Phân tích bài thơ "Nói với con" của Y Phương (Nguồn Lê Bá Duy

)
wwwkimson | 18 December, 2010 20:00 Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Trùng Khánh - Cao Bằng ,thấm nhuần những tinh hoa, cái đẹp của dân tộc Tày , Y Phương (1948) là một nhà thơ tiêu biểu cho các dân tộc miền núi ."Thơ Y Phương như một bức tranh thổ cẩm đan dệt nhiều màu sắc khác nhau ,phong phú và đa dạng ,nhưng trong đó có một màu sắc chủ đạo ,âm điệu chính là bản sắc dân tộc rất đậm nét và độc đáo .Nét độc đáo đó nằm ở cả nội dung và hình thức .Với Y Phương ,thơ của dân tộc Tày nói riêng và thơ Việt Nam nói chung có thêm một giọng điệu mới ,một phong cách mới "( Từ điển tác giả ,tác phẩm văn học Việt Nam ). Đi từ đề tài quen thuộc :tình cảm cha con ,phụ tử thiêng liêng ,nhưng với Y Phương ,trong làng thơ Việt Nam đã có thêm một lối đi ,1 giai điệu mới . Khác với "Chiếc lược ngà ",tình cha con được đặt trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh ,tình cha con trong bài thơ được thể hiện qua lời tâm tình của người cha .Người cha đã bộc lộ lòng yêu thương con qua ước mong con sống xứng đáng ,phát huy truyền thống của,gia đình , quê hương. Mượn lời người cha nói với con về tình yêu thương của cha mẹ ,sự đùm bọc của quê hương với con ,nhà thơ đã gợi về nguồn sinh dưỡng trong mỗi người chúng ta .Mở đầu bài thơ là khung cảnh gia đình ấm cúng ,đầy ắp tiếng nói cười .Mười một câu thơ như tràn đầy những đầm ấm ,yên vui của tình cảm gia đình ,tình cảm quê hương : "Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ caì nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời ." Một mái nhà có mẹ có cha và con hạnh phúc vì được sống hạnh phúc trong tình yêu thương .Cha mẹ đã dìu dắt ,nâng đỡ con từ những bướcđi đầu tiên ,đã tìm thấy niềm vui từ con .Hơn thế nữa ,con còn được sinh ra ,lớn lên trong tình yêu thương ,vẻ đẹp của "đồng mình ".

"Người đồng mình" yêu lắm con ơi !" Lao động tuy vất vả nhưng cuộc sống của "người đồng mình"tươi vui, mà rất ngọt ngào . Dáng vẻ tuy thô sơ , công việc tuy nặng nhọc (đan lờ , ken vách ) nhưng tâm hồn "người đồng mình "lãng mạn biết bao nhiêu :Họ làm một cách nghệ thuật những công việc của mình (cài nan hoa ,câu hát ) .Con thật hạnh phúc vì con được sống giữa những con người như vậy -- những con người khéo tay ,yêu thiên nhiên ,yêu lao động, lạc quan và nhân hậu .Thiên nhiên đồng mình cũng rất đẹp : Rừng núi quê hương thơ mộng đã dành cho con những gì tinh tuý nhất (hoa ) ,đã nuôi dưỡng con về cả tâm hồn ,lối sống ,"tấm lòng ". Và từng ngày ,con đã lớn lên ...có cha mẹ nâng đón và mong chờ ,có thiên nhiên thơ mộng, có cuộc sống lao động gắn bó .Con đã trưởng thành trong nghĩa tình của quê hương như vậy đó . Nói với con những điều đó ,cha mong cho con hiểu những tình cảm cội nguồn đã sinh dưỡng con ,để con yêu cuộc sống hơn . Dặn dò con về quê hương ,về "đồng mình ", cha càng muốn con phải khắc cốt ghi xương nơi mình đã sống ,đã trưởng thành . Cuộc sống của "người đồng mình " vất vả ,gian nan "thương lắm con ơi ": "Sống trên đá ..đá gập ghềnh / Sống trong thung ..thung nghèo đói ../Lên thác xuống ghềnh ..cực nhọc .." Nhưng tự hào lắm con ơi ,người đồng mình đã,đang và sẽ luôn sống đẹp .Họ có sức sống mạnh mẽ :vất vả nhưng khoáng đạt ,gắn bó với quê hương .Họ " ko chê ,ko lo "gian khổ, mà vẫn sống tràn đầy "như sông như suối " .Họ mộc mạc,chân chất nhưng giàu ý chí ,niềm tin ,mong xây dựng quê hương tốt đẹp hơn : "Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục ". Sự đối lập giữa bên ngoài :"thô sơ da thịt" nhưng bên trong ko hề nhỏ bé về tâm hồn ,người đồng mình có ý chí tự làm chủ cuộc sống của mình. Qua "sự liên tưởng phong phú sáng tạo "tự đục đá kê cao quê hương ",người đồng mình là những con người lao động cần cù ,có nghị lực ,niềm tin ,mà tầm vóc ,nỗi buồn ,chí hướng của họ là cái cao ,xa chiều kích của trái đất (Cao đo nỗi buồn /Xa nuôi chí lớn ) .Họ giữ gìn bản sắc dân tộc mà vẫn làm rạng rỡ quê hương như vậy bởi họ yêu quê hương sâu nặng và luôn lấy quê hương làm chỗ dựa tinh thần .Người cha muốn con yêu là yêu những điều đó , yêu những đức tính cao đẹp của người đồng mình . Cả đoạn thơ như âm vang trong những lời tự hào ,sự gắn bó và tình yêu tha thiết của người cha về quê hương .Nó như trở thành một hành khúc mạnh mẽ ngợi ca quê hương .Và ,lời nhắc nhở của người cha với con chính là một nốt nhấn kết lại bản hành khúc của quê hương : "Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường

Ko bao giờ được nhỏ bé Nghe con ". Cho con thấy tình yêu thương ,niềm tin tưởng của cha ,người cha mong con biết sống sao cho tốt ,cho xứng đáng với tình cảm của cha .Cho con hiểu cuộc sống của người đồng mình ,người cha muốn con cảm thương với những khó khăn ,vất vả để khao khát đi xây dựng quê hương .Ca ngợi những đức tính cao đẹp của người đồng mình ,cha đã truyền cho con vẻ đẹp sức mạnh của truyền thống quê hương ,mong con sống có tình nghĩa ,biết chấp nhận gian khó ,vươn lên bằng ý chí của mình ,vững vàng trên đường đời. Điều lớn lao nhất mà người cha muốn truyền cho con chính là lòng tự hào với quê hương và niềm tự tin khi bước vào đời .Nói với con mà chính là cha đã trao tặng cho con .Cha đã vun đắp cho con những tình cảm tốt đẹp , cho con một hành trang quý và đã sẵn sàng tung cánh cho con bay đi khắp mọi nơi . Bài thơ ko dài với 28 câu thơ tự do ,có câu 2 chữ ,có câu 10 chữ ,tất cả bay theo cảm xúc tự nhiên ,dạt dào của ý thơ .Giọng thơ tha thiết ,trìu mến . Ngọt ngào làm sao từng tiếng nhắc nhở ,dặn dò " yêu lắm con ơi ", "thương lắm con ơi " ,"Con ơi ..nghe con !" .Đẹp làm sao các hình ảnh thơ vừa cụ thể, mộc mạc,cô đọng mà vừa phong phú ,sinh động,giàu chất thơ."Rừng cho hoa / Con đương cho những tấm lòng ...".Những đặc sắc về nghệ thuật cộng hưởng hài hoà với những cung bậc tình cảm khác nhau của cha đã tạo nên dư âm sâu lắng cho bài thơ .Tiếng thơ trong "Nói với con " là tiếng lòng của Y Phương ,tiếng lòng về tình yêu và niềm tự hào đối với quê hương ,dân tộc . Tiếng cha nói với con hay chính là lời trao gửi thế hệ vậy ! * Xưa nay tình mẫu tử là đề tài phong phú cho thơ ca. Nhưng những bài thơ về tình cha con thì có lẽ khá ít. Bài thơ "Nói với con" cuả Y Phương là 1 trong những tác phẩm hiếm hoi đó. Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình êm ấm, tình quê hương tha thiết, ngọt ngào và ngợi ca truyền thống nghĩa tình, sức sống mạnh mẽ của người dân tộc miền núi. Cảm nhận đầu tiêntrong lời cha nói là hình ảnh con lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ, sự đùm bọc, che chở của người đồng mình, của quê hương. Bài thơ mở ra với khung cảnh gia đình ấm cúng, đầy ấp giọng nói tiếng cười: Chân phải.... ....tiếng cười. Khung cảnh ấy đẹp như 1 bức tranh: hình ảnh em bé ngây thơ lẫm chẫm tập đi, bi bô tập nói trong vòng tay, trong tình yêu thương, chăm sóc, nâng niu của cha mẹ; hình ảnh cha mẹ giang rộng vòng tay, chăm chút từng bước đi, từng bước đi, từng nụ cười, tiếng nói của con. Gia đình chính là cái nôi êm ái, tổ ấm để con sống, lớn khôn và trường

thành trong niềm yêu thương con cái. Đó là không khí thường thấy trong các gia đình hạnh phúc. Nhưng cách diễn đạt ở đay có nét độc đáo riêng cảu người miền núi: nói bằng hình ảnh cụ thể. Điệp ngữ "bước tới", trong tình cảm người cha, ko khỏi niềm sung sướng, tự hào. Không chỉ có gia đình, con còn lớn lên, trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong quê hường sâu nặng nghĩa tình: Người đồng mình yêu lắm con ơi ...........tấm lòng Một cách nói rất riêng, rất ngộ : "người đồng mình", là người miền mình, người vùng mình, là những người cùng sống trên 1 miền đất, cùng quê hương, cùng 1 dân tộc. Đó là cách nói mộc mạc, mang túnh địa phương của dân tộc Tày nhưng giàu sức biểu cảm, Tác giả vận dụng lối diễn đạt của người dân tộc miền núi để xây dựng hình ảnh thơ. Những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc đều được diễn tả trực tiếp bằng hình ảnh. Đan lờ để bắt cá, dưói bàn tay của người Tày, những nan trúc, nan tre đã trở thành "nan hoa". Vách nhà ko chỉ ken bằng gỗ mà còn đc ken bằng "câu hát". Rừng đâu chỉ cho nhìu gỗ quý, lâm sản mà còn cho hoa. Ba đông từ "đan", "cài", "ken" còn thể hiện sự đoàn kết, gắn bó cảu quê hương. Lao động đã đem đến cho con bao điều tốt đẹp, "người đồng mình" và quê hương ấp ủ, nuôi sống con trong tình thương yuê, trong tình đoàn kết buôn làng. Và con đường đâu chỉ để đi mà nó còn cho "những tấm lòng" nhân hậu, bao dung, nghĩa tình. Con đường đó là hình bóng thân thuôc của quê hương, còn in dấu những bước chân đi xuôi ngược, làm ăn sinh sống của buôn làng, nên nó mang 1 ý nghĩa thật to lớn trong quá trình khôn lớn của con. Sung sứong nhìn con khôn lớn, nha thơ suy ngẫm về tình làng bản quê nhà, về cội nguồn hạnh phúc: Cha mẹ ... ....trên đời Không chỉ gọi cho con về nguồn sinh dưỡng, cha còn nói với con về những đức tính cao đẹp của "người đồng mình" và ước mơ của cha về con. Đó là lòng yêu lao động, hăng say lao động với cả tấm lòng. Đó là sức sống bền bỉ mạnh mẽ vượt wa mọi khó khăn, gian khổ. Người đồng mình thương lắm con ơi ...........Không lo cực nhọc Trước hết đó là tình thương yêu, đùm bọc nhau. Cách nói mộc mạc mà chứa đựng bao ân tình rất cảm động đó được lặp đi lặp lai như một điệp khúc trong bài ca. Chính tình thưong đó là sức mạnh để "người đồng mình" vượt wa bao gian khổ cuộc đời. Những câu thơ ngắn, đối xứng nhau "cao đo nỗi buồn xa nuôi chí lớn" diễn tả thật mạnh mẽ chí khí của "người đồng mình": sống vất vả, nghèo đói, cực nhọc, lam lũ nhưng có chí lớn, luôn yêu quý tự hào, gắn bó với quê hương. Đó là phẩm chất thứ hai. Thứ ba, về cách sống, người cha muốn giáo dục con sống phải có nghĩa tình, chung thủy với quê hương, bit chấp nhận vượt wa gian nan, thử thách bằng ý chí và niềm tin của mình. Không chê bai, phản bội quê hưong : "không chê...không chê....không lo" dù quê

với cảm xúc. thấm thía. nhưng ko hề nhỏ bé về tâm hồn. người cha nhấn mạnh truyền thống của người đồng mình: Người đồng mình thô sơ da thịt . Họ sáng tạo. áo chàm. với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống.Nghe con Truyền thống ấy thật đáng tự hào. lực lượng thanh niên xung phong có một vai trò hết sức quan trọng: tham gia mở đường. ích kỷ. có sự góp mặt của một "binh chủng" đặc biệt: Thanh niên xung phong. Bài thơ giúp ta hiểu thêm sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của 1 dân tộc miền núi. lưu truyền và bảo vệ phong tục tốt đẹp của mình biết tự hào với truyền thống quê hương. ăn mặc giản dị. điệp cấu trúc câu và nhịp thơ rất linh họat . 2010 20:03 1... một phong cách miền núi với ngôn ngữ "thổ cẩm" rất độc đáo.. Trong đội ngũ cả dân tộc ra trận thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Để nhắc nhở giáo dục con. hồn nhiên. khi rút ngắn. lời thơ giản dị. Qua đó. vững bước trên đường đời. chân tình và rất mới lạ trong phong cách. gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống.. bảo đảm cho con đường huyết mạch ấy luôn được thông suốt cho những đoàn quân. có tác dụng truyền cảm manh mẽ. phá bom. . chắc nịch mà lay độg.Nam.. Đoạn thơ rất dồi dào nhạc điệu. ca ngợi truyền thống cần cù.. đoàn xe ra trận. Bài thơ có giọng điệu nhò nhẹ. "Người đòng mình sống khoáng đạt. sức sống mạnh mẽ của quê hưong và dân tộc mình. vừa là lời dặn dò nhắc nhở ý chí tình của nhười cha đối với đứa con thân yêu. Trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại nối liền Bắc . san lấp hố bom. Hai tiếng ấy nghe sao mà thân thương trìu mến wá. lúc vươn dài. khăn piêu. tư duy rất riêng. tuy "thô sơ da thịt". còn vất vả.. điệp ngữ. Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng. Lời cha nói với con mà cũng là lời dạy con về bài học đạo lý làm người. ý chí nghị lực và đặc biệt là khát vọng xây dựng quê hương. không thể thiếu hình ảnh các cô gái thanh niên xung phong . nhỏ bé. kỳ vọng.hương còn nghèo. cuộc sống mộc mạc thiếu thốn. Họ xây dựng quê hương bằng chính sức lực và sự bền bỉ của mình: "tự đục đá kê cao quê hương". ko bao giờ được sống tầm thường. mạnh mẽ "như sông như suối-lên thác xuống ghềnh-ko lo cực nhọc". Viết về Trường Sơn. Hai tiếng "nghe con" kết thúc bài thơ với tấm lòng thương yêu. Văn học thời kỳ kháng chiến chống Mỹ đã ghi lại được nhiều hình ảnh đẹp. Phân tích "Những ngôi sao xa xôi" của Lê Minh Khuê (Lê Bá Duy) wwwkimson | 18 December.bởi chiếm số đông trong lực lượng này là nữ thanh niên. dặn dò con cần tự tin. tạo nên bởi điệp từ..

cô gái thanh niên xung phong). giữa ban ngày và máy bay địch có thể ập đến bất cứ lúc nào. đánh dấu vị trí các trái bom chưa nổ và phá bom. tách xa đơn vị. Đồng thời. chân thực và sinh động vào loại hình tượng nhân vật khá quen thuộc ấy của văn học một thời. Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê góp thêm những chân dung đẹp. 2.chân thực. và cũng là đóng góp riêng của tác giả? Theo tôi. Nguyễn Đình Thi (Lá đỏ). Họ ở trong một cái hang. cũng là một nhân vật chính. dưới chân cao điểm. bởi vì nhà văn đã từng sống cuộc sống của những thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn. Có thể coi. Tác giả Lê Minh Khuê có thể làm được điều đó.Trường Sơn Tây. Nhưng điều gì làm nên sức hấp dẫn riêng của truyện ngắn này.nhân vật xưng tôi.. trong thơ Phạm Tiến Duật (Trường Sơn Đông . Gửi em. 3. truyện được kể tập trung vào sự kiện một lần phá bom của tổ trinh sát. vì người viết phải thực sự am hiểu nhân vật của mình và có khả năng hóa thân cao độ vào nhân vật xưng tôi trong truyện. mà thường đan xen giữa hiện tại và hồi tưởng quá khứ. Cũng như nhiều tác phẩm văn học thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Truyện kể về cuộc sống và công việc thường ngày của một tổ trinh sát mặt đường gồm ba cô gái thanh niên xung phong tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn. đó là kiểu cốt truyện tâm lý. Công việc của họ hết sức nguy hiểm vì thường xuyên phải chạy trên cao điểm. Sự lựa chọn vai kể như trên đi liền với một đặc điểm nữa trong nghệ thuật trần thuật của truyện. Lâm Thị Mỹ Dạ (Khoảng trời .hố bom). Lựa chọn cách kể như vậy. đó là nghệ thuật trần thuật và miêu tả tâm lý nhân vật. Cuộc sống của ba cô gái ở nơi trọng điểm giữa chiến trường dù khắc nghiệt và nguy hiểm nhưng vẫn có những niềm vui hồn nhiên của tuổi trẻ. thậm chí đã nhập vai nhân vật Phương Định một cách thuần thục.. Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom. háo hức trước một cơn mưa đá đến bất chợt giữa vùng trọng điểm. Nhưng lựa chọn cách trần thuật này cũng là một thử thách không dễ với tác giả. Riêng ở phần cuối. . Đó là mạch truyện được triển khai theo dòng tâm trạng của nhân vật kể chuyện. không theo trình tự thời gian sự kiện. đo khối lượng đất đá phải san lấp do bom địch gây ra. yêu thương nhau trong tình đồng đội dù mỗi người một cá tính. tiểu thuyết của Đào Vũ (Con đường mòn ấy). những giây phút thanh thản. cao cả của các cô gái thanh niên xung phong. mơ mộng và đặc biệt là rất gắn bó. mọi hình ảnh và sự kiện. con người ở nơi trọng điểm ác liệt của chiến tranh sẽ được hiện lên qua cái nhìn và thái độ của chính người trong cuộc. truyện ngắn của Đỗ Chu (Ráng đỏ). Truyện được trần thuật theo ngôi thứ nhất . rồi Nho bị thương. Phương Định. cách kể ấy cũng tạo thuận lợi để tác giả miêu tả thế giới nội tâm nhân vật qua những độc thoại nội tâm. truyện Những ngôi sao xa xôi đã làm nổi bật chủ nghĩa anh hùng và vẻ đẹp tâm hồn của thế hệ trẻ Việt Nam trong hoàn cảnh chiến tranh. và đoạn kết là cảnh các cô gái hồn nhiên.

Người tổ trưởng ấy chiến đấu rất dũng cảm. 4. hay mơ mộng và thích hát (Tôi mê hát. Cô tự đánh giá: Tôi là con gái Hà Nội. nhạy cảm. truyện đã có một thứ ngôn ngữ và giọng điệu rất phù hợp với nhân vật. Điều đó làm cô thấy vui và cả tự hào. Ví dụ đây là lời nhân vật Phương Định kể về công việc của các cô: Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày. Chúng ta nhớ đến chi tiết về cô thanh niên xung phong trong thơ Phạm Tiến Duật: Em ở Thạch Kim sao lại đùa anh nói là Thạch Nhọn. chỉ huy rất kiên cường nhưng lại rất sợ khi phải nhìn thấy máu và còn sợ cả vắt nữa. nhiều mơ ước.Thống nhất với sự lựa chọn vai kể như trên. nhưng chưa dành riêng tình cảm cho một ai. hai bím tóc dày tương đối mềm. Cái miệng em ngoa cho chúng bạn cười giòn. chị Thao chăm chép bài hát. qua cái giọng bình thản pha một chút hóm hỉnh. Đấy đúng là ngôn ngữ của tuổi trẻ ở giữa chiến trường. loại câu kể xen với câu tả và cách diễn đạt rất gần với khẩu ngữ. Nhưng mỗi nhân vật vẫn là một cá tính. Phương Định nhạy cảm và quan tâm đến hình thức của mình. lòng dũng cảm không sợ hy sinh.. Thần chết là một tay không thích đùa. Ba cô gái từ những miền quê khác nhau đến với con đường Trường Sơn. Cũng như các cô gái mới lớn. hàng ngày giáp mặt với hiểm nguy và cái chết. Phương Định là cô gái hồn nhiên. đồng thời cũng là nhân vật trung tâm của truyện. nhất là các anh lính để ý và có thiện cảm. Nói một cách khiêm tốn. Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: "Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!". Nhạy cảm. nhưng cô lại không hay biểu lộ tình cảm của mình. cao giọng. nhưng vẫn rất tự nhiên. tình đồng đội gắn bó. nhưng ở cô vẫn không mất đi sự hồn nhiên. Ở nơi trọng điểm ác liệt. tâm hồn trong sáng và nhiều mơ mộng. Mối hiểm nguy và sự căng thẳng luôn phải đối mặt với cái chết đã được các cô gái cảm nhận với sự bình tĩnh.. ngồi bó gối mơ mộng và hát). Ba cô gái có nhiều nét giống nhau và họ là một tập thể nhỏ rất gắn bó. còn chị Thao lớn tuổi hơn nên những mơ ước và dự định về tương lai cũng thiết thực hơn. tại một vùng trọng điểm ác liệt và ở họ đều hình thành những phẩm chất chung của người chiến sĩ thanh niên xung phong: Tinh thần trách nhiệm cao đối với nhiệm vụ. Định thích ngắm mình trong gương. không chút sợ hãi. Họ cũng thích làm đẹp cho cuộc sống của mình. Lời tôi bịa lộn xộn mà ngớ . Nho và Thao. Thường cứ thuộc một điệu nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát. Truyện thường dùng các câu ngắn. Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom. tỏ ra kín đáo giữa đám đông. Ở họ còn có những nét chung của các cô gái trẻ: dễ xúc cảm. tưởng như là kiêu kỳ. dễ vui mà cũng dễ trầm tư. và đó chính là thành công của tác giả trong xây dựng nhân vật. một cái cổ cao. yêu thương nhau. chiến đấu dũng cảm. Phương Định là nhân vật kể chuyện. không hề lên gân. kiêu hãnh như đài hoa loa kèn. tôi là một cô gái khá. ngay cả trong hoàn cảnh chiến trường (Nho thích thêu thùa. Truyện có ba nhân vật: Phương Định. hay mơ mộng. Cô biết mình được nhiều người. Trong ba người thì Nho và Phương Định trẻ hơn nên cũng hồn nhiên và giàu mơ mộng. Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải là chuyện chơi.

Đây là cảm giác của một người chạy trên cao điểm giữa ban ngày và giữa những loạt bom của máy bay địch. ý nghĩ dù chỉ thoáng qua trong giây lát. chạy về hang. văn bản truyện đưa vào sách giáo khoa đã lược đi nhiều đoạn hồi tưởng của nhân vật).một kiểu độc thoại nội tâm đơn giản. một căn buồng nhỏ ở một đường phố yên tĩnh trong những ngày thanh bình trước chiến tranh ở thành phố của mình. khốc liệt của chiến trường. Các anh ấy không thích kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước đi. chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. Thần kinh căng như chão. Tiếp đó là cảm giác căng thẳng chờ đợi tiếng nổ của quả bom. có thể chốc nữa. Đoạn kết truyện cũng là một sáng tạo rất thành công của tác giả. từng cảm giác của con người như cũng trở nên sắc nhọn hơn: Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom. nó đánh thức dậy sự hồn nhiên. căng thẳng. Nhưng nhất định sẽ nổ. hồi hộp và cả sự lo lắng khi Nho bị sập hầm. kề sát với cái chết im lìm và bất ngờ. Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm. dịu dàng. tim đập bất chấp cả nhịp điệu. máy bay đang ầm ì xa dần. cử chỉ của mình. Phương Định là con gái Hà Nội vào chiến trường. (Để đỡ dài. Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói. để rồi lòng dũng cảm ở cô như được kích thích bởi sự tự trọng: Tôi đến gần quả bom. không khí bàng hoàng. thậm chí một ngày có thể phải phá tới năm quả bom. Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng. Nó vừa là niềm khao khát. quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa. bị thương. tôi không sợ nữa. Cơn mưa ấy làm dịu cả bầu không khí ngột ngạt ở bên ngoài hang và cũng làm dịu mát tâm hồn ba côn gái sau những căng thẳng của một trận chiến đấu. vô tư của tuổi trẻ và gợi về những kỷ niệm tuổi thơ với những trận mưa nơi thành phố quê . mà lại là một trận mưa đá. Tâm lý nhân vật Phương Định được bộc lộ qua những lời kể. Tâm lý nhân vật Phương Định trong một lần phá bom đã được miêu tả rất cụ thể. Ở bên quả bom. Tôi sẽ không đi khom. Những bài hành khúc bộ đội hay hát trên những ngả đường mặt trận. Từ khung cảnh và không khí chứa đầy sự căng thẳng đến cảm giác là các anh cao xạ ở trên kia đang dõi theo từng động tác. Thích Ca-chiu-sa của Hồng quân Liên Xô. nhưng mỗi lần vẫn là một thử thách với thần kinh cho đến từng cảm giác. Một tiếng động sắc đến gai người cứa vào da thịt tôi. Những kỷ niệm ấy luôn sống lại trong cô ngay giữa chiến trường dữ dội. Có thể nổ bây giờ. Sau một trận chiến đấu của ba cô gái để phá bốn quả bom giữa vùng trọng điểm. Thích ngồi bó gối mơ màng). Tôi thích dân ca quan họ mềm mại. thở phào.. đôi khi bò ra mà cười một mình. vừa làm dịu mát tâm hồn trong hoàn cảnh căng thẳng. Cô có một thời học sinh hồn nhiên. vô tư bên người mẹ. tinh tế đến từng cảm giác. Tôi thích nhiều bài. Rồi khi xong việc.. Một dấu hiệu chẳng lành.ngẩn đến tôi cũng ngạc nhiên. lời tự bạch một cách tự nhiên như lời trò chuyện với bạn đọc . Mặc dù đã rất quen công việc nguy hiểm này. thì bất chợt một cơn mưa kéo đến. Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình.

.hương. Đến đây thì người đọc đã cảm nhận được trọn vẹn vẻ đẹp của Những ngôi sao xa xôi . cũng là tiêu biểu cho vẻ đẹp của cả thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. tưởng như xa mà lại rất gần. Những ngôi sao lấp lánh một thứ ánh sáng không rực rỡ mà sáng trong.vẻ đẹp của chủ nghĩa anh hùng và tâm hồn trong sáng của những cô gái thanh niên xung phong ở nơi trọng điểm ác liệt trên đường Trường Sơn.

nằm liệt giường.Tất cả đều được cảm nhận bằng những cảm xúc tinh tế. bốn năm trước khi nhà văn từ giã cõi đời.Cảnh vật được miêu tả theo tầm nhìn của Nhĩ. rộng : từ những bông hoa bằng lăng ngay phía ngoài cửa sổ đến con sông Hồng với màu đỏ nhạt lúc đã vào thu. Cảm nhận của nhân vật Nhĩ về vẻ đẹp thiên nhiên : buổi sáng đầu thu được nhìn từ khung cửa sổ căn phòng mình : . tác giả : Nguyễn Minh Châu. gần gũi nhưng lại rất mới mẻ với Nhĩ. với nước con sông Hông một màu đỏ nhạt. Những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ trên giường bệnh : a. đến vòm trời và sau cùng là bãi bồi bên kia sông.. tạo thành một không gian có chiều sâu.. tưởng như lần đầu tiên anh cảm nhận được tất cả vẻ đẹp và sự giàu có của nó.Nhĩ khao khát được một lần đặt chân lê cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa sổ nhà mình .Nơi gần gũi mà cả đời Nhĩ dù đã đi khắp mọi nơi trên trái đát lại chưa bao giờ đi tới đó. đất trời lúc giao mùa với hoa bằng lăng tím thẫm.Giới thiệu khái quát tác phẩm. . từ cửa sổ nhìn ra.. 2... Hàng loạt những truyện ngắn trăn trở.. II.Phân tích truyện ngắn "Bến quê" của Nguyễn Minh Châu wwwkimson | 18 December. Một buổi sáng đầu thu. Cảm nhận về Liên : ..Rồi cái bãi bồi bên kia sông hiện ra . ..Giới thiệu tác phẩm : Bến quê . Thân bài : 1. DÀN Ý CHI TIẾT : I. Tóm tắt truyện: Cốt truyện thật đơn giản nhưng mang tính triết lý. day dứt đã ra đời và đã một thời gây xôn xao dư luận : từ Bức tranh mở đường cho sự đổi mới văn học vào những năm đầu của thập kỷ 80 ở thế kỷ trước cho đến Phiên chợ Giát là tác phẩm cuối cùng viết trên giường bệnh. b.. Mở bài : . 2010 20:05 Đề : Phân tích truyện ngắn "Bến quê" của Nguyễn Minh Châu.. phải nhờ vào sự chăm sóc của vợ con. từ gần đến xa. Không gian và những cảm xúc ấy vốn quen thuộc. Nhà văn đã từng bước khám phá cái thế giới nội tâm ở mỗi con người trong những tình huống đầy mâu thuẫn và nghịch lý mà Bến quê là một truyện ngắn xuất sắc trong tập truyện ngắn cùng tên được xuất bản năm 1985. mang tính trải nghiệm sâu sắc có ý nghĩa tổng kết về cuộc đời của một con người : Nhĩ mắc bệnh hiểm nghèo.để rồi cuối cùng nhận ra cái quy luật đầy nghịch lý của đời người : con người ta trên ường đời thật khó tránh khỏi được những cái điều vòng vèo hoặc chùng chình. * Đoạn văn mở bài : Nguyễn Minh Châu là cây bút xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại.

và cũng chính nhờ có điều đó mà sau những ngày tháng bôn tẩu tìm kiếm.. hướng tới những giá trị đích thực giản dị. bền vững.biểu hiện sự nôn nóng thúc giục cậu con trai hãy mau lên kẻo lỡ chuyến đò càng tô đậm niềm khao khát của anh. Điều khao khát ấy chính là sự thức tỉnh về những giá trị bền vững. gần gũi.Nhĩ đã tìm thấy được nơi nương tựa là gia đình trong những ngày này". Không nên sa vào những cái vòng vèo. và cùng với sự thức tỉnh ấy thường là những ân hận xót xa .. Nghệ thuật truyện : . cảm nhận "những ngón tay gầy guộc âu yếm vuốt ve bên vai" và Nhĩ nhận ra tất cả tình yêu thương. từ đứa con trai. với con người "đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên trái đất như Nhĩ. để rồi có thể lỡ chuyến đò ngang duy nhất trong ngày. 3.y như đang khẩn thiết ra hiệu cho một người nào đó.. tâm hồn Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo và chịu đựng hy sinh từ bao đời xưa.Lần đầu tiên Nhĩ "để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá". Nhĩ đã thu hết tàn lực dồn vào một cử chỉ có vẻ kỳ quặc :" Anh đang cố thu nhặt hết mọi chút sức lực cuối cùng còn sót lại để đu mình nhô người ra ngoài.. một loại nhân vật nổi lên trong sáng tác của Nguyễn Minh Châu giai đoạn sau 1975. Nhân vật Nhĩ là nhân vật tư tưởng. nhất là lúc còn trẻ. bình thường mà sâu xa của đời sống . nên làm một cách miễn cưỡng và ròi bị cuốn hút vào trò chơi hấp dẫn nó gặp trên đường đi.". lần đầu tiên Nhĩ nhận ra vẻ đẹp của cảnh vật bình dị và gần gũi xung quanh mình. Và trớ trêu thay. Anh không trách đứa con trai bởi giống như anh ngày trước. Từ hoàn cảnh của mình. + Hành động kỳ quặc của Nhĩ cuối truyện khi thấy con đò ngang vừa chạm mũi vào bờ đất bên này sông. đã thấm thía những sướng vui và cay đắng . khi con người còn lao theo nhữgn ham muốn xa vời.những giá trị thường bị người ta lãng quên.Khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông : + Buổi sáng hôm ấy.. + Lại càng trớ trêu hơn nữa khi anh nhờ thằng con trai thựchiện ước muốn của mình. Nhĩ đã chiêm nghiệm được cái quy luật phổ biến của đời người :"con người ta trên đường đời thật khó tránh được những cái vòng vèo hoặc chùng chình ". vô tình. thằng con trai anh cũng không hiểu được niềm khao khát của cha nó. Anh đang nôn nóng thúc giục cậu con trai hãy mau kẻo lỡ chuyến đò duy nhất trong ngày. chùng chình trên đường đời dứt ra khỏi. sự tần tảo và đức hy sinh thầm lặng của vợ. c. Nhĩ mới thực sự thấu hiểu với lòng biết ơn sâu sắc người vợ của mình :"cũng như cánh bãi bồi đang nằm phơi mình bên kia. Cảm nhận về bản thân : .Xây dựng nhân vật tư tưởng. "cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa nhà mình" lại là "một chân trời gần gũi mà lại xa lắc vì chưa hề bao giờ đi đến". Nhĩ khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông. giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát khoát ."nó đã thấy có gì hấp dẫn ở bên kia sông đâu". Chính trong những ngày cuối đời. . Sự thức nhận này chỉ đến được với người ta ở cái độ đã từng trải.

Nhân vật không bị biến thành cái loa phát ngôn cho tác giả. III.Cách xây dựng tình huống nghịch lý. vòng vèo mà trên đường đời người ta khó tránh khỏi. * Đoạn văn kết bài : Có thể ở đâu đó những điều cảm nhận của Nguyễn Minh Châu chưa phải đã đạt đến độ khái quát sâu sắc. mang đầy trải nghiệm về một đời người. . .Trần thuật theo dòng tâm trạng của nhân vật. vẫn mang cái nhìn từng trải chắc chắn của con người đã tôi luyện qua lò lửa chiến tranh. thân thuộc. Kết bài : . Một đặc điểm nổi bật trong nghệ thuật truyện : Sáng tạo hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng . đổ ụp vào trong giấc ngủ của Nhĩ lúc gần sáng :Sự sống của nhân vật Nhĩ đã ở vào những ngày cuối cùng. Ông như một ngôi sao băng vút qua bầu trời. đầy hứa hẹn. khung cảnh thiên nhiên : là vẻ đẹp của đời sống trong những cái gần gũi. bị liệt toàn thân.Nguyễn Minh Châu là nhà văn đi được xa nhất trên con đường đổi mới văn học.Hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng. sáng loà rồi tan biến vào cõi vĩnh hằng nhưng với di sản văn học ông để laiï cho đời.Tác phẩm mang tính hiện đại. . khi tư tưởng nghệ thuật của ông đã trở nên sâu sắc. đặc biệt là với truyện ngắn Bến quê cũng đáng để cho chúng ta tự hào và đủ để an ủi linh hồn ông ở thế giới bên kia. suy ngẫm. ngòi bút Nguyễn Minh Châu vẫn chứa đựng những khám phá mới mẻ. Có lẽ sẽ chẳng ai . không thể đi đâu được. Đứa con trai của Nhĩ đã sa vào một đám chơi phá cờ thế trên lề đường : sự chùng chình. Hành động và cử chỉ của Nhĩ :thức tỉnh con người. . bình dị. nhà văn đã dựng lên một "Bến quê" mang ý nghĩa triết lí. triết lý về cuộc đời và con người. Chính bằng ngòi bút ấy. bài viết thứ 2 Bước ra khỏi chiến tranh. mỗi người lính có một ngã rẽ riêng để trở về với cuộc đời thường nhật. làm cho những ai yêu mến Nguyễn Minh Châu bỗng cảm thấy hụt hẫng tiếc nuối.Miêu tả tâm lý tinh tế. ta bắt gặp như vô tình cái bãng hình nhà văn Nguyễn Minh Châu. Tiếc thay cái chết đã đến khi sức sáng tạo của nhà văn đang tràn đầy. tính nhân văn sâu sắc. Bãi bồi. Trong vô vàn cái bãng lặng lẽ trở về ấy. tiếng những tảng đất lở ởû bờ sông bên này. hầu như mọi hình ảnh đều mang hai lớp nghĩa : nghĩa thực và ý nghĩa biểu tượng. khi cơn lũ đầu nguồn dồn về. bến sông. sâu sắc. với diễn biến tâm trạng . Trở về lặng lẽ. . Nhưng trong cách cảm. Đi hầu hết khắp nơi trên thế giới. triết lý đã được chuyển hoá vào trong đời sống nội tâm của nhân vật. Trong Bến quê. tiếp tục tìm tòi lặng lẽ. cách nghĩ của ông trong "Bến quê" là có cơ sở hợp với tính nhân văn và đáp ứng được yêu cầu thời đại. Những chiêm nghiệm.Nhà văn đã gửi gắm qua nhân vật nhiều điều quan sát. Bông hoa bằng lăng cuối mùa .

còn đôi bàn tay người vợ tần tảo dường như là đôi bàn tay người mẹ thủa nào. bằng tổng kết qua biết bao trải nghiệm con người mới nhận ra triết lí mà cuộc đời nào rồi .con anh. Có chút gì đó se sẽ buồn. §ã có lần anh nhận ra trong một dòng suy nghĩ hài hước cái hoàn cảnh không biết phải gọi là bi kịch hay hài kịch của bản thân:"Nhĩ nhận thấy hoàn cảnh của mình thật buồn cười. Nhĩ đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên Trái Đất. Như một định mệnh. vẫn hiện về trong miªn man kí ức. hình ảnh Nhĩ -nhân vật chínhhiện lên trong hoàn cảnh thật đángthương. y như một đứa bé mới đẻ đang toa toét cười với tất cả. "Cả một vùng phù sa lâu đời của bãi bồi ở bên kia sông Hồng. ước muốn. như da thịt. Có lẽ những nghịch lí ấy. anh có nhiều thời gian hơn để suy ngẫm và chiªm nghiệm về cuộc đời trong những ngày tháng đã qua. tự nhích người di chuyển vài chục phân trên tấm nệm khó bằng bay nửa vòng Trái Đất. bất chấp lời khẩn khoản tha thiết nhất của Nhĩ. tận hưởng sự thích thú được chăm sóc và chơi với" Đó là nghịch lí hay số mệnh? Đã là số mệnh sao lại phũ phàng đến thế?Có lẽ nào nghịch lí cuộc đời đã nhiều lần bắt anh day dứt thế chăng? Trong những ngày như thế. ngay trước khung cửa sổ. Đó có lẽ cũng là một nhận thức về cuộc đời mà nhà văn lặng lẽ gửi vào tình huống mang nghịch lí phũ phàng với cái tâm hồn khắc khoải trong những ngày tháng cuối cuộc sống và số phận con người chứa đầy những ngẫu nhiên. những nghịch lí vượt khỏi dự định. tư tưởng. dưới ngòi bút tài hoa là thứ công cụ đắc lực nhất. thể hiện một chiều sâu triết lí. Vậy mà. Bằng suy ngẫm. Liệt toàn thân. trong "Bến quê". xúc động trào dâng. gần gũi của quê hương thì vẫn còn lắng đọng mãi mãi trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người đọc chúng ta. sự hiểu biết và cả toan tính của con người. Nguyễn Minh Châu đã khai thác rất thành công tình huống truyện mang đầy nghịch lí. Có ngờ đâu cả cuộc đời Nhĩ đã từng in gót khắp năm châu mà chưa tùng một lần đặt chân lên cái bờ sông trước mặt mình.gấp lại trang sách "Bến quê" mà không cảm thấy một nỗi buồn bồi hồi. sinh hoạt chủ yếu nhờ vào sự giúp đỡ của Liên. Mở đầu trang truyện. ân hận nhưng những cảm nhận sâu sắc về vẻ đẹp bình dị. hơi thở của đất màu mỡ". vẫn sắp đặt một ®ịnh mệnh để Tuấn. miền đất cuộc đời anh mãi mãi chẳng thể đặt chân lên."Suốt cuộc đời. lúc này đang phô ra trước cửa sổ gian gác nhà Nhĩ một thứ màu vàng thau xen lẫn với màu xanh non-Những sắc màu quen thuộc quá. Nghịch lí cuộc đời. Anh giờ đây dâu có khác một đứa trẻ là mấy. Cũng như nhiều tác phẩm của mình. nhưng là một nghịch lí con người đã quên bẵng bấy lâu. có chút gì đó se sẽ xót xa. gần một năm nay căn bệnh quái ác đã cột chặt lấy anh vào giường bệnh. vẫn là nghịch lí. Nhĩ nhận ra vẻ đẹp của cái bãi bồi bên kia s«ng Hồng.sà vào đám cờ phá thế ven đường và m¬ ước cháy bỏng đến cuối cuộc đời anh mới chiêm nghiệm ra tắt vụt trong vô vọng. Chiếc giường bệnh dường như là chiếc nôi. Và số mệnh lại một lần nữa cất cao tiếng nói.

Nhĩ đã thấu hiểu sự vất vả. sau bao ngày in gót khắp năm châu. số phận đã cướp đoạt khỏi tay anh. chan chứa trải nghiệm. trong cái dòng chảy của suy ngẫm và tình cảm mới xuất hiện nơi Nhĩ. hiền lành đã quen thuộc bấy lâu. nó mang màu sắc và chiều sâu nội tâm rất chủ quan của cá nhân nhân vật trữ tình. Nắng soi lên dòng s«ng uốn lượn mềm mại. Đến với nó chỉ là giấc mơ xa vời tầm tay. Nó là tâm điÓm cũng là cái thần sắc của bức tranh. bước trên đường đời khó tránh khỏi những vòng vèo. chiều sâu của bãi bồi ngay trước khung cửa sổ. con người đã ngàn lần phô ra trước mắt. Anh thấy nó đẹp đến kì lạ. nâng cho ta tiếp bước trên đường đời. đó là cái bãi bồi bên kia s«ng. trìu mến hơn tất cả những gì anh đã từng được biết. "Lần đầu tiên Nhĩ để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá" đó cũng là lần đầu tiên nỗi buồn về gia đình quặn lên trong anh. Trong câu nói của anh với Liên có sự bỏ lửng như sự tắc nghẽn của tâm hồn. giữa những cảnh vật. Cũng phải thôi. chiếu vào cuộc đời Nhĩ cái nhìn gần gũi. đến lúc này anh mới thấm thía. Nếu thiên nhiên khiến Nhĩ say mê và thất vọng thì những người thân gợi lên trong anh nỗi buỗn xen lẫn những mặc cảm. gần gũi mà vô cùng mới mẻ của thiên nhhiên. "Bến quê" được viết theo cách nhìn và tâm trạng của nhân vật Nhĩ. Với Nhĩ. Chỉ có những vẻ đẹp gần gũi thiêng liêng là có thể cho ta chỗ dựa. thiên nhiên như đẹp hơn. Những ngày cuối cuộc đời. của trái tim: . triết lí về đời người. bởi vì đó là lần đầu tiên anh say sưa chiêm ngưỡng nó. Nhĩ say sưa chiêm ngưỡng vẻ đẹp đến kì lạ áy. say sưa khám phá cái ẩn mình bên trong lớp vỏ gần gũi. suy ngẫm sâu sắc. yêu tha thiết sự giàu có. chùng chình cuộc sống giăng ra trước lối. Sáng đầu thu hiện lên trong không gian gần xa như một bức tranh lên cái thần của cảnh sắc.. Cái nghèo khó của gia đình không giấu được qua mảnh vá trên chiếc áo Liên đang mặc. cũng là lúc con người Nhĩ nhận ra nó đã nhen lên trong vô vọng. xót xa tê tái. soi lên cái chiều rộng. là người vợ tần tảo giàu đức hi sinh. đơn sơ. dù chỉ cách đôi bờ ngầu đỏ của con song quen thuộc mãi mãi là miền đất xa lắc. đây là những phút cuối cùng anh được sống thanh thản giữa quê hương. Anh có thời gian để ngắm nhìn nó nhưng thời gian để bước đi.. chiêm ngưỡng trong sự bất ngờ. đỏ nhàn nhạt màu nước phù sa.cũng phải đón nhận : Con người ta. trên đôi tay gầy gò. Ngòi bút Nguyễn Minh Châu đã tạo nên một sức hút mạnh mẽ khi xây dựng nhân vật Nhĩ mang những tình cảm. Cay đắng nào bằng khi nhận ra cảnh vật kia. hi sinh thầm lặng của người vợ hiền thảo. Đó là những b«ng hoa bằng lăng nở muộn sắc đang phai giữa không gian vời vợi trong vắt của bầu trời. Nhưng khi tình yêu ấy chớm nở. Có lẽ anh đã yêu. về ý nghĩa của những điều ta chiêm nghiệm được từ cuộc sống và cuộc đời mỗi con người. ngạc nhiên đến thích thú.

trong tâm hồn Nhĩ cháy lên một cái gì đó mơ hồ như một dự cảm. Trong có dường như còn chứa chan cả mồ hôi. Vào cái buổi sáng đầu thu ấy..Một miền đất của trù phú và mơ ước. Tuy khoảng trời kia chỉ cách ô cửa sổ của Nhĩ thôi nhưng dường như mãi mãi xa vô cùng tận."Suốt đời anh chỉ làm em khổ tâm. người cha chưa bao giờ trọn ven. tâm hồn Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo và chịu đựng hi sinh từ bao đời xưa". giàu đức hi sinh. Rất nhiều. rất nhiều nơi xa xăm Nhĩ đã bước chân qua vậy mà. đã chịu đựng. những tảng đất đổ oà vào giấc ngủ. cứa cả vào long vợ. đến khi khát khao thì anh không thể cất bước để tiến về miền đất ấy nữa. Anh là trụ cột của gia đình mà chưa một lần anh làm cho gia đình ấy được sung sướng. Ở nơi anh trào dâng bao xúc cảm. Cảm giác về cái chết treo lơ lửng dường như thôi thúc cái khát khao trong anh cháy bỏng hơn. Với Nhĩ có lẽ cũng vậy thôi. Nó âm thầm như cái âm điệu câm lặng của dấu ba chấm. chuẩn bị cho sự đứt lìa khỏi cuộc sống. là người vợ tần tảo. mãi mãi trọn vẹn nguyên phẩm chất: :Cũng như cánh bãi bồi đang nằm phơi mình bên kia . không ít lần Nhĩ mang trong lòng những suy ngẫm.Cái tưởng chừng dễ dàng nhất người ta thường hay bỏ qua và rồi sau này lại phải hối tiếc về điều đó.. Cái ngắt quãng ấy là bao vất vả. Nhĩ không dám nói điều đó. Đó là sự xúc động khi anh tìm được cho mình nơi nương tựa là gia đình. tàn tạ. nước mắt đắng cay Liên đã nuốt thầm. Những ngày cuối cùng này anh chỉ có một khát khao duy nhất: được đặt chân lên bờ đất phía bên kia sông. Có lẽ anh cũng hiểu rằng màu sắc của những chùm bằng lăng bỗng trở nên đậm sắcc hơn. lặng lẽ của vợ. Đó là sự thương cảm với cuộc đời tần tảo. them khát khám phá chân trời mới nhưng con tàu đi tới thì đã mãi mãi ở lại với biển khơi. khó khăn Liên lặng lẽ gánh vác để lo cho gia đình.Mới đây thôi anh đã khám phá ra cái vẻ đẹp diệu kì của cái bên kia song. vì nó là lưỡi dao cứa vào long anh. Câu hỏi anh bất chợt hỏi vợ như một sự tính toán thời gian vể cái ngày anh biết chắc sẽ đến nay mai. khi đã nhận ra vẻ đẹp rất đỡi bình dị gần gũi của cảnh vật. chúng cũng như cuộc đời anh.mà em vẫn nín thinh" Nhĩ không nói mà cũng không dám nói. những trải . Anh như một nhà thám hiểm. Nhà văn Giắc Lân-đơn từng viết: "Thiên nhiên có nhiều cái nhắc nhở con người về cái chết". một cái gì đó cháy bỏng như một khát khao. gấp gáp hơn trước khi những đốm tàn của ngọn lửa sự sống tắt lịm hẳn. cái bãi bồi ngay bên kia thôi chưa một lần anh đặt bàn chân tới. Đến khi mơ ước. héo hắt dần. Cuộc đời Liên từ khi sống với anh cũng đâu có khác trước. Qua những lời dịu dàng của Liên anh đã hiểu tình yêu Liên dành cho mình nhưng điều đó càng khiến anh day dứt vì trách nhiệm của người chồng. Dường như bằng trực giác Nhĩ đã nhận ra thời gian của đời mình chẳng còn bao lâu nữa. Mơ ước rồi cũng là vô vọng. "Một đời người đàn bà trên những bậc gỗ mòn lõm". Có lẽ trong những lần khắc khoải hướng ánh mắt sang bãi bồi bên kia song.

Đó cũng là chân lí cuộc đời. một niềm hạnh phúc giản đơn chiêm nghiệm từ cả cuộc đời. Anh đành gửi gắm tất cả tình cảm. nhờ Tuấn giúp anh đặt chân lên cái bên kia song ước mơ. Với anh đó phải chăng là niềm hạnh phúc cuối cùng anh có thể hưởng trước khi nhắm mắt xuôi tay. Tiếng nện dép ra bờ xa dần mang theo bao háo hức của tâm hồn người cha tội nghiệp. đã nếm trải rất nhiều tình cảm. Nhưng kìa. đã đi qua rất nhiều phương trời. chỉ có ai không do dự. Chỉ có anh. những giá trị bình dị giản đơn kia. Nó là một sự thức tỉnh có xen niềm ân hận và nỗi xót xa. nó hàm chứa những giá trị biểu tượng vô cùng thiêng liêng. đã từng trải. Bãi bồi. như chính quê hương. Đường đời cũng như thế. thoát khỏi sự vòng vèo. bến đậu cuộc đời. Anh đã từng một thời như Tuấn. Tuấn đâu có thể hiểu được ý nghĩa thiêng liêng chứa trong ước muốn của cha. chùng chình chúng tax a vào để . phần cuộc mà mỗi con người đều muốn khám phá dù biết rằng nó là không giới hạn. Nhĩ đã cố hết sức để gửi đến mọi người lời nhắn nhủ thức tỉnh.nghiệm về chính bản thân. Khao khát tìm đến những giá trị gần gũi nhưng đích thực trong cuộc sống. chùng chình. bến bờ ấy cũng có thể là bến đậu quê hương. Cái bờ bên kia không dừng lại ở ý nghĩa hiện thực nữa. cảm xúc mới thấy yêu thấy quý. Nhĩ đã phát hiện chân lí ấy để rồi hồi hộp và say mê chờ đợi được khám phá nó trong tấm gương cuộc đời. Người ta chưa đủ chin chắn để nhận ra vẻ đẹp thưc sự. Bến bờ ấy cũng có thể làcuộc đời chưa đi tới. Ngay khi đó con đò ước mơ cập bến. Nhĩ dã cố hết sức để thúc giục đứa con giúp anh hoàn thành nốt cái khát khao còn dang dở. không chậm chạp dềnh dàng mới có thể bước vững vàng đi tới phía trưoiức. "giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát khoát y như đang khẩn thiết ra hiệu cho ai đó". đã tưởng tượng thấy Tuấn. anh dường như đang níu giữ cho mình một cái gì đó? Có thể là niềm hạnh phúc nhỏ nhoi mà tha thiết kia chăng? Hay đó còn là một lẽ sống. anh hiểu ở cái tuổi như Tuấn. Nhĩ không thể đặt chân lên con đò đưa đến khát khao. Thu hết mọi sức tàn Nhĩ bấu chặt vả mười đầu ngón tay vào cái hậu cửa sổ. Nhĩ đã hi cọng. Cánh buồn chỉ một lần duy nhất qua song. tất cả niềm tin vào Tuấn. Nhưng ở đời người ta khó tránh khỏi những điều vòng vèo. Cậu sà vào ván cờ phá thế trên đường tự nhiên như cách con người vướng phải những cám dỗ trong cuộc sống. một giá trị tinh thần thiêng liêng anh đã rút ra trong những ngày cuối cùng trước khi giã từ cuộc sống. như một nhà thám hiểm chậm rãi bước khoan thai trên cái bãi bồi trước khung cửa sổ. vẻ đẹp vẹn nguyên cả trong những nét tiêu sơ của cuộc đời. Niềm ân hận và xót xa khi con người đã nhận thức được quy luật khắc nghiệt của cuộc đời. bến đậu của những giá trị tinh thần gẫn gũi mà ý nghĩa. Hành động cuối cùng của giấc mơ. vừa run lẩy bẩy. đơn sơ. Chỉ có anh mới hiểu nó ý nghĩa đến nhường nào với mỗi con người trong cuộc sống. giản dị gắn bó như chính gia đình. bến song. Nhĩ không trách Tuấn. nơi quê hương mà con người bồng bột với nhiều ham muốn thời trai trẻ đã bỏ qua. con đò như một phần vẻ của cuộc sống. Anh giữ trọn trong tâm hồn khao khát và ước mơ. Nhĩ đang đu mình ra ngoài.

hẳn thiết tha lắm. Sẽ chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi Nguyễn Minh châu hoá thân vò nhân vật để nhắn nhủ những lời tha thiết chân thành đến như thế. để tô điểm them cho cuộc đời mỗi chúng ta. cái hay tô điểm cho cuộc đời chung của chúng ta.hướng đến những giá trị đích thực mà gần gũi trong cuộc sống. Mot cuộc đời đã có những tháng ngày vất vả. Nó chứa trong biểu tượng nhung cũng đẹp. một trái tim chỉ biết tìm cái đẹp. cũng gần gũi như chinh cuộc đời. như để nhắc nhơ con người về tình cảm đẹp đẽ nhất. Nó thiêng liêng như cô đúc cả cuộc đời con người vậy. Một cuộc đờia đã trải qua mưa bom bão đạn chiến tranh. qua "Bến quê". Nguyễn Minh châu đã gửi gắm trải nghiệm ấy đến cả cuộc đời. Bằng trái tim đầy xúc cảm của một nhà văn. nhọc nhằn giữa dòng đời bon chen. Lời nhắn nhủ của Nhĩ cũng có thể là lời cuối cùng của cuộc đời anh. hẳn sẽ có những khoảng lặng trầm lắng chứa cả cay đắng lẫn giọt nước mắt sót xa. cuộc đời chung và đáp lại những công hiến to lớn như thế? . Tại sao chúng ta không thể song đẹp hơn nữa. Nguyễn Minh Châu đã gửi gắm những suy ngẫm là trải nghiệm của cả cuộc đời. Có lẽ. Đáng quý trọng biết bao một trái tim như thế. Suy nghĩ ấy hẳn sâu sắc lắm. đến tất cả mọi người như để thưc tỉnh.

2010 20:07 Đề : Phân tích "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật. III. không còn kính chắn gió. 2. yêu nước. nhịp điệu. vui tươi.Mà lòng phơi phới dậy tương lai"(Tố Hữu). "Bài thơ về tiểu . DÀN Ý : I. Phạm Tiến Duật có giọng thơ mang chất lính. Từ hình ảnh những chiếc xe không kính độc đáo. .Kết hợp giữa hiện thực hào hùng với cảm hứng lãng mạn cách mạng. tinh nghịch vui tươi..Bài thơ hay trong chùm thơ đạt giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969 .1970.1975. tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật.Giọng điệu sôi nổi. Ngôn ngữ thơ mộc mạc như lời nói hàng ngày. đặc sắc với nhãn tự trái tim. 3. Bút pháp hiện thực. tính cách dũng cảm. . có chút ngang tàng của chất lính. Mở bài : . giàu suy tưởng. nhạc điệu linh hoạt. II.Hoàn cảnh sáng tác : năm 1969.các chiến sĩ lái xe vẫn hiên ngang. quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ để giải phóng miền Nam. bài thơ khắc hoạ vẻ đẹp hình ảnh.. Mở bài : . âm hưởng sử thi chặng đường 30 năm chống xâm lược của dân tộc 1945 . . tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật.1970.. câu thơ cuối toả sáng chủ đề. trong cuộc chiến đấu gian khổ của những chiến sĩ lái xe đường Trường Sơn thời chống Mỹ. trong cuộc chiến đấu gian khổ của những chiến sĩ lái xe đường Trường Sơn thời chống Mỹ. nhưng giàu nghệ thuật. . tả thực không cường điệu không mỹ lệ hóa. tinh nghịch. không mui không đèn. khoẻ. bất chấp gian khổ hy sinh. giàu tình đồng chí đồng đội của những người chiến sĩ lái xe. DÀN Ý CHI TIẾT : I. thống nhất đất nước.Bài thơ hay trong chùm thơ đạt giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969 .Lời thơ giàu suy tưởng.Phân tích "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật (Thầy Lê Bá Duy) wwwkimson | 18 December. .Hoàn cảnh sáng tác : năm 1969.Bài thơ tái hiện hành trình gian khổ nhưng rất anh hùng của các chiến sĩ vận tải đoàn 559 trên tuyến lửa Trường Sơn những năm chống Mỹ. dạt dào sức sống. thùng xe bị xước. Trên những chiếc xe bị bom đạn ác liệt của kẻ thù tàn phá. Thân bài : 1. như văn xuôi. Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ nhà thơ trẻ những năm chống Mỹ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước . lạc quan. Kết bài : .

ừ thì có bụi Bụi phun tóc trắng như người già .Nguyễn Du) Tế Hanh trong bài Quê hương tả con thuyền rất lãng mạn :Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã Phăng mái chèo. 3. + Hình ảnh những chiếc xe không kính là hình ảnh thực. + Điệp từ "nhìn" như một niềm sảng khoái bất tận . . nhìn trời. nhìn thẳng. . Ấn tượng thực.Tư thế ung dung mà hiên ngang : + Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất. Trường Sơn Tây" : Anh lên xe. "lãng mạn hoá" và thường mang ý nghĩa tượng trưng hơn tả thực : Đùng đùng gió giục mây vần Một xe trong cõi hồng trần như bay (chiếc xe đưa Thuý Kiều ra đi với Mã Giám Sinh . không có đèn. . thùng xe có xước. 2. Cái độc đáo dã bộc lộ ngay từ nhan đề bài thơ . chất thơ của tuổi trẻ Việt Nam vượt lên những khắc nghiệt của chiến tranh. Thân bài : 1. chất thơ rất đẹp từ hình ảnh ấy. + Diễn tả cụ thể cảm giác của người lính lái xe : Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái.đội không kính" (trong chùm thơ được giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969-1970) được Phạm Tiến Duật viết năm 1969 là bài thơ tự do mang phong cách đó. trời đổ cơn mưa Cái gạt nước xua đi nỗi nhớ. .Không có kính. Vẻ đẹp của hình ảnh người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn: . "nhìn thẳng" :hiên ngang. giọng thơ thản nhiên .Hai chữ bài thơ nói lên cách khai thác hiện thực : không phải chỉ viết về những chiếc xe không kính.Nguyên nhân : "Bom giật. II. hiểm nguy : Không có kính. bom rung kính vỡ đi rồi" . chỉ viết về hiện thực khốc liệt của chiến tranh mà chủ yếu khai thác chất thơ vút lên từ hiện thực ấy. Sáng tạo độc đáo nhất là hình ảnh những chiếc xe không kính : . qua cảm nhận của tác giả trở thành hình ảnh lãng mạn.Hình ảnh thơ lạ : + Hình ảnh xe cộ tàu thuyền đi vào trong thơ thường là được "mỹ lệ hoá". mạnh mẽ vượt trường giang Chính Phạm Tiến Duật trong bài thơ "Trường Sơn Đông. không có mui xe.Thái độ bất chấp gian khổ."Không có kính không phải vì xe không có kính" : câu thơ như một câu văn xuôi. Truyện Kiều .

thống nhất Tổ quốc. lái trăm cây số nữa Mưa ngừng. Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước : Chỉ cần trong xe có một trái tim. * Liên hệ thơ Tố Hữu : Tố Hữu đã ca ngợi : Thiếu tất cả. chất lính của bài thơ bắt nguồn từ tâm hồn phơi phới của thế hệ chiến sĩ Việt Nam thời chống Mỹ mà chính nhà thơ đã sống.. "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" là một bài thơ đặc sắc tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật cũng như một số tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Lửa đèn. + Nghệ thuật tương phản giữa vật chất và tinh thần. bất chấp. tôn vính vẻ đẹp phẩm giá . Nhớ. đã trải nghiệm. thống nhất Tổ quốc : Không có kính. là ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam. . + Niềm vui . ừ thì. Không có kính."chưa cần .. chết vẫn ung dung Giặc muốn ta nô lệ. thùng xe có xước..Điều làm nên sức mạnh để người lính vượt qua khó khăn chính là tình yêu nước. ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay.Chất giọng trẻ. sự sáng tạo của hình ảnh chi tiết. sự linh hoạt của nhạc điệu.Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha. Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây.. Từ sự giản dị của ngôn từ. nhẹ nhàng. gió lùa mau khô thôi + "Không có kính. Kết bài : .. ta lại hoá anh hùng Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo III. yêu đời.. lại đi. một trái tim nồng nàn tình yêu nước và sôi trào ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam. . giữa cái không có và cái có. trời xanh thêm" :câu thơ với năm thanh bằng và điệp ngữ lại đi tạo âm điệu thanh thản. rồi xe không có đèn Không có mui xe. giữa bên ngoài và bên trong. ta rất giàu dũng khí Sống chẳng cúi đầu."điệp khúc tạo nên giọng điệu ngang tàng.. Hình ảnh bầu trời xanh phơi phới một niềm lạc quan. bài thơ đã khắc hoạ.Phong cách thơ Phạm Tiến Duật.Đánh giá bài thơ. lạc quan của người lính : Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy "Lại đi.. + Sức mạnh để chiếc xe băng mình ra trận chính là sức mạnh của trái tim người lính.

con người. tinh nghịch vui tươi. một nghệ sĩ tâm hồn nhạy cảm. Mở đầu bài thơ là hình ảnh những chiếc xe không kính chắn gió . nhìn trời. Mục đích miêu tả những chiếc xe không kính là nhằm ca ngợi những chiến sĩ lái xe.Mà lòng phơi phới dậy tương lai"(Tố Hữu). so sánh và điệp ngữ : Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất. thùng xe bị xước. BÀI VIẾT THAM KHẢO : Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ nhà thơ trẻ những năm chống Mỹ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước . hình ảnh xe cộ trong chiến tranh đi vào thơ ca thường được mỹ lệ hoá. không cường điệu mà tả thực. hoà nhập với cảm hứng lãng mạn cách mạng và âm hưởng sử thi hào hùng của văn học Việt Nam trong ba mươi năm chống xâm lược 1945 . Phạm Tiến Duật đã ghi nhận. không mui không đèn. Với bút pháp hiện thực như bút pháp miêu tả "anh bộ đội cụ Hồ thời chống Pháp" của Chính Hữu trong bài Đồng chí (1948). nghệ thuật. Hìmh ảnh những chiếc xe không kính không hiếm trong chiến tranh chống Mỹ trên đường Trường Sơn lửa đạn nhưng phải là một chiến sĩ.1975. tư thế ung dung. giải thích về "những chiếc xe không kính" thật đơn giản.hình ảnh có sức hấp dẫn đặc biệt vì nó chân thực. Phạm Tiến Duật có giọng thơ mang chất lính. dạt dào sức sống. mới lạ. Trong buồng lái không kính chắn gió. nhưng chính cái thực đã làm người suy nghĩ. Những câu thơ nhịp điệu nhanh mà vẫn nhịp nhàng đều đặn khiến . giàu suy tưởng. hy sinh. mới trở thành hư hỏng : không còn kính chắn gió. Những cảm giác ấy được nhà thơ ghi nhận tinh tế sống động qua những hình ảnh thơ nhân hoá. coi thường gian khổ. "Bài thơ về tiểu đội không kính" (trong chùm thơ được giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969-1970) được Phạm Tiến Duật viết năm 1969 là bài thơ tự do mang phong cách đó. Đó là những con người trẻ trung. thực tế đến trần trụi như cách tả của Phạm Tiến Duật. Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái. tự nhiên : Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi Bom đạn ác liệt của chiến tranh đã tàn phá làm những chiếc xe ban đầu vốn tốt. Không tô vẽ. Xưa nay. độc đáo. trực tiếp sẵn sàng chiến đấu cùng những người lính lái xe thì nhà thơ mới phát hiện được chất thơ của hình ảnh ấy để đưa vào thơ ca một cách sáng tạo. tượng trưng ước lệ chứ không được miêu tả cụ thể. họ có cảm giác mạnh mẽ khi phải đối mặt trực tiếp với thiên nhiên bên ngoài. hình dung mức độ ác liệt của chiến tranh. bom đạn giặc Mỹ. khoẻ. nhìn thẳng.

vì có ung dung thì mới thấy đầy đủ như thế.người đọc liên tưởng đến nhịp bánh xe trên đường ra trận. họ xem đây là cơ hội để thử thách sức mạnh ý chí. lý tưởng đã gắn bó nhau như ruột thịt. . Những người lính lái xe hiên ngang. Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi. có tính cách ngang tàng: Không có kính. ừ thì có bụi. Hình ảnh "con đường chạy thẳng vào tim" gợi liên tưởng về con đường ra mặt trận. tiếng cười sảng khoái của họ làm quên đi những nguy hiểm. ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay. Không có kính. Hiên ngang. lái trăm cây số nữa Mưa ngừng. cảm nhận đã biểu hiện thái độ bình tĩnh thản nhiên trước những nguy hiểm của chiến tranh. đồng đội keo sơn gắn bó là phẩm chất của người lính. những người lính lái xe luôn lạc quan tin tưởng chiến thắng. giữa sống chết. gợi cảm. gia đình : Những chiếc xe từ trong bom rơi Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi."con đường" đến cả "sao trời". con đường cách mạng. những người lính trẻ từ những miền quê khác nhau nhưng cùng một nhiệm vụ. ùa vào buồng lái" thật sinh động. Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa. phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha. Những câu thơ lặp cấu trúc tự nhiên như văn xuôi. Phạm Tiến Duật từng là thành viên của đoàn 559 vận tải chiến đấu ở Trường Sơn nên chất lính. Câu thơ "nhìn nhau mặt lấm cười ha ha" biểu lộ sâu sắc sự lạc quan ấy. "cánh chim". tự tin. trước kẻ thù mà trái lại "tiếng hát át tiếng bom". bất chấp gian khổ. hình ảnh. mau thôi. lại đi trời xanh thêm. Các chiến sĩ lái xe không hề lùi bước trước gian khổ. Tất cả sự vật. Thế giới bên ngoài ùa vào buồng lái với tốc độ chóng mặt tạo những cảm giác đột ngột cho người lái. Các anh nhìn thấy từ "gió". gió lùa khô. Tình đồng chí. Hình ảnh "những cánh chim sa. Yêu đời. Những khoảnh khắc của chiến tranh. con đường chiến đấu. "Trời xanh thêm" vì lòng người phơi phới say mê trước những chặng đường đã đi và đang đến. lời nói thường ngày thể hiện hình ảnh đẹp. tính ngang tàng thể hiện rõ nét trong thơ. cảm xúc mà các chiến sĩ lái xe trực tiếp nhìn thấy. "Trời xanh thêm" vì lòng người luôn có niềm tin về một ngày mai chiến thắng.

anh hùng. thùng xe có xước Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: Chỉ cần trong xe có một trái tim. chất lính của bài thơ bắt nguồn từ tâm hồn phơi phới của thế hệ chiến sĩ Việt Nam thời chống Mỹ mà chính nhà thơ đã sống. bài thơ đã khắc hoạ. đã trải nghiệm. Đoàn xe đã chiến thắng. giàu tình đồng chí đồng đội. Aån sau ý nghĩa câu thơ "chỉ cần trong xe có một trái tim" là chân lý của thời đại chúng ta :sức mạnh quyết định. "con mắt của thơ". đầy chông gai bom đạn. Có thể cả bài thơ hay nhất là câu cuối. không đèn. Khổ thơ cuối cùng vẫn giọng thơ mộc mạc. tôn vính vẻ đẹp phẩm giá con người. kết đọng ở "trái tim" gan góc. Từ sự giản dị của ngôn từ. Cội nguồn sức mạnh của cả đoàn xe. sự linh hoạt của nhạc điệu. Lòng yêu nước là một động lực tạo cho họ ý chí quyết tâm giải phóng miền Nam.. công cụ mà là con người giàu ý chí. toả sáng vẻ đẹp của hình tượng nhân vật trong bài thơ.. chết vẫn ung dung Giặc muốn ta nô lệ. cảm hứng và suy tưởng vừa bay bổng vừa sâu sắc để hoàn thiện bức chân dung tuyệt vời của những chiến sĩ vận tải Trường Sơn. Thiếu phương tiện vật chất nhưng những chiến sĩ vận tải Đoàn 559 vẫn hoàn thành vẻ vang nhiệm vụ. nêu cao phẩm chất con người Việt Nam anh hùng như Tố Hữu đã ca ngợi : Thiếu tất cả. quyết thắng. thùng xe bị xước . ta lại hoá anh hùng Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" là một bài thơ đặc sắc tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật cũng như một số tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Lửa đèn. Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây. Hai câu đầu dồn dập những mất mát khó khăn do quân thù gieo xuống. không mui. vượt lên bom đạn. Hai dòng thơ ngắt làm bốn khúc "không có kính/ rồi xe không có đèn / Không có mui xe / thùng xe có xước" như bốn chặng gập ghềnh. thống nhất cho cả nước. có lòng yêu nước sâu sắc. lạc quan. chứa chan tình yêu nước này. chiến thắng không phải là vũ khí. sự sáng tạo của hình ảnh chi tiết. vì cuộc chiến đấu giành độc lập. ta rất giàu dũng khí Sống chẳng cúi đầu. Hai câu cuối âm điệu đối chọi lại.. kiên cường. Chói ngời.. khúc khuỷu. đánh bại giặc Mỹ và tay sai để thống nhất Tổ quốc : Không có kính rồi xe không có đèn Không có mui xe. lạc quan. Bốn dòng thơ dựng hai hình ảnh đối lập đầy kịch tính. Nhớ. Điệp ngữ "không có" nhắc lại ba lần như nhân lên những thử thách khốc liệt. gốc rễ anh hùng của mỗi người cầm lái tích tụ. toả sáng khổ thơ. cả bài thơ là hình ảnh "trong xe có một trái tim" . do đường trường gây ra : xe không kính. làm bật lên chủ đề.Chất giọng trẻ.dũng cảm. hoà nhập với cảm hứng lãng mạn cách mạng và âm hưởng .. bất ngờ thú vị. mà nhạc điệu hình ảnh rất đẹp. rất thơ. hăm hở hướng ra tiền tuyến lớn với tình cảm thiêng liêng "vì miền Nam". trôi chảy. hình ảnh đậm nét. trẻ trung sôi nổi.

sử thi hào hùng của văn học Việt Nam trong ba mươi năm chống xâm lược 1945 . .1975.

bao đời nay luôn có sự đua ganh giữa hồn thơ với hồn tạo vật. Con người cùng Tạo vật thảy đều nhạy cảm. nghĩa là không tái hiện lại một truyền thống.Sang thu" của Hữu Thỉnh wwwkimson | 19 December. Tuy nhiên. tôi sẽ không nấn ná làm cái việc rút tỉa những thi ảnh và thi tứ tiêu biểu về thời điểm nhạy cảm ấy của thơ ca các thời. Các kênh cảm giác và cả tâm cảm nữa của mỗi hồn thơ dường như đều được huy động tối đa để nắm bắt những làn sóng. một tiền đề nữa. 1977 .. cũng khó đủ giấy mực rồi. Chả thế mà. Chỉ cần điểm sơ qua những tín hiệu từng được hồn thơ từ cổ chí kim nắm bắt trong những thi ảnh không thôi. 2010 11:34 Mùa thu quả nhiên là mùa nhạy cảm bậc nhất trong năm. Cho nên. chỉ điểm qua những thi tứ nổi bật dành cho nhịp chuyển mùa thôi. bước ngay. Mà cùng Hữu Thỉnh. chắc cũng không xuể. Sang thu Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi Thu. Gọn nhẹ hơn.. những tín hiệu mơ hồ nhất từ những giao chuyển âm thầm trong vạn vật. cái thời điểm mà sự nhạy cảm của hồn tạo vật luôn thách thức với sự nhạy cảm của hồn người vẫn là thời khắc giao mùa chớm thu.

Khổ hai lại nghiêng về những cảnh sắc trời mây sông nước đang chuyển mình sang thu. hàng cây đứng tuổi. Kể từ nay. bao giờ cũng là tình. nhưng mỗi khổ thơ vẫn nghiêng về một ý. vô tổ chức ? Không hẳn. hương ổi của thi phẩm sẽ phả vào tâm hồn của nhiều thế hệ học trò. sông dềnh dàng. là tâm tư của thi sĩ. khổ ba lại nghiêng về những biến đổi bên trong các hiện tượng thiên nhiên và tạo vật : Vẫn còn bao nhiêu nắng/Đã vơi dần cơn mưa/Sấm cũng bớt bất ngờ/Trên hàng cây đứng tuổi. từ góc nhìn vườn ngõ : Bỗng nhận ra hương ổi /Phả vào trong gió se /Sương chùng chình qua ngõ /Hình như thu đã về. chim vội vã. sương chùng chình.. nắng vẫn còn. dù đậm hay nhạt. Nhưng về ý tứ ? Xem chừng ý khổ này cứ "dính" vào khổ kia. đồng hành với mạch cảnh sắc trên đây.. Một trật tự hợp lí tự nhiên bao giờ cũng là điều sinh tử để một sản phẩm nghệ thuật hiện ra như một sinh thể ! Nhưng. Về bố cục. Sau một thoáng ngỡ ngàng ở khổ một (. Đến nỗi. Trước tiên. Tình trong cảnh. gió se.. Đọc kĩ hơn thì thấy rằng: cùng viết về thiên nhiên lúc giao mùa. từ thấp đến cao. Cho nên. nó vừa giành được một chỗ xứng đáng trong chương trình Văn và Tiếng Việt của nhà trường.. còn ý thơ thì vốn thiếu rành mạch. dù kín hay lộ..Tôi mừng cho Hữu Thỉnh và bài thơ. thử đi vào cấu trúc của thi phẩm.. đấy thay đổi tinh vi.. Sấm cũng bớt bất ngờ / trên hàng cây đứng tuổi). ai chẳng thấy chính tác giả đã tự chia bài thơ thành ba khổ khúc chiết. thì hình sắc thu sang. đây đổi thay tinh tế. khổ một nghiêng về những tín hiệu mách bảo sự hiện diện đây đó của mùa thu. ngay cả "Sách giáo viên" hướng dẫn người dạy khai thác và soạn giảng chừng như cũng " bí" trong việc phân định . từ ngoài vào trong. Hay việc chia thành ba khổ thế chỉ hoàn toàn do cảm tính lúc viết của thi sĩ. từ hẹp đến rộng.. đến cả những miền chưa từng có mùa thu nữa. Như vậy. sấm bớt bất ngờ. ba khổ thơ đã được liên kết thành một chỉnh thể nhuần nhị nhờ vào một trật tự khá tự nhiên : từ gần đến xa. Về cảnh vật. Ý đâu có khác gì nhau. Trong khi đó. sẽ được những tâm hồn ấy mang tới bao nẻo thu. Sự đan xen các mạch này là một khía cạnh phức tạp không thể thiếu của cấu trúc. cả người khờ khạo nhất cũng phải thấy rằng : thơ thiên nhiên không đơn thuần chỉ có cảnh. là đến niềm say sưa ở khổ hai (. chả chịu rành mạch gì cả. với các lớp cảnh càng ngày càng đi vào chiều sâu. Cụ thể là mạch cảm nghĩ trước mùa thu.. Từ cấu trúc . mưa đã vơi. với tầm nhìn rộng xa vào bầu trời mặt đất : Sông được lúc dềnh dàng / Chim bắt đầu vội vã/Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu. Thì quanh đi quẩn lại vẫn là thế : hương ổi.. Hình như thu đã về). Hình thái tổ chức của Sang thu đâu dễ nhận diện.. 1. Cùng với cảnh. cảnh trong tình.. chẳng dáng nét thu về. . và kết lại ở khổ ba với vẻ trầm ngâm(.Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu).

từ khổ một đến khổ ba. sắc thái dương tính (mạnh.Không chỉ có thế. Toàn cảnh thu trong bước chuyển mùa. không đơn tuyến. Ví như bài Thu cảm. Khi nắng "còn" cũng là khi mưa "vơi".) : sương chùng chình. là các cấp độ của mạch nghĩ.. khổ hai : tri giác. nhưng bề sâu. bề ngoài.. Tôi cho rằng. vẫn là một kiến trúc ngôn từ với một cấu trúc thật tinh vi. Chúng đan bện với nhau khiến cấu trúc nghệ thuật càng tinh vi phức tạp.. đã hiện ra không chỉ có biến thiên. 2. nhiều.suy. Tạm đặt tên là nhịp mạnh và nhịp nhẹ.. tiêu trưởng kia lại đan dệt trong nhau khá nhuần nhuyễn tạo nên cái bản giao hưởng gợi cảm của đất trời thu. cấu trúc của thi phẩm này. Khổ đầu : bất giác. ít.. Rõ ràng.. Đừng nghĩ thi sĩ cố ý đặt bày hai mạch tương phản nhằm chơi trò lạ hoá.. Có thể nôm na hoá qua sơ đồ sau : Thế đấy.. Chẳng phải thế sao ? Chẳng phải bao mạch sống đang cần mẫn chuyển lưu trong lòng tạo vật làm nên cõi sống trường cửu này vốn vẫn tương sinh tương khắc như vậy sao ? Và chẳng phải những vận động trái chiều mà cùng hướng vẫn thường đem đến cho sự sống thế quân bình ngay trong lòng mỗi nhịp biến thiên hay sao ? Cho nên. qua phân tích trên đây cũng đủ thấy rằng : một tiếng thơ dù bình dị hồn nhiên thế nào đi nữa. Vì thế. sông dềnh dàng. thi phẩm là sự đồng hành và hoá thân vào nhau của ba mạch nội dung vừa rõ nét vừa sống động. Nó chính là hiện tượng trái chiều mà cùng hướng ta vẫn thường thấy trong mỗi cuộc đổi thay. đến điệu tâm hồn Cảm nhận tạo vật lúc sang thu. Chính lúc sông "dềnh dàng" là lúc chim "vội vã". một trong những nét đặc sắc của bài Sang thu là có hai hệ thống tín hiệu báo mùa có vẻ phản trái nhau.nhẹ với hệ thống hưng . đa phần các thi sĩ nghiêng về vẻ biến suy một chiều của cảnh. Lúc bất giác nhận ra hương ổi "phả" vào trong gió se. nhờ lối cảm ấy.) : hương ổi phả chim vội vã . đâu phải là thiếu rành mạch. có vẻ "dính". Có thể xem đó là nét phức điệu trong cảm nhận ngoại giới của hồn thơ Hữu Thỉnh. Trái lại là đằng khác ấy chứ ! Rõ ràng. Cảm nhận của Hữu Thỉnh khác.. Nhịp nhẹ thì nghiêng về âm tính (êm. tiếng thơ khá tinh tế của một thi sĩ đương thời : Mướp tàn sen cũng đi tu / Lá tre đã thả một mùa heo may / Con sông không ốm mà gầy / Mắt em chưa tối đã đầy hoàng hôn. thần thái của cảnh thu thường hiện lên qua vẻ tiêu sơ. mà đây đó còn cả thế quân bình. thật thú vị mà cũng thật hiển nhiên là hai nhịp mạnh . Luôn thấy được thế quân bình ngay giữa những biến thiên thì ít bất ngờ chao . . Tương ứng với những cung bậc của mạch cảm.. Nhịp mạnh bao gồm những động thái. chậm. song cả hai đều thuộc về thần thái của mùa thu. mưa vơi dần.vẫn còn bao nhiêu nắng. khổ ba : suy ngẫm. nhanh. thì cũng là lúc bắt gặp sương "chùng chình" qua ngõ. Mạch cảm và mạch nghĩ bao giờ cũng song hành và chuyển hoá sang nhau trong cùng một dòng tâm tư .

Để ý một chút. rồi thì sông được lúc dềnh dàng. là cây đã trưởng thành. nhưng xem chừng. Ấy là sự từng trải tăng lên. Chiêm nghiệm điều gì ? Về một lẽ đời trong hai chiều biến đổi trái nhau. mưa "vơi dần" rõ là giảm . Hệ thống các từ còn (-hết). thì chiều giảm đột ngột thành chiều tăng. Nhưng. đây là lối kết theo kiểu "đảo phách". Nhờ lối viết nén. Nhưng cái nhịp luân chuyển chung chi phối vạn vật thì bao giờ cũng khẩn trương và mau lẹ. Nhịp luân chuyển ấy dường như đã nhập vào mấy chữ tưởng rất không đâu mà lại thần . đã ra chiều trầm ngâm với suy ngẫm rồi. thật mà không thật. vơi (-đầy). lời thơ súc tích hẳn nhờ các làn nghĩa giao nhập ràng néo nhau : sấm bớt gây bất ngờ (sấm đã e cây). Và. Điều này khỏi bàn thêm. Thế mà thi ảnh lại mới. làm định dạng cái vốn mơ hồ. Nó rõ nhất ở khổ ba : Vẫn còn bao nhiêu nắng /Đã vơi dần cơn mưa /Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. tức là đã giảm . hay cây bớt bị bất ngờ (cây thôi e sấm)? Có lẽ là cả hai. Làm xác định cái không xác định. tâm thế thi sĩ không còn ngỡ ngàng bất giác như khổ một. say sưa tri giác như khổ hai. hình sắc lại gợi. Một cú đảo phách ngoạn mục. sẽ thấy rằng đến đây. tôi ngờ rằng cảm quan quân bình về đời sống đã ngấm ngầm xui thi sĩ tìm đến cái kết điềm tĩnh trước ba động. sấm "bớt bất ngờ" càng giảm. thi ảnh nào cũng tài hoa. Lớp từ mang sắc thái đong đếm ở đây mách với ta điều đó. khi câu ba nối vào câu kết. Nào những hương ổi phả vào trong gió se. Nhờ ngữ pháp ấy mà cái ý cương kia liền được giấu kín nhẹm. Ba câu trên : nắng "vẫn còn". Những hiện tượng riêng lẻ thì gồm cả hai hệ thống tín hiệu trái chiều. Hữu Thỉnh còn tỏ ra tinh hơn nữa trong sự đồng điệu với nhịp chuyển mùa.đảo. câu thơ bỗng có "cú pháp dính". không thể không thêm vài lời về cách lập tứ dẫn tới kết. Chẳng thế mà các chi tiết gợi cảm của thi phẩm đã cuốn hút nhiều người yêu thơ. mấy chữ "bớt bất ngờ" như một nút buộc.. là lối viết đâu có gì lạ về thi pháp. ở thi phẩm này. xem ra. Có thể nói. đúc kết. Trong cuộc đời cũng thế. Bởi đảo mà cứ như không. bớt (-thêm) bảo rằng thi sĩ đang suy xét. Cứ y như giữa mùa thu và mùa hè vẫn có một lằn ranh làm bằng sợi dây vô hình giăng ra giữa thinh không. mà lòng đã nặng hơn. nào sương chùng chình qua ngõ. Cả ba nghiêng về chiều giảm. khiến đám mây yêu kiều và đỏng đảnh kia có thể vắt nửa mình qua đó mà khoe sắc phô duyên vậy ! Mà đâu chỉ trong quan sát. một chiều tăng kín đáo : Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. có chậm có nhanh. thậm chí được nhu hoá. Trong thiên nhiên đã vậy.. Đám mây thực thế mà ảo thế ! Cái cách "vắt nửa mình" kia sao mà thi vị ! Có thật chăng một đám mây vốn của mùa hè đang mải mê lấn sân sang mùa thu ? Có mà không có. khiến cái vô hình thành hữu hình. * Sang thu là bài thơ tinh tế. Mà ấn tượng nhất hẳn phải là cảnh tượng Có đám mây mùa hạ/Vắt nửa mình sang thu. cái vế sau mới là chốt hạ. giấu cương sau nhu này : Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi ? Nói đến câu kết kia. chiêm nghiệm.

Còn có một chất khác. Sang thu đa nghĩa. Có lẽ như những thước phim về cảnh vật thiên nhiên thì phải hơn. có một chất rất dễ nhận : dân gian. đời sống sang thu và đời người sang thu. Lớp nghĩa thứ nhất dễ thấy. cũng chưa phổ được vào đó hơi thở của thời mình. Có lẽ khi đọc các cặp ấy. thi phẩm nhỏ đã mang thi tứ lớn. luôn cặp kè. Sao lại cặp kè ? Thì một trong những chiêu rất Hữu Thỉnh chẳng phải là chế tác thi liệu dân gian bằng thi pháp Đường ư ? Cố nhiên. mà hiển lộ nhất là ở phép đối ngẫu được dùng khá nhuyễn : Sông được lúc dềnh dàngChim bắt đầu vội vã . Nó mới là nét tinh vi thuộc về đại cục. phim mới động.. Ai cũng có thể thấy những ẩn ý nào đó thấp thoáng sau lối viết ẩn dụ trong các thi ảnh rải rác ngay từ đầu sương chùng chình. Nhân hoá cây là bề nổi. Vì nó ở bề nổi của văn bản thơ. đó vẫn là những tinh tế tiểu tiết và dễ viết. nếu chỉ thế thôi. Tất nhiên. sông dềnh dàng. Chữ "đứng tuổi" bật sáng. Ý tưởng Sang thu được gói kín vào thi tứ. biến động âm thầm và sâu kín của thiên nhiên. tinh thần của thế hệ mình. chỉ lúc chợt ngoái lại. tâm trí ta bị trôi theo lời thơ bình đạm. Sự mẫn cảm của tâm hồn thi sĩ đã được dịp phô diễn qua những thi ảnh giàu mỹ cảm trong việc nắm bắt bao vận động. Nhờ đó. Nhưng. Vẫn còn bao nhiêu nắng-Đã vơi dần cơn mưa. những hàm ý kín đáo kia toát lên trước hết từ nghĩa bóng đây đó của các thi ảnh. Đọc Hữu Thỉnh. Sang thu cũng mới là thơ tạo vật. hô ứng và tiếp ứng nhau làm hiển thị cái nhịp luân chuyển trong tạo vật vốn mải mê mà vô hình. Ở Sang Thu. Nó khiến bài thơ như một bức tranh thiên nhiên. Nhưng nếu chỉ có thế thì ý nghĩa của chúng còn lờ mờ. chưa xa gì hơn một lối nói sinh động về sự vật. giấu người vào cây là bề sâu. chim vội vã v. mà xem ra lại khó thấy : Đường thi. Đôi khi quá chú mục vào cái tinh tế trong tiểu tiết có thể quên sự tinh vi trong đại cục. Lớp nghĩa kia chỉ thực sự bật hầm khi hình ảnh cuối cùng đột hiện : Sấm cũng bớt bất ngờ / Trên hàng cây đứng tuổi. thì mới vỡ lẽ: ồ. Người đọc cũng dễ say với những nét tài hoa trong việc sử dụng nhuần nhuyễn yếu tố cổ điển của thi sĩ. Tôi muốn nói đến điều khác : ý tưởng bao trùm. chuyển động. Tranh thì tĩnh. là tinh chứ sao ! Tuy nhiên.v. Một thi tứ đa tầng khiến hình tượng thơ thành đa nghĩa. Không. Đồng thời.tình này: Sông được lúc dềnh dàng/Chim bắt đầu vội vã . Mấy chữ ấy đi với nhau thành cặp. ít ai để ý đến nghệ thuật tổ chức. anh không chỉ có chiêu này. có sự chất chồng và giao thoa của ba lớp nghĩa : trời đất sang thu.. cái súc tích Đường thi kết hợp với chất hồn nhiên thơ trẻ cứ loáng thoáng đâu đó trong cách nhìn tạo vật. Nó đâu chỉ nói cây. vì ít nhất. mà còn nói người. phát động một lớp nghĩa khác cho bài thơ. Hữu Thỉnh chưa đem đến cái gì mới hơn so với các tiếng thơ thuộc thi đề thu của những người đi trước. Vẫn còn bao nhiêu nắng/Đã vơi dần cơn mưa". chưa đủ tạo hẳn ra một lớp nghĩa khác cho văn bản. trong cách kiệm lời. ra là phép đối ! Thế là nhuyễn. Hai lớp nghĩa sau mới thật là thứ hương ổi riêng mà Hữu Thỉnh phả vào trong thi đề này. .

đời sống cũng vừa sang thu. Nếu ở khổ đầu. Nghĩa là. dễ làm nghèo nghệ thuật. Đồng thời. cuộc sống vừa qua khỏi thời chiến đầy khốc liệt đang chuyển sang thời bình êm ả. mùa thu đâu chỉ có chuyện tiêu sơ. chỉ bó hẹp trong văn bản không thôi. Cảm thụ nghệ thuật. mọi suy cảm trên sẽ thành võ đoán. Bấy giờ. bao cơn mưa thở than nay cũng đã vơi dần. Tác giả cho biết thời điểm viết Sang thu là mùa thu 1977. nhưng Sương chùng chình qua ngõ thật khác với Sông được lúc dềnh dàng. Dường như nó còn ngầm tỏ thái độ về cái điệu sống của những đối tượng nào đó hồi mùa hạ hăng hái xông pha là thế. Tôi ngờ rằng đây là khổ thơ mà anh chàng thi sĩ cũng vừa trải qua một mùa hè bỏng rát đang kín đáo nói về thế hệ mình và chính mình ? Vâng. Đây là lúc trong lòng đời có bao trăn trở xao động. được xả hơi chăng ? Chả phải vô cớ mà thi sĩ đem chữ "được lúc" gắn với cái thói "dềnh dàng" ấy của sông. Không có chữ "đứng tuổi" cứ như lạc hệ thống này. thơ còn nặng về tạo vật. Mùa thu còn tàng ẩn cả những quân bình tự tại nữa. Có thể thấy rõ hơn nữa. nó còn muốn nói tới đối tượng sống tuỳ thời. chúng ta thấy từ mạch hình ảnh thiên nhiên rải khắp bài thơ bỗng bừng dậy một lớp nghĩa khác gắn với con người và cuộc đời. tuy đã sang thu. "Chùng chình" còn dễ ưa. Ví như hoàn cảnh sáng tác . Chẳng phải đó là những nét độc đáo mà Hữu Thỉnh đã đem đến cho một thi đề tưởng đã quá ư quen thuộc hay sao ? Từ thơ tạo vật. Cũng như thế.Tự dưng. đủ vững trãi đối đầu với mọi ba động. mọi cú giáng của cuộc đời : Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. Hèn chi. Bước sang thu. Nhưng. giờ vào thu đã tự cho phép mình được dềnh dàng. Sang thu đã lẳng lặng thành thơ cuộc đời ! Chu Văn Sơn . khi nhìn trong tương quan khác. thông điệp nghệ thuật của một tác phẩm không chỉ cất lên từ những gì thuộc nội bộ văn bản. mà còn vang lên cả từ tương quan giữa văn bản với những thứ bên ngoài vốn thiết thân với nó nữa. Điều này ngẫu nhiên chăng ? vô nghĩa chăng ? Không hẳn. hàng cây trẻ hồi nào giờ đã đứng tuổi. cùng diễn tả nhịp vận động chầm chậm. thì từ khổ thứ hai đã bảng lảng cái bóng đời. ý ngầm của kẻ viết vừa khó phát lộ vừa khó gói ghém. cái lớp nghĩa thế sự bảng lảng này còn tỏ hơn nữa. Mùa thu đâu chỉ có biến thiên. "dềnh dàng" đã khó ưa. Thì ra. lớp nghĩa thời sự vốn khuất mình không thể phát sáng được. xu thời nào đó nữa ấy chứ ? Đến khổ thứ ba. Nhìn bài thơ trong tương quan với thời điểm ấy. "Dềnh dàng" đâu chỉ nói về nét riêng của dòng chảy đã chậm hơn khi con sông vào thu. Mùa thu còn là chuyện trưởng thành. Trong thực tế. tự dưng chúng ta thấy các hình ảnh đó đây nhấp nháy lên những nghĩa khác : nghĩa thế sự. Một cái kết quá là khôn ngoan. Đặc biệt từ khổ hai trở đi. Sự từng trải đã giúp cây trưởng thành. bao tủi sầu yếu đuối. Chim bắt đầu vội vã có phải chỉ đơn thuần nói về các loài chim lúc sang thu đang gấp gáp bay đi lánh rét không thôi ? Xem ra. nhưng lòng vẫn còn bao nhiêu nắng. ở nhiều lần in cũng ghi rõ như vậy. Không có nó. căn cứ quan trọng nhất là văn bản.

Chỉ đến khi bắt đầu cầm bút ngồi trước mặt giấy.. cái độc đáo riêng của một hồn thơ sâu lắng.Phân tích bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh (Bài tham khảo) Có lẽ vì nàng thu "thơ mộng muôn thủa" luôn có xu hướng "rủ rê" ngòi bút theo những lối mòn quen thuộc của truyền thống thơ thu. liễu. Nhưng hương ổi "thơm" như thế nào thì thi sĩ hoàn toàn không miêu tả. tôi mới thấy đề tài này thật là khó" Tại sao lại có nghịch lí trong kinh nghiệm của người sáng tác như vậy? Có lẽ vì nàng thu "thơ mộng muôn thủa" luôn có xu hướng "rủ rê" ngòi bút theo những lối mòn quen thuộc của truyền thống thơ thu. sắc nước... một tác giả đã nhận định: "Đề tài "Mùa Thu" bao giờ cũng có vẻ là dễ viết. tác giả đã tự xác định một thời điểm miêu tả: thời điểm giao mùa..Hữu Thỉnh hầu như khơi gợi cảm giác về mùa trong trạng thái mơ hồ của tạo vật. không phải cuối thu.. Đặc biệt ở góc độ miêu tả tạo vật.. hay đám mây cũng không tô điểm cho phong cảnh thu bằng những gam màu đặc trưng của nó. Se gợi một động thái. Làn sương giăng phủ ngõ thôn chẳng được đặc tả ở mức độ (mù mịt) hay màu sắc (trắng mờ). Không hề có một từ định tính để miêu tả thế giới thu. Mà hút theo những con đường dằng đặc đã định hình trước đó là đến tử lộ của văn chương. Thành công nổi bật nhất của bài cũng là ở một hệ thống những động từ miêu tả rất giàu cảm giác: "phả". khi bầu trời xanh ngắt lơ lửng những tầng cao. Dòng sông. Có gió. Đây mùa thu tới (Xuân Diệu). Ngay từ tiêu đề. "se". Mà hút theo những con đường dằng đặc đã định hình trước đó là đến tử lộ của văn chương. cái tứ kết buộc hệ thống hình ảnh trong bài cũng chỉ gói gọn trong chút "chớm" mỏng manh đó.Sang thu nghĩa là mới chớm thu thôi. "chùng chình" "dềnh dàng" "bắt đầu vội vã" "vắt . hơn là gợi một cảm giác. Chùm thơ thu (Nguyễn Khuyến).. Có hương ổi. nhạy cảm khi mùa thu tới. nhất là những ngòi bút thơ: hễ động bút là mùa thu cứ chực đổ ùa ra trên mặt giấy. mùi hương vừa đặc trưng cho mùa vừa đặc trưng cho làng thôn ngõ xóm. cánh chim. Mùa thu dường như luôn luôn nấp sẵn trong ngòi bút của chúng ta.. "Sang thu" của Hữu Thỉnh xuất hiện khi trước nó đã có rất nhiều bài thơ nổi tiếng đông tây kim cổ: Thu hứng (Đỗ Phủ). khi nắng trời đã nhuộm đỏ lá bàng. hay khi cái rét mùa đông đã lẩn vào trong gió. Truyền thống thơ thường kiến trúc ngôi nhà thu bằng những chất liệu quen thuộc như cúc. Nói về đề tài mùa thu. ngô đồng hay màu trời.. Đó không phải là chính thu.. nhưng gió se chứ không phải là gió lạnh... Nhưng nó vẫn có cái hay. Tưởng như với đề tài thơ mộng muôn thuở này có thể dễ dàng chắp bút.

.. mà ở cả chút ngỡ ngàng bâng khuâng của lòng người: "Bỗng nhận ra hương ổi". Dòng nước thu vốn trong trẻo và sâu hút làm người ta khó mà thấy rõ được sự chuyển động nó nên cảm giác sông lững lờ trôi cũng rất hiện thực. Chính các từ "bất ngờ". Tinh tế và sống động sao một buổi sáng chớm thu. mưa. "Chùng chình" trước hết gợi tả chính xác những làn sương như ngưng lại và nhẹ nhàng tỏa lan ngõ xóm.. những cánh chim vội vã tìm về phương ấm áp. được gọi một cách hình ảnh là "hàng cây đứng tuổi".. Song thời điểm chớm thu không phải chỉ hiển hiện ở những dấu hiệu mơ hồ trong trạng thái biến chuyển của cảnh vật. Miền kí ức tuổi thơ được đánh thức bởi mùi hương ổi. bởi ngõ xóm thân quen ấy. hàng cây tượng trưng cho con người từng trải mà bao dâu bể biến đổi không còn đáng ngạc nhiên. tôi chợt thấy nhớ rất nhiều những năm tháng đã qua của mình. sương như người khách ngập ngừng nơi đầu ngõ. "Hình như thu đã về".. Cảnh như sâu lắng hơn bởi liên tưởng suy tư về mùa thu đời người. hệ thống động từ toàn bài còn đặc sắc ở chỗ. duyên dáng nối hai mùa là một liên tưởng thực sự độc đáo. Nét độc đáo nhất của bài . sấm chớp.nửa mình". khi đọc bài thơ này. không còn dữ dội nữa.. Tiếp tục thể hiện những dấu hiệu mùa thu rõ rệt hơn nhưng ý nghĩa của khổ cuối không chỉ dừng lại ở đó: Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi Con người cảm thấy biết bao biểu hiện khác biệt của thời tiết khi mùa thu tới: mưa và sấm thưa dần. tất cả các dấu hiệu của mùa hạ vẫn còn nhưng đã giảm dần mức độ. hay là những vang động của cuộc đời? Trong tương quan ấy. Hàng cây như đã quá quen với nắng lửa mưa giông. Song trên hết. Không hiểu sao. Và có lẽ cũng nhờ giọng điệu êm nhẹ dễ cuốn người đọc vào dòng cảm xúc. gió se lại bởi chút lạnh xa xăm. "đứng tuổi" khiến ý nghĩa của câu thơ không dừng lại ở nét nghĩa tả thực mà có chiều sâu hơn. suy nghĩ tự nhiên của tác giả.. Sang thu. nó không chỉ miêu tả chính xác trạng thái của tạo vật mà còn thổi vào tạo vật những cảm giác rất người. Đám mây như tấm khoăn voan của người thiếu nữ. Nắng.. cường độ...

Nguyễn Quáng Sáng sinh năm 1933 ở An Giang.một cô bé nhỏ mới tám tuổi nhưng nhất quyết không nhận người khác làm bố. Đây xứng đáng là một bài thơ thu hay trong thế giới thi ca! Phân tích tình cảm cha con trong truyện "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng wwwkimson | 19 December. cho dù bị đánh.Có người nhận xét rằng "tình phụ tử không thể ấm áp và đẹp đẽ như tình mẫu tử". Vì lòng thương con. 2010 11:48 Có câu nói: "Những tình cảm đẹp sẽ là động lực mạnh mẽ trong tâm hồn mỗi người!"Vì lòng yêu cha.xoay quanh những câu truyện đời thường nhưng ý nghĩa. Câu truyện xoay quanh tình huống gặp mặt của bé Thu và ông Sáu.Chiếc lược ngà viết năm 1966 tại chiến trường Nam Bộ chống Mỹ . khẳng định nghệ thuật miêu tả tâm lý đặc sắc.là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Nguyễn Quang Sáng. vĩnh cửu dù trong chiến tranh.mộc mạc nhưng sâu sắc.Các tác phẩm chính là Chiếc lược ngà(1968).một người chiến sỹ dù ở sa trường vẫn luôn cặm cụi làm một chiếc lược để tặng đứa con gái bé bỏng.Có lẽ vì sinh ra va hoạt động chủ yếu ở miền Nam nên các tác phẩm của ông hầu như chỉ viết về cuộc sống và con người Nam Bộ.Thời kỳ kháng chiến chống Pháp ông tham gia bộ đội và hoạt động ở chiến trường Nam Bộ.là những hình ảnh chính xác và giàu sức gợi tạo nên một bức tranh thu giản dị mà sống động. có thể bạn sẽ phải có cái nhìn khác mới mẻ và chân thực hơn.Mùa gió chướng(1975). Song nếu đọc truyện ngắn "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng.Nguyễn Quang Sáng có lỗi viết văn giản dị.Khi ông Sáu đi kháng chiên chống Pháp.xây dựng tình huống bất ngờ và ca ngợi tình cha con thắm thiết..Sau năm 1945. hơn thế lại ca ngợi tình cha con thiêng liêng..lúc đó bé . ông tập kết ra Bắc và bắt đầu viết vănn.. Câu chuyện khắc họa hình ảnh một nhân vật bé Thu đầy ấn tượng và tinh tế.Dòng sông thơ ấu(1985).Vẫn viết về một đề tài dường như đã cũ song truyện mang nhiều giá trị nhân văn sâu sắc.

bướng bỉnh và gan góc.dù là bị mẹ quơ đũa dọa đánh. được tác giả khắc họa hết sức tinh tế và nhạy bén.Trong tâm trí bé Thu chỉ có duy nhất hình ảnh của một người cha "chụp chung trong bức ảnh với má".Có người cho rằng tác giả đã xây dựng tính cách bé Thu hơi "thái quá".Trước khi nhắm mắt ông chỉ kịp trao cây lược cho người bạn nhờ chuyển lại cho con mình. Đến khi bé Thu nhận ra cha mình thì cũng là khi ông Sáu phải ra đi.thẳng thắn .không phải bởi thời gian đã làm ông Sáu già đi mà do cái thẹo trên má. dấu tích của chiến tranh đã hằn sâu làm biến dạng khuôn mặt ông Sáu.Người cha ấy không giống ông Sáu.bộc lộ phần nào đó tính cách cứng cỏi ngoan .khi mà trong mọi tình huống em cũng nhất quyết không gọi tiếng "Ba" .Những ngày chiến đầu trong rứng. ông Sáu dùng mọi cách để gần gũi nhưng con bé vẫn không chịu gọi một tiếng "Ba".nhưng điều khiến người đọc phải bất ngờ là sự nhất quán trong tính cách của bé.là một cô bé giàu cá tính.Nguyễn Quang Sáng đã khéo léo xây dựng nhiều tình huống thử thách cá tính của bé Thu.dù là bị dồn vào thế bí.nó còn quá bé để có thể biết đến sự khốc liệt của bom lửa đạn.bé Thu luôn bộc lộ một con người kiên quyết .Bé Thu gây ấn tượng cho người đọc về một cô bé dường như lì lợm đến ghê gớm.mạng mẽ.nhiễu sách mà là sự kiên định. Hình ảnh bé Thu là nhân vật trọng tâm của câu chuyện.biết đến cái cay xè của mùi thuốc súng và sự khắc nghiệt của cuộc sống người chiến sỹ.Thu chưa đầy một tuổi.Song bé Thu lại không chịu nhận cha vì vết thẹo trên má làm ông Sáu không giống như bức ảnh chụp chung với má.Cái cảm giác đó không đơn thuần là sự bướng bỉnh của một cô bé đỏng đảnh.Trong ba ngày ở nhà.hay khi hất cái trứng mà ông Sáu gắp cho xuống. Ông hứa sẽ mang về tặng con một cái lược ngà.Vết thẹo.dù là bị ông Sáu đánh.cuối cùng khi ông Sáu tức giận đánh một cái thì bỏ về nhà bà ngoại.Khi ông có dịp thăm nhà thì con gái đã lên 8 tuổi.song thiết nghĩ chính thái độ ngang ngạnh đó lại là biểu hiện vô cùng đẹp đẽ mà đứa con dành cho người cha yêu quý.có lập trường bền chặt.Chiếc lược làm xong chưa kịp trao cho con gái thì ông đã hi sinh.Có lẽ trong hoàn cảnh xa cách và trắc trở của chiến tranh. ông cặm cụi làm chiếc lược cho con gái.

Nhưng xét cho cùng.nhưng ở khía cạnh khác cô bé vẫn mong được yêu quý vỗ về.vào cái giây phút mà cha con phải tạm biệt nhau.chăm lo cho nó.với tất cả nét hồn nhiên.Tình cha con trong Thu giữ gìn bấy lâu nay.dỗ dành.cái cá tính cố chấp một cách trẻ con của bé Thu được tác giả khắc họa vừa gần gũi.cố làm cho dây lòi tói khua rổn rang .giờ trỗi dậy.săn sóc.Khi bị ba đánh.giữa một bên là sự cứng cỏi.thật khó để phủ nhận bé Thu là đứa bé giàu tính cảm.cưng nựng nó.Khi đến ngày ông Sáu phải .cô bé ấy có bướng bỉnh.làm cho nó một món đồ chơi kể từ khi nó bắt đầu làm quen với cuộc sống.gan góc.khua thật to.khi mà bé Thu nhận ra cha.Có lẽ co bé muốn mọi người trong nhà biết bé sắp đi .dẫu có vẻ như cứng rắn và mạnh mẽ trước tuổi.rồi lấy dầm bơi qua sông".bé Thu "cầm đũa gắp lại cái trứng cá để vào chén rồi lặng lẽ đứng dậy.mạnh mẽ thế nào thì Thu vẫn chỉ là một đứa trẻ mới 8 tuổi.cao lớn nhường nào.cường của cô gian liên giải phóng sau này.Song khi "Chiều đó.vừa tinh tế.mẹ nó sang dỗ dành mấy nó cũng không chịu về".Nhà văn tỏ ra rất am hiểu tâm lý của trẻ thơ và diễn tả rất sinh động với tấm lòng yêu mến và trân trọng một cách đẹp đẽ.mở lòi tói.có vòng tay rộng để ôm nó vào lòng ra sao?Tình cảm mãnh liệt trong nó ngăn không cho nó nhận một người đàn ông lại kia làm bố.dù người cha ấy chưa hề bồng bế nó. Ở đoạn cuối.Có cảm giác bé Thu sợ ông Sáu sẽ nhìn thấy những giot nước mắt trong chính tâm tư của mình? Hay bé Thu dường như lờ mờ nhận ra mình có lỗi?Lại một loạt hành động tiếp theo "Xuống bến nó nhảy xuống xuồng.Có ai ngờ một cô bé không được gặp cha từ năm 1 tuổi vẫn luôn vun đắp một tình yêu bền bỉ và mãnh liệt với cha mình.mà chạy ra vỗ về.song chắc không ít lần nó đã tự tưởng tượng hình ảnh người cha nó tài giỏi nhường nào.bước ra khỏi mâm".già giặn hơn tuổi. ngây thơ của con trẻ.Bé Thu bỏ đi lúc bữa cơm nhưng lại có ý tạo tiếng động gây sự chú ý.Dù như thế thì bé Thu vẫn chỉ là một đứa trẻ 8 tuổi hồn nhiên.thiêng liêng những tâm tư tình cảm vô giá ấy.Có một sự đối lập trong những hành động của bé Thu.tình cảm có sâu sắc.Nó gần như chưa có chú ấn tượng nào về cha.

Ông Sáu càng muốn gần gũi thì dường như sự lạnh lùng.Sau ngần ấy năm tham gia kháng chiến."."Nó hôn ba nó cùng khắp.hôn cả vết thẹo dài trên má của ba nó nữa".Ngòi bút nhà văn khẳng định một nhân vật giảu tình cảm.Còn gì đau đớn hơn một người cha giàu lòng thương con mà bị chính đứa con gái ấy từ .ngây thơ:Nhân vật bé Thu.hôn cổ.Tiếng kêu "Ba" từ sâu thẳm trái tim bé Thu.nó bỗng kêu hét lên "Ba."vừa kêu vừa chạy xô đến nhanh như một con sóc.lúc đứng tựa cửa và cứ nìn mọi người vây quanh ba nó.Nó không nén nổi tình cảm như trước đây nữa.tiếng gọi mà ba nó tha thiết được nghe một lần.hôn vai.hình ảnh ông Sáu được giới thiệu là người lính chiến tranh.Nó hôn tóc.Bên cạnh hình ảnh bé Thu.bỏ lại gia đình. ông Sáu vẫn luôn nung nấu khao khát cháy bỏng là được gặp con và nghe con gọi một tiếng cha.Nhưng cái ngày gặp lại con thì lại nảy sinh một nỗi éo le là bé Thu không nhận cha.Tiếng gọi ấy không chỉ khiến ba nó bật khóc mà còn mang một giá trị thiêng liêng với nó..nó cũng muốn chạy lại và ôm hôn cha nó lắm chứ.và đặc biệt ông là người yêu con tha thiết.làm nó cứ đứng nguyên ở ấy.nhưng lại có cái gì chặn ngang cổ họng nó.Và rồi đến khi cha nó chào nó trước khi đi.dường như nó thèm khát cái sự ấm áp của tình cảm gia đình .có cảm giác mọi tình cảm trong lòng bé Thu bỗng trào dâng.kiên quyết nhưng vẫn hồn nhiên.có cá tính mạnh mẽ.quê hương.bướng bỉnh của con bé làm tổn thương những tình cảm da diết nhất trong lòng ông.Bao nhiêu mơ ước.khao khát như muốn vỡ òa ra tring một tiếng gọi cha.truyện ngắn "Chiếc lược ngà" ca ngợi tình cha con sâu đậm mà đẹp đẽ.con bé cứng cỏi mạnh mẽ ngày hôm nào lại "như thể bị bỏ rơi".Lần đầu tiên nó cảm nhận mơ hồ về niềm sung sướng của một đứa con có cha.vì nhiệm vụ cao cả mà phải tham gia chiến đấu.. ước mong cha nó sẽ nhận ra sự có mặt của nó.nó chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó"."lúc đứng ở góc nhà. Không chỉ khắc họa thành công nhân vật bé Thu.đi.Dường như bé Thu đã lớn lên trong đầu óc non nớt của nó.tiếng gọi ba gần gũi lần đầu tiên trong đời nó như thể nó là đứa trẻ mới bi bô tập nói.tiếng gọi mà ba nó đã dùng mọi cách để ép nó gọi trong mấy ngày qua.

"Khi ông Sáu tùm được khúc ngà sung sướng như trẻ con vớ được quà".chối.Tình cảm của ông sáu khiến người ta phải thấy ấm lòng .chẳng làm gì được cho con.móc lấy cây lược.thì có thể ông Sáu và bé Thu sẽ có nhiều thời gian vui vẻ..nên nhân những ngày này ông muốn bù đắp cho con phần nào.hạnh phúc.Tất cả tình yêu.mỉ.cao cả và mãnh liệt hơn biết bao khi ông tự tay làm chiếc lược ngà cho con.đưa cho bác Ba và nhìn một hồi lâu..chỉ có một ánh mắt với niềm ước nguyện cháy bỏng mong người bạn của mình sẽ là người thực hiện nốt lời hứa duy nhất của mình với con.Có thể coi việc bé Thu hất cái trứng ra khỏi chén như một ngòi nổ làm bùng lên những tình cảm mà bấy lâu nay ông dồn nén.Nhưng đối với người cha thì đó là mơ ước đầu tiên và duy nhất."Một loạt hành động cảm động như khẳng định tình cha con sâu đậm.dù chỉ sáng tạo môt tác phẩm duy nhất trong đời.song lại rơi khi lần đầu tiên ông cảm nhận được sự ấm áp của cha con thực sự!("Không ghìm được xúc động và không muôn cho con thấy mình khóc."Ba về!Ba mua cho con một cây lược nghe ba!".anh Sáu một tày ôm con." Ông thận trọng tỉ.quen với cái chết cận kề lại là người vô cùng yếu mền trước con gái mình.nỗi nhớ con dồn cả vào công việc làm chiếc lược ấy.Lòng yêu con đã biến một người chiến sỹ trở thành một nghệ nhân sáng tạo tài tình.Cuối truyện có chi tiết ông Sáu đưa tay vào túi.Những giọt nước mắt hiếm hoi của một cuộc đời từng trải nhiều gian khổ vất vả.chứa chất trong lòng.có lúc lại thương xót..giá gì bé Thu nhận ra ông Sáu sớm hơn.Tình cảm ông Sáu dành cho bé Thu trở nên thiêng liêng.có lúc dồn nén.Giá gì không có cái bi kịch ấy.tiếng gọi muộn màng nhưng lại có ý nghĩa đẹp đẽ! Ai có thể ngờ được một người lính dạn dày nơi chiến trường.có lúc lại "mừng mừng tủi tủi" cho ông Sáu khi mà bé Thu cất tiếng gọi "Ba".Nhưng sợ rằng một câu truyện như vậy sẽ chẳng thể gây được cảm động cho người đọc với những xúc cảm khác nhau."Ông gò lưng khắc từng nét.một tay rút khăn lau nước mắt").". đó là mong ước đơn sơ của con gái bé bỏng trong giây pút cha con từ biệt.Có lẽ ông biết rằng mình cũng không đúng vì suốt bảy năm trời chẳng thể về thăm con. Ông Sáu hi sinh mà không kịp trăn trối điều gì..cho nên nó cứ thôi thúc trong lòng ông. Ông nâng niu chiếc lược như nâng niu đứa con bé nhỏ của mình.

người người xa nhau vĩnh viễn. Người mất.chiến tranh khiến cuộc gặp gỡ của hai cha con vô cùng éo le.chiến tranh làm khuôn mặt ông Sáu biến dạng.và là minh chứng chứng kiến lòng yêu thương vô bờ bến của ông Sáu với con. (Nhan đề của chuyện cũng là "Chiếc lược ngà"!) Cái mất mát lớn nhất mà thiên truyện ngắn đề cập là những người đã khuất.bất khuất. Đó thật sự là tội ác.nha văn mới có .lòng căm thù đã biến Thu trở thành một cô giao liên dũng cảm.rồi một lần nữa chiến tranh lại khắc nghiệt để ông Sáu chưa kịp trao chiếc lược ngà đến tận tay cho con mà đã phải hi sinh trên chiến trường.Chính chiến tranh đã làm cho con người phải xa nhau.là hiện hữu của tình cha con bất tử giữa ông Sáu và bé Thu. "Chiếc lược ngà" như một câu chuyện cổ tích hiện đại.phải là người từng trải.thành công trong việc xây dựng hình thượng bé Thu và gửi gắm thông điệp đẹp về tình cha con.người còn nhưng kỷ vật duy nhất. đơn sơ mà đằm thắm.bị thử thác.là tổ ấm gia đình không còn trọn vẹn.Chiếc lược ngà là kết tinh tình phụ tử mộc mạc.kỳ diệu.sống hết minh vì cách mạng kháng chiến của quê hương.và cũng là bài ca đẹp tồn tại vĩnh cửu của tình cha con.nhân hậu mà rất kiên cường.gắn bó máu thịt với những con người giàu tình yêu.chiếc lược ngà vẫn còn ở đây.và cảm động sâu sắc.làm nhà nhà li tán.Có thể chiếc lược ấy chưa chải đượcmais tóc của bé Thu nhưng lại gỡ rối được tâm trạng của ông.(Người đọc có thể bắt gặp tình huống này một lần nữa ở truyện "Chuyện người con gái Nam Xương").Song cái chúng ta thấy lại không có sự bi lụy ma là sức mạnh.gạch nối giữa cái mất mát và sự tồn tại.những đau thương mất mát mà chiến tranh tàn bạo đã gây ra. đã gắn bó với cuộc đời con người mất mát xích lại gần nhau để cung đứng lên hát tiếp bài ca chiến thắng.mạnh mẽ.Câu chuyện như một lời tố cáo chiến tranh phi nghĩa gây đổ máu vô ích. Chiếc lược ngà xuất hiện đánh dấu một kết cấu vòng tròn cho câu chuyện.Nhân vật ông Ba-người kể chuyện hay chính là nhà văn Nguyễn Quang Sáng.

cảm động! Chiến tranh là hiện thực đau xót của nhân loại.và cả tình của một người cha với con gái.như nhân vật bé Thu.thể nhập hồn được vào các nhân vật. .bất ngờ.tình yêu đôi lứa.tình cảm gia đình.có những thứ tình cảm đẹp vẫn nảy nở: tình đồng chí.sáng tạo nhiều hình tượng với các chi tiết sinh động.với những con người giàu tình cảm và đẹp đẽ.hơn nữa lại có giọng văn dung di.Truyện ngắn "Chiếc lược ngà" là một áng văn bất hủ ca ngợi tình phụ tử giản dị mà thiêng liêng.nhưng từ chính trong gian khổ khốc liệt.

Kể về làng chợ Dầu. Ông cảm thấy đâu đớn và nhục nhã vì cái làng chợ Dầu yêu quý của mình theo giặc. Cổ ông lão " nghẹn ắng lại. mỗi khi khoe về làng là ông khoe về những ngày khởi nghĩa dồn dập. ông khổ tâm day dứt khôn nguôi... ông Hai suốt ngày ra trụ sở để nghe ngóng tin tức về làng chợ Dầu và ông nghe tin cả làng ông Việt gian theo tây. Ông tự hào. Ông Hai yêu cái làng chợ Dầu của ông thật đậm đà.. Ông còn tự hào về cái sinh phần của tổng đốc làng ông. nhỏ : cây đa. gắn bó với nông dân và nông thôn. Truyện ngắn "Làng" là một trong những truyện ngắn hay nhất của Kim Lân đc viết trong thời kì đầu của cuộc khánh chiến chống Pháp (1948). không có lấy một hạt thóc đất. Và từ đó. Tình cảm và ý nghĩa này đã trở thành phổ biến ở mỗi người nông dân VN ta trong những ngày đầu chống Pháp. Nhưng khi cách mạng thành công. những ụ. Xa làng ông mang theo tất cả nỗi niền thương nhớ. vinh dự vì làng mình có cái nét độc đáo. những hào. Tháng 5 ngày 10 phơi rơm và thóc tốt thượng hạng. Tới đây. tưởng như không thể thở được. yêu làng xóm. tha thiết . Đây là một tác phẩm độc đáo viết về lòng yêu nước của ông Hai Tu. Tự hào và yêu nơi " chôn rau cắt rốn" của mình trở thành một truyền thống và tâm lý chung của mọi người nông dân thời bấy giờ. da mặt tê rân rân" ông lão lặng đi.. yêu miền quê trở nên lòng yêu TQ ".. Vì vậy. Ông nguyền rủa bọn theo Tây : "chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã . nên lúc tản cư. sân đình. đường trong làng lát toàn bằng đá xanh. ông đã có sáng tác đăng báo từ trước cách mạng tháng 8. lắm công trình không để đâu hết. giếng nướ. Có thể tình yêu nước của họ bắt nguồn từ cái đơn giản. là chợt nhớ đến câu nói bất hủ của nhà văn I-li-a Ê-ren-bua : "lòng yêu nhà. Kim Lân hầu như chỉ viết về sinh hoạt nông thôn và cảnh ngộ của người nông dân. có bề dày lịch sử. nó đã giúp ông hiểu dc sự sai lầm của mình. yêu làng sâu sắc của ông. cuộc đời và số phận của ông Hai thật sự gắn bó với buồn vui của làng. sầm uất. Là nhà văn am hiểu sâu sắc. trời mưa đi từ đầu làng đến cuối xóm bùn không dính đến gót chân. những buổi tập quân sự có cụ râu tóc bạc phơ cũng vác gậy đi tập. ông buộc phải xa làng. 2010 11:49 Kim Lân tên thật là Nguyễn Văn Tài sinh năm 1921. Quả thật. yêu đến nỗi đi đâu ông cũng khoe về cái làng của ông. Chính cái tình huống ngặt nghèo khi giặc tràn vào làng. lòng yêu nước này xuất phát từ tình yêu quê hương.Kim Lân wwwkimson | 19 December. ông nói một cách say sưa mà không cần biết người nghe có chú ý hay không.Phân tích "Làng" . Những ngày ở làng Thắng. và nâng cao lên đó chính là : tình yêu đất nước. Là nhà văn chuyên viết truyện ngắn. quê ở Hà Bắc. Ông khoe làng ông có nhà ngói san sát. Ông còn khoe cả những hố .

bên cạnh đó Kim Lân còn thành công trong việc miêu tả tâm lý nhân vật. suốt ngày ru rú trong nhà và nghe ngóng tin tức. Ông hỏi con: "con ủng hộ ai?" Thằng bá giơ tay mạnh bạo và rành rọt: " Ùng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm". Cũng chình từ lúc ấy. Khi biết làng bị tình nghi theo giặc thì ông đâu khổ. tiêu biểu cho tầng lớp nông dân VN sau cách mạng tháng 8. Truyện "Làng" là một tác phẩm khá thành công khi viết về lòng yêu nước. ông ấy cho biết. hả hê. Lời nói của ông hai đúng là lời nói của những người nông dân thời bấy giờ." Có thể nói với ông Hai.. làng và nước bay giờ đã trở thành đối địch. xấu hổ tan biến. mọi người một lòng theo Bác. hả hê: " bác Thứ đâu rồi ! Bác Thứ làm gì đấy ? Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ. Diễn biến tâm lý của ông Hai từ đầu đến cuối truyện thật cảm đông. Kim Lân đã thể hiện được tài năng của mình qua tác phẩm này. một trong những người dân bấy giờ. một tin khác lại đính chính rằng làng ông không theo giặc. Kim Lân rất thành công trong việc khắc họa hình ảnh của ông Hai. Nhưng trong đó. Ông đi từ đầu làng đến cuối xóm khoe cái tin làng mình không theo giặc. miêu tả sự phát triển tâm lý nhân vật như vậy. Mọi đau khổ. Kim Lân thật thành công trong nghệ thuật xây xựng truyện. Hai tình cảm này đã dẫn đến cuộc xung đột nội tâm trong lòng ông. Niềm vui vì làng không theo giặc đã choáng hết tâm trí ông. Láo ! Láo hết ! toàn là sai sự mục đích cả" Qua lời khoe củ ông Hai. tủi nhục. Họ đã đặt tình yêu đất nước lên trên tình yêu làng. Thay vào đó là nỗi vui mừng. Cái lòng của bố con ông là thế đấy "chết thì chết có bao giờ dám đơn sai" Thế rồi. kể cả những từ dung sai: "bác Thứ đâu rồi. ông không dám đi đâu hết. khoe cả cái việc nhà ông bị đốt cháy một cách sung sướng. Quả thật. cái tin làng chợ Dầu chúng tôi đi Việt gian ấy mà. sung sướng.. Xây dựng được những chi tiết ấy. cái tin. Yêu làng đến nỗi đi đâu cũng khoe về làng.thế này". nhưng làng theo Tây thì phải thù. tình yêu đất nước được ông Hai đặt lên trên hết. yêu làng của người nông dân VN thời kháng chiến chống Pháp. ông sung sướng. Đọc tác phẩm giúp ta hình dung được một thời kỳ chống Pháp sôi nổi của nhân dân. Đốt nhẵn ! ông chủ tịch làng tôi vừa mới lên trên này cải chính. chất phác. nhất là nghệ thật sử dụng ngôn ngữ nhân vật mà ông Hai là điển hình. Những nỗi lo âu. Đến khi mụ chủ nhà đến báo không cho gia đình ông ở nữa. ông thấy tuyệt đường sinh sống và ông nảy ra ý định: "hay là quay về làng ?" nhưng rồi ý nghĩ đó lập tức bị ông lão phản đối ngay vì : " làng thì yêu thật.. và khi biết làng mình không theo giặc. Láo ! Láo hết ! toàn là sai sự mục đích cả". theo Đảng khánh chiến đến . Phải thực sự am hiểu sâu sắc về con người. đơn giản. Kim Lân đã chứng tỏ được tài nghệ của mình. Trò chuyện với cn như là để thanh minh cho làng mình. thậm chí còn khoe cả tin nhà mình bị đố cháy một cách vui sướng. điều làm ta cảm động đó là ông không hề tiếc hay buồn khi ngôi nhà của ông bị đốt . nhất là tâm lí của người dân thì Kim Lân mới diễn tả đúng tâm trang nhân vật như vậy. buồn tủi đã được rũ sạch.. nỗi niềm và tâm sự của ông được thể hiện trong những lời trò chuyện của ông với đứa con út. trong những ngày này.

c. 2.cùng. .. đó là niềm tự hào sâu sắc về làng quê. làm gì mà thằng Tây không bước sớm". Truyện nhanh chóng được khẳng định vì nó thể hiện thành công một tình cảm lớn lao của dân tộc.. thông qua một con người cụ thể. tinh thần kháng chiến. ông xấu hổ lảng ra về. Với người nông dân thời đại cách mạng và kháng chiến thì tình yêu làng xóm quê hương đã hoà nhập trong tình yêu nước. Tình yêu làng gắn bó sâu sắc với tình yêu nước của ông Hai bộc lộ sâu sắc trong tâm lí ông khi nghe tin làng theo giặc. in rõ cá tính chỉ riêng ông mới có. Dàn ý: Kim Lân thuộc lớp các nhà văn đã thành danh từ trước Cách mạng Tháng 8 .. tình yêu nước.". rồi ông lo "cái chòi gác.. tâm lí chung ấy trong sự thể hiện sinh động và độc đáo ở một con người. Nghe họ chì chiết ông đau đớn cúi gầm mặt xuống mà đi. . ngày mai dăm khẩu. trên số đầu tiên của tạp chí Văn nghệ ở chiến khu Việt Bắc.Thân bài 1. . tích tiểu thành đại. không tin không được. ông nhớ quá cái khong khí "đào đường.. thích bìh luận." đã xong chưa? .. chỗ này giết một tí. từ lâu đã am hiểu người nông dân. náo nức trước tin thắng lợi ở mọi nơi "Cứ thế. . có lẽ vì vẫy mà cuộc chiến của ta đã dành được thắng lợi vẻ vang. Thành công của Kim Lân là đã diễn tả tình cảm. những đường hầm bí mật. b.Khi mới nghe tin xấu đó. Tình yêu làng. một bản chất có tính truyền thông trong ông Hai. xẻ hào.Được cách mạng giải phóng. Truyện ngắn Làng biểu hiện một tình cảm cao đẹp của toàn dân tộc. Nhưng khi người ta kể rành rọt. ở ông Hai tình cảm chung đó mang rõ màu sắc riêng. khuân đá.Truyện ngắn Làng được viết và in năm 1948. Sau cách mạng.Tâm lí ham thích theo dõi tin tức kháng chiến. chưa tin.Cái làng đó với người nồn dân có một ý nghĩa cực kì quan trọng trong đời sống vật chất và tinh thần. tình cảm quê hương đất nước.Ông hay khoe làng. ông sững sờ. hôm nay dăm khẩu. chỗ kia giết một tí. B. người nông dân với bản chất truyền thống cùng những chuyển biến mới trong tình cảm của họ vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. vê việc xây dựng làng kháng chiến của quê ông.. cả súng cũng vậy. nhân vật ông Hai. ông tự hào về phong trào cách mạng của quê hương. Đi kháng chiến. Ông gắn bó với thôn quê. a. Phải xa làng. đắp ụ. ông tha thiết muốn thể hiện tinh thần kháng chiến của người nông dân . . ông đã có những chuyển biến mới trong tình cảm. đi theo kháng chiến. Tình cảm đó vừa có tính truyền thống vừa có chuyển biến mới.1945 với những truyện ngắn nổi tiếng về vẻ đẹp văn hoá xứ Kinh Bắc..

+ Qua đó. nhìn thấy các con. Thực chất đó là lời thanh minh với cụ Hồ. Khong khí nặng nề bao trùm cả nhà. + Ông mong "Anh em đồng chí biết cho bố con ông.Tình cảm đối với kháng chiến. . Nhân vạt ông Hai để lại một dấu ấn không phai mờ là nhờ nghệ thuật miêu tả tâm lí tính cách và ngôn ngữ nhân vật của người nông dân dưới ngòi bút của Kim Lân.Tác giả đặt nhân vật vào những tình huống thử thách bên trong để nhân vật bộc lộ chiều sâu tâm trạng. đối với cụ Hồ được bộc lộ một cách cảm động nhất khi ông chút nỗi lòng vào lời tâm sự với đứa con út ngây thơ. . Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai. Ngôn ngữ của Ông Hai vừa có nét chung của người nông dân lại vừa mang đậm cá tính nhân vật nên rất sinh động. bền vững và vô cùng thiêng liêng : có bao giờ dám đơn sai. với anh em đồng chí và tự nhủ mình trong những lúc thử thách căng thẳng này: + Đứa con ông bé tí mà cũng biết giơ tay thề: "ủng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm!" nữa là ông. . nhưng điểm mặt từng người thì lại không tin họ "đổ đốn" ra thế. Ông luôn hoảng hốt giật mình. Tình cảm đó sâu nặng. Khi cái tin kia được cải chính. gánh nặng tâm lí tủi nhục được trút bỏ. . . Ông giận những người ở lại làng.Về đến nhà. . gợi cảm các diễn biến nội tâm qua ý nghĩ. Tấm lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng với kháng chiến mà biểu tượng của kháng chiến là cụ Hồ được biẻu lộ rất mộc mạc. Cai tin nhục nhã ấy choán hết tâm trí ông thành nỗi ám ảnh khủng khiếp. lại bắt ông phải tin là họ đã phản nước hại dân. Cụ Hồ trên đầu trên cổ xét soi cho bố con ông". hành vi.Tình cảm yêu nước và yêu làng còn thể hiện sâu sắc trong cuộc xung đột nội tâm gay gắt: Đã có lúc ông muốn quay về làng vì ở đây tủi hổ quá.. ông không dám ra ngoài. hắt hủi". . d.Ba bốn ngày sau. ta thấy rõ: Tình yêu sâu nặng đối với làng chợ Dầu truyền thống (chứ không phải cái làng đổ đốn theo giặc). . vì bị đẩy vào bế tắc khi có tin đồn không đâu chứa chấp người làng chợ Dầu.Miêu tả rất cụ thể. chân thành.Việc ông kể rành rọt về trận chống càn ở làng chợ Dầu thể hiện rõ tinh thần kháng chiến và niềm tự hào về làng kháng chiến của ông. lòng trung thành với kháng chiến đã mạnh hơn tình yêu làng nên ông lại dứt khoát: "Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây thì phải thù". 3. bố của nó.Cái cách ông đi khoe việc Tây đốt sạch nhà của ông là biểu hiện cụ thể ý chí "Thà hi sinh tất cả chứ không chịu mất nước" của người nông dân lao động bình thường. càng nghĩ càng tủi hổ vì chúng nó "cũng bị người ta rẻ rúng. ngôn ngữ đối thoại và độc thoại. Nói cứng như vậy nhưng thực lòng đau như cắt. Nhưng tình yêu nước. Nhưng cái tâm lí "không có lửa làm sao có khói". ông Hai tột cùng vui sướng và càng tự hào về làng chợ Dầu.

Truyện ngắn Làng của Kim Lân là một trong những thành công đáng quý. . người đọc thấm thía tình yêu làng. chân thành mà vô cùng sâu nặng.Qua nhân vật ông Hai. yêu nước rất mộc mạc. .Kết bài: .Sự mở rộng và thống nhất tình yêu quê hương trong tình yếu đất nước là nét mới trong nhận thức và tình cảm của quần chúng cách mạng mà văn học thời kháng chiến chống Pháp đã chú trọng làm nổi bật. cao quý trong những người nông dân lao động bình thường.C.

Ðó là một tâm hồn đẹp. nàng nuôi con thơ. Nguyễn Dữ không chú trọng việc miêu tả hình thức. thiếu sáng suốt. gây cách biệt. hiếu thảo nhưng cũng là một người phụ nữ khí khái. không hư danh. Chuyện đời vẫn thế. Con người đẹp. nhà văn đã để cho chính người mẹ chồng ấy nhận xét về tấm lòng hiếu thảo của nàng trước khi bà cụ qua đời: “Sau này trời giúp người lành ban cho phúc trạch. Vũ nương tỏ bày không được thì tự vẫn. Ở tùng thời điểm ấy. Những kẻ như thế xưa nay tùng gây ra bao nỗi . Mối quan hệ với Trương Sinh diễn ra trên bốn thời điểm: khi chồng ở nhà. giàu lòng vị tha. Ngày xưa. nhân vật bộc lộ cá tính của mình. Chuyện tình duyên. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. gian nguy của người chồng trước rồi mới nhận ra sự lẻ loi của mình. Trong con mắt của người mẹ chồng ấy. nhưng căn bản là người chồng mù quáng đa nghi. Tù cách nói đến nội dung của những câu nói hiện lên một Vũ nương dịu dàng. thiếp chẳng dám mong được đeo ấn hầu trở về quê cũ. Nàng nói với chồng: “Lang quân đi chuyến này. loạn li. Bởi vậy. Vấn đề này biết bao nhà văn xưa nay tùng trăn trở. Phần truyền kì vùa làm cho câu chuyện thêm lung linh hư ảo. nhà văn làm nổi bật tính cách nhân vật và thể hiện chủ đề của tác phẩm. số phận của con người lại được định đoạt tù một câu chuyện đùa về một cái bóng. chỉ xin ngày về mang theo được hai chữ bình yên”. nàng là “người lành”. quát giàu ý nghĩa nhân văn. vấn đề mà Chuyện người con gái Nam Xương đặt ra là vấn đề có tính khái. chúng ta chỉ biết Vũ nương là người “có tư dung tốt đẹp”. thân mẫu của Trịnh Trang Công trong Ðông Chu liệt quốc đã gây ra bao chuyện phiền phức dẫn đến cảnh đầu rơi máu chảy chỉ vì bà ghét Trịnh Trang Công khi xưa sinh ngược khiến bà phải đau đớn. tôi muốn nói thực của văn học). Phần thực là cơ sở để xây dựng phần truyền kì (phần thực. khi xa chồng và khi chồng trở về. Nét riêng của Chuyện người con gái Nam Xương là hai yếu tố thực và truyền kì không đan xen vào nhau mà kết cấu thành hai phần. giống giòng tươi tốt… xanh kia quyết chẳng phụ con. Chỗ kì bút của Nguyễn Dữ là đã bắt nắm được một tình huống éo le như vậy. Khi chung sống với nhau. đó là chỗ éo le phức tạp trong đời sống tâm hồn con người. Dường như Nguyễn Dữ đã tập trung những nét đẹp điển hình của người phụ nữ Việt Nam vào hình tượng Vũ nương. Có lẽ đó cũng là bi kịch của muôn đời. Ðến khi người chồng đi chinh chiến trở về nghi oan cho nàng. Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. tự trọng. Người con gái Nam Xương Vũ Thị Thiết là nhân vật chính xuyên suốt hai phần của tác phẩm. một tâm hồn có văn hoá.Ðó chính là bi kịch về số phận con người. Trong văn chương nước ta cũng như thế giới không hiếm những câu chuyện xen những yếu tố truyền kì. chứ không sống “chịu tiếng nhuốc nhơ”. Khi thì cách xủ thế. Khi tiễn chồng đi tòng quân. Trong những ngày xa chồng. thương chồng và giàu lòng vị tha. khi hành động. tính cách của Vũ nương được thể hiện ở lời đưa tiễn. khi thái độ hình ảnh Vũ nương hiện lên là một người trong trắng thuỷ chung. thiết tha với hạnh phúc. sống chết. đẹp một cách có văn hoá. chăm sóc mẹ chồng như mẹ đẻ của mình. cũng như con đã chẳng nỡ phụ mẹ”. Ngòi bút Nguyễn Dữ tỏ ra già dặn. Bằng mối liên hệ giữa hai phần. vùa góp phần làm rõ những yếu tố ở phần thực. biết Trương Sinh là người có tính đa nghi.Phan tich nhan vat Vu Nuong trong chuyen nguoi con gai Nam Xuong Bài 1 : Nghĩ chuyện trên đời kì lạ thật. Phía sau tấn bi kịch của Vũ nương có một cuộc sống chinh chiến. khi chia tay. Mối quan hệ đó diễn ra ở những thời điểm khác nhau. thiết tha với hạnh phúc này phải chết . Nàng nghĩ đến những khó nhọc. khi thông qua lời nói.

An Dương Vương xuống biển… kì lạ mà cũng rất thực. hiện thực của câu chuyện là hiện thực về tấm lòng của nhà văn trước những vấn đề của cuộc sống. Cũng qua đó. Nàng nói với chồng: “Lang quân đi chuyến này. không hư danh. Nàng vùa là nạn nhân nhưng cũng là tác nhân. Âu đó cũng là một bài học sâu sắc của muôn đời vậy. tính cách của Vũ nương được thể hiện ở lời đưa tiễn. một tâm hồn có văn hoá. trở về sống trong Quy động của Nam Hải Long Vương… đó là cuộc sống đời đời. Vũ nương không sống được ở cõi đời thì sẽ sống vĩnh hằng ở cõi tiên. thiết tha với hạnh phúc.một người dương thế . Bài 2 : Người con gái Nam Xương Vũ Thị Thiết có "tư dung tốt đẹp". nhất là người phụ nữ trong xã hội đương thời như Vũ nương. Nàng quả thật là một con người thiện căn. Khi Phan Lang nhắc đến chuyện nhà của tổ tiên thì Vũ nương “ứa nước mắt khóc”. Nhà văn đã tạo ra một cuộc gặp gỡ kì thú giữa Phan Lang . Tất nhiên trong tấn bi kịch này có phần của Vũ nương. nhà văn khẳng định một chân lí nghệ thuật phảng phất như trong các truyện cổ dân gian… Thánh Gióng về trời. thiết tha gắn bó với quê hương đời sống mà không được sống. biết Trương Sinh là người có tính đa nghi. Nói cho cùng. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. Cuộc gặp gỡ ấy đã làm sáng tỏ thêm những phẩm chất của Vũ nương. Tù cách nói đến nội dung của những câu nói hiện lên một Vũ nương dịu dàng. chỉ xin ngày về mang theo được hai chữ bình yên”. Cho nên vấn đề tưởng chùng rất riêng ấy lại là vấn đề điển hình của cuộc sống.. nàng nuôi con thơ. Chồng nàng :Trương Sinh là người có tính đa nghi. Tính cách của nàng và bi kịch như được tô đậm khơi sâu một lần nữa. Nhà văn đã đi sâu khai thác những vẻ đẹp và nỗi đau khổ xót xa phức tạp của tâm hồn con người. thương chồng và giàu lòng vị tha. lấy cái hư làm cái thật. -->cơ sự cũng vì vậy mà nảy sinh. chăm sóc mẹ chồng như mẹ đẻ của mình. Nguyễn Dữ muốn khẳng định một chân lí nghệ thuật: cái Ðẹp là bất tủ. vì nàng là cái Ðẹp. Nàng nghĩ đến những khó nhọc. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận.. Mối quan hệ đó diễn ra ở những thời điểm khác nhau. đổ vỡ trong đời. Trích: Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. Bởi chính nàng đã lấy cái bóng làm cái hình. nhà văn đã để cho chính người mẹ chồng ấy nhận xét về tấm lòng hiếu thảo của nàng trước khi bà cụ qua đời: “Sau này trời giúp . khi xa chồng và khi chồng trở về. khi chia tay. thiếp chẳng dám mong được đeo ấn hầu trở về quê cũ.với Vũ Nương nơi động tiên. nhân vật bộc lộ cá tính của mình. Ở tùng thời điểm ấy. Mối quan hệ với Trương Sinh diễn ra trên bốn thời điểm: khi chồng ở nhà. Khi chung sống với nhau.Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. Khi tiễn chồng đi tòng quân. gian nguy của người chồng trước rồi mới nhận ra sự lẻ loi của mình. Ngòi bút Nguyễn Dữ tỏ ra già dặn. Phần truyền kì trong câu chuyện là chuyện Vũ nương không chết. Nhưng dụng ý của nhà văn đưa phần truyền kì vào câu chuyện không chỉ có thế.oan trái. Trong những ngày xa chồng. Ðó cũng là một thứ sản phẩm hằng có trong xã hội con người.

thiết tha với hạnh phúc này phải chết .một người dương thế . khi hành động. thậm chí đối lập nhau. được quy định bởi những thiết chế đạo đức nhất định. Khi thì cách xủ thế." Cái bóng có lúc lại trở thành một phân thân nổi loạn chống lại chủ nhân của nó. chứ không sống “chịu tiếng nhuốc nhơ”. Nhà văn đã tạo ra một cuộc gặp gỡ kì thú giữa Phan Lang . khi thông qua lời nói. khi thái độ hình ảnh Vũ nương hiện lên là một người trong trắng thuỷ chung. vấn đề mà Chuyện người con gái Nam Xương đặt ra là vấn đề có tính khái. giàu lòng vị tha. Nhân cách tiềm thức được hình tượng hóa thành phân thân. -Cái bóng: Phân thân và phản thân "Con người là một thực thể xã hội sống. Những kẻ như thế xưa nay tùng gây ra bao nỗi oan trái. loạn li. . Tính cách của nàng và bi kịch như được tô đậm khơi sâu một lần nữa. Con người đẹp. trở về sống trong Quy động của Nam Hải Long Vương… đó là cuộc sống đời đời. đẹp một cách có văn hoá. Cho nên vấn đề tưởng chùng rất riêng ấy lại là vấn đề điển hình của cuộc sống. Chính do có thể được dùng như hình tượng văn học để thể hiện con người với tư cách một thực-thể-đạo-đức. Ðó cũng là một thứ sản phẩm hằng có trong xã hội con người. quát giàu ý nghĩa nhân văn. gây cách biệt. Khi Phan Lang nhắc đến chuyện nhà của tổ tiên thì Vũ nương “ứa nước mắt khóc”. giống giòng tươi tốt… xanh kia quyết chẳng phụ con. hiếu thảo nhưng cũng là một người phụ nữ khí khái. Tất nhiên trong tấn bi kịch này có phần của Vũ nương. Nguyễn Dữ muốn khẳng định một chân lí nghệ thuật: cái Ðẹp là bất tủ. Bởi vậy. Phía sau tấn bi kịch của Vũ nương có một cuộc sống chinh chiến. Ðến khi người chồng đi chinh chiến trở về nghi oan cho nàng. Âu đó cũng là một bài học sâu sắc của muôn đời vậy. Có lẽ đó cũng là bi kịch của muôn đời.xã hội. cùng những quan hệ biện chứng giữa ý thức và tiềm thức của nó.với Vũ Nương nơi động tiên.Ðó chính là bi kịch về số phận con người. Bởi chính nàng đã lấy cái bóng làm cái hình. Ðó là một tâm hồn đẹp. đồng thời khẳng định giá trị thực thể của chủ nhân. đổ vỡ trong đời. tự trọng. nàng là “người lành”. như trong truyện cổ của Hans Christian Andersen (1805-1875) hay trong William Wilson[4] của Edgar Allan Poe (1809-1849). thiết tha gắn bó với quê hương đời sống mà không được sống. Dường như Nguyễn Dữ đã tập trung những nét đẹp điển hình của người phụ nữ Việt Nam vào hình tượng Vũ nương. thiếu sáng suốt. Vấn đề này biết bao nhà văn xưa nay tùng trăn trở. nhưng căn bản là người chồng mù quáng đa nghi. Cuộc gặp gỡ ấy đã làm sáng tỏ thêm những phẩm chất của Vũ nương. của ý thức (consciousness) và tiềm thức (subconsciousness). Nàng quả thật là một con người thiện căn. Trong con mắt của người mẹ chồng ấy. Nhưng dụng ý của nhà văn đưa phần truyền kì vào câu chuyện không chỉ có thế. vì nàng là cái Ðẹp. Trong mỗi con người đều tồn tại nhiều “tiếng nói” khác nhau. Vũ nương không sống được ở cõi đời thì sẽ sống vĩnh hằng ở cõi tiên. Phần truyền kì trong câu chuyện là chuyện Vũ nương không chết. Vũ nương tỏ bày không được thì tự vẫn. Chiếc bóng sinh động của con người âm thầm song hành với chủ nhân của nó qua những hành vi mang giá trị đạo đức .người lành ban cho phúc trạch. Nàng vùa là nạn nhân nhưng cũng là tác nhân. cũng như con đã chẳng nỡ phụ mẹ”. lấy cái hư làm cái thật.

Chỉ có điều do hướng giải đoán không rõ.cái bóng tỏ ra rất hiệu quả trong việc diễn tả những ngóc ngách tâm lý. ngỡ mình là nạn nhân. Thế nhưng. lặng thinh theo mẹ không rời: “Ngươi chỉn hay nói. Trương nhiếc móc vợ. kiến văn hạn hẹp. tự dằn vặt mình và làm khổ người. “thời mẹ già đã từ nhà. với chàng Trương. Dắt con một mình đi. cả người “đố” lẫn người “giải” đều chăm chắm vào một con người nào đấy có thực (xuất nhân): với Đản. thác nguyện chỉ một điều: “Xin Trời xanh kia chớ phụ dâu mới. chỉ còn là đơn tuyến.) Bởi "con tim không chỉ đơn giản là một vật chỉ biết làm theo ý ta muốn.”[19] Sững sờ khi thấy Đản không nhận mình là cha. mẹ hiền tần tảo. Mẹ chồng và con trẻ là hai chứng nhân khả tín nhất cho tấm lòng son sắc của nàng. con trẻ đã học nói vậy.”[23] Chàng thụ khổ. mẹ già sớm quy tiên. chinh phụ tiết trinh.Câu chuyện về cái bóng của mình mà Vũ Nương kể cho con nàng nghe chẳng qua như thể đang tâm sự với chính mình . vì người chết sẽ thôi không nói được nữa. đòi thời ruồng đuổi”.” "Ở cấp độ nội tâm cao hơn. nàng chẳng hề muốn gieo tai họa cho ai khác. Nàng Vũ ở lại nhà. người chỉ đến lúc đêm về. khác chẳng bằng cha thuở nọ lặng vậy. Trương tri giác. tình cảm.”[21] Mấy lời miêu tả thơ ngây của Đản tựa như những câu thai đố mà chàng Trương phải giải. Kênh giao tiếp song phương giữa hai vợ chồng bị cắt đứt. thời giấu lời con chẳng nói. Đáng tiếc. mặc cởi lo ngờ. “song dõi hỏi thửa lời ấy bởi đâu chưng lại.” Dắt con ra thăm mộ mẹ là việc chàng làm trước tiên: “Hỏi mồ mẹ thửa ở đâu. là người bị bội phản “Đến khi nghe lời con nói. về nhà hỏi trẻ. họ hàng chưng nói. con bèn kêu khóc chẳng khứng đi." Trích: Biên cương bị ngoại xâm. đấy hẳn phải là gian phu. bằng dâu mới chưng chẳng phụ mẹ già vậy.những người vun đắp nên các mối quan hệ nọ.[22] Trong tình huống đặc biệt này. chẳng nghe vào tai vậy. chàng Trương gạn hỏi nguồn cơn. Song chửa từng đến cùng con là Đản này dắt ẵm vậy. chàng Trương phải sung binh ra miền quan ải. lời trối ấy chỉ mình nàng nghe. lẽ ra bé Đản .nhân chứng nay sẽ là người để chàng Trương thực hiện vế sau của câu: “Đi hỏi già. con người có được cái nhìn phản thân thông qua nhãn quan đạo đức không ngừng kiến tạo và chuyển hóa từ những quan hệ trong môi trường sống và từ tha nhân . Nhân chứng thân thiết duy nhất còn lại nay là bé Đản.”[20] “Mẹ Đản đi thời cũng đi.”[17] Lời trối trăng của người mẹ cũng là lời chứng cho đức hạnh của nàng khi chồng đồn thú biên viễn xa xăm. lý giải sai lầm tình huống nọ. Đản bảo chàng chẳng giống người nó từng gọi là cha. chẳng kịp thấy mặt con. Chỉ âu lo với niềm bất hạnh của chính mình.^^. bằn bặt vậy. đó là cha. thời chưng ngờ sự cuốn đay xin lửa kia rễ bám càng sâu gắn mà chẳng khả cởi vậy. mẹ Đản ngồi thời cũng ngồi. Khi chàng Trương xuất ngũ trở về.”[24] Trương nín lặng.” “láng giềng chưng bảo. tròn phận nàng dâu hiếu nghĩa. nhưng khi nàng Vũ “xin giãi lòng ấy.người phát ngôn của thông tin tày trời nọ - .”[18] Bé Đản .để an ủi ngóc ngách nào đó trong tâm hồn nàng :chồng nàng đang ở một nơi nào đó . cùng tính cả ghen của Trương đã khiến chàng lạc lối.”[25] Đến đây. đặc biệt là cái ghen.và hình bóng người chồng không lúc nào xa rời nàng-->Liệu như thế có phải là đáng trách khi gián tiếp gây ra cơn ghen của Trương Sinh(đêy là suy nghĩ của mình. quy hết tội tình cho vợ. “sỉ nhục nhiều phương.

an ủi nàng sống." (Lê Thánh Tông) -->Chiếc bóng giờ đây khiến ta hoài nghi nó có phải là một thế lực vô hình ngăn cản con người . nhân chứng cuối cùng. dẫu câm lặng. tắt sóng lặng câm. Đó là tất cả ý nghĩa mà chúng ta có thể nhận ra được từ : Chuyện người con gái Nam Xương. sự im lặng của chồng nay đẩy nàng đến quyết định quyên sinh. nhưng giữ hạnh phúc cho được lâu bền lại càng là một điều khó khăn hơn.. "Nghi ngút đầu ghềnh toả khói hương. đến số phận con người. nhưng vẫn là nguồn động viên. dựa trên cơ sở hợp nhất và phân thân: Thiếp với chàng tuy hai mà một... đối thoại tưởng tượng giữa người và bóng vẫn có thể thiết lập được. thái độ ghen tuông cay nghiệt và mù quáng của chàng Trương đã giết chết người vợ đoan chính đáng thương. sự hồ đồ.. Có được hạnh phúc đã là một điều khó khăn. Không ai hỏi đến. vậy nên. nên tìm đến cái chết . tối tăm. "Hãy quan tâm đến thân phận người phụ nữ. Cái chết ấy là sự đầu hàng số phận nhưng cũng là lời tố cáo thói ghen tuông ích kỉ. tâm sức chắt chiu để vun đắp gìn giữ cái gia đình bé nhỏ đã trở nên hoàn toàn vô nghĩa. Miếu ai như miếu vợ chàng Trương. Giải oan chẳng mấy lọ đàn tràng. nàng vò võ với một chiếc bóng. Chiếc bóng -tấm lòng yêu thương ->trở thành nguyên nhân của nỗi oan bi kịch. Đản. . Và cũng như Rokujo trong Nguyên thị vật ngữ. Bao nhiêu công sức.phải được xét hỏi “ba mặt một lời” để vãn hồi sự câu thông cần thiết giữa hai vợ chồng. nàng đã trắng tay. Và điều quan trọng hơn hết để có được hạnh phúc là phải thực sự hiểu được nhau. vũ phu của đàn ông và luật lệ phong kiến hà khắc dung túng cho sự độc ác. Thế nhưng. Bóng đèn dầu nhẫn đừng nghe trẻ.. Trước kia. tôn trọng lẫn nhau và tránh xa những ngộ nhận đáng tiếc. hay Chen Cai trong Cái bóng.đặc biệt là người phụ nữ đến với hạnh phúc . giờ như một kênh thông báo vô hiệu hóa. Thực chất là Vũ Nương đã bị bức tử. bơ vơ. không lối thoát. Hãy tôn vinh hạnh phúc và đừng làm bất cứ điều gì có thể làm huỷ hoại tổn thương đến hạnh phúc đôi lứa và gia đình. cả thời gian dài. Dẫu bóng câm lặng. nhưng nàng đi đến cái chết thật bình tĩnh : tắm gội chay sạch. Sự im lặng và khinh bạc của chàng Trương đã đẩy nàng Vũ đến cực điểm bi phẫn. Khá trách chàng Trương khéo phũ phàng. Cung nước chi lo luỵ đến nàng. ra bến Hoàng Giang ngửa mặt lên trời mà than rằng . Chứng quả đã dôi vầng nhật nguyệt.. Qua đây bàn bạc mà chơi vậy. Đản lặng thinh như chưa từng nói ra chi tiết oan khiên nọ. nhìn bóng mình thiếp tưởng dáng ai trên tường.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful