P. 1
Su Bien Thien Chu Ki Con Lac

Su Bien Thien Chu Ki Con Lac

|Views: 975|Likes:
Được xuất bản bởivuminhson
http://www.yeuvatly.com
http://www.yeuvatly.com

More info:

Categories:Types, Research
Published by: vuminhson on Jun 19, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/10/2013

pdf

text

original

http://www.yeuvatly.com – http://www.giasubmt.com 0984.345.

554

SỰ BIẾN THIÊN CHU KÌ CON LẮC – NHANH CHẬM CỦA ĐỒNG HỒ

I. Sự thay đổi chu kì theo độ cao
1. Con lắc đơn có chu kỳ đúng T ở độ cao h
1
, nhiệt độ t
1
. Khi đưa tới độ cao h
2
, nhiệt độ t
2
thì ta
có:

2
T h t
T R
 A A A
= +
Với R = 6400km là bán kính Trái Đât, còn ì là hệ số nở dài của thanh con lắc.
Nếu h = const thì 0 h A = , nếu t = const thì 0 t A =
2. Con lắc đơn có chu kỳ đúng T ở độ sâu d
1
, nhiệt độ t
1
. Khi đưa tới độ sâu d
2
, nhiệt độ t
2
thì ta
có:

2 2
T d t
T R
 A A A
= +
Lưu ý: * Nếu AT > 0 thì đồng hồ chạy chậm (đồng hồ đếm giây sử dụng con lắc đơn)
* Nếu AT < 0 thì đồng hồ chạy nhanh
* Nếu AT = 0 thì đồng hồ chạy đúng
* Thời gian chạy sai mỗi ngày (24h = 86400s): 86400( )
T
s
T
A
u =
II. Sự thay đổi chu kì khi chịu tác dụng của ngoại lực
1. Khi con lắc đơn chịu thêm tác dụng của lực phụ không đổi:
Lực phụ không đổi thường là:
* Lực quán tính: F ma = ÷
 
, độ lớn F = ma ( F a ||
 
)
Lưu ý: + Chuyển động nhanh dần đều a v ||
 
( v

có hướng chuyển động)
+ Chuyển động chậm dần đều a v ||
 


* Lực điện trường: F qE =
 
, độ lớn F = 'q'E (Nếu q > 0 ¬ F E ||
 
; còn nếu q < 0 ¬
F E ||
 
)

* Lực đẩy Ácsimét: F = DgV ( F

luông thẳng đứng hướng lên)
Trong đó: D là khối lượng riêng của chất lỏng hay chất khí.
g là gia tốc rơi tự do.
V là thể tích của phần vật chìm trong chất lỏng hay chất khí đó.
Khi đó: ' P P F = +
  
gọi là trọng lực hiệu dụng hay trong lực biểu kiến (có vai trò như trọng lực
P

)
'
F
g g
m
= +

 
gọi là gia tốc trọng trường hiệu dụng hay gia tốc trọng trường biểu kiến.
Chu kỳ dao động của con lắc đơn khi đó: ' 2
'
l
T
g
 =
Các trường hợp đặc biệt:
* F

có phương ngang:
+ Tại VTCB dây treo lệch với phương thẳng đứng một góc có: tan
F
P
 =
+
2 2
' ( )
F
g g
m
= +
http://www.yeuvatly.com – http://www.giasubmt.com 0984.345.554

* F

có phương thẳng đứng thì '
F
g g
m
= ±
+ Nếu F

hướng xuống thì '
F
g g
m
= +
+ Nếu F

hướng lên thì '
F
g g
m
= ÷


BÀI TẬP MẪU
Bài 1: Con lắc đơn có chu kỳ T
o
=2s ở nhiệt độ 0
o
C. Cho g=9,81m/s
2
. Cho hệ số giãn nở vì nhiệt
o=1,2.10
-5
độ
-1
.
a. Tính thời gian con lắc chạy sai trong một giờ khi nhiệt độ là 25
o
C?
b. Tính độ dài dây treo ở 0
o
C của con lắc ở 25
o
C, biết g=10m/s
2
?
Bài làm
a. Thời gian con lắc chạy sai trong 1 giờ là: s t 54 , 0 25 . 10 . 2 , 1 .
2
1
. 3600
2
1
. 3600
5
= = A
÷

b. Tại nhiệt độ 0
o
C, ta có:
g
l
T
o
o
 2 = m g
T
l
o
o
1 10 .
4
2
.
4
2
2
2
2
= = = ¬
 

Vậy tại 25
o
C, chiều dài dây treo là: ) ( 0003 , 1 ) 25 . 10 . 2 , 1 1 .( 1 ) 1 (
5
m t l l
o
= + = + =
÷


Bài 2: Con lắc đơn đặt tại bề mặt trái đất chạy đúng khi nhiệt độ là t
1
=25
o
C. Hỏi khi đưa con lắc
lên độ cao 6,4km so với bề mặt trái đất và nhiệt độ là -10
o
C thì mỗi ngày đêm con lắc chạy nhanh
hay chậm là bao nhiêu? Cho biết hệ số giãn nở vì nhiệt của dây treo là 10
-4
độ
-1
, bán kính trái đất
R=6400km.
Bài làm:
- Nhiệt độ giảm từ 25
o
C xuống -10
o
C, đồng hồ chạy nhanh một lượng là:
s 2 , 151 35 . 10 .
2
1
. 86400
4
=
÷

- Đưa con lắc lên độ cao h, đồng hồ chạy chậm một lượng là: s 4 , 86
6400
4 , 6
. 86400 = .
Vậy trong một ngày đêm đồng hồ chạy nhanh là: 151,2-86,4= 64,8s.

Bài 3: Con lắc đơn đặt tại bề mặt trái đất chạy đúng khi nhiệt độ là t
1
=25
o
C. Hỏi khi đưa con lắc
xuống độ sâu 6,4km so với bề mặt trái đất và nhiệt độ là 525
o
C thì mỗi ngày đêm con lắc chạy
nhanh hay chậm là bao nhiêu? Cho biết hệ số giãn nở vì nhiệt của dây treo là 10
-6
độ
-1
, bán kính
trái đất R=6400km.
Bài làm:
- Nhiệt độ tăng từ 25
o
C xuống 525
o
C, đồng hồ chạy chậm một lượng là:
s 6 , 21 500 . 10 .
2
1
. 86400
6
=
÷

- Đưa con lắc xuống độ sâu h, đồng hồ chạy chậm một lượng là: s 2 , 43
6400 . 2
4 , 6
. 86400 = .
Vậy trong một ngày đêm đồng hồ chạy chậm là: 21,6+43,2=64,80 (s).
http://www.yeuvatly.com – http://www.giasubmt.com 0984.345.554

bk
g
a
+
g
g +
a
g
bk

Bài 4: Ở mặt đất, con lắc đơn dao động với chu kì 2s. Biết khối lượng Trái đất gấp 81 lần khối
lượng Mặt trăng và bán kính Trái đất gấp 3,7 lần bán kính Mặt trăng. Đưa con lắc đó lên mặt
trăng (coi chiều dài không đổi) thì nó dao động với chu kì là:
Bài làm:
Gọi khối lượng và bán kính của trái đất, mặt trăng tương ứng là M
1
, R
1
và M
2
, R
2
Ta có:
- Gia tốc trọng trường ở mặt đất:
2
1
1
1
R
M
G g = .
- Chu kỳ dao động của con lắc tại bề mặt trái đất:

1
2
1
2
1
1
2
1
2 2 2
GM
lR
R
M
G
l
g
l
T    = = = =2s (1)
- Gia tốc trọng trường ở mặt trăng:
2
2
2
2
R
M
G g = .
- Chu kỳ dao động của con lắc tại bề mặt trái đất:

2
2
2
2
2
2
2
2
2 2 2
GM
lR
R
M
G
l
g
l
T    = = = (2)
Lập tỉ số:
) 2 (
) 1 (
, ta được: 411 , 0
81
1
. 7 , 3
1
2
2
1
1
2
2
2
2
1
2
1
= = = =
M
M
R
R
M R
M R
T
T
s
T
T 86 , 4
411 , 0
1
2
= = ¬ .

Bài 5: Cho con lắc đơn được treo ở trần một thang máy. Khi thang máy đứng yên, con lắc dao
động điều hoà với chu kì T. Khi thang máy đi lên thẳng đứng, chậm dần đều với gia tốc a thì con
lắc dao động với chu kỳ T’ bằng bao nhiêu? (áp dụng số a=g/2).
Bài làm:
+ Các gia tốc a và g được biểu diễn như trên hình vẽ:
Ta có:
bk
g g a = ÷
  
(1)
Chiếu các đại lượng của phương trình (1) lên trục toạ độ, ta có:
g g g a g g
bk
5 , 0 5 , 0 = ÷ = ÷ =
Vậy chu kỳ dao động của con lắc là: 2
2
2
5 , 0
2 2 ' T
g
l
g
l
g
l
T
bk
= = = =   
Bài 6: Cho con lắc đơn được treo ở trần một thang máy. Khi thang máy đứng yên, con lắc dao
động điều hoà với chu kì T. Khi thang máy đi lên thẳng đứng, nhanh dần đều với gia tốc a thì con
lắc dao động với chu kỳ T’ bằng bao nhiêu? (áp dụng số a=g/2).
Bài làm:
+ Các gia tốc a và g được biểu diễn như trên hình vẽ:
Ta có:
bk
g g a = ÷
  
(1)
Chiếu các đại lượng của phương trình (1) lên trục toạ độ, ta có:
Chiếu các đại lượng của phương trình (1) lên trục toạ độ, ta có:
http://www.yeuvatly.com – http://www.giasubmt.com 0984.345.554

g
g
bk
-a
o
o
a
o
o
-a
bk
g
g
g g g a g a g g
bk
5 , 1 5 , 0 ) ( = + = + = ÷ ÷ =
Vậy chu kỳ dao động của con lắc là:
3
2
3
2
2
5 , 1
2 2 ' T
g
l
g
l
g
l
T
bk
= = = =    .
Bài 7: Cho con lắc đơn được treo ở trần một thang máy. Khi thang máy đứng yên, con lắc dao
động điều hoà với chu kì T. Khi thang máy đi xuống thẳng đứng, chậm dần đều với gia tốc a thì
con lắc dao động với chu kỳ T’ bằng bao nhiêu? (áp dụng số a=g/2). (Lời giải và đáp số giống
Bài 5).
Bài 8: Cho con lắc đơn được treo ở trần một thang máy. Khi thang máy đứng yên, con lắc dao
động điều hoà với chu kì T. Khi thang máy đi lên thẳng đứng, chậm dần đều với gia tốc a thì con
lắc dao động với chu kỳ T’ bằng bao nhiêu? (áp dụng số a=g/2). (Lời giải và đáp số giống Bài 6).
Bài 9: Con lắc đơn được treo ở trần một ô tô. Khi ô tô đứng yên, con lắc dao động điều hoà với
chu kỳ T. Khi ô tô chuyển động, dây treo hợp với phương thẳng đứng góc  =60
o
so với phương
thẳng đứng. Hỏi con lắc dao động với chu kỳ T’ bằng bao nhiêu?
Bài làm
Từ biểu thức: a g g
bk
÷ = khi con lắc chuyển động các gia tốc tác dụng vào vật như trên hình
vẽ:
Từ hình vẽ ta có:
 cos
g
g
bk
=

Vậy chu kỳ dao động biểu kiến của con lắc là:
2 / cos
cos
2
cos /
2 2 ' T T
g
l
g
l
g
l
T
bk
= = = = = 



 


Bài 10: Con lắc đơn được treo ở trần một ô tô. Khi ô tô đứng yên, con lắc dao động điều hoà với
chu kỳ T. Khi ô tô chuyển động với gia tốc có độ lớn bằng a thì con lắc dao động với chu kỳ T’
bằng bao nhiêu? (áp dụng số a=g/2).
Bài làm

Từ biểu thức a g g
bk
÷ = , ta vẽ được như hình bên.
Từ hình vẽ ta suy ra:
2
1
= = =
g
a
mg
ma
tg
o
565 , 26 = ¬
Vậy chu kỳ dao động biểu kiến của con lắc là:
T T T T 946 , 0 565 , 26 cos . cos ' = = = 

Bài 11: Đặt con lắc vào trong điện trường E hướng theo phương thẳng đứng từ trên xuống dưới.
Biết khối lượng của quả cầu là m, quả cầu được tích điện q<0, chiều dài dây treo l. Tính chu kỳ
dao động của con lắc?
Áp dụng số: E=10
4
V/m; m=20g; q=-12.10
-6
C; l=1,0m
Bài làm
http://www.yeuvatly.com – http://www.giasubmt.com 0984.345.554

E
F=qE
mg +
mg
bk
F=qE
bk
mg
+
mg
E
Do q<0, lực điện trường tác dụng lên vật m ngược chiều cường độ điện trường E (hình vẽ). Xét
các lực tác dụng lên vật tại vị trí cân bằng, ta có:
g m F g m
bk
+ = (1)
Chiếu các lực lên phương trục toạ độ ta được:
mg E q mg
bk
+ ÷ =
) / ( 4
02 , 0
10 . 10 . 12 10 . 02 , 0
2
4 6
s m
m
E q mg
g
bk
=
÷
=
÷
= ¬
÷

Chu kỳ dao động biểu kiến: ) (
4
1
2 2 ' s
g
l
T
bk
   = = = .
Bài 12: Đặt con lắc vào trong điện trường E hướng theo phương thẳng đứng từ dưới lên trên.
Biết khối lượng của quả cầu là m, quả cầu được tích điện q<0, chiều dài dây treo l. Tính chu kỳ
dao động của con lắc?
Áp dụng số: E=10
4
V/m; m=20g; q=-12.10
-6
C; l=1,0m
Bài làm
Do q<0, lực điện trường tác dụng lên vật m ngược chiều cường độ điện trường E(hình vẽ). Xét
các lực tác dụng lên vật tại vị trí cân bằng, ta có:
g m E q g m
bk
+ = (1)
Chiếu các lực lên phương trục toạ độ ta được:
mg E q mg
bk
+ =
) / ( 16
02 , 0
10 . 10 . 12 10 . 02 , 0
2
4 6
s m
m
E q mg
g
bk
=
+
=
+
= ¬
÷

Chu kỳ dao động biểu kiến: ) (
2 16
1
2 2 ' s
g
l
T
bk

  = = =
Bài 13: Đặt con lắc vào trong điện trường E hướng theo phương ngang. Biết khối lượng của quả
cầu là m, quả cầu được tích điện q<0, chiều dài dây treo l. Tính chu kỳ dao động của con lắc? áp
dụng số: E=10
4
V/m; m=20g; q=- 3 2 .10
-5
C; l=1,0m; g=10m/s
2
.
Bài làm
Đặt trong điện trường, dây treo bị lệch so với phương thẳng đứng một góc:
3
10 . 02 , 0
10 . 10 . 3 2
4 5
=
÷
= =
÷
mg
E q
tg
3

 = ¬
20
1
2
3
cos . 2 cos ' 

  = = = ¬
g
l
T T (s)






You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->