P. 1
Phan Tich Tac Pham

Phan Tich Tac Pham

|Views: 374|Likes:
Được xuất bản bởidungth88

More info:

Published by: dungth88 on May 25, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/25/2011

pdf

text

original

Phân tích bài thơ "Nói với con" của Y Phương (Nguồn Lê Bá Duy

)
wwwkimson | 18 December, 2010 20:00 Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Trùng Khánh - Cao Bằng ,thấm nhuần những tinh hoa, cái đẹp của dân tộc Tày , Y Phương (1948) là một nhà thơ tiêu biểu cho các dân tộc miền núi ."Thơ Y Phương như một bức tranh thổ cẩm đan dệt nhiều màu sắc khác nhau ,phong phú và đa dạng ,nhưng trong đó có một màu sắc chủ đạo ,âm điệu chính là bản sắc dân tộc rất đậm nét và độc đáo .Nét độc đáo đó nằm ở cả nội dung và hình thức .Với Y Phương ,thơ của dân tộc Tày nói riêng và thơ Việt Nam nói chung có thêm một giọng điệu mới ,một phong cách mới "( Từ điển tác giả ,tác phẩm văn học Việt Nam ). Đi từ đề tài quen thuộc :tình cảm cha con ,phụ tử thiêng liêng ,nhưng với Y Phương ,trong làng thơ Việt Nam đã có thêm một lối đi ,1 giai điệu mới . Khác với "Chiếc lược ngà ",tình cha con được đặt trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh ,tình cha con trong bài thơ được thể hiện qua lời tâm tình của người cha .Người cha đã bộc lộ lòng yêu thương con qua ước mong con sống xứng đáng ,phát huy truyền thống của,gia đình , quê hương. Mượn lời người cha nói với con về tình yêu thương của cha mẹ ,sự đùm bọc của quê hương với con ,nhà thơ đã gợi về nguồn sinh dưỡng trong mỗi người chúng ta .Mở đầu bài thơ là khung cảnh gia đình ấm cúng ,đầy ắp tiếng nói cười .Mười một câu thơ như tràn đầy những đầm ấm ,yên vui của tình cảm gia đình ,tình cảm quê hương : "Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ caì nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời ." Một mái nhà có mẹ có cha và con hạnh phúc vì được sống hạnh phúc trong tình yêu thương .Cha mẹ đã dìu dắt ,nâng đỡ con từ những bướcđi đầu tiên ,đã tìm thấy niềm vui từ con .Hơn thế nữa ,con còn được sinh ra ,lớn lên trong tình yêu thương ,vẻ đẹp của "đồng mình ".

"Người đồng mình" yêu lắm con ơi !" Lao động tuy vất vả nhưng cuộc sống của "người đồng mình"tươi vui, mà rất ngọt ngào . Dáng vẻ tuy thô sơ , công việc tuy nặng nhọc (đan lờ , ken vách ) nhưng tâm hồn "người đồng mình "lãng mạn biết bao nhiêu :Họ làm một cách nghệ thuật những công việc của mình (cài nan hoa ,câu hát ) .Con thật hạnh phúc vì con được sống giữa những con người như vậy -- những con người khéo tay ,yêu thiên nhiên ,yêu lao động, lạc quan và nhân hậu .Thiên nhiên đồng mình cũng rất đẹp : Rừng núi quê hương thơ mộng đã dành cho con những gì tinh tuý nhất (hoa ) ,đã nuôi dưỡng con về cả tâm hồn ,lối sống ,"tấm lòng ". Và từng ngày ,con đã lớn lên ...có cha mẹ nâng đón và mong chờ ,có thiên nhiên thơ mộng, có cuộc sống lao động gắn bó .Con đã trưởng thành trong nghĩa tình của quê hương như vậy đó . Nói với con những điều đó ,cha mong cho con hiểu những tình cảm cội nguồn đã sinh dưỡng con ,để con yêu cuộc sống hơn . Dặn dò con về quê hương ,về "đồng mình ", cha càng muốn con phải khắc cốt ghi xương nơi mình đã sống ,đã trưởng thành . Cuộc sống của "người đồng mình " vất vả ,gian nan "thương lắm con ơi ": "Sống trên đá ..đá gập ghềnh / Sống trong thung ..thung nghèo đói ../Lên thác xuống ghềnh ..cực nhọc .." Nhưng tự hào lắm con ơi ,người đồng mình đã,đang và sẽ luôn sống đẹp .Họ có sức sống mạnh mẽ :vất vả nhưng khoáng đạt ,gắn bó với quê hương .Họ " ko chê ,ko lo "gian khổ, mà vẫn sống tràn đầy "như sông như suối " .Họ mộc mạc,chân chất nhưng giàu ý chí ,niềm tin ,mong xây dựng quê hương tốt đẹp hơn : "Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục ". Sự đối lập giữa bên ngoài :"thô sơ da thịt" nhưng bên trong ko hề nhỏ bé về tâm hồn ,người đồng mình có ý chí tự làm chủ cuộc sống của mình. Qua "sự liên tưởng phong phú sáng tạo "tự đục đá kê cao quê hương ",người đồng mình là những con người lao động cần cù ,có nghị lực ,niềm tin ,mà tầm vóc ,nỗi buồn ,chí hướng của họ là cái cao ,xa chiều kích của trái đất (Cao đo nỗi buồn /Xa nuôi chí lớn ) .Họ giữ gìn bản sắc dân tộc mà vẫn làm rạng rỡ quê hương như vậy bởi họ yêu quê hương sâu nặng và luôn lấy quê hương làm chỗ dựa tinh thần .Người cha muốn con yêu là yêu những điều đó , yêu những đức tính cao đẹp của người đồng mình . Cả đoạn thơ như âm vang trong những lời tự hào ,sự gắn bó và tình yêu tha thiết của người cha về quê hương .Nó như trở thành một hành khúc mạnh mẽ ngợi ca quê hương .Và ,lời nhắc nhở của người cha với con chính là một nốt nhấn kết lại bản hành khúc của quê hương : "Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường

Ko bao giờ được nhỏ bé Nghe con ". Cho con thấy tình yêu thương ,niềm tin tưởng của cha ,người cha mong con biết sống sao cho tốt ,cho xứng đáng với tình cảm của cha .Cho con hiểu cuộc sống của người đồng mình ,người cha muốn con cảm thương với những khó khăn ,vất vả để khao khát đi xây dựng quê hương .Ca ngợi những đức tính cao đẹp của người đồng mình ,cha đã truyền cho con vẻ đẹp sức mạnh của truyền thống quê hương ,mong con sống có tình nghĩa ,biết chấp nhận gian khó ,vươn lên bằng ý chí của mình ,vững vàng trên đường đời. Điều lớn lao nhất mà người cha muốn truyền cho con chính là lòng tự hào với quê hương và niềm tự tin khi bước vào đời .Nói với con mà chính là cha đã trao tặng cho con .Cha đã vun đắp cho con những tình cảm tốt đẹp , cho con một hành trang quý và đã sẵn sàng tung cánh cho con bay đi khắp mọi nơi . Bài thơ ko dài với 28 câu thơ tự do ,có câu 2 chữ ,có câu 10 chữ ,tất cả bay theo cảm xúc tự nhiên ,dạt dào của ý thơ .Giọng thơ tha thiết ,trìu mến . Ngọt ngào làm sao từng tiếng nhắc nhở ,dặn dò " yêu lắm con ơi ", "thương lắm con ơi " ,"Con ơi ..nghe con !" .Đẹp làm sao các hình ảnh thơ vừa cụ thể, mộc mạc,cô đọng mà vừa phong phú ,sinh động,giàu chất thơ."Rừng cho hoa / Con đương cho những tấm lòng ...".Những đặc sắc về nghệ thuật cộng hưởng hài hoà với những cung bậc tình cảm khác nhau của cha đã tạo nên dư âm sâu lắng cho bài thơ .Tiếng thơ trong "Nói với con " là tiếng lòng của Y Phương ,tiếng lòng về tình yêu và niềm tự hào đối với quê hương ,dân tộc . Tiếng cha nói với con hay chính là lời trao gửi thế hệ vậy ! * Xưa nay tình mẫu tử là đề tài phong phú cho thơ ca. Nhưng những bài thơ về tình cha con thì có lẽ khá ít. Bài thơ "Nói với con" cuả Y Phương là 1 trong những tác phẩm hiếm hoi đó. Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình êm ấm, tình quê hương tha thiết, ngọt ngào và ngợi ca truyền thống nghĩa tình, sức sống mạnh mẽ của người dân tộc miền núi. Cảm nhận đầu tiêntrong lời cha nói là hình ảnh con lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ, sự đùm bọc, che chở của người đồng mình, của quê hương. Bài thơ mở ra với khung cảnh gia đình ấm cúng, đầy ấp giọng nói tiếng cười: Chân phải.... ....tiếng cười. Khung cảnh ấy đẹp như 1 bức tranh: hình ảnh em bé ngây thơ lẫm chẫm tập đi, bi bô tập nói trong vòng tay, trong tình yêu thương, chăm sóc, nâng niu của cha mẹ; hình ảnh cha mẹ giang rộng vòng tay, chăm chút từng bước đi, từng bước đi, từng nụ cười, tiếng nói của con. Gia đình chính là cái nôi êm ái, tổ ấm để con sống, lớn khôn và trường

thành trong niềm yêu thương con cái. Đó là không khí thường thấy trong các gia đình hạnh phúc. Nhưng cách diễn đạt ở đay có nét độc đáo riêng cảu người miền núi: nói bằng hình ảnh cụ thể. Điệp ngữ "bước tới", trong tình cảm người cha, ko khỏi niềm sung sướng, tự hào. Không chỉ có gia đình, con còn lớn lên, trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong quê hường sâu nặng nghĩa tình: Người đồng mình yêu lắm con ơi ...........tấm lòng Một cách nói rất riêng, rất ngộ : "người đồng mình", là người miền mình, người vùng mình, là những người cùng sống trên 1 miền đất, cùng quê hương, cùng 1 dân tộc. Đó là cách nói mộc mạc, mang túnh địa phương của dân tộc Tày nhưng giàu sức biểu cảm, Tác giả vận dụng lối diễn đạt của người dân tộc miền núi để xây dựng hình ảnh thơ. Những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc đều được diễn tả trực tiếp bằng hình ảnh. Đan lờ để bắt cá, dưói bàn tay của người Tày, những nan trúc, nan tre đã trở thành "nan hoa". Vách nhà ko chỉ ken bằng gỗ mà còn đc ken bằng "câu hát". Rừng đâu chỉ cho nhìu gỗ quý, lâm sản mà còn cho hoa. Ba đông từ "đan", "cài", "ken" còn thể hiện sự đoàn kết, gắn bó cảu quê hương. Lao động đã đem đến cho con bao điều tốt đẹp, "người đồng mình" và quê hương ấp ủ, nuôi sống con trong tình thương yuê, trong tình đoàn kết buôn làng. Và con đường đâu chỉ để đi mà nó còn cho "những tấm lòng" nhân hậu, bao dung, nghĩa tình. Con đường đó là hình bóng thân thuôc của quê hương, còn in dấu những bước chân đi xuôi ngược, làm ăn sinh sống của buôn làng, nên nó mang 1 ý nghĩa thật to lớn trong quá trình khôn lớn của con. Sung sứong nhìn con khôn lớn, nha thơ suy ngẫm về tình làng bản quê nhà, về cội nguồn hạnh phúc: Cha mẹ ... ....trên đời Không chỉ gọi cho con về nguồn sinh dưỡng, cha còn nói với con về những đức tính cao đẹp của "người đồng mình" và ước mơ của cha về con. Đó là lòng yêu lao động, hăng say lao động với cả tấm lòng. Đó là sức sống bền bỉ mạnh mẽ vượt wa mọi khó khăn, gian khổ. Người đồng mình thương lắm con ơi ...........Không lo cực nhọc Trước hết đó là tình thương yêu, đùm bọc nhau. Cách nói mộc mạc mà chứa đựng bao ân tình rất cảm động đó được lặp đi lặp lai như một điệp khúc trong bài ca. Chính tình thưong đó là sức mạnh để "người đồng mình" vượt wa bao gian khổ cuộc đời. Những câu thơ ngắn, đối xứng nhau "cao đo nỗi buồn xa nuôi chí lớn" diễn tả thật mạnh mẽ chí khí của "người đồng mình": sống vất vả, nghèo đói, cực nhọc, lam lũ nhưng có chí lớn, luôn yêu quý tự hào, gắn bó với quê hương. Đó là phẩm chất thứ hai. Thứ ba, về cách sống, người cha muốn giáo dục con sống phải có nghĩa tình, chung thủy với quê hương, bit chấp nhận vượt wa gian nan, thử thách bằng ý chí và niềm tin của mình. Không chê bai, phản bội quê hưong : "không chê...không chê....không lo" dù quê

ý chí nghị lực và đặc biệt là khát vọng xây dựng quê hương. Qua đó. Họ sáng tạo. nhỏ bé.. ích kỷ. khi rút ngắn. lực lượng thanh niên xung phong có một vai trò hết sức quan trọng: tham gia mở đường. ăn mặc giản dị. khăn piêu. Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng. phá bom. mạnh mẽ "như sông như suối-lên thác xuống ghềnh-ko lo cực nhọc". Để nhắc nhở giáo dục con. ko bao giờ được sống tầm thường. Hai tiếng ấy nghe sao mà thân thương trìu mến wá. nhưng ko hề nhỏ bé về tâm hồn. Phân tích "Những ngôi sao xa xôi" của Lê Minh Khuê (Lê Bá Duy) wwwkimson | 18 December.. điệp ngữ. điệp cấu trúc câu và nhịp thơ rất linh họat . Bài thơ giúp ta hiểu thêm sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của 1 dân tộc miền núi. . bảo đảm cho con đường huyết mạch ấy luôn được thông suốt cho những đoàn quân. người cha nhấn mạnh truyền thống của người đồng mình: Người đồng mình thô sơ da thịt . Trong đội ngũ cả dân tộc ra trận thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.hương còn nghèo.. Viết về Trường Sơn. san lấp hố bom. không thể thiếu hình ảnh các cô gái thanh niên xung phong . lúc vươn dài. Văn học thời kỳ kháng chiến chống Mỹ đã ghi lại được nhiều hình ảnh đẹp. vững bước trên đường đời. đoàn xe ra trận. hồn nhiên. có tác dụng truyền cảm manh mẽ.bởi chiếm số đông trong lực lượng này là nữ thanh niên. gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống. ca ngợi truyền thống cần cù. Hai tiếng "nghe con" kết thúc bài thơ với tấm lòng thương yêu. chân tình và rất mới lạ trong phong cách.Nghe con Truyền thống ấy thật đáng tự hào. kỳ vọng. Họ xây dựng quê hương bằng chính sức lực và sự bền bỉ của mình: "tự đục đá kê cao quê hương". lời thơ giản dị. tư duy rất riêng. "Người đòng mình sống khoáng đạt.. thấm thía. Trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại nối liền Bắc . còn vất vả.. Bài thơ có giọng điệu nhò nhẹ. 2010 20:03 1.. có sự góp mặt của một "binh chủng" đặc biệt: Thanh niên xung phong. tạo nên bởi điệp từ. cuộc sống mộc mạc thiếu thốn.. áo chàm.Nam. Đoạn thơ rất dồi dào nhạc điệu. Lời cha nói với con mà cũng là lời dạy con về bài học đạo lý làm người. với cảm xúc.. vừa là lời dặn dò nhắc nhở ý chí tình của nhười cha đối với đứa con thân yêu. với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống. chắc nịch mà lay độg. dặn dò con cần tự tin. tuy "thô sơ da thịt". một phong cách miền núi với ngôn ngữ "thổ cẩm" rất độc đáo. sức sống mạnh mẽ của quê hưong và dân tộc mình. lưu truyền và bảo vệ phong tục tốt đẹp của mình biết tự hào với truyền thống quê hương.

đó là nghệ thuật trần thuật và miêu tả tâm lý nhân vật. mà thường đan xen giữa hiện tại và hồi tưởng quá khứ. bởi vì nhà văn đã từng sống cuộc sống của những thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn. Lâm Thị Mỹ Dạ (Khoảng trời . rồi Nho bị thương. đo khối lượng đất đá phải san lấp do bom địch gây ra.chân thực. truyện được kể tập trung vào sự kiện một lần phá bom của tổ trinh sát. truyện ngắn của Đỗ Chu (Ráng đỏ). Cũng như nhiều tác phẩm văn học thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. cách kể ấy cũng tạo thuận lợi để tác giả miêu tả thế giới nội tâm nhân vật qua những độc thoại nội tâm. và đoạn kết là cảnh các cô gái hồn nhiên.hố bom). truyện Những ngôi sao xa xôi đã làm nổi bật chủ nghĩa anh hùng và vẻ đẹp tâm hồn của thế hệ trẻ Việt Nam trong hoàn cảnh chiến tranh. không theo trình tự thời gian sự kiện. Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê góp thêm những chân dung đẹp. Nhưng điều gì làm nên sức hấp dẫn riêng của truyện ngắn này. con người ở nơi trọng điểm ác liệt của chiến tranh sẽ được hiện lên qua cái nhìn và thái độ của chính người trong cuộc.. Có thể coi. Riêng ở phần cuối. Nhưng lựa chọn cách trần thuật này cũng là một thử thách không dễ với tác giả. thậm chí đã nhập vai nhân vật Phương Định một cách thuần thục. Gửi em. mơ mộng và đặc biệt là rất gắn bó. tách xa đơn vị. những giây phút thanh thản. tiểu thuyết của Đào Vũ (Con đường mòn ấy). vì người viết phải thực sự am hiểu nhân vật của mình và có khả năng hóa thân cao độ vào nhân vật xưng tôi trong truyện. Truyện được trần thuật theo ngôi thứ nhất . . Công việc của họ hết sức nguy hiểm vì thường xuyên phải chạy trên cao điểm. Nguyễn Đình Thi (Lá đỏ). dưới chân cao điểm. trong thơ Phạm Tiến Duật (Trường Sơn Đông . Tác giả Lê Minh Khuê có thể làm được điều đó. 3. giữa ban ngày và máy bay địch có thể ập đến bất cứ lúc nào. Họ ở trong một cái hang. Truyện kể về cuộc sống và công việc thường ngày của một tổ trinh sát mặt đường gồm ba cô gái thanh niên xung phong tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn. đó là kiểu cốt truyện tâm lý. mọi hình ảnh và sự kiện. cô gái thanh niên xung phong). 2..nhân vật xưng tôi. chân thực và sinh động vào loại hình tượng nhân vật khá quen thuộc ấy của văn học một thời.Trường Sơn Tây. và cũng là đóng góp riêng của tác giả? Theo tôi. Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom. Đó là mạch truyện được triển khai theo dòng tâm trạng của nhân vật kể chuyện. Sự lựa chọn vai kể như trên đi liền với một đặc điểm nữa trong nghệ thuật trần thuật của truyện. đánh dấu vị trí các trái bom chưa nổ và phá bom. yêu thương nhau trong tình đồng đội dù mỗi người một cá tính. Đồng thời. háo hức trước một cơn mưa đá đến bất chợt giữa vùng trọng điểm. Lựa chọn cách kể như vậy. cao cả của các cô gái thanh niên xung phong. Cuộc sống của ba cô gái ở nơi trọng điểm giữa chiến trường dù khắc nghiệt và nguy hiểm nhưng vẫn có những niềm vui hồn nhiên của tuổi trẻ. Phương Định. cũng là một nhân vật chính.

Phương Định là nhân vật kể chuyện. tưởng như là kiêu kỳ. loại câu kể xen với câu tả và cách diễn đạt rất gần với khẩu ngữ. Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: "Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!". Phương Định là cô gái hồn nhiên. Họ cũng thích làm đẹp cho cuộc sống của mình. truyện đã có một thứ ngôn ngữ và giọng điệu rất phù hợp với nhân vật. Ở họ còn có những nét chung của các cô gái trẻ: dễ xúc cảm.. Nhưng mỗi nhân vật vẫn là một cá tính. Điều đó làm cô thấy vui và cả tự hào. Thường cứ thuộc một điệu nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát. tại một vùng trọng điểm ác liệt và ở họ đều hình thành những phẩm chất chung của người chiến sĩ thanh niên xung phong: Tinh thần trách nhiệm cao đối với nhiệm vụ. Ba cô gái có nhiều nét giống nhau và họ là một tập thể nhỏ rất gắn bó. nhưng ở cô vẫn không mất đi sự hồn nhiên. hai bím tóc dày tương đối mềm. Chúng ta nhớ đến chi tiết về cô thanh niên xung phong trong thơ Phạm Tiến Duật: Em ở Thạch Kim sao lại đùa anh nói là Thạch Nhọn. Nho và Thao. tình đồng đội gắn bó. Lời tôi bịa lộn xộn mà ngớ . nhất là các anh lính để ý và có thiện cảm. tỏ ra kín đáo giữa đám đông. Cũng như các cô gái mới lớn. ngồi bó gối mơ mộng và hát). lòng dũng cảm không sợ hy sinh. chị Thao chăm chép bài hát. chỉ huy rất kiên cường nhưng lại rất sợ khi phải nhìn thấy máu và còn sợ cả vắt nữa. Trong ba người thì Nho và Phương Định trẻ hơn nên cũng hồn nhiên và giàu mơ mộng. ngay cả trong hoàn cảnh chiến trường (Nho thích thêu thùa. Cô biết mình được nhiều người. nhạy cảm. 4. Đấy đúng là ngôn ngữ của tuổi trẻ ở giữa chiến trường. Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải là chuyện chơi. cao giọng.Thống nhất với sự lựa chọn vai kể như trên. nhiều mơ ước. nhưng chưa dành riêng tình cảm cho một ai. Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom. Nhạy cảm. nhưng cô lại không hay biểu lộ tình cảm của mình. chiến đấu dũng cảm. hay mơ mộng và thích hát (Tôi mê hát. Ba cô gái từ những miền quê khác nhau đến với con đường Trường Sơn. một cái cổ cao. kiêu hãnh như đài hoa loa kèn. Mối hiểm nguy và sự căng thẳng luôn phải đối mặt với cái chết đã được các cô gái cảm nhận với sự bình tĩnh. Ở nơi trọng điểm ác liệt. Định thích ngắm mình trong gương. yêu thương nhau. nhưng vẫn rất tự nhiên. và đó chính là thành công của tác giả trong xây dựng nhân vật. hàng ngày giáp mặt với hiểm nguy và cái chết. còn chị Thao lớn tuổi hơn nên những mơ ước và dự định về tương lai cũng thiết thực hơn. Phương Định nhạy cảm và quan tâm đến hình thức của mình. không hề lên gân. Thần chết là một tay không thích đùa. Truyện thường dùng các câu ngắn. hay mơ mộng. Ví dụ đây là lời nhân vật Phương Định kể về công việc của các cô: Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày. đồng thời cũng là nhân vật trung tâm của truyện. qua cái giọng bình thản pha một chút hóm hỉnh. Cái miệng em ngoa cho chúng bạn cười giòn.. không chút sợ hãi. Người tổ trưởng ấy chiến đấu rất dũng cảm. Nói một cách khiêm tốn. tâm hồn trong sáng và nhiều mơ mộng. tôi là một cô gái khá. Truyện có ba nhân vật: Phương Định. Cô tự đánh giá: Tôi là con gái Hà Nội. dễ vui mà cũng dễ trầm tư.

chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. vừa làm dịu mát tâm hồn trong hoàn cảnh căng thẳng. đôi khi bò ra mà cười một mình. Tâm lý nhân vật Phương Định được bộc lộ qua những lời kể. bị thương. hồi hộp và cả sự lo lắng khi Nho bị sập hầm. Nhưng nhất định sẽ nổ. quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa. Từ khung cảnh và không khí chứa đầy sự căng thẳng đến cảm giác là các anh cao xạ ở trên kia đang dõi theo từng động tác. thở phào.. Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói. Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm. Có thể nổ bây giờ. thì bất chợt một cơn mưa kéo đến. tinh tế đến từng cảm giác. Những bài hành khúc bộ đội hay hát trên những ngả đường mặt trận. Những kỷ niệm ấy luôn sống lại trong cô ngay giữa chiến trường dữ dội. mà lại là một trận mưa đá. ý nghĩ dù chỉ thoáng qua trong giây lát. tôi không sợ nữa. cử chỉ của mình. kề sát với cái chết im lìm và bất ngờ. nhưng mỗi lần vẫn là một thử thách với thần kinh cho đến từng cảm giác. Tiếp đó là cảm giác căng thẳng chờ đợi tiếng nổ của quả bom. Một dấu hiệu chẳng lành. Cô có một thời học sinh hồn nhiên. từng cảm giác của con người như cũng trở nên sắc nhọn hơn: Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom. Rồi khi xong việc. Tôi thích nhiều bài. Tâm lý nhân vật Phương Định trong một lần phá bom đã được miêu tả rất cụ thể. dịu dàng.một kiểu độc thoại nội tâm đơn giản. Mặc dù đã rất quen công việc nguy hiểm này. Tôi sẽ không đi khom. vô tư bên người mẹ. Thích Ca-chiu-sa của Hồng quân Liên Xô. Một tiếng động sắc đến gai người cứa vào da thịt tôi. máy bay đang ầm ì xa dần. vô tư của tuổi trẻ và gợi về những kỷ niệm tuổi thơ với những trận mưa nơi thành phố quê . Tôi thích dân ca quan họ mềm mại. Ở bên quả bom. thậm chí một ngày có thể phải phá tới năm quả bom. Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình. Các anh ấy không thích kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước đi. Cơn mưa ấy làm dịu cả bầu không khí ngột ngạt ở bên ngoài hang và cũng làm dịu mát tâm hồn ba côn gái sau những căng thẳng của một trận chiến đấu. nó đánh thức dậy sự hồn nhiên. Đây là cảm giác của một người chạy trên cao điểm giữa ban ngày và giữa những loạt bom của máy bay địch. Sau một trận chiến đấu của ba cô gái để phá bốn quả bom giữa vùng trọng điểm.. (Để đỡ dài. tim đập bất chấp cả nhịp điệu. để rồi lòng dũng cảm ở cô như được kích thích bởi sự tự trọng: Tôi đến gần quả bom.ngẩn đến tôi cũng ngạc nhiên. Đoạn kết truyện cũng là một sáng tạo rất thành công của tác giả. một căn buồng nhỏ ở một đường phố yên tĩnh trong những ngày thanh bình trước chiến tranh ở thành phố của mình. Thích ngồi bó gối mơ màng). Thần kinh căng như chão. Nó vừa là niềm khao khát. văn bản truyện đưa vào sách giáo khoa đã lược đi nhiều đoạn hồi tưởng của nhân vật). có thể chốc nữa. chạy về hang. không khí bàng hoàng. Phương Định là con gái Hà Nội vào chiến trường. căng thẳng. khốc liệt của chiến trường. lời tự bạch một cách tự nhiên như lời trò chuyện với bạn đọc . Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng.

hương.vẻ đẹp của chủ nghĩa anh hùng và tâm hồn trong sáng của những cô gái thanh niên xung phong ở nơi trọng điểm ác liệt trên đường Trường Sơn. tưởng như xa mà lại rất gần. Đến đây thì người đọc đã cảm nhận được trọn vẹn vẻ đẹp của Những ngôi sao xa xôi . cũng là tiêu biểu cho vẻ đẹp của cả thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. . Những ngôi sao lấp lánh một thứ ánh sáng không rực rỡ mà sáng trong.

mang tính trải nghiệm sâu sắc có ý nghĩa tổng kết về cuộc đời của một con người : Nhĩ mắc bệnh hiểm nghèo.. Mở bài : ..Nơi gần gũi mà cả đời Nhĩ dù đã đi khắp mọi nơi trên trái đát lại chưa bao giờ đi tới đó. đến vòm trời và sau cùng là bãi bồi bên kia sông. Tóm tắt truyện: Cốt truyện thật đơn giản nhưng mang tính triết lý. gần gũi nhưng lại rất mới mẻ với Nhĩ.Giới thiệu tác phẩm : Bến quê . rộng : từ những bông hoa bằng lăng ngay phía ngoài cửa sổ đến con sông Hồng với màu đỏ nhạt lúc đã vào thu. Cảm nhận về Liên : . phải nhờ vào sự chăm sóc của vợ con.Nhĩ khao khát được một lần đặt chân lê cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa sổ nhà mình .Rồi cái bãi bồi bên kia sông hiện ra . với nước con sông Hông một màu đỏ nhạt. Thân bài : 1. nằm liệt giường. Cảm nhận của nhân vật Nhĩ về vẻ đẹp thiên nhiên : buổi sáng đầu thu được nhìn từ khung cửa sổ căn phòng mình : . DÀN Ý CHI TIẾT : I.để rồi cuối cùng nhận ra cái quy luật đầy nghịch lý của đời người : con người ta trên ường đời thật khó tránh khỏi được những cái điều vòng vèo hoặc chùng chình. bốn năm trước khi nhà văn từ giã cõi đời. day dứt đã ra đời và đã một thời gây xôn xao dư luận : từ Bức tranh mở đường cho sự đổi mới văn học vào những năm đầu của thập kỷ 80 ở thế kỷ trước cho đến Phiên chợ Giát là tác phẩm cuối cùng viết trên giường bệnh.. từ cửa sổ nhìn ra. đất trời lúc giao mùa với hoa bằng lăng tím thẫm.. . Những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ trên giường bệnh : a.. từ gần đến xa.Giới thiệu khái quát tác phẩm. tạo thành một không gian có chiều sâu. Nhà văn đã từng bước khám phá cái thế giới nội tâm ở mỗi con người trong những tình huống đầy mâu thuẫn và nghịch lý mà Bến quê là một truyện ngắn xuất sắc trong tập truyện ngắn cùng tên được xuất bản năm 1985.Tất cả đều được cảm nhận bằng những cảm xúc tinh tế. . Không gian và những cảm xúc ấy vốn quen thuộc.Cảnh vật được miêu tả theo tầm nhìn của Nhĩ.... tác giả : Nguyễn Minh Châu. * Đoạn văn mở bài : Nguyễn Minh Châu là cây bút xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại. II. 2010 20:05 Đề : Phân tích truyện ngắn "Bến quê" của Nguyễn Minh Châu.Phân tích truyện ngắn "Bến quê" của Nguyễn Minh Châu wwwkimson | 18 December. tưởng như lần đầu tiên anh cảm nhận được tất cả vẻ đẹp và sự giàu có của nó... b. Hàng loạt những truyện ngắn trăn trở. 2. Một buổi sáng đầu thu.

và cũng chính nhờ có điều đó mà sau những ngày tháng bôn tẩu tìm kiếm.y như đang khẩn thiết ra hiệu cho một người nào đó. chùng chình trên đường đời dứt ra khỏi.. lần đầu tiên Nhĩ nhận ra vẻ đẹp của cảnh vật bình dị và gần gũi xung quanh mình. c.những giá trị thường bị người ta lãng quên. vô tình. nhất là lúc còn trẻ. với con người "đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên trái đất như Nhĩ. Điều khao khát ấy chính là sự thức tỉnh về những giá trị bền vững. để rồi có thể lỡ chuyến đò ngang duy nhất trong ngày. khi con người còn lao theo nhữgn ham muốn xa vời. cảm nhận "những ngón tay gầy guộc âu yếm vuốt ve bên vai" và Nhĩ nhận ra tất cả tình yêu thương. thằng con trai anh cũng không hiểu được niềm khao khát của cha nó.. Nhĩ mới thực sự thấu hiểu với lòng biết ơn sâu sắc người vợ của mình :"cũng như cánh bãi bồi đang nằm phơi mình bên kia. Cảm nhận về bản thân : .Khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông : + Buổi sáng hôm ấy.Nhĩ đã tìm thấy được nơi nương tựa là gia đình trong những ngày này". + Hành động kỳ quặc của Nhĩ cuối truyện khi thấy con đò ngang vừa chạm mũi vào bờ đất bên này sông. Và trớ trêu thay. bình thường mà sâu xa của đời sống . từ đứa con trai. giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát khoát ."nó đã thấy có gì hấp dẫn ở bên kia sông đâu".". + Lại càng trớ trêu hơn nữa khi anh nhờ thằng con trai thựchiện ước muốn của mình. một loại nhân vật nổi lên trong sáng tác của Nguyễn Minh Châu giai đoạn sau 1975. tâm hồn Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo và chịu đựng hy sinh từ bao đời xưa. Từ hoàn cảnh của mình. Anh đang nôn nóng thúc giục cậu con trai hãy mau kẻo lỡ chuyến đò duy nhất trong ngày.. Nhĩ đã thu hết tàn lực dồn vào một cử chỉ có vẻ kỳ quặc :" Anh đang cố thu nhặt hết mọi chút sức lực cuối cùng còn sót lại để đu mình nhô người ra ngoài. . hướng tới những giá trị đích thực giản dị. Nhĩ đã chiêm nghiệm được cái quy luật phổ biến của đời người :"con người ta trên đường đời thật khó tránh được những cái vòng vèo hoặc chùng chình ". gần gũi. đã thấm thía những sướng vui và cay đắng . Nhĩ khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông.Xây dựng nhân vật tư tưởng. Sự thức nhận này chỉ đến được với người ta ở cái độ đã từng trải. Nghệ thuật truyện : .biểu hiện sự nôn nóng thúc giục cậu con trai hãy mau lên kẻo lỡ chuyến đò càng tô đậm niềm khao khát của anh.. bền vững. và cùng với sự thức tỉnh ấy thường là những ân hận xót xa . "cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa nhà mình" lại là "một chân trời gần gũi mà lại xa lắc vì chưa hề bao giờ đi đến".Lần đầu tiên Nhĩ "để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá". Không nên sa vào những cái vòng vèo. sự tần tảo và đức hy sinh thầm lặng của vợ. Anh không trách đứa con trai bởi giống như anh ngày trước. 3. nên làm một cách miễn cưỡng và ròi bị cuốn hút vào trò chơi hấp dẫn nó gặp trên đường đi. Nhân vật Nhĩ là nhân vật tư tưởng. Chính trong những ngày cuối đời..

Hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng. bình dị.Nhà văn đã gửi gắm qua nhân vật nhiều điều quan sát. Kết bài : . đặc biệt là với truyện ngắn Bến quê cũng đáng để cho chúng ta tự hào và đủ để an ủi linh hồn ông ở thế giới bên kia.Nguyễn Minh Châu là nhà văn đi được xa nhất trên con đường đổi mới văn học. vẫn mang cái nhìn từng trải chắc chắn của con người đã tôi luyện qua lò lửa chiến tranh.Trần thuật theo dòng tâm trạng của nhân vật. làm cho những ai yêu mến Nguyễn Minh Châu bỗng cảm thấy hụt hẫng tiếc nuối. sâu sắc. vòng vèo mà trên đường đời người ta khó tránh khỏi. mỗi người lính có một ngã rẽ riêng để trở về với cuộc đời thường nhật. Nhân vật không bị biến thành cái loa phát ngôn cho tác giả. cách nghĩ của ông trong "Bến quê" là có cơ sở hợp với tính nhân văn và đáp ứng được yêu cầu thời đại. triết lý về cuộc đời và con người. nhà văn đã dựng lên một "Bến quê" mang ý nghĩa triết lí. tính nhân văn sâu sắc. Những chiêm nghiệm. Bãi bồi. Chính bằng ngòi bút ấy. đầy hứa hẹn. . với diễn biến tâm trạng . . Nhưng trong cách cảm. * Đoạn văn kết bài : Có thể ở đâu đó những điều cảm nhận của Nguyễn Minh Châu chưa phải đã đạt đến độ khái quát sâu sắc. đổ ụp vào trong giấc ngủ của Nhĩ lúc gần sáng :Sự sống của nhân vật Nhĩ đã ở vào những ngày cuối cùng. Trong Bến quê. ngòi bút Nguyễn Minh Châu vẫn chứa đựng những khám phá mới mẻ. không thể đi đâu được.Tác phẩm mang tính hiện đại.Cách xây dựng tình huống nghịch lý. bến sông. Ông như một ngôi sao băng vút qua bầu trời. khung cảnh thiên nhiên : là vẻ đẹp của đời sống trong những cái gần gũi. sáng loà rồi tan biến vào cõi vĩnh hằng nhưng với di sản văn học ông để laiï cho đời. bài viết thứ 2 Bước ra khỏi chiến tranh. Bông hoa bằng lăng cuối mùa . Trở về lặng lẽ. III. Đứa con trai của Nhĩ đã sa vào một đám chơi phá cờ thế trên lề đường : sự chùng chình. thân thuộc. triết lý đã được chuyển hoá vào trong đời sống nội tâm của nhân vật. mang đầy trải nghiệm về một đời người. khi tư tưởng nghệ thuật của ông đã trở nên sâu sắc. Có lẽ sẽ chẳng ai . hầu như mọi hình ảnh đều mang hai lớp nghĩa : nghĩa thực và ý nghĩa biểu tượng. Một đặc điểm nổi bật trong nghệ thuật truyện : Sáng tạo hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng . tiếp tục tìm tòi lặng lẽ. khi cơn lũ đầu nguồn dồn về. Trong vô vàn cái bãng lặng lẽ trở về ấy. ta bắt gặp như vô tình cái bãng hình nhà văn Nguyễn Minh Châu. tiếng những tảng đất lở ởû bờ sông bên này. bị liệt toàn thân.Miêu tả tâm lý tinh tế. suy ngẫm. Hành động và cử chỉ của Nhĩ :thức tỉnh con người. . . . Đi hầu hết khắp nơi trên thế giới. Tiếc thay cái chết đã đến khi sức sáng tạo của nhà văn đang tràn đầy.

y như một đứa bé mới đẻ đang toa toét cười với tất cả. Có lẽ những nghịch lí ấy. còn đôi bàn tay người vợ tần tảo dường như là đôi bàn tay người mẹ thủa nào. Nhĩ nhận ra vẻ đẹp của cái bãi bồi bên kia s«ng Hồng. lúc này đang phô ra trước cửa sổ gian gác nhà Nhĩ một thứ màu vàng thau xen lẫn với màu xanh non-Những sắc màu quen thuộc quá. sinh hoạt chủ yếu nhờ vào sự giúp đỡ của Liên. Và số mệnh lại một lần nữa cất cao tiếng nói. Liệt toàn thân. miền đất cuộc đời anh mãi mãi chẳng thể đặt chân lên. trong "Bến quê". ân hận nhưng những cảm nhận sâu sắc về vẻ đẹp bình dị. hơi thở của đất màu mỡ". anh có nhiều thời gian hơn để suy ngẫm và chiªm nghiệm về cuộc đời trong những ngày tháng đã qua. ước muốn. tận hưởng sự thích thú được chăm sóc và chơi với" Đó là nghịch lí hay số mệnh? Đã là số mệnh sao lại phũ phàng đến thế?Có lẽ nào nghịch lí cuộc đời đã nhiều lần bắt anh day dứt thế chăng? Trong những ngày như thế. gần một năm nay căn bệnh quái ác đã cột chặt lấy anh vào giường bệnh. xúc động trào dâng. gần gũi của quê hương thì vẫn còn lắng đọng mãi mãi trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người đọc chúng ta. bất chấp lời khẩn khoản tha thiết nhất của Nhĩ. sự hiểu biết và cả toan tính của con người. Nghịch lí cuộc đời. Nhĩ đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên Trái Đất. Vậy mà. tư tưởng."Suốt cuộc đời. Anh giờ đây dâu có khác một đứa trẻ là mấy. Như một định mệnh. Nguyễn Minh Châu đã khai thác rất thành công tình huống truyện mang đầy nghịch lí. ngay trước khung cửa sổ. như da thịt. bằng tổng kết qua biết bao trải nghiệm con người mới nhận ra triết lí mà cuộc đời nào rồi . Cũng như nhiều tác phẩm của mình. Có chút gì đó se sẽ buồn. Bằng suy ngẫm. dưới ngòi bút tài hoa là thứ công cụ đắc lực nhất.sà vào đám cờ phá thế ven đường và m¬ ước cháy bỏng đến cuối cuộc đời anh mới chiêm nghiệm ra tắt vụt trong vô vọng. vẫn sắp đặt một ®ịnh mệnh để Tuấn. vẫn hiện về trong miªn man kí ức. có chút gì đó se sẽ xót xa. nhưng là một nghịch lí con người đã quên bẵng bấy lâu. những nghịch lí vượt khỏi dự định. thể hiện một chiều sâu triết lí. "Cả một vùng phù sa lâu đời của bãi bồi ở bên kia sông Hồng. Có ngờ đâu cả cuộc đời Nhĩ đã từng in gót khắp năm châu mà chưa tùng một lần đặt chân lên cái bờ sông trước mặt mình.con anh. Đó có lẽ cũng là một nhận thức về cuộc đời mà nhà văn lặng lẽ gửi vào tình huống mang nghịch lí phũ phàng với cái tâm hồn khắc khoải trong những ngày tháng cuối cuộc sống và số phận con người chứa đầy những ngẫu nhiên. Chiếc giường bệnh dường như là chiếc nôi. §ã có lần anh nhận ra trong một dòng suy nghĩ hài hước cái hoàn cảnh không biết phải gọi là bi kịch hay hài kịch của bản thân:"Nhĩ nhận thấy hoàn cảnh của mình thật buồn cười.gấp lại trang sách "Bến quê" mà không cảm thấy một nỗi buồn bồi hồi. hình ảnh Nhĩ -nhân vật chínhhiện lên trong hoàn cảnh thật đángthương. vẫn là nghịch lí. tự nhích người di chuyển vài chục phân trên tấm nệm khó bằng bay nửa vòng Trái Đất. Mở đầu trang truyện.

Anh thấy nó đẹp đến kì lạ. "Lần đầu tiên Nhĩ để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá" đó cũng là lần đầu tiên nỗi buồn về gia đình quặn lên trong anh. Chỉ có những vẻ đẹp gần gũi thiêng liêng là có thể cho ta chỗ dựa. sau bao ngày in gót khắp năm châu. soi lên cái chiều rộng. suy ngẫm sâu sắc. Ngòi bút Nguyễn Minh Châu đã tạo nên một sức hút mạnh mẽ khi xây dựng nhân vật Nhĩ mang những tình cảm. Sáng đầu thu hiện lên trong không gian gần xa như một bức tranh lên cái thần của cảnh sắc. Nắng soi lên dòng s«ng uốn lượn mềm mại. ngạc nhiên đến thích thú. Có lẽ anh đã yêu. Cái nghèo khó của gia đình không giấu được qua mảnh vá trên chiếc áo Liên đang mặc. giữa những cảnh vật. xót xa tê tái. Nhĩ đã thấu hiểu sự vất vả. của trái tim: . say sưa khám phá cái ẩn mình bên trong lớp vỏ gần gũi. cũng là lúc con người Nhĩ nhận ra nó đã nhen lên trong vô vọng. Nó là tâm điÓm cũng là cái thần sắc của bức tranh. là người vợ tần tảo giàu đức hi sinh. trong cái dòng chảy của suy ngẫm và tình cảm mới xuất hiện nơi Nhĩ. hiền lành đã quen thuộc bấy lâu. Anh có thời gian để ngắm nhìn nó nhưng thời gian để bước đi. chùng chình cuộc sống giăng ra trước lối. Đến với nó chỉ là giấc mơ xa vời tầm tay. nâng cho ta tiếp bước trên đường đời. số phận đã cướp đoạt khỏi tay anh. Những ngày cuối cuộc đời. về ý nghĩa của những điều ta chiêm nghiệm được từ cuộc sống và cuộc đời mỗi con người. Cũng phải thôi. Trong câu nói của anh với Liên có sự bỏ lửng như sự tắc nghẽn của tâm hồn. bước trên đường đời khó tránh khỏi những vòng vèo.. triết lí về đời người. Nhĩ say sưa chiêm ngưỡng vẻ đẹp đến kì lạ áy. con người đã ngàn lần phô ra trước mắt. trìu mến hơn tất cả những gì anh đã từng được biết. trên đôi tay gầy gò. Nhưng khi tình yêu ấy chớm nở. chiều sâu của bãi bồi ngay trước khung cửa sổ. chiếu vào cuộc đời Nhĩ cái nhìn gần gũi.. Nếu thiên nhiên khiến Nhĩ say mê và thất vọng thì những người thân gợi lên trong anh nỗi buỗn xen lẫn những mặc cảm. nó mang màu sắc và chiều sâu nội tâm rất chủ quan của cá nhân nhân vật trữ tình. đơn sơ. dù chỉ cách đôi bờ ngầu đỏ của con song quen thuộc mãi mãi là miền đất xa lắc. chan chứa trải nghiệm. thiên nhiên như đẹp hơn. chiêm ngưỡng trong sự bất ngờ. Đó là những b«ng hoa bằng lăng nở muộn sắc đang phai giữa không gian vời vợi trong vắt của bầu trời. đỏ nhàn nhạt màu nước phù sa. Cay đắng nào bằng khi nhận ra cảnh vật kia. đó là cái bãi bồi bên kia s«ng. Với Nhĩ. gần gũi mà vô cùng mới mẻ của thiên nhhiên. đây là những phút cuối cùng anh được sống thanh thản giữa quê hương. đến lúc này anh mới thấm thía. "Bến quê" được viết theo cách nhìn và tâm trạng của nhân vật Nhĩ. hi sinh thầm lặng của người vợ hiền thảo. yêu tha thiết sự giàu có. bởi vì đó là lần đầu tiên anh say sưa chiêm ngưỡng nó.cũng phải đón nhận : Con người ta.

Anh như một nhà thám hiểm. Có lẽ trong những lần khắc khoải hướng ánh mắt sang bãi bồi bên kia song. Vào cái buổi sáng đầu thu ấy. mãi mãi trọn vẹn nguyên phẩm chất: :Cũng như cánh bãi bồi đang nằm phơi mình bên kia . những trải . them khát khám phá chân trời mới nhưng con tàu đi tới thì đã mãi mãi ở lại với biển khơi. giàu đức hi sinh. Cái ngắt quãng ấy là bao vất vả. Đến khi mơ ước. là người vợ tần tảo. trong tâm hồn Nhĩ cháy lên một cái gì đó mơ hồ như một dự cảm. vì nó là lưỡi dao cứa vào long anh. Anh là trụ cột của gia đình mà chưa một lần anh làm cho gia đình ấy được sung sướng. người cha chưa bao giờ trọn ven. những tảng đất đổ oà vào giấc ngủ. Nhĩ không dám nói điều đó.. Tuy khoảng trời kia chỉ cách ô cửa sổ của Nhĩ thôi nhưng dường như mãi mãi xa vô cùng tận."Suốt đời anh chỉ làm em khổ tâm. khi đã nhận ra vẻ đẹp rất đỡi bình dị gần gũi của cảnh vật. Dường như bằng trực giác Nhĩ đã nhận ra thời gian của đời mình chẳng còn bao lâu nữa. rất nhiều nơi xa xăm Nhĩ đã bước chân qua vậy mà. "Một đời người đàn bà trên những bậc gỗ mòn lõm". tâm hồn Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo và chịu đựng hi sinh từ bao đời xưa". Cảm giác về cái chết treo lơ lửng dường như thôi thúc cái khát khao trong anh cháy bỏng hơn. cái bãi bồi ngay bên kia thôi chưa một lần anh đặt bàn chân tới. Rất nhiều. một cái gì đó cháy bỏng như một khát khao.Cái tưởng chừng dễ dàng nhất người ta thường hay bỏ qua và rồi sau này lại phải hối tiếc về điều đó.Một miền đất của trù phú và mơ ước. cứa cả vào long vợ.. Câu hỏi anh bất chợt hỏi vợ như một sự tính toán thời gian vể cái ngày anh biết chắc sẽ đến nay mai. Trong có dường như còn chứa chan cả mồ hôi. nước mắt đắng cay Liên đã nuốt thầm. đã chịu đựng. đến khi khát khao thì anh không thể cất bước để tiến về miền đất ấy nữa. khó khăn Liên lặng lẽ gánh vác để lo cho gia đình. Đó là sự xúc động khi anh tìm được cho mình nơi nương tựa là gia đình. Nhà văn Giắc Lân-đơn từng viết: "Thiên nhiên có nhiều cái nhắc nhở con người về cái chết". Đó là sự thương cảm với cuộc đời tần tảo. Mơ ước rồi cũng là vô vọng. không ít lần Nhĩ mang trong lòng những suy ngẫm. Những ngày cuối cùng này anh chỉ có một khát khao duy nhất: được đặt chân lên bờ đất phía bên kia sông. gấp gáp hơn trước khi những đốm tàn của ngọn lửa sự sống tắt lịm hẳn. lặng lẽ của vợ. tàn tạ. Nó âm thầm như cái âm điệu câm lặng của dấu ba chấm. Ở nơi anh trào dâng bao xúc cảm. Cuộc đời Liên từ khi sống với anh cũng đâu có khác trước. Với Nhĩ có lẽ cũng vậy thôi. chúng cũng như cuộc đời anh. Có lẽ anh cũng hiểu rằng màu sắc của những chùm bằng lăng bỗng trở nên đậm sắcc hơn.Mới đây thôi anh đã khám phá ra cái vẻ đẹp diệu kì của cái bên kia song.mà em vẫn nín thinh" Nhĩ không nói mà cũng không dám nói. chuẩn bị cho sự đứt lìa khỏi cuộc sống. Qua những lời dịu dàng của Liên anh đã hiểu tình yêu Liên dành cho mình nhưng điều đó càng khiến anh day dứt vì trách nhiệm của người chồng. héo hắt dần.

Nhĩ không trách Tuấn. tất cả niềm tin vào Tuấn. Thu hết mọi sức tàn Nhĩ bấu chặt vả mười đầu ngón tay vào cái hậu cửa sổ. Nhưng ở đời người ta khó tránh khỏi những điều vòng vèo. Hành động cuối cùng của giấc mơ. những giá trị bình dị giản đơn kia. đã nếm trải rất nhiều tình cảm. chỉ có ai không do dự. Ngay khi đó con đò ước mơ cập bến. đơn sơ. nó hàm chứa những giá trị biểu tượng vô cùng thiêng liêng. Chỉ có anh mới hiểu nó ý nghĩa đến nhường nào với mỗi con người trong cuộc sống. Bãi bồi. con đò như một phần vẻ của cuộc sống. Cậu sà vào ván cờ phá thế trên đường tự nhiên như cách con người vướng phải những cám dỗ trong cuộc sống. một niềm hạnh phúc giản đơn chiêm nghiệm từ cả cuộc đời. bến đậu cuộc đời. Nó là một sự thức tỉnh có xen niềm ân hận và nỗi xót xa. anh hiểu ở cái tuổi như Tuấn. Nhĩ dã cố hết sức để thúc giục đứa con giúp anh hoàn thành nốt cái khát khao còn dang dở. Đó cũng là chân lí cuộc đời. một giá trị tinh thần thiêng liêng anh đã rút ra trong những ngày cuối cùng trước khi giã từ cuộc sống. nhờ Tuấn giúp anh đặt chân lên cái bên kia song ước mơ. vẻ đẹp vẹn nguyên cả trong những nét tiêu sơ của cuộc đời. giản dị gắn bó như chính gia đình. Với anh đó phải chăng là niềm hạnh phúc cuối cùng anh có thể hưởng trước khi nhắm mắt xuôi tay. Tuấn đâu có thể hiểu được ý nghĩa thiêng liêng chứa trong ước muốn của cha. chùng chình. như một nhà thám hiểm chậm rãi bước khoan thai trên cái bãi bồi trước khung cửa sổ. Đường đời cũng như thế. thoát khỏi sự vòng vèo. Nhưng kìa. bến song. "giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát khoát y như đang khẩn thiết ra hiệu cho ai đó".nghiệm về chính bản thân. đã tưởng tượng thấy Tuấn. Cánh buồn chỉ một lần duy nhất qua song. Nhĩ đã hi cọng. bến đậu của những giá trị tinh thần gẫn gũi mà ý nghĩa. Anh giữ trọn trong tâm hồn khao khát và ước mơ. phần cuộc mà mỗi con người đều muốn khám phá dù biết rằng nó là không giới hạn. Chỉ có anh. cảm xúc mới thấy yêu thấy quý. Nhĩ đã cố hết sức để gửi đến mọi người lời nhắn nhủ thức tỉnh. Bến bờ ấy cũng có thể làcuộc đời chưa đi tới. Cái bờ bên kia không dừng lại ở ý nghĩa hiện thực nữa. Nhĩ đã phát hiện chân lí ấy để rồi hồi hộp và say mê chờ đợi được khám phá nó trong tấm gương cuộc đời. Khao khát tìm đến những giá trị gần gũi nhưng đích thực trong cuộc sống. Tiếng nện dép ra bờ xa dần mang theo bao háo hức của tâm hồn người cha tội nghiệp. như chính quê hương. đã từng trải. chùng chình chúng tax a vào để . Nhĩ đang đu mình ra ngoài. Niềm ân hận và xót xa khi con người đã nhận thức được quy luật khắc nghiệt của cuộc đời. đã đi qua rất nhiều phương trời. Anh đã từng một thời như Tuấn. bến bờ ấy cũng có thể là bến đậu quê hương. Anh đành gửi gắm tất cả tình cảm. nơi quê hương mà con người bồng bột với nhiều ham muốn thời trai trẻ đã bỏ qua. Người ta chưa đủ chin chắn để nhận ra vẻ đẹp thưc sự. anh dường như đang níu giữ cho mình một cái gì đó? Có thể là niềm hạnh phúc nhỏ nhoi mà tha thiết kia chăng? Hay đó còn là một lẽ sống. vừa run lẩy bẩy. không chậm chạp dềnh dàng mới có thể bước vững vàng đi tới phía trưoiức. Nhĩ không thể đặt chân lên con đò đưa đến khát khao.

hướng đến những giá trị đích thực mà gần gũi trong cuộc sống. Suy nghĩ ấy hẳn sâu sắc lắm. Có lẽ. cũng gần gũi như chinh cuộc đời. Một cuộc đờia đã trải qua mưa bom bão đạn chiến tranh. đến tất cả mọi người như để thưc tỉnh. qua "Bến quê". cuộc đời chung và đáp lại những công hiến to lớn như thế? . Nguyễn Minh châu đã gửi gắm trải nghiệm ấy đến cả cuộc đời. cái hay tô điểm cho cuộc đời chung của chúng ta. như để nhắc nhơ con người về tình cảm đẹp đẽ nhất. một trái tim chỉ biết tìm cái đẹp. Nó chứa trong biểu tượng nhung cũng đẹp. Sẽ chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi Nguyễn Minh châu hoá thân vò nhân vật để nhắn nhủ những lời tha thiết chân thành đến như thế. Mot cuộc đời đã có những tháng ngày vất vả. Tại sao chúng ta không thể song đẹp hơn nữa. Bằng trái tim đầy xúc cảm của một nhà văn. Nó thiêng liêng như cô đúc cả cuộc đời con người vậy. để tô điểm them cho cuộc đời mỗi chúng ta. hẳn sẽ có những khoảng lặng trầm lắng chứa cả cay đắng lẫn giọt nước mắt sót xa. Lời nhắn nhủ của Nhĩ cũng có thể là lời cuối cùng của cuộc đời anh. nhọc nhằn giữa dòng đời bon chen. Nguyễn Minh Châu đã gửi gắm những suy ngẫm là trải nghiệm của cả cuộc đời. hẳn thiết tha lắm. Đáng quý trọng biết bao một trái tim như thế.

câu thơ cuối toả sáng chủ đề.Hoàn cảnh sáng tác : năm 1969.1975.. đặc sắc với nhãn tự trái tim. như văn xuôi. Từ hình ảnh những chiếc xe không kính độc đáo. tính cách dũng cảm.các chiến sĩ lái xe vẫn hiên ngang.Bài thơ hay trong chùm thơ đạt giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969 . tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật. tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật. Phạm Tiến Duật có giọng thơ mang chất lính. khoẻ. . III. Bút pháp hiện thực. quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ để giải phóng miền Nam. 3. tinh nghịch. .Mà lòng phơi phới dậy tương lai"(Tố Hữu). nhưng giàu nghệ thuật. nhịp điệu.Lời thơ giàu suy tưởng. Kết bài : . giàu suy tưởng. thống nhất đất nước.1970. 2. II. DÀN Ý : I. trong cuộc chiến đấu gian khổ của những chiến sĩ lái xe đường Trường Sơn thời chống Mỹ. 2010 20:07 Đề : Phân tích "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật. Mở bài : . Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ nhà thơ trẻ những năm chống Mỹ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước .Kết hợp giữa hiện thực hào hùng với cảm hứng lãng mạn cách mạng.Hoàn cảnh sáng tác : năm 1969.1970. thùng xe bị xước. không mui không đèn. vui tươi. âm hưởng sử thi chặng đường 30 năm chống xâm lược của dân tộc 1945 .. Ngôn ngữ thơ mộc mạc như lời nói hàng ngày. nhạc điệu linh hoạt.Phân tích "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật (Thầy Lê Bá Duy) wwwkimson | 18 December. . tinh nghịch vui tươi. Mở bài : . bất chấp gian khổ hy sinh. yêu nước. . Thân bài : 1. lạc quan. DÀN Ý CHI TIẾT : I. không còn kính chắn gió. có chút ngang tàng của chất lính. tả thực không cường điệu không mỹ lệ hóa. "Bài thơ về tiểu . dạt dào sức sống. trong cuộc chiến đấu gian khổ của những chiến sĩ lái xe đường Trường Sơn thời chống Mỹ.Giọng điệu sôi nổi. Trên những chiếc xe bị bom đạn ác liệt của kẻ thù tàn phá.Bài thơ tái hiện hành trình gian khổ nhưng rất anh hùng của các chiến sĩ vận tải đoàn 559 trên tuyến lửa Trường Sơn những năm chống Mỹ.Bài thơ hay trong chùm thơ đạt giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969 . giàu tình đồng chí đồng đội của những người chiến sĩ lái xe. .. bài thơ khắc hoạ vẻ đẹp hình ảnh.

nhìn trời. Cái độc đáo dã bộc lộ ngay từ nhan đề bài thơ . chỉ viết về hiện thực khốc liệt của chiến tranh mà chủ yếu khai thác chất thơ vút lên từ hiện thực ấy. Truyện Kiều . trời đổ cơn mưa Cái gạt nước xua đi nỗi nhớ.Hình ảnh thơ lạ : + Hình ảnh xe cộ tàu thuyền đi vào trong thơ thường là được "mỹ lệ hoá". 2. không có mui xe. II. chất thơ rất đẹp từ hình ảnh ấy. nhìn thẳng.Tư thế ung dung mà hiên ngang : + Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất. Vẻ đẹp của hình ảnh người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn: . Ấn tượng thực. . "lãng mạn hoá" và thường mang ý nghĩa tượng trưng hơn tả thực : Đùng đùng gió giục mây vần Một xe trong cõi hồng trần như bay (chiếc xe đưa Thuý Kiều ra đi với Mã Giám Sinh .Không có kính. giọng thơ thản nhiên .Nguyên nhân : "Bom giật. Sáng tạo độc đáo nhất là hình ảnh những chiếc xe không kính : . hiểm nguy : Không có kính. không có đèn. Trường Sơn Tây" : Anh lên xe. + Diễn tả cụ thể cảm giác của người lính lái xe : Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái. bom rung kính vỡ đi rồi" . qua cảm nhận của tác giả trở thành hình ảnh lãng mạn. mạnh mẽ vượt trường giang Chính Phạm Tiến Duật trong bài thơ "Trường Sơn Đông.đội không kính" (trong chùm thơ được giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969-1970) được Phạm Tiến Duật viết năm 1969 là bài thơ tự do mang phong cách đó. Thân bài : 1.Hai chữ bài thơ nói lên cách khai thác hiện thực : không phải chỉ viết về những chiếc xe không kính. thùng xe có xước. "nhìn thẳng" :hiên ngang. . .Thái độ bất chấp gian khổ. 3. ừ thì có bụi Bụi phun tóc trắng như người già ."Không có kính không phải vì xe không có kính" : câu thơ như một câu văn xuôi. + Điệp từ "nhìn" như một niềm sảng khoái bất tận . . chất thơ của tuổi trẻ Việt Nam vượt lên những khắc nghiệt của chiến tranh.Nguyễn Du) Tế Hanh trong bài Quê hương tả con thuyền rất lãng mạn :Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã Phăng mái chèo. + Hình ảnh những chiếc xe không kính là hình ảnh thực.

giữa cái không có và cái có. lạc quan của người lính : Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy "Lại đi. chết vẫn ung dung Giặc muốn ta nô lệ..Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha. Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước : Chỉ cần trong xe có một trái tim. sự linh hoạt của nhạc điệu.Phong cách thơ Phạm Tiến Duật.. Kết bài : . yêu đời. thống nhất Tổ quốc. là ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam. Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây. thống nhất Tổ quốc : Không có kính. sự sáng tạo của hình ảnh chi tiết. lái trăm cây số nữa Mưa ngừng.. nhẹ nhàng. + Sức mạnh để chiếc xe băng mình ra trận chính là sức mạnh của trái tim người lính. trời xanh thêm" :câu thơ với năm thanh bằng và điệp ngữ lại đi tạo âm điệu thanh thản. . Không có kính. Nhớ. ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay. thùng xe có xước.. + Nghệ thuật tương phản giữa vật chất và tinh thần. đã trải nghiệm.Đánh giá bài thơ. gió lùa mau khô thôi + "Không có kính. bất chấp. Hình ảnh bầu trời xanh phơi phới một niềm lạc quan. bài thơ đã khắc hoạ. "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" là một bài thơ đặc sắc tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật cũng như một số tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Lửa đèn. Từ sự giản dị của ngôn từ.. lại đi. giữa bên ngoài và bên trong. chất lính của bài thơ bắt nguồn từ tâm hồn phơi phới của thế hệ chiến sĩ Việt Nam thời chống Mỹ mà chính nhà thơ đã sống. tôn vính vẻ đẹp phẩm giá .."điệp khúc tạo nên giọng điệu ngang tàng.. ta lại hoá anh hùng Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo III..Chất giọng trẻ. . + Niềm vui . ta rất giàu dũng khí Sống chẳng cúi đầu.Điều làm nên sức mạnh để người lính vượt qua khó khăn chính là tình yêu nước. ừ thì. rồi xe không có đèn Không có mui xe. một trái tim nồng nàn tình yêu nước và sôi trào ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam. * Liên hệ thơ Tố Hữu : Tố Hữu đã ca ngợi : Thiếu tất cả."chưa cần .

bom đạn giặc Mỹ. khoẻ. giàu suy tưởng. Đó là những con người trẻ trung. một nghệ sĩ tâm hồn nhạy cảm. tự nhiên : Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi Bom đạn ác liệt của chiến tranh đã tàn phá làm những chiếc xe ban đầu vốn tốt. Những câu thơ nhịp điệu nhanh mà vẫn nhịp nhàng đều đặn khiến . Phạm Tiến Duật có giọng thơ mang chất lính. Mở đầu bài thơ là hình ảnh những chiếc xe không kính chắn gió . hình ảnh xe cộ trong chiến tranh đi vào thơ ca thường được mỹ lệ hoá. thùng xe bị xước. dạt dào sức sống. Phạm Tiến Duật đã ghi nhận. hy sinh. Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái. Mục đích miêu tả những chiếc xe không kính là nhằm ca ngợi những chiến sĩ lái xe. Hìmh ảnh những chiếc xe không kính không hiếm trong chiến tranh chống Mỹ trên đường Trường Sơn lửa đạn nhưng phải là một chiến sĩ. nhìn trời. không mui không đèn. tinh nghịch vui tươi. độc đáo. trực tiếp sẵn sàng chiến đấu cùng những người lính lái xe thì nhà thơ mới phát hiện được chất thơ của hình ảnh ấy để đưa vào thơ ca một cách sáng tạo. coi thường gian khổ. họ có cảm giác mạnh mẽ khi phải đối mặt trực tiếp với thiên nhiên bên ngoài. hoà nhập với cảm hứng lãng mạn cách mạng và âm hưởng sử thi hào hùng của văn học Việt Nam trong ba mươi năm chống xâm lược 1945 . hình dung mức độ ác liệt của chiến tranh. tượng trưng ước lệ chứ không được miêu tả cụ thể. mới lạ. so sánh và điệp ngữ : Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất. BÀI VIẾT THAM KHẢO : Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ nhà thơ trẻ những năm chống Mỹ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước . nhìn thẳng. giải thích về "những chiếc xe không kính" thật đơn giản. không cường điệu mà tả thực. nghệ thuật. nhưng chính cái thực đã làm người suy nghĩ. tư thế ung dung.Mà lòng phơi phới dậy tương lai"(Tố Hữu).1975.hình ảnh có sức hấp dẫn đặc biệt vì nó chân thực.con người. Xưa nay. Những cảm giác ấy được nhà thơ ghi nhận tinh tế sống động qua những hình ảnh thơ nhân hoá. Trong buồng lái không kính chắn gió. "Bài thơ về tiểu đội không kính" (trong chùm thơ được giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969-1970) được Phạm Tiến Duật viết năm 1969 là bài thơ tự do mang phong cách đó. mới trở thành hư hỏng : không còn kính chắn gió. Không tô vẽ. thực tế đến trần trụi như cách tả của Phạm Tiến Duật. Với bút pháp hiện thực như bút pháp miêu tả "anh bộ đội cụ Hồ thời chống Pháp" của Chính Hữu trong bài Đồng chí (1948).

Những người lính lái xe hiên ngang. mau thôi. cảm xúc mà các chiến sĩ lái xe trực tiếp nhìn thấy. phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha. đồng đội keo sơn gắn bó là phẩm chất của người lính. Hình ảnh "con đường chạy thẳng vào tim" gợi liên tưởng về con đường ra mặt trận. ừ thì có bụi. Không có kính. "Trời xanh thêm" vì lòng người luôn có niềm tin về một ngày mai chiến thắng. tiếng cười sảng khoái của họ làm quên đi những nguy hiểm. hình ảnh. lại đi trời xanh thêm. Những câu thơ lặp cấu trúc tự nhiên như văn xuôi. con đường chiến đấu. . Các anh nhìn thấy từ "gió". gia đình : Những chiếc xe từ trong bom rơi Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi. Phạm Tiến Duật từng là thành viên của đoàn 559 vận tải chiến đấu ở Trường Sơn nên chất lính. trước kẻ thù mà trái lại "tiếng hát át tiếng bom".người đọc liên tưởng đến nhịp bánh xe trên đường ra trận. Yêu đời. vì có ung dung thì mới thấy đầy đủ như thế. "cánh chim". cảm nhận đã biểu hiện thái độ bình tĩnh thản nhiên trước những nguy hiểm của chiến tranh. lý tưởng đã gắn bó nhau như ruột thịt. Tất cả sự vật. Hiên ngang. Hình ảnh "những cánh chim sa. Câu thơ "nhìn nhau mặt lấm cười ha ha" biểu lộ sâu sắc sự lạc quan ấy. lời nói thường ngày thể hiện hình ảnh đẹp. có tính cách ngang tàng: Không có kính. tính ngang tàng thể hiện rõ nét trong thơ. tự tin."con đường" đến cả "sao trời". Các chiến sĩ lái xe không hề lùi bước trước gian khổ. gió lùa khô. những người lính trẻ từ những miền quê khác nhau nhưng cùng một nhiệm vụ. Tình đồng chí. giữa sống chết. Những khoảnh khắc của chiến tranh. những người lính lái xe luôn lạc quan tin tưởng chiến thắng. "Trời xanh thêm" vì lòng người phơi phới say mê trước những chặng đường đã đi và đang đến. họ xem đây là cơ hội để thử thách sức mạnh ý chí. ùa vào buồng lái" thật sinh động. lái trăm cây số nữa Mưa ngừng. con đường cách mạng. Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi. bất chấp gian khổ. Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa. gợi cảm. Thế giới bên ngoài ùa vào buồng lái với tốc độ chóng mặt tạo những cảm giác đột ngột cho người lái. ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay.

khúc khuỷu. lạc quan. kiên cường. mà nhạc điệu hình ảnh rất đẹp. đánh bại giặc Mỹ và tay sai để thống nhất Tổ quốc : Không có kính rồi xe không có đèn Không có mui xe.Chất giọng trẻ. cảm hứng và suy tưởng vừa bay bổng vừa sâu sắc để hoàn thiện bức chân dung tuyệt vời của những chiến sĩ vận tải Trường Sơn. cả bài thơ là hình ảnh "trong xe có một trái tim" . Hai câu đầu dồn dập những mất mát khó khăn do quân thù gieo xuống. gốc rễ anh hùng của mỗi người cầm lái tích tụ.. chất lính của bài thơ bắt nguồn từ tâm hồn phơi phới của thế hệ chiến sĩ Việt Nam thời chống Mỹ mà chính nhà thơ đã sống. ta rất giàu dũng khí Sống chẳng cúi đầu. do đường trường gây ra : xe không kính. anh hùng. sự linh hoạt của nhạc điệu. giàu tình đồng chí đồng đội. Bốn dòng thơ dựng hai hình ảnh đối lập đầy kịch tính. làm bật lên chủ đề. Nhớ. toả sáng vẻ đẹp của hình tượng nhân vật trong bài thơ. hình ảnh đậm nét. Thiếu phương tiện vật chất nhưng những chiến sĩ vận tải Đoàn 559 vẫn hoàn thành vẻ vang nhiệm vụ. "con mắt của thơ". bài thơ đã khắc hoạ. hăm hở hướng ra tiền tuyến lớn với tình cảm thiêng liêng "vì miền Nam". Lòng yêu nước là một động lực tạo cho họ ý chí quyết tâm giải phóng miền Nam. chứa chan tình yêu nước này. thùng xe bị xước . không đèn. trẻ trung sôi nổi. Điệp ngữ "không có" nhắc lại ba lần như nhân lên những thử thách khốc liệt. Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây. không mui. thùng xe có xước Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: Chỉ cần trong xe có một trái tim.. chết vẫn ung dung Giặc muốn ta nô lệ. thống nhất cho cả nước. sự sáng tạo của hình ảnh chi tiết. chiến thắng không phải là vũ khí. có lòng yêu nước sâu sắc. Hai dòng thơ ngắt làm bốn khúc "không có kính/ rồi xe không có đèn / Không có mui xe / thùng xe có xước" như bốn chặng gập ghềnh.. đã trải nghiệm. vì cuộc chiến đấu giành độc lập. đầy chông gai bom đạn. Từ sự giản dị của ngôn từ. rất thơ. Khổ thơ cuối cùng vẫn giọng thơ mộc mạc. nêu cao phẩm chất con người Việt Nam anh hùng như Tố Hữu đã ca ngợi : Thiếu tất cả. kết đọng ở "trái tim" gan góc. vượt lên bom đạn. Có thể cả bài thơ hay nhất là câu cuối. hoà nhập với cảm hứng lãng mạn cách mạng và âm hưởng . tôn vính vẻ đẹp phẩm giá con người. Chói ngời. công cụ mà là con người giàu ý chí. lạc quan.. Hai câu cuối âm điệu đối chọi lại. Đoàn xe đã chiến thắng. trôi chảy. ta lại hoá anh hùng Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" là một bài thơ đặc sắc tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật cũng như một số tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Lửa đèn.dũng cảm. bất ngờ thú vị. Cội nguồn sức mạnh của cả đoàn xe. quyết thắng. Aån sau ý nghĩa câu thơ "chỉ cần trong xe có một trái tim" là chân lý của thời đại chúng ta :sức mạnh quyết định.. toả sáng khổ thơ.

sử thi hào hùng của văn học Việt Nam trong ba mươi năm chống xâm lược 1945 .1975. .

một tiền đề nữa. Gọn nhẹ hơn. Sang thu Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi Thu. Các kênh cảm giác và cả tâm cảm nữa của mỗi hồn thơ dường như đều được huy động tối đa để nắm bắt những làn sóng.. chỉ điểm qua những thi tứ nổi bật dành cho nhịp chuyển mùa thôi. 1977 . nghĩa là không tái hiện lại một truyền thống. Tuy nhiên.Sang thu" của Hữu Thỉnh wwwkimson | 19 December.. tôi sẽ không nấn ná làm cái việc rút tỉa những thi ảnh và thi tứ tiêu biểu về thời điểm nhạy cảm ấy của thơ ca các thời. chắc cũng không xuể. cũng khó đủ giấy mực rồi. bước ngay. bao đời nay luôn có sự đua ganh giữa hồn thơ với hồn tạo vật. Cho nên. những tín hiệu mơ hồ nhất từ những giao chuyển âm thầm trong vạn vật. Mà cùng Hữu Thỉnh. Chỉ cần điểm sơ qua những tín hiệu từng được hồn thơ từ cổ chí kim nắm bắt trong những thi ảnh không thôi. cái thời điểm mà sự nhạy cảm của hồn tạo vật luôn thách thức với sự nhạy cảm của hồn người vẫn là thời khắc giao mùa chớm thu. 2010 11:34 Mùa thu quả nhiên là mùa nhạy cảm bậc nhất trong năm. Con người cùng Tạo vật thảy đều nhạy cảm. Chả thế mà.

sấm bớt bất ngờ. đây đổi thay tinh tế. hương ổi của thi phẩm sẽ phả vào tâm hồn của nhiều thế hệ học trò. Cụ thể là mạch cảm nghĩ trước mùa thu. khổ một nghiêng về những tín hiệu mách bảo sự hiện diện đây đó của mùa thu. là tâm tư của thi sĩ.. đến cả những miền chưa từng có mùa thu nữa. . với các lớp cảnh càng ngày càng đi vào chiều sâu. Về cảnh vật.Tôi mừng cho Hữu Thỉnh và bài thơ. chả chịu rành mạch gì cả. với tầm nhìn rộng xa vào bầu trời mặt đất : Sông được lúc dềnh dàng / Chim bắt đầu vội vã/Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu. chẳng dáng nét thu về.. là đến niềm say sưa ở khổ hai (.Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu). từ ngoài vào trong. thì hình sắc thu sang. Cùng với cảnh.. cảnh trong tình. Hình thái tổ chức của Sang thu đâu dễ nhận diện. còn ý thơ thì vốn thiếu rành mạch. Ý đâu có khác gì nhau. Trước tiên. sương chùng chình. sông dềnh dàng. dù đậm hay nhạt. từ góc nhìn vườn ngõ : Bỗng nhận ra hương ổi /Phả vào trong gió se /Sương chùng chình qua ngõ /Hình như thu đã về... Một trật tự hợp lí tự nhiên bao giờ cũng là điều sinh tử để một sản phẩm nghệ thuật hiện ra như một sinh thể ! Nhưng. hàng cây đứng tuổi.. gió se. Cho nên. ngay cả "Sách giáo viên" hướng dẫn người dạy khai thác và soạn giảng chừng như cũng " bí" trong việc phân định .. Từ cấu trúc .. Sau một thoáng ngỡ ngàng ở khổ một (. đấy thay đổi tinh vi. Hay việc chia thành ba khổ thế chỉ hoàn toàn do cảm tính lúc viết của thi sĩ. Nhưng về ý tứ ? Xem chừng ý khổ này cứ "dính" vào khổ kia. cả người khờ khạo nhất cũng phải thấy rằng : thơ thiên nhiên không đơn thuần chỉ có cảnh. chim vội vã. Tình trong cảnh. nhưng mỗi khổ thơ vẫn nghiêng về một ý. Về bố cục. Kể từ nay.. dù kín hay lộ. và kết lại ở khổ ba với vẻ trầm ngâm(. 1.. thử đi vào cấu trúc của thi phẩm. Sấm cũng bớt bất ngờ / trên hàng cây đứng tuổi). Hình như thu đã về). ai chẳng thấy chính tác giả đã tự chia bài thơ thành ba khổ khúc chiết. Sự đan xen các mạch này là một khía cạnh phức tạp không thể thiếu của cấu trúc. mưa đã vơi. sẽ được những tâm hồn ấy mang tới bao nẻo thu.. đồng hành với mạch cảnh sắc trên đây. ba khổ thơ đã được liên kết thành một chỉnh thể nhuần nhị nhờ vào một trật tự khá tự nhiên : từ gần đến xa. nó vừa giành được một chỗ xứng đáng trong chương trình Văn và Tiếng Việt của nhà trường. vô tổ chức ? Không hẳn. Thì quanh đi quẩn lại vẫn là thế : hương ổi. Đến nỗi. Như vậy. nắng vẫn còn. bao giờ cũng là tình.. Đọc kĩ hơn thì thấy rằng: cùng viết về thiên nhiên lúc giao mùa. từ thấp đến cao. Khổ hai lại nghiêng về những cảnh sắc trời mây sông nước đang chuyển mình sang thu. khổ ba lại nghiêng về những biến đổi bên trong các hiện tượng thiên nhiên và tạo vật : Vẫn còn bao nhiêu nắng/Đã vơi dần cơn mưa/Sấm cũng bớt bất ngờ/Trên hàng cây đứng tuổi. Trong khi đó. từ hẹp đến rộng.

Đừng nghĩ thi sĩ cố ý đặt bày hai mạch tương phản nhằm chơi trò lạ hoá. thần thái của cảnh thu thường hiện lên qua vẻ tiêu sơ. đến điệu tâm hồn Cảm nhận tạo vật lúc sang thu. Chính lúc sông "dềnh dàng" là lúc chim "vội vã". tiếng thơ khá tinh tế của một thi sĩ đương thời : Mướp tàn sen cũng đi tu / Lá tre đã thả một mùa heo may / Con sông không ốm mà gầy / Mắt em chưa tối đã đầy hoàng hôn.) : sương chùng chình. nhờ lối cảm ấy. Mạch cảm và mạch nghĩ bao giờ cũng song hành và chuyển hoá sang nhau trong cùng một dòng tâm tư . là các cấp độ của mạch nghĩ. thì cũng là lúc bắt gặp sương "chùng chình" qua ngõ. Khổ đầu : bất giác. đâu phải là thiếu rành mạch. Có thể xem đó là nét phức điệu trong cảm nhận ngoại giới của hồn thơ Hữu Thỉnh.nhẹ với hệ thống hưng .Không chỉ có thế.) : hương ổi phả chim vội vã . Trái lại là đằng khác ấy chứ ! Rõ ràng. Nhịp nhẹ thì nghiêng về âm tính (êm. mưa vơi dần. nhiều. thi phẩm là sự đồng hành và hoá thân vào nhau của ba mạch nội dung vừa rõ nét vừa sống động.. đã hiện ra không chỉ có biến thiên. có vẻ "dính". song cả hai đều thuộc về thần thái của mùa thu. Nhịp mạnh bao gồm những động thái.. Ví như bài Thu cảm.vẫn còn bao nhiêu nắng. Luôn thấy được thế quân bình ngay giữa những biến thiên thì ít bất ngờ chao . nhanh. tiêu trưởng kia lại đan dệt trong nhau khá nhuần nhuyễn tạo nên cái bản giao hưởng gợi cảm của đất trời thu. một trong những nét đặc sắc của bài Sang thu là có hai hệ thống tín hiệu báo mùa có vẻ phản trái nhau. Rõ ràng.. Tôi cho rằng. ít.. Chẳng phải thế sao ? Chẳng phải bao mạch sống đang cần mẫn chuyển lưu trong lòng tạo vật làm nên cõi sống trường cửu này vốn vẫn tương sinh tương khắc như vậy sao ? Và chẳng phải những vận động trái chiều mà cùng hướng vẫn thường đem đến cho sự sống thế quân bình ngay trong lòng mỗi nhịp biến thiên hay sao ? Cho nên. 2. . nhưng bề sâu... vẫn là một kiến trúc ngôn từ với một cấu trúc thật tinh vi. Tạm đặt tên là nhịp mạnh và nhịp nhẹ.. Có thể nôm na hoá qua sơ đồ sau : Thế đấy. Cảm nhận của Hữu Thỉnh khác.. chậm. khổ ba : suy ngẫm. Lúc bất giác nhận ra hương ổi "phả" vào trong gió se. sông dềnh dàng. cấu trúc của thi phẩm này. bề ngoài. Nó chính là hiện tượng trái chiều mà cùng hướng ta vẫn thường thấy trong mỗi cuộc đổi thay. mà đây đó còn cả thế quân bình. Khi nắng "còn" cũng là khi mưa "vơi". Toàn cảnh thu trong bước chuyển mùa. Tương ứng với những cung bậc của mạch cảm. sắc thái dương tính (mạnh. qua phân tích trên đây cũng đủ thấy rằng : một tiếng thơ dù bình dị hồn nhiên thế nào đi nữa. Chúng đan bện với nhau khiến cấu trúc nghệ thuật càng tinh vi phức tạp.suy. Vì thế. khổ hai : tri giác. đa phần các thi sĩ nghiêng về vẻ biến suy một chiều của cảnh. từ khổ một đến khổ ba. thật thú vị mà cũng thật hiển nhiên là hai nhịp mạnh ... không đơn tuyến.

* Sang thu là bài thơ tinh tế. Nhưng cái nhịp luân chuyển chung chi phối vạn vật thì bao giờ cũng khẩn trương và mau lẹ. chiêm nghiệm. giấu cương sau nhu này : Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi ? Nói đến câu kết kia. là cây đã trưởng thành. hay cây bớt bị bất ngờ (cây thôi e sấm)? Có lẽ là cả hai. xem ra. một chiều tăng kín đáo : Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. có chậm có nhanh. ở thi phẩm này. Điều này khỏi bàn thêm.đảo. tức là đã giảm . đúc kết. Mà ấn tượng nhất hẳn phải là cảnh tượng Có đám mây mùa hạ/Vắt nửa mình sang thu. Cả ba nghiêng về chiều giảm. Nhịp luân chuyển ấy dường như đã nhập vào mấy chữ tưởng rất không đâu mà lại thần . Thế mà thi ảnh lại mới. Nhờ ngữ pháp ấy mà cái ý cương kia liền được giấu kín nhẹm. Có thể nói. câu thơ bỗng có "cú pháp dính". Những hiện tượng riêng lẻ thì gồm cả hai hệ thống tín hiệu trái chiều. Bởi đảo mà cứ như không. mấy chữ "bớt bất ngờ" như một nút buộc.. Đám mây thực thế mà ảo thế ! Cái cách "vắt nửa mình" kia sao mà thi vị ! Có thật chăng một đám mây vốn của mùa hè đang mải mê lấn sân sang mùa thu ? Có mà không có. sấm "bớt bất ngờ" càng giảm. Nào những hương ổi phả vào trong gió se. lời thơ súc tích hẳn nhờ các làn nghĩa giao nhập ràng néo nhau : sấm bớt gây bất ngờ (sấm đã e cây). Chẳng thế mà các chi tiết gợi cảm của thi phẩm đã cuốn hút nhiều người yêu thơ. Để ý một chút. Cứ y như giữa mùa thu và mùa hè vẫn có một lằn ranh làm bằng sợi dây vô hình giăng ra giữa thinh không. nào sương chùng chình qua ngõ. tâm thế thi sĩ không còn ngỡ ngàng bất giác như khổ một. Làm xác định cái không xác định. Lớp từ mang sắc thái đong đếm ở đây mách với ta điều đó. Hữu Thỉnh còn tỏ ra tinh hơn nữa trong sự đồng điệu với nhịp chuyển mùa. thi ảnh nào cũng tài hoa. làm định dạng cái vốn mơ hồ. bớt (-thêm) bảo rằng thi sĩ đang suy xét. mà lòng đã nặng hơn. đã ra chiều trầm ngâm với suy ngẫm rồi. vơi (-đầy). khi câu ba nối vào câu kết. say sưa tri giác như khổ hai. đây là lối kết theo kiểu "đảo phách". mưa "vơi dần" rõ là giảm . Nhưng. rồi thì sông được lúc dềnh dàng. Trong thiên nhiên đã vậy. Nhờ lối viết nén. cái vế sau mới là chốt hạ. Trong cuộc đời cũng thế. Hệ thống các từ còn (-hết). nhưng xem chừng. khiến cái vô hình thành hữu hình. Và. Nó rõ nhất ở khổ ba : Vẫn còn bao nhiêu nắng /Đã vơi dần cơn mưa /Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. Một cú đảo phách ngoạn mục. là lối viết đâu có gì lạ về thi pháp. Chiêm nghiệm điều gì ? Về một lẽ đời trong hai chiều biến đổi trái nhau. Ấy là sự từng trải tăng lên. khiến đám mây yêu kiều và đỏng đảnh kia có thể vắt nửa mình qua đó mà khoe sắc phô duyên vậy ! Mà đâu chỉ trong quan sát. Ba câu trên : nắng "vẫn còn". thật mà không thật. hình sắc lại gợi.. không thể không thêm vài lời về cách lập tứ dẫn tới kết. thì chiều giảm đột ngột thành chiều tăng. tôi ngờ rằng cảm quan quân bình về đời sống đã ngấm ngầm xui thi sĩ tìm đến cái kết điềm tĩnh trước ba động. thậm chí được nhu hoá. sẽ thấy rằng đến đây.

nếu chỉ thế thôi. đời sống sang thu và đời người sang thu. Nhờ đó.. ít ai để ý đến nghệ thuật tổ chức. Hai lớp nghĩa sau mới thật là thứ hương ổi riêng mà Hữu Thỉnh phả vào trong thi đề này. có sự chất chồng và giao thoa của ba lớp nghĩa : trời đất sang thu. Nhưng. Lớp nghĩa thứ nhất dễ thấy. Nó đâu chỉ nói cây. hô ứng và tiếp ứng nhau làm hiển thị cái nhịp luân chuyển trong tạo vật vốn mải mê mà vô hình. chuyển động. cái súc tích Đường thi kết hợp với chất hồn nhiên thơ trẻ cứ loáng thoáng đâu đó trong cách nhìn tạo vật. trong cách kiệm lời. Ý tưởng Sang thu được gói kín vào thi tứ. Đọc Hữu Thỉnh. phát động một lớp nghĩa khác cho bài thơ. Lớp nghĩa kia chỉ thực sự bật hầm khi hình ảnh cuối cùng đột hiện : Sấm cũng bớt bất ngờ / Trên hàng cây đứng tuổi. Tranh thì tĩnh. Còn có một chất khác. tinh thần của thế hệ mình. Không. Một thi tứ đa tầng khiến hình tượng thơ thành đa nghĩa. Vì nó ở bề nổi của văn bản thơ. Nó khiến bài thơ như một bức tranh thiên nhiên. phim mới động. Sự mẫn cảm của tâm hồn thi sĩ đã được dịp phô diễn qua những thi ảnh giàu mỹ cảm trong việc nắm bắt bao vận động. Chữ "đứng tuổi" bật sáng. chỉ lúc chợt ngoái lại. Có lẽ khi đọc các cặp ấy. ra là phép đối ! Thế là nhuyễn. Nhân hoá cây là bề nổi. luôn cặp kè. thi phẩm nhỏ đã mang thi tứ lớn. vì ít nhất. có một chất rất dễ nhận : dân gian. những hàm ý kín đáo kia toát lên trước hết từ nghĩa bóng đây đó của các thi ảnh. Nhưng nếu chỉ có thế thì ý nghĩa của chúng còn lờ mờ. . Vẫn còn bao nhiêu nắng-Đã vơi dần cơn mưa. chưa xa gì hơn một lối nói sinh động về sự vật. giấu người vào cây là bề sâu. tâm trí ta bị trôi theo lời thơ bình đạm. chưa đủ tạo hẳn ra một lớp nghĩa khác cho văn bản.v. Có lẽ như những thước phim về cảnh vật thiên nhiên thì phải hơn. Nó mới là nét tinh vi thuộc về đại cục. mà còn nói người. Tất nhiên. anh không chỉ có chiêu này. biến động âm thầm và sâu kín của thiên nhiên. Đôi khi quá chú mục vào cái tinh tế trong tiểu tiết có thể quên sự tinh vi trong đại cục. chim vội vã v. thì mới vỡ lẽ: ồ. đó vẫn là những tinh tế tiểu tiết và dễ viết. Hữu Thỉnh chưa đem đến cái gì mới hơn so với các tiếng thơ thuộc thi đề thu của những người đi trước. sông dềnh dàng. Vẫn còn bao nhiêu nắng/Đã vơi dần cơn mưa". Người đọc cũng dễ say với những nét tài hoa trong việc sử dụng nhuần nhuyễn yếu tố cổ điển của thi sĩ. Sao lại cặp kè ? Thì một trong những chiêu rất Hữu Thỉnh chẳng phải là chế tác thi liệu dân gian bằng thi pháp Đường ư ? Cố nhiên. Đồng thời. Sang thu đa nghĩa.. Ở Sang Thu. mà xem ra lại khó thấy : Đường thi. mà hiển lộ nhất là ở phép đối ngẫu được dùng khá nhuyễn : Sông được lúc dềnh dàngChim bắt đầu vội vã . cũng chưa phổ được vào đó hơi thở của thời mình. là tinh chứ sao ! Tuy nhiên. Tôi muốn nói đến điều khác : ý tưởng bao trùm. Mấy chữ ấy đi với nhau thành cặp.tình này: Sông được lúc dềnh dàng/Chim bắt đầu vội vã . Ai cũng có thể thấy những ẩn ý nào đó thấp thoáng sau lối viết ẩn dụ trong các thi ảnh rải rác ngay từ đầu sương chùng chình. Sang thu cũng mới là thơ tạo vật.

khi nhìn trong tương quan khác. cuộc sống vừa qua khỏi thời chiến đầy khốc liệt đang chuyển sang thời bình êm ả. cùng diễn tả nhịp vận động chầm chậm. thông điệp nghệ thuật của một tác phẩm không chỉ cất lên từ những gì thuộc nội bộ văn bản. Không có chữ "đứng tuổi" cứ như lạc hệ thống này. đời sống cũng vừa sang thu. lớp nghĩa thời sự vốn khuất mình không thể phát sáng được. Hèn chi. Bấy giờ. mà còn vang lên cả từ tương quan giữa văn bản với những thứ bên ngoài vốn thiết thân với nó nữa.Tự dưng. Mùa thu còn tàng ẩn cả những quân bình tự tại nữa. được xả hơi chăng ? Chả phải vô cớ mà thi sĩ đem chữ "được lúc" gắn với cái thói "dềnh dàng" ấy của sông. Chim bắt đầu vội vã có phải chỉ đơn thuần nói về các loài chim lúc sang thu đang gấp gáp bay đi lánh rét không thôi ? Xem ra. Sang thu đã lẳng lặng thành thơ cuộc đời ! Chu Văn Sơn . tuy đã sang thu. Cảm thụ nghệ thuật. nhưng Sương chùng chình qua ngõ thật khác với Sông được lúc dềnh dàng. "dềnh dàng" đã khó ưa. Một cái kết quá là khôn ngoan. "Dềnh dàng" đâu chỉ nói về nét riêng của dòng chảy đã chậm hơn khi con sông vào thu. mọi suy cảm trên sẽ thành võ đoán. Cũng như thế. căn cứ quan trọng nhất là văn bản. Tác giả cho biết thời điểm viết Sang thu là mùa thu 1977. nhưng lòng vẫn còn bao nhiêu nắng. Thì ra. Nếu ở khổ đầu. chúng ta thấy từ mạch hình ảnh thiên nhiên rải khắp bài thơ bỗng bừng dậy một lớp nghĩa khác gắn với con người và cuộc đời. tự dưng chúng ta thấy các hình ảnh đó đây nhấp nháy lên những nghĩa khác : nghĩa thế sự. Mùa thu còn là chuyện trưởng thành. Chẳng phải đó là những nét độc đáo mà Hữu Thỉnh đã đem đến cho một thi đề tưởng đã quá ư quen thuộc hay sao ? Từ thơ tạo vật. hàng cây trẻ hồi nào giờ đã đứng tuổi. bao tủi sầu yếu đuối. Nhưng. Không có nó. mùa thu đâu chỉ có chuyện tiêu sơ. giờ vào thu đã tự cho phép mình được dềnh dàng. thì từ khổ thứ hai đã bảng lảng cái bóng đời. Tôi ngờ rằng đây là khổ thơ mà anh chàng thi sĩ cũng vừa trải qua một mùa hè bỏng rát đang kín đáo nói về thế hệ mình và chính mình ? Vâng. Ví như hoàn cảnh sáng tác . đủ vững trãi đối đầu với mọi ba động. Mùa thu đâu chỉ có biến thiên. Có thể thấy rõ hơn nữa. dễ làm nghèo nghệ thuật. chỉ bó hẹp trong văn bản không thôi. Dường như nó còn ngầm tỏ thái độ về cái điệu sống của những đối tượng nào đó hồi mùa hạ hăng hái xông pha là thế. ý ngầm của kẻ viết vừa khó phát lộ vừa khó gói ghém. xu thời nào đó nữa ấy chứ ? Đến khổ thứ ba. Đồng thời. Đặc biệt từ khổ hai trở đi. thơ còn nặng về tạo vật. bao cơn mưa thở than nay cũng đã vơi dần. "Chùng chình" còn dễ ưa. Bước sang thu. Nghĩa là. Trong thực tế. Sự từng trải đã giúp cây trưởng thành. Nhìn bài thơ trong tương quan với thời điểm ấy. cái lớp nghĩa thế sự bảng lảng này còn tỏ hơn nữa. Đây là lúc trong lòng đời có bao trăn trở xao động. nó còn muốn nói tới đối tượng sống tuỳ thời. Điều này ngẫu nhiên chăng ? vô nghĩa chăng ? Không hẳn. ở nhiều lần in cũng ghi rõ như vậy. mọi cú giáng của cuộc đời : Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi.

Chùm thơ thu (Nguyễn Khuyến). "chùng chình" "dềnh dàng" "bắt đầu vội vã" "vắt .Phân tích bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh (Bài tham khảo) Có lẽ vì nàng thu "thơ mộng muôn thủa" luôn có xu hướng "rủ rê" ngòi bút theo những lối mòn quen thuộc của truyền thống thơ thu.... Đó không phải là chính thu. Đây mùa thu tới (Xuân Diệu). Không hề có một từ định tính để miêu tả thế giới thu.. Làn sương giăng phủ ngõ thôn chẳng được đặc tả ở mức độ (mù mịt) hay màu sắc (trắng mờ). tác giả đã tự xác định một thời điểm miêu tả: thời điểm giao mùa. hay đám mây cũng không tô điểm cho phong cảnh thu bằng những gam màu đặc trưng của nó.Sang thu nghĩa là mới chớm thu thôi.. Chỉ đến khi bắt đầu cầm bút ngồi trước mặt giấy. Có hương ổi. Nhưng hương ổi "thơm" như thế nào thì thi sĩ hoàn toàn không miêu tả. nhất là những ngòi bút thơ: hễ động bút là mùa thu cứ chực đổ ùa ra trên mặt giấy. ngô đồng hay màu trời. Thành công nổi bật nhất của bài cũng là ở một hệ thống những động từ miêu tả rất giàu cảm giác: "phả". Dòng sông. Mà hút theo những con đường dằng đặc đã định hình trước đó là đến tử lộ của văn chương. "Sang thu" của Hữu Thỉnh xuất hiện khi trước nó đã có rất nhiều bài thơ nổi tiếng đông tây kim cổ: Thu hứng (Đỗ Phủ). Có gió... một tác giả đã nhận định: "Đề tài "Mùa Thu" bao giờ cũng có vẻ là dễ viết.. khi bầu trời xanh ngắt lơ lửng những tầng cao. mùi hương vừa đặc trưng cho mùa vừa đặc trưng cho làng thôn ngõ xóm. tôi mới thấy đề tài này thật là khó" Tại sao lại có nghịch lí trong kinh nghiệm của người sáng tác như vậy? Có lẽ vì nàng thu "thơ mộng muôn thủa" luôn có xu hướng "rủ rê" ngòi bút theo những lối mòn quen thuộc của truyền thống thơ thu. nhưng gió se chứ không phải là gió lạnh. cánh chim. sắc nước.. hay khi cái rét mùa đông đã lẩn vào trong gió. Truyền thống thơ thường kiến trúc ngôi nhà thu bằng những chất liệu quen thuộc như cúc. Ngay từ tiêu đề. khi nắng trời đã nhuộm đỏ lá bàng.. "se". không phải cuối thu. Se gợi một động thái. liễu. hơn là gợi một cảm giác. Mà hút theo những con đường dằng đặc đã định hình trước đó là đến tử lộ của văn chương. Nhưng nó vẫn có cái hay. nhạy cảm khi mùa thu tới. Mùa thu dường như luôn luôn nấp sẵn trong ngòi bút của chúng ta.. cái độc đáo riêng của một hồn thơ sâu lắng.. Nói về đề tài mùa thu.Hữu Thỉnh hầu như khơi gợi cảm giác về mùa trong trạng thái mơ hồ của tạo vật. Đặc biệt ở góc độ miêu tả tạo vật. cái tứ kết buộc hệ thống hình ảnh trong bài cũng chỉ gói gọn trong chút "chớm" mỏng manh đó. Tưởng như với đề tài thơ mộng muôn thuở này có thể dễ dàng chắp bút.

. gió se lại bởi chút lạnh xa xăm. Tinh tế và sống động sao một buổi sáng chớm thu.nửa mình". Dòng nước thu vốn trong trẻo và sâu hút làm người ta khó mà thấy rõ được sự chuyển động nó nên cảm giác sông lững lờ trôi cũng rất hiện thực. mưa. Và có lẽ cũng nhờ giọng điệu êm nhẹ dễ cuốn người đọc vào dòng cảm xúc.. những cánh chim vội vã tìm về phương ấm áp.. hay là những vang động của cuộc đời? Trong tương quan ấy. cường độ. Đám mây như tấm khoăn voan của người thiếu nữ. sương như người khách ngập ngừng nơi đầu ngõ. khi đọc bài thơ này.. Tiếp tục thể hiện những dấu hiệu mùa thu rõ rệt hơn nhưng ý nghĩa của khổ cuối không chỉ dừng lại ở đó: Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi Con người cảm thấy biết bao biểu hiện khác biệt của thời tiết khi mùa thu tới: mưa và sấm thưa dần. hàng cây tượng trưng cho con người từng trải mà bao dâu bể biến đổi không còn đáng ngạc nhiên. Chính các từ "bất ngờ". tôi chợt thấy nhớ rất nhiều những năm tháng đã qua của mình. duyên dáng nối hai mùa là một liên tưởng thực sự độc đáo. "đứng tuổi" khiến ý nghĩa của câu thơ không dừng lại ở nét nghĩa tả thực mà có chiều sâu hơn. Miền kí ức tuổi thơ được đánh thức bởi mùi hương ổi. bởi ngõ xóm thân quen ấy. suy nghĩ tự nhiên của tác giả. mà ở cả chút ngỡ ngàng bâng khuâng của lòng người: "Bỗng nhận ra hương ổi". sấm chớp. Cảnh như sâu lắng hơn bởi liên tưởng suy tư về mùa thu đời người. Song thời điểm chớm thu không phải chỉ hiển hiện ở những dấu hiệu mơ hồ trong trạng thái biến chuyển của cảnh vật. không còn dữ dội nữa. Nét độc đáo nhất của bài . được gọi một cách hình ảnh là "hàng cây đứng tuổi". nó không chỉ miêu tả chính xác trạng thái của tạo vật mà còn thổi vào tạo vật những cảm giác rất người. Nắng... hệ thống động từ toàn bài còn đặc sắc ở chỗ... Song trên hết. "Hình như thu đã về"... tất cả các dấu hiệu của mùa hạ vẫn còn nhưng đã giảm dần mức độ. Không hiểu sao. Sang thu. Hàng cây như đã quá quen với nắng lửa mưa giông. "Chùng chình" trước hết gợi tả chính xác những làn sương như ngưng lại và nhẹ nhàng tỏa lan ngõ xóm.

một người chiến sỹ dù ở sa trường vẫn luôn cặm cụi làm một chiếc lược để tặng đứa con gái bé bỏng.Mùa gió chướng(1975). Vì lòng thương con. Đây xứng đáng là một bài thơ thu hay trong thế giới thi ca! Phân tích tình cảm cha con trong truyện "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng wwwkimson | 19 December.lúc đó bé .Khi ông Sáu đi kháng chiên chống Pháp. hơn thế lại ca ngợi tình cha con thiêng liêng.Nguyễn Quang Sáng có lỗi viết văn giản dị. 2010 11:48 Có câu nói: "Những tình cảm đẹp sẽ là động lực mạnh mẽ trong tâm hồn mỗi người!"Vì lòng yêu cha.Có lẽ vì sinh ra va hoạt động chủ yếu ở miền Nam nên các tác phẩm của ông hầu như chỉ viết về cuộc sống và con người Nam Bộ. khẳng định nghệ thuật miêu tả tâm lý đặc sắc.một cô bé nhỏ mới tám tuổi nhưng nhất quyết không nhận người khác làm bố..Vẫn viết về một đề tài dường như đã cũ song truyện mang nhiều giá trị nhân văn sâu sắc.là những hình ảnh chính xác và giàu sức gợi tạo nên một bức tranh thu giản dị mà sống động.Dòng sông thơ ấu(1985).. ông tập kết ra Bắc và bắt đầu viết vănn.xoay quanh những câu truyện đời thường nhưng ý nghĩa. có thể bạn sẽ phải có cái nhìn khác mới mẻ và chân thực hơn.Sau năm 1945. Câu truyện xoay quanh tình huống gặp mặt của bé Thu và ông Sáu. Câu chuyện khắc họa hình ảnh một nhân vật bé Thu đầy ấn tượng và tinh tế.mộc mạc nhưng sâu sắc.Có người nhận xét rằng "tình phụ tử không thể ấm áp và đẹp đẽ như tình mẫu tử".Thời kỳ kháng chiến chống Pháp ông tham gia bộ đội và hoạt động ở chiến trường Nam Bộ. Song nếu đọc truyện ngắn "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng.là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Nguyễn Quang Sáng.Các tác phẩm chính là Chiếc lược ngà(1968).. cho dù bị đánh. Nguyễn Quáng Sáng sinh năm 1933 ở An Giang.xây dựng tình huống bất ngờ và ca ngợi tình cha con thắm thiết.Chiếc lược ngà viết năm 1966 tại chiến trường Nam Bộ chống Mỹ . vĩnh cửu dù trong chiến tranh.

Trước khi nhắm mắt ông chỉ kịp trao cây lược cho người bạn nhờ chuyển lại cho con mình.song thiết nghĩ chính thái độ ngang ngạnh đó lại là biểu hiện vô cùng đẹp đẽ mà đứa con dành cho người cha yêu quý.mạng mẽ. được tác giả khắc họa hết sức tinh tế và nhạy bén.biết đến cái cay xè của mùi thuốc súng và sự khắc nghiệt của cuộc sống người chiến sỹ.Vết thẹo.nó còn quá bé để có thể biết đến sự khốc liệt của bom lửa đạn.Chiếc lược làm xong chưa kịp trao cho con gái thì ông đã hi sinh.bộc lộ phần nào đó tính cách cứng cỏi ngoan .nhiễu sách mà là sự kiên định.bướng bỉnh và gan góc.Có người cho rằng tác giả đã xây dựng tính cách bé Thu hơi "thái quá".Song bé Thu lại không chịu nhận cha vì vết thẹo trên má làm ông Sáu không giống như bức ảnh chụp chung với má. Đến khi bé Thu nhận ra cha mình thì cũng là khi ông Sáu phải ra đi.Bé Thu gây ấn tượng cho người đọc về một cô bé dường như lì lợm đến ghê gớm. ông Sáu dùng mọi cách để gần gũi nhưng con bé vẫn không chịu gọi một tiếng "Ba".bé Thu luôn bộc lộ một con người kiên quyết . dấu tích của chiến tranh đã hằn sâu làm biến dạng khuôn mặt ông Sáu.hay khi hất cái trứng mà ông Sáu gắp cho xuống.Những ngày chiến đầu trong rứng.thẳng thắn .Trong tâm trí bé Thu chỉ có duy nhất hình ảnh của một người cha "chụp chung trong bức ảnh với má".Người cha ấy không giống ông Sáu.Nguyễn Quang Sáng đã khéo léo xây dựng nhiều tình huống thử thách cá tính của bé Thu.Có lẽ trong hoàn cảnh xa cách và trắc trở của chiến tranh. Hình ảnh bé Thu là nhân vật trọng tâm của câu chuyện.Cái cảm giác đó không đơn thuần là sự bướng bỉnh của một cô bé đỏng đảnh.dù là bị mẹ quơ đũa dọa đánh. Ông hứa sẽ mang về tặng con một cái lược ngà.cuối cùng khi ông Sáu tức giận đánh một cái thì bỏ về nhà bà ngoại.là một cô bé giàu cá tính. ông cặm cụi làm chiếc lược cho con gái.dù là bị dồn vào thế bí.Khi ông có dịp thăm nhà thì con gái đã lên 8 tuổi.không phải bởi thời gian đã làm ông Sáu già đi mà do cái thẹo trên má.có lập trường bền chặt.Thu chưa đầy một tuổi.khi mà trong mọi tình huống em cũng nhất quyết không gọi tiếng "Ba" .Trong ba ngày ở nhà.nhưng điều khiến người đọc phải bất ngờ là sự nhất quán trong tính cách của bé.dù là bị ông Sáu đánh.

già giặn hơn tuổi.cái cá tính cố chấp một cách trẻ con của bé Thu được tác giả khắc họa vừa gần gũi.Có ai ngờ một cô bé không được gặp cha từ năm 1 tuổi vẫn luôn vun đắp một tình yêu bền bỉ và mãnh liệt với cha mình.tình cảm có sâu sắc.dỗ dành.cưng nựng nó.Nhà văn tỏ ra rất am hiểu tâm lý của trẻ thơ và diễn tả rất sinh động với tấm lòng yêu mến và trân trọng một cách đẹp đẽ.Khi đến ngày ông Sáu phải .nhưng ở khía cạnh khác cô bé vẫn mong được yêu quý vỗ về.vừa tinh tế.Có lẽ co bé muốn mọi người trong nhà biết bé sắp đi .khua thật to.thiêng liêng những tâm tư tình cảm vô giá ấy.song chắc không ít lần nó đã tự tưởng tượng hình ảnh người cha nó tài giỏi nhường nào.với tất cả nét hồn nhiên.cố làm cho dây lòi tói khua rổn rang .chăm lo cho nó.gan góc.mà chạy ra vỗ về.Dù như thế thì bé Thu vẫn chỉ là một đứa trẻ 8 tuổi hồn nhiên.làm cho nó một món đồ chơi kể từ khi nó bắt đầu làm quen với cuộc sống.bước ra khỏi mâm".dẫu có vẻ như cứng rắn và mạnh mẽ trước tuổi.có vòng tay rộng để ôm nó vào lòng ra sao?Tình cảm mãnh liệt trong nó ngăn không cho nó nhận một người đàn ông lại kia làm bố. Ở đoạn cuối.Nó gần như chưa có chú ấn tượng nào về cha.Song khi "Chiều đó.dù người cha ấy chưa hề bồng bế nó.săn sóc.Có cảm giác bé Thu sợ ông Sáu sẽ nhìn thấy những giot nước mắt trong chính tâm tư của mình? Hay bé Thu dường như lờ mờ nhận ra mình có lỗi?Lại một loạt hành động tiếp theo "Xuống bến nó nhảy xuống xuồng.bé Thu "cầm đũa gắp lại cái trứng cá để vào chén rồi lặng lẽ đứng dậy.giữa một bên là sự cứng cỏi. Nhưng xét cho cùng. ngây thơ của con trẻ.cao lớn nhường nào.mạnh mẽ thế nào thì Thu vẫn chỉ là một đứa trẻ mới 8 tuổi.rồi lấy dầm bơi qua sông".Tình cha con trong Thu giữ gìn bấy lâu nay.mẹ nó sang dỗ dành mấy nó cũng không chịu về".thật khó để phủ nhận bé Thu là đứa bé giàu tính cảm.Có một sự đối lập trong những hành động của bé Thu.mở lòi tói.khi mà bé Thu nhận ra cha.Khi bị ba đánh.vào cái giây phút mà cha con phải tạm biệt nhau.cô bé ấy có bướng bỉnh.giờ trỗi dậy.Bé Thu bỏ đi lúc bữa cơm nhưng lại có ý tạo tiếng động gây sự chú ý.cường của cô gian liên giải phóng sau này.

dường như nó thèm khát cái sự ấm áp của tình cảm gia đình .quê hương.hôn vai.Bao nhiêu mơ ước..vì nhiệm vụ cao cả mà phải tham gia chiến đấu.Còn gì đau đớn hơn một người cha giàu lòng thương con mà bị chính đứa con gái ấy từ .con bé cứng cỏi mạnh mẽ ngày hôm nào lại "như thể bị bỏ rơi".và đặc biệt ông là người yêu con tha thiết. ông Sáu vẫn luôn nung nấu khao khát cháy bỏng là được gặp con và nghe con gọi một tiếng cha.Nó không nén nổi tình cảm như trước đây nữa.Bên cạnh hình ảnh bé Thu.Nó hôn tóc.lúc đứng tựa cửa và cứ nìn mọi người vây quanh ba nó.nó chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó". Ông Sáu càng muốn gần gũi thì dường như sự lạnh lùng.truyện ngắn "Chiếc lược ngà" ca ngợi tình cha con sâu đậm mà đẹp đẽ.bướng bỉnh của con bé làm tổn thương những tình cảm da diết nhất trong lòng ông.kiên quyết nhưng vẫn hồn nhiên."lúc đứng ở góc nhà.làm nó cứ đứng nguyên ở ấy.Dường như bé Thu đã lớn lên trong đầu óc non nớt của nó.đi. ước mong cha nó sẽ nhận ra sự có mặt của nó.Tiếng kêu "Ba" từ sâu thẳm trái tim bé Thu."..hôn cả vết thẹo dài trên má của ba nó nữa".Tiếng gọi ấy không chỉ khiến ba nó bật khóc mà còn mang một giá trị thiêng liêng với nó.có cá tính mạnh mẽ.Ngòi bút nhà văn khẳng định một nhân vật giảu tình cảm.Nhưng cái ngày gặp lại con thì lại nảy sinh một nỗi éo le là bé Thu không nhận cha.tiếng gọi mà ba nó tha thiết được nghe một lần.hình ảnh ông Sáu được giới thiệu là người lính chiến tranh.Và rồi đến khi cha nó chào nó trước khi đi.nó cũng muốn chạy lại và ôm hôn cha nó lắm chứ.tiếng gọi ba gần gũi lần đầu tiên trong đời nó như thể nó là đứa trẻ mới bi bô tập nói. Không chỉ khắc họa thành công nhân vật bé Thu.khao khát như muốn vỡ òa ra tring một tiếng gọi cha.bỏ lại gia đình."Nó hôn ba nó cùng khắp.Lần đầu tiên nó cảm nhận mơ hồ về niềm sung sướng của một đứa con có cha.nhưng lại có cái gì chặn ngang cổ họng nó.ngây thơ:Nhân vật bé Thu.có cảm giác mọi tình cảm trong lòng bé Thu bỗng trào dâng.tiếng gọi mà ba nó đã dùng mọi cách để ép nó gọi trong mấy ngày qua.hôn cổ.nó bỗng kêu hét lên "Ba.Sau ngần ấy năm tham gia kháng chiến."vừa kêu vừa chạy xô đến nhanh như một con sóc.

.anh Sáu một tày ôm con.cho nên nó cứ thôi thúc trong lòng ông.Những giọt nước mắt hiếm hoi của một cuộc đời từng trải nhiều gian khổ vất vả.đưa cho bác Ba và nhìn một hồi lâu.chối.Giá gì không có cái bi kịch ấy.móc lấy cây lược.song lại rơi khi lần đầu tiên ông cảm nhận được sự ấm áp của cha con thực sự!("Không ghìm được xúc động và không muôn cho con thấy mình khóc. Ông nâng niu chiếc lược như nâng niu đứa con bé nhỏ của mình.quen với cái chết cận kề lại là người vô cùng yếu mền trước con gái mình.cao cả và mãnh liệt hơn biết bao khi ông tự tay làm chiếc lược ngà cho con. Ông Sáu hi sinh mà không kịp trăn trối điều gì..nên nhân những ngày này ông muốn bù đắp cho con phần nào.có lúc lại "mừng mừng tủi tủi" cho ông Sáu khi mà bé Thu cất tiếng gọi "Ba". đó là mong ước đơn sơ của con gái bé bỏng trong giây pút cha con từ biệt.chẳng làm gì được cho con.dù chỉ sáng tạo môt tác phẩm duy nhất trong đời.Cuối truyện có chi tiết ông Sáu đưa tay vào túi.Tình cảm của ông sáu khiến người ta phải thấy ấm lòng ."Ông gò lưng khắc từng nét.hạnh phúc.Tình cảm ông Sáu dành cho bé Thu trở nên thiêng liêng.thì có thể ông Sáu và bé Thu sẽ có nhiều thời gian vui vẻ.chỉ có một ánh mắt với niềm ước nguyện cháy bỏng mong người bạn của mình sẽ là người thực hiện nốt lời hứa duy nhất của mình với con.có lúc dồn nén.Tất cả tình yêu.có lúc lại thương xót."Một loạt hành động cảm động như khẳng định tình cha con sâu đậm.tiếng gọi muộn màng nhưng lại có ý nghĩa đẹp đẽ! Ai có thể ngờ được một người lính dạn dày nơi chiến trường.chứa chất trong lòng."Ba về!Ba mua cho con một cây lược nghe ba!".mỉ..Nhưng sợ rằng một câu truyện như vậy sẽ chẳng thể gây được cảm động cho người đọc với những xúc cảm khác nhau.Lòng yêu con đã biến một người chiến sỹ trở thành một nghệ nhân sáng tạo tài tình.Nhưng đối với người cha thì đó là mơ ước đầu tiên và duy nhất.giá gì bé Thu nhận ra ông Sáu sớm hơn." Ông thận trọng tỉ.Có thể coi việc bé Thu hất cái trứng ra khỏi chén như một ngòi nổ làm bùng lên những tình cảm mà bấy lâu nay ông dồn nén.Có lẽ ông biết rằng mình cũng không đúng vì suốt bảy năm trời chẳng thể về thăm con..".một tay rút khăn lau nước mắt")."Khi ông Sáu tùm được khúc ngà sung sướng như trẻ con vớ được quà".nỗi nhớ con dồn cả vào công việc làm chiếc lược ấy.

Chính chiến tranh đã làm cho con người phải xa nhau.là tổ ấm gia đình không còn trọn vẹn. đã gắn bó với cuộc đời con người mất mát xích lại gần nhau để cung đứng lên hát tiếp bài ca chiến thắng.những đau thương mất mát mà chiến tranh tàn bạo đã gây ra.rồi một lần nữa chiến tranh lại khắc nghiệt để ông Sáu chưa kịp trao chiếc lược ngà đến tận tay cho con mà đã phải hi sinh trên chiến trường.Song cái chúng ta thấy lại không có sự bi lụy ma là sức mạnh.gạch nối giữa cái mất mát và sự tồn tại.phải là người từng trải. đơn sơ mà đằm thắm.Nhân vật ông Ba-người kể chuyện hay chính là nhà văn Nguyễn Quang Sáng.là hiện hữu của tình cha con bất tử giữa ông Sáu và bé Thu.bị thử thác. (Nhan đề của chuyện cũng là "Chiếc lược ngà"!) Cái mất mát lớn nhất mà thiên truyện ngắn đề cập là những người đã khuất.làm nhà nhà li tán.nhân hậu mà rất kiên cường. "Chiếc lược ngà" như một câu chuyện cổ tích hiện đại.Câu chuyện như một lời tố cáo chiến tranh phi nghĩa gây đổ máu vô ích.gắn bó máu thịt với những con người giàu tình yêu.nha văn mới có . Người mất.người còn nhưng kỷ vật duy nhất.người người xa nhau vĩnh viễn.chiếc lược ngà vẫn còn ở đây.mạnh mẽ.(Người đọc có thể bắt gặp tình huống này một lần nữa ở truyện "Chuyện người con gái Nam Xương").và là minh chứng chứng kiến lòng yêu thương vô bờ bến của ông Sáu với con. Chiếc lược ngà xuất hiện đánh dấu một kết cấu vòng tròn cho câu chuyện.bất khuất.Có thể chiếc lược ấy chưa chải đượcmais tóc của bé Thu nhưng lại gỡ rối được tâm trạng của ông.lòng căm thù đã biến Thu trở thành một cô giao liên dũng cảm.sống hết minh vì cách mạng kháng chiến của quê hương.chiến tranh làm khuôn mặt ông Sáu biến dạng.kỳ diệu.và cảm động sâu sắc.Chiếc lược ngà là kết tinh tình phụ tử mộc mạc.và cũng là bài ca đẹp tồn tại vĩnh cửu của tình cha con.chiến tranh khiến cuộc gặp gỡ của hai cha con vô cùng éo le.thành công trong việc xây dựng hình thượng bé Thu và gửi gắm thông điệp đẹp về tình cha con. Đó thật sự là tội ác.

.tình cảm gia đình.cảm động! Chiến tranh là hiện thực đau xót của nhân loại.như nhân vật bé Thu.tình yêu đôi lứa.và cả tình của một người cha với con gái.có những thứ tình cảm đẹp vẫn nảy nở: tình đồng chí.bất ngờ.với những con người giàu tình cảm và đẹp đẽ.hơn nữa lại có giọng văn dung di.thể nhập hồn được vào các nhân vật.nhưng từ chính trong gian khổ khốc liệt.sáng tạo nhiều hình tượng với các chi tiết sinh động.Truyện ngắn "Chiếc lược ngà" là một áng văn bất hủ ca ngợi tình phụ tử giản dị mà thiêng liêng.

Ông còn tự hào về cái sinh phần của tổng đốc làng ông. nó đã giúp ông hiểu dc sự sai lầm của mình. gắn bó với nông dân và nông thôn. Truyện ngắn "Làng" là một trong những truyện ngắn hay nhất của Kim Lân đc viết trong thời kì đầu của cuộc khánh chiến chống Pháp (1948). Quả thật.Phân tích "Làng" . Ông tự hào. yêu đến nỗi đi đâu ông cũng khoe về cái làng của ông. Đây là một tác phẩm độc đáo viết về lòng yêu nước của ông Hai Tu. sân đình.. trời mưa đi từ đầu làng đến cuối xóm bùn không dính đến gót chân. là chợt nhớ đến câu nói bất hủ của nhà văn I-li-a Ê-ren-bua : "lòng yêu nhà.. Chính cái tình huống ngặt nghèo khi giặc tràn vào làng. tưởng như không thể thở được. những buổi tập quân sự có cụ râu tóc bạc phơ cũng vác gậy đi tập.Kim Lân wwwkimson | 19 December. Kim Lân hầu như chỉ viết về sinh hoạt nông thôn và cảnh ngộ của người nông dân. Những ngày ở làng Thắng. những hào. nhỏ : cây đa. sầm uất. ông buộc phải xa làng. Ông Hai yêu cái làng chợ Dầu của ông thật đậm đà. Ông nguyền rủa bọn theo Tây : "chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã . ông Hai suốt ngày ra trụ sở để nghe ngóng tin tức về làng chợ Dầu và ông nghe tin cả làng ông Việt gian theo tây. 2010 11:49 Kim Lân tên thật là Nguyễn Văn Tài sinh năm 1921. yêu miền quê trở nên lòng yêu TQ ". quê ở Hà Bắc. ông khổ tâm day dứt khôn nguôi. yêu làng xóm. đường trong làng lát toàn bằng đá xanh. mỗi khi khoe về làng là ông khoe về những ngày khởi nghĩa dồn dập. ông đã có sáng tác đăng báo từ trước cách mạng tháng 8. Là nhà văn am hiểu sâu sắc. có bề dày lịch sử. cuộc đời và số phận của ông Hai thật sự gắn bó với buồn vui của làng. tha thiết .. Có thể tình yêu nước của họ bắt nguồn từ cái đơn giản. Xa làng ông mang theo tất cả nỗi niền thương nhớ. Ông cảm thấy đâu đớn và nhục nhã vì cái làng chợ Dầu yêu quý của mình theo giặc. Vì vậy. lắm công trình không để đâu hết. vinh dự vì làng mình có cái nét độc đáo. Ông còn khoe cả những hố . không có lấy một hạt thóc đất. và nâng cao lên đó chính là : tình yêu đất nước. những ụ. giếng nướ. yêu làng sâu sắc của ông.. da mặt tê rân rân" ông lão lặng đi. Là nhà văn chuyên viết truyện ngắn. lòng yêu nước này xuất phát từ tình yêu quê hương. Tự hào và yêu nơi " chôn rau cắt rốn" của mình trở thành một truyền thống và tâm lý chung của mọi người nông dân thời bấy giờ. Cổ ông lão " nghẹn ắng lại. Tình cảm và ý nghĩa này đã trở thành phổ biến ở mỗi người nông dân VN ta trong những ngày đầu chống Pháp. ông nói một cách say sưa mà không cần biết người nghe có chú ý hay không. Và từ đó. Kể về làng chợ Dầu. Nhưng khi cách mạng thành công. Tới đây. nên lúc tản cư. Tháng 5 ngày 10 phơi rơm và thóc tốt thượng hạng.. Ông khoe làng ông có nhà ngói san sát.

yêu làng của người nông dân VN thời kháng chiến chống Pháp. cái tin. suốt ngày ru rú trong nhà và nghe ngóng tin tức. Phải thực sự am hiểu sâu sắc về con người. Truyện "Làng" là một tác phẩm khá thành công khi viết về lòng yêu nước. xấu hổ tan biến. Láo ! Láo hết ! toàn là sai sự mục đích cả" Qua lời khoe củ ông Hai. cái tin làng chợ Dầu chúng tôi đi Việt gian ấy mà. làng và nước bay giờ đã trở thành đối địch. điều làm ta cảm động đó là ông không hề tiếc hay buồn khi ngôi nhà của ông bị đốt . Lời nói của ông hai đúng là lời nói của những người nông dân thời bấy giờ." Có thể nói với ông Hai. Yêu làng đến nỗi đi đâu cũng khoe về làng. Mọi đau khổ. Đốt nhẵn ! ông chủ tịch làng tôi vừa mới lên trên này cải chính. theo Đảng khánh chiến đến . Kim Lân thật thành công trong nghệ thuật xây xựng truyện. sung sướng. chất phác. Kim Lân đã thể hiện được tài năng của mình qua tác phẩm này. Cũng chình từ lúc ấy. kể cả những từ dung sai: "bác Thứ đâu rồi. bên cạnh đó Kim Lân còn thành công trong việc miêu tả tâm lý nhân vật. Diễn biến tâm lý của ông Hai từ đầu đến cuối truyện thật cảm đông. khoe cả cái việc nhà ông bị đốt cháy một cách sung sướng. Họ đã đặt tình yêu đất nước lên trên tình yêu làng. nhất là tâm lí của người dân thì Kim Lân mới diễn tả đúng tâm trang nhân vật như vậy. một tin khác lại đính chính rằng làng ông không theo giặc. Xây dựng được những chi tiết ấy. mọi người một lòng theo Bác.thế này". nỗi niềm và tâm sự của ông được thể hiện trong những lời trò chuyện của ông với đứa con út. Trò chuyện với cn như là để thanh minh cho làng mình. ông không dám đi đâu hết. đơn giản. hả hê: " bác Thứ đâu rồi ! Bác Thứ làm gì đấy ? Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ. Quả thật. Láo ! Láo hết ! toàn là sai sự mục đích cả". ông thấy tuyệt đường sinh sống và ông nảy ra ý định: "hay là quay về làng ?" nhưng rồi ý nghĩ đó lập tức bị ông lão phản đối ngay vì : " làng thì yêu thật. Kim Lân đã chứng tỏ được tài nghệ của mình. miêu tả sự phát triển tâm lý nhân vật như vậy. tiêu biểu cho tầng lớp nông dân VN sau cách mạng tháng 8. nhưng làng theo Tây thì phải thù. Cái lòng của bố con ông là thế đấy "chết thì chết có bao giờ dám đơn sai" Thế rồi. trong những ngày này. tủi nhục.. ông ấy cho biết. tình yêu đất nước được ông Hai đặt lên trên hết. Kim Lân rất thành công trong việc khắc họa hình ảnh của ông Hai. Đọc tác phẩm giúp ta hình dung được một thời kỳ chống Pháp sôi nổi của nhân dân.. Nhưng trong đó. Niềm vui vì làng không theo giặc đã choáng hết tâm trí ông. buồn tủi đã được rũ sạch. ông sung sướng. Khi biết làng bị tình nghi theo giặc thì ông đâu khổ. và khi biết làng mình không theo giặc. thậm chí còn khoe cả tin nhà mình bị đố cháy một cách vui sướng. Ông hỏi con: "con ủng hộ ai?" Thằng bá giơ tay mạnh bạo và rành rọt: " Ùng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm". hả hê. nhất là nghệ thật sử dụng ngôn ngữ nhân vật mà ông Hai là điển hình. Đến khi mụ chủ nhà đến báo không cho gia đình ông ở nữa. Thay vào đó là nỗi vui mừng.. Những nỗi lo âu. một trong những người dân bấy giờ. Ông đi từ đầu làng đến cuối xóm khoe cái tin làng mình không theo giặc.. Hai tình cảm này đã dẫn đến cuộc xung đột nội tâm trong lòng ông.

đi theo kháng chiến. B. ông tự hào về phong trào cách mạng của quê hương. Với người nông dân thời đại cách mạng và kháng chiến thì tình yêu làng xóm quê hương đã hoà nhập trong tình yêu nước. một bản chất có tính truyền thông trong ông Hai. trên số đầu tiên của tạp chí Văn nghệ ở chiến khu Việt Bắc.. tình yêu nước. làm gì mà thằng Tây không bước sớm". Ông gắn bó với thôn quê. vê việc xây dựng làng kháng chiến của quê ông... Nghe họ chì chiết ông đau đớn cúi gầm mặt xuống mà đi. đắp ụ. tâm lí chung ấy trong sự thể hiện sinh động và độc đáo ở một con người. thông qua một con người cụ thể. Dàn ý: Kim Lân thuộc lớp các nhà văn đã thành danh từ trước Cách mạng Tháng 8 . Phải xa làng. ngày mai dăm khẩu. ." đã xong chưa? ..Cái làng đó với người nồn dân có một ý nghĩa cực kì quan trọng trong đời sống vật chất và tinh thần. . Nhưng khi người ta kể rành rọt. 2. tình cảm quê hương đất nước. ông sững sờ.. xẻ hào. Truyện nhanh chóng được khẳng định vì nó thể hiện thành công một tình cảm lớn lao của dân tộc. Đi kháng chiến. khuân đá.Khi mới nghe tin xấu đó. đó là niềm tự hào sâu sắc về làng quê. cả súng cũng vậy. những đường hầm bí mật.Được cách mạng giải phóng. thích bìh luận. Tình cảm đó vừa có tính truyền thống vừa có chuyển biến mới. Sau cách mạng.cùng. chỗ này giết một tí. Tình yêu làng gắn bó sâu sắc với tình yêu nước của ông Hai bộc lộ sâu sắc trong tâm lí ông khi nghe tin làng theo giặc.Truyện ngắn Làng được viết và in năm 1948. . Thành công của Kim Lân là đã diễn tả tình cảm. a. c. ông tha thiết muốn thể hiện tinh thần kháng chiến của người nông dân . người nông dân với bản chất truyền thống cùng những chuyển biến mới trong tình cảm của họ vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. hôm nay dăm khẩu. . nhân vật ông Hai... ông xấu hổ lảng ra về. ông đã có những chuyển biến mới trong tình cảm. b.1945 với những truyện ngắn nổi tiếng về vẻ đẹp văn hoá xứ Kinh Bắc. náo nức trước tin thắng lợi ở mọi nơi "Cứ thế.Tâm lí ham thích theo dõi tin tức kháng chiến. rồi ông lo "cái chòi gác. in rõ cá tính chỉ riêng ông mới có. chỗ kia giết một tí. Truyện ngắn Làng biểu hiện một tình cảm cao đẹp của toàn dân tộc.. Tình yêu làng. từ lâu đã am hiểu người nông dân. chưa tin. có lẽ vì vẫy mà cuộc chiến của ta đã dành được thắng lợi vẻ vang. ông nhớ quá cái khong khí "đào đường.Thân bài 1.Ông hay khoe làng. tinh thần kháng chiến. ở ông Hai tình cảm chung đó mang rõ màu sắc riêng. tích tiểu thành đại. . không tin không được.".

Cái cách ông đi khoe việc Tây đốt sạch nhà của ông là biểu hiện cụ thể ý chí "Thà hi sinh tất cả chứ không chịu mất nước" của người nông dân lao động bình thường. .Tác giả đặt nhân vật vào những tình huống thử thách bên trong để nhân vật bộc lộ chiều sâu tâm trạng. Ông giận những người ở lại làng. lòng trung thành với kháng chiến đã mạnh hơn tình yêu làng nên ông lại dứt khoát: "Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây thì phải thù". bố của nó. . gợi cảm các diễn biến nội tâm qua ý nghĩ. . với anh em đồng chí và tự nhủ mình trong những lúc thử thách căng thẳng này: + Đứa con ông bé tí mà cũng biết giơ tay thề: "ủng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm!" nữa là ông. lại bắt ông phải tin là họ đã phản nước hại dân. . . 3. .Ba bốn ngày sau. nhưng điểm mặt từng người thì lại không tin họ "đổ đốn" ra thế. Ngôn ngữ của Ông Hai vừa có nét chung của người nông dân lại vừa mang đậm cá tính nhân vật nên rất sinh động. càng nghĩ càng tủi hổ vì chúng nó "cũng bị người ta rẻ rúng. + Qua đó. Khong khí nặng nề bao trùm cả nhà.Việc ông kể rành rọt về trận chống càn ở làng chợ Dầu thể hiện rõ tinh thần kháng chiến và niềm tự hào về làng kháng chiến của ông. ngôn ngữ đối thoại và độc thoại. Nhưng cái tâm lí "không có lửa làm sao có khói".Tình cảm yêu nước và yêu làng còn thể hiện sâu sắc trong cuộc xung đột nội tâm gay gắt: Đã có lúc ông muốn quay về làng vì ở đây tủi hổ quá. Thực chất đó là lời thanh minh với cụ Hồ. Cụ Hồ trên đầu trên cổ xét soi cho bố con ông". Tấm lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng với kháng chiến mà biểu tượng của kháng chiến là cụ Hồ được biẻu lộ rất mộc mạc. Nhưng tình yêu nước. Ông luôn hoảng hốt giật mình. vì bị đẩy vào bế tắc khi có tin đồn không đâu chứa chấp người làng chợ Dầu. + Ông mong "Anh em đồng chí biết cho bố con ông. d. nhìn thấy các con.Về đến nhà. bền vững và vô cùng thiêng liêng : có bao giờ dám đơn sai.Tình cảm đối với kháng chiến. . ta thấy rõ: Tình yêu sâu nặng đối với làng chợ Dầu truyền thống (chứ không phải cái làng đổ đốn theo giặc). Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai. . đối với cụ Hồ được bộc lộ một cách cảm động nhất khi ông chút nỗi lòng vào lời tâm sự với đứa con út ngây thơ. Nói cứng như vậy nhưng thực lòng đau như cắt. hành vi. hắt hủi". Khi cái tin kia được cải chính. Nhân vạt ông Hai để lại một dấu ấn không phai mờ là nhờ nghệ thuật miêu tả tâm lí tính cách và ngôn ngữ nhân vật của người nông dân dưới ngòi bút của Kim Lân. chân thành. ông Hai tột cùng vui sướng và càng tự hào về làng chợ Dầu.. Cai tin nhục nhã ấy choán hết tâm trí ông thành nỗi ám ảnh khủng khiếp. ông không dám ra ngoài.Miêu tả rất cụ thể. gánh nặng tâm lí tủi nhục được trút bỏ. Tình cảm đó sâu nặng.

Kết bài: .C. . . Truyện ngắn Làng của Kim Lân là một trong những thành công đáng quý. chân thành mà vô cùng sâu nặng.Qua nhân vật ông Hai. yêu nước rất mộc mạc. người đọc thấm thía tình yêu làng. cao quý trong những người nông dân lao động bình thường.Sự mở rộng và thống nhất tình yêu quê hương trong tình yếu đất nước là nét mới trong nhận thức và tình cảm của quần chúng cách mạng mà văn học thời kháng chiến chống Pháp đã chú trọng làm nổi bật.

Trong văn chương nước ta cũng như thế giới không hiếm những câu chuyện xen những yếu tố truyền kì. thân mẫu của Trịnh Trang Công trong Ðông Chu liệt quốc đã gây ra bao chuyện phiền phức dẫn đến cảnh đầu rơi máu chảy chỉ vì bà ghét Trịnh Trang Công khi xưa sinh ngược khiến bà phải đau đớn. tự trọng. hiếu thảo nhưng cũng là một người phụ nữ khí khái.Phan tich nhan vat Vu Nuong trong chuyen nguoi con gai Nam Xuong Bài 1 : Nghĩ chuyện trên đời kì lạ thật. Nàng nghĩ đến những khó nhọc. Ðến khi người chồng đi chinh chiến trở về nghi oan cho nàng. nhân vật bộc lộ cá tính của mình. Vũ nương tỏ bày không được thì tự vẫn. Mối quan hệ đó diễn ra ở những thời điểm khác nhau. khi hành động. khi chia tay. nàng là “người lành”. sống chết. giàu lòng vị tha. thiết tha với hạnh phúc. nhà văn đã để cho chính người mẹ chồng ấy nhận xét về tấm lòng hiếu thảo của nàng trước khi bà cụ qua đời: “Sau này trời giúp người lành ban cho phúc trạch. Phần thực là cơ sở để xây dựng phần truyền kì (phần thực. Phần truyền kì vùa làm cho câu chuyện thêm lung linh hư ảo. khi thái độ hình ảnh Vũ nương hiện lên là một người trong trắng thuỷ chung. biết Trương Sinh là người có tính đa nghi. Những kẻ như thế xưa nay tùng gây ra bao nỗi . Khi tiễn chồng đi tòng quân. Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. Ngòi bút Nguyễn Dữ tỏ ra già dặn. nhà văn làm nổi bật tính cách nhân vật và thể hiện chủ đề của tác phẩm. Trong những ngày xa chồng. khi thông qua lời nói. Chỗ kì bút của Nguyễn Dữ là đã bắt nắm được một tình huống éo le như vậy. Có lẽ đó cũng là bi kịch của muôn đời. Ðó là một tâm hồn đẹp. Con người đẹp. tôi muốn nói thực của văn học). Bởi vậy. Ngày xưa. Người con gái Nam Xương Vũ Thị Thiết là nhân vật chính xuyên suốt hai phần của tác phẩm. Chuyện đời vẫn thế. thiết tha với hạnh phúc này phải chết . Mối quan hệ với Trương Sinh diễn ra trên bốn thời điểm: khi chồng ở nhà. quát giàu ý nghĩa nhân văn. chúng ta chỉ biết Vũ nương là người “có tư dung tốt đẹp”. Nguyễn Dữ không chú trọng việc miêu tả hình thức. tính cách của Vũ nương được thể hiện ở lời đưa tiễn. Chuyện tình duyên. đẹp một cách có văn hoá. Nàng nói với chồng: “Lang quân đi chuyến này. Dường như Nguyễn Dữ đã tập trung những nét đẹp điển hình của người phụ nữ Việt Nam vào hình tượng Vũ nương. số phận của con người lại được định đoạt tù một câu chuyện đùa về một cái bóng. Khi chung sống với nhau. vấn đề mà Chuyện người con gái Nam Xương đặt ra là vấn đề có tính khái. chứ không sống “chịu tiếng nhuốc nhơ”.Ðó chính là bi kịch về số phận con người. khi xa chồng và khi chồng trở về. gian nguy của người chồng trước rồi mới nhận ra sự lẻ loi của mình. vùa góp phần làm rõ những yếu tố ở phần thực. đó là chỗ éo le phức tạp trong đời sống tâm hồn con người. Trong con mắt của người mẹ chồng ấy. Tù cách nói đến nội dung của những câu nói hiện lên một Vũ nương dịu dàng. cũng như con đã chẳng nỡ phụ mẹ”. Vấn đề này biết bao nhà văn xưa nay tùng trăn trở. nhưng căn bản là người chồng mù quáng đa nghi. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. thiếp chẳng dám mong được đeo ấn hầu trở về quê cũ. gây cách biệt. Phía sau tấn bi kịch của Vũ nương có một cuộc sống chinh chiến. chỉ xin ngày về mang theo được hai chữ bình yên”. Nét riêng của Chuyện người con gái Nam Xương là hai yếu tố thực và truyền kì không đan xen vào nhau mà kết cấu thành hai phần. loạn li. một tâm hồn có văn hoá. Khi thì cách xủ thế. Ở tùng thời điểm ấy. thương chồng và giàu lòng vị tha. nàng nuôi con thơ. thiếu sáng suốt. Bằng mối liên hệ giữa hai phần. giống giòng tươi tốt… xanh kia quyết chẳng phụ con. chăm sóc mẹ chồng như mẹ đẻ của mình. không hư danh.

hiện thực của câu chuyện là hiện thực về tấm lòng của nhà văn trước những vấn đề của cuộc sống. Mối quan hệ đó diễn ra ở những thời điểm khác nhau. Nguyễn Dữ muốn khẳng định một chân lí nghệ thuật: cái Ðẹp là bất tủ. Ðó cũng là một thứ sản phẩm hằng có trong xã hội con người. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. Nhưng dụng ý của nhà văn đưa phần truyền kì vào câu chuyện không chỉ có thế. Chồng nàng :Trương Sinh là người có tính đa nghi. Tất nhiên trong tấn bi kịch này có phần của Vũ nương. gian nguy của người chồng trước rồi mới nhận ra sự lẻ loi của mình. chỉ xin ngày về mang theo được hai chữ bình yên”. nhân vật bộc lộ cá tính của mình. Cũng qua đó. tính cách của Vũ nương được thể hiện ở lời đưa tiễn. Ngòi bút Nguyễn Dữ tỏ ra già dặn. trở về sống trong Quy động của Nam Hải Long Vương… đó là cuộc sống đời đời. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. Nhà văn đã tạo ra một cuộc gặp gỡ kì thú giữa Phan Lang . Tính cách của nàng và bi kịch như được tô đậm khơi sâu một lần nữa.. Nhà văn đã đi sâu khai thác những vẻ đẹp và nỗi đau khổ xót xa phức tạp của tâm hồn con người. Ở tùng thời điểm ấy. khi chia tay. Nói cho cùng. Nàng vùa là nạn nhân nhưng cũng là tác nhân. Vũ nương không sống được ở cõi đời thì sẽ sống vĩnh hằng ở cõi tiên. Nàng nói với chồng: “Lang quân đi chuyến này.một người dương thế . Bởi chính nàng đã lấy cái bóng làm cái hình. Cuộc gặp gỡ ấy đã làm sáng tỏ thêm những phẩm chất của Vũ nương. Mối quan hệ với Trương Sinh diễn ra trên bốn thời điểm: khi chồng ở nhà. đổ vỡ trong đời. Trích: Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. một tâm hồn có văn hoá. khi xa chồng và khi chồng trở về. chăm sóc mẹ chồng như mẹ đẻ của mình. An Dương Vương xuống biển… kì lạ mà cũng rất thực.Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. thiết tha với hạnh phúc. nhà văn khẳng định một chân lí nghệ thuật phảng phất như trong các truyện cổ dân gian… Thánh Gióng về trời. lấy cái hư làm cái thật. Nàng nghĩ đến những khó nhọc. Khi Phan Lang nhắc đến chuyện nhà của tổ tiên thì Vũ nương “ứa nước mắt khóc”. biết Trương Sinh là người có tính đa nghi.oan trái. thiết tha gắn bó với quê hương đời sống mà không được sống. Phần truyền kì trong câu chuyện là chuyện Vũ nương không chết. Cho nên vấn đề tưởng chùng rất riêng ấy lại là vấn đề điển hình của cuộc sống. thương chồng và giàu lòng vị tha. Trong những ngày xa chồng. vì nàng là cái Ðẹp. Bài 2 : Người con gái Nam Xương Vũ Thị Thiết có "tư dung tốt đẹp". Tù cách nói đến nội dung của những câu nói hiện lên một Vũ nương dịu dàng. Khi chung sống với nhau.. Khi tiễn chồng đi tòng quân. không hư danh. -->cơ sự cũng vì vậy mà nảy sinh. Âu đó cũng là một bài học sâu sắc của muôn đời vậy. thiếp chẳng dám mong được đeo ấn hầu trở về quê cũ.với Vũ Nương nơi động tiên. Nàng quả thật là một con người thiện căn. nàng nuôi con thơ. nhà văn đã để cho chính người mẹ chồng ấy nhận xét về tấm lòng hiếu thảo của nàng trước khi bà cụ qua đời: “Sau này trời giúp . nhất là người phụ nữ trong xã hội đương thời như Vũ nương.

của ý thức (consciousness) và tiềm thức (subconsciousness). chứ không sống “chịu tiếng nhuốc nhơ”. khi thái độ hình ảnh Vũ nương hiện lên là một người trong trắng thuỷ chung. Nhưng dụng ý của nhà văn đưa phần truyền kì vào câu chuyện không chỉ có thế. lấy cái hư làm cái thật. nhưng căn bản là người chồng mù quáng đa nghi. khi hành động. đẹp một cách có văn hoá. Bởi chính nàng đã lấy cái bóng làm cái hình. . Chính do có thể được dùng như hình tượng văn học để thể hiện con người với tư cách một thực-thể-đạo-đức.với Vũ Nương nơi động tiên. thiết tha gắn bó với quê hương đời sống mà không được sống. Chiếc bóng sinh động của con người âm thầm song hành với chủ nhân của nó qua những hành vi mang giá trị đạo đức ." Cái bóng có lúc lại trở thành một phân thân nổi loạn chống lại chủ nhân của nó. đổ vỡ trong đời. vì nàng là cái Ðẹp. Nguyễn Dữ muốn khẳng định một chân lí nghệ thuật: cái Ðẹp là bất tủ. Phần truyền kì trong câu chuyện là chuyện Vũ nương không chết. Cho nên vấn đề tưởng chùng rất riêng ấy lại là vấn đề điển hình của cuộc sống. loạn li.xã hội. Tính cách của nàng và bi kịch như được tô đậm khơi sâu một lần nữa. khi thông qua lời nói. Bởi vậy. cùng những quan hệ biện chứng giữa ý thức và tiềm thức của nó. Vũ nương không sống được ở cõi đời thì sẽ sống vĩnh hằng ở cõi tiên. Dường như Nguyễn Dữ đã tập trung những nét đẹp điển hình của người phụ nữ Việt Nam vào hình tượng Vũ nương. quát giàu ý nghĩa nhân văn. Khi thì cách xủ thế. nàng là “người lành”. Nhân cách tiềm thức được hình tượng hóa thành phân thân. Vũ nương tỏ bày không được thì tự vẫn. Khi Phan Lang nhắc đến chuyện nhà của tổ tiên thì Vũ nương “ứa nước mắt khóc”. Phía sau tấn bi kịch của Vũ nương có một cuộc sống chinh chiến. Nàng vùa là nạn nhân nhưng cũng là tác nhân. được quy định bởi những thiết chế đạo đức nhất định. gây cách biệt. tự trọng. Con người đẹp. Những kẻ như thế xưa nay tùng gây ra bao nỗi oan trái.người lành ban cho phúc trạch. Vấn đề này biết bao nhà văn xưa nay tùng trăn trở. Nàng quả thật là một con người thiện căn. đồng thời khẳng định giá trị thực thể của chủ nhân. Có lẽ đó cũng là bi kịch của muôn đời. thậm chí đối lập nhau. giàu lòng vị tha. Trong con mắt của người mẹ chồng ấy. Âu đó cũng là một bài học sâu sắc của muôn đời vậy. như trong truyện cổ của Hans Christian Andersen (1805-1875) hay trong William Wilson[4] của Edgar Allan Poe (1809-1849). Ðến khi người chồng đi chinh chiến trở về nghi oan cho nàng. trở về sống trong Quy động của Nam Hải Long Vương… đó là cuộc sống đời đời. -Cái bóng: Phân thân và phản thân "Con người là một thực thể xã hội sống. Tất nhiên trong tấn bi kịch này có phần của Vũ nương. Ðó cũng là một thứ sản phẩm hằng có trong xã hội con người. giống giòng tươi tốt… xanh kia quyết chẳng phụ con. cũng như con đã chẳng nỡ phụ mẹ”. hiếu thảo nhưng cũng là một người phụ nữ khí khái. thiết tha với hạnh phúc này phải chết . Cuộc gặp gỡ ấy đã làm sáng tỏ thêm những phẩm chất của Vũ nương. Trong mỗi con người đều tồn tại nhiều “tiếng nói” khác nhau. Ðó là một tâm hồn đẹp.Ðó chính là bi kịch về số phận con người.một người dương thế . Nhà văn đã tạo ra một cuộc gặp gỡ kì thú giữa Phan Lang . thiếu sáng suốt. vấn đề mà Chuyện người con gái Nam Xương đặt ra là vấn đề có tính khái.

con trẻ đã học nói vậy.”[25] Đến đây.”[20] “Mẹ Đản đi thời cũng đi. lời trối ấy chỉ mình nàng nghe. Kênh giao tiếp song phương giữa hai vợ chồng bị cắt đứt. Trương tri giác. “thời mẹ già đã từ nhà. cả người “đố” lẫn người “giải” đều chăm chắm vào một con người nào đấy có thực (xuất nhân): với Đản.”[23] Chàng thụ khổ. tình cảm. Mẹ chồng và con trẻ là hai chứng nhân khả tín nhất cho tấm lòng son sắc của nàng. lặng thinh theo mẹ không rời: “Ngươi chỉn hay nói.”[21] Mấy lời miêu tả thơ ngây của Đản tựa như những câu thai đố mà chàng Trương phải giải. Chỉ có điều do hướng giải đoán không rõ. Nàng Vũ ở lại nhà.để an ủi ngóc ngách nào đó trong tâm hồn nàng :chồng nàng đang ở một nơi nào đó .”[19] Sững sờ khi thấy Đản không nhận mình là cha.” "Ở cấp độ nội tâm cao hơn. Thế nhưng. đòi thời ruồng đuổi”.cái bóng tỏ ra rất hiệu quả trong việc diễn tả những ngóc ngách tâm lý. mẹ già sớm quy tiên. lý giải sai lầm tình huống nọ. kiến văn hạn hẹp. với chàng Trương. Đản bảo chàng chẳng giống người nó từng gọi là cha. tròn phận nàng dâu hiếu nghĩa. thời chưng ngờ sự cuốn đay xin lửa kia rễ bám càng sâu gắn mà chẳng khả cởi vậy.và hình bóng người chồng không lúc nào xa rời nàng-->Liệu như thế có phải là đáng trách khi gián tiếp gây ra cơn ghen của Trương Sinh(đêy là suy nghĩ của mình. Song chửa từng đến cùng con là Đản này dắt ẵm vậy. con người có được cái nhìn phản thân thông qua nhãn quan đạo đức không ngừng kiến tạo và chuyển hóa từ những quan hệ trong môi trường sống và từ tha nhân .[22] Trong tình huống đặc biệt này.) Bởi "con tim không chỉ đơn giản là một vật chỉ biết làm theo ý ta muốn. chẳng nghe vào tai vậy. Khi chàng Trương xuất ngũ trở về. nhưng khi nàng Vũ “xin giãi lòng ấy. là người bị bội phản “Đến khi nghe lời con nói. bằn bặt vậy. lẽ ra bé Đản .”[18] Bé Đản .” Dắt con ra thăm mộ mẹ là việc chàng làm trước tiên: “Hỏi mồ mẹ thửa ở đâu. mặc cởi lo ngờ. chinh phụ tiết trinh. họ hàng chưng nói. chàng Trương gạn hỏi nguồn cơn. cùng tính cả ghen của Trương đã khiến chàng lạc lối. mẹ hiền tần tảo. Chỉ âu lo với niềm bất hạnh của chính mình. người chỉ đến lúc đêm về. “song dõi hỏi thửa lời ấy bởi đâu chưng lại. “sỉ nhục nhiều phương.” “láng giềng chưng bảo.người phát ngôn của thông tin tày trời nọ - . Đáng tiếc. Trương nhiếc móc vợ. đấy hẳn phải là gian phu. quy hết tội tình cho vợ.”[24] Trương nín lặng. con bèn kêu khóc chẳng khứng đi.Câu chuyện về cái bóng của mình mà Vũ Nương kể cho con nàng nghe chẳng qua như thể đang tâm sự với chính mình . Dắt con một mình đi. mẹ Đản ngồi thời cũng ngồi.những người vun đắp nên các mối quan hệ nọ. ngỡ mình là nạn nhân. bằng dâu mới chưng chẳng phụ mẹ già vậy. chàng Trương phải sung binh ra miền quan ải.”[17] Lời trối trăng của người mẹ cũng là lời chứng cho đức hạnh của nàng khi chồng đồn thú biên viễn xa xăm. tự dằn vặt mình và làm khổ người. chỉ còn là đơn tuyến.nhân chứng nay sẽ là người để chàng Trương thực hiện vế sau của câu: “Đi hỏi già. thác nguyện chỉ một điều: “Xin Trời xanh kia chớ phụ dâu mới. nàng chẳng hề muốn gieo tai họa cho ai khác. khác chẳng bằng cha thuở nọ lặng vậy. chẳng kịp thấy mặt con. thời giấu lời con chẳng nói. Nhân chứng thân thiết duy nhất còn lại nay là bé Đản. về nhà hỏi trẻ.^^. đó là cha." Trích: Biên cương bị ngoại xâm. đặc biệt là cái ghen. vì người chết sẽ thôi không nói được nữa.

Giải oan chẳng mấy lọ đàn tràng. dựa trên cơ sở hợp nhất và phân thân: Thiếp với chàng tuy hai mà một. Sự im lặng và khinh bạc của chàng Trương đã đẩy nàng Vũ đến cực điểm bi phẫn. bơ vơ. Có được hạnh phúc đã là một điều khó khăn. Chứng quả đã dôi vầng nhật nguyệt. vậy nên. nàng đã trắng tay. Dẫu bóng câm lặng.. nhưng giữ hạnh phúc cho được lâu bền lại càng là một điều khó khăn hơn. tắt sóng lặng câm. sự im lặng của chồng nay đẩy nàng đến quyết định quyên sinh. tôn trọng lẫn nhau và tránh xa những ngộ nhận đáng tiếc. "Nghi ngút đầu ghềnh toả khói hương. cả thời gian dài. Bóng đèn dầu nhẫn đừng nghe trẻ.phải được xét hỏi “ba mặt một lời” để vãn hồi sự câu thông cần thiết giữa hai vợ chồng... Cung nước chi lo luỵ đến nàng. Đản lặng thinh như chưa từng nói ra chi tiết oan khiên nọ. Trước kia. Không ai hỏi đến. Chiếc bóng -tấm lòng yêu thương ->trở thành nguyên nhân của nỗi oan bi kịch. Đản. tối tăm. vũ phu của đàn ông và luật lệ phong kiến hà khắc dung túng cho sự độc ác. nhưng nàng đi đến cái chết thật bình tĩnh : tắm gội chay sạch." (Lê Thánh Tông) -->Chiếc bóng giờ đây khiến ta hoài nghi nó có phải là một thế lực vô hình ngăn cản con người . đối thoại tưởng tượng giữa người và bóng vẫn có thể thiết lập được. . "Hãy quan tâm đến thân phận người phụ nữ. nhìn bóng mình thiếp tưởng dáng ai trên tường. sự hồ đồ. Đó là tất cả ý nghĩa mà chúng ta có thể nhận ra được từ : Chuyện người con gái Nam Xương.. Qua đây bàn bạc mà chơi vậy. Và cũng như Rokujo trong Nguyên thị vật ngữ. dẫu câm lặng. nhân chứng cuối cùng. Thực chất là Vũ Nương đã bị bức tử. Miếu ai như miếu vợ chàng Trương. an ủi nàng sống. Bao nhiêu công sức. hay Chen Cai trong Cái bóng. nàng vò võ với một chiếc bóng. tâm sức chắt chiu để vun đắp gìn giữ cái gia đình bé nhỏ đã trở nên hoàn toàn vô nghĩa. nhưng vẫn là nguồn động viên. không lối thoát. Cái chết ấy là sự đầu hàng số phận nhưng cũng là lời tố cáo thói ghen tuông ích kỉ. Và điều quan trọng hơn hết để có được hạnh phúc là phải thực sự hiểu được nhau. Khá trách chàng Trương khéo phũ phàng. Thế nhưng. thái độ ghen tuông cay nghiệt và mù quáng của chàng Trương đã giết chết người vợ đoan chính đáng thương. giờ như một kênh thông báo vô hiệu hóa.. Hãy tôn vinh hạnh phúc và đừng làm bất cứ điều gì có thể làm huỷ hoại tổn thương đến hạnh phúc đôi lứa và gia đình.đặc biệt là người phụ nữ đến với hạnh phúc .. đến số phận con người. nên tìm đến cái chết . ra bến Hoàng Giang ngửa mặt lên trời mà than rằng .

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->