lâu n i nh ng ã n i r t b n. th v ng" N t c là h t c m màu tr ng trên c chim to tròn chim có c m này th ng gáy gi ng kim. Chim mà có c m gi t th ng là chim hay.Quan tr ng nh t là c m và phao Nhìn qua c m ta có th oán c khá úng ch t gi ng c a chim: các c có câu "Kim n . chim gan. giong th ng c nên ch i.Th ng ban u quan sát m u lông c a cu gáy ch n ng lông phao chim.

3. c cho là chim hay.M u chân chim: .Chim tr ng: + u nh . . Ng i ch i k l i l y tiêu chí chim già mà chân v n son ch n. + M to. nh ng l i b n chim.2.Hình d ng lông cách chim: . uôi c p). . + X ng b ng phía d i g n h u môn ch m.Chim có móng tr ng. vì theo vùng có chim r t già nh ng chân v n son. không b n chim +Lo i hình nh n u (quy tràng rên?): chim nuôi lâu n i. g . 4.Có hai lo i chính: + Lo i hình tròn (quy me?): chim nuôi mau n i.Th ng ng i ch i cho r ng chim non là chân son.Cách phân bi t chim tr ng mái: . + Dáng ng: khi ng trên c u uôi hay c p xu ng (l ng gù. lông u xanh. tròn. + Khi gáy: Chim tr ng có kh n ng o gi ng. i u này úng nh ng không .

M : dài v a ph i. không nên c ng tròn. Ngoài ra. th c n kh c nghi t h n.Chim có móng tr ng g i là b ch . chim m cong hay phá thóc và th c n trong cóng l i còn không p . có m cong..l i nh con h n chim các vùng phía B c. -L cC m r ng: t c là có c m lót. ó là chim t t nên ch n nuôi.. Hà Nam Ninh (c ). óng ch t." Quan tr ng nh t là nhìn t ng quát . hay s chim ngoài. . trông r n ch c. c ng còn có nh ng chi ti t quan tr ng sau ây c ng ph i l u ý t i: . ph i có nh ng i m . có hình b u.T Chân khô: Có ngh a là chân chim ph i vuông c nh. ta ph i ch n chim có u nh . chót uôi thì nh l i. là chim sát th .Lo i này hi m khi g p c. chim hay nhát và ngu. c bi t nên ch n chim co m i l n. Chim mi n Trung th ng có mép cánh tr ng. u :nh n(nh u r n) chim s d và khôn h n.Ng Liên hoàn: C m ph i óng giáp vòng h t c m i th t t t. . Bù p.. l ng d c. . chim nên ng th ng. không dài. . C : c ph i cao.Nhì Liên giáp: T c là hình dáng c a chim gi ng nh m t cái b p chu i. Ngoài ra. m màu vàng.Chim Cu mà uôi vót.5- c i m c a chim theo vùng: . tránh chim ng co r t. óng dày.Mi n Nam chim gáy s ng các vùng r ng th ng d h n chim s ng ng B ng vì trong môi tr ng thiên nhiên chúng ph i tranh u giành lãnh th . m tr ng ph i nh (th ng g i là c m cám) .. ph n c không có c m. . không ng n .Chim có gián cánh. ". Th mà thôi. càng dày càng t t(chim này c : nên x p. à N ng. t c là chim r t d . uôi nh n. chim s gáy l n ti ng. t c là có lông tr ng . Hu « c ánh giá là chim d . cong v a ph i. C m : c bi t quan tr ng. b n h i). tuy nhi ên nói v y không ph i là ph nh n chim ng b ng không có chim hay mà t l chim d vùng ng b ng r t th p. c siêng gáy. không ph i không có chim có gi ng gáy hay nh ng th t xu t s c th ng r t hi m và chim th ng không p. . C c bi t sau: trên m này ph i xu ng t n vai. mau thu n h n.Nh t Hu nh kiên: T c là chim có c l ng. m i là con chim t t và khôn. là chim quí hi m. ch n làm m i thì ch toàn g p may. gi a phình ra. trên m t cánh hay c hai cánh. Chim Tây Ninh. Ngoài ra nên chon chim m t vàng l a .Chim có m : ch c n có m t móng tr ng hay nhi u móng tr ng. tránh chim trán v và cao. t c là gáy dai d ng. dài quá khoé m t m t chút m i t t. chim này có tính khí hung h ng h n. .Th ng ng i ch i (phía B c) ch n chim vùng: Phú Th . lông ph u g i. m t chim Cu thu c vào lo i t t nh t . và khô. có cánh ph mình hay cánh chéo. nh ng không óng . C th là chim s ng ng b ng n c gù r t th p. t c là b p uôi thì l n..Tam Quá khoé: Có cái ch màu en ch y d u nh . i khoé m t. n i m c lên. Thái Nguyên. có c lãi (c cao). l ng song song m t t. chim s kh e và b n h i h n. V y óng hai hàng tr n. hai g n ch t. có chân th p.. Chim mà có c ng thì chim ch có c m óng ph n trên c m r ng là chim có gù h u.

. sau này s còn làm h ng gi ng chim.Cánh: nên x p g n . .3 l n là kh i. n ch a b nh i a hãy pha Berberin ho c là BISEPTOL 480mg (l y1/2 viên-cách này hi u qu h n) hòa vào cóng c cho chim u ng thì s c m i ngoài. th i gian thì khi nào th y chim ko còn au m t n a thì thôi. a ch y. (nuôi trên cao quá).có khi l i thành công i v i chim c a mình ó Chim gáy b au m t th ng i kèm v i b nh i a. Có cách tr dau m t r t hay. Cu gáy khi ã b b nh nh v y phát ra ngoài là do 1 quá trình nuôi chim khá lâu ko c ch m sóc t t( n c u ng thi u và b n ko v sinh. i nuôi hay c t lông uôi cho kh i v C ng chân: nên th p (mau thu n. m Mu n ch a thì ph i tìm hi u nguyên nhân b b nh: Nuôi chim ít v sinh l ng. N u lông quanh m t c a chim c ng b t b t l i thì c ng làm v sinh nh v y. Còn h t u c a chim thì l y dao Lam (h l a c n v sinh tr c khi ph u thu t nha ). m b o hi u qu . uôi dài. L y thu c ch a au m t cho ng i (ch c n dùng Cloramphenicol 9%o) nh và thoa u lên 2 b cánh c a chim và nh tr c ti t vào m t cho chim vài gi t.Cái này thì ch c n làm 1 l n là xong ko ph i làm l n th 2 âu. tr c ây th ng hay l y t xát vào cánh con chim b cay s không l y cánh d i m t n a ( t không tác d ng ch a m t cho chim gáy). thi u ánh sáng. hi u qu ây: dùng lá kh qua. không ch a tr k p th i chim s ch t. chim ít nh y). lâu không ch a tr s ch t.b n nào có chim b nh v y th áp d ng xem . N u th y chim t hai u cánh là chim b au m t: v t múi chanh l y n cóng c b m vào m t ngày 2 . Li u l ng dùng thì ngày làm 2 l n. Ngoài ra v n có cóng thóc+kê+ xanh . p d p bôi lên m t và cho n luôn. l ng n i thi u mát.n u phát hi n s m ch a thì chim kh i b nh khá cao. Không nên cho gáy u ng các lo i thu c ( vì ây là các lo i thu c cho ng Vi t nam c ng ch a có bác s chuyên ch a cho chim c nh. Th c t khi cu gáy b b nh này thì cách ch a nh v y t l thành công khá cao. n n cho ra h t ph n tr ng nh bã u n khi nào ra toàn máu en thì thôi. Cách ch a: u tiên c n nâng th tr ng c a chim lên vì lúc này th tr ng chim khá y u b ng cách cho cu n cám con cò riêng.l ng ít khi dc v sinh) vì v y lúc ó s c kh e c a chim xu ng c p y u nên chim s m c b nh thôi >>> I A> AU M T> R I T LÔNG B CÁNH>>M T CÀNG AU>>LÊN H T U quanh mép Khi phát hi n chim b nh v y hãy bình t nh x trí t ng b c.. thi u . v y khô (càng khô chim càng d ) B nh và cách ch a tr Chim gáy nuôi th ng m c m t s b nh ph bi n nh au m t.c th y h t u ch nào thì r ch m i dao vào ch ó. L y thu c RIFAMPICIN còn g i là thu c nh ng ch a LAO màu r c vào v t r ch v a n n . ng (chim m i). i. lông mao nh (càng nh càng t t). B t chim ra ngoài l y bông y t th m n c s ch lau 2 bên b cánh b t c a chim khi s ch r i thì th m khô i. dài quá phao câu (chim c c kh e.t l thành công còn tùy thu c vào th tr ng b nh n ng hay nh . th ng ng p). lông uôi: cu ng uôi l n . Thông th ng chim gáy khi au m t th ng l y cánh d i (vì th th ng t vai cánh). li u l ng theo tr ng l ng c th ) .th c n lúc lúc h t kéo dài .

Th c n : 1 gi thóc và 1 gi kê. .B n có th ch a r t n gi n: B áy l ng chim và h th ( t l ng vào góc v n mát ho c lên ch u cây . th nh tho ng ào giun và cho n. Nuôi nh v y sau kho ng 15-20 ngày là t kh i. L u ý: t c n ánh t i). n u không có v n ho c ch u cây thì có th t o m t khay ng t to.