Phân tích bài thơ "Nói với con" của Y Phương (Nguồn Lê Bá Duy

)
wwwkimson | 18 December, 2010 20:00 Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Trùng Khánh - Cao Bằng ,thấm nhuần những tinh hoa, cái đẹp của dân tộc Tày , Y Phương (1948) là một nhà thơ tiêu biểu cho các dân tộc miền núi ."Thơ Y Phương như một bức tranh thổ cẩm đan dệt nhiều màu sắc khác nhau ,phong phú và đa dạng ,nhưng trong đó có một màu sắc chủ đạo ,âm điệu chính là bản sắc dân tộc rất đậm nét và độc đáo .Nét độc đáo đó nằm ở cả nội dung và hình thức .Với Y Phương ,thơ của dân tộc Tày nói riêng và thơ Việt Nam nói chung có thêm một giọng điệu mới ,một phong cách mới "( Từ điển tác giả ,tác phẩm văn học Việt Nam ). Đi từ đề tài quen thuộc :tình cảm cha con ,phụ tử thiêng liêng ,nhưng với Y Phương ,trong làng thơ Việt Nam đã có thêm một lối đi ,1 giai điệu mới . Khác với "Chiếc lược ngà ",tình cha con được đặt trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh ,tình cha con trong bài thơ được thể hiện qua lời tâm tình của người cha .Người cha đã bộc lộ lòng yêu thương con qua ước mong con sống xứng đáng ,phát huy truyền thống của,gia đình , quê hương. Mượn lời người cha nói với con về tình yêu thương của cha mẹ ,sự đùm bọc của quê hương với con ,nhà thơ đã gợi về nguồn sinh dưỡng trong mỗi người chúng ta .Mở đầu bài thơ là khung cảnh gia đình ấm cúng ,đầy ắp tiếng nói cười .Mười một câu thơ như tràn đầy những đầm ấm ,yên vui của tình cảm gia đình ,tình cảm quê hương : "Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ caì nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời ." Một mái nhà có mẹ có cha và con hạnh phúc vì được sống hạnh phúc trong tình yêu thương .Cha mẹ đã dìu dắt ,nâng đỡ con từ những bướcđi đầu tiên ,đã tìm thấy niềm vui từ con .Hơn thế nữa ,con còn được sinh ra ,lớn lên trong tình yêu thương ,vẻ đẹp của "đồng mình ".

"Người đồng mình" yêu lắm con ơi !" Lao động tuy vất vả nhưng cuộc sống của "người đồng mình"tươi vui, mà rất ngọt ngào . Dáng vẻ tuy thô sơ , công việc tuy nặng nhọc (đan lờ , ken vách ) nhưng tâm hồn "người đồng mình "lãng mạn biết bao nhiêu :Họ làm một cách nghệ thuật những công việc của mình (cài nan hoa ,câu hát ) .Con thật hạnh phúc vì con được sống giữa những con người như vậy -- những con người khéo tay ,yêu thiên nhiên ,yêu lao động, lạc quan và nhân hậu .Thiên nhiên đồng mình cũng rất đẹp : Rừng núi quê hương thơ mộng đã dành cho con những gì tinh tuý nhất (hoa ) ,đã nuôi dưỡng con về cả tâm hồn ,lối sống ,"tấm lòng ". Và từng ngày ,con đã lớn lên ...có cha mẹ nâng đón và mong chờ ,có thiên nhiên thơ mộng, có cuộc sống lao động gắn bó .Con đã trưởng thành trong nghĩa tình của quê hương như vậy đó . Nói với con những điều đó ,cha mong cho con hiểu những tình cảm cội nguồn đã sinh dưỡng con ,để con yêu cuộc sống hơn . Dặn dò con về quê hương ,về "đồng mình ", cha càng muốn con phải khắc cốt ghi xương nơi mình đã sống ,đã trưởng thành . Cuộc sống của "người đồng mình " vất vả ,gian nan "thương lắm con ơi ": "Sống trên đá ..đá gập ghềnh / Sống trong thung ..thung nghèo đói ../Lên thác xuống ghềnh ..cực nhọc .." Nhưng tự hào lắm con ơi ,người đồng mình đã,đang và sẽ luôn sống đẹp .Họ có sức sống mạnh mẽ :vất vả nhưng khoáng đạt ,gắn bó với quê hương .Họ " ko chê ,ko lo "gian khổ, mà vẫn sống tràn đầy "như sông như suối " .Họ mộc mạc,chân chất nhưng giàu ý chí ,niềm tin ,mong xây dựng quê hương tốt đẹp hơn : "Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục ". Sự đối lập giữa bên ngoài :"thô sơ da thịt" nhưng bên trong ko hề nhỏ bé về tâm hồn ,người đồng mình có ý chí tự làm chủ cuộc sống của mình. Qua "sự liên tưởng phong phú sáng tạo "tự đục đá kê cao quê hương ",người đồng mình là những con người lao động cần cù ,có nghị lực ,niềm tin ,mà tầm vóc ,nỗi buồn ,chí hướng của họ là cái cao ,xa chiều kích của trái đất (Cao đo nỗi buồn /Xa nuôi chí lớn ) .Họ giữ gìn bản sắc dân tộc mà vẫn làm rạng rỡ quê hương như vậy bởi họ yêu quê hương sâu nặng và luôn lấy quê hương làm chỗ dựa tinh thần .Người cha muốn con yêu là yêu những điều đó , yêu những đức tính cao đẹp của người đồng mình . Cả đoạn thơ như âm vang trong những lời tự hào ,sự gắn bó và tình yêu tha thiết của người cha về quê hương .Nó như trở thành một hành khúc mạnh mẽ ngợi ca quê hương .Và ,lời nhắc nhở của người cha với con chính là một nốt nhấn kết lại bản hành khúc của quê hương : "Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường

Ko bao giờ được nhỏ bé Nghe con ". Cho con thấy tình yêu thương ,niềm tin tưởng của cha ,người cha mong con biết sống sao cho tốt ,cho xứng đáng với tình cảm của cha .Cho con hiểu cuộc sống của người đồng mình ,người cha muốn con cảm thương với những khó khăn ,vất vả để khao khát đi xây dựng quê hương .Ca ngợi những đức tính cao đẹp của người đồng mình ,cha đã truyền cho con vẻ đẹp sức mạnh của truyền thống quê hương ,mong con sống có tình nghĩa ,biết chấp nhận gian khó ,vươn lên bằng ý chí của mình ,vững vàng trên đường đời. Điều lớn lao nhất mà người cha muốn truyền cho con chính là lòng tự hào với quê hương và niềm tự tin khi bước vào đời .Nói với con mà chính là cha đã trao tặng cho con .Cha đã vun đắp cho con những tình cảm tốt đẹp , cho con một hành trang quý và đã sẵn sàng tung cánh cho con bay đi khắp mọi nơi . Bài thơ ko dài với 28 câu thơ tự do ,có câu 2 chữ ,có câu 10 chữ ,tất cả bay theo cảm xúc tự nhiên ,dạt dào của ý thơ .Giọng thơ tha thiết ,trìu mến . Ngọt ngào làm sao từng tiếng nhắc nhở ,dặn dò " yêu lắm con ơi ", "thương lắm con ơi " ,"Con ơi ..nghe con !" .Đẹp làm sao các hình ảnh thơ vừa cụ thể, mộc mạc,cô đọng mà vừa phong phú ,sinh động,giàu chất thơ."Rừng cho hoa / Con đương cho những tấm lòng ...".Những đặc sắc về nghệ thuật cộng hưởng hài hoà với những cung bậc tình cảm khác nhau của cha đã tạo nên dư âm sâu lắng cho bài thơ .Tiếng thơ trong "Nói với con " là tiếng lòng của Y Phương ,tiếng lòng về tình yêu và niềm tự hào đối với quê hương ,dân tộc . Tiếng cha nói với con hay chính là lời trao gửi thế hệ vậy ! * Xưa nay tình mẫu tử là đề tài phong phú cho thơ ca. Nhưng những bài thơ về tình cha con thì có lẽ khá ít. Bài thơ "Nói với con" cuả Y Phương là 1 trong những tác phẩm hiếm hoi đó. Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình êm ấm, tình quê hương tha thiết, ngọt ngào và ngợi ca truyền thống nghĩa tình, sức sống mạnh mẽ của người dân tộc miền núi. Cảm nhận đầu tiêntrong lời cha nói là hình ảnh con lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ, sự đùm bọc, che chở của người đồng mình, của quê hương. Bài thơ mở ra với khung cảnh gia đình ấm cúng, đầy ấp giọng nói tiếng cười: Chân phải.... ....tiếng cười. Khung cảnh ấy đẹp như 1 bức tranh: hình ảnh em bé ngây thơ lẫm chẫm tập đi, bi bô tập nói trong vòng tay, trong tình yêu thương, chăm sóc, nâng niu của cha mẹ; hình ảnh cha mẹ giang rộng vòng tay, chăm chút từng bước đi, từng bước đi, từng nụ cười, tiếng nói của con. Gia đình chính là cái nôi êm ái, tổ ấm để con sống, lớn khôn và trường

thành trong niềm yêu thương con cái. Đó là không khí thường thấy trong các gia đình hạnh phúc. Nhưng cách diễn đạt ở đay có nét độc đáo riêng cảu người miền núi: nói bằng hình ảnh cụ thể. Điệp ngữ "bước tới", trong tình cảm người cha, ko khỏi niềm sung sướng, tự hào. Không chỉ có gia đình, con còn lớn lên, trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong quê hường sâu nặng nghĩa tình: Người đồng mình yêu lắm con ơi ...........tấm lòng Một cách nói rất riêng, rất ngộ : "người đồng mình", là người miền mình, người vùng mình, là những người cùng sống trên 1 miền đất, cùng quê hương, cùng 1 dân tộc. Đó là cách nói mộc mạc, mang túnh địa phương của dân tộc Tày nhưng giàu sức biểu cảm, Tác giả vận dụng lối diễn đạt của người dân tộc miền núi để xây dựng hình ảnh thơ. Những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc đều được diễn tả trực tiếp bằng hình ảnh. Đan lờ để bắt cá, dưói bàn tay của người Tày, những nan trúc, nan tre đã trở thành "nan hoa". Vách nhà ko chỉ ken bằng gỗ mà còn đc ken bằng "câu hát". Rừng đâu chỉ cho nhìu gỗ quý, lâm sản mà còn cho hoa. Ba đông từ "đan", "cài", "ken" còn thể hiện sự đoàn kết, gắn bó cảu quê hương. Lao động đã đem đến cho con bao điều tốt đẹp, "người đồng mình" và quê hương ấp ủ, nuôi sống con trong tình thương yuê, trong tình đoàn kết buôn làng. Và con đường đâu chỉ để đi mà nó còn cho "những tấm lòng" nhân hậu, bao dung, nghĩa tình. Con đường đó là hình bóng thân thuôc của quê hương, còn in dấu những bước chân đi xuôi ngược, làm ăn sinh sống của buôn làng, nên nó mang 1 ý nghĩa thật to lớn trong quá trình khôn lớn của con. Sung sứong nhìn con khôn lớn, nha thơ suy ngẫm về tình làng bản quê nhà, về cội nguồn hạnh phúc: Cha mẹ ... ....trên đời Không chỉ gọi cho con về nguồn sinh dưỡng, cha còn nói với con về những đức tính cao đẹp của "người đồng mình" và ước mơ của cha về con. Đó là lòng yêu lao động, hăng say lao động với cả tấm lòng. Đó là sức sống bền bỉ mạnh mẽ vượt wa mọi khó khăn, gian khổ. Người đồng mình thương lắm con ơi ...........Không lo cực nhọc Trước hết đó là tình thương yêu, đùm bọc nhau. Cách nói mộc mạc mà chứa đựng bao ân tình rất cảm động đó được lặp đi lặp lai như một điệp khúc trong bài ca. Chính tình thưong đó là sức mạnh để "người đồng mình" vượt wa bao gian khổ cuộc đời. Những câu thơ ngắn, đối xứng nhau "cao đo nỗi buồn xa nuôi chí lớn" diễn tả thật mạnh mẽ chí khí của "người đồng mình": sống vất vả, nghèo đói, cực nhọc, lam lũ nhưng có chí lớn, luôn yêu quý tự hào, gắn bó với quê hương. Đó là phẩm chất thứ hai. Thứ ba, về cách sống, người cha muốn giáo dục con sống phải có nghĩa tình, chung thủy với quê hương, bit chấp nhận vượt wa gian nan, thử thách bằng ý chí và niềm tin của mình. Không chê bai, phản bội quê hưong : "không chê...không chê....không lo" dù quê

có sự góp mặt của một "binh chủng" đặc biệt: Thanh niên xung phong. ko bao giờ được sống tầm thường...hương còn nghèo. ca ngợi truyền thống cần cù. lúc vươn dài. Hai tiếng "nghe con" kết thúc bài thơ với tấm lòng thương yêu. Văn học thời kỳ kháng chiến chống Mỹ đã ghi lại được nhiều hình ảnh đẹp. ý chí nghị lực và đặc biệt là khát vọng xây dựng quê hương. ăn mặc giản dị. chân tình và rất mới lạ trong phong cách. san lấp hố bom. điệp ngữ. vừa là lời dặn dò nhắc nhở ý chí tình của nhười cha đối với đứa con thân yêu. ích kỷ. chắc nịch mà lay độg. thấm thía. 2010 20:03 1.bởi chiếm số đông trong lực lượng này là nữ thanh niên. Bài thơ có giọng điệu nhò nhẹ. kỳ vọng. áo chàm. mạnh mẽ "như sông như suối-lên thác xuống ghềnh-ko lo cực nhọc". lời thơ giản dị..Nam. với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống. Trong đội ngũ cả dân tộc ra trận thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Lời cha nói với con mà cũng là lời dạy con về bài học đạo lý làm người. Họ xây dựng quê hương bằng chính sức lực và sự bền bỉ của mình: "tự đục đá kê cao quê hương". sức sống mạnh mẽ của quê hưong và dân tộc mình. Trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại nối liền Bắc . phá bom. nhỏ bé. tư duy rất riêng. Đoạn thơ rất dồi dào nhạc điệu. Họ sáng tạo. người cha nhấn mạnh truyền thống của người đồng mình: Người đồng mình thô sơ da thịt . nhưng ko hề nhỏ bé về tâm hồn. hồn nhiên. lưu truyền và bảo vệ phong tục tốt đẹp của mình biết tự hào với truyền thống quê hương. một phong cách miền núi với ngôn ngữ "thổ cẩm" rất độc đáo.Nghe con Truyền thống ấy thật đáng tự hào. tạo nên bởi điệp từ. bảo đảm cho con đường huyết mạch ấy luôn được thông suốt cho những đoàn quân. vững bước trên đường đời. Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng. Để nhắc nhở giáo dục con. "Người đòng mình sống khoáng đạt. dặn dò con cần tự tin. Bài thơ giúp ta hiểu thêm sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của 1 dân tộc miền núi. ... có tác dụng truyền cảm manh mẽ. khi rút ngắn. lực lượng thanh niên xung phong có một vai trò hết sức quan trọng: tham gia mở đường. Qua đó... Viết về Trường Sơn. Phân tích "Những ngôi sao xa xôi" của Lê Minh Khuê (Lê Bá Duy) wwwkimson | 18 December. khăn piêu. tuy "thô sơ da thịt". gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống. cuộc sống mộc mạc thiếu thốn. điệp cấu trúc câu và nhịp thơ rất linh họat . đoàn xe ra trận. còn vất vả. với cảm xúc. Hai tiếng ấy nghe sao mà thân thương trìu mến wá.. không thể thiếu hình ảnh các cô gái thanh niên xung phong .

Có thể coi. truyện Những ngôi sao xa xôi đã làm nổi bật chủ nghĩa anh hùng và vẻ đẹp tâm hồn của thế hệ trẻ Việt Nam trong hoàn cảnh chiến tranh. Nhưng lựa chọn cách trần thuật này cũng là một thử thách không dễ với tác giả.hố bom). những giây phút thanh thản. Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom. Truyện kể về cuộc sống và công việc thường ngày của một tổ trinh sát mặt đường gồm ba cô gái thanh niên xung phong tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn. con người ở nơi trọng điểm ác liệt của chiến tranh sẽ được hiện lên qua cái nhìn và thái độ của chính người trong cuộc. đó là kiểu cốt truyện tâm lý. bởi vì nhà văn đã từng sống cuộc sống của những thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn. mà thường đan xen giữa hiện tại và hồi tưởng quá khứ.. Sự lựa chọn vai kể như trên đi liền với một đặc điểm nữa trong nghệ thuật trần thuật của truyện.nhân vật xưng tôi. tách xa đơn vị. cách kể ấy cũng tạo thuận lợi để tác giả miêu tả thế giới nội tâm nhân vật qua những độc thoại nội tâm. truyện được kể tập trung vào sự kiện một lần phá bom của tổ trinh sát. Riêng ở phần cuối. háo hức trước một cơn mưa đá đến bất chợt giữa vùng trọng điểm. Lựa chọn cách kể như vậy.Trường Sơn Tây. vì người viết phải thực sự am hiểu nhân vật của mình và có khả năng hóa thân cao độ vào nhân vật xưng tôi trong truyện. Đồng thời. truyện ngắn của Đỗ Chu (Ráng đỏ).chân thực. Lâm Thị Mỹ Dạ (Khoảng trời . Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê góp thêm những chân dung đẹp. . 2. mơ mộng và đặc biệt là rất gắn bó. đo khối lượng đất đá phải san lấp do bom địch gây ra. Nhưng điều gì làm nên sức hấp dẫn riêng của truyện ngắn này. không theo trình tự thời gian sự kiện. tiểu thuyết của Đào Vũ (Con đường mòn ấy). Tác giả Lê Minh Khuê có thể làm được điều đó. Đó là mạch truyện được triển khai theo dòng tâm trạng của nhân vật kể chuyện. cô gái thanh niên xung phong). Nguyễn Đình Thi (Lá đỏ). giữa ban ngày và máy bay địch có thể ập đến bất cứ lúc nào. Phương Định. Gửi em. và cũng là đóng góp riêng của tác giả? Theo tôi. đó là nghệ thuật trần thuật và miêu tả tâm lý nhân vật. yêu thương nhau trong tình đồng đội dù mỗi người một cá tính. dưới chân cao điểm. thậm chí đã nhập vai nhân vật Phương Định một cách thuần thục. Cũng như nhiều tác phẩm văn học thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. trong thơ Phạm Tiến Duật (Trường Sơn Đông . rồi Nho bị thương. và đoạn kết là cảnh các cô gái hồn nhiên. cũng là một nhân vật chính. đánh dấu vị trí các trái bom chưa nổ và phá bom. Họ ở trong một cái hang. 3.. cao cả của các cô gái thanh niên xung phong. mọi hình ảnh và sự kiện. Cuộc sống của ba cô gái ở nơi trọng điểm giữa chiến trường dù khắc nghiệt và nguy hiểm nhưng vẫn có những niềm vui hồn nhiên của tuổi trẻ. Truyện được trần thuật theo ngôi thứ nhất . Công việc của họ hết sức nguy hiểm vì thường xuyên phải chạy trên cao điểm. chân thực và sinh động vào loại hình tượng nhân vật khá quen thuộc ấy của văn học một thời.

tâm hồn trong sáng và nhiều mơ mộng. Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: "Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!". Nho và Thao. hàng ngày giáp mặt với hiểm nguy và cái chết. nhiều mơ ước. Người tổ trưởng ấy chiến đấu rất dũng cảm.Thống nhất với sự lựa chọn vai kể như trên. tôi là một cô gái khá. Nhưng mỗi nhân vật vẫn là một cá tính. nhưng cô lại không hay biểu lộ tình cảm của mình. dễ vui mà cũng dễ trầm tư. cao giọng. nhưng chưa dành riêng tình cảm cho một ai. 4. không hề lên gân. Chúng ta nhớ đến chi tiết về cô thanh niên xung phong trong thơ Phạm Tiến Duật: Em ở Thạch Kim sao lại đùa anh nói là Thạch Nhọn. tưởng như là kiêu kỳ. Định thích ngắm mình trong gương. Mối hiểm nguy và sự căng thẳng luôn phải đối mặt với cái chết đã được các cô gái cảm nhận với sự bình tĩnh. không chút sợ hãi. Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải là chuyện chơi. Phương Định là cô gái hồn nhiên. Trong ba người thì Nho và Phương Định trẻ hơn nên cũng hồn nhiên và giàu mơ mộng. nhạy cảm. nhưng vẫn rất tự nhiên. Cũng như các cô gái mới lớn. yêu thương nhau. Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom. còn chị Thao lớn tuổi hơn nên những mơ ước và dự định về tương lai cũng thiết thực hơn. kiêu hãnh như đài hoa loa kèn. hay mơ mộng và thích hát (Tôi mê hát. Điều đó làm cô thấy vui và cả tự hào. Ở họ còn có những nét chung của các cô gái trẻ: dễ xúc cảm. đồng thời cũng là nhân vật trung tâm của truyện. Nói một cách khiêm tốn. tỏ ra kín đáo giữa đám đông. Truyện thường dùng các câu ngắn. Cái miệng em ngoa cho chúng bạn cười giòn. Nhạy cảm. chiến đấu dũng cảm. chị Thao chăm chép bài hát. Họ cũng thích làm đẹp cho cuộc sống của mình. hay mơ mộng. tại một vùng trọng điểm ác liệt và ở họ đều hình thành những phẩm chất chung của người chiến sĩ thanh niên xung phong: Tinh thần trách nhiệm cao đối với nhiệm vụ.. nhưng ở cô vẫn không mất đi sự hồn nhiên. ngay cả trong hoàn cảnh chiến trường (Nho thích thêu thùa. Ba cô gái từ những miền quê khác nhau đến với con đường Trường Sơn. Thần chết là một tay không thích đùa. một cái cổ cao. Truyện có ba nhân vật: Phương Định.. Thường cứ thuộc một điệu nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát. Ví dụ đây là lời nhân vật Phương Định kể về công việc của các cô: Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày. qua cái giọng bình thản pha một chút hóm hỉnh. chỉ huy rất kiên cường nhưng lại rất sợ khi phải nhìn thấy máu và còn sợ cả vắt nữa. loại câu kể xen với câu tả và cách diễn đạt rất gần với khẩu ngữ. Cô tự đánh giá: Tôi là con gái Hà Nội. và đó chính là thành công của tác giả trong xây dựng nhân vật. ngồi bó gối mơ mộng và hát). Đấy đúng là ngôn ngữ của tuổi trẻ ở giữa chiến trường. Phương Định nhạy cảm và quan tâm đến hình thức của mình. Phương Định là nhân vật kể chuyện. truyện đã có một thứ ngôn ngữ và giọng điệu rất phù hợp với nhân vật. Ở nơi trọng điểm ác liệt. Ba cô gái có nhiều nét giống nhau và họ là một tập thể nhỏ rất gắn bó. tình đồng đội gắn bó. Lời tôi bịa lộn xộn mà ngớ . lòng dũng cảm không sợ hy sinh. Cô biết mình được nhiều người. nhất là các anh lính để ý và có thiện cảm. hai bím tóc dày tương đối mềm.

vừa làm dịu mát tâm hồn trong hoàn cảnh căng thẳng. đôi khi bò ra mà cười một mình. khốc liệt của chiến trường. Từ khung cảnh và không khí chứa đầy sự căng thẳng đến cảm giác là các anh cao xạ ở trên kia đang dõi theo từng động tác. (Để đỡ dài. Phương Định là con gái Hà Nội vào chiến trường. tim đập bất chấp cả nhịp điệu. Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói. tinh tế đến từng cảm giác. căng thẳng. một căn buồng nhỏ ở một đường phố yên tĩnh trong những ngày thanh bình trước chiến tranh ở thành phố của mình. Rồi khi xong việc. Một tiếng động sắc đến gai người cứa vào da thịt tôi. lời tự bạch một cách tự nhiên như lời trò chuyện với bạn đọc . Cơn mưa ấy làm dịu cả bầu không khí ngột ngạt ở bên ngoài hang và cũng làm dịu mát tâm hồn ba côn gái sau những căng thẳng của một trận chiến đấu. vô tư của tuổi trẻ và gợi về những kỷ niệm tuổi thơ với những trận mưa nơi thành phố quê . nó đánh thức dậy sự hồn nhiên. chạy về hang. thì bất chợt một cơn mưa kéo đến. có thể chốc nữa. không khí bàng hoàng. bị thương. chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. vô tư bên người mẹ. Mặc dù đã rất quen công việc nguy hiểm này. hồi hộp và cả sự lo lắng khi Nho bị sập hầm. Sau một trận chiến đấu của ba cô gái để phá bốn quả bom giữa vùng trọng điểm.ngẩn đến tôi cũng ngạc nhiên. Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm. quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa. Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng. để rồi lòng dũng cảm ở cô như được kích thích bởi sự tự trọng: Tôi đến gần quả bom. dịu dàng. Các anh ấy không thích kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước đi. Tiếp đó là cảm giác căng thẳng chờ đợi tiếng nổ của quả bom. Tâm lý nhân vật Phương Định được bộc lộ qua những lời kể. mà lại là một trận mưa đá. Những bài hành khúc bộ đội hay hát trên những ngả đường mặt trận. máy bay đang ầm ì xa dần. Nhưng nhất định sẽ nổ. ý nghĩ dù chỉ thoáng qua trong giây lát. Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình. nhưng mỗi lần vẫn là một thử thách với thần kinh cho đến từng cảm giác. kề sát với cái chết im lìm và bất ngờ. Đoạn kết truyện cũng là một sáng tạo rất thành công của tác giả. từng cảm giác của con người như cũng trở nên sắc nhọn hơn: Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom. Có thể nổ bây giờ. Một dấu hiệu chẳng lành. tôi không sợ nữa. Thần kinh căng như chão. Những kỷ niệm ấy luôn sống lại trong cô ngay giữa chiến trường dữ dội. Tâm lý nhân vật Phương Định trong một lần phá bom đã được miêu tả rất cụ thể. Cô có một thời học sinh hồn nhiên. Tôi thích dân ca quan họ mềm mại. thở phào. Đây là cảm giác của một người chạy trên cao điểm giữa ban ngày và giữa những loạt bom của máy bay địch.. cử chỉ của mình. văn bản truyện đưa vào sách giáo khoa đã lược đi nhiều đoạn hồi tưởng của nhân vật). Tôi sẽ không đi khom. Ở bên quả bom. Nó vừa là niềm khao khát. thậm chí một ngày có thể phải phá tới năm quả bom. Thích Ca-chiu-sa của Hồng quân Liên Xô.. Tôi thích nhiều bài.một kiểu độc thoại nội tâm đơn giản. Thích ngồi bó gối mơ màng).

hương. . tưởng như xa mà lại rất gần. cũng là tiêu biểu cho vẻ đẹp của cả thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.vẻ đẹp của chủ nghĩa anh hùng và tâm hồn trong sáng của những cô gái thanh niên xung phong ở nơi trọng điểm ác liệt trên đường Trường Sơn. Những ngôi sao lấp lánh một thứ ánh sáng không rực rỡ mà sáng trong. Đến đây thì người đọc đã cảm nhận được trọn vẹn vẻ đẹp của Những ngôi sao xa xôi .

Tóm tắt truyện: Cốt truyện thật đơn giản nhưng mang tính triết lý.Giới thiệu tác phẩm : Bến quê . . tác giả : Nguyễn Minh Châu. Không gian và những cảm xúc ấy vốn quen thuộc. mang tính trải nghiệm sâu sắc có ý nghĩa tổng kết về cuộc đời của một con người : Nhĩ mắc bệnh hiểm nghèo. day dứt đã ra đời và đã một thời gây xôn xao dư luận : từ Bức tranh mở đường cho sự đổi mới văn học vào những năm đầu của thập kỷ 80 ở thế kỷ trước cho đến Phiên chợ Giát là tác phẩm cuối cùng viết trên giường bệnh. Mở bài : . với nước con sông Hông một màu đỏ nhạt. 2010 20:05 Đề : Phân tích truyện ngắn "Bến quê" của Nguyễn Minh Châu.. bốn năm trước khi nhà văn từ giã cõi đời. đất trời lúc giao mùa với hoa bằng lăng tím thẫm. Hàng loạt những truyện ngắn trăn trở.để rồi cuối cùng nhận ra cái quy luật đầy nghịch lý của đời người : con người ta trên ường đời thật khó tránh khỏi được những cái điều vòng vèo hoặc chùng chình.. Những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ trên giường bệnh : a.... Thân bài : 1.Giới thiệu khái quát tác phẩm. b. phải nhờ vào sự chăm sóc của vợ con. Cảm nhận của nhân vật Nhĩ về vẻ đẹp thiên nhiên : buổi sáng đầu thu được nhìn từ khung cửa sổ căn phòng mình : . đến vòm trời và sau cùng là bãi bồi bên kia sông. từ cửa sổ nhìn ra. từ gần đến xa. . Một buổi sáng đầu thu.Tất cả đều được cảm nhận bằng những cảm xúc tinh tế. tưởng như lần đầu tiên anh cảm nhận được tất cả vẻ đẹp và sự giàu có của nó. II.. DÀN Ý CHI TIẾT : I. tạo thành một không gian có chiều sâu.Nhĩ khao khát được một lần đặt chân lê cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa sổ nhà mình . * Đoạn văn mở bài : Nguyễn Minh Châu là cây bút xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại.Rồi cái bãi bồi bên kia sông hiện ra . Cảm nhận về Liên : . rộng : từ những bông hoa bằng lăng ngay phía ngoài cửa sổ đến con sông Hồng với màu đỏ nhạt lúc đã vào thu. Nhà văn đã từng bước khám phá cái thế giới nội tâm ở mỗi con người trong những tình huống đầy mâu thuẫn và nghịch lý mà Bến quê là một truyện ngắn xuất sắc trong tập truyện ngắn cùng tên được xuất bản năm 1985.Phân tích truyện ngắn "Bến quê" của Nguyễn Minh Châu wwwkimson | 18 December....Cảnh vật được miêu tả theo tầm nhìn của Nhĩ. 2.Nơi gần gũi mà cả đời Nhĩ dù đã đi khắp mọi nơi trên trái đát lại chưa bao giờ đi tới đó. gần gũi nhưng lại rất mới mẻ với Nhĩ. nằm liệt giường..

Khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông : + Buổi sáng hôm ấy. sự tần tảo và đức hy sinh thầm lặng của vợ. c.. lần đầu tiên Nhĩ nhận ra vẻ đẹp của cảnh vật bình dị và gần gũi xung quanh mình. và cũng chính nhờ có điều đó mà sau những ngày tháng bôn tẩu tìm kiếm. Chính trong những ngày cuối đời. giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát khoát . Nhĩ khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông. để rồi có thể lỡ chuyến đò ngang duy nhất trong ngày.y như đang khẩn thiết ra hiệu cho một người nào đó.Xây dựng nhân vật tư tưởng. Từ hoàn cảnh của mình.. + Hành động kỳ quặc của Nhĩ cuối truyện khi thấy con đò ngang vừa chạm mũi vào bờ đất bên này sông. và cùng với sự thức tỉnh ấy thường là những ân hận xót xa . Điều khao khát ấy chính là sự thức tỉnh về những giá trị bền vững. Nhân vật Nhĩ là nhân vật tư tưởng. 3. một loại nhân vật nổi lên trong sáng tác của Nguyễn Minh Châu giai đoạn sau 1975. + Lại càng trớ trêu hơn nữa khi anh nhờ thằng con trai thựchiện ước muốn của mình. Và trớ trêu thay. nên làm một cách miễn cưỡng và ròi bị cuốn hút vào trò chơi hấp dẫn nó gặp trên đường đi.Nhĩ đã tìm thấy được nơi nương tựa là gia đình trong những ngày này".Lần đầu tiên Nhĩ "để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá". bình thường mà sâu xa của đời sống .". bền vững. chùng chình trên đường đời dứt ra khỏi. Nhĩ đã thu hết tàn lực dồn vào một cử chỉ có vẻ kỳ quặc :" Anh đang cố thu nhặt hết mọi chút sức lực cuối cùng còn sót lại để đu mình nhô người ra ngoài. khi con người còn lao theo nhữgn ham muốn xa vời. Nhĩ đã chiêm nghiệm được cái quy luật phổ biến của đời người :"con người ta trên đường đời thật khó tránh được những cái vòng vèo hoặc chùng chình ". Anh không trách đứa con trai bởi giống như anh ngày trước. vô tình.. nhất là lúc còn trẻ. Nhĩ mới thực sự thấu hiểu với lòng biết ơn sâu sắc người vợ của mình :"cũng như cánh bãi bồi đang nằm phơi mình bên kia. đã thấm thía những sướng vui và cay đắng .những giá trị thường bị người ta lãng quên. "cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa nhà mình" lại là "một chân trời gần gũi mà lại xa lắc vì chưa hề bao giờ đi đến". Không nên sa vào những cái vòng vèo.. cảm nhận "những ngón tay gầy guộc âu yếm vuốt ve bên vai" và Nhĩ nhận ra tất cả tình yêu thương. . Anh đang nôn nóng thúc giục cậu con trai hãy mau kẻo lỡ chuyến đò duy nhất trong ngày. Sự thức nhận này chỉ đến được với người ta ở cái độ đã từng trải.biểu hiện sự nôn nóng thúc giục cậu con trai hãy mau lên kẻo lỡ chuyến đò càng tô đậm niềm khao khát của anh. Cảm nhận về bản thân : . Nghệ thuật truyện : . tâm hồn Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo và chịu đựng hy sinh từ bao đời xưa. với con người "đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên trái đất như Nhĩ. từ đứa con trai."nó đã thấy có gì hấp dẫn ở bên kia sông đâu". hướng tới những giá trị đích thực giản dị. thằng con trai anh cũng không hiểu được niềm khao khát của cha nó.. gần gũi.

triết lý đã được chuyển hoá vào trong đời sống nội tâm của nhân vật. . đầy hứa hẹn. Đi hầu hết khắp nơi trên thế giới. vòng vèo mà trên đường đời người ta khó tránh khỏi. tiếng những tảng đất lở ởû bờ sông bên này. Bông hoa bằng lăng cuối mùa . bến sông. Ông như một ngôi sao băng vút qua bầu trời. thân thuộc. .Miêu tả tâm lý tinh tế. . tính nhân văn sâu sắc. bài viết thứ 2 Bước ra khỏi chiến tranh. Có lẽ sẽ chẳng ai . làm cho những ai yêu mến Nguyễn Minh Châu bỗng cảm thấy hụt hẫng tiếc nuối.Hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng. Những chiêm nghiệm. tiếp tục tìm tòi lặng lẽ. Chính bằng ngòi bút ấy. không thể đi đâu được. Một đặc điểm nổi bật trong nghệ thuật truyện : Sáng tạo hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng .Nhà văn đã gửi gắm qua nhân vật nhiều điều quan sát. Trong vô vàn cái bãng lặng lẽ trở về ấy. mỗi người lính có một ngã rẽ riêng để trở về với cuộc đời thường nhật. Trở về lặng lẽ. hầu như mọi hình ảnh đều mang hai lớp nghĩa : nghĩa thực và ý nghĩa biểu tượng. đặc biệt là với truyện ngắn Bến quê cũng đáng để cho chúng ta tự hào và đủ để an ủi linh hồn ông ở thế giới bên kia. . sáng loà rồi tan biến vào cõi vĩnh hằng nhưng với di sản văn học ông để laiï cho đời. bình dị. . suy ngẫm. Đứa con trai của Nhĩ đã sa vào một đám chơi phá cờ thế trên lề đường : sự chùng chình. khi cơn lũ đầu nguồn dồn về. * Đoạn văn kết bài : Có thể ở đâu đó những điều cảm nhận của Nguyễn Minh Châu chưa phải đã đạt đến độ khái quát sâu sắc.Tác phẩm mang tính hiện đại. sâu sắc. Nhân vật không bị biến thành cái loa phát ngôn cho tác giả.Nguyễn Minh Châu là nhà văn đi được xa nhất trên con đường đổi mới văn học. ngòi bút Nguyễn Minh Châu vẫn chứa đựng những khám phá mới mẻ. bị liệt toàn thân. vẫn mang cái nhìn từng trải chắc chắn của con người đã tôi luyện qua lò lửa chiến tranh. Trong Bến quê.Cách xây dựng tình huống nghịch lý. Hành động và cử chỉ của Nhĩ :thức tỉnh con người.Trần thuật theo dòng tâm trạng của nhân vật. ta bắt gặp như vô tình cái bãng hình nhà văn Nguyễn Minh Châu. khung cảnh thiên nhiên : là vẻ đẹp của đời sống trong những cái gần gũi. Tiếc thay cái chết đã đến khi sức sáng tạo của nhà văn đang tràn đầy. đổ ụp vào trong giấc ngủ của Nhĩ lúc gần sáng :Sự sống của nhân vật Nhĩ đã ở vào những ngày cuối cùng. khi tư tưởng nghệ thuật của ông đã trở nên sâu sắc. mang đầy trải nghiệm về một đời người. cách nghĩ của ông trong "Bến quê" là có cơ sở hợp với tính nhân văn và đáp ứng được yêu cầu thời đại. Bãi bồi. III. nhà văn đã dựng lên một "Bến quê" mang ý nghĩa triết lí. Kết bài : . Nhưng trong cách cảm. triết lý về cuộc đời và con người. với diễn biến tâm trạng .

lúc này đang phô ra trước cửa sổ gian gác nhà Nhĩ một thứ màu vàng thau xen lẫn với màu xanh non-Những sắc màu quen thuộc quá. miền đất cuộc đời anh mãi mãi chẳng thể đặt chân lên. Nguyễn Minh Châu đã khai thác rất thành công tình huống truyện mang đầy nghịch lí. Chiếc giường bệnh dường như là chiếc nôi. Cũng như nhiều tác phẩm của mình. "Cả một vùng phù sa lâu đời của bãi bồi ở bên kia sông Hồng. vẫn hiện về trong miªn man kí ức. Đó có lẽ cũng là một nhận thức về cuộc đời mà nhà văn lặng lẽ gửi vào tình huống mang nghịch lí phũ phàng với cái tâm hồn khắc khoải trong những ngày tháng cuối cuộc sống và số phận con người chứa đầy những ngẫu nhiên. Bằng suy ngẫm. Nghịch lí cuộc đời. còn đôi bàn tay người vợ tần tảo dường như là đôi bàn tay người mẹ thủa nào. sinh hoạt chủ yếu nhờ vào sự giúp đỡ của Liên. có chút gì đó se sẽ xót xa. y như một đứa bé mới đẻ đang toa toét cười với tất cả. tự nhích người di chuyển vài chục phân trên tấm nệm khó bằng bay nửa vòng Trái Đất. hình ảnh Nhĩ -nhân vật chínhhiện lên trong hoàn cảnh thật đángthương. sự hiểu biết và cả toan tính của con người. trong "Bến quê".sà vào đám cờ phá thế ven đường và m¬ ước cháy bỏng đến cuối cuộc đời anh mới chiêm nghiệm ra tắt vụt trong vô vọng. tận hưởng sự thích thú được chăm sóc và chơi với" Đó là nghịch lí hay số mệnh? Đã là số mệnh sao lại phũ phàng đến thế?Có lẽ nào nghịch lí cuộc đời đã nhiều lần bắt anh day dứt thế chăng? Trong những ngày như thế. Mở đầu trang truyện."Suốt cuộc đời. vẫn là nghịch lí. Nhĩ đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên Trái Đất. Như một định mệnh. gần gũi của quê hương thì vẫn còn lắng đọng mãi mãi trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người đọc chúng ta. anh có nhiều thời gian hơn để suy ngẫm và chiªm nghiệm về cuộc đời trong những ngày tháng đã qua. nhưng là một nghịch lí con người đã quên bẵng bấy lâu. ngay trước khung cửa sổ. gần một năm nay căn bệnh quái ác đã cột chặt lấy anh vào giường bệnh. vẫn sắp đặt một ®ịnh mệnh để Tuấn.gấp lại trang sách "Bến quê" mà không cảm thấy một nỗi buồn bồi hồi. dưới ngòi bút tài hoa là thứ công cụ đắc lực nhất. hơi thở của đất màu mỡ". tư tưởng. Có chút gì đó se sẽ buồn. Và số mệnh lại một lần nữa cất cao tiếng nói. ân hận nhưng những cảm nhận sâu sắc về vẻ đẹp bình dị. Có ngờ đâu cả cuộc đời Nhĩ đã từng in gót khắp năm châu mà chưa tùng một lần đặt chân lên cái bờ sông trước mặt mình. Liệt toàn thân. ước muốn. Anh giờ đây dâu có khác một đứa trẻ là mấy. như da thịt. bất chấp lời khẩn khoản tha thiết nhất của Nhĩ. Nhĩ nhận ra vẻ đẹp của cái bãi bồi bên kia s«ng Hồng. Có lẽ những nghịch lí ấy. những nghịch lí vượt khỏi dự định. bằng tổng kết qua biết bao trải nghiệm con người mới nhận ra triết lí mà cuộc đời nào rồi . Vậy mà.con anh. §ã có lần anh nhận ra trong một dòng suy nghĩ hài hước cái hoàn cảnh không biết phải gọi là bi kịch hay hài kịch của bản thân:"Nhĩ nhận thấy hoàn cảnh của mình thật buồn cười. thể hiện một chiều sâu triết lí. xúc động trào dâng.

cũng phải đón nhận : Con người ta. Nhưng khi tình yêu ấy chớm nở. Chỉ có những vẻ đẹp gần gũi thiêng liêng là có thể cho ta chỗ dựa. Đến với nó chỉ là giấc mơ xa vời tầm tay. Cũng phải thôi. Nếu thiên nhiên khiến Nhĩ say mê và thất vọng thì những người thân gợi lên trong anh nỗi buỗn xen lẫn những mặc cảm. "Bến quê" được viết theo cách nhìn và tâm trạng của nhân vật Nhĩ. xót xa tê tái. giữa những cảnh vật. trìu mến hơn tất cả những gì anh đã từng được biết. hi sinh thầm lặng của người vợ hiền thảo. soi lên cái chiều rộng. Nắng soi lên dòng s«ng uốn lượn mềm mại. Anh thấy nó đẹp đến kì lạ. cũng là lúc con người Nhĩ nhận ra nó đã nhen lên trong vô vọng. Nó là tâm điÓm cũng là cái thần sắc của bức tranh. Cay đắng nào bằng khi nhận ra cảnh vật kia. trên đôi tay gầy gò. triết lí về đời người. chiều sâu của bãi bồi ngay trước khung cửa sổ. Cái nghèo khó của gia đình không giấu được qua mảnh vá trên chiếc áo Liên đang mặc. nó mang màu sắc và chiều sâu nội tâm rất chủ quan của cá nhân nhân vật trữ tình. bước trên đường đời khó tránh khỏi những vòng vèo. Trong câu nói của anh với Liên có sự bỏ lửng như sự tắc nghẽn của tâm hồn. nâng cho ta tiếp bước trên đường đời. của trái tim: . Có lẽ anh đã yêu. Sáng đầu thu hiện lên trong không gian gần xa như một bức tranh lên cái thần của cảnh sắc. Những ngày cuối cuộc đời. hiền lành đã quen thuộc bấy lâu. số phận đã cướp đoạt khỏi tay anh... suy ngẫm sâu sắc. Ngòi bút Nguyễn Minh Châu đã tạo nên một sức hút mạnh mẽ khi xây dựng nhân vật Nhĩ mang những tình cảm. say sưa khám phá cái ẩn mình bên trong lớp vỏ gần gũi. ngạc nhiên đến thích thú. chiêm ngưỡng trong sự bất ngờ. trong cái dòng chảy của suy ngẫm và tình cảm mới xuất hiện nơi Nhĩ. Anh có thời gian để ngắm nhìn nó nhưng thời gian để bước đi. đỏ nhàn nhạt màu nước phù sa. gần gũi mà vô cùng mới mẻ của thiên nhhiên. bởi vì đó là lần đầu tiên anh say sưa chiêm ngưỡng nó. về ý nghĩa của những điều ta chiêm nghiệm được từ cuộc sống và cuộc đời mỗi con người. đến lúc này anh mới thấm thía. đây là những phút cuối cùng anh được sống thanh thản giữa quê hương. chan chứa trải nghiệm. thiên nhiên như đẹp hơn. Nhĩ say sưa chiêm ngưỡng vẻ đẹp đến kì lạ áy. con người đã ngàn lần phô ra trước mắt. dù chỉ cách đôi bờ ngầu đỏ của con song quen thuộc mãi mãi là miền đất xa lắc. yêu tha thiết sự giàu có. chiếu vào cuộc đời Nhĩ cái nhìn gần gũi. Với Nhĩ. đó là cái bãi bồi bên kia s«ng. Đó là những b«ng hoa bằng lăng nở muộn sắc đang phai giữa không gian vời vợi trong vắt của bầu trời. là người vợ tần tảo giàu đức hi sinh. sau bao ngày in gót khắp năm châu. chùng chình cuộc sống giăng ra trước lối. "Lần đầu tiên Nhĩ để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá" đó cũng là lần đầu tiên nỗi buồn về gia đình quặn lên trong anh. Nhĩ đã thấu hiểu sự vất vả. đơn sơ.

Mới đây thôi anh đã khám phá ra cái vẻ đẹp diệu kì của cái bên kia song. them khát khám phá chân trời mới nhưng con tàu đi tới thì đã mãi mãi ở lại với biển khơi. người cha chưa bao giờ trọn ven. cứa cả vào long vợ. chúng cũng như cuộc đời anh. lặng lẽ của vợ. rất nhiều nơi xa xăm Nhĩ đã bước chân qua vậy mà. những trải . Đó là sự xúc động khi anh tìm được cho mình nơi nương tựa là gia đình. nước mắt đắng cay Liên đã nuốt thầm. héo hắt dần. Tuy khoảng trời kia chỉ cách ô cửa sổ của Nhĩ thôi nhưng dường như mãi mãi xa vô cùng tận. giàu đức hi sinh. đã chịu đựng. Nhà văn Giắc Lân-đơn từng viết: "Thiên nhiên có nhiều cái nhắc nhở con người về cái chết".. Rất nhiều. Dường như bằng trực giác Nhĩ đã nhận ra thời gian của đời mình chẳng còn bao lâu nữa. vì nó là lưỡi dao cứa vào long anh.mà em vẫn nín thinh" Nhĩ không nói mà cũng không dám nói. Trong có dường như còn chứa chan cả mồ hôi. Anh là trụ cột của gia đình mà chưa một lần anh làm cho gia đình ấy được sung sướng. "Một đời người đàn bà trên những bậc gỗ mòn lõm". tâm hồn Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo và chịu đựng hi sinh từ bao đời xưa"."Suốt đời anh chỉ làm em khổ tâm. Những ngày cuối cùng này anh chỉ có một khát khao duy nhất: được đặt chân lên bờ đất phía bên kia sông. Nhĩ không dám nói điều đó. Có lẽ trong những lần khắc khoải hướng ánh mắt sang bãi bồi bên kia song. tàn tạ. Qua những lời dịu dàng của Liên anh đã hiểu tình yêu Liên dành cho mình nhưng điều đó càng khiến anh day dứt vì trách nhiệm của người chồng. một cái gì đó cháy bỏng như một khát khao. mãi mãi trọn vẹn nguyên phẩm chất: :Cũng như cánh bãi bồi đang nằm phơi mình bên kia . trong tâm hồn Nhĩ cháy lên một cái gì đó mơ hồ như một dự cảm. là người vợ tần tảo. Mơ ước rồi cũng là vô vọng. cái bãi bồi ngay bên kia thôi chưa một lần anh đặt bàn chân tới.. đến khi khát khao thì anh không thể cất bước để tiến về miền đất ấy nữa. Với Nhĩ có lẽ cũng vậy thôi.Một miền đất của trù phú và mơ ước. Anh như một nhà thám hiểm. Nó âm thầm như cái âm điệu câm lặng của dấu ba chấm. khi đã nhận ra vẻ đẹp rất đỡi bình dị gần gũi của cảnh vật. Đó là sự thương cảm với cuộc đời tần tảo. Cái ngắt quãng ấy là bao vất vả. gấp gáp hơn trước khi những đốm tàn của ngọn lửa sự sống tắt lịm hẳn. Vào cái buổi sáng đầu thu ấy. Cuộc đời Liên từ khi sống với anh cũng đâu có khác trước. Cảm giác về cái chết treo lơ lửng dường như thôi thúc cái khát khao trong anh cháy bỏng hơn. khó khăn Liên lặng lẽ gánh vác để lo cho gia đình. những tảng đất đổ oà vào giấc ngủ. Câu hỏi anh bất chợt hỏi vợ như một sự tính toán thời gian vể cái ngày anh biết chắc sẽ đến nay mai. không ít lần Nhĩ mang trong lòng những suy ngẫm. Có lẽ anh cũng hiểu rằng màu sắc của những chùm bằng lăng bỗng trở nên đậm sắcc hơn.Cái tưởng chừng dễ dàng nhất người ta thường hay bỏ qua và rồi sau này lại phải hối tiếc về điều đó. chuẩn bị cho sự đứt lìa khỏi cuộc sống. Ở nơi anh trào dâng bao xúc cảm. Đến khi mơ ước.

thoát khỏi sự vòng vèo. Nhưng kìa. chùng chình. giản dị gắn bó như chính gia đình. đã đi qua rất nhiều phương trời. Cậu sà vào ván cờ phá thế trên đường tự nhiên như cách con người vướng phải những cám dỗ trong cuộc sống. Đường đời cũng như thế. Nó là một sự thức tỉnh có xen niềm ân hận và nỗi xót xa. Niềm ân hận và xót xa khi con người đã nhận thức được quy luật khắc nghiệt của cuộc đời. Nhĩ không thể đặt chân lên con đò đưa đến khát khao.nghiệm về chính bản thân. Nhưng ở đời người ta khó tránh khỏi những điều vòng vèo. Nhĩ đang đu mình ra ngoài. đã tưởng tượng thấy Tuấn. anh hiểu ở cái tuổi như Tuấn. như chính quê hương. Anh đã từng một thời như Tuấn. bến đậu của những giá trị tinh thần gẫn gũi mà ý nghĩa. Nhĩ đã hi cọng. nơi quê hương mà con người bồng bột với nhiều ham muốn thời trai trẻ đã bỏ qua. Khao khát tìm đến những giá trị gần gũi nhưng đích thực trong cuộc sống. Tuấn đâu có thể hiểu được ý nghĩa thiêng liêng chứa trong ước muốn của cha. đã từng trải. Chỉ có anh mới hiểu nó ý nghĩa đến nhường nào với mỗi con người trong cuộc sống. không chậm chạp dềnh dàng mới có thể bước vững vàng đi tới phía trưoiức. một niềm hạnh phúc giản đơn chiêm nghiệm từ cả cuộc đời. nó hàm chứa những giá trị biểu tượng vô cùng thiêng liêng. bến song. Cánh buồn chỉ một lần duy nhất qua song. Thu hết mọi sức tàn Nhĩ bấu chặt vả mười đầu ngón tay vào cái hậu cửa sổ. Với anh đó phải chăng là niềm hạnh phúc cuối cùng anh có thể hưởng trước khi nhắm mắt xuôi tay. vừa run lẩy bẩy. nhờ Tuấn giúp anh đặt chân lên cái bên kia song ước mơ. Tiếng nện dép ra bờ xa dần mang theo bao háo hức của tâm hồn người cha tội nghiệp. Anh giữ trọn trong tâm hồn khao khát và ước mơ. tất cả niềm tin vào Tuấn. Bãi bồi. bến đậu cuộc đời. "giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát khoát y như đang khẩn thiết ra hiệu cho ai đó". đã nếm trải rất nhiều tình cảm. Nhĩ đã cố hết sức để gửi đến mọi người lời nhắn nhủ thức tỉnh. bến bờ ấy cũng có thể là bến đậu quê hương. những giá trị bình dị giản đơn kia. Bến bờ ấy cũng có thể làcuộc đời chưa đi tới. vẻ đẹp vẹn nguyên cả trong những nét tiêu sơ của cuộc đời. Chỉ có anh. Nhĩ không trách Tuấn. con đò như một phần vẻ của cuộc sống. Người ta chưa đủ chin chắn để nhận ra vẻ đẹp thưc sự. Cái bờ bên kia không dừng lại ở ý nghĩa hiện thực nữa. chùng chình chúng tax a vào để . Nhĩ dã cố hết sức để thúc giục đứa con giúp anh hoàn thành nốt cái khát khao còn dang dở. phần cuộc mà mỗi con người đều muốn khám phá dù biết rằng nó là không giới hạn. Nhĩ đã phát hiện chân lí ấy để rồi hồi hộp và say mê chờ đợi được khám phá nó trong tấm gương cuộc đời. Anh đành gửi gắm tất cả tình cảm. như một nhà thám hiểm chậm rãi bước khoan thai trên cái bãi bồi trước khung cửa sổ. một giá trị tinh thần thiêng liêng anh đã rút ra trong những ngày cuối cùng trước khi giã từ cuộc sống. anh dường như đang níu giữ cho mình một cái gì đó? Có thể là niềm hạnh phúc nhỏ nhoi mà tha thiết kia chăng? Hay đó còn là một lẽ sống. cảm xúc mới thấy yêu thấy quý. chỉ có ai không do dự. Đó cũng là chân lí cuộc đời. Hành động cuối cùng của giấc mơ. Ngay khi đó con đò ước mơ cập bến. đơn sơ.

Nguyễn Minh châu đã gửi gắm trải nghiệm ấy đến cả cuộc đời. một trái tim chỉ biết tìm cái đẹp. Nó chứa trong biểu tượng nhung cũng đẹp. cũng gần gũi như chinh cuộc đời. Đáng quý trọng biết bao một trái tim như thế. đến tất cả mọi người như để thưc tỉnh. như để nhắc nhơ con người về tình cảm đẹp đẽ nhất. Nguyễn Minh Châu đã gửi gắm những suy ngẫm là trải nghiệm của cả cuộc đời.hướng đến những giá trị đích thực mà gần gũi trong cuộc sống. cái hay tô điểm cho cuộc đời chung của chúng ta. Nó thiêng liêng như cô đúc cả cuộc đời con người vậy. Mot cuộc đời đã có những tháng ngày vất vả. Lời nhắn nhủ của Nhĩ cũng có thể là lời cuối cùng của cuộc đời anh. hẳn thiết tha lắm. nhọc nhằn giữa dòng đời bon chen. Suy nghĩ ấy hẳn sâu sắc lắm. Tại sao chúng ta không thể song đẹp hơn nữa. hẳn sẽ có những khoảng lặng trầm lắng chứa cả cay đắng lẫn giọt nước mắt sót xa. Bằng trái tim đầy xúc cảm của một nhà văn. cuộc đời chung và đáp lại những công hiến to lớn như thế? . Có lẽ. để tô điểm them cho cuộc đời mỗi chúng ta. Sẽ chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi Nguyễn Minh châu hoá thân vò nhân vật để nhắn nhủ những lời tha thiết chân thành đến như thế. Một cuộc đờia đã trải qua mưa bom bão đạn chiến tranh. qua "Bến quê".

như văn xuôi. III.1975. Mở bài : . âm hưởng sử thi chặng đường 30 năm chống xâm lược của dân tộc 1945 . nhạc điệu linh hoạt. quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ để giải phóng miền Nam.1970. giàu suy tưởng.các chiến sĩ lái xe vẫn hiên ngang. không còn kính chắn gió. tả thực không cường điệu không mỹ lệ hóa. 3.Phân tích "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật (Thầy Lê Bá Duy) wwwkimson | 18 December. câu thơ cuối toả sáng chủ đề.Kết hợp giữa hiện thực hào hùng với cảm hứng lãng mạn cách mạng.Hoàn cảnh sáng tác : năm 1969.Bài thơ hay trong chùm thơ đạt giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969 . "Bài thơ về tiểu . . có chút ngang tàng của chất lính.Hoàn cảnh sáng tác : năm 1969.Bài thơ hay trong chùm thơ đạt giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969 .Giọng điệu sôi nổi. tinh nghịch. . không mui không đèn.1970.Bài thơ tái hiện hành trình gian khổ nhưng rất anh hùng của các chiến sĩ vận tải đoàn 559 trên tuyến lửa Trường Sơn những năm chống Mỹ. Kết bài : . II. bài thơ khắc hoạ vẻ đẹp hình ảnh. Phạm Tiến Duật có giọng thơ mang chất lính. DÀN Ý : I. tính cách dũng cảm. DÀN Ý CHI TIẾT : I. khoẻ. Bút pháp hiện thực. vui tươi. Thân bài : 1. nhịp điệu. giàu tình đồng chí đồng đội của những người chiến sĩ lái xe. yêu nước. tinh nghịch vui tươi. Trên những chiếc xe bị bom đạn ác liệt của kẻ thù tàn phá.Lời thơ giàu suy tưởng. nhưng giàu nghệ thuật. Mở bài : . trong cuộc chiến đấu gian khổ của những chiến sĩ lái xe đường Trường Sơn thời chống Mỹ. thùng xe bị xước. tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật. thống nhất đất nước.. trong cuộc chiến đấu gian khổ của những chiến sĩ lái xe đường Trường Sơn thời chống Mỹ.. 2010 20:07 Đề : Phân tích "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật. bất chấp gian khổ hy sinh. 2.Mà lòng phơi phới dậy tương lai"(Tố Hữu). dạt dào sức sống. Ngôn ngữ thơ mộc mạc như lời nói hàng ngày. . .. lạc quan. tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật. đặc sắc với nhãn tự trái tim. . Từ hình ảnh những chiếc xe không kính độc đáo. Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ nhà thơ trẻ những năm chống Mỹ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước .

Nguyễn Du) Tế Hanh trong bài Quê hương tả con thuyền rất lãng mạn :Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã Phăng mái chèo. Trường Sơn Tây" : Anh lên xe.đội không kính" (trong chùm thơ được giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969-1970) được Phạm Tiến Duật viết năm 1969 là bài thơ tự do mang phong cách đó. Sáng tạo độc đáo nhất là hình ảnh những chiếc xe không kính : . Ấn tượng thực. . ừ thì có bụi Bụi phun tóc trắng như người già . nhìn thẳng. + Diễn tả cụ thể cảm giác của người lính lái xe : Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái. "nhìn thẳng" :hiên ngang. . thùng xe có xước.Tư thế ung dung mà hiên ngang : + Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất. . qua cảm nhận của tác giả trở thành hình ảnh lãng mạn.Không có kính. giọng thơ thản nhiên .Thái độ bất chấp gian khổ. 2. không có mui xe. hiểm nguy : Không có kính. trời đổ cơn mưa Cái gạt nước xua đi nỗi nhớ. mạnh mẽ vượt trường giang Chính Phạm Tiến Duật trong bài thơ "Trường Sơn Đông. chỉ viết về hiện thực khốc liệt của chiến tranh mà chủ yếu khai thác chất thơ vút lên từ hiện thực ấy. II. . Truyện Kiều . chất thơ của tuổi trẻ Việt Nam vượt lên những khắc nghiệt của chiến tranh.Hình ảnh thơ lạ : + Hình ảnh xe cộ tàu thuyền đi vào trong thơ thường là được "mỹ lệ hoá".Hai chữ bài thơ nói lên cách khai thác hiện thực : không phải chỉ viết về những chiếc xe không kính. Thân bài : 1.Nguyên nhân : "Bom giật. không có đèn. nhìn trời."Không có kính không phải vì xe không có kính" : câu thơ như một câu văn xuôi. chất thơ rất đẹp từ hình ảnh ấy. bom rung kính vỡ đi rồi" . "lãng mạn hoá" và thường mang ý nghĩa tượng trưng hơn tả thực : Đùng đùng gió giục mây vần Một xe trong cõi hồng trần như bay (chiếc xe đưa Thuý Kiều ra đi với Mã Giám Sinh . + Hình ảnh những chiếc xe không kính là hình ảnh thực. + Điệp từ "nhìn" như một niềm sảng khoái bất tận . 3. Cái độc đáo dã bộc lộ ngay từ nhan đề bài thơ . Vẻ đẹp của hình ảnh người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn: .

nhẹ nhàng. sự linh hoạt của nhạc điệu.. Hình ảnh bầu trời xanh phơi phới một niềm lạc quan. ta rất giàu dũng khí Sống chẳng cúi đầu. bài thơ đã khắc hoạ.. Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước : Chỉ cần trong xe có một trái tim. + Nghệ thuật tương phản giữa vật chất và tinh thần. đã trải nghiệm."chưa cần . thống nhất Tổ quốc : Không có kính.Chất giọng trẻ. chết vẫn ung dung Giặc muốn ta nô lệ. lạc quan của người lính : Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy "Lại đi. + Sức mạnh để chiếc xe băng mình ra trận chính là sức mạnh của trái tim người lính. . lại đi.Điều làm nên sức mạnh để người lính vượt qua khó khăn chính là tình yêu nước. Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây. thống nhất Tổ quốc. chất lính của bài thơ bắt nguồn từ tâm hồn phơi phới của thế hệ chiến sĩ Việt Nam thời chống Mỹ mà chính nhà thơ đã sống. bất chấp. gió lùa mau khô thôi + "Không có kính. thùng xe có xước..Phong cách thơ Phạm Tiến Duật. ừ thì. + Niềm vui . rồi xe không có đèn Không có mui xe.Đánh giá bài thơ. yêu đời.. giữa cái không có và cái có. sự sáng tạo của hình ảnh chi tiết.. tôn vính vẻ đẹp phẩm giá . trời xanh thêm" :câu thơ với năm thanh bằng và điệp ngữ lại đi tạo âm điệu thanh thản. Không có kính. ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay. "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" là một bài thơ đặc sắc tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật cũng như một số tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Lửa đèn. Nhớ.. * Liên hệ thơ Tố Hữu : Tố Hữu đã ca ngợi : Thiếu tất cả.. là ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam. một trái tim nồng nàn tình yêu nước và sôi trào ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam. Kết bài : ..Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha. Từ sự giản dị của ngôn từ. ."điệp khúc tạo nên giọng điệu ngang tàng. giữa bên ngoài và bên trong. ta lại hoá anh hùng Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo III. lái trăm cây số nữa Mưa ngừng.

nghệ thuật. nhìn thẳng. Những cảm giác ấy được nhà thơ ghi nhận tinh tế sống động qua những hình ảnh thơ nhân hoá. hoà nhập với cảm hứng lãng mạn cách mạng và âm hưởng sử thi hào hùng của văn học Việt Nam trong ba mươi năm chống xâm lược 1945 . coi thường gian khổ. mới lạ. giải thích về "những chiếc xe không kính" thật đơn giản. hy sinh. giàu suy tưởng. họ có cảm giác mạnh mẽ khi phải đối mặt trực tiếp với thiên nhiên bên ngoài. BÀI VIẾT THAM KHẢO : Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ nhà thơ trẻ những năm chống Mỹ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước . bom đạn giặc Mỹ. Phạm Tiến Duật đã ghi nhận. Không tô vẽ. trực tiếp sẵn sàng chiến đấu cùng những người lính lái xe thì nhà thơ mới phát hiện được chất thơ của hình ảnh ấy để đưa vào thơ ca một cách sáng tạo. "Bài thơ về tiểu đội không kính" (trong chùm thơ được giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969-1970) được Phạm Tiến Duật viết năm 1969 là bài thơ tự do mang phong cách đó. thùng xe bị xước. Phạm Tiến Duật có giọng thơ mang chất lính. dạt dào sức sống. tư thế ung dung. Mục đích miêu tả những chiếc xe không kính là nhằm ca ngợi những chiến sĩ lái xe. Xưa nay. tinh nghịch vui tươi. Những câu thơ nhịp điệu nhanh mà vẫn nhịp nhàng đều đặn khiến . một nghệ sĩ tâm hồn nhạy cảm. Hìmh ảnh những chiếc xe không kính không hiếm trong chiến tranh chống Mỹ trên đường Trường Sơn lửa đạn nhưng phải là một chiến sĩ. nhìn trời. thực tế đến trần trụi như cách tả của Phạm Tiến Duật. mới trở thành hư hỏng : không còn kính chắn gió. không mui không đèn. tự nhiên : Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi Bom đạn ác liệt của chiến tranh đã tàn phá làm những chiếc xe ban đầu vốn tốt. Trong buồng lái không kính chắn gió. khoẻ. nhưng chính cái thực đã làm người suy nghĩ.con người. Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái.Mà lòng phơi phới dậy tương lai"(Tố Hữu). Đó là những con người trẻ trung. so sánh và điệp ngữ : Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất. Với bút pháp hiện thực như bút pháp miêu tả "anh bộ đội cụ Hồ thời chống Pháp" của Chính Hữu trong bài Đồng chí (1948). hình dung mức độ ác liệt của chiến tranh. Mở đầu bài thơ là hình ảnh những chiếc xe không kính chắn gió .1975. tượng trưng ước lệ chứ không được miêu tả cụ thể. không cường điệu mà tả thực.hình ảnh có sức hấp dẫn đặc biệt vì nó chân thực. hình ảnh xe cộ trong chiến tranh đi vào thơ ca thường được mỹ lệ hoá. độc đáo.

"cánh chim". mau thôi. "Trời xanh thêm" vì lòng người luôn có niềm tin về một ngày mai chiến thắng. Các chiến sĩ lái xe không hề lùi bước trước gian khổ. cảm xúc mà các chiến sĩ lái xe trực tiếp nhìn thấy. cảm nhận đã biểu hiện thái độ bình tĩnh thản nhiên trước những nguy hiểm của chiến tranh. hình ảnh. tiếng cười sảng khoái của họ làm quên đi những nguy hiểm. Thế giới bên ngoài ùa vào buồng lái với tốc độ chóng mặt tạo những cảm giác đột ngột cho người lái."con đường" đến cả "sao trời". Tình đồng chí. con đường chiến đấu. phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha. Phạm Tiến Duật từng là thành viên của đoàn 559 vận tải chiến đấu ở Trường Sơn nên chất lính. "Trời xanh thêm" vì lòng người phơi phới say mê trước những chặng đường đã đi và đang đến. lời nói thường ngày thể hiện hình ảnh đẹp. đồng đội keo sơn gắn bó là phẩm chất của người lính. những người lính trẻ từ những miền quê khác nhau nhưng cùng một nhiệm vụ. . những người lính lái xe luôn lạc quan tin tưởng chiến thắng. Các anh nhìn thấy từ "gió". gợi cảm. lại đi trời xanh thêm. Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa. gia đình : Những chiếc xe từ trong bom rơi Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi. ừ thì có bụi. họ xem đây là cơ hội để thử thách sức mạnh ý chí. Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi. ùa vào buồng lái" thật sinh động. Tất cả sự vật. trước kẻ thù mà trái lại "tiếng hát át tiếng bom". có tính cách ngang tàng: Không có kính. Không có kính. bất chấp gian khổ. vì có ung dung thì mới thấy đầy đủ như thế. Hiên ngang. tính ngang tàng thể hiện rõ nét trong thơ. tự tin. gió lùa khô. lái trăm cây số nữa Mưa ngừng. Hình ảnh "những cánh chim sa. Những khoảnh khắc của chiến tranh. con đường cách mạng. Những câu thơ lặp cấu trúc tự nhiên như văn xuôi. ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay.người đọc liên tưởng đến nhịp bánh xe trên đường ra trận. Câu thơ "nhìn nhau mặt lấm cười ha ha" biểu lộ sâu sắc sự lạc quan ấy. Yêu đời. giữa sống chết. Hình ảnh "con đường chạy thẳng vào tim" gợi liên tưởng về con đường ra mặt trận. lý tưởng đã gắn bó nhau như ruột thịt. Những người lính lái xe hiên ngang.

ta lại hoá anh hùng Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" là một bài thơ đặc sắc tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật cũng như một số tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Lửa đèn. kết đọng ở "trái tim" gan góc. Điệp ngữ "không có" nhắc lại ba lần như nhân lên những thử thách khốc liệt. mà nhạc điệu hình ảnh rất đẹp. vì cuộc chiến đấu giành độc lập. tôn vính vẻ đẹp phẩm giá con người. làm bật lên chủ đề. toả sáng vẻ đẹp của hình tượng nhân vật trong bài thơ. vượt lên bom đạn.. hình ảnh đậm nét. chất lính của bài thơ bắt nguồn từ tâm hồn phơi phới của thế hệ chiến sĩ Việt Nam thời chống Mỹ mà chính nhà thơ đã sống. Hai câu đầu dồn dập những mất mát khó khăn do quân thù gieo xuống. gốc rễ anh hùng của mỗi người cầm lái tích tụ. chết vẫn ung dung Giặc muốn ta nô lệ. "con mắt của thơ". không đèn.. ta rất giàu dũng khí Sống chẳng cúi đầu. Thiếu phương tiện vật chất nhưng những chiến sĩ vận tải Đoàn 559 vẫn hoàn thành vẻ vang nhiệm vụ. hoà nhập với cảm hứng lãng mạn cách mạng và âm hưởng . trẻ trung sôi nổi. Hai câu cuối âm điệu đối chọi lại. chiến thắng không phải là vũ khí. kiên cường. bất ngờ thú vị. bài thơ đã khắc hoạ. anh hùng. đầy chông gai bom đạn. thống nhất cho cả nước. hăm hở hướng ra tiền tuyến lớn với tình cảm thiêng liêng "vì miền Nam". quyết thắng. do đường trường gây ra : xe không kính. đánh bại giặc Mỹ và tay sai để thống nhất Tổ quốc : Không có kính rồi xe không có đèn Không có mui xe. trôi chảy. Chói ngời. không mui. Aån sau ý nghĩa câu thơ "chỉ cần trong xe có một trái tim" là chân lý của thời đại chúng ta :sức mạnh quyết định. sự sáng tạo của hình ảnh chi tiết.. chứa chan tình yêu nước này. Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây.. Có thể cả bài thơ hay nhất là câu cuối. thùng xe có xước Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: Chỉ cần trong xe có một trái tim. Hai dòng thơ ngắt làm bốn khúc "không có kính/ rồi xe không có đèn / Không có mui xe / thùng xe có xước" như bốn chặng gập ghềnh.dũng cảm. cả bài thơ là hình ảnh "trong xe có một trái tim" .. công cụ mà là con người giàu ý chí. rất thơ. thùng xe bị xước . lạc quan. Khổ thơ cuối cùng vẫn giọng thơ mộc mạc. Bốn dòng thơ dựng hai hình ảnh đối lập đầy kịch tính. đã trải nghiệm. sự linh hoạt của nhạc điệu. Đoàn xe đã chiến thắng. Lòng yêu nước là một động lực tạo cho họ ý chí quyết tâm giải phóng miền Nam. Từ sự giản dị của ngôn từ. Nhớ. giàu tình đồng chí đồng đội. khúc khuỷu. cảm hứng và suy tưởng vừa bay bổng vừa sâu sắc để hoàn thiện bức chân dung tuyệt vời của những chiến sĩ vận tải Trường Sơn.Chất giọng trẻ. toả sáng khổ thơ. có lòng yêu nước sâu sắc. Cội nguồn sức mạnh của cả đoàn xe. nêu cao phẩm chất con người Việt Nam anh hùng như Tố Hữu đã ca ngợi : Thiếu tất cả. lạc quan.

.sử thi hào hùng của văn học Việt Nam trong ba mươi năm chống xâm lược 1945 .1975.

Sang thu" của Hữu Thỉnh wwwkimson | 19 December. chắc cũng không xuể. những tín hiệu mơ hồ nhất từ những giao chuyển âm thầm trong vạn vật. Chả thế mà. chỉ điểm qua những thi tứ nổi bật dành cho nhịp chuyển mùa thôi. cái thời điểm mà sự nhạy cảm của hồn tạo vật luôn thách thức với sự nhạy cảm của hồn người vẫn là thời khắc giao mùa chớm thu. tôi sẽ không nấn ná làm cái việc rút tỉa những thi ảnh và thi tứ tiêu biểu về thời điểm nhạy cảm ấy của thơ ca các thời. một tiền đề nữa. Sang thu Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi Thu.. Gọn nhẹ hơn. Chỉ cần điểm sơ qua những tín hiệu từng được hồn thơ từ cổ chí kim nắm bắt trong những thi ảnh không thôi. bao đời nay luôn có sự đua ganh giữa hồn thơ với hồn tạo vật. Mà cùng Hữu Thỉnh. Các kênh cảm giác và cả tâm cảm nữa của mỗi hồn thơ dường như đều được huy động tối đa để nắm bắt những làn sóng. Con người cùng Tạo vật thảy đều nhạy cảm. nghĩa là không tái hiện lại một truyền thống.. 1977 . Tuy nhiên. cũng khó đủ giấy mực rồi. bước ngay. 2010 11:34 Mùa thu quả nhiên là mùa nhạy cảm bậc nhất trong năm. Cho nên.

cảnh trong tình. Trước tiên. Sự đan xen các mạch này là một khía cạnh phức tạp không thể thiếu của cấu trúc. Đến nỗi.. Như vậy. từ thấp đến cao. đây đổi thay tinh tế... Hay việc chia thành ba khổ thế chỉ hoàn toàn do cảm tính lúc viết của thi sĩ. nó vừa giành được một chỗ xứng đáng trong chương trình Văn và Tiếng Việt của nhà trường.. khổ ba lại nghiêng về những biến đổi bên trong các hiện tượng thiên nhiên và tạo vật : Vẫn còn bao nhiêu nắng/Đã vơi dần cơn mưa/Sấm cũng bớt bất ngờ/Trên hàng cây đứng tuổi.. khổ một nghiêng về những tín hiệu mách bảo sự hiện diện đây đó của mùa thu. chim vội vã. cả người khờ khạo nhất cũng phải thấy rằng : thơ thiên nhiên không đơn thuần chỉ có cảnh... còn ý thơ thì vốn thiếu rành mạch. mưa đã vơi. Thì quanh đi quẩn lại vẫn là thế : hương ổi. Khổ hai lại nghiêng về những cảnh sắc trời mây sông nước đang chuyển mình sang thu. là đến niềm say sưa ở khổ hai (. ngay cả "Sách giáo viên" hướng dẫn người dạy khai thác và soạn giảng chừng như cũng " bí" trong việc phân định . hương ổi của thi phẩm sẽ phả vào tâm hồn của nhiều thế hệ học trò. là tâm tư của thi sĩ. Tình trong cảnh. đến cả những miền chưa từng có mùa thu nữa.. từ hẹp đến rộng. ai chẳng thấy chính tác giả đã tự chia bài thơ thành ba khổ khúc chiết. từ ngoài vào trong. bao giờ cũng là tình. với tầm nhìn rộng xa vào bầu trời mặt đất : Sông được lúc dềnh dàng / Chim bắt đầu vội vã/Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu. 1. sẽ được những tâm hồn ấy mang tới bao nẻo thu. Đọc kĩ hơn thì thấy rằng: cùng viết về thiên nhiên lúc giao mùa. và kết lại ở khổ ba với vẻ trầm ngâm(. Nhưng về ý tứ ? Xem chừng ý khổ này cứ "dính" vào khổ kia. vô tổ chức ? Không hẳn. Sấm cũng bớt bất ngờ / trên hàng cây đứng tuổi). chẳng dáng nét thu về.. Cùng với cảnh. nắng vẫn còn. sấm bớt bất ngờ. Về bố cục. dù đậm hay nhạt. Trong khi đó. dù kín hay lộ.Tôi mừng cho Hữu Thỉnh và bài thơ. gió se. sông dềnh dàng. Hình thái tổ chức của Sang thu đâu dễ nhận diện. đồng hành với mạch cảnh sắc trên đây.. hàng cây đứng tuổi. nhưng mỗi khổ thơ vẫn nghiêng về một ý. .Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu). sương chùng chình. từ góc nhìn vườn ngõ : Bỗng nhận ra hương ổi /Phả vào trong gió se /Sương chùng chình qua ngõ /Hình như thu đã về. chả chịu rành mạch gì cả. Sau một thoáng ngỡ ngàng ở khổ một (. Từ cấu trúc . thì hình sắc thu sang. Một trật tự hợp lí tự nhiên bao giờ cũng là điều sinh tử để một sản phẩm nghệ thuật hiện ra như một sinh thể ! Nhưng. thử đi vào cấu trúc của thi phẩm.. Cho nên. Kể từ nay.. ba khổ thơ đã được liên kết thành một chỉnh thể nhuần nhị nhờ vào một trật tự khá tự nhiên : từ gần đến xa. đấy thay đổi tinh vi. Ý đâu có khác gì nhau. Hình như thu đã về). Về cảnh vật. Cụ thể là mạch cảm nghĩ trước mùa thu. với các lớp cảnh càng ngày càng đi vào chiều sâu.

Nhịp nhẹ thì nghiêng về âm tính (êm. tiếng thơ khá tinh tế của một thi sĩ đương thời : Mướp tàn sen cũng đi tu / Lá tre đã thả một mùa heo may / Con sông không ốm mà gầy / Mắt em chưa tối đã đầy hoàng hôn. Có thể xem đó là nét phức điệu trong cảm nhận ngoại giới của hồn thơ Hữu Thỉnh. Có thể nôm na hoá qua sơ đồ sau : Thế đấy.. Luôn thấy được thế quân bình ngay giữa những biến thiên thì ít bất ngờ chao . khổ hai : tri giác. thật thú vị mà cũng thật hiển nhiên là hai nhịp mạnh . song cả hai đều thuộc về thần thái của mùa thu.. Lúc bất giác nhận ra hương ổi "phả" vào trong gió se.. Tôi cho rằng. chậm. Chẳng phải thế sao ? Chẳng phải bao mạch sống đang cần mẫn chuyển lưu trong lòng tạo vật làm nên cõi sống trường cửu này vốn vẫn tương sinh tương khắc như vậy sao ? Và chẳng phải những vận động trái chiều mà cùng hướng vẫn thường đem đến cho sự sống thế quân bình ngay trong lòng mỗi nhịp biến thiên hay sao ? Cho nên. từ khổ một đến khổ ba. nhờ lối cảm ấy.. nhưng bề sâu. mà đây đó còn cả thế quân bình.vẫn còn bao nhiêu nắng. vẫn là một kiến trúc ngôn từ với một cấu trúc thật tinh vi. Tạm đặt tên là nhịp mạnh và nhịp nhẹ. cấu trúc của thi phẩm này. Đừng nghĩ thi sĩ cố ý đặt bày hai mạch tương phản nhằm chơi trò lạ hoá.Không chỉ có thế. đến điệu tâm hồn Cảm nhận tạo vật lúc sang thu. tiêu trưởng kia lại đan dệt trong nhau khá nhuần nhuyễn tạo nên cái bản giao hưởng gợi cảm của đất trời thu. Ví như bài Thu cảm. sông dềnh dàng. Tương ứng với những cung bậc của mạch cảm.) : sương chùng chình. Trái lại là đằng khác ấy chứ ! Rõ ràng.. sắc thái dương tính (mạnh. . Khổ đầu : bất giác. đâu phải là thiếu rành mạch. thì cũng là lúc bắt gặp sương "chùng chình" qua ngõ. Rõ ràng. bề ngoài. ít. có vẻ "dính". Cảm nhận của Hữu Thỉnh khác. đã hiện ra không chỉ có biến thiên.) : hương ổi phả chim vội vã ... không đơn tuyến. 2. Chúng đan bện với nhau khiến cấu trúc nghệ thuật càng tinh vi phức tạp. Nó chính là hiện tượng trái chiều mà cùng hướng ta vẫn thường thấy trong mỗi cuộc đổi thay. Nhịp mạnh bao gồm những động thái. nhiều. Vì thế.suy. khổ ba : suy ngẫm. Toàn cảnh thu trong bước chuyển mùa. thi phẩm là sự đồng hành và hoá thân vào nhau của ba mạch nội dung vừa rõ nét vừa sống động. Chính lúc sông "dềnh dàng" là lúc chim "vội vã". đa phần các thi sĩ nghiêng về vẻ biến suy một chiều của cảnh. thần thái của cảnh thu thường hiện lên qua vẻ tiêu sơ. nhanh..nhẹ với hệ thống hưng .. qua phân tích trên đây cũng đủ thấy rằng : một tiếng thơ dù bình dị hồn nhiên thế nào đi nữa. Mạch cảm và mạch nghĩ bao giờ cũng song hành và chuyển hoá sang nhau trong cùng một dòng tâm tư . là các cấp độ của mạch nghĩ. một trong những nét đặc sắc của bài Sang thu là có hai hệ thống tín hiệu báo mùa có vẻ phản trái nhau. Khi nắng "còn" cũng là khi mưa "vơi". mưa vơi dần..

thi ảnh nào cũng tài hoa. say sưa tri giác như khổ hai. sẽ thấy rằng đến đây. Ấy là sự từng trải tăng lên. khiến cái vô hình thành hữu hình. Và. Hữu Thỉnh còn tỏ ra tinh hơn nữa trong sự đồng điệu với nhịp chuyển mùa. mấy chữ "bớt bất ngờ" như một nút buộc. Lớp từ mang sắc thái đong đếm ở đây mách với ta điều đó. Nhịp luân chuyển ấy dường như đã nhập vào mấy chữ tưởng rất không đâu mà lại thần . xem ra. câu thơ bỗng có "cú pháp dính". đúc kết. khiến đám mây yêu kiều và đỏng đảnh kia có thể vắt nửa mình qua đó mà khoe sắc phô duyên vậy ! Mà đâu chỉ trong quan sát. * Sang thu là bài thơ tinh tế. vơi (-đầy). tâm thế thi sĩ không còn ngỡ ngàng bất giác như khổ một. làm định dạng cái vốn mơ hồ. Trong cuộc đời cũng thế. hay cây bớt bị bất ngờ (cây thôi e sấm)? Có lẽ là cả hai. rồi thì sông được lúc dềnh dàng. tôi ngờ rằng cảm quan quân bình về đời sống đã ngấm ngầm xui thi sĩ tìm đến cái kết điềm tĩnh trước ba động. khi câu ba nối vào câu kết. nào sương chùng chình qua ngõ. đã ra chiều trầm ngâm với suy ngẫm rồi. Nhưng. Chiêm nghiệm điều gì ? Về một lẽ đời trong hai chiều biến đổi trái nhau.đảo. Cứ y như giữa mùa thu và mùa hè vẫn có một lằn ranh làm bằng sợi dây vô hình giăng ra giữa thinh không. Ba câu trên : nắng "vẫn còn". Làm xác định cái không xác định. Nhưng cái nhịp luân chuyển chung chi phối vạn vật thì bao giờ cũng khẩn trương và mau lẹ. Một cú đảo phách ngoạn mục. đây là lối kết theo kiểu "đảo phách". sấm "bớt bất ngờ" càng giảm. Chẳng thế mà các chi tiết gợi cảm của thi phẩm đã cuốn hút nhiều người yêu thơ. lời thơ súc tích hẳn nhờ các làn nghĩa giao nhập ràng néo nhau : sấm bớt gây bất ngờ (sấm đã e cây). Nó rõ nhất ở khổ ba : Vẫn còn bao nhiêu nắng /Đã vơi dần cơn mưa /Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. Điều này khỏi bàn thêm. Hệ thống các từ còn (-hết).. ở thi phẩm này. nhưng xem chừng. Để ý một chút. có chậm có nhanh. Mà ấn tượng nhất hẳn phải là cảnh tượng Có đám mây mùa hạ/Vắt nửa mình sang thu. Có thể nói. Thế mà thi ảnh lại mới. giấu cương sau nhu này : Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi ? Nói đến câu kết kia. Nhờ lối viết nén. Bởi đảo mà cứ như không. Nhờ ngữ pháp ấy mà cái ý cương kia liền được giấu kín nhẹm. Trong thiên nhiên đã vậy. thật mà không thật. không thể không thêm vài lời về cách lập tứ dẫn tới kết. chiêm nghiệm. mà lòng đã nặng hơn. là cây đã trưởng thành. hình sắc lại gợi.. Những hiện tượng riêng lẻ thì gồm cả hai hệ thống tín hiệu trái chiều. thậm chí được nhu hoá. thì chiều giảm đột ngột thành chiều tăng. là lối viết đâu có gì lạ về thi pháp. bớt (-thêm) bảo rằng thi sĩ đang suy xét. Cả ba nghiêng về chiều giảm. một chiều tăng kín đáo : Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. cái vế sau mới là chốt hạ. Đám mây thực thế mà ảo thế ! Cái cách "vắt nửa mình" kia sao mà thi vị ! Có thật chăng một đám mây vốn của mùa hè đang mải mê lấn sân sang mùa thu ? Có mà không có. Nào những hương ổi phả vào trong gió se. mưa "vơi dần" rõ là giảm . tức là đã giảm .

đời sống sang thu và đời người sang thu. Người đọc cũng dễ say với những nét tài hoa trong việc sử dụng nhuần nhuyễn yếu tố cổ điển của thi sĩ. Sao lại cặp kè ? Thì một trong những chiêu rất Hữu Thỉnh chẳng phải là chế tác thi liệu dân gian bằng thi pháp Đường ư ? Cố nhiên. Vẫn còn bao nhiêu nắng-Đã vơi dần cơn mưa. Chữ "đứng tuổi" bật sáng. Sự mẫn cảm của tâm hồn thi sĩ đã được dịp phô diễn qua những thi ảnh giàu mỹ cảm trong việc nắm bắt bao vận động. Hữu Thỉnh chưa đem đến cái gì mới hơn so với các tiếng thơ thuộc thi đề thu của những người đi trước. chưa xa gì hơn một lối nói sinh động về sự vật.tình này: Sông được lúc dềnh dàng/Chim bắt đầu vội vã . Nhưng. chuyển động. . Tranh thì tĩnh. Nó đâu chỉ nói cây. có sự chất chồng và giao thoa của ba lớp nghĩa : trời đất sang thu. Đôi khi quá chú mục vào cái tinh tế trong tiểu tiết có thể quên sự tinh vi trong đại cục. sông dềnh dàng. thì mới vỡ lẽ: ồ. Ở Sang Thu. chưa đủ tạo hẳn ra một lớp nghĩa khác cho văn bản. nếu chỉ thế thôi. Vì nó ở bề nổi của văn bản thơ. Lớp nghĩa kia chỉ thực sự bật hầm khi hình ảnh cuối cùng đột hiện : Sấm cũng bớt bất ngờ / Trên hàng cây đứng tuổi. có một chất rất dễ nhận : dân gian. chỉ lúc chợt ngoái lại. Có lẽ như những thước phim về cảnh vật thiên nhiên thì phải hơn. ra là phép đối ! Thế là nhuyễn. luôn cặp kè. hô ứng và tiếp ứng nhau làm hiển thị cái nhịp luân chuyển trong tạo vật vốn mải mê mà vô hình. mà xem ra lại khó thấy : Đường thi. Hai lớp nghĩa sau mới thật là thứ hương ổi riêng mà Hữu Thỉnh phả vào trong thi đề này. cũng chưa phổ được vào đó hơi thở của thời mình. Nhân hoá cây là bề nổi. Một thi tứ đa tầng khiến hình tượng thơ thành đa nghĩa. những hàm ý kín đáo kia toát lên trước hết từ nghĩa bóng đây đó của các thi ảnh. Có lẽ khi đọc các cặp ấy. Còn có một chất khác. vì ít nhất. mà còn nói người. chim vội vã v. giấu người vào cây là bề sâu. trong cách kiệm lời.. Lớp nghĩa thứ nhất dễ thấy. tinh thần của thế hệ mình. Nó khiến bài thơ như một bức tranh thiên nhiên. cái súc tích Đường thi kết hợp với chất hồn nhiên thơ trẻ cứ loáng thoáng đâu đó trong cách nhìn tạo vật. biến động âm thầm và sâu kín của thiên nhiên. mà hiển lộ nhất là ở phép đối ngẫu được dùng khá nhuyễn : Sông được lúc dềnh dàngChim bắt đầu vội vã . Nhờ đó. Tất nhiên.v.. Đồng thời. phát động một lớp nghĩa khác cho bài thơ. Ai cũng có thể thấy những ẩn ý nào đó thấp thoáng sau lối viết ẩn dụ trong các thi ảnh rải rác ngay từ đầu sương chùng chình. Nó mới là nét tinh vi thuộc về đại cục. Sang thu cũng mới là thơ tạo vật. ít ai để ý đến nghệ thuật tổ chức. Vẫn còn bao nhiêu nắng/Đã vơi dần cơn mưa". Mấy chữ ấy đi với nhau thành cặp. Nhưng nếu chỉ có thế thì ý nghĩa của chúng còn lờ mờ. đó vẫn là những tinh tế tiểu tiết và dễ viết. Không. Ý tưởng Sang thu được gói kín vào thi tứ. Sang thu đa nghĩa. là tinh chứ sao ! Tuy nhiên. Đọc Hữu Thỉnh. Tôi muốn nói đến điều khác : ý tưởng bao trùm. anh không chỉ có chiêu này. tâm trí ta bị trôi theo lời thơ bình đạm. thi phẩm nhỏ đã mang thi tứ lớn. phim mới động.

"dềnh dàng" đã khó ưa. nhưng lòng vẫn còn bao nhiêu nắng. Có thể thấy rõ hơn nữa. mọi cú giáng của cuộc đời : Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. Cảm thụ nghệ thuật. Mùa thu đâu chỉ có biến thiên. nhưng Sương chùng chình qua ngõ thật khác với Sông được lúc dềnh dàng. chỉ bó hẹp trong văn bản không thôi. Đây là lúc trong lòng đời có bao trăn trở xao động. cái lớp nghĩa thế sự bảng lảng này còn tỏ hơn nữa. Chim bắt đầu vội vã có phải chỉ đơn thuần nói về các loài chim lúc sang thu đang gấp gáp bay đi lánh rét không thôi ? Xem ra. Đặc biệt từ khổ hai trở đi. Nhưng. Không có chữ "đứng tuổi" cứ như lạc hệ thống này. Tác giả cho biết thời điểm viết Sang thu là mùa thu 1977. thơ còn nặng về tạo vật.Tự dưng. bao cơn mưa thở than nay cũng đã vơi dần. Mùa thu còn tàng ẩn cả những quân bình tự tại nữa. hàng cây trẻ hồi nào giờ đã đứng tuổi. Nghĩa là. cuộc sống vừa qua khỏi thời chiến đầy khốc liệt đang chuyển sang thời bình êm ả. Sang thu đã lẳng lặng thành thơ cuộc đời ! Chu Văn Sơn . Điều này ngẫu nhiên chăng ? vô nghĩa chăng ? Không hẳn. Chẳng phải đó là những nét độc đáo mà Hữu Thỉnh đã đem đến cho một thi đề tưởng đã quá ư quen thuộc hay sao ? Từ thơ tạo vật. Đồng thời. căn cứ quan trọng nhất là văn bản. cùng diễn tả nhịp vận động chầm chậm. Mùa thu còn là chuyện trưởng thành. Hèn chi. mọi suy cảm trên sẽ thành võ đoán. thông điệp nghệ thuật của một tác phẩm không chỉ cất lên từ những gì thuộc nội bộ văn bản. Nhìn bài thơ trong tương quan với thời điểm ấy. Một cái kết quá là khôn ngoan. tự dưng chúng ta thấy các hình ảnh đó đây nhấp nháy lên những nghĩa khác : nghĩa thế sự. Ví như hoàn cảnh sáng tác . dễ làm nghèo nghệ thuật. "Dềnh dàng" đâu chỉ nói về nét riêng của dòng chảy đã chậm hơn khi con sông vào thu. lớp nghĩa thời sự vốn khuất mình không thể phát sáng được. Nếu ở khổ đầu. khi nhìn trong tương quan khác. Trong thực tế. nó còn muốn nói tới đối tượng sống tuỳ thời. Không có nó. Tôi ngờ rằng đây là khổ thơ mà anh chàng thi sĩ cũng vừa trải qua một mùa hè bỏng rát đang kín đáo nói về thế hệ mình và chính mình ? Vâng. Bước sang thu. xu thời nào đó nữa ấy chứ ? Đến khổ thứ ba. đời sống cũng vừa sang thu. được xả hơi chăng ? Chả phải vô cớ mà thi sĩ đem chữ "được lúc" gắn với cái thói "dềnh dàng" ấy của sông. Cũng như thế. thì từ khổ thứ hai đã bảng lảng cái bóng đời. giờ vào thu đã tự cho phép mình được dềnh dàng. Thì ra. đủ vững trãi đối đầu với mọi ba động. mùa thu đâu chỉ có chuyện tiêu sơ. chúng ta thấy từ mạch hình ảnh thiên nhiên rải khắp bài thơ bỗng bừng dậy một lớp nghĩa khác gắn với con người và cuộc đời. bao tủi sầu yếu đuối. Bấy giờ. Sự từng trải đã giúp cây trưởng thành. tuy đã sang thu. mà còn vang lên cả từ tương quan giữa văn bản với những thứ bên ngoài vốn thiết thân với nó nữa. ý ngầm của kẻ viết vừa khó phát lộ vừa khó gói ghém. "Chùng chình" còn dễ ưa. Dường như nó còn ngầm tỏ thái độ về cái điệu sống của những đối tượng nào đó hồi mùa hạ hăng hái xông pha là thế. ở nhiều lần in cũng ghi rõ như vậy.

cánh chim. nhạy cảm khi mùa thu tới. Chỉ đến khi bắt đầu cầm bút ngồi trước mặt giấy. tôi mới thấy đề tài này thật là khó" Tại sao lại có nghịch lí trong kinh nghiệm của người sáng tác như vậy? Có lẽ vì nàng thu "thơ mộng muôn thủa" luôn có xu hướng "rủ rê" ngòi bút theo những lối mòn quen thuộc của truyền thống thơ thu..Sang thu nghĩa là mới chớm thu thôi...Hữu Thỉnh hầu như khơi gợi cảm giác về mùa trong trạng thái mơ hồ của tạo vật. Mà hút theo những con đường dằng đặc đã định hình trước đó là đến tử lộ của văn chương.. cái tứ kết buộc hệ thống hình ảnh trong bài cũng chỉ gói gọn trong chút "chớm" mỏng manh đó. "chùng chình" "dềnh dàng" "bắt đầu vội vã" "vắt . Mà hút theo những con đường dằng đặc đã định hình trước đó là đến tử lộ của văn chương. hay khi cái rét mùa đông đã lẩn vào trong gió.. không phải cuối thu. Nhưng nó vẫn có cái hay.. Có hương ổi. tác giả đã tự xác định một thời điểm miêu tả: thời điểm giao mùa. Nói về đề tài mùa thu. hay đám mây cũng không tô điểm cho phong cảnh thu bằng những gam màu đặc trưng của nó.... Mùa thu dường như luôn luôn nấp sẵn trong ngòi bút của chúng ta. Có gió.Phân tích bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh (Bài tham khảo) Có lẽ vì nàng thu "thơ mộng muôn thủa" luôn có xu hướng "rủ rê" ngòi bút theo những lối mòn quen thuộc của truyền thống thơ thu. "Sang thu" của Hữu Thỉnh xuất hiện khi trước nó đã có rất nhiều bài thơ nổi tiếng đông tây kim cổ: Thu hứng (Đỗ Phủ). khi nắng trời đã nhuộm đỏ lá bàng. Không hề có một từ định tính để miêu tả thế giới thu. khi bầu trời xanh ngắt lơ lửng những tầng cao. hơn là gợi một cảm giác. Ngay từ tiêu đề.. Nhưng hương ổi "thơm" như thế nào thì thi sĩ hoàn toàn không miêu tả. ngô đồng hay màu trời. Tưởng như với đề tài thơ mộng muôn thuở này có thể dễ dàng chắp bút. Làn sương giăng phủ ngõ thôn chẳng được đặc tả ở mức độ (mù mịt) hay màu sắc (trắng mờ). cái độc đáo riêng của một hồn thơ sâu lắng. Thành công nổi bật nhất của bài cũng là ở một hệ thống những động từ miêu tả rất giàu cảm giác: "phả". Dòng sông. Chùm thơ thu (Nguyễn Khuyến).. nhưng gió se chứ không phải là gió lạnh. Se gợi một động thái. "se". mùi hương vừa đặc trưng cho mùa vừa đặc trưng cho làng thôn ngõ xóm.. Truyền thống thơ thường kiến trúc ngôi nhà thu bằng những chất liệu quen thuộc như cúc. Đặc biệt ở góc độ miêu tả tạo vật. liễu. nhất là những ngòi bút thơ: hễ động bút là mùa thu cứ chực đổ ùa ra trên mặt giấy. Đây mùa thu tới (Xuân Diệu). Đó không phải là chính thu. sắc nước. một tác giả đã nhận định: "Đề tài "Mùa Thu" bao giờ cũng có vẻ là dễ viết.

gió se lại bởi chút lạnh xa xăm. Sang thu. Song thời điểm chớm thu không phải chỉ hiển hiện ở những dấu hiệu mơ hồ trong trạng thái biến chuyển của cảnh vật. những cánh chim vội vã tìm về phương ấm áp. "Hình như thu đã về".. mưa. khi đọc bài thơ này.. Chính các từ "bất ngờ". Và có lẽ cũng nhờ giọng điệu êm nhẹ dễ cuốn người đọc vào dòng cảm xúc. Đám mây như tấm khoăn voan của người thiếu nữ. cường độ. suy nghĩ tự nhiên của tác giả. được gọi một cách hình ảnh là "hàng cây đứng tuổi". Song trên hết. hàng cây tượng trưng cho con người từng trải mà bao dâu bể biến đổi không còn đáng ngạc nhiên.. tất cả các dấu hiệu của mùa hạ vẫn còn nhưng đã giảm dần mức độ.. Tiếp tục thể hiện những dấu hiệu mùa thu rõ rệt hơn nhưng ý nghĩa của khổ cuối không chỉ dừng lại ở đó: Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi Con người cảm thấy biết bao biểu hiện khác biệt của thời tiết khi mùa thu tới: mưa và sấm thưa dần... sấm chớp. bởi ngõ xóm thân quen ấy...nửa mình".. hay là những vang động của cuộc đời? Trong tương quan ấy. Tinh tế và sống động sao một buổi sáng chớm thu.. không còn dữ dội nữa. Không hiểu sao. Miền kí ức tuổi thơ được đánh thức bởi mùi hương ổi. mà ở cả chút ngỡ ngàng bâng khuâng của lòng người: "Bỗng nhận ra hương ổi". hệ thống động từ toàn bài còn đặc sắc ở chỗ. tôi chợt thấy nhớ rất nhiều những năm tháng đã qua của mình. Nắng. Dòng nước thu vốn trong trẻo và sâu hút làm người ta khó mà thấy rõ được sự chuyển động nó nên cảm giác sông lững lờ trôi cũng rất hiện thực. "đứng tuổi" khiến ý nghĩa của câu thơ không dừng lại ở nét nghĩa tả thực mà có chiều sâu hơn. duyên dáng nối hai mùa là một liên tưởng thực sự độc đáo. Cảnh như sâu lắng hơn bởi liên tưởng suy tư về mùa thu đời người. "Chùng chình" trước hết gợi tả chính xác những làn sương như ngưng lại và nhẹ nhàng tỏa lan ngõ xóm. Nét độc đáo nhất của bài . Hàng cây như đã quá quen với nắng lửa mưa giông. nó không chỉ miêu tả chính xác trạng thái của tạo vật mà còn thổi vào tạo vật những cảm giác rất người. sương như người khách ngập ngừng nơi đầu ngõ.

Song nếu đọc truyện ngắn "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng. khẳng định nghệ thuật miêu tả tâm lý đặc sắc.Chiếc lược ngà viết năm 1966 tại chiến trường Nam Bộ chống Mỹ .xoay quanh những câu truyện đời thường nhưng ý nghĩa..Dòng sông thơ ấu(1985).lúc đó bé .một người chiến sỹ dù ở sa trường vẫn luôn cặm cụi làm một chiếc lược để tặng đứa con gái bé bỏng. 2010 11:48 Có câu nói: "Những tình cảm đẹp sẽ là động lực mạnh mẽ trong tâm hồn mỗi người!"Vì lòng yêu cha.Các tác phẩm chính là Chiếc lược ngà(1968). hơn thế lại ca ngợi tình cha con thiêng liêng.Mùa gió chướng(1975).một cô bé nhỏ mới tám tuổi nhưng nhất quyết không nhận người khác làm bố. Nguyễn Quáng Sáng sinh năm 1933 ở An Giang.Có lẽ vì sinh ra va hoạt động chủ yếu ở miền Nam nên các tác phẩm của ông hầu như chỉ viết về cuộc sống và con người Nam Bộ. có thể bạn sẽ phải có cái nhìn khác mới mẻ và chân thực hơn. ông tập kết ra Bắc và bắt đầu viết vănn. vĩnh cửu dù trong chiến tranh..là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Nguyễn Quang Sáng.Khi ông Sáu đi kháng chiên chống Pháp. cho dù bị đánh.xây dựng tình huống bất ngờ và ca ngợi tình cha con thắm thiết.là những hình ảnh chính xác và giàu sức gợi tạo nên một bức tranh thu giản dị mà sống động.Vẫn viết về một đề tài dường như đã cũ song truyện mang nhiều giá trị nhân văn sâu sắc.. Câu truyện xoay quanh tình huống gặp mặt của bé Thu và ông Sáu.Nguyễn Quang Sáng có lỗi viết văn giản dị.Có người nhận xét rằng "tình phụ tử không thể ấm áp và đẹp đẽ như tình mẫu tử". Câu chuyện khắc họa hình ảnh một nhân vật bé Thu đầy ấn tượng và tinh tế. Đây xứng đáng là một bài thơ thu hay trong thế giới thi ca! Phân tích tình cảm cha con trong truyện "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng wwwkimson | 19 December.Sau năm 1945.Thời kỳ kháng chiến chống Pháp ông tham gia bộ đội và hoạt động ở chiến trường Nam Bộ.mộc mạc nhưng sâu sắc. Vì lòng thương con.

là một cô bé giàu cá tính.biết đến cái cay xè của mùi thuốc súng và sự khắc nghiệt của cuộc sống người chiến sỹ.khi mà trong mọi tình huống em cũng nhất quyết không gọi tiếng "Ba" . ông cặm cụi làm chiếc lược cho con gái.Bé Thu gây ấn tượng cho người đọc về một cô bé dường như lì lợm đến ghê gớm.không phải bởi thời gian đã làm ông Sáu già đi mà do cái thẹo trên má.Trước khi nhắm mắt ông chỉ kịp trao cây lược cho người bạn nhờ chuyển lại cho con mình.có lập trường bền chặt. dấu tích của chiến tranh đã hằn sâu làm biến dạng khuôn mặt ông Sáu.Người cha ấy không giống ông Sáu.Có lẽ trong hoàn cảnh xa cách và trắc trở của chiến tranh. ông Sáu dùng mọi cách để gần gũi nhưng con bé vẫn không chịu gọi một tiếng "Ba".Cái cảm giác đó không đơn thuần là sự bướng bỉnh của một cô bé đỏng đảnh.Trong tâm trí bé Thu chỉ có duy nhất hình ảnh của một người cha "chụp chung trong bức ảnh với má".mạng mẽ. Đến khi bé Thu nhận ra cha mình thì cũng là khi ông Sáu phải ra đi.Thu chưa đầy một tuổi.Chiếc lược làm xong chưa kịp trao cho con gái thì ông đã hi sinh.nhiễu sách mà là sự kiên định.bướng bỉnh và gan góc.thẳng thắn .Những ngày chiến đầu trong rứng.Vết thẹo.hay khi hất cái trứng mà ông Sáu gắp cho xuống. Ông hứa sẽ mang về tặng con một cái lược ngà.dù là bị mẹ quơ đũa dọa đánh.nhưng điều khiến người đọc phải bất ngờ là sự nhất quán trong tính cách của bé.bộc lộ phần nào đó tính cách cứng cỏi ngoan .Có người cho rằng tác giả đã xây dựng tính cách bé Thu hơi "thái quá".nó còn quá bé để có thể biết đến sự khốc liệt của bom lửa đạn. được tác giả khắc họa hết sức tinh tế và nhạy bén.bé Thu luôn bộc lộ một con người kiên quyết .dù là bị ông Sáu đánh.dù là bị dồn vào thế bí.song thiết nghĩ chính thái độ ngang ngạnh đó lại là biểu hiện vô cùng đẹp đẽ mà đứa con dành cho người cha yêu quý.Nguyễn Quang Sáng đã khéo léo xây dựng nhiều tình huống thử thách cá tính của bé Thu.Song bé Thu lại không chịu nhận cha vì vết thẹo trên má làm ông Sáu không giống như bức ảnh chụp chung với má.Khi ông có dịp thăm nhà thì con gái đã lên 8 tuổi.Trong ba ngày ở nhà. Hình ảnh bé Thu là nhân vật trọng tâm của câu chuyện.cuối cùng khi ông Sáu tức giận đánh một cái thì bỏ về nhà bà ngoại.

nhưng ở khía cạnh khác cô bé vẫn mong được yêu quý vỗ về.với tất cả nét hồn nhiên.làm cho nó một món đồ chơi kể từ khi nó bắt đầu làm quen với cuộc sống.tình cảm có sâu sắc.cao lớn nhường nào.thật khó để phủ nhận bé Thu là đứa bé giàu tính cảm.cường của cô gian liên giải phóng sau này. Nhưng xét cho cùng.Khi bị ba đánh.vừa tinh tế.già giặn hơn tuổi. ngây thơ của con trẻ.chăm lo cho nó.có vòng tay rộng để ôm nó vào lòng ra sao?Tình cảm mãnh liệt trong nó ngăn không cho nó nhận một người đàn ông lại kia làm bố.mẹ nó sang dỗ dành mấy nó cũng không chịu về".giữa một bên là sự cứng cỏi.giờ trỗi dậy.Có một sự đối lập trong những hành động của bé Thu.Nhà văn tỏ ra rất am hiểu tâm lý của trẻ thơ và diễn tả rất sinh động với tấm lòng yêu mến và trân trọng một cách đẹp đẽ.Tình cha con trong Thu giữ gìn bấy lâu nay.dẫu có vẻ như cứng rắn và mạnh mẽ trước tuổi.Nó gần như chưa có chú ấn tượng nào về cha.bước ra khỏi mâm".dỗ dành.thiêng liêng những tâm tư tình cảm vô giá ấy.khua thật to.rồi lấy dầm bơi qua sông".Dù như thế thì bé Thu vẫn chỉ là một đứa trẻ 8 tuổi hồn nhiên.mạnh mẽ thế nào thì Thu vẫn chỉ là một đứa trẻ mới 8 tuổi. Ở đoạn cuối.cố làm cho dây lòi tói khua rổn rang .Có ai ngờ một cô bé không được gặp cha từ năm 1 tuổi vẫn luôn vun đắp một tình yêu bền bỉ và mãnh liệt với cha mình.bé Thu "cầm đũa gắp lại cái trứng cá để vào chén rồi lặng lẽ đứng dậy.vào cái giây phút mà cha con phải tạm biệt nhau.dù người cha ấy chưa hề bồng bế nó.cái cá tính cố chấp một cách trẻ con của bé Thu được tác giả khắc họa vừa gần gũi.khi mà bé Thu nhận ra cha.mở lòi tói.Có cảm giác bé Thu sợ ông Sáu sẽ nhìn thấy những giot nước mắt trong chính tâm tư của mình? Hay bé Thu dường như lờ mờ nhận ra mình có lỗi?Lại một loạt hành động tiếp theo "Xuống bến nó nhảy xuống xuồng.mà chạy ra vỗ về.gan góc.cưng nựng nó.cô bé ấy có bướng bỉnh.Bé Thu bỏ đi lúc bữa cơm nhưng lại có ý tạo tiếng động gây sự chú ý.Song khi "Chiều đó.Khi đến ngày ông Sáu phải .song chắc không ít lần nó đã tự tưởng tượng hình ảnh người cha nó tài giỏi nhường nào.Có lẽ co bé muốn mọi người trong nhà biết bé sắp đi .săn sóc.

nhưng lại có cái gì chặn ngang cổ họng nó.".đi.bướng bỉnh của con bé làm tổn thương những tình cảm da diết nhất trong lòng ông.khao khát như muốn vỡ òa ra tring một tiếng gọi cha. Không chỉ khắc họa thành công nhân vật bé Thu.có cá tính mạnh mẽ.hôn cổ."vừa kêu vừa chạy xô đến nhanh như một con sóc.bỏ lại gia đình."Nó hôn ba nó cùng khắp. ông Sáu vẫn luôn nung nấu khao khát cháy bỏng là được gặp con và nghe con gọi một tiếng cha.làm nó cứ đứng nguyên ở ấy.hình ảnh ông Sáu được giới thiệu là người lính chiến tranh.Nhưng cái ngày gặp lại con thì lại nảy sinh một nỗi éo le là bé Thu không nhận cha.Nó hôn tóc.có cảm giác mọi tình cảm trong lòng bé Thu bỗng trào dâng.kiên quyết nhưng vẫn hồn nhiên.hôn vai.Lần đầu tiên nó cảm nhận mơ hồ về niềm sung sướng của một đứa con có cha.Ngòi bút nhà văn khẳng định một nhân vật giảu tình cảm.Tiếng kêu "Ba" từ sâu thẳm trái tim bé Thu.quê hương."lúc đứng ở góc nhà.Bao nhiêu mơ ước..Còn gì đau đớn hơn một người cha giàu lòng thương con mà bị chính đứa con gái ấy từ .Sau ngần ấy năm tham gia kháng chiến.tiếng gọi mà ba nó đã dùng mọi cách để ép nó gọi trong mấy ngày qua. ước mong cha nó sẽ nhận ra sự có mặt của nó.tiếng gọi mà ba nó tha thiết được nghe một lần.Dường như bé Thu đã lớn lên trong đầu óc non nớt của nó. Ông Sáu càng muốn gần gũi thì dường như sự lạnh lùng.tiếng gọi ba gần gũi lần đầu tiên trong đời nó như thể nó là đứa trẻ mới bi bô tập nói..con bé cứng cỏi mạnh mẽ ngày hôm nào lại "như thể bị bỏ rơi".dường như nó thèm khát cái sự ấm áp của tình cảm gia đình .hôn cả vết thẹo dài trên má của ba nó nữa".nó cũng muốn chạy lại và ôm hôn cha nó lắm chứ.và đặc biệt ông là người yêu con tha thiết.ngây thơ:Nhân vật bé Thu.Tiếng gọi ấy không chỉ khiến ba nó bật khóc mà còn mang một giá trị thiêng liêng với nó.nó chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó".Và rồi đến khi cha nó chào nó trước khi đi.lúc đứng tựa cửa và cứ nìn mọi người vây quanh ba nó.vì nhiệm vụ cao cả mà phải tham gia chiến đấu.truyện ngắn "Chiếc lược ngà" ca ngợi tình cha con sâu đậm mà đẹp đẽ.Bên cạnh hình ảnh bé Thu.nó bỗng kêu hét lên "Ba.Nó không nén nổi tình cảm như trước đây nữa.

Ông nâng niu chiếc lược như nâng niu đứa con bé nhỏ của mình.."."Một loạt hành động cảm động như khẳng định tình cha con sâu đậm.có lúc lại "mừng mừng tủi tủi" cho ông Sáu khi mà bé Thu cất tiếng gọi "Ba".Cuối truyện có chi tiết ông Sáu đưa tay vào túi."Ông gò lưng khắc từng nét.tiếng gọi muộn màng nhưng lại có ý nghĩa đẹp đẽ! Ai có thể ngờ được một người lính dạn dày nơi chiến trường.Tình cảm ông Sáu dành cho bé Thu trở nên thiêng liêng.mỉ.Lòng yêu con đã biến một người chiến sỹ trở thành một nghệ nhân sáng tạo tài tình.anh Sáu một tày ôm con.Tình cảm của ông sáu khiến người ta phải thấy ấm lòng .Có thể coi việc bé Thu hất cái trứng ra khỏi chén như một ngòi nổ làm bùng lên những tình cảm mà bấy lâu nay ông dồn nén.một tay rút khăn lau nước mắt").Nhưng sợ rằng một câu truyện như vậy sẽ chẳng thể gây được cảm động cho người đọc với những xúc cảm khác nhau.chứa chất trong lòng..Nhưng đối với người cha thì đó là mơ ước đầu tiên và duy nhất.cao cả và mãnh liệt hơn biết bao khi ông tự tay làm chiếc lược ngà cho con.dù chỉ sáng tạo môt tác phẩm duy nhất trong đời.móc lấy cây lược.thì có thể ông Sáu và bé Thu sẽ có nhiều thời gian vui vẻ. đó là mong ước đơn sơ của con gái bé bỏng trong giây pút cha con từ biệt.đưa cho bác Ba và nhìn một hồi lâu.Những giọt nước mắt hiếm hoi của một cuộc đời từng trải nhiều gian khổ vất vả..cho nên nó cứ thôi thúc trong lòng ông.giá gì bé Thu nhận ra ông Sáu sớm hơn."Khi ông Sáu tùm được khúc ngà sung sướng như trẻ con vớ được quà".chỉ có một ánh mắt với niềm ước nguyện cháy bỏng mong người bạn của mình sẽ là người thực hiện nốt lời hứa duy nhất của mình với con.chối.hạnh phúc.có lúc dồn nén.nỗi nhớ con dồn cả vào công việc làm chiếc lược ấy.Giá gì không có cái bi kịch ấy. Ông Sáu hi sinh mà không kịp trăn trối điều gì.nên nhân những ngày này ông muốn bù đắp cho con phần nào.quen với cái chết cận kề lại là người vô cùng yếu mền trước con gái mình.song lại rơi khi lần đầu tiên ông cảm nhận được sự ấm áp của cha con thực sự!("Không ghìm được xúc động và không muôn cho con thấy mình khóc." Ông thận trọng tỉ.chẳng làm gì được cho con..Tất cả tình yêu.Có lẽ ông biết rằng mình cũng không đúng vì suốt bảy năm trời chẳng thể về thăm con."Ba về!Ba mua cho con một cây lược nghe ba!".có lúc lại thương xót.

Chiếc lược ngà xuất hiện đánh dấu một kết cấu vòng tròn cho câu chuyện.phải là người từng trải.và cảm động sâu sắc.gạch nối giữa cái mất mát và sự tồn tại.những đau thương mất mát mà chiến tranh tàn bạo đã gây ra. Đó thật sự là tội ác.sống hết minh vì cách mạng kháng chiến của quê hương.(Người đọc có thể bắt gặp tình huống này một lần nữa ở truyện "Chuyện người con gái Nam Xương").kỳ diệu.chiếc lược ngà vẫn còn ở đây.nha văn mới có .làm nhà nhà li tán.người còn nhưng kỷ vật duy nhất.Nhân vật ông Ba-người kể chuyện hay chính là nhà văn Nguyễn Quang Sáng.chiến tranh làm khuôn mặt ông Sáu biến dạng.là hiện hữu của tình cha con bất tử giữa ông Sáu và bé Thu.và là minh chứng chứng kiến lòng yêu thương vô bờ bến của ông Sáu với con.bất khuất.bị thử thác.lòng căm thù đã biến Thu trở thành một cô giao liên dũng cảm.chiến tranh khiến cuộc gặp gỡ của hai cha con vô cùng éo le. (Nhan đề của chuyện cũng là "Chiếc lược ngà"!) Cái mất mát lớn nhất mà thiên truyện ngắn đề cập là những người đã khuất.Song cái chúng ta thấy lại không có sự bi lụy ma là sức mạnh. "Chiếc lược ngà" như một câu chuyện cổ tích hiện đại.người người xa nhau vĩnh viễn.mạnh mẽ.nhân hậu mà rất kiên cường.Chính chiến tranh đã làm cho con người phải xa nhau.là tổ ấm gia đình không còn trọn vẹn.Câu chuyện như một lời tố cáo chiến tranh phi nghĩa gây đổ máu vô ích.rồi một lần nữa chiến tranh lại khắc nghiệt để ông Sáu chưa kịp trao chiếc lược ngà đến tận tay cho con mà đã phải hi sinh trên chiến trường. đã gắn bó với cuộc đời con người mất mát xích lại gần nhau để cung đứng lên hát tiếp bài ca chiến thắng.Có thể chiếc lược ấy chưa chải đượcmais tóc của bé Thu nhưng lại gỡ rối được tâm trạng của ông.thành công trong việc xây dựng hình thượng bé Thu và gửi gắm thông điệp đẹp về tình cha con. đơn sơ mà đằm thắm.và cũng là bài ca đẹp tồn tại vĩnh cửu của tình cha con.gắn bó máu thịt với những con người giàu tình yêu. Người mất.Chiếc lược ngà là kết tinh tình phụ tử mộc mạc.

và cả tình của một người cha với con gái.tình cảm gia đình.sáng tạo nhiều hình tượng với các chi tiết sinh động.thể nhập hồn được vào các nhân vật.Truyện ngắn "Chiếc lược ngà" là một áng văn bất hủ ca ngợi tình phụ tử giản dị mà thiêng liêng.bất ngờ.như nhân vật bé Thu.tình yêu đôi lứa.cảm động! Chiến tranh là hiện thực đau xót của nhân loại.có những thứ tình cảm đẹp vẫn nảy nở: tình đồng chí.nhưng từ chính trong gian khổ khốc liệt.hơn nữa lại có giọng văn dung di.với những con người giàu tình cảm và đẹp đẽ. .

Tới đây. không có lấy một hạt thóc đất.Phân tích "Làng" . sân đình. Tình cảm và ý nghĩa này đã trở thành phổ biến ở mỗi người nông dân VN ta trong những ngày đầu chống Pháp. 2010 11:49 Kim Lân tên thật là Nguyễn Văn Tài sinh năm 1921. yêu đến nỗi đi đâu ông cũng khoe về cái làng của ông. tưởng như không thể thở được. yêu làng xóm.. lắm công trình không để đâu hết. Là nhà văn chuyên viết truyện ngắn. Ông nguyền rủa bọn theo Tây : "chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã . giếng nướ. đường trong làng lát toàn bằng đá xanh. yêu làng sâu sắc của ông. Tự hào và yêu nơi " chôn rau cắt rốn" của mình trở thành một truyền thống và tâm lý chung của mọi người nông dân thời bấy giờ.. Ông tự hào. nhỏ : cây đa. lòng yêu nước này xuất phát từ tình yêu quê hương. vinh dự vì làng mình có cái nét độc đáo. Nhưng khi cách mạng thành công. Chính cái tình huống ngặt nghèo khi giặc tràn vào làng. những ụ. Có thể tình yêu nước của họ bắt nguồn từ cái đơn giản.. trời mưa đi từ đầu làng đến cuối xóm bùn không dính đến gót chân. Quả thật. Vì vậy. Ông còn tự hào về cái sinh phần của tổng đốc làng ông. Ông Hai yêu cái làng chợ Dầu của ông thật đậm đà. Ông khoe làng ông có nhà ngói san sát.. có bề dày lịch sử. quê ở Hà Bắc. Ông cảm thấy đâu đớn và nhục nhã vì cái làng chợ Dầu yêu quý của mình theo giặc. Đây là một tác phẩm độc đáo viết về lòng yêu nước của ông Hai Tu. yêu miền quê trở nên lòng yêu TQ ". sầm uất. Kể về làng chợ Dầu. tha thiết . mỗi khi khoe về làng là ông khoe về những ngày khởi nghĩa dồn dập. Kim Lân hầu như chỉ viết về sinh hoạt nông thôn và cảnh ngộ của người nông dân. những buổi tập quân sự có cụ râu tóc bạc phơ cũng vác gậy đi tập. ông đã có sáng tác đăng báo từ trước cách mạng tháng 8. ông khổ tâm day dứt khôn nguôi. Tháng 5 ngày 10 phơi rơm và thóc tốt thượng hạng. Và từ đó. da mặt tê rân rân" ông lão lặng đi. những hào. là chợt nhớ đến câu nói bất hủ của nhà văn I-li-a Ê-ren-bua : "lòng yêu nhà.Kim Lân wwwkimson | 19 December. cuộc đời và số phận của ông Hai thật sự gắn bó với buồn vui của làng. Những ngày ở làng Thắng. ông buộc phải xa làng. Là nhà văn am hiểu sâu sắc. nó đã giúp ông hiểu dc sự sai lầm của mình. ông nói một cách say sưa mà không cần biết người nghe có chú ý hay không. Truyện ngắn "Làng" là một trong những truyện ngắn hay nhất của Kim Lân đc viết trong thời kì đầu của cuộc khánh chiến chống Pháp (1948). gắn bó với nông dân và nông thôn. ông Hai suốt ngày ra trụ sở để nghe ngóng tin tức về làng chợ Dầu và ông nghe tin cả làng ông Việt gian theo tây. Cổ ông lão " nghẹn ắng lại.. Xa làng ông mang theo tất cả nỗi niền thương nhớ. Ông còn khoe cả những hố . nên lúc tản cư. và nâng cao lên đó chính là : tình yêu đất nước.

Kim Lân thật thành công trong nghệ thuật xây xựng truyện. Truyện "Làng" là một tác phẩm khá thành công khi viết về lòng yêu nước. Láo ! Láo hết ! toàn là sai sự mục đích cả". ông ấy cho biết. theo Đảng khánh chiến đến . Cái lòng của bố con ông là thế đấy "chết thì chết có bao giờ dám đơn sai" Thế rồi. và khi biết làng mình không theo giặc. sung sướng. Những nỗi lo âu. Phải thực sự am hiểu sâu sắc về con người. Trò chuyện với cn như là để thanh minh cho làng mình. suốt ngày ru rú trong nhà và nghe ngóng tin tức. ông sung sướng. Yêu làng đến nỗi đi đâu cũng khoe về làng. nhưng làng theo Tây thì phải thù. Ông đi từ đầu làng đến cuối xóm khoe cái tin làng mình không theo giặc. trong những ngày này. kể cả những từ dung sai: "bác Thứ đâu rồi. Thay vào đó là nỗi vui mừng. miêu tả sự phát triển tâm lý nhân vật như vậy. ông thấy tuyệt đường sinh sống và ông nảy ra ý định: "hay là quay về làng ?" nhưng rồi ý nghĩ đó lập tức bị ông lão phản đối ngay vì : " làng thì yêu thật. Xây dựng được những chi tiết ấy. yêu làng của người nông dân VN thời kháng chiến chống Pháp. nỗi niềm và tâm sự của ông được thể hiện trong những lời trò chuyện của ông với đứa con út. Đọc tác phẩm giúp ta hình dung được một thời kỳ chống Pháp sôi nổi của nhân dân. điều làm ta cảm động đó là ông không hề tiếc hay buồn khi ngôi nhà của ông bị đốt . ông không dám đi đâu hết. Nhưng trong đó. khoe cả cái việc nhà ông bị đốt cháy một cách sung sướng. Kim Lân rất thành công trong việc khắc họa hình ảnh của ông Hai. Ông hỏi con: "con ủng hộ ai?" Thằng bá giơ tay mạnh bạo và rành rọt: " Ùng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm". mọi người một lòng theo Bác. đơn giản. Niềm vui vì làng không theo giặc đã choáng hết tâm trí ông. cái tin. chất phác. Mọi đau khổ. cái tin làng chợ Dầu chúng tôi đi Việt gian ấy mà. tủi nhục. Đốt nhẵn ! ông chủ tịch làng tôi vừa mới lên trên này cải chính. Kim Lân đã chứng tỏ được tài nghệ của mình. hả hê: " bác Thứ đâu rồi ! Bác Thứ làm gì đấy ? Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ.thế này". hả hê. buồn tủi đã được rũ sạch. Diễn biến tâm lý của ông Hai từ đầu đến cuối truyện thật cảm đông. xấu hổ tan biến. thậm chí còn khoe cả tin nhà mình bị đố cháy một cách vui sướng. Hai tình cảm này đã dẫn đến cuộc xung đột nội tâm trong lòng ông. bên cạnh đó Kim Lân còn thành công trong việc miêu tả tâm lý nhân vật. tình yêu đất nước được ông Hai đặt lên trên hết.. tiêu biểu cho tầng lớp nông dân VN sau cách mạng tháng 8. Kim Lân đã thể hiện được tài năng của mình qua tác phẩm này.. nhất là nghệ thật sử dụng ngôn ngữ nhân vật mà ông Hai là điển hình." Có thể nói với ông Hai. Cũng chình từ lúc ấy.. một trong những người dân bấy giờ. Họ đã đặt tình yêu đất nước lên trên tình yêu làng. nhất là tâm lí của người dân thì Kim Lân mới diễn tả đúng tâm trang nhân vật như vậy. Quả thật. Lời nói của ông hai đúng là lời nói của những người nông dân thời bấy giờ. Láo ! Láo hết ! toàn là sai sự mục đích cả" Qua lời khoe củ ông Hai.. Khi biết làng bị tình nghi theo giặc thì ông đâu khổ. một tin khác lại đính chính rằng làng ông không theo giặc. làng và nước bay giờ đã trở thành đối địch. Đến khi mụ chủ nhà đến báo không cho gia đình ông ở nữa.

Truyện ngắn Làng biểu hiện một tình cảm cao đẹp của toàn dân tộc. làm gì mà thằng Tây không bước sớm". ở ông Hai tình cảm chung đó mang rõ màu sắc riêng. thông qua một con người cụ thể. Thành công của Kim Lân là đã diễn tả tình cảm. ông tự hào về phong trào cách mạng của quê hương. ông nhớ quá cái khong khí "đào đường. ông đã có những chuyển biến mới trong tình cảm.Ông hay khoe làng. người nông dân với bản chất truyền thống cùng những chuyển biến mới trong tình cảm của họ vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Dàn ý: Kim Lân thuộc lớp các nhà văn đã thành danh từ trước Cách mạng Tháng 8 . Nghe họ chì chiết ông đau đớn cúi gầm mặt xuống mà đi. thích bìh luận.. Ông gắn bó với thôn quê.Khi mới nghe tin xấu đó. trên số đầu tiên của tạp chí Văn nghệ ở chiến khu Việt Bắc. chỗ kia giết một tí.". rồi ông lo "cái chòi gác. . a. Tình yêu làng..1945 với những truyện ngắn nổi tiếng về vẻ đẹp văn hoá xứ Kinh Bắc. Tình yêu làng gắn bó sâu sắc với tình yêu nước của ông Hai bộc lộ sâu sắc trong tâm lí ông khi nghe tin làng theo giặc. náo nức trước tin thắng lợi ở mọi nơi "Cứ thế." đã xong chưa? . ông tha thiết muốn thể hiện tinh thần kháng chiến của người nông dân .. Nhưng khi người ta kể rành rọt. đó là niềm tự hào sâu sắc về làng quê. . B.. ông sững sờ. nhân vật ông Hai. tình cảm quê hương đất nước. có lẽ vì vẫy mà cuộc chiến của ta đã dành được thắng lợi vẻ vang. xẻ hào. khuân đá. một bản chất có tính truyền thông trong ông Hai. ngày mai dăm khẩu. . cả súng cũng vậy. b. vê việc xây dựng làng kháng chiến của quê ông. những đường hầm bí mật. .Tâm lí ham thích theo dõi tin tức kháng chiến.. ông xấu hổ lảng ra về. 2... hôm nay dăm khẩu. Truyện nhanh chóng được khẳng định vì nó thể hiện thành công một tình cảm lớn lao của dân tộc. tâm lí chung ấy trong sự thể hiện sinh động và độc đáo ở một con người. Với người nông dân thời đại cách mạng và kháng chiến thì tình yêu làng xóm quê hương đã hoà nhập trong tình yêu nước.Truyện ngắn Làng được viết và in năm 1948. tích tiểu thành đại. chỗ này giết một tí.Thân bài 1.Được cách mạng giải phóng. . Phải xa làng.cùng. tình yêu nước.. đi theo kháng chiến. chưa tin. Đi kháng chiến. c. đắp ụ. in rõ cá tính chỉ riêng ông mới có. tinh thần kháng chiến.Cái làng đó với người nồn dân có một ý nghĩa cực kì quan trọng trong đời sống vật chất và tinh thần. Sau cách mạng. Tình cảm đó vừa có tính truyền thống vừa có chuyển biến mới. không tin không được. từ lâu đã am hiểu người nông dân.

Ông giận những người ở lại làng.. gánh nặng tâm lí tủi nhục được trút bỏ. chân thành. đối với cụ Hồ được bộc lộ một cách cảm động nhất khi ông chút nỗi lòng vào lời tâm sự với đứa con út ngây thơ. . . . hắt hủi". gợi cảm các diễn biến nội tâm qua ý nghĩ. + Ông mong "Anh em đồng chí biết cho bố con ông. Cai tin nhục nhã ấy choán hết tâm trí ông thành nỗi ám ảnh khủng khiếp. Nói cứng như vậy nhưng thực lòng đau như cắt. . . Khong khí nặng nề bao trùm cả nhà.Về đến nhà.Tình cảm yêu nước và yêu làng còn thể hiện sâu sắc trong cuộc xung đột nội tâm gay gắt: Đã có lúc ông muốn quay về làng vì ở đây tủi hổ quá. ông Hai tột cùng vui sướng và càng tự hào về làng chợ Dầu. Nhưng tình yêu nước. Khi cái tin kia được cải chính. ngôn ngữ đối thoại và độc thoại. d. vì bị đẩy vào bế tắc khi có tin đồn không đâu chứa chấp người làng chợ Dầu. . 3. lòng trung thành với kháng chiến đã mạnh hơn tình yêu làng nên ông lại dứt khoát: "Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây thì phải thù". ông không dám ra ngoài. bố của nó. hành vi. Tình cảm đó sâu nặng. nhìn thấy các con. Ngôn ngữ của Ông Hai vừa có nét chung của người nông dân lại vừa mang đậm cá tính nhân vật nên rất sinh động. Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai. Ông luôn hoảng hốt giật mình.Việc ông kể rành rọt về trận chống càn ở làng chợ Dầu thể hiện rõ tinh thần kháng chiến và niềm tự hào về làng kháng chiến của ông. ta thấy rõ: Tình yêu sâu nặng đối với làng chợ Dầu truyền thống (chứ không phải cái làng đổ đốn theo giặc). Cụ Hồ trên đầu trên cổ xét soi cho bố con ông". . Tấm lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng với kháng chiến mà biểu tượng của kháng chiến là cụ Hồ được biẻu lộ rất mộc mạc.Tình cảm đối với kháng chiến. bền vững và vô cùng thiêng liêng : có bao giờ dám đơn sai. + Qua đó. Nhân vạt ông Hai để lại một dấu ấn không phai mờ là nhờ nghệ thuật miêu tả tâm lí tính cách và ngôn ngữ nhân vật của người nông dân dưới ngòi bút của Kim Lân. lại bắt ông phải tin là họ đã phản nước hại dân. với anh em đồng chí và tự nhủ mình trong những lúc thử thách căng thẳng này: + Đứa con ông bé tí mà cũng biết giơ tay thề: "ủng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm!" nữa là ông.Ba bốn ngày sau.Tác giả đặt nhân vật vào những tình huống thử thách bên trong để nhân vật bộc lộ chiều sâu tâm trạng.Cái cách ông đi khoe việc Tây đốt sạch nhà của ông là biểu hiện cụ thể ý chí "Thà hi sinh tất cả chứ không chịu mất nước" của người nông dân lao động bình thường. Nhưng cái tâm lí "không có lửa làm sao có khói". nhưng điểm mặt từng người thì lại không tin họ "đổ đốn" ra thế. Thực chất đó là lời thanh minh với cụ Hồ. càng nghĩ càng tủi hổ vì chúng nó "cũng bị người ta rẻ rúng. .Miêu tả rất cụ thể.

Truyện ngắn Làng của Kim Lân là một trong những thành công đáng quý. . yêu nước rất mộc mạc.Qua nhân vật ông Hai.C.Kết bài: . . chân thành mà vô cùng sâu nặng. cao quý trong những người nông dân lao động bình thường.Sự mở rộng và thống nhất tình yêu quê hương trong tình yếu đất nước là nét mới trong nhận thức và tình cảm của quần chúng cách mạng mà văn học thời kháng chiến chống Pháp đã chú trọng làm nổi bật. người đọc thấm thía tình yêu làng.

nàng nuôi con thơ. Nguyễn Dữ không chú trọng việc miêu tả hình thức. thiết tha với hạnh phúc này phải chết . Bởi vậy. loạn li. hiếu thảo nhưng cũng là một người phụ nữ khí khái. khi hành động. Con người đẹp. Phần truyền kì vùa làm cho câu chuyện thêm lung linh hư ảo. Ðến khi người chồng đi chinh chiến trở về nghi oan cho nàng. chứ không sống “chịu tiếng nhuốc nhơ”. khi xa chồng và khi chồng trở về. tính cách của Vũ nương được thể hiện ở lời đưa tiễn. Khi chung sống với nhau. vùa góp phần làm rõ những yếu tố ở phần thực. thân mẫu của Trịnh Trang Công trong Ðông Chu liệt quốc đã gây ra bao chuyện phiền phức dẫn đến cảnh đầu rơi máu chảy chỉ vì bà ghét Trịnh Trang Công khi xưa sinh ngược khiến bà phải đau đớn. Dường như Nguyễn Dữ đã tập trung những nét đẹp điển hình của người phụ nữ Việt Nam vào hình tượng Vũ nương. nhưng căn bản là người chồng mù quáng đa nghi. quát giàu ý nghĩa nhân văn. cũng như con đã chẳng nỡ phụ mẹ”. Vấn đề này biết bao nhà văn xưa nay tùng trăn trở. Khi tiễn chồng đi tòng quân. nàng là “người lành”. không hư danh. giống giòng tươi tốt… xanh kia quyết chẳng phụ con. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. nhà văn đã để cho chính người mẹ chồng ấy nhận xét về tấm lòng hiếu thảo của nàng trước khi bà cụ qua đời: “Sau này trời giúp người lành ban cho phúc trạch. chúng ta chỉ biết Vũ nương là người “có tư dung tốt đẹp”. Những kẻ như thế xưa nay tùng gây ra bao nỗi . Nàng nói với chồng: “Lang quân đi chuyến này. Trong văn chương nước ta cũng như thế giới không hiếm những câu chuyện xen những yếu tố truyền kì. Trong con mắt của người mẹ chồng ấy. nhà văn làm nổi bật tính cách nhân vật và thể hiện chủ đề của tác phẩm. Ngòi bút Nguyễn Dữ tỏ ra già dặn. Chuyện tình duyên. thiếu sáng suốt. khi chia tay. Nàng nghĩ đến những khó nhọc. Người con gái Nam Xương Vũ Thị Thiết là nhân vật chính xuyên suốt hai phần của tác phẩm. Trong những ngày xa chồng. Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. Khi thì cách xủ thế. một tâm hồn có văn hoá. Nét riêng của Chuyện người con gái Nam Xương là hai yếu tố thực và truyền kì không đan xen vào nhau mà kết cấu thành hai phần. Chuyện đời vẫn thế. Phần thực là cơ sở để xây dựng phần truyền kì (phần thực. chỉ xin ngày về mang theo được hai chữ bình yên”. Có lẽ đó cũng là bi kịch của muôn đời.Ðó chính là bi kịch về số phận con người. đẹp một cách có văn hoá. sống chết. Mối quan hệ đó diễn ra ở những thời điểm khác nhau. thiếp chẳng dám mong được đeo ấn hầu trở về quê cũ. Ở tùng thời điểm ấy. biết Trương Sinh là người có tính đa nghi. gây cách biệt. Phía sau tấn bi kịch của Vũ nương có một cuộc sống chinh chiến. khi thông qua lời nói. giàu lòng vị tha. chăm sóc mẹ chồng như mẹ đẻ của mình. Mối quan hệ với Trương Sinh diễn ra trên bốn thời điểm: khi chồng ở nhà. thiết tha với hạnh phúc. Tù cách nói đến nội dung của những câu nói hiện lên một Vũ nương dịu dàng. tôi muốn nói thực của văn học). thương chồng và giàu lòng vị tha. nhân vật bộc lộ cá tính của mình. Ðó là một tâm hồn đẹp. số phận của con người lại được định đoạt tù một câu chuyện đùa về một cái bóng. Bằng mối liên hệ giữa hai phần. Chỗ kì bút của Nguyễn Dữ là đã bắt nắm được một tình huống éo le như vậy. vấn đề mà Chuyện người con gái Nam Xương đặt ra là vấn đề có tính khái. đó là chỗ éo le phức tạp trong đời sống tâm hồn con người. tự trọng.Phan tich nhan vat Vu Nuong trong chuyen nguoi con gai Nam Xuong Bài 1 : Nghĩ chuyện trên đời kì lạ thật. Vũ nương tỏ bày không được thì tự vẫn. khi thái độ hình ảnh Vũ nương hiện lên là một người trong trắng thuỷ chung. Ngày xưa. gian nguy của người chồng trước rồi mới nhận ra sự lẻ loi của mình.

Trong những ngày xa chồng. An Dương Vương xuống biển… kì lạ mà cũng rất thực. Mối quan hệ với Trương Sinh diễn ra trên bốn thời điểm: khi chồng ở nhà. Vũ nương không sống được ở cõi đời thì sẽ sống vĩnh hằng ở cõi tiên.oan trái. Chồng nàng :Trương Sinh là người có tính đa nghi. nhà văn đã để cho chính người mẹ chồng ấy nhận xét về tấm lòng hiếu thảo của nàng trước khi bà cụ qua đời: “Sau này trời giúp ..Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. lấy cái hư làm cái thật. đổ vỡ trong đời. gian nguy của người chồng trước rồi mới nhận ra sự lẻ loi của mình. Bài 2 : Người con gái Nam Xương Vũ Thị Thiết có "tư dung tốt đẹp". thiết tha với hạnh phúc. -->cơ sự cũng vì vậy mà nảy sinh. hiện thực của câu chuyện là hiện thực về tấm lòng của nhà văn trước những vấn đề của cuộc sống. trở về sống trong Quy động của Nam Hải Long Vương… đó là cuộc sống đời đời. Trích: Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng.với Vũ Nương nơi động tiên. Nàng quả thật là một con người thiện căn. Bởi chính nàng đã lấy cái bóng làm cái hình. chăm sóc mẹ chồng như mẹ đẻ của mình.. Âu đó cũng là một bài học sâu sắc của muôn đời vậy. chỉ xin ngày về mang theo được hai chữ bình yên”. Mối quan hệ đó diễn ra ở những thời điểm khác nhau. Nàng nghĩ đến những khó nhọc. Khi chung sống với nhau. Cuộc gặp gỡ ấy đã làm sáng tỏ thêm những phẩm chất của Vũ nương. thiết tha gắn bó với quê hương đời sống mà không được sống. Nguyễn Dữ muốn khẳng định một chân lí nghệ thuật: cái Ðẹp là bất tủ. Ðó cũng là một thứ sản phẩm hằng có trong xã hội con người. Tính cách của nàng và bi kịch như được tô đậm khơi sâu một lần nữa. Ở tùng thời điểm ấy.một người dương thế . Nhưng dụng ý của nhà văn đưa phần truyền kì vào câu chuyện không chỉ có thế. Nàng nói với chồng: “Lang quân đi chuyến này. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. khi chia tay. Nói cho cùng. Phần truyền kì trong câu chuyện là chuyện Vũ nương không chết. tính cách của Vũ nương được thể hiện ở lời đưa tiễn. Nhà văn đã tạo ra một cuộc gặp gỡ kì thú giữa Phan Lang . nhân vật bộc lộ cá tính của mình. nàng nuôi con thơ. Cũng qua đó. khi xa chồng và khi chồng trở về. thiếp chẳng dám mong được đeo ấn hầu trở về quê cũ. không hư danh. thương chồng và giàu lòng vị tha. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. nhà văn khẳng định một chân lí nghệ thuật phảng phất như trong các truyện cổ dân gian… Thánh Gióng về trời. Khi Phan Lang nhắc đến chuyện nhà của tổ tiên thì Vũ nương “ứa nước mắt khóc”. Nhà văn đã đi sâu khai thác những vẻ đẹp và nỗi đau khổ xót xa phức tạp của tâm hồn con người. Nàng vùa là nạn nhân nhưng cũng là tác nhân. Cho nên vấn đề tưởng chùng rất riêng ấy lại là vấn đề điển hình của cuộc sống. Khi tiễn chồng đi tòng quân. vì nàng là cái Ðẹp. biết Trương Sinh là người có tính đa nghi. Tất nhiên trong tấn bi kịch này có phần của Vũ nương. Ngòi bút Nguyễn Dữ tỏ ra già dặn. nhất là người phụ nữ trong xã hội đương thời như Vũ nương. một tâm hồn có văn hoá. Tù cách nói đến nội dung của những câu nói hiện lên một Vũ nương dịu dàng.

đồng thời khẳng định giá trị thực thể của chủ nhân. tự trọng. Nàng vùa là nạn nhân nhưng cũng là tác nhân. của ý thức (consciousness) và tiềm thức (subconsciousness). Âu đó cũng là một bài học sâu sắc của muôn đời vậy. thậm chí đối lập nhau. đổ vỡ trong đời." Cái bóng có lúc lại trở thành một phân thân nổi loạn chống lại chủ nhân của nó. loạn li. Ðó là một tâm hồn đẹp. Có lẽ đó cũng là bi kịch của muôn đời. Vấn đề này biết bao nhà văn xưa nay tùng trăn trở. Nguyễn Dữ muốn khẳng định một chân lí nghệ thuật: cái Ðẹp là bất tủ. quát giàu ý nghĩa nhân văn. như trong truyện cổ của Hans Christian Andersen (1805-1875) hay trong William Wilson[4] của Edgar Allan Poe (1809-1849). Bởi chính nàng đã lấy cái bóng làm cái hình. nàng là “người lành”. khi hành động. cũng như con đã chẳng nỡ phụ mẹ”. Vũ nương tỏ bày không được thì tự vẫn. thiết tha với hạnh phúc này phải chết . -Cái bóng: Phân thân và phản thân "Con người là một thực thể xã hội sống. Ðến khi người chồng đi chinh chiến trở về nghi oan cho nàng. gây cách biệt. Vũ nương không sống được ở cõi đời thì sẽ sống vĩnh hằng ở cõi tiên. Phía sau tấn bi kịch của Vũ nương có một cuộc sống chinh chiến. Trong con mắt của người mẹ chồng ấy. Con người đẹp. giàu lòng vị tha. Nhà văn đã tạo ra một cuộc gặp gỡ kì thú giữa Phan Lang . Ðó cũng là một thứ sản phẩm hằng có trong xã hội con người.người lành ban cho phúc trạch. Nhưng dụng ý của nhà văn đưa phần truyền kì vào câu chuyện không chỉ có thế. giống giòng tươi tốt… xanh kia quyết chẳng phụ con. chứ không sống “chịu tiếng nhuốc nhơ”. hiếu thảo nhưng cũng là một người phụ nữ khí khái. Khi Phan Lang nhắc đến chuyện nhà của tổ tiên thì Vũ nương “ứa nước mắt khóc”.Ðó chính là bi kịch về số phận con người. trở về sống trong Quy động của Nam Hải Long Vương… đó là cuộc sống đời đời.với Vũ Nương nơi động tiên. cùng những quan hệ biện chứng giữa ý thức và tiềm thức của nó. Nàng quả thật là một con người thiện căn. khi thông qua lời nói. đẹp một cách có văn hoá. Chính do có thể được dùng như hình tượng văn học để thể hiện con người với tư cách một thực-thể-đạo-đức. Tất nhiên trong tấn bi kịch này có phần của Vũ nương. Nhân cách tiềm thức được hình tượng hóa thành phân thân. Những kẻ như thế xưa nay tùng gây ra bao nỗi oan trái. Trong mỗi con người đều tồn tại nhiều “tiếng nói” khác nhau. thiếu sáng suốt. Cuộc gặp gỡ ấy đã làm sáng tỏ thêm những phẩm chất của Vũ nương. Bởi vậy.xã hội.một người dương thế . Cho nên vấn đề tưởng chùng rất riêng ấy lại là vấn đề điển hình của cuộc sống. Chiếc bóng sinh động của con người âm thầm song hành với chủ nhân của nó qua những hành vi mang giá trị đạo đức . . lấy cái hư làm cái thật. Dường như Nguyễn Dữ đã tập trung những nét đẹp điển hình của người phụ nữ Việt Nam vào hình tượng Vũ nương. Phần truyền kì trong câu chuyện là chuyện Vũ nương không chết. thiết tha gắn bó với quê hương đời sống mà không được sống. được quy định bởi những thiết chế đạo đức nhất định. Khi thì cách xủ thế. nhưng căn bản là người chồng mù quáng đa nghi. Tính cách của nàng và bi kịch như được tô đậm khơi sâu một lần nữa. vấn đề mà Chuyện người con gái Nam Xương đặt ra là vấn đề có tính khái. vì nàng là cái Ðẹp. khi thái độ hình ảnh Vũ nương hiện lên là một người trong trắng thuỷ chung.

cùng tính cả ghen của Trương đã khiến chàng lạc lối. nhưng khi nàng Vũ “xin giãi lòng ấy. lẽ ra bé Đản .người phát ngôn của thông tin tày trời nọ - . Trương tri giác. con bèn kêu khóc chẳng khứng đi. tròn phận nàng dâu hiếu nghĩa. Kênh giao tiếp song phương giữa hai vợ chồng bị cắt đứt. mẹ hiền tần tảo. đặc biệt là cái ghen. “song dõi hỏi thửa lời ấy bởi đâu chưng lại. lời trối ấy chỉ mình nàng nghe. Khi chàng Trương xuất ngũ trở về. quy hết tội tình cho vợ. đấy hẳn phải là gian phu. Mẹ chồng và con trẻ là hai chứng nhân khả tín nhất cho tấm lòng son sắc của nàng.Câu chuyện về cái bóng của mình mà Vũ Nương kể cho con nàng nghe chẳng qua như thể đang tâm sự với chính mình . Thế nhưng. lặng thinh theo mẹ không rời: “Ngươi chỉn hay nói.”[24] Trương nín lặng. Song chửa từng đến cùng con là Đản này dắt ẵm vậy. tình cảm. con người có được cái nhìn phản thân thông qua nhãn quan đạo đức không ngừng kiến tạo và chuyển hóa từ những quan hệ trong môi trường sống và từ tha nhân . nàng chẳng hề muốn gieo tai họa cho ai khác. tự dằn vặt mình và làm khổ người. chẳng kịp thấy mặt con. con trẻ đã học nói vậy. Chỉ có điều do hướng giải đoán không rõ. bằn bặt vậy. Đản bảo chàng chẳng giống người nó từng gọi là cha. thác nguyện chỉ một điều: “Xin Trời xanh kia chớ phụ dâu mới. chẳng nghe vào tai vậy.”[20] “Mẹ Đản đi thời cũng đi. Nàng Vũ ở lại nhà.” “láng giềng chưng bảo. chàng Trương phải sung binh ra miền quan ải. mẹ Đản ngồi thời cũng ngồi. “sỉ nhục nhiều phương. về nhà hỏi trẻ.[22] Trong tình huống đặc biệt này. thời giấu lời con chẳng nói. chinh phụ tiết trinh.” Dắt con ra thăm mộ mẹ là việc chàng làm trước tiên: “Hỏi mồ mẹ thửa ở đâu. chàng Trương gạn hỏi nguồn cơn. với chàng Trương. bằng dâu mới chưng chẳng phụ mẹ già vậy.” "Ở cấp độ nội tâm cao hơn.”[19] Sững sờ khi thấy Đản không nhận mình là cha.”[25] Đến đây. Đáng tiếc.”[17] Lời trối trăng của người mẹ cũng là lời chứng cho đức hạnh của nàng khi chồng đồn thú biên viễn xa xăm.và hình bóng người chồng không lúc nào xa rời nàng-->Liệu như thế có phải là đáng trách khi gián tiếp gây ra cơn ghen của Trương Sinh(đêy là suy nghĩ của mình. Trương nhiếc móc vợ. người chỉ đến lúc đêm về. ngỡ mình là nạn nhân.^^. chỉ còn là đơn tuyến. Nhân chứng thân thiết duy nhất còn lại nay là bé Đản.”[18] Bé Đản .”[23] Chàng thụ khổ. “thời mẹ già đã từ nhà. thời chưng ngờ sự cuốn đay xin lửa kia rễ bám càng sâu gắn mà chẳng khả cởi vậy.cái bóng tỏ ra rất hiệu quả trong việc diễn tả những ngóc ngách tâm lý. họ hàng chưng nói. là người bị bội phản “Đến khi nghe lời con nói. đó là cha.) Bởi "con tim không chỉ đơn giản là một vật chỉ biết làm theo ý ta muốn. vì người chết sẽ thôi không nói được nữa. lý giải sai lầm tình huống nọ. mặc cởi lo ngờ.những người vun đắp nên các mối quan hệ nọ. khác chẳng bằng cha thuở nọ lặng vậy. Chỉ âu lo với niềm bất hạnh của chính mình." Trích: Biên cương bị ngoại xâm. đòi thời ruồng đuổi”.nhân chứng nay sẽ là người để chàng Trương thực hiện vế sau của câu: “Đi hỏi già. cả người “đố” lẫn người “giải” đều chăm chắm vào một con người nào đấy có thực (xuất nhân): với Đản. kiến văn hạn hẹp. mẹ già sớm quy tiên.”[21] Mấy lời miêu tả thơ ngây của Đản tựa như những câu thai đố mà chàng Trương phải giải.để an ủi ngóc ngách nào đó trong tâm hồn nàng :chồng nàng đang ở một nơi nào đó . Dắt con một mình đi.

Khá trách chàng Trương khéo phũ phàng." (Lê Thánh Tông) -->Chiếc bóng giờ đây khiến ta hoài nghi nó có phải là một thế lực vô hình ngăn cản con người . nhưng nàng đi đến cái chết thật bình tĩnh : tắm gội chay sạch.đặc biệt là người phụ nữ đến với hạnh phúc . dựa trên cơ sở hợp nhất và phân thân: Thiếp với chàng tuy hai mà một. đối thoại tưởng tượng giữa người và bóng vẫn có thể thiết lập được. Đản lặng thinh như chưa từng nói ra chi tiết oan khiên nọ. Hãy tôn vinh hạnh phúc và đừng làm bất cứ điều gì có thể làm huỷ hoại tổn thương đến hạnh phúc đôi lứa và gia đình. thái độ ghen tuông cay nghiệt và mù quáng của chàng Trương đã giết chết người vợ đoan chính đáng thương. tối tăm. Chiếc bóng -tấm lòng yêu thương ->trở thành nguyên nhân của nỗi oan bi kịch. Bóng đèn dầu nhẫn đừng nghe trẻ. không lối thoát. Bao nhiêu công sức. Miếu ai như miếu vợ chàng Trương.. nên tìm đến cái chết .phải được xét hỏi “ba mặt một lời” để vãn hồi sự câu thông cần thiết giữa hai vợ chồng. Chứng quả đã dôi vầng nhật nguyệt. Cung nước chi lo luỵ đến nàng. Có được hạnh phúc đã là một điều khó khăn. đến số phận con người. Và cũng như Rokujo trong Nguyên thị vật ngữ. Thực chất là Vũ Nương đã bị bức tử. hay Chen Cai trong Cái bóng. ra bến Hoàng Giang ngửa mặt lên trời mà than rằng . Sự im lặng và khinh bạc của chàng Trương đã đẩy nàng Vũ đến cực điểm bi phẫn.. tắt sóng lặng câm. vũ phu của đàn ông và luật lệ phong kiến hà khắc dung túng cho sự độc ác. nàng đã trắng tay. Và điều quan trọng hơn hết để có được hạnh phúc là phải thực sự hiểu được nhau. Trước kia. Cái chết ấy là sự đầu hàng số phận nhưng cũng là lời tố cáo thói ghen tuông ích kỉ. nhưng vẫn là nguồn động viên. cả thời gian dài. giờ như một kênh thông báo vô hiệu hóa. dẫu câm lặng. an ủi nàng sống. Đó là tất cả ý nghĩa mà chúng ta có thể nhận ra được từ : Chuyện người con gái Nam Xương. Giải oan chẳng mấy lọ đàn tràng... nhưng giữ hạnh phúc cho được lâu bền lại càng là một điều khó khăn hơn. vậy nên. Dẫu bóng câm lặng. tâm sức chắt chiu để vun đắp gìn giữ cái gia đình bé nhỏ đã trở nên hoàn toàn vô nghĩa.. tôn trọng lẫn nhau và tránh xa những ngộ nhận đáng tiếc. Không ai hỏi đến. Thế nhưng. "Hãy quan tâm đến thân phận người phụ nữ. sự im lặng của chồng nay đẩy nàng đến quyết định quyên sinh. sự hồ đồ. nhìn bóng mình thiếp tưởng dáng ai trên tường. .. "Nghi ngút đầu ghềnh toả khói hương. bơ vơ. Qua đây bàn bạc mà chơi vậy. Đản. nàng vò võ với một chiếc bóng. nhân chứng cuối cùng.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful