P. 1
Phuong Phap Giai Bai Tap Di Truyen Hoc Quan the Lop 12

Phuong Phap Giai Bai Tap Di Truyen Hoc Quan the Lop 12

|Views: 542|Likes:
Được xuất bản bởiquahuhong

More info:

Published by: quahuhong on Jul 30, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/12/2012

pdf

text

original

Trường Phổ Thông Dân Tộc Nội Trú Bắc Giang Bộ môn Sinh Học

*************************

Tên đề tài: PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP DI TRUYỀN HỌC QUẦN THỂ CHO HỌC SINH KHỐI LỚP 12 TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ BẮC GIANG

Người thực hiện Họ và tên: Trần Quốc Lập

Bắc Giang, tháng 4 năm 2008

MỤC LỤC PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.............................................................................. 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI .............................................. 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU.......................................................................... 4. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU........... 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..............................................................

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG I: CƠ S LÍ LU N C A Đ TÀI

CHƯƠNG II: N I DUNG NGHIÊN C U .....................................................

PHẦN III: KẾT LUẬN - ĐỀ XUẤT 1.K t lu n 2.Đ xu t

PH N I

NH NG V N Đ CHUNG
1. Lý do ch n đ tài : M t trong nh ng m i quan tâm hi n nay c a giáo viên và cán b qu n lý giáo d c là nâng cao ch t lư ng giáo d c và đào t o. Đây là nhi m v hàng đ u trư ng THPT nh m giáo d c nhân cách toàn di n cho h c sinh. Vi c d y và h c môn sinh h c đã tr thành m t trong nh ng nhu c u c n thi t. Th i gian qua, nhìn chung vi c gi ng d y môn sinh h cđã có nhi u c i ti n nh m đáp ng nhi m v rèn luy n các k năng v n d ng vào th c ti n cho h c sinh THPT. Tuy nhiên vi c gi ng d y môn sinh h c trư ng PTDTNT v n chưa đáp ng hi u qu nh ng yêu c u trên do nhi u nguyên nhân khách quan và ch quan. Trư c h t là do h n ch v th i gian, n i dung chương trình nhi u đòi h i giáo viên ph i đ m b o truy n đ t đ y đ trong t ng ti t d y do v y giáo viên không có nhi u th i gian cho h c sinh rèn luy n, đ c bi t là k năng làm bài t p. Tôi mong mu n qua sáng ki n c a mình các em s yêu thích môn và h c t t môn sinh h c hơn. 2. M c đích c a đ tài - Đưa ra các dạng bài tập di truyền học quần thể

- H c sinh v n d ng đư c các d ng bài t p vào làm bài t p trong sách bài t p - H c sinh h ng thú h c t p môn sinh h c hơn 3. Khách th và đ i tư ng nghiên c u - Khách th nghiên c u : h c sinh kh i l p 12 Trư ng PTDT N i trú B c Giang - Đ i tư ng nghiên c u : Phương pháp gi i bài t p di truy n h c qu n th cho h c sinh qua các d ng c th 4. Gi i h n nghiên c u c a đ tài: Phương pháp gi i bài t p di truy n h c qu n th cho h c sinh trư ng ph thông dân t c n i trú B c giang qua các d ng c th 7. Phương pháp nghiên c u : - Phương pháp đ c sách + Tìm hi u tài li u và phương pháp gi i bài t p di truy n h c qu n th + Đúc k t qua th c ti n gi ng d y và làm bài t p

PH N II

N I DUNG NGHIÊN C U
CHƯƠNG I : CƠ S
I.

LÝ LU N C A Đ TÀI

Qu n th giao ph i : 1. Đ nh nghĩa - Qu n th là m t nhóm cá th cung loài, tr i qua nhi u th h đã cùng chung s ng trong m t m t kho ng không gian xác đ nh, trong đó các cá th giao ph i t do v i nhau và đư c cách li m c đ nh t đ nh v i nhóm cá th lân c n cũng thu c loài đó.

2. Đ c trưng c a qu n th giao ph i - Qu n th là đơn v cơ s - Qu n th là đơn v sinh s n c a loài II. S cân b ng thành ph n ki u gen trong qu n th giao ph i : 1.Đ nh lu t Hacdi- Vanbec. 1.1.ví d : ch n m t trư ng h p đơn gian là m t gen g m 2 alen A và a thì trong qu n th có 3 ki u gen: AA; Aa; aa Gi s các ki u gen này th h xu t phát là: 0.25 AA: 0,5 Aa: 0,25 aa Các cá th có ki u gen AA cho ra toàn lo i giao t mang alen A; các cá th có ki u gen aa cho ra toàn lo i giao t mang alen a; các cá th có ki u gen Aa cho ra m t n a giao t mang alen A và m t n a giao t mang alen a trong t ng s giao t sinh ra t th h xu t phát t l s giao t mang alen A là p(A) = 0,25 + 0,5 q(a)= 0,25
2 0,5 + 2

T n s tương đ i c a alen A và a
0,5 0,5

th h xu t phát là

A a

=

có nghĩa là trong các giao t đ c cũng như trong các

giao t cái s giao t mang alen A chi m 50 % s gio t mang alen a chi m 50% S k t h p t do gi a các lo i giao t s t o ra th h ti p theo có thành ph n ki u gen như sau pA pA qa (0,5)2AA qa 0,5x0,5 Aa

0,5x0,5Aa (0,5)2aa

Thành ph n ki u gen th h sau là 0,25 AA: 0,5 Aa : 0,25 aa Trong các th h ti p theo t n s đó v n không thay đ i 1.2N i dung đ nh lu t Hacdi- vanbec Trong nh ng đi u ki n nh t đ nh thì trong lòng m t qu n th giao ph i thì t n s tương đ i c a các alen có khuynh hư ng duy trì không đ i t th h này sang th h khác. 2.Ý nghĩa c a đ nh lu t hacdi-vanbec. 2.1 Ý nghĩa lí lu t - Đ nh lu t hácdi –vanbec ph n ánh tr ng thái cân b ng di truy n trong qu n th - nó gi i thích vì sao trong t nhiên có nh ng qu n th duy trì n đ nh qua th i gian dài 2.2 Ý nghĩa th c ti n

- T t l ki u hình có th suy ra t l ki u gen và t n s tương đ i c a các alen và t t n s tương đ i c a các alen có th suy ra t l ki u gen, ki u hình . 3. H n ch c a đ nh lu t hacdi-vanbec - trong th c t các cá th đ ng h p ho c d h p có s c s ng và giá tr thích nghi khác nhau quá trình đ t bi n và quá trình ch n l c không ng ng di n ra t n s c a các alen b bi n đ i 4. Đi u ki n nghi m đúng c a đ nh lu t hacdi-vanbec - Qu n th giao ph i - Tác đ ng c a quá trình đ t bi n và ch n l c t nhiên là không đáng k

CHƯƠNG II : PHƯƠNG PHÁP GI I BÀI T P DI TRUY N H C QU N TH I .D ng 1: Cho t l ki u gen xác đ nh t n s tương đ i c a các alen Bài toán: Qu n th ban đ u có thành ph n ki u gen d AA + h Aa + r aa Xác đ nh t n s tương đ i c a các alen? Phương pháp gi i: G i p là t n s c a alen A : p= d + h G i q là t n s c a ale a :q=r+
2 h 2

Ví d : Trong m t qu n th sóc ngư i ta th ng kê thu đư c s li u sau: Sóc lông nâu đ ng h p t 1050 con; sóc lông nâu d h p t 150 con; sóc lông tr ng 300 con. Bi t tính tr ng

m u lông do m t gen quy đ nh g m 2 alen và tác đ ng c a ch n l c t nhiên trong qu n th sóc là không đáng k Tinhs t n s tương đ i c a m i alen trong qu n th Qu n th trên đã đ t tr ng thái cân b ng chưa? n u giao ph i ti p t c di n ra trong qu n th thì ph i sau bao nhiêu th h qu n th đ t tr ng thái cân b ng Bài làm: Do lông nâu tr ng thái d h p nên nâu là tr i so v i tr ng Quy ư c gen: A nâu a tr ng - T ng s sóc trong th i đi m th ng kê là 1050 + 150 + 300 = 1500 con V y + T l sóc nâu đ ng h p có ki u gen AA = 1050 = 0,7 + T l sóc nâu d h p có ki u gen + T l sóc tr ng có ki u gen
1500 Aa = 150 = 0,1 1500 aa = 300 = 0,2 1500

C u trúc di truy n c a qu n th sóc t i th i đi m th ng kê là 0,7 AA : 0,1 Aa : 0,2 aa - G i p là t n s c a alen A : p = 0,7 + 0,1 = 0,75 - G i q là t n s c a alen a : q = 0.2
2 + 0,1 = 2

0,25.

II . Dang 2: Xác đ nh tr ng thái cân b ng di truy n c a qu n th Bài toán: Gi s qu n th ban đ u có thành ph n ki u gen d AA + h Aa + r aa Khi nào qu n th đ t tr ng thái cân b ng? Phương pháp G i p là t n s c a alen: A

G i q là t n s c a ale : a -N u p2 AA = d AA 2 pq Aa = h Aa q2 aa = r aa Thì qu n th đ t tr ng thái cân băng n u p2 AA 2 pq Aa q2 aa
≠ ≠ ≠

d AA h Aa r aa

Thì qu n th chưa đ t tr ng thái cân b ng . Chú ý: Dù qu n th đ t tr ng thái cân b ng hay chưa thì t n s tương đ i c a các alen không thay đ i N u qu n th chưa đ t tr ng thái cân b ng thì ch c n qua m t th h ng u ph i thì qu n th đ t tr ng thái cân b ng di truy n. C u trúc di truy n c a tr ng thái cân b ng có d ng : p2 AA : 2 pq Aa : q2aa Ví d : Cá các qu n th sau Qu n th 1: 0,64 AA : 0,32 Aa : 0,04 aa Qu n th 2 : 0,5 AA : 0,3 Aa : 0,2 aa Các qu n th trên đ t tr ng thái cân b ng di truy n chưa? n u chưa thì khi nào đ t tr ng thái cân b ng và c u trúc di truy n c a nó như th nào? Bài làm: G i p là t n s tương đ i c a alen A q là t n s tương đ i c a alen a 1. Xét qu n th 1:

p = 0,64 + q= 0.04 + Vì

0,32 = 0,8 2 0,32 = 0,2 2

(0,8)2 AA = 0,64 AA 2x 0,8 x 0,2 Aa = 0,32 Aa (0,2)2 aa = 0,04 aa V y qu n th 1 đã đ t tr ng thái cân b ng Xét qu n th 2 : p = 0,5 + 0,3 = 0,65
2 0,3 = 2

q = 0,2 + Vì

0,35

(0,65)2 AA ≠ 0,5 AA 2x 0,65 x 0,35 Aa ≠ 0,3 Aa (0,35)2 aa ≠ 0,2 aa V y qu n th 2 chưa đ t tr ng thái cân b ng

D ng 3: T t n s c a các alen hãy xác đ nh t l ki u gen, ki u hình. L p khung penet sau đó cho k t h p ng u nhiên gi a các giao t mang alen và có t n s xác đ nh. T ng h p k t qu thu đư c thành ph n ki u gen trong qu n th pA qa pA p2AA pq Aa

qa

pq Aa

q2aa

Thành ph n ki u gen c a qu n th : p2 AA : 2 pq Aa : q2aa Ví d : Trong m t qu n th lúa alen A quy đ nh m u xanh, alen a quy đ nh m u tr ng bi t t n s tương đ i c a các alen A là 0,8; t n s tương đ i c a alen a là 0,2 Hãy xác đ nh thành ph n ki u gen trong qu n th lúa nói trên. Bài làm - Quy ư c

A : Xanh a: tr ng -Qua giao ph n thành ph n ki u gen pA pA qa (0,8)2AA

th h sau qa 0,8x0,2 Aa

0,8x0,2Aa (0,2)2aa

TPKG:

0,64 AA : 0,32 Aa: 0,04 aa

D ng 4: T t l ki u hình xác đ nh t l ki u gan và t n s c a các alen - M t gen g m 2 alen - T n s ki u hình l n có ki u gen aa = x% - Vì qu n th đ t tr ng thái cân b ng di truy n nên nghi m đúng p2 AA : 2 pq Aa : q2aa = 1

và p + q =1 mà q2 aa = x%

q=

x%

p = 1-

x%

Ví d : m t qu n th bò có 1000 con ngư i ta th y có 160 con lông vàng a. Tính t n s tương đ i c a m i alen trong qu n th b. Ư c lư ng s bò lông đ tr ng thái d h p trong qu n th bi t qu n th đ t tr ng thái cân b ng di truy n Bài làm a. Tính t n s tương đ i c a các alen - bò lông vàng có ki u gen aa - t l bò lông vàng aa = 16% - Vì qu n th đ t tr ng thái cân b ng di truy n nên q2 = 16% q = 0,16 =0,4 vì qu n th đ t tr ng thái cân b ng di truy n nên p+q=1 p = 1- 0,4 = 0,6 b. S bò lông đ tr ng thái d h p - S bò lông đ d h p 2pq Aa = 2x0,4x0,6=0,48 - S bò lông đ d h p trong đàn là : 0,48 x1000 =480 con

PHẦN III

K T LU N VÀ Đ XU T
I. K T LU N Đ h c môn sinh h c có hi u qu , h c sinh c n ph i đư c rèn luy n đ ng th i lí thuy t t c hành và kĩ năng làm bài t p ho t đ ng này c n đư c s d ng nhi u hơn trong các ti t h c trong các bu i h c ph đ o và hư ng d n h c sinh t h c trên l p trong các bu i t h c là r t c n thi t thông qua nh ng d ng bài t p có hư ng d n chi ti t và ví d minh h a cùng nh ng hư ng d n c a giáo viên h c sinh s h c đư c t t hơn, kĩ năng làm bài t p cũng đư c nâng cao hơn. II. Đ xu t 1. Đ i v i giáo viên - Khi d y h c ph n ki n th c có bài t p giáo viên nên t ng k t cho h c sinh thành các d ng và có nh ng hư ng d n c th cùng ví d minh h a d hi u ch c ch n h c sinh s v n d ng làm đư c bài t p m t cách d dàng t đó gây h ng thú cho h c sinh hơn trong h c b môn sinh h c 2. Đ i v i h c sinh - Các em c n n m ch c lí thuy t và làm l i các ví d minh h a .

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->