T H c Hán Văn Tr c Tuy n - Phát Âm Ti ng Trung Qu c

Posted by: nguyenduchung in MyBlog on Tháng 7 05, 2010 Tagged in: Untagged Phát âm ti ng Trung Qu c By Nguy n Đ c Hùng Qu Nghiên C u Bi n Đông www.seasfoundation.org T ng quan Ch Hán là ch tư ng hình, nghĩa là ch vi t bi u di n nghĩa b ng hình, không gi ng như ch vi t tư ng thanh theo các h ch vi t dùng ch cái La Tinh. Khi phát âm, m i ch Hán ñư c phát m t âm ti t (a syllable) và cũng gi ng như ti ng Vi t m t âm ti t trong ti ng Hán thư ng ñư c ghép b i m t ph âm và m t nguyên âm và m t ph âm cu i. Lưu ý r ng cũng có nh ng âm ti t ch có nguyên âm và ph âm cu i ho c ch có ph âm ñ u và nguyên âm, ho c ch có nguyên âm. M t ñ c ñi m c a ti ng Hán là t n t i r t nhi u t ñ ng âm d nghĩa (nghĩa là các t có cùng phát âm nhưng nghĩa khác nhau). Ti ng Hán-Vi t dùng Vi t Nam là ti ng Hán c (ñư c cho r ng là ti ng Hán vào th i ñi m Vi t Nam thoát kh i th i kỳ b c thu c, t c vào kho ng th k th 9-10) và ñư c phiên âm theo l i phát âm c a ngư i Vi t Nam và ñư c Vi t hóa qua nhi u th k nên có phát âm hoàn toàn khác v i ti ng Hán hi n ñ i Trung Qu c. Có l cũng vì do ñ c ñi m c a ti ng Hán Vi t có nhi u t cùng âm khác nghĩa nên Vi t Nam thư ng ám ch các c ñ am hi u ti ng Hán là “thâm như nhà Nho” và có l i “chơi ch Nho”, nghĩa là nói m t ch nhưng l i ng ý nhi u ý khác nhau! Bài này khái quát m t s chú ý v phát âm ti ng Trung Qu c ñ giúp cho nh ng ai mu n h c nghe và nói ti ng Trung Qu c có th t mình rèn luy n phát âm và luy n nghe. Còn nh ng ai ch h c ñ c và vi t ti ng Hán thì có th b qua. B n ñ c quan tâm t i phát âm ti ng Trung Qu c có th tham kh o các links cho dư i ho c các tài li u h c ti ng Trung khác (ví d có bán trên m ng t i Vinabook www.vinabook.com). 1. H th ng phiên âm pīnyīn (拼 音 = bính âm) B c Kinh M i m t ch Hán ñư c phát âm b ng m t âm ti t. Đ ghi âm ch Hán ngư i ta dùng h th ng phiên âm. Có nhi u h th ng phiên âm ch Hán, hi n nay h th ng phiên âm pīnyīn (拼 音 = bính âm) c a B c Kinh ñư c coi là tiêu chu n (1). Cách phiên âm pīnyīn d a vào b ng ch cái ti ng Anh và ñư c phiên âm sang ti ng Trung như sau:

ma3 (= mǎ ).. ma4 (= mà ). ngư i ta thay th 5 ký hi u trên b ng các con s : ma1 (= mā ). và . v . Ví d 1: Nghe phát âm ā. / . má . . Ví d : âm ti t ma (ñ c như ma trong ti ng Vi t) g n thêm thanh ñi u s là: mā .phát âm theo ti ng Trung) . á. vì lý do k thu t. mǎ . ký hi u là: – . Trong m t s t ñi n Hán ng và sách giáo khoa d y Hán ng . mà . m .Hình 1 B ng ch cái ti ng Anh phiên âm theo ti ng Trung Qu c 2. Thanh Đi u Ti ng Trung Gi ng như ti ng Vi t. Theo (1) ti ng Hán có 5 thanh ñi u. ma2 (= má ). ǎ và à (xem thêm (2)) Ví d 2: (ph n th (âm Hán Vi t. ti ng Hán cũng có thanh ñi u.gi n th . ma hay ma5 (= m ). nghĩa ).

Thanh • tương ñương không d u c a ti ng Vi t. 馬 (mã = ng a) 马 . sh . T c là v + v = / + v.mà : ñ c như má (ba má. mā . T c là v + v + v = / + / + v. 展览馆 (ph n th : 展覽館): zhǎn lǎn guǎn ñ c là zhán lán guǎn (nhà tri n lãm). Ph Âm Đ u (thanh m u 聲母) Theo (1) h th ng ng âm Trung Qu c có 21 ph âm ñ u: b . ch . 罵 (m = m ng) 骂 . d . mà . Ví d 3: dā dá dǎ dà d ho c da1 (ví d ho c da2 (ví d ho c da3 (ví d ho c da4 (ví d ho c da ch ch ch ch 搭 ñáp) 答 ñáp) 打ñ ) 大 ñ i) Lu t bi n ñ i thanh ñi u (1) Hai thanh v k nhau. j . z . Chú ý quan tr ng: D u thanh ñi u / và không tương ng d u s c / và d u huy n ti ng Vi t. So sánh: Thanh – tương ñương không d u c a ti ng Vi t.má : ñ c như m (m m ) trong ti ng Vi t.m (= ma): ñ c nh như ma (ma quái) trong ti ng Vi t. x . r . Xin ñ ng ñ chúng gây l n l n. p . thì thanh v trư c bi n thành /. ñ nghe l n lư t 5 âm ti t: ma (ñánh v n «mơ . 很好 . g . Xem chi ti t thêm ñây. lúa má) trong ti ng Vi t. Thanh v tương ñương d u n ng c a ti ng Vi t. t c là vi t ma thay vì m ).mā : ñ c như ma (ma quái) trong ti ng Vi t.yǒng yuǎn ñ c là yóng yuǎn (vĩnh vi n) (2) Ba thanh v k nhau. B n ñ c hãy th click vào < ma >. 嗎 (ma = câu h i) 吗. k . má . l . zh . s. (khinh thanh ñư c ñ c trư c). 永远 (ph n th : 永遠) .媽 (ma = m ) 妈 .hěn hǎo ñ c là hén hǎo (r t t t/kho ). f . 3. 麻 (ma = cây ñay) 麻 . m . (Thanh này ñ c nh nên g i là khinh thanh (轻声) 輕 聲 . thì hai thanh v trư c bi n thành /. h .ma»). Ví d 4: 你好 . c .mǎ : ñ c như m (m non) trong ti ng Vi t. . t . q . mǎ . Ví d 5: 总理府 (ph n th : 總理府): zǒng lǐ fǔ ñ c là zóng lí fǔ (ph th tư ng).a . Thanh tương ñương d u s c c a ti ng Vi t. Thanh / tương ñương d u h i c a ti ng Vi t. thư ng thư ng ñư c vi t không d u ch m. ñ c r t nh .nǐ hǎo ñ c là ní hǎo (chào anh/ch ). n .

-uei. ñây. -ang. -ün. -eng. -er. -ong. -iou. ch ng k t h p v i ph âm ñ u nào c . -en. -e. -ou. -iong. Xem chi ti t thêm ñây. ch không ph i m t ph âm ñ u này s k t h p v i t t c các v n hi n có. Phát âm B c Kinh v i phiên âm Pīnyīn. Luy n Phát Âm oOo Tài li u tham kh o (1) Lê Anh Minh. -ian. V n (v n m u 韻母) Theo (1) H th ng ng âm Trung Qu c có 36 v n. 2.4. -ü. -uai. -in. -üan. -an. -o. (còn ti p) Đón ñ c: Bài h c ch ñây. -ai. -uang. Trang H c Ti ng Hoa 4. ñư c vi t h n là er. -uen. còn ph âm cu i thì có th có ho c không. -ing. -ü. M i v n g m: nguyên âm (+ ph âm cu i). -üe. -ao. -ueng. Nguyên âm (ñơn ho c kép) b t bu c ph i có. -uo. -uai. Hay v n -ueng. Thí d : ph âm ñ u b. iao. Hán 1) . -er. và nó luôn là âm ti t. -iang. -iang. -üe. -üan. Ph n luy n t p phát âm (xem oOo M t s links h u ích 1. -uen. -uo. chúng ñư c xem là bán nguyên âm). -ua. (2) Chinese Tones. ñư c vi t h n là weng. -iong.không h k t h p v i các v n: -e. uan. -ia. -i. -ua. Xem video clip phát âm ti ng Trung 汉语拼音字母表. -ei. và vào các links trong "M t s links h u ích"). -ie. -ueng. -uei. -ia. -uang. -uan. (w và y không ph i là ph âm. Download ph n m m h c phát âm ti ng Trung 3. -ün Ph âm ñ u và v n k t h p có ch n l c. -u. -iou. V n -er cũng là m t âm ti t ñ c l p. 36 v n trong h th ng ng âm Trung Qu c là: -a.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful