Phân tích bài thơ "Nói với con" của Y Phương (Nguồn Lê Bá Duy

)
wwwkimson | 18 December, 2010 20:00 Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Trùng Khánh - Cao Bằng ,thấm nhuần những tinh hoa, cái đẹp của dân tộc Tày , Y Phương (1948) là một nhà thơ tiêu biểu cho các dân tộc miền núi ."Thơ Y Phương như một bức tranh thổ cẩm đan dệt nhiều màu sắc khác nhau ,phong phú và đa dạng ,nhưng trong đó có một màu sắc chủ đạo ,âm điệu chính là bản sắc dân tộc rất đậm nét và độc đáo .Nét độc đáo đó nằm ở cả nội dung và hình thức .Với Y Phương ,thơ của dân tộc Tày nói riêng và thơ Việt Nam nói chung có thêm một giọng điệu mới ,một phong cách mới "( Từ điển tác giả ,tác phẩm văn học Việt Nam ). Đi từ đề tài quen thuộc :tình cảm cha con ,phụ tử thiêng liêng ,nhưng với Y Phương ,trong làng thơ Việt Nam đã có thêm một lối đi ,1 giai điệu mới . Khác với "Chiếc lược ngà ",tình cha con được đặt trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh ,tình cha con trong bài thơ được thể hiện qua lời tâm tình của người cha .Người cha đã bộc lộ lòng yêu thương con qua ước mong con sống xứng đáng ,phát huy truyền thống của,gia đình , quê hương. Mượn lời người cha nói với con về tình yêu thương của cha mẹ ,sự đùm bọc của quê hương với con ,nhà thơ đã gợi về nguồn sinh dưỡng trong mỗi người chúng ta .Mở đầu bài thơ là khung cảnh gia đình ấm cúng ,đầy ắp tiếng nói cười .Mười một câu thơ như tràn đầy những đầm ấm ,yên vui của tình cảm gia đình ,tình cảm quê hương : "Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ caì nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời ." Một mái nhà có mẹ có cha và con hạnh phúc vì được sống hạnh phúc trong tình yêu thương .Cha mẹ đã dìu dắt ,nâng đỡ con từ những bướcđi đầu tiên ,đã tìm thấy niềm vui từ con .Hơn thế nữa ,con còn được sinh ra ,lớn lên trong tình yêu thương ,vẻ đẹp của "đồng mình ".

"Người đồng mình" yêu lắm con ơi !" Lao động tuy vất vả nhưng cuộc sống của "người đồng mình"tươi vui, mà rất ngọt ngào . Dáng vẻ tuy thô sơ , công việc tuy nặng nhọc (đan lờ , ken vách ) nhưng tâm hồn "người đồng mình "lãng mạn biết bao nhiêu :Họ làm một cách nghệ thuật những công việc của mình (cài nan hoa ,câu hát ) .Con thật hạnh phúc vì con được sống giữa những con người như vậy -- những con người khéo tay ,yêu thiên nhiên ,yêu lao động, lạc quan và nhân hậu .Thiên nhiên đồng mình cũng rất đẹp : Rừng núi quê hương thơ mộng đã dành cho con những gì tinh tuý nhất (hoa ) ,đã nuôi dưỡng con về cả tâm hồn ,lối sống ,"tấm lòng ". Và từng ngày ,con đã lớn lên ...có cha mẹ nâng đón và mong chờ ,có thiên nhiên thơ mộng, có cuộc sống lao động gắn bó .Con đã trưởng thành trong nghĩa tình của quê hương như vậy đó . Nói với con những điều đó ,cha mong cho con hiểu những tình cảm cội nguồn đã sinh dưỡng con ,để con yêu cuộc sống hơn . Dặn dò con về quê hương ,về "đồng mình ", cha càng muốn con phải khắc cốt ghi xương nơi mình đã sống ,đã trưởng thành . Cuộc sống của "người đồng mình " vất vả ,gian nan "thương lắm con ơi ": "Sống trên đá ..đá gập ghềnh / Sống trong thung ..thung nghèo đói ../Lên thác xuống ghềnh ..cực nhọc .." Nhưng tự hào lắm con ơi ,người đồng mình đã,đang và sẽ luôn sống đẹp .Họ có sức sống mạnh mẽ :vất vả nhưng khoáng đạt ,gắn bó với quê hương .Họ " ko chê ,ko lo "gian khổ, mà vẫn sống tràn đầy "như sông như suối " .Họ mộc mạc,chân chất nhưng giàu ý chí ,niềm tin ,mong xây dựng quê hương tốt đẹp hơn : "Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục ". Sự đối lập giữa bên ngoài :"thô sơ da thịt" nhưng bên trong ko hề nhỏ bé về tâm hồn ,người đồng mình có ý chí tự làm chủ cuộc sống của mình. Qua "sự liên tưởng phong phú sáng tạo "tự đục đá kê cao quê hương ",người đồng mình là những con người lao động cần cù ,có nghị lực ,niềm tin ,mà tầm vóc ,nỗi buồn ,chí hướng của họ là cái cao ,xa chiều kích của trái đất (Cao đo nỗi buồn /Xa nuôi chí lớn ) .Họ giữ gìn bản sắc dân tộc mà vẫn làm rạng rỡ quê hương như vậy bởi họ yêu quê hương sâu nặng và luôn lấy quê hương làm chỗ dựa tinh thần .Người cha muốn con yêu là yêu những điều đó , yêu những đức tính cao đẹp của người đồng mình . Cả đoạn thơ như âm vang trong những lời tự hào ,sự gắn bó và tình yêu tha thiết của người cha về quê hương .Nó như trở thành một hành khúc mạnh mẽ ngợi ca quê hương .Và ,lời nhắc nhở của người cha với con chính là một nốt nhấn kết lại bản hành khúc của quê hương : "Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường

Ko bao giờ được nhỏ bé Nghe con ". Cho con thấy tình yêu thương ,niềm tin tưởng của cha ,người cha mong con biết sống sao cho tốt ,cho xứng đáng với tình cảm của cha .Cho con hiểu cuộc sống của người đồng mình ,người cha muốn con cảm thương với những khó khăn ,vất vả để khao khát đi xây dựng quê hương .Ca ngợi những đức tính cao đẹp của người đồng mình ,cha đã truyền cho con vẻ đẹp sức mạnh của truyền thống quê hương ,mong con sống có tình nghĩa ,biết chấp nhận gian khó ,vươn lên bằng ý chí của mình ,vững vàng trên đường đời. Điều lớn lao nhất mà người cha muốn truyền cho con chính là lòng tự hào với quê hương và niềm tự tin khi bước vào đời .Nói với con mà chính là cha đã trao tặng cho con .Cha đã vun đắp cho con những tình cảm tốt đẹp , cho con một hành trang quý và đã sẵn sàng tung cánh cho con bay đi khắp mọi nơi . Bài thơ ko dài với 28 câu thơ tự do ,có câu 2 chữ ,có câu 10 chữ ,tất cả bay theo cảm xúc tự nhiên ,dạt dào của ý thơ .Giọng thơ tha thiết ,trìu mến . Ngọt ngào làm sao từng tiếng nhắc nhở ,dặn dò " yêu lắm con ơi ", "thương lắm con ơi " ,"Con ơi ..nghe con !" .Đẹp làm sao các hình ảnh thơ vừa cụ thể, mộc mạc,cô đọng mà vừa phong phú ,sinh động,giàu chất thơ."Rừng cho hoa / Con đương cho những tấm lòng ...".Những đặc sắc về nghệ thuật cộng hưởng hài hoà với những cung bậc tình cảm khác nhau của cha đã tạo nên dư âm sâu lắng cho bài thơ .Tiếng thơ trong "Nói với con " là tiếng lòng của Y Phương ,tiếng lòng về tình yêu và niềm tự hào đối với quê hương ,dân tộc . Tiếng cha nói với con hay chính là lời trao gửi thế hệ vậy ! * Xưa nay tình mẫu tử là đề tài phong phú cho thơ ca. Nhưng những bài thơ về tình cha con thì có lẽ khá ít. Bài thơ "Nói với con" cuả Y Phương là 1 trong những tác phẩm hiếm hoi đó. Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình êm ấm, tình quê hương tha thiết, ngọt ngào và ngợi ca truyền thống nghĩa tình, sức sống mạnh mẽ của người dân tộc miền núi. Cảm nhận đầu tiêntrong lời cha nói là hình ảnh con lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ, sự đùm bọc, che chở của người đồng mình, của quê hương. Bài thơ mở ra với khung cảnh gia đình ấm cúng, đầy ấp giọng nói tiếng cười: Chân phải.... ....tiếng cười. Khung cảnh ấy đẹp như 1 bức tranh: hình ảnh em bé ngây thơ lẫm chẫm tập đi, bi bô tập nói trong vòng tay, trong tình yêu thương, chăm sóc, nâng niu của cha mẹ; hình ảnh cha mẹ giang rộng vòng tay, chăm chút từng bước đi, từng bước đi, từng nụ cười, tiếng nói của con. Gia đình chính là cái nôi êm ái, tổ ấm để con sống, lớn khôn và trường

thành trong niềm yêu thương con cái. Đó là không khí thường thấy trong các gia đình hạnh phúc. Nhưng cách diễn đạt ở đay có nét độc đáo riêng cảu người miền núi: nói bằng hình ảnh cụ thể. Điệp ngữ "bước tới", trong tình cảm người cha, ko khỏi niềm sung sướng, tự hào. Không chỉ có gia đình, con còn lớn lên, trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong quê hường sâu nặng nghĩa tình: Người đồng mình yêu lắm con ơi ...........tấm lòng Một cách nói rất riêng, rất ngộ : "người đồng mình", là người miền mình, người vùng mình, là những người cùng sống trên 1 miền đất, cùng quê hương, cùng 1 dân tộc. Đó là cách nói mộc mạc, mang túnh địa phương của dân tộc Tày nhưng giàu sức biểu cảm, Tác giả vận dụng lối diễn đạt của người dân tộc miền núi để xây dựng hình ảnh thơ. Những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc đều được diễn tả trực tiếp bằng hình ảnh. Đan lờ để bắt cá, dưói bàn tay của người Tày, những nan trúc, nan tre đã trở thành "nan hoa". Vách nhà ko chỉ ken bằng gỗ mà còn đc ken bằng "câu hát". Rừng đâu chỉ cho nhìu gỗ quý, lâm sản mà còn cho hoa. Ba đông từ "đan", "cài", "ken" còn thể hiện sự đoàn kết, gắn bó cảu quê hương. Lao động đã đem đến cho con bao điều tốt đẹp, "người đồng mình" và quê hương ấp ủ, nuôi sống con trong tình thương yuê, trong tình đoàn kết buôn làng. Và con đường đâu chỉ để đi mà nó còn cho "những tấm lòng" nhân hậu, bao dung, nghĩa tình. Con đường đó là hình bóng thân thuôc của quê hương, còn in dấu những bước chân đi xuôi ngược, làm ăn sinh sống của buôn làng, nên nó mang 1 ý nghĩa thật to lớn trong quá trình khôn lớn của con. Sung sứong nhìn con khôn lớn, nha thơ suy ngẫm về tình làng bản quê nhà, về cội nguồn hạnh phúc: Cha mẹ ... ....trên đời Không chỉ gọi cho con về nguồn sinh dưỡng, cha còn nói với con về những đức tính cao đẹp của "người đồng mình" và ước mơ của cha về con. Đó là lòng yêu lao động, hăng say lao động với cả tấm lòng. Đó là sức sống bền bỉ mạnh mẽ vượt wa mọi khó khăn, gian khổ. Người đồng mình thương lắm con ơi ...........Không lo cực nhọc Trước hết đó là tình thương yêu, đùm bọc nhau. Cách nói mộc mạc mà chứa đựng bao ân tình rất cảm động đó được lặp đi lặp lai như một điệp khúc trong bài ca. Chính tình thưong đó là sức mạnh để "người đồng mình" vượt wa bao gian khổ cuộc đời. Những câu thơ ngắn, đối xứng nhau "cao đo nỗi buồn xa nuôi chí lớn" diễn tả thật mạnh mẽ chí khí của "người đồng mình": sống vất vả, nghèo đói, cực nhọc, lam lũ nhưng có chí lớn, luôn yêu quý tự hào, gắn bó với quê hương. Đó là phẩm chất thứ hai. Thứ ba, về cách sống, người cha muốn giáo dục con sống phải có nghĩa tình, chung thủy với quê hương, bit chấp nhận vượt wa gian nan, thử thách bằng ý chí và niềm tin của mình. Không chê bai, phản bội quê hưong : "không chê...không chê....không lo" dù quê

Đoạn thơ rất dồi dào nhạc điệu. Hai tiếng ấy nghe sao mà thân thương trìu mến wá. điệp cấu trúc câu và nhịp thơ rất linh họat . lực lượng thanh niên xung phong có một vai trò hết sức quan trọng: tham gia mở đường. với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống. dặn dò con cần tự tin. có sự góp mặt của một "binh chủng" đặc biệt: Thanh niên xung phong.hương còn nghèo. vừa là lời dặn dò nhắc nhở ý chí tình của nhười cha đối với đứa con thân yêu.. . nhỏ bé. áo chàm. với cảm xúc. người cha nhấn mạnh truyền thống của người đồng mình: Người đồng mình thô sơ da thịt . Để nhắc nhở giáo dục con. ko bao giờ được sống tầm thường. kỳ vọng. tuy "thô sơ da thịt". nhưng ko hề nhỏ bé về tâm hồn.. hồn nhiên. một phong cách miền núi với ngôn ngữ "thổ cẩm" rất độc đáo. có tác dụng truyền cảm manh mẽ. Viết về Trường Sơn. Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng. lời thơ giản dị. điệp ngữ. gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống. cuộc sống mộc mạc thiếu thốn. Bài thơ có giọng điệu nhò nhẹ. 2010 20:03 1. chắc nịch mà lay độg. ca ngợi truyền thống cần cù. phá bom. chân tình và rất mới lạ trong phong cách.. còn vất vả. lúc vươn dài. khi rút ngắn. không thể thiếu hình ảnh các cô gái thanh niên xung phong . mạnh mẽ "như sông như suối-lên thác xuống ghềnh-ko lo cực nhọc". đoàn xe ra trận. lưu truyền và bảo vệ phong tục tốt đẹp của mình biết tự hào với truyền thống quê hương..bởi chiếm số đông trong lực lượng này là nữ thanh niên. Lời cha nói với con mà cũng là lời dạy con về bài học đạo lý làm người. thấm thía.. ý chí nghị lực và đặc biệt là khát vọng xây dựng quê hương. ích kỷ..Nghe con Truyền thống ấy thật đáng tự hào. bảo đảm cho con đường huyết mạch ấy luôn được thông suốt cho những đoàn quân. Trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại nối liền Bắc . Phân tích "Những ngôi sao xa xôi" của Lê Minh Khuê (Lê Bá Duy) wwwkimson | 18 December. sức sống mạnh mẽ của quê hưong và dân tộc mình. vững bước trên đường đời. ăn mặc giản dị.Nam. san lấp hố bom. tạo nên bởi điệp từ. Hai tiếng "nghe con" kết thúc bài thơ với tấm lòng thương yêu. Trong đội ngũ cả dân tộc ra trận thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Qua đó... Họ xây dựng quê hương bằng chính sức lực và sự bền bỉ của mình: "tự đục đá kê cao quê hương". Bài thơ giúp ta hiểu thêm sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của 1 dân tộc miền núi. tư duy rất riêng. "Người đòng mình sống khoáng đạt. Văn học thời kỳ kháng chiến chống Mỹ đã ghi lại được nhiều hình ảnh đẹp. Họ sáng tạo. khăn piêu.

truyện được kể tập trung vào sự kiện một lần phá bom của tổ trinh sát.nhân vật xưng tôi.hố bom). cao cả của các cô gái thanh niên xung phong. đó là nghệ thuật trần thuật và miêu tả tâm lý nhân vật. Đó là mạch truyện được triển khai theo dòng tâm trạng của nhân vật kể chuyện. cô gái thanh niên xung phong). Đồng thời. chân thực và sinh động vào loại hình tượng nhân vật khá quen thuộc ấy của văn học một thời. Sự lựa chọn vai kể như trên đi liền với một đặc điểm nữa trong nghệ thuật trần thuật của truyện. Truyện kể về cuộc sống và công việc thường ngày của một tổ trinh sát mặt đường gồm ba cô gái thanh niên xung phong tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn. trong thơ Phạm Tiến Duật (Trường Sơn Đông .. Gửi em.Trường Sơn Tây. Lâm Thị Mỹ Dạ (Khoảng trời . dưới chân cao điểm. đánh dấu vị trí các trái bom chưa nổ và phá bom. Nhưng điều gì làm nên sức hấp dẫn riêng của truyện ngắn này. truyện ngắn của Đỗ Chu (Ráng đỏ). háo hức trước một cơn mưa đá đến bất chợt giữa vùng trọng điểm. Nguyễn Đình Thi (Lá đỏ). 3. đo khối lượng đất đá phải san lấp do bom địch gây ra. mơ mộng và đặc biệt là rất gắn bó. vì người viết phải thực sự am hiểu nhân vật của mình và có khả năng hóa thân cao độ vào nhân vật xưng tôi trong truyện.. Lựa chọn cách kể như vậy. thậm chí đã nhập vai nhân vật Phương Định một cách thuần thục. Truyện được trần thuật theo ngôi thứ nhất . Riêng ở phần cuối. và đoạn kết là cảnh các cô gái hồn nhiên. Họ ở trong một cái hang. đó là kiểu cốt truyện tâm lý. tiểu thuyết của Đào Vũ (Con đường mòn ấy). Công việc của họ hết sức nguy hiểm vì thường xuyên phải chạy trên cao điểm. Cuộc sống của ba cô gái ở nơi trọng điểm giữa chiến trường dù khắc nghiệt và nguy hiểm nhưng vẫn có những niềm vui hồn nhiên của tuổi trẻ. tách xa đơn vị. rồi Nho bị thương. mọi hình ảnh và sự kiện. những giây phút thanh thản. yêu thương nhau trong tình đồng đội dù mỗi người một cá tính. cũng là một nhân vật chính. Phương Định. mà thường đan xen giữa hiện tại và hồi tưởng quá khứ. Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom. giữa ban ngày và máy bay địch có thể ập đến bất cứ lúc nào. Nhưng lựa chọn cách trần thuật này cũng là một thử thách không dễ với tác giả. Có thể coi. con người ở nơi trọng điểm ác liệt của chiến tranh sẽ được hiện lên qua cái nhìn và thái độ của chính người trong cuộc. không theo trình tự thời gian sự kiện. truyện Những ngôi sao xa xôi đã làm nổi bật chủ nghĩa anh hùng và vẻ đẹp tâm hồn của thế hệ trẻ Việt Nam trong hoàn cảnh chiến tranh. và cũng là đóng góp riêng của tác giả? Theo tôi. Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê góp thêm những chân dung đẹp. . bởi vì nhà văn đã từng sống cuộc sống của những thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn. Cũng như nhiều tác phẩm văn học thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.chân thực. Tác giả Lê Minh Khuê có thể làm được điều đó. cách kể ấy cũng tạo thuận lợi để tác giả miêu tả thế giới nội tâm nhân vật qua những độc thoại nội tâm. 2.

Định thích ngắm mình trong gương. Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải là chuyện chơi. Phương Định là cô gái hồn nhiên. truyện đã có một thứ ngôn ngữ và giọng điệu rất phù hợp với nhân vật. nhưng vẫn rất tự nhiên. không hề lên gân. nhưng chưa dành riêng tình cảm cho một ai. và đó chính là thành công của tác giả trong xây dựng nhân vật. Thường cứ thuộc một điệu nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát. tình đồng đội gắn bó. còn chị Thao lớn tuổi hơn nên những mơ ước và dự định về tương lai cũng thiết thực hơn. Trong ba người thì Nho và Phương Định trẻ hơn nên cũng hồn nhiên và giàu mơ mộng. qua cái giọng bình thản pha một chút hóm hỉnh. Mối hiểm nguy và sự căng thẳng luôn phải đối mặt với cái chết đã được các cô gái cảm nhận với sự bình tĩnh. không chút sợ hãi. nhất là các anh lính để ý và có thiện cảm. Ở nơi trọng điểm ác liệt. một cái cổ cao. Chúng ta nhớ đến chi tiết về cô thanh niên xung phong trong thơ Phạm Tiến Duật: Em ở Thạch Kim sao lại đùa anh nói là Thạch Nhọn. hay mơ mộng và thích hát (Tôi mê hát. Cô biết mình được nhiều người. Lời tôi bịa lộn xộn mà ngớ . nhưng ở cô vẫn không mất đi sự hồn nhiên. Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: "Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!". Người tổ trưởng ấy chiến đấu rất dũng cảm. chỉ huy rất kiên cường nhưng lại rất sợ khi phải nhìn thấy máu và còn sợ cả vắt nữa. loại câu kể xen với câu tả và cách diễn đạt rất gần với khẩu ngữ. Cô tự đánh giá: Tôi là con gái Hà Nội. đồng thời cũng là nhân vật trung tâm của truyện. Phương Định nhạy cảm và quan tâm đến hình thức của mình. tâm hồn trong sáng và nhiều mơ mộng. 4. tỏ ra kín đáo giữa đám đông. Nho và Thao. Điều đó làm cô thấy vui và cả tự hào. tưởng như là kiêu kỳ. ngay cả trong hoàn cảnh chiến trường (Nho thích thêu thùa. Ba cô gái từ những miền quê khác nhau đến với con đường Trường Sơn. Truyện có ba nhân vật: Phương Định. Nhạy cảm. ngồi bó gối mơ mộng và hát). yêu thương nhau. hai bím tóc dày tương đối mềm. kiêu hãnh như đài hoa loa kèn. cao giọng. nhiều mơ ước. dễ vui mà cũng dễ trầm tư. nhưng cô lại không hay biểu lộ tình cảm của mình. hàng ngày giáp mặt với hiểm nguy và cái chết. Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom. Cái miệng em ngoa cho chúng bạn cười giòn. lòng dũng cảm không sợ hy sinh. Ví dụ đây là lời nhân vật Phương Định kể về công việc của các cô: Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày. chị Thao chăm chép bài hát. Thần chết là một tay không thích đùa. Đấy đúng là ngôn ngữ của tuổi trẻ ở giữa chiến trường. tại một vùng trọng điểm ác liệt và ở họ đều hình thành những phẩm chất chung của người chiến sĩ thanh niên xung phong: Tinh thần trách nhiệm cao đối với nhiệm vụ. Ba cô gái có nhiều nét giống nhau và họ là một tập thể nhỏ rất gắn bó.Thống nhất với sự lựa chọn vai kể như trên. nhạy cảm. Ở họ còn có những nét chung của các cô gái trẻ: dễ xúc cảm. Phương Định là nhân vật kể chuyện. Nhưng mỗi nhân vật vẫn là một cá tính. chiến đấu dũng cảm.. Cũng như các cô gái mới lớn. tôi là một cô gái khá. Nói một cách khiêm tốn. hay mơ mộng. Truyện thường dùng các câu ngắn. Họ cũng thích làm đẹp cho cuộc sống của mình..

Nó vừa là niềm khao khát. Tâm lý nhân vật Phương Định trong một lần phá bom đã được miêu tả rất cụ thể. Thích Ca-chiu-sa của Hồng quân Liên Xô. Tôi thích nhiều bài. mà lại là một trận mưa đá. Phương Định là con gái Hà Nội vào chiến trường. vô tư của tuổi trẻ và gợi về những kỷ niệm tuổi thơ với những trận mưa nơi thành phố quê . Các anh ấy không thích kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước đi. tôi không sợ nữa. thì bất chợt một cơn mưa kéo đến. thậm chí một ngày có thể phải phá tới năm quả bom. Đoạn kết truyện cũng là một sáng tạo rất thành công của tác giả. ý nghĩ dù chỉ thoáng qua trong giây lát. Từ khung cảnh và không khí chứa đầy sự căng thẳng đến cảm giác là các anh cao xạ ở trên kia đang dõi theo từng động tác. Những bài hành khúc bộ đội hay hát trên những ngả đường mặt trận. Những kỷ niệm ấy luôn sống lại trong cô ngay giữa chiến trường dữ dội. Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói. một căn buồng nhỏ ở một đường phố yên tĩnh trong những ngày thanh bình trước chiến tranh ở thành phố của mình. thở phào. Tôi sẽ không đi khom. Mặc dù đã rất quen công việc nguy hiểm này. Tiếp đó là cảm giác căng thẳng chờ đợi tiếng nổ của quả bom.. lời tự bạch một cách tự nhiên như lời trò chuyện với bạn đọc . tim đập bất chấp cả nhịp điệu. Sau một trận chiến đấu của ba cô gái để phá bốn quả bom giữa vùng trọng điểm. Một dấu hiệu chẳng lành.. tinh tế đến từng cảm giác. kề sát với cái chết im lìm và bất ngờ. Cô có một thời học sinh hồn nhiên. để rồi lòng dũng cảm ở cô như được kích thích bởi sự tự trọng: Tôi đến gần quả bom. dịu dàng. Thần kinh căng như chão. Cơn mưa ấy làm dịu cả bầu không khí ngột ngạt ở bên ngoài hang và cũng làm dịu mát tâm hồn ba côn gái sau những căng thẳng của một trận chiến đấu. Thích ngồi bó gối mơ màng). Có thể nổ bây giờ. vô tư bên người mẹ. không khí bàng hoàng. Tôi thích dân ca quan họ mềm mại. Rồi khi xong việc. (Để đỡ dài. Tâm lý nhân vật Phương Định được bộc lộ qua những lời kể. khốc liệt của chiến trường. Nhưng nhất định sẽ nổ. có thể chốc nữa. máy bay đang ầm ì xa dần. hồi hộp và cả sự lo lắng khi Nho bị sập hầm.ngẩn đến tôi cũng ngạc nhiên. chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. từng cảm giác của con người như cũng trở nên sắc nhọn hơn: Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom. Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng. Một tiếng động sắc đến gai người cứa vào da thịt tôi. căng thẳng. Đây là cảm giác của một người chạy trên cao điểm giữa ban ngày và giữa những loạt bom của máy bay địch. bị thương. vừa làm dịu mát tâm hồn trong hoàn cảnh căng thẳng. nhưng mỗi lần vẫn là một thử thách với thần kinh cho đến từng cảm giác. Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình. Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm. văn bản truyện đưa vào sách giáo khoa đã lược đi nhiều đoạn hồi tưởng của nhân vật). quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa. Ở bên quả bom. chạy về hang. đôi khi bò ra mà cười một mình.một kiểu độc thoại nội tâm đơn giản. cử chỉ của mình. nó đánh thức dậy sự hồn nhiên.

Những ngôi sao lấp lánh một thứ ánh sáng không rực rỡ mà sáng trong. tưởng như xa mà lại rất gần. Đến đây thì người đọc đã cảm nhận được trọn vẹn vẻ đẹp của Những ngôi sao xa xôi .vẻ đẹp của chủ nghĩa anh hùng và tâm hồn trong sáng của những cô gái thanh niên xung phong ở nơi trọng điểm ác liệt trên đường Trường Sơn.hương. cũng là tiêu biểu cho vẻ đẹp của cả thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. .

tạo thành một không gian có chiều sâu. từ gần đến xa.. . Thân bài : 1. b. Cảm nhận của nhân vật Nhĩ về vẻ đẹp thiên nhiên : buổi sáng đầu thu được nhìn từ khung cửa sổ căn phòng mình : .Rồi cái bãi bồi bên kia sông hiện ra .. Không gian và những cảm xúc ấy vốn quen thuộc.Cảnh vật được miêu tả theo tầm nhìn của Nhĩ. Hàng loạt những truyện ngắn trăn trở. Một buổi sáng đầu thu.. tác giả : Nguyễn Minh Châu.Nơi gần gũi mà cả đời Nhĩ dù đã đi khắp mọi nơi trên trái đát lại chưa bao giờ đi tới đó..Giới thiệu khái quát tác phẩm. gần gũi nhưng lại rất mới mẻ với Nhĩ.để rồi cuối cùng nhận ra cái quy luật đầy nghịch lý của đời người : con người ta trên ường đời thật khó tránh khỏi được những cái điều vòng vèo hoặc chùng chình. Mở bài : . với nước con sông Hông một màu đỏ nhạt.. Nhà văn đã từng bước khám phá cái thế giới nội tâm ở mỗi con người trong những tình huống đầy mâu thuẫn và nghịch lý mà Bến quê là một truyện ngắn xuất sắc trong tập truyện ngắn cùng tên được xuất bản năm 1985. DÀN Ý CHI TIẾT : I. mang tính trải nghiệm sâu sắc có ý nghĩa tổng kết về cuộc đời của một con người : Nhĩ mắc bệnh hiểm nghèo.. Cảm nhận về Liên : . 2010 20:05 Đề : Phân tích truyện ngắn "Bến quê" của Nguyễn Minh Châu. bốn năm trước khi nhà văn từ giã cõi đời. tưởng như lần đầu tiên anh cảm nhận được tất cả vẻ đẹp và sự giàu có của nó. đất trời lúc giao mùa với hoa bằng lăng tím thẫm. rộng : từ những bông hoa bằng lăng ngay phía ngoài cửa sổ đến con sông Hồng với màu đỏ nhạt lúc đã vào thu. Những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ trên giường bệnh : a. . phải nhờ vào sự chăm sóc của vợ con. Tóm tắt truyện: Cốt truyện thật đơn giản nhưng mang tính triết lý. II.Tất cả đều được cảm nhận bằng những cảm xúc tinh tế. từ cửa sổ nhìn ra. nằm liệt giường. đến vòm trời và sau cùng là bãi bồi bên kia sông.Phân tích truyện ngắn "Bến quê" của Nguyễn Minh Châu wwwkimson | 18 December... day dứt đã ra đời và đã một thời gây xôn xao dư luận : từ Bức tranh mở đường cho sự đổi mới văn học vào những năm đầu của thập kỷ 80 ở thế kỷ trước cho đến Phiên chợ Giát là tác phẩm cuối cùng viết trên giường bệnh.. * Đoạn văn mở bài : Nguyễn Minh Châu là cây bút xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại.Giới thiệu tác phẩm : Bến quê .Nhĩ khao khát được một lần đặt chân lê cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa sổ nhà mình . 2..

lần đầu tiên Nhĩ nhận ra vẻ đẹp của cảnh vật bình dị và gần gũi xung quanh mình. gần gũi.. Điều khao khát ấy chính là sự thức tỉnh về những giá trị bền vững. tâm hồn Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo và chịu đựng hy sinh từ bao đời xưa. và cùng với sự thức tỉnh ấy thường là những ân hận xót xa . + Hành động kỳ quặc của Nhĩ cuối truyện khi thấy con đò ngang vừa chạm mũi vào bờ đất bên này sông. Từ hoàn cảnh của mình.Nhĩ đã tìm thấy được nơi nương tựa là gia đình trong những ngày này".y như đang khẩn thiết ra hiệu cho một người nào đó. sự tần tảo và đức hy sinh thầm lặng của vợ. Anh không trách đứa con trai bởi giống như anh ngày trước."nó đã thấy có gì hấp dẫn ở bên kia sông đâu". bình thường mà sâu xa của đời sống . Không nên sa vào những cái vòng vèo. từ đứa con trai. với con người "đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên trái đất như Nhĩ. "cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa nhà mình" lại là "một chân trời gần gũi mà lại xa lắc vì chưa hề bao giờ đi đến". Nhân vật Nhĩ là nhân vật tư tưởng.biểu hiện sự nôn nóng thúc giục cậu con trai hãy mau lên kẻo lỡ chuyến đò càng tô đậm niềm khao khát của anh. Sự thức nhận này chỉ đến được với người ta ở cái độ đã từng trải. và cũng chính nhờ có điều đó mà sau những ngày tháng bôn tẩu tìm kiếm. giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát khoát . để rồi có thể lỡ chuyến đò ngang duy nhất trong ngày.. Nhĩ đã chiêm nghiệm được cái quy luật phổ biến của đời người :"con người ta trên đường đời thật khó tránh được những cái vòng vèo hoặc chùng chình ". .". thằng con trai anh cũng không hiểu được niềm khao khát của cha nó.. một loại nhân vật nổi lên trong sáng tác của Nguyễn Minh Châu giai đoạn sau 1975. c.. Nhĩ đã thu hết tàn lực dồn vào một cử chỉ có vẻ kỳ quặc :" Anh đang cố thu nhặt hết mọi chút sức lực cuối cùng còn sót lại để đu mình nhô người ra ngoài. đã thấm thía những sướng vui và cay đắng . nhất là lúc còn trẻ. + Lại càng trớ trêu hơn nữa khi anh nhờ thằng con trai thựchiện ước muốn của mình.Xây dựng nhân vật tư tưởng. bền vững. nên làm một cách miễn cưỡng và ròi bị cuốn hút vào trò chơi hấp dẫn nó gặp trên đường đi. 3. Và trớ trêu thay. Nhĩ mới thực sự thấu hiểu với lòng biết ơn sâu sắc người vợ của mình :"cũng như cánh bãi bồi đang nằm phơi mình bên kia.Khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông : + Buổi sáng hôm ấy. Anh đang nôn nóng thúc giục cậu con trai hãy mau kẻo lỡ chuyến đò duy nhất trong ngày. khi con người còn lao theo nhữgn ham muốn xa vời. hướng tới những giá trị đích thực giản dị. Nhĩ khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông. cảm nhận "những ngón tay gầy guộc âu yếm vuốt ve bên vai" và Nhĩ nhận ra tất cả tình yêu thương.Lần đầu tiên Nhĩ "để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá".những giá trị thường bị người ta lãng quên. Cảm nhận về bản thân : .. Nghệ thuật truyện : . vô tình. Chính trong những ngày cuối đời. chùng chình trên đường đời dứt ra khỏi.

nhà văn đã dựng lên một "Bến quê" mang ý nghĩa triết lí.Cách xây dựng tình huống nghịch lý.Miêu tả tâm lý tinh tế. bị liệt toàn thân. mang đầy trải nghiệm về một đời người. Bãi bồi. . hầu như mọi hình ảnh đều mang hai lớp nghĩa : nghĩa thực và ý nghĩa biểu tượng.Nhà văn đã gửi gắm qua nhân vật nhiều điều quan sát. Có lẽ sẽ chẳng ai . Chính bằng ngòi bút ấy. khi cơn lũ đầu nguồn dồn về.Trần thuật theo dòng tâm trạng của nhân vật. vòng vèo mà trên đường đời người ta khó tránh khỏi. III. . bài viết thứ 2 Bước ra khỏi chiến tranh. Một đặc điểm nổi bật trong nghệ thuật truyện : Sáng tạo hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng . . khung cảnh thiên nhiên : là vẻ đẹp của đời sống trong những cái gần gũi. ta bắt gặp như vô tình cái bãng hình nhà văn Nguyễn Minh Châu. . Nhưng trong cách cảm. ngòi bút Nguyễn Minh Châu vẫn chứa đựng những khám phá mới mẻ. tiếng những tảng đất lở ởû bờ sông bên này. Đi hầu hết khắp nơi trên thế giới. Đứa con trai của Nhĩ đã sa vào một đám chơi phá cờ thế trên lề đường : sự chùng chình. Ông như một ngôi sao băng vút qua bầu trời.Hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng. . vẫn mang cái nhìn từng trải chắc chắn của con người đã tôi luyện qua lò lửa chiến tranh. cách nghĩ của ông trong "Bến quê" là có cơ sở hợp với tính nhân văn và đáp ứng được yêu cầu thời đại. Trong Bến quê. mỗi người lính có một ngã rẽ riêng để trở về với cuộc đời thường nhật. thân thuộc. không thể đi đâu được. Tiếc thay cái chết đã đến khi sức sáng tạo của nhà văn đang tràn đầy. tính nhân văn sâu sắc. đổ ụp vào trong giấc ngủ của Nhĩ lúc gần sáng :Sự sống của nhân vật Nhĩ đã ở vào những ngày cuối cùng. sâu sắc. đầy hứa hẹn. triết lý đã được chuyển hoá vào trong đời sống nội tâm của nhân vật. suy ngẫm. Kết bài : . Nhân vật không bị biến thành cái loa phát ngôn cho tác giả. bến sông. Những chiêm nghiệm. Trong vô vàn cái bãng lặng lẽ trở về ấy. sáng loà rồi tan biến vào cõi vĩnh hằng nhưng với di sản văn học ông để laiï cho đời. làm cho những ai yêu mến Nguyễn Minh Châu bỗng cảm thấy hụt hẫng tiếc nuối. bình dị. khi tư tưởng nghệ thuật của ông đã trở nên sâu sắc. * Đoạn văn kết bài : Có thể ở đâu đó những điều cảm nhận của Nguyễn Minh Châu chưa phải đã đạt đến độ khái quát sâu sắc. Trở về lặng lẽ.Tác phẩm mang tính hiện đại. Bông hoa bằng lăng cuối mùa . tiếp tục tìm tòi lặng lẽ. triết lý về cuộc đời và con người. đặc biệt là với truyện ngắn Bến quê cũng đáng để cho chúng ta tự hào và đủ để an ủi linh hồn ông ở thế giới bên kia. với diễn biến tâm trạng .Nguyễn Minh Châu là nhà văn đi được xa nhất trên con đường đổi mới văn học. Hành động và cử chỉ của Nhĩ :thức tỉnh con người.

Cũng như nhiều tác phẩm của mình. tự nhích người di chuyển vài chục phân trên tấm nệm khó bằng bay nửa vòng Trái Đất. có chút gì đó se sẽ xót xa. tư tưởng. ước muốn. những nghịch lí vượt khỏi dự định. Có ngờ đâu cả cuộc đời Nhĩ đã từng in gót khắp năm châu mà chưa tùng một lần đặt chân lên cái bờ sông trước mặt mình. ngay trước khung cửa sổ. miền đất cuộc đời anh mãi mãi chẳng thể đặt chân lên.gấp lại trang sách "Bến quê" mà không cảm thấy một nỗi buồn bồi hồi. "Cả một vùng phù sa lâu đời của bãi bồi ở bên kia sông Hồng. gần một năm nay căn bệnh quái ác đã cột chặt lấy anh vào giường bệnh. Liệt toàn thân.sà vào đám cờ phá thế ven đường và m¬ ước cháy bỏng đến cuối cuộc đời anh mới chiêm nghiệm ra tắt vụt trong vô vọng. §ã có lần anh nhận ra trong một dòng suy nghĩ hài hước cái hoàn cảnh không biết phải gọi là bi kịch hay hài kịch của bản thân:"Nhĩ nhận thấy hoàn cảnh của mình thật buồn cười. Nghịch lí cuộc đời. Nhĩ đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên Trái Đất. còn đôi bàn tay người vợ tần tảo dường như là đôi bàn tay người mẹ thủa nào. sinh hoạt chủ yếu nhờ vào sự giúp đỡ của Liên. nhưng là một nghịch lí con người đã quên bẵng bấy lâu."Suốt cuộc đời. Có chút gì đó se sẽ buồn. sự hiểu biết và cả toan tính của con người. ân hận nhưng những cảm nhận sâu sắc về vẻ đẹp bình dị. Chiếc giường bệnh dường như là chiếc nôi. Mở đầu trang truyện. lúc này đang phô ra trước cửa sổ gian gác nhà Nhĩ một thứ màu vàng thau xen lẫn với màu xanh non-Những sắc màu quen thuộc quá. y như một đứa bé mới đẻ đang toa toét cười với tất cả. gần gũi của quê hương thì vẫn còn lắng đọng mãi mãi trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người đọc chúng ta. trong "Bến quê". anh có nhiều thời gian hơn để suy ngẫm và chiªm nghiệm về cuộc đời trong những ngày tháng đã qua. Nhĩ nhận ra vẻ đẹp của cái bãi bồi bên kia s«ng Hồng. Như một định mệnh. tận hưởng sự thích thú được chăm sóc và chơi với" Đó là nghịch lí hay số mệnh? Đã là số mệnh sao lại phũ phàng đến thế?Có lẽ nào nghịch lí cuộc đời đã nhiều lần bắt anh day dứt thế chăng? Trong những ngày như thế. vẫn sắp đặt một ®ịnh mệnh để Tuấn. Và số mệnh lại một lần nữa cất cao tiếng nói. Nguyễn Minh Châu đã khai thác rất thành công tình huống truyện mang đầy nghịch lí. vẫn là nghịch lí. bất chấp lời khẩn khoản tha thiết nhất của Nhĩ. vẫn hiện về trong miªn man kí ức. Anh giờ đây dâu có khác một đứa trẻ là mấy. Vậy mà. dưới ngòi bút tài hoa là thứ công cụ đắc lực nhất. bằng tổng kết qua biết bao trải nghiệm con người mới nhận ra triết lí mà cuộc đời nào rồi .con anh. xúc động trào dâng. như da thịt. hình ảnh Nhĩ -nhân vật chínhhiện lên trong hoàn cảnh thật đángthương. Bằng suy ngẫm. hơi thở của đất màu mỡ". Đó có lẽ cũng là một nhận thức về cuộc đời mà nhà văn lặng lẽ gửi vào tình huống mang nghịch lí phũ phàng với cái tâm hồn khắc khoải trong những ngày tháng cuối cuộc sống và số phận con người chứa đầy những ngẫu nhiên. thể hiện một chiều sâu triết lí. Có lẽ những nghịch lí ấy.

Sáng đầu thu hiện lên trong không gian gần xa như một bức tranh lên cái thần của cảnh sắc.. Nhĩ đã thấu hiểu sự vất vả. bởi vì đó là lần đầu tiên anh say sưa chiêm ngưỡng nó. sau bao ngày in gót khắp năm châu. là người vợ tần tảo giàu đức hi sinh. Nó là tâm điÓm cũng là cái thần sắc của bức tranh. yêu tha thiết sự giàu có. chan chứa trải nghiệm. hiền lành đã quen thuộc bấy lâu. Chỉ có những vẻ đẹp gần gũi thiêng liêng là có thể cho ta chỗ dựa. số phận đã cướp đoạt khỏi tay anh. Ngòi bút Nguyễn Minh Châu đã tạo nên một sức hút mạnh mẽ khi xây dựng nhân vật Nhĩ mang những tình cảm. Nhưng khi tình yêu ấy chớm nở. Đó là những b«ng hoa bằng lăng nở muộn sắc đang phai giữa không gian vời vợi trong vắt của bầu trời. "Lần đầu tiên Nhĩ để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá" đó cũng là lần đầu tiên nỗi buồn về gia đình quặn lên trong anh. Nhĩ say sưa chiêm ngưỡng vẻ đẹp đến kì lạ áy.. Cay đắng nào bằng khi nhận ra cảnh vật kia. suy ngẫm sâu sắc. đơn sơ. con người đã ngàn lần phô ra trước mắt. đó là cái bãi bồi bên kia s«ng. về ý nghĩa của những điều ta chiêm nghiệm được từ cuộc sống và cuộc đời mỗi con người. bước trên đường đời khó tránh khỏi những vòng vèo. đến lúc này anh mới thấm thía. Anh có thời gian để ngắm nhìn nó nhưng thời gian để bước đi. chiều sâu của bãi bồi ngay trước khung cửa sổ. cũng là lúc con người Nhĩ nhận ra nó đã nhen lên trong vô vọng. trìu mến hơn tất cả những gì anh đã từng được biết. ngạc nhiên đến thích thú. "Bến quê" được viết theo cách nhìn và tâm trạng của nhân vật Nhĩ. thiên nhiên như đẹp hơn. xót xa tê tái. trên đôi tay gầy gò. triết lí về đời người. trong cái dòng chảy của suy ngẫm và tình cảm mới xuất hiện nơi Nhĩ.cũng phải đón nhận : Con người ta. Cái nghèo khó của gia đình không giấu được qua mảnh vá trên chiếc áo Liên đang mặc. đỏ nhàn nhạt màu nước phù sa. Nắng soi lên dòng s«ng uốn lượn mềm mại. Với Nhĩ. Trong câu nói của anh với Liên có sự bỏ lửng như sự tắc nghẽn của tâm hồn. dù chỉ cách đôi bờ ngầu đỏ của con song quen thuộc mãi mãi là miền đất xa lắc. Anh thấy nó đẹp đến kì lạ. say sưa khám phá cái ẩn mình bên trong lớp vỏ gần gũi. soi lên cái chiều rộng. gần gũi mà vô cùng mới mẻ của thiên nhhiên. Những ngày cuối cuộc đời. nó mang màu sắc và chiều sâu nội tâm rất chủ quan của cá nhân nhân vật trữ tình. hi sinh thầm lặng của người vợ hiền thảo. nâng cho ta tiếp bước trên đường đời. Cũng phải thôi. Đến với nó chỉ là giấc mơ xa vời tầm tay. giữa những cảnh vật. Có lẽ anh đã yêu. chiêm ngưỡng trong sự bất ngờ. chiếu vào cuộc đời Nhĩ cái nhìn gần gũi. của trái tim: . chùng chình cuộc sống giăng ra trước lối. Nếu thiên nhiên khiến Nhĩ say mê và thất vọng thì những người thân gợi lên trong anh nỗi buỗn xen lẫn những mặc cảm. đây là những phút cuối cùng anh được sống thanh thản giữa quê hương.

them khát khám phá chân trời mới nhưng con tàu đi tới thì đã mãi mãi ở lại với biển khơi. không ít lần Nhĩ mang trong lòng những suy ngẫm. Cuộc đời Liên từ khi sống với anh cũng đâu có khác trước. héo hắt dần. Cảm giác về cái chết treo lơ lửng dường như thôi thúc cái khát khao trong anh cháy bỏng hơn. giàu đức hi sinh.. những trải . mãi mãi trọn vẹn nguyên phẩm chất: :Cũng như cánh bãi bồi đang nằm phơi mình bên kia . Trong có dường như còn chứa chan cả mồ hôi. Mơ ước rồi cũng là vô vọng."Suốt đời anh chỉ làm em khổ tâm. lặng lẽ của vợ. Rất nhiều. gấp gáp hơn trước khi những đốm tàn của ngọn lửa sự sống tắt lịm hẳn. Đó là sự thương cảm với cuộc đời tần tảo. trong tâm hồn Nhĩ cháy lên một cái gì đó mơ hồ như một dự cảm. khi đã nhận ra vẻ đẹp rất đỡi bình dị gần gũi của cảnh vật. Nhà văn Giắc Lân-đơn từng viết: "Thiên nhiên có nhiều cái nhắc nhở con người về cái chết". đến khi khát khao thì anh không thể cất bước để tiến về miền đất ấy nữa. "Một đời người đàn bà trên những bậc gỗ mòn lõm". cứa cả vào long vợ. những tảng đất đổ oà vào giấc ngủ. Anh như một nhà thám hiểm. Những ngày cuối cùng này anh chỉ có một khát khao duy nhất: được đặt chân lên bờ đất phía bên kia sông. Dường như bằng trực giác Nhĩ đã nhận ra thời gian của đời mình chẳng còn bao lâu nữa. Có lẽ anh cũng hiểu rằng màu sắc của những chùm bằng lăng bỗng trở nên đậm sắcc hơn. vì nó là lưỡi dao cứa vào long anh.mà em vẫn nín thinh" Nhĩ không nói mà cũng không dám nói. Ở nơi anh trào dâng bao xúc cảm. là người vợ tần tảo. Nhĩ không dám nói điều đó. chuẩn bị cho sự đứt lìa khỏi cuộc sống. chúng cũng như cuộc đời anh. Với Nhĩ có lẽ cũng vậy thôi. một cái gì đó cháy bỏng như một khát khao. cái bãi bồi ngay bên kia thôi chưa một lần anh đặt bàn chân tới. Cái ngắt quãng ấy là bao vất vả. Vào cái buổi sáng đầu thu ấy. Nó âm thầm như cái âm điệu câm lặng của dấu ba chấm.Cái tưởng chừng dễ dàng nhất người ta thường hay bỏ qua và rồi sau này lại phải hối tiếc về điều đó. Qua những lời dịu dàng của Liên anh đã hiểu tình yêu Liên dành cho mình nhưng điều đó càng khiến anh day dứt vì trách nhiệm của người chồng. tâm hồn Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo và chịu đựng hi sinh từ bao đời xưa". Đó là sự xúc động khi anh tìm được cho mình nơi nương tựa là gia đình. Tuy khoảng trời kia chỉ cách ô cửa sổ của Nhĩ thôi nhưng dường như mãi mãi xa vô cùng tận. người cha chưa bao giờ trọn ven. Đến khi mơ ước. Câu hỏi anh bất chợt hỏi vợ như một sự tính toán thời gian vể cái ngày anh biết chắc sẽ đến nay mai. Anh là trụ cột của gia đình mà chưa một lần anh làm cho gia đình ấy được sung sướng. Có lẽ trong những lần khắc khoải hướng ánh mắt sang bãi bồi bên kia song. nước mắt đắng cay Liên đã nuốt thầm.Mới đây thôi anh đã khám phá ra cái vẻ đẹp diệu kì của cái bên kia song. rất nhiều nơi xa xăm Nhĩ đã bước chân qua vậy mà..Một miền đất của trù phú và mơ ước. tàn tạ. khó khăn Liên lặng lẽ gánh vác để lo cho gia đình. đã chịu đựng.

Chỉ có anh. Với anh đó phải chăng là niềm hạnh phúc cuối cùng anh có thể hưởng trước khi nhắm mắt xuôi tay. Nhĩ dã cố hết sức để thúc giục đứa con giúp anh hoàn thành nốt cái khát khao còn dang dở. Khao khát tìm đến những giá trị gần gũi nhưng đích thực trong cuộc sống. "giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát khoát y như đang khẩn thiết ra hiệu cho ai đó". Anh đành gửi gắm tất cả tình cảm. vừa run lẩy bẩy. nó hàm chứa những giá trị biểu tượng vô cùng thiêng liêng. Đó cũng là chân lí cuộc đời. một giá trị tinh thần thiêng liêng anh đã rút ra trong những ngày cuối cùng trước khi giã từ cuộc sống. Nhĩ không thể đặt chân lên con đò đưa đến khát khao. Anh giữ trọn trong tâm hồn khao khát và ước mơ. Tuấn đâu có thể hiểu được ý nghĩa thiêng liêng chứa trong ước muốn của cha. bến bờ ấy cũng có thể là bến đậu quê hương. Người ta chưa đủ chin chắn để nhận ra vẻ đẹp thưc sự. tất cả niềm tin vào Tuấn. chùng chình chúng tax a vào để . Thu hết mọi sức tàn Nhĩ bấu chặt vả mười đầu ngón tay vào cái hậu cửa sổ. phần cuộc mà mỗi con người đều muốn khám phá dù biết rằng nó là không giới hạn.nghiệm về chính bản thân. như một nhà thám hiểm chậm rãi bước khoan thai trên cái bãi bồi trước khung cửa sổ. những giá trị bình dị giản đơn kia. Nhĩ đã hi cọng. chỉ có ai không do dự. không chậm chạp dềnh dàng mới có thể bước vững vàng đi tới phía trưoiức. nơi quê hương mà con người bồng bột với nhiều ham muốn thời trai trẻ đã bỏ qua. anh hiểu ở cái tuổi như Tuấn. Nhĩ đã cố hết sức để gửi đến mọi người lời nhắn nhủ thức tỉnh. Cậu sà vào ván cờ phá thế trên đường tự nhiên như cách con người vướng phải những cám dỗ trong cuộc sống. Ngay khi đó con đò ước mơ cập bến. Chỉ có anh mới hiểu nó ý nghĩa đến nhường nào với mỗi con người trong cuộc sống. chùng chình. như chính quê hương. anh dường như đang níu giữ cho mình một cái gì đó? Có thể là niềm hạnh phúc nhỏ nhoi mà tha thiết kia chăng? Hay đó còn là một lẽ sống. Tiếng nện dép ra bờ xa dần mang theo bao háo hức của tâm hồn người cha tội nghiệp. Nó là một sự thức tỉnh có xen niềm ân hận và nỗi xót xa. bến đậu cuộc đời. Nhĩ đã phát hiện chân lí ấy để rồi hồi hộp và say mê chờ đợi được khám phá nó trong tấm gương cuộc đời. bến đậu của những giá trị tinh thần gẫn gũi mà ý nghĩa. bến song. cảm xúc mới thấy yêu thấy quý. Nhĩ đang đu mình ra ngoài. Nhưng ở đời người ta khó tránh khỏi những điều vòng vèo. Hành động cuối cùng của giấc mơ. thoát khỏi sự vòng vèo. giản dị gắn bó như chính gia đình. Cánh buồn chỉ một lần duy nhất qua song. Bến bờ ấy cũng có thể làcuộc đời chưa đi tới. Đường đời cũng như thế. vẻ đẹp vẹn nguyên cả trong những nét tiêu sơ của cuộc đời. Cái bờ bên kia không dừng lại ở ý nghĩa hiện thực nữa. Nhĩ không trách Tuấn. đã nếm trải rất nhiều tình cảm. đã tưởng tượng thấy Tuấn. đã từng trải. Niềm ân hận và xót xa khi con người đã nhận thức được quy luật khắc nghiệt của cuộc đời. đã đi qua rất nhiều phương trời. Anh đã từng một thời như Tuấn. nhờ Tuấn giúp anh đặt chân lên cái bên kia song ước mơ. con đò như một phần vẻ của cuộc sống. một niềm hạnh phúc giản đơn chiêm nghiệm từ cả cuộc đời. Bãi bồi. đơn sơ. Nhưng kìa.

hẳn thiết tha lắm. hẳn sẽ có những khoảng lặng trầm lắng chứa cả cay đắng lẫn giọt nước mắt sót xa. để tô điểm them cho cuộc đời mỗi chúng ta. Mot cuộc đời đã có những tháng ngày vất vả. qua "Bến quê". Đáng quý trọng biết bao một trái tim như thế. Suy nghĩ ấy hẳn sâu sắc lắm. cuộc đời chung và đáp lại những công hiến to lớn như thế? . Nguyễn Minh châu đã gửi gắm trải nghiệm ấy đến cả cuộc đời. Có lẽ. một trái tim chỉ biết tìm cái đẹp. cái hay tô điểm cho cuộc đời chung của chúng ta. Nó chứa trong biểu tượng nhung cũng đẹp. nhọc nhằn giữa dòng đời bon chen.hướng đến những giá trị đích thực mà gần gũi trong cuộc sống. Lời nhắn nhủ của Nhĩ cũng có thể là lời cuối cùng của cuộc đời anh. cũng gần gũi như chinh cuộc đời. Bằng trái tim đầy xúc cảm của một nhà văn. đến tất cả mọi người như để thưc tỉnh. Nó thiêng liêng như cô đúc cả cuộc đời con người vậy. Tại sao chúng ta không thể song đẹp hơn nữa. Sẽ chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi Nguyễn Minh châu hoá thân vò nhân vật để nhắn nhủ những lời tha thiết chân thành đến như thế. Một cuộc đờia đã trải qua mưa bom bão đạn chiến tranh. như để nhắc nhơ con người về tình cảm đẹp đẽ nhất. Nguyễn Minh Châu đã gửi gắm những suy ngẫm là trải nghiệm của cả cuộc đời.

Bài thơ hay trong chùm thơ đạt giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969 . III. tinh nghịch. dạt dào sức sống.Kết hợp giữa hiện thực hào hùng với cảm hứng lãng mạn cách mạng. 3. "Bài thơ về tiểu . . 2.1970. không mui không đèn. nhưng giàu nghệ thuật. giàu suy tưởng..Bài thơ hay trong chùm thơ đạt giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969 .1970. khoẻ. nhạc điệu linh hoạt. Kết bài : . giàu tình đồng chí đồng đội của những người chiến sĩ lái xe. tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật. 2010 20:07 Đề : Phân tích "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật. . Ngôn ngữ thơ mộc mạc như lời nói hàng ngày. đặc sắc với nhãn tự trái tim.Mà lòng phơi phới dậy tương lai"(Tố Hữu). vui tươi. lạc quan.. Phạm Tiến Duật có giọng thơ mang chất lính. . Bút pháp hiện thực. Trên những chiếc xe bị bom đạn ác liệt của kẻ thù tàn phá.Bài thơ tái hiện hành trình gian khổ nhưng rất anh hùng của các chiến sĩ vận tải đoàn 559 trên tuyến lửa Trường Sơn những năm chống Mỹ.Hoàn cảnh sáng tác : năm 1969. Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ nhà thơ trẻ những năm chống Mỹ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước . thống nhất đất nước. tinh nghịch vui tươi. Mở bài : . thùng xe bị xước. tính cách dũng cảm. tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật. Từ hình ảnh những chiếc xe không kính độc đáo.. có chút ngang tàng của chất lính. nhịp điệu. không còn kính chắn gió. như văn xuôi.Hoàn cảnh sáng tác : năm 1969. . DÀN Ý CHI TIẾT : I.Phân tích "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật (Thầy Lê Bá Duy) wwwkimson | 18 December.Lời thơ giàu suy tưởng. . bài thơ khắc hoạ vẻ đẹp hình ảnh. trong cuộc chiến đấu gian khổ của những chiến sĩ lái xe đường Trường Sơn thời chống Mỹ. DÀN Ý : I. quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ để giải phóng miền Nam.các chiến sĩ lái xe vẫn hiên ngang. II. trong cuộc chiến đấu gian khổ của những chiến sĩ lái xe đường Trường Sơn thời chống Mỹ. yêu nước. Mở bài : . âm hưởng sử thi chặng đường 30 năm chống xâm lược của dân tộc 1945 . tả thực không cường điệu không mỹ lệ hóa. câu thơ cuối toả sáng chủ đề. bất chấp gian khổ hy sinh.Giọng điệu sôi nổi.1975. Thân bài : 1.

thùng xe có xước.Hai chữ bài thơ nói lên cách khai thác hiện thực : không phải chỉ viết về những chiếc xe không kính. Vẻ đẹp của hình ảnh người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn: . Trường Sơn Tây" : Anh lên xe. không có mui xe. hiểm nguy : Không có kính. II. ừ thì có bụi Bụi phun tóc trắng như người già .Tư thế ung dung mà hiên ngang : + Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất. Cái độc đáo dã bộc lộ ngay từ nhan đề bài thơ . chất thơ rất đẹp từ hình ảnh ấy. trời đổ cơn mưa Cái gạt nước xua đi nỗi nhớ.Không có kính. + Điệp từ "nhìn" như một niềm sảng khoái bất tận . nhìn trời. Thân bài : 1. Truyện Kiều . ."Không có kính không phải vì xe không có kính" : câu thơ như một câu văn xuôi. chỉ viết về hiện thực khốc liệt của chiến tranh mà chủ yếu khai thác chất thơ vút lên từ hiện thực ấy. 2. "nhìn thẳng" :hiên ngang. giọng thơ thản nhiên .Thái độ bất chấp gian khổ. . nhìn thẳng. . qua cảm nhận của tác giả trở thành hình ảnh lãng mạn.Nguyễn Du) Tế Hanh trong bài Quê hương tả con thuyền rất lãng mạn :Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã Phăng mái chèo. không có đèn. + Diễn tả cụ thể cảm giác của người lính lái xe : Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái. . 3. "lãng mạn hoá" và thường mang ý nghĩa tượng trưng hơn tả thực : Đùng đùng gió giục mây vần Một xe trong cõi hồng trần như bay (chiếc xe đưa Thuý Kiều ra đi với Mã Giám Sinh .Nguyên nhân : "Bom giật. bom rung kính vỡ đi rồi" . Ấn tượng thực. Sáng tạo độc đáo nhất là hình ảnh những chiếc xe không kính : . + Hình ảnh những chiếc xe không kính là hình ảnh thực. chất thơ của tuổi trẻ Việt Nam vượt lên những khắc nghiệt của chiến tranh.Hình ảnh thơ lạ : + Hình ảnh xe cộ tàu thuyền đi vào trong thơ thường là được "mỹ lệ hoá".đội không kính" (trong chùm thơ được giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969-1970) được Phạm Tiến Duật viết năm 1969 là bài thơ tự do mang phong cách đó. mạnh mẽ vượt trường giang Chính Phạm Tiến Duật trong bài thơ "Trường Sơn Đông.

ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay.. "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" là một bài thơ đặc sắc tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật cũng như một số tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Lửa đèn. .Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.. Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước : Chỉ cần trong xe có một trái tim.. chất lính của bài thơ bắt nguồn từ tâm hồn phơi phới của thế hệ chiến sĩ Việt Nam thời chống Mỹ mà chính nhà thơ đã sống. Hình ảnh bầu trời xanh phơi phới một niềm lạc quan. ta rất giàu dũng khí Sống chẳng cúi đầu.. lái trăm cây số nữa Mưa ngừng. rồi xe không có đèn Không có mui xe. ta lại hoá anh hùng Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo III. bài thơ đã khắc hoạ. bất chấp. Không có kính. gió lùa mau khô thôi + "Không có kính. giữa bên ngoài và bên trong. ừ thì. nhẹ nhàng. + Sức mạnh để chiếc xe băng mình ra trận chính là sức mạnh của trái tim người lính. + Niềm vui . Từ sự giản dị của ngôn từ. chết vẫn ung dung Giặc muốn ta nô lệ. Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây.. yêu đời. giữa cái không có và cái có. đã trải nghiệm. sự linh hoạt của nhạc điệu. * Liên hệ thơ Tố Hữu : Tố Hữu đã ca ngợi : Thiếu tất cả.Chất giọng trẻ. thùng xe có xước. thống nhất Tổ quốc.Điều làm nên sức mạnh để người lính vượt qua khó khăn chính là tình yêu nước.Phong cách thơ Phạm Tiến Duật. lại đi. sự sáng tạo của hình ảnh chi tiết. + Nghệ thuật tương phản giữa vật chất và tinh thần. .."chưa cần . Nhớ.. tôn vính vẻ đẹp phẩm giá . là ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam.Đánh giá bài thơ."điệp khúc tạo nên giọng điệu ngang tàng. lạc quan của người lính : Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy "Lại đi. trời xanh thêm" :câu thơ với năm thanh bằng và điệp ngữ lại đi tạo âm điệu thanh thản. thống nhất Tổ quốc : Không có kính. Kết bài : .. một trái tim nồng nàn tình yêu nước và sôi trào ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam.

họ có cảm giác mạnh mẽ khi phải đối mặt trực tiếp với thiên nhiên bên ngoài. khoẻ.1975. mới lạ. hình ảnh xe cộ trong chiến tranh đi vào thơ ca thường được mỹ lệ hoá. Xưa nay. Phạm Tiến Duật đã ghi nhận. giải thích về "những chiếc xe không kính" thật đơn giản. Hìmh ảnh những chiếc xe không kính không hiếm trong chiến tranh chống Mỹ trên đường Trường Sơn lửa đạn nhưng phải là một chiến sĩ. nhưng chính cái thực đã làm người suy nghĩ. Với bút pháp hiện thực như bút pháp miêu tả "anh bộ đội cụ Hồ thời chống Pháp" của Chính Hữu trong bài Đồng chí (1948). tự nhiên : Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi Bom đạn ác liệt của chiến tranh đã tàn phá làm những chiếc xe ban đầu vốn tốt. Những câu thơ nhịp điệu nhanh mà vẫn nhịp nhàng đều đặn khiến . nhìn thẳng. Trong buồng lái không kính chắn gió. tượng trưng ước lệ chứ không được miêu tả cụ thể. Đó là những con người trẻ trung. dạt dào sức sống. thùng xe bị xước. thực tế đến trần trụi như cách tả của Phạm Tiến Duật. nhìn trời.Mà lòng phơi phới dậy tương lai"(Tố Hữu). so sánh và điệp ngữ : Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất. coi thường gian khổ. trực tiếp sẵn sàng chiến đấu cùng những người lính lái xe thì nhà thơ mới phát hiện được chất thơ của hình ảnh ấy để đưa vào thơ ca một cách sáng tạo. Phạm Tiến Duật có giọng thơ mang chất lính. Mở đầu bài thơ là hình ảnh những chiếc xe không kính chắn gió . nghệ thuật. tư thế ung dung. Những cảm giác ấy được nhà thơ ghi nhận tinh tế sống động qua những hình ảnh thơ nhân hoá. tinh nghịch vui tươi. hình dung mức độ ác liệt của chiến tranh. bom đạn giặc Mỹ. không cường điệu mà tả thực.hình ảnh có sức hấp dẫn đặc biệt vì nó chân thực. mới trở thành hư hỏng : không còn kính chắn gió. Mục đích miêu tả những chiếc xe không kính là nhằm ca ngợi những chiến sĩ lái xe. không mui không đèn. Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái.con người. hoà nhập với cảm hứng lãng mạn cách mạng và âm hưởng sử thi hào hùng của văn học Việt Nam trong ba mươi năm chống xâm lược 1945 . BÀI VIẾT THAM KHẢO : Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ nhà thơ trẻ những năm chống Mỹ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước . giàu suy tưởng. "Bài thơ về tiểu đội không kính" (trong chùm thơ được giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969-1970) được Phạm Tiến Duật viết năm 1969 là bài thơ tự do mang phong cách đó. độc đáo. một nghệ sĩ tâm hồn nhạy cảm. hy sinh. Không tô vẽ.

Những khoảnh khắc của chiến tranh. hình ảnh. Thế giới bên ngoài ùa vào buồng lái với tốc độ chóng mặt tạo những cảm giác đột ngột cho người lái. trước kẻ thù mà trái lại "tiếng hát át tiếng bom". con đường chiến đấu. cảm xúc mà các chiến sĩ lái xe trực tiếp nhìn thấy. giữa sống chết. tính ngang tàng thể hiện rõ nét trong thơ. Yêu đời. gió lùa khô. tiếng cười sảng khoái của họ làm quên đi những nguy hiểm. . lý tưởng đã gắn bó nhau như ruột thịt. họ xem đây là cơ hội để thử thách sức mạnh ý chí. cảm nhận đã biểu hiện thái độ bình tĩnh thản nhiên trước những nguy hiểm của chiến tranh. tự tin. bất chấp gian khổ. Các chiến sĩ lái xe không hề lùi bước trước gian khổ. lời nói thường ngày thể hiện hình ảnh đẹp. Những câu thơ lặp cấu trúc tự nhiên như văn xuôi. ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay. Tất cả sự vật. gợi cảm. đồng đội keo sơn gắn bó là phẩm chất của người lính. ừ thì có bụi. mau thôi."con đường" đến cả "sao trời". Hình ảnh "những cánh chim sa. "Trời xanh thêm" vì lòng người luôn có niềm tin về một ngày mai chiến thắng. Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi. Các anh nhìn thấy từ "gió". lại đi trời xanh thêm. Tình đồng chí.người đọc liên tưởng đến nhịp bánh xe trên đường ra trận. gia đình : Những chiếc xe từ trong bom rơi Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi. vì có ung dung thì mới thấy đầy đủ như thế. con đường cách mạng. Hình ảnh "con đường chạy thẳng vào tim" gợi liên tưởng về con đường ra mặt trận. Hiên ngang. những người lính trẻ từ những miền quê khác nhau nhưng cùng một nhiệm vụ. lái trăm cây số nữa Mưa ngừng. Câu thơ "nhìn nhau mặt lấm cười ha ha" biểu lộ sâu sắc sự lạc quan ấy. Không có kính. những người lính lái xe luôn lạc quan tin tưởng chiến thắng. phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha. "cánh chim". Những người lính lái xe hiên ngang. có tính cách ngang tàng: Không có kính. Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa. Phạm Tiến Duật từng là thành viên của đoàn 559 vận tải chiến đấu ở Trường Sơn nên chất lính. ùa vào buồng lái" thật sinh động. "Trời xanh thêm" vì lòng người phơi phới say mê trước những chặng đường đã đi và đang đến.

Bốn dòng thơ dựng hai hình ảnh đối lập đầy kịch tính.. có lòng yêu nước sâu sắc. gốc rễ anh hùng của mỗi người cầm lái tích tụ. Cội nguồn sức mạnh của cả đoàn xe. cảm hứng và suy tưởng vừa bay bổng vừa sâu sắc để hoàn thiện bức chân dung tuyệt vời của những chiến sĩ vận tải Trường Sơn. Hai câu đầu dồn dập những mất mát khó khăn do quân thù gieo xuống. trôi chảy. mà nhạc điệu hình ảnh rất đẹp. hoà nhập với cảm hứng lãng mạn cách mạng và âm hưởng . kiên cường. ta lại hoá anh hùng Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" là một bài thơ đặc sắc tiêu biểu cho phong cách thơ Phạm Tiến Duật cũng như một số tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Lửa đèn. bài thơ đã khắc hoạ. thùng xe có xước Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: Chỉ cần trong xe có một trái tim. cả bài thơ là hình ảnh "trong xe có một trái tim" .. vì cuộc chiến đấu giành độc lập. Thiếu phương tiện vật chất nhưng những chiến sĩ vận tải Đoàn 559 vẫn hoàn thành vẻ vang nhiệm vụ. Hai câu cuối âm điệu đối chọi lại. hình ảnh đậm nét. nêu cao phẩm chất con người Việt Nam anh hùng như Tố Hữu đã ca ngợi : Thiếu tất cả. lạc quan. quyết thắng. ta rất giàu dũng khí Sống chẳng cúi đầu. Lòng yêu nước là một động lực tạo cho họ ý chí quyết tâm giải phóng miền Nam. không mui. rất thơ. toả sáng vẻ đẹp của hình tượng nhân vật trong bài thơ. bất ngờ thú vị. Chói ngời. sự linh hoạt của nhạc điệu. trẻ trung sôi nổi.. Có thể cả bài thơ hay nhất là câu cuối. sự sáng tạo của hình ảnh chi tiết.Chất giọng trẻ. lạc quan. tôn vính vẻ đẹp phẩm giá con người. công cụ mà là con người giàu ý chí. "con mắt của thơ". thùng xe bị xước . giàu tình đồng chí đồng đội.dũng cảm. Aån sau ý nghĩa câu thơ "chỉ cần trong xe có một trái tim" là chân lý của thời đại chúng ta :sức mạnh quyết định. đánh bại giặc Mỹ và tay sai để thống nhất Tổ quốc : Không có kính rồi xe không có đèn Không có mui xe. Hai dòng thơ ngắt làm bốn khúc "không có kính/ rồi xe không có đèn / Không có mui xe / thùng xe có xước" như bốn chặng gập ghềnh.. toả sáng khổ thơ. Điệp ngữ "không có" nhắc lại ba lần như nhân lên những thử thách khốc liệt. Nhớ. Từ sự giản dị của ngôn từ. đã trải nghiệm. do đường trường gây ra : xe không kính. chiến thắng không phải là vũ khí. chứa chan tình yêu nước này. vượt lên bom đạn. chất lính của bài thơ bắt nguồn từ tâm hồn phơi phới của thế hệ chiến sĩ Việt Nam thời chống Mỹ mà chính nhà thơ đã sống. Khổ thơ cuối cùng vẫn giọng thơ mộc mạc. Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây. làm bật lên chủ đề. khúc khuỷu.. Đoàn xe đã chiến thắng. chết vẫn ung dung Giặc muốn ta nô lệ. anh hùng. hăm hở hướng ra tiền tuyến lớn với tình cảm thiêng liêng "vì miền Nam". thống nhất cho cả nước. đầy chông gai bom đạn. không đèn. kết đọng ở "trái tim" gan góc.

1975.sử thi hào hùng của văn học Việt Nam trong ba mươi năm chống xâm lược 1945 . .

bao đời nay luôn có sự đua ganh giữa hồn thơ với hồn tạo vật. 1977 . một tiền đề nữa. Chỉ cần điểm sơ qua những tín hiệu từng được hồn thơ từ cổ chí kim nắm bắt trong những thi ảnh không thôi. cũng khó đủ giấy mực rồi. Con người cùng Tạo vật thảy đều nhạy cảm. chỉ điểm qua những thi tứ nổi bật dành cho nhịp chuyển mùa thôi.Sang thu" của Hữu Thỉnh wwwkimson | 19 December. tôi sẽ không nấn ná làm cái việc rút tỉa những thi ảnh và thi tứ tiêu biểu về thời điểm nhạy cảm ấy của thơ ca các thời.. 2010 11:34 Mùa thu quả nhiên là mùa nhạy cảm bậc nhất trong năm.. chắc cũng không xuể. cái thời điểm mà sự nhạy cảm của hồn tạo vật luôn thách thức với sự nhạy cảm của hồn người vẫn là thời khắc giao mùa chớm thu. Tuy nhiên. nghĩa là không tái hiện lại một truyền thống. Gọn nhẹ hơn. Chả thế mà. bước ngay. những tín hiệu mơ hồ nhất từ những giao chuyển âm thầm trong vạn vật. Mà cùng Hữu Thỉnh. Các kênh cảm giác và cả tâm cảm nữa của mỗi hồn thơ dường như đều được huy động tối đa để nắm bắt những làn sóng. Cho nên. Sang thu Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi Thu.

đến cả những miền chưa từng có mùa thu nữa. Tình trong cảnh. ngay cả "Sách giáo viên" hướng dẫn người dạy khai thác và soạn giảng chừng như cũng " bí" trong việc phân định .Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu). từ hẹp đến rộng. chả chịu rành mạch gì cả. vô tổ chức ? Không hẳn. bao giờ cũng là tình. Về cảnh vật. gió se. sương chùng chình. Cho nên. sông dềnh dàng. cả người khờ khạo nhất cũng phải thấy rằng : thơ thiên nhiên không đơn thuần chỉ có cảnh. đồng hành với mạch cảnh sắc trên đây.. Đến nỗi. và kết lại ở khổ ba với vẻ trầm ngâm(. Cụ thể là mạch cảm nghĩ trước mùa thu. Sau một thoáng ngỡ ngàng ở khổ một (. mưa đã vơi.... Khổ hai lại nghiêng về những cảnh sắc trời mây sông nước đang chuyển mình sang thu. sấm bớt bất ngờ. đấy thay đổi tinh vi. khổ một nghiêng về những tín hiệu mách bảo sự hiện diện đây đó của mùa thu. ba khổ thơ đã được liên kết thành một chỉnh thể nhuần nhị nhờ vào một trật tự khá tự nhiên : từ gần đến xa. chẳng dáng nét thu về. Sấm cũng bớt bất ngờ / trên hàng cây đứng tuổi). với các lớp cảnh càng ngày càng đi vào chiều sâu.. là đến niềm say sưa ở khổ hai (.. Về bố cục. Hình như thu đã về). Thì quanh đi quẩn lại vẫn là thế : hương ổi. từ thấp đến cao. khổ ba lại nghiêng về những biến đổi bên trong các hiện tượng thiên nhiên và tạo vật : Vẫn còn bao nhiêu nắng/Đã vơi dần cơn mưa/Sấm cũng bớt bất ngờ/Trên hàng cây đứng tuổi. nắng vẫn còn. thì hình sắc thu sang. từ ngoài vào trong. với tầm nhìn rộng xa vào bầu trời mặt đất : Sông được lúc dềnh dàng / Chim bắt đầu vội vã/Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu. dù kín hay lộ. là tâm tư của thi sĩ. ai chẳng thấy chính tác giả đã tự chia bài thơ thành ba khổ khúc chiết. thử đi vào cấu trúc của thi phẩm. Từ cấu trúc . hàng cây đứng tuổi.. Cùng với cảnh. đây đổi thay tinh tế. Nhưng về ý tứ ? Xem chừng ý khổ này cứ "dính" vào khổ kia. 1. cảnh trong tình. chim vội vã. nó vừa giành được một chỗ xứng đáng trong chương trình Văn và Tiếng Việt của nhà trường. Trước tiên. Một trật tự hợp lí tự nhiên bao giờ cũng là điều sinh tử để một sản phẩm nghệ thuật hiện ra như một sinh thể ! Nhưng. Hình thái tổ chức của Sang thu đâu dễ nhận diện. Trong khi đó. hương ổi của thi phẩm sẽ phả vào tâm hồn của nhiều thế hệ học trò. còn ý thơ thì vốn thiếu rành mạch. Hay việc chia thành ba khổ thế chỉ hoàn toàn do cảm tính lúc viết của thi sĩ.. Kể từ nay. Như vậy.. Ý đâu có khác gì nhau... nhưng mỗi khổ thơ vẫn nghiêng về một ý. Sự đan xen các mạch này là một khía cạnh phức tạp không thể thiếu của cấu trúc.. dù đậm hay nhạt. từ góc nhìn vườn ngõ : Bỗng nhận ra hương ổi /Phả vào trong gió se /Sương chùng chình qua ngõ /Hình như thu đã về.Tôi mừng cho Hữu Thỉnh và bài thơ. . sẽ được những tâm hồn ấy mang tới bao nẻo thu. Đọc kĩ hơn thì thấy rằng: cùng viết về thiên nhiên lúc giao mùa.

nhiều. Khổ đầu : bất giác.) : hương ổi phả chim vội vã . có vẻ "dính".nhẹ với hệ thống hưng . Có thể xem đó là nét phức điệu trong cảm nhận ngoại giới của hồn thơ Hữu Thỉnh. Cảm nhận của Hữu Thỉnh khác. Chính lúc sông "dềnh dàng" là lúc chim "vội vã". Chúng đan bện với nhau khiến cấu trúc nghệ thuật càng tinh vi phức tạp. là các cấp độ của mạch nghĩ.. Mạch cảm và mạch nghĩ bao giờ cũng song hành và chuyển hoá sang nhau trong cùng một dòng tâm tư . đa phần các thi sĩ nghiêng về vẻ biến suy một chiều của cảnh. chậm. Tương ứng với những cung bậc của mạch cảm. đến điệu tâm hồn Cảm nhận tạo vật lúc sang thu. bề ngoài. Đừng nghĩ thi sĩ cố ý đặt bày hai mạch tương phản nhằm chơi trò lạ hoá. khổ hai : tri giác. Nhịp mạnh bao gồm những động thái. Rõ ràng. nhưng bề sâu.. nhờ lối cảm ấy. khổ ba : suy ngẫm. Toàn cảnh thu trong bước chuyển mùa. vẫn là một kiến trúc ngôn từ với một cấu trúc thật tinh vi. mà đây đó còn cả thế quân bình. thi phẩm là sự đồng hành và hoá thân vào nhau của ba mạch nội dung vừa rõ nét vừa sống động. tiêu trưởng kia lại đan dệt trong nhau khá nhuần nhuyễn tạo nên cái bản giao hưởng gợi cảm của đất trời thu. Có thể nôm na hoá qua sơ đồ sau : Thế đấy. qua phân tích trên đây cũng đủ thấy rằng : một tiếng thơ dù bình dị hồn nhiên thế nào đi nữa. Trái lại là đằng khác ấy chứ ! Rõ ràng. mưa vơi dần.) : sương chùng chình. đâu phải là thiếu rành mạch. Chẳng phải thế sao ? Chẳng phải bao mạch sống đang cần mẫn chuyển lưu trong lòng tạo vật làm nên cõi sống trường cửu này vốn vẫn tương sinh tương khắc như vậy sao ? Và chẳng phải những vận động trái chiều mà cùng hướng vẫn thường đem đến cho sự sống thế quân bình ngay trong lòng mỗi nhịp biến thiên hay sao ? Cho nên. tiếng thơ khá tinh tế của một thi sĩ đương thời : Mướp tàn sen cũng đi tu / Lá tre đã thả một mùa heo may / Con sông không ốm mà gầy / Mắt em chưa tối đã đầy hoàng hôn. sắc thái dương tính (mạnh. Luôn thấy được thế quân bình ngay giữa những biến thiên thì ít bất ngờ chao . thần thái của cảnh thu thường hiện lên qua vẻ tiêu sơ. Ví như bài Thu cảm. 2. Tạm đặt tên là nhịp mạnh và nhịp nhẹ. Nó chính là hiện tượng trái chiều mà cùng hướng ta vẫn thường thấy trong mỗi cuộc đổi thay. nhanh.. . thật thú vị mà cũng thật hiển nhiên là hai nhịp mạnh . không đơn tuyến. ít.. Nhịp nhẹ thì nghiêng về âm tính (êm. sông dềnh dàng.Không chỉ có thế. cấu trúc của thi phẩm này. từ khổ một đến khổ ba..suy. Khi nắng "còn" cũng là khi mưa "vơi".. thì cũng là lúc bắt gặp sương "chùng chình" qua ngõ. đã hiện ra không chỉ có biến thiên. Tôi cho rằng. Vì thế.. một trong những nét đặc sắc của bài Sang thu là có hai hệ thống tín hiệu báo mùa có vẻ phản trái nhau..vẫn còn bao nhiêu nắng. song cả hai đều thuộc về thần thái của mùa thu. Lúc bất giác nhận ra hương ổi "phả" vào trong gió se...

câu thơ bỗng có "cú pháp dính". Hệ thống các từ còn (-hết). tâm thế thi sĩ không còn ngỡ ngàng bất giác như khổ một. chiêm nghiệm. mấy chữ "bớt bất ngờ" như một nút buộc. sẽ thấy rằng đến đây.. lời thơ súc tích hẳn nhờ các làn nghĩa giao nhập ràng néo nhau : sấm bớt gây bất ngờ (sấm đã e cây). có chậm có nhanh. Nhưng cái nhịp luân chuyển chung chi phối vạn vật thì bao giờ cũng khẩn trương và mau lẹ. hình sắc lại gợi. hay cây bớt bị bất ngờ (cây thôi e sấm)? Có lẽ là cả hai. là cây đã trưởng thành. Nhịp luân chuyển ấy dường như đã nhập vào mấy chữ tưởng rất không đâu mà lại thần . khi câu ba nối vào câu kết. vơi (-đầy). Làm xác định cái không xác định.. không thể không thêm vài lời về cách lập tứ dẫn tới kết. rồi thì sông được lúc dềnh dàng. Chẳng thế mà các chi tiết gợi cảm của thi phẩm đã cuốn hút nhiều người yêu thơ. Những hiện tượng riêng lẻ thì gồm cả hai hệ thống tín hiệu trái chiều. Hữu Thỉnh còn tỏ ra tinh hơn nữa trong sự đồng điệu với nhịp chuyển mùa. Nhờ ngữ pháp ấy mà cái ý cương kia liền được giấu kín nhẹm. Nó rõ nhất ở khổ ba : Vẫn còn bao nhiêu nắng /Đã vơi dần cơn mưa /Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. Thế mà thi ảnh lại mới. thậm chí được nhu hoá. nhưng xem chừng. đã ra chiều trầm ngâm với suy ngẫm rồi. Ấy là sự từng trải tăng lên. là lối viết đâu có gì lạ về thi pháp. một chiều tăng kín đáo : Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. Trong thiên nhiên đã vậy. Một cú đảo phách ngoạn mục. làm định dạng cái vốn mơ hồ. Nào những hương ổi phả vào trong gió se.đảo. tức là đã giảm . Ba câu trên : nắng "vẫn còn". Trong cuộc đời cũng thế. Chiêm nghiệm điều gì ? Về một lẽ đời trong hai chiều biến đổi trái nhau. giấu cương sau nhu này : Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi ? Nói đến câu kết kia. Để ý một chút. xem ra. đây là lối kết theo kiểu "đảo phách". bớt (-thêm) bảo rằng thi sĩ đang suy xét. Và. Cả ba nghiêng về chiều giảm. Lớp từ mang sắc thái đong đếm ở đây mách với ta điều đó. thì chiều giảm đột ngột thành chiều tăng. tôi ngờ rằng cảm quan quân bình về đời sống đã ngấm ngầm xui thi sĩ tìm đến cái kết điềm tĩnh trước ba động. khiến đám mây yêu kiều và đỏng đảnh kia có thể vắt nửa mình qua đó mà khoe sắc phô duyên vậy ! Mà đâu chỉ trong quan sát. * Sang thu là bài thơ tinh tế. Đám mây thực thế mà ảo thế ! Cái cách "vắt nửa mình" kia sao mà thi vị ! Có thật chăng một đám mây vốn của mùa hè đang mải mê lấn sân sang mùa thu ? Có mà không có. Có thể nói. thật mà không thật. mà lòng đã nặng hơn. Cứ y như giữa mùa thu và mùa hè vẫn có một lằn ranh làm bằng sợi dây vô hình giăng ra giữa thinh không. ở thi phẩm này. mưa "vơi dần" rõ là giảm . nào sương chùng chình qua ngõ. cái vế sau mới là chốt hạ. say sưa tri giác như khổ hai. sấm "bớt bất ngờ" càng giảm. Bởi đảo mà cứ như không. Điều này khỏi bàn thêm. Mà ấn tượng nhất hẳn phải là cảnh tượng Có đám mây mùa hạ/Vắt nửa mình sang thu. Nhờ lối viết nén. Nhưng. khiến cái vô hình thành hữu hình. thi ảnh nào cũng tài hoa. đúc kết.

trong cách kiệm lời. chưa xa gì hơn một lối nói sinh động về sự vật. Có lẽ như những thước phim về cảnh vật thiên nhiên thì phải hơn.v. anh không chỉ có chiêu này. Đồng thời. tâm trí ta bị trôi theo lời thơ bình đạm. thì mới vỡ lẽ: ồ. Nhưng nếu chỉ có thế thì ý nghĩa của chúng còn lờ mờ. chim vội vã v. Hữu Thỉnh chưa đem đến cái gì mới hơn so với các tiếng thơ thuộc thi đề thu của những người đi trước. cũng chưa phổ được vào đó hơi thở của thời mình. vì ít nhất. ra là phép đối ! Thế là nhuyễn. Ý tưởng Sang thu được gói kín vào thi tứ. giấu người vào cây là bề sâu. Đọc Hữu Thỉnh. Vì nó ở bề nổi của văn bản thơ. những hàm ý kín đáo kia toát lên trước hết từ nghĩa bóng đây đó của các thi ảnh. chuyển động. Sao lại cặp kè ? Thì một trong những chiêu rất Hữu Thỉnh chẳng phải là chế tác thi liệu dân gian bằng thi pháp Đường ư ? Cố nhiên. mà xem ra lại khó thấy : Đường thi. đời sống sang thu và đời người sang thu. đó vẫn là những tinh tế tiểu tiết và dễ viết. Tôi muốn nói đến điều khác : ý tưởng bao trùm. Vẫn còn bao nhiêu nắng/Đã vơi dần cơn mưa". Nhờ đó. Hai lớp nghĩa sau mới thật là thứ hương ổi riêng mà Hữu Thỉnh phả vào trong thi đề này. chỉ lúc chợt ngoái lại. mà hiển lộ nhất là ở phép đối ngẫu được dùng khá nhuyễn : Sông được lúc dềnh dàngChim bắt đầu vội vã . . nếu chỉ thế thôi. chưa đủ tạo hẳn ra một lớp nghĩa khác cho văn bản. Chữ "đứng tuổi" bật sáng. luôn cặp kè. Lớp nghĩa kia chỉ thực sự bật hầm khi hình ảnh cuối cùng đột hiện : Sấm cũng bớt bất ngờ / Trên hàng cây đứng tuổi. Tất nhiên. Nó đâu chỉ nói cây. Đôi khi quá chú mục vào cái tinh tế trong tiểu tiết có thể quên sự tinh vi trong đại cục.. Nó mới là nét tinh vi thuộc về đại cục. có sự chất chồng và giao thoa của ba lớp nghĩa : trời đất sang thu. Ai cũng có thể thấy những ẩn ý nào đó thấp thoáng sau lối viết ẩn dụ trong các thi ảnh rải rác ngay từ đầu sương chùng chình. Sang thu cũng mới là thơ tạo vật. Nhân hoá cây là bề nổi. phim mới động. tinh thần của thế hệ mình. Mấy chữ ấy đi với nhau thành cặp. Sang thu đa nghĩa. mà còn nói người. Ở Sang Thu. hô ứng và tiếp ứng nhau làm hiển thị cái nhịp luân chuyển trong tạo vật vốn mải mê mà vô hình. cái súc tích Đường thi kết hợp với chất hồn nhiên thơ trẻ cứ loáng thoáng đâu đó trong cách nhìn tạo vật. Còn có một chất khác. Lớp nghĩa thứ nhất dễ thấy. Vẫn còn bao nhiêu nắng-Đã vơi dần cơn mưa. ít ai để ý đến nghệ thuật tổ chức. biến động âm thầm và sâu kín của thiên nhiên. Sự mẫn cảm của tâm hồn thi sĩ đã được dịp phô diễn qua những thi ảnh giàu mỹ cảm trong việc nắm bắt bao vận động. Nhưng. Tranh thì tĩnh. là tinh chứ sao ! Tuy nhiên. có một chất rất dễ nhận : dân gian. phát động một lớp nghĩa khác cho bài thơ. sông dềnh dàng. Người đọc cũng dễ say với những nét tài hoa trong việc sử dụng nhuần nhuyễn yếu tố cổ điển của thi sĩ. thi phẩm nhỏ đã mang thi tứ lớn. Không. Một thi tứ đa tầng khiến hình tượng thơ thành đa nghĩa. Có lẽ khi đọc các cặp ấy.tình này: Sông được lúc dềnh dàng/Chim bắt đầu vội vã . Nó khiến bài thơ như một bức tranh thiên nhiên..

Chim bắt đầu vội vã có phải chỉ đơn thuần nói về các loài chim lúc sang thu đang gấp gáp bay đi lánh rét không thôi ? Xem ra. mọi suy cảm trên sẽ thành võ đoán. mà còn vang lên cả từ tương quan giữa văn bản với những thứ bên ngoài vốn thiết thân với nó nữa. thì từ khổ thứ hai đã bảng lảng cái bóng đời. thông điệp nghệ thuật của một tác phẩm không chỉ cất lên từ những gì thuộc nội bộ văn bản. cuộc sống vừa qua khỏi thời chiến đầy khốc liệt đang chuyển sang thời bình êm ả. Bước sang thu. xu thời nào đó nữa ấy chứ ? Đến khổ thứ ba. khi nhìn trong tương quan khác. Không có nó. "dềnh dàng" đã khó ưa. Nếu ở khổ đầu. ở nhiều lần in cũng ghi rõ như vậy.Tự dưng. Một cái kết quá là khôn ngoan. Cũng như thế. Mùa thu đâu chỉ có biến thiên. hàng cây trẻ hồi nào giờ đã đứng tuổi. Cảm thụ nghệ thuật. đủ vững trãi đối đầu với mọi ba động. thơ còn nặng về tạo vật. bao tủi sầu yếu đuối. "Chùng chình" còn dễ ưa. Sự từng trải đã giúp cây trưởng thành. mọi cú giáng của cuộc đời : Sấm cũng bớt bất ngờ /Trên hàng cây đứng tuổi. Bấy giờ. Hèn chi. Đặc biệt từ khổ hai trở đi. Điều này ngẫu nhiên chăng ? vô nghĩa chăng ? Không hẳn. Sang thu đã lẳng lặng thành thơ cuộc đời ! Chu Văn Sơn . giờ vào thu đã tự cho phép mình được dềnh dàng. nhưng lòng vẫn còn bao nhiêu nắng. chúng ta thấy từ mạch hình ảnh thiên nhiên rải khắp bài thơ bỗng bừng dậy một lớp nghĩa khác gắn với con người và cuộc đời. Mùa thu còn tàng ẩn cả những quân bình tự tại nữa. Dường như nó còn ngầm tỏ thái độ về cái điệu sống của những đối tượng nào đó hồi mùa hạ hăng hái xông pha là thế. Nhìn bài thơ trong tương quan với thời điểm ấy. Chẳng phải đó là những nét độc đáo mà Hữu Thỉnh đã đem đến cho một thi đề tưởng đã quá ư quen thuộc hay sao ? Từ thơ tạo vật. Đây là lúc trong lòng đời có bao trăn trở xao động. nhưng Sương chùng chình qua ngõ thật khác với Sông được lúc dềnh dàng. Ví như hoàn cảnh sáng tác . dễ làm nghèo nghệ thuật. "Dềnh dàng" đâu chỉ nói về nét riêng của dòng chảy đã chậm hơn khi con sông vào thu. cùng diễn tả nhịp vận động chầm chậm. Nhưng. Không có chữ "đứng tuổi" cứ như lạc hệ thống này. Mùa thu còn là chuyện trưởng thành. bao cơn mưa thở than nay cũng đã vơi dần. Thì ra. ý ngầm của kẻ viết vừa khó phát lộ vừa khó gói ghém. đời sống cũng vừa sang thu. Nghĩa là. Tôi ngờ rằng đây là khổ thơ mà anh chàng thi sĩ cũng vừa trải qua một mùa hè bỏng rát đang kín đáo nói về thế hệ mình và chính mình ? Vâng. Có thể thấy rõ hơn nữa. được xả hơi chăng ? Chả phải vô cớ mà thi sĩ đem chữ "được lúc" gắn với cái thói "dềnh dàng" ấy của sông. mùa thu đâu chỉ có chuyện tiêu sơ. Đồng thời. Tác giả cho biết thời điểm viết Sang thu là mùa thu 1977. cái lớp nghĩa thế sự bảng lảng này còn tỏ hơn nữa. căn cứ quan trọng nhất là văn bản. Trong thực tế. nó còn muốn nói tới đối tượng sống tuỳ thời. tự dưng chúng ta thấy các hình ảnh đó đây nhấp nháy lên những nghĩa khác : nghĩa thế sự. chỉ bó hẹp trong văn bản không thôi. tuy đã sang thu. lớp nghĩa thời sự vốn khuất mình không thể phát sáng được.

. liễu.. mùi hương vừa đặc trưng cho mùa vừa đặc trưng cho làng thôn ngõ xóm. nhất là những ngòi bút thơ: hễ động bút là mùa thu cứ chực đổ ùa ra trên mặt giấy. Không hề có một từ định tính để miêu tả thế giới thu. Đây mùa thu tới (Xuân Diệu). tác giả đã tự xác định một thời điểm miêu tả: thời điểm giao mùa. Chỉ đến khi bắt đầu cầm bút ngồi trước mặt giấy. Tưởng như với đề tài thơ mộng muôn thuở này có thể dễ dàng chắp bút.. cái tứ kết buộc hệ thống hình ảnh trong bài cũng chỉ gói gọn trong chút "chớm" mỏng manh đó. hay đám mây cũng không tô điểm cho phong cảnh thu bằng những gam màu đặc trưng của nó.. Thành công nổi bật nhất của bài cũng là ở một hệ thống những động từ miêu tả rất giàu cảm giác: "phả". hơn là gợi một cảm giác. Se gợi một động thái.Phân tích bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh (Bài tham khảo) Có lẽ vì nàng thu "thơ mộng muôn thủa" luôn có xu hướng "rủ rê" ngòi bút theo những lối mòn quen thuộc của truyền thống thơ thu. Đặc biệt ở góc độ miêu tả tạo vật. khi nắng trời đã nhuộm đỏ lá bàng. Có gió. Nói về đề tài mùa thu. cái độc đáo riêng của một hồn thơ sâu lắng.... Đó không phải là chính thu. Dòng sông. một tác giả đã nhận định: "Đề tài "Mùa Thu" bao giờ cũng có vẻ là dễ viết. Nhưng hương ổi "thơm" như thế nào thì thi sĩ hoàn toàn không miêu tả.. "chùng chình" "dềnh dàng" "bắt đầu vội vã" "vắt . nhạy cảm khi mùa thu tới. "se"..Hữu Thỉnh hầu như khơi gợi cảm giác về mùa trong trạng thái mơ hồ của tạo vật. Truyền thống thơ thường kiến trúc ngôi nhà thu bằng những chất liệu quen thuộc như cúc. hay khi cái rét mùa đông đã lẩn vào trong gió. tôi mới thấy đề tài này thật là khó" Tại sao lại có nghịch lí trong kinh nghiệm của người sáng tác như vậy? Có lẽ vì nàng thu "thơ mộng muôn thủa" luôn có xu hướng "rủ rê" ngòi bút theo những lối mòn quen thuộc của truyền thống thơ thu. không phải cuối thu. nhưng gió se chứ không phải là gió lạnh.. Mùa thu dường như luôn luôn nấp sẵn trong ngòi bút của chúng ta.. Có hương ổi. khi bầu trời xanh ngắt lơ lửng những tầng cao. cánh chim. Ngay từ tiêu đề. Mà hút theo những con đường dằng đặc đã định hình trước đó là đến tử lộ của văn chương. Làn sương giăng phủ ngõ thôn chẳng được đặc tả ở mức độ (mù mịt) hay màu sắc (trắng mờ).Sang thu nghĩa là mới chớm thu thôi. Chùm thơ thu (Nguyễn Khuyến). Mà hút theo những con đường dằng đặc đã định hình trước đó là đến tử lộ của văn chương. "Sang thu" của Hữu Thỉnh xuất hiện khi trước nó đã có rất nhiều bài thơ nổi tiếng đông tây kim cổ: Thu hứng (Đỗ Phủ).. ngô đồng hay màu trời. sắc nước. Nhưng nó vẫn có cái hay.

Đám mây như tấm khoăn voan của người thiếu nữ. hay là những vang động của cuộc đời? Trong tương quan ấy. tất cả các dấu hiệu của mùa hạ vẫn còn nhưng đã giảm dần mức độ. tôi chợt thấy nhớ rất nhiều những năm tháng đã qua của mình. Song thời điểm chớm thu không phải chỉ hiển hiện ở những dấu hiệu mơ hồ trong trạng thái biến chuyển của cảnh vật.. Chính các từ "bất ngờ". bởi ngõ xóm thân quen ấy.. "Chùng chình" trước hết gợi tả chính xác những làn sương như ngưng lại và nhẹ nhàng tỏa lan ngõ xóm. mà ở cả chút ngỡ ngàng bâng khuâng của lòng người: "Bỗng nhận ra hương ổi". Song trên hết.nửa mình". hàng cây tượng trưng cho con người từng trải mà bao dâu bể biến đổi không còn đáng ngạc nhiên. "đứng tuổi" khiến ý nghĩa của câu thơ không dừng lại ở nét nghĩa tả thực mà có chiều sâu hơn. sương như người khách ngập ngừng nơi đầu ngõ. khi đọc bài thơ này.. gió se lại bởi chút lạnh xa xăm. Nắng.. suy nghĩ tự nhiên của tác giả... Hàng cây như đã quá quen với nắng lửa mưa giông. sấm chớp. mưa.. Và có lẽ cũng nhờ giọng điệu êm nhẹ dễ cuốn người đọc vào dòng cảm xúc. những cánh chim vội vã tìm về phương ấm áp. Dòng nước thu vốn trong trẻo và sâu hút làm người ta khó mà thấy rõ được sự chuyển động nó nên cảm giác sông lững lờ trôi cũng rất hiện thực. Sang thu. Nét độc đáo nhất của bài . không còn dữ dội nữa. Không hiểu sao. duyên dáng nối hai mùa là một liên tưởng thực sự độc đáo. hệ thống động từ toàn bài còn đặc sắc ở chỗ. nó không chỉ miêu tả chính xác trạng thái của tạo vật mà còn thổi vào tạo vật những cảm giác rất người. Tiếp tục thể hiện những dấu hiệu mùa thu rõ rệt hơn nhưng ý nghĩa của khổ cuối không chỉ dừng lại ở đó: Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi Con người cảm thấy biết bao biểu hiện khác biệt của thời tiết khi mùa thu tới: mưa và sấm thưa dần.. Tinh tế và sống động sao một buổi sáng chớm thu. cường độ. Miền kí ức tuổi thơ được đánh thức bởi mùi hương ổi.. Cảnh như sâu lắng hơn bởi liên tưởng suy tư về mùa thu đời người. được gọi một cách hình ảnh là "hàng cây đứng tuổi".. "Hình như thu đã về".

Sau năm 1945.là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Nguyễn Quang Sáng..Khi ông Sáu đi kháng chiên chống Pháp. Câu chuyện khắc họa hình ảnh một nhân vật bé Thu đầy ấn tượng và tinh tế. Vì lòng thương con. ông tập kết ra Bắc và bắt đầu viết vănn..lúc đó bé .Vẫn viết về một đề tài dường như đã cũ song truyện mang nhiều giá trị nhân văn sâu sắc. có thể bạn sẽ phải có cái nhìn khác mới mẻ và chân thực hơn..Có lẽ vì sinh ra va hoạt động chủ yếu ở miền Nam nên các tác phẩm của ông hầu như chỉ viết về cuộc sống và con người Nam Bộ.xoay quanh những câu truyện đời thường nhưng ý nghĩa. Đây xứng đáng là một bài thơ thu hay trong thế giới thi ca! Phân tích tình cảm cha con trong truyện "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng wwwkimson | 19 December.Dòng sông thơ ấu(1985). vĩnh cửu dù trong chiến tranh.xây dựng tình huống bất ngờ và ca ngợi tình cha con thắm thiết. cho dù bị đánh. Song nếu đọc truyện ngắn "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng.Các tác phẩm chính là Chiếc lược ngà(1968).Thời kỳ kháng chiến chống Pháp ông tham gia bộ đội và hoạt động ở chiến trường Nam Bộ. khẳng định nghệ thuật miêu tả tâm lý đặc sắc.Chiếc lược ngà viết năm 1966 tại chiến trường Nam Bộ chống Mỹ .Nguyễn Quang Sáng có lỗi viết văn giản dị.Có người nhận xét rằng "tình phụ tử không thể ấm áp và đẹp đẽ như tình mẫu tử".mộc mạc nhưng sâu sắc.một cô bé nhỏ mới tám tuổi nhưng nhất quyết không nhận người khác làm bố.là những hình ảnh chính xác và giàu sức gợi tạo nên một bức tranh thu giản dị mà sống động. hơn thế lại ca ngợi tình cha con thiêng liêng. Nguyễn Quáng Sáng sinh năm 1933 ở An Giang. Câu truyện xoay quanh tình huống gặp mặt của bé Thu và ông Sáu.Mùa gió chướng(1975).một người chiến sỹ dù ở sa trường vẫn luôn cặm cụi làm một chiếc lược để tặng đứa con gái bé bỏng. 2010 11:48 Có câu nói: "Những tình cảm đẹp sẽ là động lực mạnh mẽ trong tâm hồn mỗi người!"Vì lòng yêu cha.

cuối cùng khi ông Sáu tức giận đánh một cái thì bỏ về nhà bà ngoại.Vết thẹo.thẳng thắn . Đến khi bé Thu nhận ra cha mình thì cũng là khi ông Sáu phải ra đi.Có lẽ trong hoàn cảnh xa cách và trắc trở của chiến tranh.nó còn quá bé để có thể biết đến sự khốc liệt của bom lửa đạn.Chiếc lược làm xong chưa kịp trao cho con gái thì ông đã hi sinh.dù là bị mẹ quơ đũa dọa đánh.Trong tâm trí bé Thu chỉ có duy nhất hình ảnh của một người cha "chụp chung trong bức ảnh với má".là một cô bé giàu cá tính.song thiết nghĩ chính thái độ ngang ngạnh đó lại là biểu hiện vô cùng đẹp đẽ mà đứa con dành cho người cha yêu quý.Song bé Thu lại không chịu nhận cha vì vết thẹo trên má làm ông Sáu không giống như bức ảnh chụp chung với má. Hình ảnh bé Thu là nhân vật trọng tâm của câu chuyện. ông cặm cụi làm chiếc lược cho con gái.biết đến cái cay xè của mùi thuốc súng và sự khắc nghiệt của cuộc sống người chiến sỹ.không phải bởi thời gian đã làm ông Sáu già đi mà do cái thẹo trên má. ông Sáu dùng mọi cách để gần gũi nhưng con bé vẫn không chịu gọi một tiếng "Ba".Bé Thu gây ấn tượng cho người đọc về một cô bé dường như lì lợm đến ghê gớm.Cái cảm giác đó không đơn thuần là sự bướng bỉnh của một cô bé đỏng đảnh.bướng bỉnh và gan góc.nhưng điều khiến người đọc phải bất ngờ là sự nhất quán trong tính cách của bé.Có người cho rằng tác giả đã xây dựng tính cách bé Thu hơi "thái quá".dù là bị ông Sáu đánh. Ông hứa sẽ mang về tặng con một cái lược ngà.Người cha ấy không giống ông Sáu.dù là bị dồn vào thế bí. được tác giả khắc họa hết sức tinh tế và nhạy bén.khi mà trong mọi tình huống em cũng nhất quyết không gọi tiếng "Ba" .mạng mẽ.Những ngày chiến đầu trong rứng.Nguyễn Quang Sáng đã khéo léo xây dựng nhiều tình huống thử thách cá tính của bé Thu.Trước khi nhắm mắt ông chỉ kịp trao cây lược cho người bạn nhờ chuyển lại cho con mình.nhiễu sách mà là sự kiên định.bộc lộ phần nào đó tính cách cứng cỏi ngoan .hay khi hất cái trứng mà ông Sáu gắp cho xuống.bé Thu luôn bộc lộ một con người kiên quyết .Thu chưa đầy một tuổi.có lập trường bền chặt.Khi ông có dịp thăm nhà thì con gái đã lên 8 tuổi.Trong ba ngày ở nhà. dấu tích của chiến tranh đã hằn sâu làm biến dạng khuôn mặt ông Sáu.

thiêng liêng những tâm tư tình cảm vô giá ấy.dẫu có vẻ như cứng rắn và mạnh mẽ trước tuổi.thật khó để phủ nhận bé Thu là đứa bé giàu tính cảm. Ở đoạn cuối.vừa tinh tế.tình cảm có sâu sắc.săn sóc.nhưng ở khía cạnh khác cô bé vẫn mong được yêu quý vỗ về.cố làm cho dây lòi tói khua rổn rang .có vòng tay rộng để ôm nó vào lòng ra sao?Tình cảm mãnh liệt trong nó ngăn không cho nó nhận một người đàn ông lại kia làm bố.Khi đến ngày ông Sáu phải . Nhưng xét cho cùng.Có ai ngờ một cô bé không được gặp cha từ năm 1 tuổi vẫn luôn vun đắp một tình yêu bền bỉ và mãnh liệt với cha mình.già giặn hơn tuổi.khua thật to.Song khi "Chiều đó.Có lẽ co bé muốn mọi người trong nhà biết bé sắp đi .khi mà bé Thu nhận ra cha.dỗ dành.mẹ nó sang dỗ dành mấy nó cũng không chịu về".song chắc không ít lần nó đã tự tưởng tượng hình ảnh người cha nó tài giỏi nhường nào.Có một sự đối lập trong những hành động của bé Thu.mà chạy ra vỗ về.giữa một bên là sự cứng cỏi.cường của cô gian liên giải phóng sau này.cưng nựng nó.Nhà văn tỏ ra rất am hiểu tâm lý của trẻ thơ và diễn tả rất sinh động với tấm lòng yêu mến và trân trọng một cách đẹp đẽ.bước ra khỏi mâm".làm cho nó một món đồ chơi kể từ khi nó bắt đầu làm quen với cuộc sống.Nó gần như chưa có chú ấn tượng nào về cha.Khi bị ba đánh.vào cái giây phút mà cha con phải tạm biệt nhau.cao lớn nhường nào.cái cá tính cố chấp một cách trẻ con của bé Thu được tác giả khắc họa vừa gần gũi. ngây thơ của con trẻ.Tình cha con trong Thu giữ gìn bấy lâu nay.cô bé ấy có bướng bỉnh.bé Thu "cầm đũa gắp lại cái trứng cá để vào chén rồi lặng lẽ đứng dậy.Bé Thu bỏ đi lúc bữa cơm nhưng lại có ý tạo tiếng động gây sự chú ý.mạnh mẽ thế nào thì Thu vẫn chỉ là một đứa trẻ mới 8 tuổi.Dù như thế thì bé Thu vẫn chỉ là một đứa trẻ 8 tuổi hồn nhiên.với tất cả nét hồn nhiên.Có cảm giác bé Thu sợ ông Sáu sẽ nhìn thấy những giot nước mắt trong chính tâm tư của mình? Hay bé Thu dường như lờ mờ nhận ra mình có lỗi?Lại một loạt hành động tiếp theo "Xuống bến nó nhảy xuống xuồng.gan góc.chăm lo cho nó.mở lòi tói.dù người cha ấy chưa hề bồng bế nó.rồi lấy dầm bơi qua sông".giờ trỗi dậy.

quê hương..nó cũng muốn chạy lại và ôm hôn cha nó lắm chứ.Nhưng cái ngày gặp lại con thì lại nảy sinh một nỗi éo le là bé Thu không nhận cha.Nó không nén nổi tình cảm như trước đây nữa. ông Sáu vẫn luôn nung nấu khao khát cháy bỏng là được gặp con và nghe con gọi một tiếng cha.".con bé cứng cỏi mạnh mẽ ngày hôm nào lại "như thể bị bỏ rơi".làm nó cứ đứng nguyên ở ấy.Tiếng kêu "Ba" từ sâu thẳm trái tim bé Thu.Sau ngần ấy năm tham gia kháng chiến.Bao nhiêu mơ ước.tiếng gọi mà ba nó đã dùng mọi cách để ép nó gọi trong mấy ngày qua.có cảm giác mọi tình cảm trong lòng bé Thu bỗng trào dâng.tiếng gọi mà ba nó tha thiết được nghe một lần.hình ảnh ông Sáu được giới thiệu là người lính chiến tranh.kiên quyết nhưng vẫn hồn nhiên.dường như nó thèm khát cái sự ấm áp của tình cảm gia đình .tiếng gọi ba gần gũi lần đầu tiên trong đời nó như thể nó là đứa trẻ mới bi bô tập nói.nó chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó".ngây thơ:Nhân vật bé Thu."Nó hôn ba nó cùng khắp.Nó hôn tóc.Lần đầu tiên nó cảm nhận mơ hồ về niềm sung sướng của một đứa con có cha.và đặc biệt ông là người yêu con tha thiết.bỏ lại gia đình.hôn vai.bướng bỉnh của con bé làm tổn thương những tình cảm da diết nhất trong lòng ông.vì nhiệm vụ cao cả mà phải tham gia chiến đấu.Còn gì đau đớn hơn một người cha giàu lòng thương con mà bị chính đứa con gái ấy từ .khao khát như muốn vỡ òa ra tring một tiếng gọi cha.nhưng lại có cái gì chặn ngang cổ họng nó.nó bỗng kêu hét lên "Ba.lúc đứng tựa cửa và cứ nìn mọi người vây quanh ba nó.hôn cổ.Ngòi bút nhà văn khẳng định một nhân vật giảu tình cảm."vừa kêu vừa chạy xô đến nhanh như một con sóc.Tiếng gọi ấy không chỉ khiến ba nó bật khóc mà còn mang một giá trị thiêng liêng với nó.Và rồi đến khi cha nó chào nó trước khi đi."lúc đứng ở góc nhà..có cá tính mạnh mẽ. Ông Sáu càng muốn gần gũi thì dường như sự lạnh lùng. ước mong cha nó sẽ nhận ra sự có mặt của nó.truyện ngắn "Chiếc lược ngà" ca ngợi tình cha con sâu đậm mà đẹp đẽ.Dường như bé Thu đã lớn lên trong đầu óc non nớt của nó. Không chỉ khắc họa thành công nhân vật bé Thu.Bên cạnh hình ảnh bé Thu.đi.hôn cả vết thẹo dài trên má của ba nó nữa".

tiếng gọi muộn màng nhưng lại có ý nghĩa đẹp đẽ! Ai có thể ngờ được một người lính dạn dày nơi chiến trường.song lại rơi khi lần đầu tiên ông cảm nhận được sự ấm áp của cha con thực sự!("Không ghìm được xúc động và không muôn cho con thấy mình khóc.có lúc lại thương xót.Giá gì không có cái bi kịch ấy.Có lẽ ông biết rằng mình cũng không đúng vì suốt bảy năm trời chẳng thể về thăm con.Cuối truyện có chi tiết ông Sáu đưa tay vào túi.chứa chất trong lòng.." Ông thận trọng tỉ.cho nên nó cứ thôi thúc trong lòng ông.có lúc lại "mừng mừng tủi tủi" cho ông Sáu khi mà bé Thu cất tiếng gọi "Ba".Lòng yêu con đã biến một người chiến sỹ trở thành một nghệ nhân sáng tạo tài tình.Những giọt nước mắt hiếm hoi của một cuộc đời từng trải nhiều gian khổ vất vả. Ông nâng niu chiếc lược như nâng niu đứa con bé nhỏ của mình.nỗi nhớ con dồn cả vào công việc làm chiếc lược ấy.nên nhân những ngày này ông muốn bù đắp cho con phần nào.anh Sáu một tày ôm con.dù chỉ sáng tạo môt tác phẩm duy nhất trong đời."Ba về!Ba mua cho con một cây lược nghe ba!". Ông Sáu hi sinh mà không kịp trăn trối điều gì.".có lúc dồn nén.cao cả và mãnh liệt hơn biết bao khi ông tự tay làm chiếc lược ngà cho con.chối.chỉ có một ánh mắt với niềm ước nguyện cháy bỏng mong người bạn của mình sẽ là người thực hiện nốt lời hứa duy nhất của mình với con... đó là mong ước đơn sơ của con gái bé bỏng trong giây pút cha con từ biệt.Nhưng sợ rằng một câu truyện như vậy sẽ chẳng thể gây được cảm động cho người đọc với những xúc cảm khác nhau.giá gì bé Thu nhận ra ông Sáu sớm hơn.mỉ..chẳng làm gì được cho con.một tay rút khăn lau nước mắt").Tình cảm của ông sáu khiến người ta phải thấy ấm lòng ."Ông gò lưng khắc từng nét.Tình cảm ông Sáu dành cho bé Thu trở nên thiêng liêng."Một loạt hành động cảm động như khẳng định tình cha con sâu đậm.móc lấy cây lược."Khi ông Sáu tùm được khúc ngà sung sướng như trẻ con vớ được quà".Nhưng đối với người cha thì đó là mơ ước đầu tiên và duy nhất.quen với cái chết cận kề lại là người vô cùng yếu mền trước con gái mình.đưa cho bác Ba và nhìn một hồi lâu.hạnh phúc.thì có thể ông Sáu và bé Thu sẽ có nhiều thời gian vui vẻ.Có thể coi việc bé Thu hất cái trứng ra khỏi chén như một ngòi nổ làm bùng lên những tình cảm mà bấy lâu nay ông dồn nén.Tất cả tình yêu.

Chiếc lược ngà là kết tinh tình phụ tử mộc mạc.người người xa nhau vĩnh viễn.sống hết minh vì cách mạng kháng chiến của quê hương. Chiếc lược ngà xuất hiện đánh dấu một kết cấu vòng tròn cho câu chuyện. Người mất.người còn nhưng kỷ vật duy nhất.phải là người từng trải.chiến tranh khiến cuộc gặp gỡ của hai cha con vô cùng éo le.và là minh chứng chứng kiến lòng yêu thương vô bờ bến của ông Sáu với con. đã gắn bó với cuộc đời con người mất mát xích lại gần nhau để cung đứng lên hát tiếp bài ca chiến thắng.bất khuất.và cảm động sâu sắc.Câu chuyện như một lời tố cáo chiến tranh phi nghĩa gây đổ máu vô ích. Đó thật sự là tội ác.thành công trong việc xây dựng hình thượng bé Thu và gửi gắm thông điệp đẹp về tình cha con. "Chiếc lược ngà" như một câu chuyện cổ tích hiện đại.kỳ diệu.rồi một lần nữa chiến tranh lại khắc nghiệt để ông Sáu chưa kịp trao chiếc lược ngà đến tận tay cho con mà đã phải hi sinh trên chiến trường.(Người đọc có thể bắt gặp tình huống này một lần nữa ở truyện "Chuyện người con gái Nam Xương").chiến tranh làm khuôn mặt ông Sáu biến dạng.bị thử thác.gắn bó máu thịt với những con người giàu tình yêu.lòng căm thù đã biến Thu trở thành một cô giao liên dũng cảm.nhân hậu mà rất kiên cường.Chính chiến tranh đã làm cho con người phải xa nhau.Nhân vật ông Ba-người kể chuyện hay chính là nhà văn Nguyễn Quang Sáng.là tổ ấm gia đình không còn trọn vẹn. (Nhan đề của chuyện cũng là "Chiếc lược ngà"!) Cái mất mát lớn nhất mà thiên truyện ngắn đề cập là những người đã khuất.nha văn mới có . đơn sơ mà đằm thắm.Song cái chúng ta thấy lại không có sự bi lụy ma là sức mạnh.chiếc lược ngà vẫn còn ở đây.gạch nối giữa cái mất mát và sự tồn tại.và cũng là bài ca đẹp tồn tại vĩnh cửu của tình cha con.làm nhà nhà li tán.Có thể chiếc lược ấy chưa chải đượcmais tóc của bé Thu nhưng lại gỡ rối được tâm trạng của ông.là hiện hữu của tình cha con bất tử giữa ông Sáu và bé Thu.những đau thương mất mát mà chiến tranh tàn bạo đã gây ra.mạnh mẽ.

tình yêu đôi lứa.nhưng từ chính trong gian khổ khốc liệt.tình cảm gia đình.thể nhập hồn được vào các nhân vật.và cả tình của một người cha với con gái.với những con người giàu tình cảm và đẹp đẽ.Truyện ngắn "Chiếc lược ngà" là một áng văn bất hủ ca ngợi tình phụ tử giản dị mà thiêng liêng.có những thứ tình cảm đẹp vẫn nảy nở: tình đồng chí. .hơn nữa lại có giọng văn dung di.sáng tạo nhiều hình tượng với các chi tiết sinh động.cảm động! Chiến tranh là hiện thực đau xót của nhân loại.bất ngờ.như nhân vật bé Thu.

vinh dự vì làng mình có cái nét độc đáo. trời mưa đi từ đầu làng đến cuối xóm bùn không dính đến gót chân. nên lúc tản cư. Kể về làng chợ Dầu. da mặt tê rân rân" ông lão lặng đi. Vì vậy. ông khổ tâm day dứt khôn nguôi. giếng nướ. Có thể tình yêu nước của họ bắt nguồn từ cái đơn giản. Tới đây. Ông còn khoe cả những hố . sân đình.Kim Lân wwwkimson | 19 December. Cổ ông lão " nghẹn ắng lại. yêu miền quê trở nên lòng yêu TQ ". Kim Lân hầu như chỉ viết về sinh hoạt nông thôn và cảnh ngộ của người nông dân. không có lấy một hạt thóc đất. yêu làng sâu sắc của ông. Ông cảm thấy đâu đớn và nhục nhã vì cái làng chợ Dầu yêu quý của mình theo giặc.. cuộc đời và số phận của ông Hai thật sự gắn bó với buồn vui của làng. quê ở Hà Bắc. Quả thật. Tự hào và yêu nơi " chôn rau cắt rốn" của mình trở thành một truyền thống và tâm lý chung của mọi người nông dân thời bấy giờ... lòng yêu nước này xuất phát từ tình yêu quê hương. Xa làng ông mang theo tất cả nỗi niền thương nhớ. ông đã có sáng tác đăng báo từ trước cách mạng tháng 8. ông Hai suốt ngày ra trụ sở để nghe ngóng tin tức về làng chợ Dầu và ông nghe tin cả làng ông Việt gian theo tây. Ông Hai yêu cái làng chợ Dầu của ông thật đậm đà. là chợt nhớ đến câu nói bất hủ của nhà văn I-li-a Ê-ren-bua : "lòng yêu nhà. 2010 11:49 Kim Lân tên thật là Nguyễn Văn Tài sinh năm 1921. Ông nguyền rủa bọn theo Tây : "chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã . tha thiết . Nhưng khi cách mạng thành công. Tháng 5 ngày 10 phơi rơm và thóc tốt thượng hạng. mỗi khi khoe về làng là ông khoe về những ngày khởi nghĩa dồn dập. ông nói một cách say sưa mà không cần biết người nghe có chú ý hay không. đường trong làng lát toàn bằng đá xanh. Đây là một tác phẩm độc đáo viết về lòng yêu nước của ông Hai Tu. yêu đến nỗi đi đâu ông cũng khoe về cái làng của ông. Là nhà văn chuyên viết truyện ngắn. sầm uất.. Chính cái tình huống ngặt nghèo khi giặc tràn vào làng. yêu làng xóm. có bề dày lịch sử. ông buộc phải xa làng. Ông khoe làng ông có nhà ngói san sát. nó đã giúp ông hiểu dc sự sai lầm của mình. Tình cảm và ý nghĩa này đã trở thành phổ biến ở mỗi người nông dân VN ta trong những ngày đầu chống Pháp. những ụ. và nâng cao lên đó chính là : tình yêu đất nước. gắn bó với nông dân và nông thôn. Là nhà văn am hiểu sâu sắc. những hào.. Những ngày ở làng Thắng. những buổi tập quân sự có cụ râu tóc bạc phơ cũng vác gậy đi tập. lắm công trình không để đâu hết. tưởng như không thể thở được. nhỏ : cây đa. Truyện ngắn "Làng" là một trong những truyện ngắn hay nhất của Kim Lân đc viết trong thời kì đầu của cuộc khánh chiến chống Pháp (1948). Ông còn tự hào về cái sinh phần của tổng đốc làng ông. Ông tự hào. Và từ đó.Phân tích "Làng" .

Trò chuyện với cn như là để thanh minh cho làng mình.thế này". Kim Lân rất thành công trong việc khắc họa hình ảnh của ông Hai. và khi biết làng mình không theo giặc. Yêu làng đến nỗi đi đâu cũng khoe về làng. cái tin. sung sướng. Cái lòng của bố con ông là thế đấy "chết thì chết có bao giờ dám đơn sai" Thế rồi. Diễn biến tâm lý của ông Hai từ đầu đến cuối truyện thật cảm đông. yêu làng của người nông dân VN thời kháng chiến chống Pháp. Kim Lân đã chứng tỏ được tài nghệ của mình. Cũng chình từ lúc ấy. Ông hỏi con: "con ủng hộ ai?" Thằng bá giơ tay mạnh bạo và rành rọt: " Ùng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm". Hai tình cảm này đã dẫn đến cuộc xung đột nội tâm trong lòng ông. ông không dám đi đâu hết. ông thấy tuyệt đường sinh sống và ông nảy ra ý định: "hay là quay về làng ?" nhưng rồi ý nghĩ đó lập tức bị ông lão phản đối ngay vì : " làng thì yêu thật. Láo ! Láo hết ! toàn là sai sự mục đích cả" Qua lời khoe củ ông Hai. trong những ngày này. ông ấy cho biết. cái tin làng chợ Dầu chúng tôi đi Việt gian ấy mà. ông sung sướng. nhất là nghệ thật sử dụng ngôn ngữ nhân vật mà ông Hai là điển hình. kể cả những từ dung sai: "bác Thứ đâu rồi. Niềm vui vì làng không theo giặc đã choáng hết tâm trí ông. thậm chí còn khoe cả tin nhà mình bị đố cháy một cách vui sướng. Kim Lân đã thể hiện được tài năng của mình qua tác phẩm này. miêu tả sự phát triển tâm lý nhân vật như vậy. Xây dựng được những chi tiết ấy. Thay vào đó là nỗi vui mừng. Quả thật. một trong những người dân bấy giờ. bên cạnh đó Kim Lân còn thành công trong việc miêu tả tâm lý nhân vật. Láo ! Láo hết ! toàn là sai sự mục đích cả". Đốt nhẵn ! ông chủ tịch làng tôi vừa mới lên trên này cải chính. Kim Lân thật thành công trong nghệ thuật xây xựng truyện. nỗi niềm và tâm sự của ông được thể hiện trong những lời trò chuyện của ông với đứa con út. buồn tủi đã được rũ sạch. Ông đi từ đầu làng đến cuối xóm khoe cái tin làng mình không theo giặc. điều làm ta cảm động đó là ông không hề tiếc hay buồn khi ngôi nhà của ông bị đốt .." Có thể nói với ông Hai. khoe cả cái việc nhà ông bị đốt cháy một cách sung sướng. tình yêu đất nước được ông Hai đặt lên trên hết. Khi biết làng bị tình nghi theo giặc thì ông đâu khổ. suốt ngày ru rú trong nhà và nghe ngóng tin tức. Họ đã đặt tình yêu đất nước lên trên tình yêu làng. nhất là tâm lí của người dân thì Kim Lân mới diễn tả đúng tâm trang nhân vật như vậy.. Truyện "Làng" là một tác phẩm khá thành công khi viết về lòng yêu nước. xấu hổ tan biến. Phải thực sự am hiểu sâu sắc về con người. nhưng làng theo Tây thì phải thù. Lời nói của ông hai đúng là lời nói của những người nông dân thời bấy giờ. theo Đảng khánh chiến đến . Mọi đau khổ. hả hê. hả hê: " bác Thứ đâu rồi ! Bác Thứ làm gì đấy ? Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ. Nhưng trong đó. đơn giản. chất phác. làng và nước bay giờ đã trở thành đối địch. tiêu biểu cho tầng lớp nông dân VN sau cách mạng tháng 8. một tin khác lại đính chính rằng làng ông không theo giặc. Đến khi mụ chủ nhà đến báo không cho gia đình ông ở nữa.. mọi người một lòng theo Bác. Những nỗi lo âu. Đọc tác phẩm giúp ta hình dung được một thời kỳ chống Pháp sôi nổi của nhân dân. tủi nhục..

". Đi kháng chiến. ông nhớ quá cái khong khí "đào đường. Ông gắn bó với thôn quê. tích tiểu thành đại.. tình yêu nước.. tinh thần kháng chiến. ông tự hào về phong trào cách mạng của quê hương.. ngày mai dăm khẩu. a.. ông xấu hổ lảng ra về. b. Tình cảm đó vừa có tính truyền thống vừa có chuyển biến mới. in rõ cá tính chỉ riêng ông mới có.Tâm lí ham thích theo dõi tin tức kháng chiến. . làm gì mà thằng Tây không bước sớm". ." đã xong chưa? .Ông hay khoe làng. Tình yêu làng gắn bó sâu sắc với tình yêu nước của ông Hai bộc lộ sâu sắc trong tâm lí ông khi nghe tin làng theo giặc. người nông dân với bản chất truyền thống cùng những chuyển biến mới trong tình cảm của họ vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. khuân đá. ông tha thiết muốn thể hiện tinh thần kháng chiến của người nông dân . .. Phải xa làng. xẻ hào. B. náo nức trước tin thắng lợi ở mọi nơi "Cứ thế. những đường hầm bí mật.Được cách mạng giải phóng. chỗ kia giết một tí.cùng. . 2. . đắp ụ.. có lẽ vì vẫy mà cuộc chiến của ta đã dành được thắng lợi vẻ vang. chỗ này giết một tí. từ lâu đã am hiểu người nông dân. Nghe họ chì chiết ông đau đớn cúi gầm mặt xuống mà đi. nhân vật ông Hai. thích bìh luận. tâm lí chung ấy trong sự thể hiện sinh động và độc đáo ở một con người. trên số đầu tiên của tạp chí Văn nghệ ở chiến khu Việt Bắc. một bản chất có tính truyền thông trong ông Hai. đó là niềm tự hào sâu sắc về làng quê. rồi ông lo "cái chòi gác. Truyện nhanh chóng được khẳng định vì nó thể hiện thành công một tình cảm lớn lao của dân tộc. Tình yêu làng. Dàn ý: Kim Lân thuộc lớp các nhà văn đã thành danh từ trước Cách mạng Tháng 8 .Truyện ngắn Làng được viết và in năm 1948. vê việc xây dựng làng kháng chiến của quê ông.. hôm nay dăm khẩu.. Nhưng khi người ta kể rành rọt. Sau cách mạng. cả súng cũng vậy. ông sững sờ. không tin không được.Khi mới nghe tin xấu đó. c. thông qua một con người cụ thể.Cái làng đó với người nồn dân có một ý nghĩa cực kì quan trọng trong đời sống vật chất và tinh thần.Thân bài 1.1945 với những truyện ngắn nổi tiếng về vẻ đẹp văn hoá xứ Kinh Bắc. Với người nông dân thời đại cách mạng và kháng chiến thì tình yêu làng xóm quê hương đã hoà nhập trong tình yêu nước. chưa tin. đi theo kháng chiến. tình cảm quê hương đất nước. Thành công của Kim Lân là đã diễn tả tình cảm. ông đã có những chuyển biến mới trong tình cảm. ở ông Hai tình cảm chung đó mang rõ màu sắc riêng. Truyện ngắn Làng biểu hiện một tình cảm cao đẹp của toàn dân tộc.

. Khong khí nặng nề bao trùm cả nhà. bền vững và vô cùng thiêng liêng : có bao giờ dám đơn sai. 3. Cụ Hồ trên đầu trên cổ xét soi cho bố con ông". . ông Hai tột cùng vui sướng và càng tự hào về làng chợ Dầu. d.Việc ông kể rành rọt về trận chống càn ở làng chợ Dầu thể hiện rõ tinh thần kháng chiến và niềm tự hào về làng kháng chiến của ông. Tấm lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng với kháng chiến mà biểu tượng của kháng chiến là cụ Hồ được biẻu lộ rất mộc mạc. Cai tin nhục nhã ấy choán hết tâm trí ông thành nỗi ám ảnh khủng khiếp. Nhưng tình yêu nước. gợi cảm các diễn biến nội tâm qua ý nghĩ. lòng trung thành với kháng chiến đã mạnh hơn tình yêu làng nên ông lại dứt khoát: "Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây thì phải thù". Thực chất đó là lời thanh minh với cụ Hồ.. . ngôn ngữ đối thoại và độc thoại. Nhưng cái tâm lí "không có lửa làm sao có khói". lại bắt ông phải tin là họ đã phản nước hại dân. càng nghĩ càng tủi hổ vì chúng nó "cũng bị người ta rẻ rúng. Ông luôn hoảng hốt giật mình. gánh nặng tâm lí tủi nhục được trút bỏ. vì bị đẩy vào bế tắc khi có tin đồn không đâu chứa chấp người làng chợ Dầu.Tình cảm đối với kháng chiến. hành vi.Về đến nhà. nhưng điểm mặt từng người thì lại không tin họ "đổ đốn" ra thế. + Qua đó.Miêu tả rất cụ thể. . . Khi cái tin kia được cải chính. bố của nó. .Ba bốn ngày sau.Cái cách ông đi khoe việc Tây đốt sạch nhà của ông là biểu hiện cụ thể ý chí "Thà hi sinh tất cả chứ không chịu mất nước" của người nông dân lao động bình thường. . + Ông mong "Anh em đồng chí biết cho bố con ông. Ông giận những người ở lại làng. chân thành. Ngôn ngữ của Ông Hai vừa có nét chung của người nông dân lại vừa mang đậm cá tính nhân vật nên rất sinh động.Tình cảm yêu nước và yêu làng còn thể hiện sâu sắc trong cuộc xung đột nội tâm gay gắt: Đã có lúc ông muốn quay về làng vì ở đây tủi hổ quá. đối với cụ Hồ được bộc lộ một cách cảm động nhất khi ông chút nỗi lòng vào lời tâm sự với đứa con út ngây thơ. Nói cứng như vậy nhưng thực lòng đau như cắt. với anh em đồng chí và tự nhủ mình trong những lúc thử thách căng thẳng này: + Đứa con ông bé tí mà cũng biết giơ tay thề: "ủng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm!" nữa là ông. hắt hủi". .Tác giả đặt nhân vật vào những tình huống thử thách bên trong để nhân vật bộc lộ chiều sâu tâm trạng. Nhân vạt ông Hai để lại một dấu ấn không phai mờ là nhờ nghệ thuật miêu tả tâm lí tính cách và ngôn ngữ nhân vật của người nông dân dưới ngòi bút của Kim Lân. Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai. nhìn thấy các con. ta thấy rõ: Tình yêu sâu nặng đối với làng chợ Dầu truyền thống (chứ không phải cái làng đổ đốn theo giặc). ông không dám ra ngoài. Tình cảm đó sâu nặng.

C.Kết bài: . .Sự mở rộng và thống nhất tình yêu quê hương trong tình yếu đất nước là nét mới trong nhận thức và tình cảm của quần chúng cách mạng mà văn học thời kháng chiến chống Pháp đã chú trọng làm nổi bật.Qua nhân vật ông Hai. chân thành mà vô cùng sâu nặng. cao quý trong những người nông dân lao động bình thường. người đọc thấm thía tình yêu làng. . yêu nước rất mộc mạc. Truyện ngắn Làng của Kim Lân là một trong những thành công đáng quý.

sống chết. Khi tiễn chồng đi tòng quân. khi hành động. Dường như Nguyễn Dữ đã tập trung những nét đẹp điển hình của người phụ nữ Việt Nam vào hình tượng Vũ nương. tôi muốn nói thực của văn học). Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. gây cách biệt. Nguyễn Dữ không chú trọng việc miêu tả hình thức. biết Trương Sinh là người có tính đa nghi. Bởi vậy. loạn li. tính cách của Vũ nương được thể hiện ở lời đưa tiễn. nhà văn làm nổi bật tính cách nhân vật và thể hiện chủ đề của tác phẩm. giống giòng tươi tốt… xanh kia quyết chẳng phụ con. nàng là “người lành”. đó là chỗ éo le phức tạp trong đời sống tâm hồn con người. một tâm hồn có văn hoá. Trong những ngày xa chồng. Chỗ kì bút của Nguyễn Dữ là đã bắt nắm được một tình huống éo le như vậy. Khi chung sống với nhau. Tù cách nói đến nội dung của những câu nói hiện lên một Vũ nương dịu dàng. Vũ nương tỏ bày không được thì tự vẫn.Ðó chính là bi kịch về số phận con người. Nàng nói với chồng: “Lang quân đi chuyến này. khi thái độ hình ảnh Vũ nương hiện lên là một người trong trắng thuỷ chung. Những kẻ như thế xưa nay tùng gây ra bao nỗi . thiết tha với hạnh phúc. cũng như con đã chẳng nỡ phụ mẹ”. không hư danh.Phan tich nhan vat Vu Nuong trong chuyen nguoi con gai Nam Xuong Bài 1 : Nghĩ chuyện trên đời kì lạ thật. Trong văn chương nước ta cũng như thế giới không hiếm những câu chuyện xen những yếu tố truyền kì. nhân vật bộc lộ cá tính của mình. Nàng nghĩ đến những khó nhọc. khi thông qua lời nói. tự trọng. hiếu thảo nhưng cũng là một người phụ nữ khí khái. thương chồng và giàu lòng vị tha. khi chia tay. Mối quan hệ đó diễn ra ở những thời điểm khác nhau. Chuyện đời vẫn thế. chứ không sống “chịu tiếng nhuốc nhơ”. gian nguy của người chồng trước rồi mới nhận ra sự lẻ loi của mình. Ngòi bút Nguyễn Dữ tỏ ra già dặn. thiếp chẳng dám mong được đeo ấn hầu trở về quê cũ. quát giàu ý nghĩa nhân văn. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. thiết tha với hạnh phúc này phải chết . Có lẽ đó cũng là bi kịch của muôn đời. số phận của con người lại được định đoạt tù một câu chuyện đùa về một cái bóng. khi xa chồng và khi chồng trở về. thân mẫu của Trịnh Trang Công trong Ðông Chu liệt quốc đã gây ra bao chuyện phiền phức dẫn đến cảnh đầu rơi máu chảy chỉ vì bà ghét Trịnh Trang Công khi xưa sinh ngược khiến bà phải đau đớn. Phía sau tấn bi kịch của Vũ nương có một cuộc sống chinh chiến. vấn đề mà Chuyện người con gái Nam Xương đặt ra là vấn đề có tính khái. Ðến khi người chồng đi chinh chiến trở về nghi oan cho nàng. Nét riêng của Chuyện người con gái Nam Xương là hai yếu tố thực và truyền kì không đan xen vào nhau mà kết cấu thành hai phần. Chuyện tình duyên. Ðó là một tâm hồn đẹp. Mối quan hệ với Trương Sinh diễn ra trên bốn thời điểm: khi chồng ở nhà. nàng nuôi con thơ. chỉ xin ngày về mang theo được hai chữ bình yên”. đẹp một cách có văn hoá. Con người đẹp. vùa góp phần làm rõ những yếu tố ở phần thực. Khi thì cách xủ thế. Phần truyền kì vùa làm cho câu chuyện thêm lung linh hư ảo. Vấn đề này biết bao nhà văn xưa nay tùng trăn trở. chăm sóc mẹ chồng như mẹ đẻ của mình. Phần thực là cơ sở để xây dựng phần truyền kì (phần thực. Ở tùng thời điểm ấy. Người con gái Nam Xương Vũ Thị Thiết là nhân vật chính xuyên suốt hai phần của tác phẩm. chúng ta chỉ biết Vũ nương là người “có tư dung tốt đẹp”. Trong con mắt của người mẹ chồng ấy. Ngày xưa. giàu lòng vị tha. nhưng căn bản là người chồng mù quáng đa nghi. nhà văn đã để cho chính người mẹ chồng ấy nhận xét về tấm lòng hiếu thảo của nàng trước khi bà cụ qua đời: “Sau này trời giúp người lành ban cho phúc trạch. thiếu sáng suốt. Bằng mối liên hệ giữa hai phần.

không hư danh.oan trái. Cũng qua đó. Nhà văn đã tạo ra một cuộc gặp gỡ kì thú giữa Phan Lang . nhà văn khẳng định một chân lí nghệ thuật phảng phất như trong các truyện cổ dân gian… Thánh Gióng về trời. nhất là người phụ nữ trong xã hội đương thời như Vũ nương. khi xa chồng và khi chồng trở về. Trích: Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. gian nguy của người chồng trước rồi mới nhận ra sự lẻ loi của mình. Nàng nghĩ đến những khó nhọc..với Vũ Nương nơi động tiên. Bài 2 : Người con gái Nam Xương Vũ Thị Thiết có "tư dung tốt đẹp". khi chia tay. thiếp chẳng dám mong được đeo ấn hầu trở về quê cũ. Chồng nàng :Trương Sinh là người có tính đa nghi. thiết tha gắn bó với quê hương đời sống mà không được sống. Âu đó cũng là một bài học sâu sắc của muôn đời vậy. thiết tha với hạnh phúc. Trong những ngày xa chồng. nhân vật bộc lộ cá tính của mình. nhà văn đã để cho chính người mẹ chồng ấy nhận xét về tấm lòng hiếu thảo của nàng trước khi bà cụ qua đời: “Sau này trời giúp . Nhưng dụng ý của nhà văn đưa phần truyền kì vào câu chuyện không chỉ có thế. Nói cho cùng. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. Vũ nương không sống được ở cõi đời thì sẽ sống vĩnh hằng ở cõi tiên. chỉ xin ngày về mang theo được hai chữ bình yên”.Tính cách nhân vật được thể hiện qua hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ với chồng và mẹ chồng. Mối quan hệ đó diễn ra ở những thời điểm khác nhau. nàng nuôi con thơ. Cho nên vấn đề tưởng chùng rất riêng ấy lại là vấn đề điển hình của cuộc sống. Ở tùng thời điểm ấy. Tính cách của nàng và bi kịch như được tô đậm khơi sâu một lần nữa. vì nàng là cái Ðẹp. Bởi chính nàng đã lấy cái bóng làm cái hình. trở về sống trong Quy động của Nam Hải Long Vương… đó là cuộc sống đời đời. Khi chung sống với nhau. lấy cái hư làm cái thật. Tù cách nói đến nội dung của những câu nói hiện lên một Vũ nương dịu dàng. tính cách của Vũ nương được thể hiện ở lời đưa tiễn. chăm sóc mẹ chồng như mẹ đẻ của mình. An Dương Vương xuống biển… kì lạ mà cũng rất thực. Nàng quả thật là một con người thiện căn. đổ vỡ trong đời. Nguyễn Dữ muốn khẳng định một chân lí nghệ thuật: cái Ðẹp là bất tủ.một người dương thế . Khi Phan Lang nhắc đến chuyện nhà của tổ tiên thì Vũ nương “ứa nước mắt khóc”. -->cơ sự cũng vì vậy mà nảy sinh. Phần truyền kì trong câu chuyện là chuyện Vũ nương không chết. biết Trương Sinh là người có tính đa nghi. hiện thực của câu chuyện là hiện thực về tấm lòng của nhà văn trước những vấn đề của cuộc sống. hay ghen nên “nàng giữ gìn khuôn phép” cho gia đình hoà thuận. Khi tiễn chồng đi tòng quân.. thương chồng và giàu lòng vị tha. Ngòi bút Nguyễn Dữ tỏ ra già dặn. Cuộc gặp gỡ ấy đã làm sáng tỏ thêm những phẩm chất của Vũ nương. Nhà văn đã đi sâu khai thác những vẻ đẹp và nỗi đau khổ xót xa phức tạp của tâm hồn con người. Ðó cũng là một thứ sản phẩm hằng có trong xã hội con người. một tâm hồn có văn hoá. Nàng nói với chồng: “Lang quân đi chuyến này. Mối quan hệ với Trương Sinh diễn ra trên bốn thời điểm: khi chồng ở nhà. Tất nhiên trong tấn bi kịch này có phần của Vũ nương. Nàng vùa là nạn nhân nhưng cũng là tác nhân.

thiếu sáng suốt. Nhân cách tiềm thức được hình tượng hóa thành phân thân.Ðó chính là bi kịch về số phận con người. Trong mỗi con người đều tồn tại nhiều “tiếng nói” khác nhau. Trong con mắt của người mẹ chồng ấy. Tất nhiên trong tấn bi kịch này có phần của Vũ nương. như trong truyện cổ của Hans Christian Andersen (1805-1875) hay trong William Wilson[4] của Edgar Allan Poe (1809-1849). -Cái bóng: Phân thân và phản thân "Con người là một thực thể xã hội sống. cùng những quan hệ biện chứng giữa ý thức và tiềm thức của nó. loạn li." Cái bóng có lúc lại trở thành một phân thân nổi loạn chống lại chủ nhân của nó. thiết tha gắn bó với quê hương đời sống mà không được sống. Khi thì cách xủ thế. Nàng quả thật là một con người thiện căn. khi thông qua lời nói. giống giòng tươi tốt… xanh kia quyết chẳng phụ con. được quy định bởi những thiết chế đạo đức nhất định. Vũ nương không sống được ở cõi đời thì sẽ sống vĩnh hằng ở cõi tiên. quát giàu ý nghĩa nhân văn.với Vũ Nương nơi động tiên.một người dương thế . thiết tha với hạnh phúc này phải chết . đồng thời khẳng định giá trị thực thể của chủ nhân. Nhưng dụng ý của nhà văn đưa phần truyền kì vào câu chuyện không chỉ có thế. Những kẻ như thế xưa nay tùng gây ra bao nỗi oan trái. Khi Phan Lang nhắc đến chuyện nhà của tổ tiên thì Vũ nương “ứa nước mắt khóc”. vấn đề mà Chuyện người con gái Nam Xương đặt ra là vấn đề có tính khái. nhưng căn bản là người chồng mù quáng đa nghi. đẹp một cách có văn hoá. Bởi vậy. Có lẽ đó cũng là bi kịch của muôn đời. vì nàng là cái Ðẹp. chứ không sống “chịu tiếng nhuốc nhơ”. khi hành động. đổ vỡ trong đời. Chính do có thể được dùng như hình tượng văn học để thể hiện con người với tư cách một thực-thể-đạo-đức. Ðó cũng là một thứ sản phẩm hằng có trong xã hội con người. Vấn đề này biết bao nhà văn xưa nay tùng trăn trở. Ðó là một tâm hồn đẹp. lấy cái hư làm cái thật. Nàng vùa là nạn nhân nhưng cũng là tác nhân. Bởi chính nàng đã lấy cái bóng làm cái hình. giàu lòng vị tha. hiếu thảo nhưng cũng là một người phụ nữ khí khái. tự trọng. gây cách biệt. Chiếc bóng sinh động của con người âm thầm song hành với chủ nhân của nó qua những hành vi mang giá trị đạo đức . Cho nên vấn đề tưởng chùng rất riêng ấy lại là vấn đề điển hình của cuộc sống. thậm chí đối lập nhau. .xã hội.người lành ban cho phúc trạch. Ðến khi người chồng đi chinh chiến trở về nghi oan cho nàng. trở về sống trong Quy động của Nam Hải Long Vương… đó là cuộc sống đời đời. của ý thức (consciousness) và tiềm thức (subconsciousness). Dường như Nguyễn Dữ đã tập trung những nét đẹp điển hình của người phụ nữ Việt Nam vào hình tượng Vũ nương. Âu đó cũng là một bài học sâu sắc của muôn đời vậy. Phía sau tấn bi kịch của Vũ nương có một cuộc sống chinh chiến. Tính cách của nàng và bi kịch như được tô đậm khơi sâu một lần nữa. Phần truyền kì trong câu chuyện là chuyện Vũ nương không chết. Cuộc gặp gỡ ấy đã làm sáng tỏ thêm những phẩm chất của Vũ nương. Vũ nương tỏ bày không được thì tự vẫn. Nguyễn Dữ muốn khẳng định một chân lí nghệ thuật: cái Ðẹp là bất tủ. nàng là “người lành”. Nhà văn đã tạo ra một cuộc gặp gỡ kì thú giữa Phan Lang . Con người đẹp. khi thái độ hình ảnh Vũ nương hiện lên là một người trong trắng thuỷ chung. cũng như con đã chẳng nỡ phụ mẹ”.

người phát ngôn của thông tin tày trời nọ - .những người vun đắp nên các mối quan hệ nọ. đòi thời ruồng đuổi”. kiến văn hạn hẹp. khác chẳng bằng cha thuở nọ lặng vậy.”[18] Bé Đản . con bèn kêu khóc chẳng khứng đi. nhưng khi nàng Vũ “xin giãi lòng ấy. nàng chẳng hề muốn gieo tai họa cho ai khác. lý giải sai lầm tình huống nọ. thời giấu lời con chẳng nói.để an ủi ngóc ngách nào đó trong tâm hồn nàng :chồng nàng đang ở một nơi nào đó . Nhân chứng thân thiết duy nhất còn lại nay là bé Đản. lời trối ấy chỉ mình nàng nghe. cùng tính cả ghen của Trương đã khiến chàng lạc lối. Chỉ âu lo với niềm bất hạnh của chính mình. tự dằn vặt mình và làm khổ người. cả người “đố” lẫn người “giải” đều chăm chắm vào một con người nào đấy có thực (xuất nhân): với Đản.”[20] “Mẹ Đản đi thời cũng đi.” "Ở cấp độ nội tâm cao hơn. Dắt con một mình đi.cái bóng tỏ ra rất hiệu quả trong việc diễn tả những ngóc ngách tâm lý.”[17] Lời trối trăng của người mẹ cũng là lời chứng cho đức hạnh của nàng khi chồng đồn thú biên viễn xa xăm. bằng dâu mới chưng chẳng phụ mẹ già vậy. bằn bặt vậy. mẹ Đản ngồi thời cũng ngồi. người chỉ đến lúc đêm về. quy hết tội tình cho vợ. Thế nhưng. lẽ ra bé Đản .”[24] Trương nín lặng." Trích: Biên cương bị ngoại xâm. con trẻ đã học nói vậy. lặng thinh theo mẹ không rời: “Ngươi chỉn hay nói. Khi chàng Trương xuất ngũ trở về. chàng Trương gạn hỏi nguồn cơn. về nhà hỏi trẻ. Chỉ có điều do hướng giải đoán không rõ. mẹ già sớm quy tiên. Mẹ chồng và con trẻ là hai chứng nhân khả tín nhất cho tấm lòng son sắc của nàng. với chàng Trương.”[23] Chàng thụ khổ. Nàng Vũ ở lại nhà. đặc biệt là cái ghen. tình cảm. con người có được cái nhìn phản thân thông qua nhãn quan đạo đức không ngừng kiến tạo và chuyển hóa từ những quan hệ trong môi trường sống và từ tha nhân .” “láng giềng chưng bảo.”[19] Sững sờ khi thấy Đản không nhận mình là cha. chỉ còn là đơn tuyến. chẳng nghe vào tai vậy. chẳng kịp thấy mặt con. mẹ hiền tần tảo. “thời mẹ già đã từ nhà. tròn phận nàng dâu hiếu nghĩa. vì người chết sẽ thôi không nói được nữa. thác nguyện chỉ một điều: “Xin Trời xanh kia chớ phụ dâu mới. là người bị bội phản “Đến khi nghe lời con nói. chàng Trương phải sung binh ra miền quan ải.nhân chứng nay sẽ là người để chàng Trương thực hiện vế sau của câu: “Đi hỏi già. Trương tri giác. họ hàng chưng nói.và hình bóng người chồng không lúc nào xa rời nàng-->Liệu như thế có phải là đáng trách khi gián tiếp gây ra cơn ghen của Trương Sinh(đêy là suy nghĩ của mình. mặc cởi lo ngờ.Câu chuyện về cái bóng của mình mà Vũ Nương kể cho con nàng nghe chẳng qua như thể đang tâm sự với chính mình .) Bởi "con tim không chỉ đơn giản là một vật chỉ biết làm theo ý ta muốn. chinh phụ tiết trinh. thời chưng ngờ sự cuốn đay xin lửa kia rễ bám càng sâu gắn mà chẳng khả cởi vậy. đó là cha.”[21] Mấy lời miêu tả thơ ngây của Đản tựa như những câu thai đố mà chàng Trương phải giải. Song chửa từng đến cùng con là Đản này dắt ẵm vậy. đấy hẳn phải là gian phu.[22] Trong tình huống đặc biệt này.” Dắt con ra thăm mộ mẹ là việc chàng làm trước tiên: “Hỏi mồ mẹ thửa ở đâu. Đản bảo chàng chẳng giống người nó từng gọi là cha.”[25] Đến đây. Kênh giao tiếp song phương giữa hai vợ chồng bị cắt đứt. ngỡ mình là nạn nhân. Đáng tiếc. Trương nhiếc móc vợ.^^. “song dõi hỏi thửa lời ấy bởi đâu chưng lại. “sỉ nhục nhiều phương.

nhân chứng cuối cùng. Đản lặng thinh như chưa từng nói ra chi tiết oan khiên nọ. Và cũng như Rokujo trong Nguyên thị vật ngữ. nhưng vẫn là nguồn động viên. nhìn bóng mình thiếp tưởng dáng ai trên tường. Trước kia.. Đản. Sự im lặng và khinh bạc của chàng Trương đã đẩy nàng Vũ đến cực điểm bi phẫn. . nàng đã trắng tay.. hay Chen Cai trong Cái bóng..phải được xét hỏi “ba mặt một lời” để vãn hồi sự câu thông cần thiết giữa hai vợ chồng. Dẫu bóng câm lặng. Và điều quan trọng hơn hết để có được hạnh phúc là phải thực sự hiểu được nhau. tôn trọng lẫn nhau và tránh xa những ngộ nhận đáng tiếc. Bóng đèn dầu nhẫn đừng nghe trẻ. không lối thoát. nhưng giữ hạnh phúc cho được lâu bền lại càng là một điều khó khăn hơn. dựa trên cơ sở hợp nhất và phân thân: Thiếp với chàng tuy hai mà một. Chứng quả đã dôi vầng nhật nguyệt. Cung nước chi lo luỵ đến nàng. Có được hạnh phúc đã là một điều khó khăn. an ủi nàng sống. dẫu câm lặng. giờ như một kênh thông báo vô hiệu hóa. Khá trách chàng Trương khéo phũ phàng. Qua đây bàn bạc mà chơi vậy. Thế nhưng. vũ phu của đàn ông và luật lệ phong kiến hà khắc dung túng cho sự độc ác. nàng vò võ với một chiếc bóng. "Nghi ngút đầu ghềnh toả khói hương. "Hãy quan tâm đến thân phận người phụ nữ.. vậy nên. Miếu ai như miếu vợ chàng Trương. tắt sóng lặng câm. Chiếc bóng -tấm lòng yêu thương ->trở thành nguyên nhân của nỗi oan bi kịch." (Lê Thánh Tông) -->Chiếc bóng giờ đây khiến ta hoài nghi nó có phải là một thế lực vô hình ngăn cản con người . tâm sức chắt chiu để vun đắp gìn giữ cái gia đình bé nhỏ đã trở nên hoàn toàn vô nghĩa. nhưng nàng đi đến cái chết thật bình tĩnh : tắm gội chay sạch. Thực chất là Vũ Nương đã bị bức tử. bơ vơ. tối tăm. ra bến Hoàng Giang ngửa mặt lên trời mà than rằng . Không ai hỏi đến.. thái độ ghen tuông cay nghiệt và mù quáng của chàng Trương đã giết chết người vợ đoan chính đáng thương. Đó là tất cả ý nghĩa mà chúng ta có thể nhận ra được từ : Chuyện người con gái Nam Xương. cả thời gian dài. đối thoại tưởng tượng giữa người và bóng vẫn có thể thiết lập được.. Giải oan chẳng mấy lọ đàn tràng. sự im lặng của chồng nay đẩy nàng đến quyết định quyên sinh. Bao nhiêu công sức. Cái chết ấy là sự đầu hàng số phận nhưng cũng là lời tố cáo thói ghen tuông ích kỉ. sự hồ đồ.đặc biệt là người phụ nữ đến với hạnh phúc . Hãy tôn vinh hạnh phúc và đừng làm bất cứ điều gì có thể làm huỷ hoại tổn thương đến hạnh phúc đôi lứa và gia đình. đến số phận con người. nên tìm đến cái chết .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful