P. 1
Nhat Ky Rong Ran Cua Tuong Tran Do

Nhat Ky Rong Ran Cua Tuong Tran Do

3.0

|Views: 946|Likes:
Được xuất bản bởiapi-3698680
Tu lieu PDF
Tu lieu PDF

More info:

Published by: api-3698680 on Oct 14, 2008
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

Tài li u Nh t ký R ng r n c a Tư ng Tr n ư c vi t vào lúc ông ang m n ng s p m t.

Trư c khi ông m t vào năm 2002, t p nh t ký ã b công an VN t ch thu, nhưng t p b n th o ã ư c nh ng nhà i kháng k p lưu tr và ph bi n. ây là t p nh t ký lúc cu i i c a ông Tr n , ngư i ã t ng hy sinh c cu c i cho ng c ng s n, r i khi ông nhìn th y rõ nh ng t i l i mà ng này ã gây ra cho dân t c Vi t Nam, ông nói lên ti ng nói trung th c thì li n b ng trù d p b o tàn. Mong các b n tr hãy b chút th i gi toiyeuVN – www.thtndc.org -------------------------------------------------------------------------------c t p tài li u 3 ph n này tìm hi u thêm.

Nh t Ký R ng R n - Trung Tư ng Tr n

Ph n M t “…Cu c cách m ng Vi t Nam ã p tan và xoá b ư c m t chính quy n th c dân phong ki n, m t xã h i nô l , m t nư c, ói nghèo, nh c nhã. Nhưng l i xây d ng nên m t xã h i chưa t t p, còn nhi u b t công, nhi u t n n, m t chính quy n ph n dân ch , chuyên ch , c a m t ch c ng và toàn tr , nhi u thói x u gi ng như và t hơn là trong ch cũ…” t ng các b c lão thành và các c u chi n binh hai cu c kháng chi n, cùng các nhà trí th c và t t c nh ng ai quan tâm n ti n t nư c L i u

B n vi t này t ng các b c lão thành cách m ng, các b c trí gi và các ngư i có tr ng trách lãnh o hi n nay. ây không ph i là các lu n văn, và không ph i các bài văn chương. ây là m t t c lòng “ t ng ngư i i và cu c i”. ây là nh ng ý nghĩ nung n u trong nh ng tháng cu i năm R ng và u năm R n, và cũng là nh ng ý nghĩ nung n u trư c ó hàng ch c năm và s còn nung n u ti p n c khi sang th gi i bên kia. ây là n i ni m cay ng c a m t cu c cách m ng, và c a m t ki p ngư i.
1

ây ch là nh ng ý nghĩ ư c ghi l i trong nh ng ngày cu i năm Thìn và ư c g i là nh t ký và nh t ký R ng R n. I. Hi n nay, cái gì là quan tr ng nh t ? 14.11.2000 Th nghĩ v tình hình Th nêu m t câu h i ? i u gì là i u quan tr ng nh t cho t nư c Vi t Nam hi n nay.

u năm T nên

t nư c hi n nay, i u gì là quan tr ng c t t ?

ó là tìm ra con ư ng phát tri n t nư c cho mau chóng thoát kh i nghèo kh , l c h u, bù l i 50 năm gian kh và 30 năm chi n tranh, g i t t là tìm ư ng phát tri n. Nay l i có v n quan tr ng hơn, quan tr ng nh t, là: gi i quy t b ng ư c cái g i là Ch nghĩa xã h i, cao và gi v ng vai trò c a ng c ng s n ? Hãy nhìn l i xem: t năm 1975 n 1985, mư i năm xây d ng xã h i ch nghĩa trong c nư c và nư c có tên là: “C ng hoà xã h i ch nghĩa” thì t nư c ra th nào ? Có ph i suýt ch t ói, suýt rơi xu ng v c th m r i không ? Th ng l i 1975, ta ã thu l i m t n a nư c no và y hàng hoá, th mà ta ã phát huy th ng l i ó ra sao, mà n nh ng năm u c a th p k 80, c nư c ói nghèo, ng c ngo i. ó có ph i là m t s th t hi n nhiên không ? ng c ng s n chân chính thì coi vi c “phát tri n v ng và cao vai trò c a ng. t nư c” là quan tr ng hơn là c gi

M i tư duy ph i xu t phát t i m này. H Chí Minh cũng luôn nói v ng r ng không có l i ích nào khác ngoài l i ích c a t nư c và dân t c. Th là r t úng. 17.11.2000 N u ch l y yêu c u phát tri n t nư c là m c tiêu quan tr ng nh t

ng

xem xét, thì th h i:

Có nh t thi t ch có ch nghĩa Mác- Lênin, ch có ch nghĩa xã h i, m i làm cho t nư c phát tri n hay không ? N u ch c n nêu cao vai trò c a ng, thì có nghĩa là t nư c phát tri n hay không phát tri n là không quan tr ng. V y hãy c xem quanh ta: ài Loan, i Hàn, Singapore và thêm n a, Thái Lan và Malaysia, m y nư c này có do ch nghĩa Mác-Lênin hư ng d n không ? Nh ng nư c y có c n có m t ng c ng s n lãnh o tuy t i theo ch nghĩa xã h i không ? Th mà c 5 nư c y, khi b t u còn nghèo kh , v y mà ch sau kho ng 20-30 năm h ã tr thành nh ng nư c phát tri n rõ ràng, nhân dân a s có i s ng khá phong lưu.

2

H không có m t ng c ng s n “tài tình”, “sáng su t”, mà ch có nh ng chính khách, có ư c chính sách kinh t xã h i thông minh và có hi u qu . Còn Vi t Nam, k t khi toàn th ng trong cu c chi n tranh n nay ã hơn 25 năm và s p s a có hoà bình 30 năm, dài b ng th i gian chi n tranh r i, mà v n chưa thoát kh i nghèo nàn l c h u. Ch m hay nhanh không quan tr ng, c ph i là xã h i ch nghĩa ã. Th t i sao hi n nay t nư c l i có nh ng m t phát tri n rõ r t là nông nghi p, thương m i. Là vì nông dân ư c t do làm ăn, ti u thương ư c t do buôn bán, là nh sau i h i VI, hai m t ó ư c m ra. M i ch th thôi, t nư c ã chuy n mình m nh m . Nhưng còn nhi u ngư i, nhi u cái không ư c t do, còn nhi u tr ng i. Mu n cho t nư c phát tri n nhanh thì c n ph i làm sao cho m i ngư i dân u ư c t do làm ăn, nông dân, thương nhân, nhà doanh nghi p (nhà doanh nghi p s kéo theo công nhân), các nhà khoa h c, trí th c văn ngh sĩ. T t c u ph i ư c t do. T do là chìa khoá c a phát tri n. Tôi nghĩ th này: nư c Vi t Nam ta hi n nay, sau bao nhiêu năm u tranh và chi n tranh gian kh , c n ph i hoà bình phát tri n và c n ph i phát tri n nhanh, bù l i nh ng th i gian ã m t, và theo k p các nư c chung quanh. ó là m c ích và yêu c u quan tr ng nh t c a t nư c. Nh ng cái khác là ph . Do ó, phát tri n t nư c thì rõ ràng ta ph i tìm ư ng l i nào, h c thuy t nào ph c v ư c yêu c u ó. N u th t s coi phát tri n t nư c là quan tr ng nh t thì i oàn k t dân t c là quan tr ng hơn u tranh giai c p; trí th c quan tr ng hơn công nhân và nông dân; phát tri n s c s n xu t là quan tr ng hơn m i th ; dân làm ch m i lĩnh v c quan tr ng hơn các trò chuyên chính àn áp; nghe và thu th p ư c nhi u ý ki n khác nhau và trái ngư c nhau k c v ư ng l i chính sách, quan tr ng hơn là b t m i ngư i ph i tuân theo m t quan i m, m t ý ki n. 22.11.2000 Th t ra, không c n ph i tranh cãi lý lu n nhi u. C nhìn m t s s th t hi n nhiên th này: - C th gi i, c cu c ic v n ng và c di n bi n, khó có th d li u trư c ư c.

- Trên th gi i có n hơn 100 nư c không c n ch nghĩa Mác- Lênin và ch nghĩa xã h i, không c n có ng c ng s n “tài tình” và “sáng su t” mà c phát tri n n trình giàu có, văn minh cao. G n 100 nư c khác còn ang nghèo ói c c kỳ, nhưng h cũng không phát tri n theo ch nghĩa xã h i. - Bây gi ch còn l i có 4 nư c theo ch nghĩa Mác- Lênin và ch nghĩa xã h i. Trong ó nư c l n nh t và quan tr ng nh t thì mi ng nói ch nghĩa Mác-Lênin, nhưng h ưa t nư c ti n lên theo ki u “có màu s c Trung Qu c”. H ph i chơi v i M , xác nh vai trò kinh t t do và vai trò kinh t tư nhân. Còn B c Tri u Tiên cũng ang bu c ph i m c a, ph i hoà h p v i Nam Tri u Tiên thoát kh i c nh ói nghèo và khó khăn.

3

- N a u th k , Cách m ng Tháng 10 Nga thành công, r i Liên Xô ra i và sau ó, c m t th gi i xã h i ch nghĩa hình thành, có s phát tri n m t th i r t m nh. Nhưng sau 70 năm thì ch nghĩa xã h i không phát tri n k p v i th gi i, b s p và tan rã. Ti p theo ó, nhi u ng c ng s n ph i thay i tôn ch và ư ng l i. Nhân dân các nư c xã h i ch nghĩa không h t ra nh ti c. - Càng ngày càng rõ ra là ch nghĩa Mác - Lênin không d oán úng ư c m i vi c, không gi i quy t ư c t t c m i v n m i n y sinh c a cu c s ng. - Có ngư i nói cách m ng xã h i ch nghĩa Nga thành công và Liên Xô ra i là s ki n quan tr ng nh t c a th k 20. V y thì s s p c a cái “quan tr ng” y l i càng “siêu quan tr ng”. Vi t Nam, t 1975 n 1985 ta ch trương xây d ng ch nghĩa xã h i trên c nư c. i u ó ã làm t nư c và nhân dân kh n kh . May mà năm 1986, ng c ng s n ph i nghe theo dân và ph i i m i, nhưng s i m i y l i c n a v i, ch p ch n, làm cho s phát tri n t nư c cũng c ch p ch n, c nhùng nh ng, do ó ã qua i 25 năm mà tương lai chưa h a h n gì nhi u. Trong khi ó s t t h u c càng ngày càng t t xa, ta không sao theo k p các nư c không xã h i ch nghĩa. Như v y “xã h i ch nghĩa” ch là m t lý thuy t c a m t h c thuy t chưa ư c ch ng th c (ch m i có s ch ng th c c a s th t b i và v sau 70 năm tư ng r ng ã thành công). Như v y nó không th là con ư ng duy nh t Cách m ng và xây d ng, và ti n hoá Hình như m i xã h i, m i t nư c trong ti n trình phát tri n c a mình nh ng th i kỳ cách m ng và th i kỳ xây d ng. Cách m ng là p phá, ánh nh ng cái gì là l i th i cũ k phát tri n. u ph i tr i qua phát tri n t nư c. -

. Nó có ý nghĩa xây d ng ch nó p phá và ánh t o i u ki n cho nh ng cái m i m , cái ti n b ra i và

Khi xây d ng thì v n ti p t c ph i lo i b nh ng cái gì l c h u, l i th i, cũ k , ph n ng, nhưng xây d ng thì ch y u ph i có vi c xây p và t o ra nh ng giá tr m i c tinh th n v t ch t làm cho xã h i ti n b và phát tri n cao hơn. Nhưng cho n ngày nay, v i s phát tri n r t cao c a khoa h c t nhiên, khoa h c k thu t, khoa h c xã h i và nhân văn, thì hình như t t c các xã h i nhân dân u mong mu n t nư c phát tri n hoà bình và mong mu n tránh b t nh ng b o l c, nh ng l t và chi n tranh. Ph i chăng l ch s loài ngư i ã bư c sang k nguyên m i, ó là k nguyên hoà bình và lo i tr b o l c, lo i tr chi n tranh ? Nhân dân ch mu n ti n hoá, ch không mu n cách m ng b o l c! t nư c ta ã tr i qua m t th i kỳ l ch s kéo dài g m nh ng cu c chi n u ch ng xâm lư c giành c l p, hoà bình xây d ng, r i l i b xâm lư c. Và l i chi n tranh ch ng xâm lư c. Qua quá trình ó mà t nư c ta trư ng thành và phát tri n. Cho n nay, t nư c ã ư c hoà bình c l p, th ng nh t.

4

Không bi t tương lai loài ngư i s phát tri n, ti n b th nào và do ó t nư c ta s g p nh ng tình hu ng th nào ? Nhưng ch c ch n là nh ng bư c i s p t i c a ta cũng không có th l p l i y nguyên nh ng tình hình trư c ây. Tuy nhiên, trư c m t ta th y r t rõ là t nư c ta ang ch ã th c hi n ư c 3 ch trong 5 ch c a ch t ch H Chí Minh ưa ra: ó là m t nư c Vi t Nam hoà bình, c l p, th ng nh t, dân ch và giàu m nh. Ta ã t 3 ch hoà bình, ch và giàu m nh. c l p, th ng nh t. Ta ang ph i th c hi n cho ư c 2 ch dân

Theo cách khác, cũng do H Chí Minh nêu ra 3 ch : 1. c l p, 2. T do, 3. H nh phúc. Ta ã t ư c c l p và ph i ti p t c th c hi n n t t do và h nh phúc, cũng t c là hai ch dân ch và giàu m nh. H Chí Minh ã nói m t câu mà bây gi r t nhi u ngư i bi t và nh c không có t do, h nh phúc thì c l p cũng vô nghĩa”. n: “ c l p mà

Như th cũng có nghĩa là ph i có dân ch và giàu m nh. Nhi u ngư i cho r ng: có xã h i ch nghĩa thì t t nhiên có t do h nh phúc. Nhưng s th t l n c a th gi i ã ch ng th c là không ph i v y. Chi n tranh l n và các ho t ng b o l c, l t càng ngày càng tr nên l c h u l i th i. có t do và h nh phúc, không nh t thi t ph i có b o l c, không nh t thi t ph i ánh ai. Th m chí ngày nay có nh ng n n c l p giành ư c cũng không c n có b o l c và chi n tranh. Hi n nay nư c ta ang bư c vào xây d ng, mà xây d ng thì ph i hoà bình, mà hoà bình xây d ng thì t nư c cũng hoà bình phát tri n, ti n hoá ngày càng cao. Không nên l m d ng ch cách m ng. Ta bây gi không ph i là cách m ng ch ng ai c , không ph i ánh ai c . Xây d ng hoà bình thì ph i oàn k t, có gì tr ng i thì hoá gi i nó ti n lên. Ta ã làm ch t nư c. V y thì ta th c hi n cái nguyên lý mà ng c ng s n ã nêu ra và cao ch t ng t. ó là phê bình và t phê bình. Ta có th t phê bình dân t c, t phê bình chính quy n, t phê bình các cơ quan. T phê bình thì s ti n b và có dân ch . T ca ng i, l i t ca ng i quá nhi u, quá áng, thì ó là ch d u báo hi u s tàn t . Không ư c l m d ng ch cách m ng. Ta ang xây d ng thì ch có xây d ng: xây d ng xã h i ch nghĩa, ch không ph i làm cách m ng xã h i ch nghĩa, không th lúc nào cũng ph i có chương trình ho t ng cách m ng, lúc nào cũng ph i hành ng cách m ng. S n xu t không ph i là cách m ng. Giáo d c không ph i là cách m ng. i h i cũng không ph i là cách m ng. H i ngh liên hoan văn ngh càng không ph i là cách m ng. Ch ng l t ch ng bão, c u tr t thi n cũng không ph i là cách m ng. r t nhi u nơi, nhi u lúc,

5

không c n n cách m ng. Nhưng t t c các nơi u c n có t do, và l n nh t là “t do làm ăn” ph i có t do hư ng l i ích c a k t qu s làm ăn ó. Chính quy n bây gi không ph i là chính quy n cách m ng. cách m ng v a m i thành công. Ngày nay chính quy n ph i là chính quy n xây d ng. Chính quy n xây d ng thì ph i có nh ng ch trương, chính sách làm cho m i ngư i dân u ư c t do làm ăn. Và t ó ngư i dân ph i có t do nói, t do tìm thông tin và trao i thông tin. Như th t do làm ăn m i th c hi n ư c. Xây d ng thì hàng ngày hàng gi ph i t o ra nh ng giá tr m i, t nh n l n. Nhưng công tác tư tư ng c a ng thì l i ch quan tâm t i nh ng công vi c có ý nghĩa - có ý nghĩa k ni m, có ý nghĩa l ch s vv…, mà không quan tâm t i nh ng công vi c có hi u qu t o ra nh ng giá tr m i. Nguy n v ng tha thi t và sâu s c c a dân là ư c quy n s ng, ư c quy n t do ki m s ng nuôi mình, ư c quy n t do lo cho con cái, cháu ch t. M i ngư i ai cũng u mong có nhà, có phương ti n i l i, có phương ti n h c t p gi i trí. Mu n th ph i ư c t do làm ăn, t do thu nh p h p pháp. ó là i u c t y u và là lý tư ng thi t th c, ch không c n m t th tinh th n cách m ng ánh ai, không c n m t lý tư ng cách m ng xã h i nào. Chính quy n c a nhân dân c n hi u rõ i u ó. Ch có nhân dân ư c t do, t nư c m i phát tri n ư c. Làm khác i ch tr ng i cho s phát tri n c a t nư c. Vi t Nam cu c cách m ng 50 năm ã 3.12.2000 Quanh i qu n l i v n ph i tr l i cho câu h i: nư c ta ã t cái gì bư c sang cái gì và hi n ang là cái gì ? Rõ ràng là ta ã t chi n tranh bư c sang hoà bình, ang t tình tr ng cách m ng bư c sang tình tr ng bình thư ng. Và cũng có th nói cách khác là ta ã t tình th chi n tranh cách m ng bư c sang cu c s ng hoà bình i thư ng. Ai cũng ph i nh n th y r ng tình th chi n tranh và cách m ng là tình th không bình thư ng, là tình th b t thư ng. Và hoà bình xây d ng là bình thư ng, là i thư ng. Nh ng ai c i, ho c ph n l n cu c i, s ng trong chi n tranh và cách m ng là nh ng ngư i có cu c i phi thư ng. Nhưng dù như th nh ng ngư i phi thư ng ó cũng ph i có m t cu c s ng i thư ng: ăn, ng , m c, m au, h c t p, gi i trí, nh t là l y v (ch ng) con, nuôi con vv… Ch có i u nh ng chi ti t cu c s ng i thư ng ó ã ph i gi i quy t và th c hi n m t cách b t thư ng. Bây gi ph i gi i quy t và th c hi n cu c s ng i thư ng ó m t cách bình thư ng. p tan ư c cái gì và xây d ng nên cái gì ? i u ó ch có ý nghĩa khi

6

ó là l t nhiên, và l t nhiên ó phù h p v i s t nhiên c a t o hoá. Ai c mu n làm khác l t nhiên ó thì tr nên gàn d và iên cu ng. Cu c s ng chi n tranh và cách m ng có nh ng yêu c u như: c trưng c a nó. Nh ng yêu c u

• Có ng lãnh o tuy t i toàn di n; • Có nguyên t c t p trung dân ch . Có yêu c u k lu t s t, ch có ch p hành không bàn cãi; • Ch u ng gian kh , hi sinh; • T t c cho ti n tuy n, t t c chi n th ng. ó là nh ng yêu c u c n thi t và h p lý, m i ngư i và toàn th nhân dân vui lòng ch p nh n, t nguy n ch p nh n và th c hành. Và th c s , cu c u tranh ã nh nh ng yêu c u ó mà có s c m nh giành th ng l i. Nhưng khi t nư c ã chuy n sang hoà bình xây d ng và cu c s ng th ti p t c yêu c u như v y ư c n a. Trư c ây ph i có m t B ch huy, m t b máy lãnh chi n tranh và cách m ng. B máy lãnh o có quy n ngư i s n sàng t nguy n tuân theo. i thư ng thì không

o m nh m lãnh o và ch huy ra nh ng yêu c u như v y và m i

Nhưng không th c kéo dài nh ng yêu c u ó trong hoà bình và xây d ng. N u c ti p t c c yêu c u như v y trong hoà bình xây d ng thì ó là ph n ti n b , ph n dân ch , là ph n ng. Trong i u ki n hoà bình xây d ng, t c là trong h i phù h p v i cu c s ng i thư ng. i thư ng c n có m t b máy qu n lí xã

Tôi ư c c ý ki n c a m t s nhà nghiên c u nêu lên m t cách có lý lu n là m t xã h i i thư ng như v y c n có 4 th : (coi như 4 bánh xe c a m t c xe) 1. M 2. M 3. M 4. M t xã h i công dân. t n n kinh t th trư ng hoàn ch nh ch không t nhà nư c pháp quy n. t n n dân ch y .

nh hư ng gì lôi thôi.

Như v y là m t xã h i ch .

i thư ng ph i có: xã h i công dân, th trư ng, pháp quy n và dân

B máy qu n lý xã h i y là m t b máy dân ch . Nói dân ch không ph i chưa nói dân ch ã phòng “dân ch quá tr n”, ch ”. Khi dân có dân ch thì dân ph i “dùng” cái quy n dân ch “l i d ng”. Mà dân ch nào cũng là dân ch có quy ch , có quy t ch , quy t c ó thì ph i ph t. Ngư i ng u như Ch t ch, Th

thì c ph i dân ch ã, phòng “l i d ng dân ó, “dùng” không ph i là c. Ai làm sai nh ng quy tư ng, Chánh án, Giám

7

c mà làm sai quy ch dân ch thì cũng ph i ph tru t, không th có chuy n cho ngư i ta t i “dân ch quá tr n” và “l i d ng dân ch ”. Và t i sao l i ch phòng “l i d ng dân ch ” mà không phòng “l i d ng không dân ch ” ? B máy qu n lý xã h i dân ch là m t b máy ph i ư c xây d ng nên m t cách dân ch , nó có quy n h n mà nó ư c phân công, nhưng quan tr ng nh t là nó ph i ư c giám sát, t c là ph i ư c nhân dân giám sát và các cơ quan trong b máy y giám sát l n nhau. Mu n th ph i th c hi n t do ngôn lu n và t do b u c . ta, nh ng i u ó ã ư c ghi trong Hi n pháp. Ph i rà soát l i, ph i thay b lu t và các i u lu t b o m úng tinh th n Hi n pháp. i t t c các

Nhưng rõ ràng có nhi u hi n tư ng ngư i d t ngư i kém l i cai tr , i u khi n ngư i có tri th c; ngư i không bi t chuyên môn l i có quy n sai b o d y d ngư i có chuyên môn; ngư i có trình r t th p l i i d y d ch o kh p nơi kh p ch n. Nh ng hi n tư ng ó là có th t, có th t rõ ràng, ai ai cũng th y, ai ai cũng bi t. Qu là vào th p k 80 thì c nư c mong ư c thoát kh i kh ng ho ng toàn di n. Qu là t nư c lúc y vào tình tr nh “suýt ch t”. ó là chưa k sau khi th ng l i, hàng trăm nghìn ngư i ã b nư c ra i. Th là hình thành nhi u trung tâm ngư i Vi t th gi i g n 2 tri u ngư i. V y là t i sao ? Tình tr ng ó có ph i do k x u ta ? Không ! T t c nh ng ai V y là do âu ? Qu th t là 50-70 năm v a qua, t nư c ta ã tr i qua nhi u bi n ng long tr i l t, ã bi n chuy n vĩ i t m t t nư c nô l không tên tu i trên th gi i, c c kỳ ói nghèo, d t nát và l c h u, y nh c nhã, y d i trá, l a o, y t n n và oan khu t, tr thành m t t nư c tên tu i l ng l y, s ói nghèo ó gi m b t, s d t nát b tiêu di t. Su t quá trình ó, u có vai trò n i b t c a Lao ng Vi t Nam. ng c ng s n Vi t Nam, có lúc tên là ng n nay tu i 40-50 u ch ng ki n, c “th ng l i” l n “suýt ch t” ! ch nào t o ra, có k ch nào b a ra nói

Nhưng t t c nh ng th ng l i và ti n b y không th quy h t vào công c a ng c ng s n ư c, tuy r ng ng c ng s n có công l n. Cũng không th quy h t công vào ch nghĩa Mác ư c. Vì 50 năm và 70 năm y, nhi u nư c quanh ta cũng có nh ng bi n chuy n l n, l n hơn c nư c ta. H ã t nghèo nàn l c h u tr thành nh ng nư c giàu có và văn minh, còn nư c ta v n còn tr ng thái t t h u, ang ph i c g ng u i theo, mà s u i theo y còn ang u i s c.

8

Nh ng nư c y không h nh vào ch nghĩa Mác và ng c ng s n. ó là m t s th c hi n nhiên, b t c ai dù có nh m m t c tình cũng không th không nhìn th y. Hi n nay nh ng ngư i kho ng trên 70 tu i, t c nh ng ngư i ư c sinh ra trư c năm 1930, cũng t c là nh ng ngư i ã ư c s ng trong xã h i trư c Cách m ng Tháng 8, thư ng có s so sánh m t n m t kia c a xã h i ngày nay v i xã h i ngày xưa. Khi so sánh như th , ai n y cũng u th y xã h i ta, t nư c ta ngày nay ư c c l p, ã “s ch bóng quân xâm lư c”. Th t là rõ ràng, hi n nhiên ngày nay dân ta có i s ng khá hơn nhi u so v i trư c ây. Trư c ây là ư ng ph y ngư i ch t ói và ăn mày, ngày nay m t ngư i dân trung bình cũng mơ ư c và có kh năng th c hi n m t ngôi nhà cho mình, cho con, m t xe máy, m t b ti vi, t l nh, b p ga, nh t là i v i ngư i thành ph và ô th . Như th so v i th i ch t ói và ăn mày thì ã là m t tr i m t v c. Cái chuy n th i nay khác th i trư c cách ây 50- 70 năm là m t s thư ng vì nhi u nư c ư c như th và còn hơn th n a. Không th nói là nh vào ch nghĩa Mác và ng c ng s n ư c. Nhưng còn xã h i ngày nay ã t t ư c. Nhưng ai cũng th y r ng: p chưa ? ã t do, dân ch chưa ? thì không ai th y

1. Xã h i hi n nay có m t b máy qu n lý to l n k nh càng quá, nh t là xã phư ng và huy n t nh. B máy l i có nhi u Quan quá. Có m t th i ch Quan m t i r i, thay vào ó là ch “Cán b ”, “ ng chí”. Nhưng ngày nay ch “ ng chí” ch còn trên gi y, còn thư ng ngày dân v n nói “các Quan” và “Quan càng to, càng nhi u b ng l c”. Ngôn ng y tr l i như ngày xưa, trong xã h i r t nhi u ngư i cũng c g ng “ph n u” ư c làm Quan. V kiêu hãnh vì có ch ng là Quan, con hãnh di n vì có b , m là Quan. i m này, xã h i ngày nay gi ng trư c và tr ng tr n, t h i hơn trư c. 2. Càng Quan to thì l l t, bi u xén càng to và b ng l c càng nhi u. 3. Nhi u Quan to có m c xe c , qu n áo, ăn u ng). s ng không kém gì các quan nh ng nư c giàu có (nhà c a,

4. Trong b máy, có nhi u ngư i khi n nhân dân ph i s , ph i kiêng n , có nhi u b máy to nh áng s . Dân ph i s công an, s cán b ng, vì cán b ng gi ng công an quá, cũng hay dò la, xem xét, hay do n t. Công an ngày càng nhi u và ngày càng có nhi u nét c a m t hình nh kh ng b , là hình nh do tr con ư c “ y ch t, chú Công an kia kìa!”. 5. Các cơ quan b o v pháp lu t cũng khá ông o, nhưng không bênh v c ư c nhân dân chút nào. Nhân dân v n ph i khi u ki n nhi u, khi u ki n vư t c p, khi u ki n kéo dài, khi u ki n ông ngư i (t c là bi u tình), v a g i ơn, v a mu n tr c ti p ưa ơn, có r t nhi u trư ng h p oan trái và oan khu t t i cha, i ông n i con, i cháu. Nh ng i u ó, báo chí l t u có nói n, nhưng còn r t ít. Ph i nghe nhân dân nói v i nhau hè ph , góc ch và kh p nơi m i th y rõ ư c b c tranh xã h i th t.

9

V y m t xã h i mà ta mơ ư c, ta lý tư ng hoá, l i t n t i trong hi n th c như v y, thì có th coi là ta ã xây d ng ư c m t xã h i t t p hay chưa ? Ta ã t ng mơ ư c, và t ng lý tư ng hoá, ta ã t ng ch ra là xã h i tương lai s không có th t nghi p, không có c b c, không có gái ĩ, không tr m c p vv... Nhưng xã h i ta ngày nay như th nào? V n có y các t n n c a m t xã h i cũ mà ta ã t ng nguy n r a và ã t ng p tan. Trư c ây ta cho r ng ch có xã h i tư b n m i x u xa như th . Còn xã h i xã h i ch nghĩa thì m t trăm ph n trăm t t p, m t trăm ph n trăm ngư c l i v i xã h i tư b n. Th c ra, ch nghĩa Mác r t nhân o, r t nhi u lòng t t, nó ch ra cho loài ngư i m t tương lai sáng l n: s không có tư h u, do ó không có bóc l t, th là cu c s ng xã h i hoàn toàn công b ng và dân ch . Nhưng th c ti n cu c s ng ch ra r ng nó không th ơn gi n như v y. Hình nh y ch là m t cái bánh v kh ng l . Th c ti n cu c s ng khó khăn, ph c t p hơn r t nhi u. Loài ngư i c ph i tìm ki m và tìm ki m, t o ra cho mình nh ng kinh nghi m và nh ng giá tr t t p. Xã h i tư b n có nh ng cái x u, nhưng trong xã h i ó, nhân dân cũng t o ra nh ng giá tr t t p cho mình, mi n là nhân dân ư c t do. Cái i u mà ch nghĩa Mác, c ng s n hay xã h i ch nghĩa tư ng r ng có nh nó s có m t b máy nhà nư c b o m ư c m i m t nhu c u i s ng c a m i ngư i, ch là m t o tư ng hão huy n. Th mà ng l i c b t m i ngư i ph i tin theo vào cái o tư ng hão huy n ó. Như th là ph m vào m t t i ác l n v i nhân dân. ng c ng s n Vi t Nam c gân c gào lên cái nh hư ng xã h i ch nghĩa theo ki u như v y, th t ra là m t s mù quáng, m t s iên cu ng. Nhân dân c n ư c t mình làm ch cu c i c a mình, nghĩa là ph i ư c t do s ng, t do làm ăn, r i m i vi c c a cu c s ng s ư c gi i quy t d n, không c n m t lý thuy t, m t ch nghĩa nào c . Nói úng hơn là nhân dân c n n t t c các h c thuy t, các ch nghĩa, r i nhân dân s ch n l c, cân nh c, so sánh chúng v i nhau tìm ra cái nào có l i cho ư ng i c a mình. ng nào sáng su t và tài tình là ng t o ra ư c nh ng t do như v y cho nhân dân. Ch còn ng nào mà c b t nhân dân ph i nghe theo và s ng theo các ngh quy t c a mình thì ng y ch là duy ý chí m t cách d t nát và tàn b o. ng y quy t không th t n t i. 7.12.2000 Ti p t c câu h i l n: cu c cách m ng Vi t Nam ã em l i ư c cái gì cho nhân dân Vi t Nam ?

10

C xem xã h i Vi t Nam hi n nay, cu c s ng Vi t Nam hi n nay, thì có th th y m t nét l n r t au lòng là: t t c nh ng gì x u xa, tàn b o, mà cách m ng ã có lúc xoá b và p tan thì nay ang ư c khôi ph c l i hoàn toàn, mà khôi ph c l i còn m nh hơn, cao hơn, nhân danh cách m ng. B máy qu n lý xã h i th c hi n m t nguyên t c chuyên chính tàn b o hơn t t c các th chuyên chính. ó là chuyên chính tư tư ng, s chuyên chính tư tư ng ư c th c hi n b i m t i ngũ nòng c t là nh ng “lưu manh tư tư ng”. Chuyên chính tư tư ng nh ra nh ng i u lu t tàn kh c bóp ngh t m i suy nghĩ, m i ti ng nói … Nh ng i u lu t quy vào các t i: có h i cho l i ích cách m ng, không l i cho s nghi p cách m ng, nói x u ch , nói x u lãnh o vv… àn áp tàn kh c m i ti ng nói. N n chuyên chính tư tư ng này ang làm cho t t c trí th c không dám suy nghĩ gì, ho c ít nh t cũng không mu n suy nghĩ gì, nói năng gì. Th c ra, n n chuyên chính vô s n này làm tê li t toàn b i s ng tinh th n c a m t dân t c, làm tê li t s ho t ng tinh th n c a nhi u th h , ra s c nô d ch toàn b tinh th n c a nhi u th h , làm nhi u th h con ngư i tr thành nh ng con r i ch bi t nhai như v t các nguyên lý b o th , giáo i u. Nó làm cho n n giáo d c khô c ng, làm cho các ho t ng văn h c ngh thu t nghèo nàn, m t h t cơ h i sáng t o và m t h t hào h ng, nó làm cho các ho t ng khoa h c b khô c ng và nô d ch. Nó t o ra và nó b t bu c nhân dân ph i có m t tâm lý l thu c, l thu c vào nhà nư c, l thu c vào ng, l thu c vào cán b , và m t tâm lý ph i tuân ph c, k c ngư i cao nh t cũng ph i tuân ph c m t cái gì bí và hi m. N n chuyên chính tư tư ng hi n nay Vi t Nam là t ng h p các t i ác ghê t m c a T n Thu Hoàng và các vua quan tàn b o c a Trung Qu c, c ng v i t i ác c a các ch phát xít, c tài. Nó tàn phá c m t dân t c, hu ho i tinh anh c a nhi u th h . Xét n cùng, ó là t i n ng nh t v s vi ph m nhân quy n. Vì không ph i nó ch xâm ph m n quy n s ng cu con ngư i mà nó hu ho i cu c s ng r t nhi u ngư i, ó là cu c s ng tinh th n, cu c s ng tư tư ng c a c dân t c. Nó ang làm h i c m t nòi gi ng. 9.12.2000 V n có m t câu h i l n mà không bi t có tìm ư c câu tr l i tho h i ó là: áng hay không ? Câu

11

Nhân dân Vi t Nam, sau 70 năm u tranh gian kh và 30 năm chi n tranh ác li t v i nh ng hi sinh r t l n lao và sâu s c ã mang l i cho mình, cho t nư c m t ch xã h i và m t chính quy n th nào ? m t xã h i ki u gì ? Ta bi t ch c là có nh ng câu tr l i ngon lành như sau: “Ta ang có m t ch xã h i ch nghĩa t t p và có m t xã h i xã h i ch nghĩa cũng r t t t p. Vì nhà nư c c a ta ngày nay tên là nư c c ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam, do ng c ng s n lãnh o. B n ch t c a ch ta là công b ng dân ch , nhân dân r t h nh phúc.” ó là câu tr l i chính th ng. Ai nói khác i là ch ng l i ch nghĩa xã h i, ch ng l i ng c ng s n. Nhưng ngư i dân thư ng và nh t là nhi u b c lão thành, nhi u nhà trí th c và c nhi u thanh niên n a, u th y là không ph i th . Nh ng ngư i này thư ng l y s th c thư ng ngày ra i chi u, r i th y r ng ch xã h i ch nghĩa th t là vô duyên và vô nghĩa. Vì v y ã có r t nhi u ý ki n cho r ng nên tr l i v i tên nư c mà H Chí Minh ã t: Vi t Nam Dân ch C ng hoà. -------------------------------------------------------------------------------Ph n M t ti p theo II. Ch xã h i ch nghĩa và chính quy n hi n nay là th nào và là cái gì ? Hãy nhìn vào s th t rõ ràng và nh ng 12.12.2000 Ph i th y m t cách rõ ràng là sau Cách m ng Tháng 8. 1945 Vi t Nam ã có m t chính quy n cách m ng, tên là Vi t Nam dân ch c ng hoà, v i 3 tiêu ng : c l p, T do, H nh phúc, thu n theo tôn ch c a ch nghĩa Tam dân c a Tôn Trung Sơn: Dân t c c l p, Dân quy n t do, Dân sinh h nh phúc. Chính quy n m i xu t hi n v i nh ng b máy, cung cách làm vi c và nh ng con ngư i trái h n v i chính quy n th c dân phong ki n trư c kia. Nhân dân nô n c i b u ra Qu c h i, ư c th y nh ng i bi u g n gũi và quen bi t c a mình. c bi t nh t là hàng ngày th y và nghe m t v Ch t ch nư c r t bình dân, gi n d , nói năng d hi u và thân g n v i t t c các t ng l p dân t nông thôn n thành th , mi n ngư c n mi n xuôi, t tr nh nc già. M i ngư i s ng trong không khí h u ái, b n bè, bình ng, không còn ai ph i s ai. M t không khí dân ch m i m bao trùm c xã h i. Chính quy n y ph i lãnh o và b o m s lãnh o toàn dân i vào cu c chi n tranh. c i m ang có mà xem xét.

12

Cu c chi n càng di n ra r ng kh p và ác li t thì nhi u yêu c u kh t khe càng ư c t ra. Yêu c u ph bi n nh t là m i ngư i, m i nơi, ph i tuy t i ph c tùng k ho ch chung th ng nh t, m i c p ph i ch p hành nghiêm ch nh m i nhi m v l n nh c a mình. Th là m t tình tr ng ph bi n là ph i t p trung cao , ph i k lu t ch t ch . Trong th i gian này ng c ng s n nh n m nh s lãnh o dân t c c a mình và òi h i có s lãnh o toàn di n và tuy t i. ó là i u c n thi t và m i ngư i u t nguy n ch p nh n và ch p hành. ng giành quy n lãnh o lúc này là giành quy n ch u gian kh , ch u thi u th n khó khăn, giành quy n hy sinh trư c h t. Vì v y giành quy n lãnh o cũng t c là giành l y s v vang hy sinh vì nư c. Do ó, c m t th i gian chi n tranh dài d ng d c, không ai có ý ki n gì khác và vai trò ng c ng s n ngày càng v ng ch c, ư c công nh n y và sâu xa. Trong i s ng xã h i, ít có nh ng yêu c u dân ch , t do, c l p cá nhân. N u có xu t hi n b ph n nào, cá nhân nào ó thì l p t c yêu c u c a chi n tranh cũng làm cho b ph n y, cá nhân y ph i t nguy n t b yêu c u y i. 14.12.2000 Th nhưng, sau năm 1975, trên m t t nư c th ng nh t hoàn thành, m t ch chính tr xã h i nghi m nhiên bu c t t c m i ngư i ph i công nh n nó. Th c ra, m t n a nư c, t c là mi n B c, ã công nh n nó t lâu, còn m t n a mi n Nam thì ph i mi n cư ng công nh n. Hàng trăm ngàn ngư i không công nh n ch chính tr xã h i và c i s ng nghèo kh ã b t nư c ra i. ó là m t hi n tư ng xã h i c n ư c xem xét khách quan, không th quy h t vào âm mưu phá ho i c a ch và là hành ng c a nh ng ph n t ph n ng. Cái ch Vì chính tr xã h i ư c hình thành y là m t ch c ng và Toàn Tr .

ng c ng s n công khai tuyên b là ng lãnh o toàn di n và tuy t i, ng huy ng b máy chính quy n quét s ch các th ng khác như Vi t Qu c, Vi t Cách, h n ch các ho t ng tôn giáo, v n ng (và th c ch t là ép bu c) hai ng ng minh trong M t tr n t qu c ph i t gi i th và rút lui v i lý do “ ã hoàn thành s m nh”, ó là ng dân ch và ng xã h i. Trong khi ó thì th c ra ng c ng s n cũng ã hoàn thành s m nh c l p, th ng nh t, và hoàn thành m t cách v vang. Còn s m nh dân ch giàu m nh thì th t ra m t mình ng c ng s n không th làm n i. ã c ng thì t t y u ph i kéo theo nhi u th “ c” khác: c tài, c oán, c quy n. Th mà l i còn òi lãnh o toàn di n và tuy t i, r i l i còn th c hành chuyên chính c a m t giai c p.

13

Rõ ràng m t ch như v y mang theo y tính ch t c a m t ch không dân ch và ph i nói là ph n dân ch . Ch y r t có h hàng v i ch phát xít mà nhi u nhà trí th c th gi i ã nói. Có i u r t hài hư c là ch ó l i luôn cao gi ng nói nh ng l i hoa m : - Vì nhân dân ph c v - Vì dân, do dân, c a dân - Dân bi t, dân bàn, dân làm, dân ki m tra. (Th c ra ch có Dân làm còn thì dân không ư c bi t, không ư c bàn …) - Dân là g c i oàn k t, oàn k t toàn dân Th mà có ý ki n nào nói n chuy n này thì l p t c b k t t i là nói x u ch và b th c hi n “chuyên chính” ngay. M t xã h i có nhi u t ng l p, giai c p khác nhau, mà òi th c hi n chuyên chính c a m t giai c p trên các giai c p khác, t c là trên toàn dân (và giai c p y g m nh ng ngư i như th nào m i ư c ch ?). Th t rõ ràng là ã có m t b ph n ngư i n m quy n l c th c hành chuyên chính v i toàn xã h i. N u ch căn c trên ngôn ng , m i ngư i ã th y b n ch t c a ch là th nào? Có các nhà lý lu n “lý lu n” r ng: nh ng hi n tư ng m t dân ch là “hi n tư ng”, còn “b n ch t” ch là t t p vô cùng, dân ch g p tri u l n dân ch tư s n. Trong khi y m i ngư i ch c n ư c dân ch b ng m t n a dân ch tư s n thôi, th c ra m i ngư i mu n ư c th c hi n m t n a nh ng i u ã công b nhi u văn ki n: Hi n pháp, phê bình và t phê bình, ch nh n ng. Cái lý lu n “b n ch t - hi n tư ng” th c ra ang ch i l i và v ch tr n nh ng l i nói láo. Vì th , c i m bao trùm c a ch chính tr xã h i này là:

a) Nói m t àng, làm m t n o Nói thì “dân ch , vì dân” mà làm thì chuyên chính phát xít. Cái là nói d i, nói láo, l a b p, trò h “nói v y mà không ph i v y”. c i m ó cũng có nghĩa

Su t ngày óng trò, c năm óng trò, âu cũng th y các vai h , âu cũng th y các trò l a b p. Su t ngày êm, su t năm tháng cũng lúc nào cũng ch nghe th y nh ng l i nói d i, nói l a. Ch này b t m i ngư i ph i óng trò, b t t t c tr con ph i óng trò, b t nhi u ngư i già ph i óng trò. c i m này ã góp ph n quy t nh vào vi c t o ra và hình thành m t xã h i d i l a: lãnh o d i l a, ng d i l a, cán b d i l a, làm ăn gi d i, giáo d c d i l a, b ng c p gi d i, n gia ình cũng l a d i, l h i l a d i, tung hô l a d i, h a h n l a d i. Ôi, cay ng thay! b) c i m th hai là quá l i d ng quá kh th ng l i

14

Qu th t nhân dân ta có m t l ch s u tranh h t s c quy t li t và ã th ng l i v vang. Trong ó ng c ng s n có vai trò quan tr ng và ng c ng s n ã t nói v i u ó m t cách quá y r i. Th mà n nay ã g n 30 năm ho c ã g n 80 năm v n còn ngày êm ph t c ánh tr ng, ngày êm hò hét t bi u dương, và cũng ngày êm vơ vét các thành t u nhân dân làm ra d n vào cái túi “th ng l i v vang” và cái túi “sáng su t, tài tình”. Lúc nào cũng b t nhân dân ph i tung hô, ph i chào m ng, ph i ca ng i. - Chào mùa xuân cũng ph i m ng ng, m ng Xuân ng, ng là

- K ni m nông dân, ph n , thanh niên cũng ph i bi u dương thành tích nguyên nhân th ng l i. - Nhân t ch c l h i và chào m ng ng.

tư ng nh t tiên và vui chơi cũng ph i tư ng nh công lao

ng

- ám cư i, ám ma cũng ph i tư ng nh và chào m ng

ng.

M t câu ca dao r t tuy t v i c a nhân dân nói lên b n ch t c a tình hình và nói lên chân lý th i i: M t mùa thì t i thiên tai, ư c mùa là b i thiên tài ng ta! Nh c i nh c l i mãi “chân lý” này càng làm nó sáng rõ. Th c ra, m i ngư i c ng s n có lương tâm ph i bi t x u h v cái “chân lý” y. Có ngư i ã nói r ng: ng ã ăn cái “xái” (xái thu c phi n) c a th ng l i quá nhi u l n. Ngư i ta ăn xái thu c phi n thì ăn n xái ba, xái b n là h t, còn xái th ng l i thì ng ta ăn n xái 100 r i mà còn chưa chán. c) c i m th ba là b máy lãnh ngày càng u i, càng b c l trình m nh c a t nư c o và qu n lý xã h i này (c ng và nhà nư c) càng kém c i c a mình trư c “nhi m v dân ch ” giàu

T t c nh ng nhu c u, nh ng thi t y u hàng ngày c a m t ngư i dân mu n nh vào b máy lãnh o và qu n lý g r i cho, gi i quy t cho thì u g p: - Gi i quy t sai làm cho i s ng dân khó thêm, r c r i thêm

- Gi i quy t ch ng chéo, không bi t gi i quy t th nào, c b ph n n b n sang b ph n kia, kéo dài vô t n. - Không gi i quy t ư c. - òi h i dân ph i t n kém nhi u m i ch u gi i quy t. Vì th m i nhi u khi u ki n, nhi u oan khu t, nhi u i m nóng …

15

Cũng do c i m c tài, c oán, cho nên m i ngư i dân không ư c c l p b c l tài năng c a mình (tuy r ng tài năng ó không hi m). Vi c ch n l a nh ng ngư i có trách nhi m c theo l i phe phái, theo l i ăn cánh, theo l i n nh b , cơ h i, theo l i “b u c có lãnh o”, ( ng c dân b u) thì các tài năng c b vùi d p, b thui ch t, và ó là tai ho cho toàn dân t c. Trong th c t , ây là m t trong nh ng t i ác l n nh t c a 21.12.2000 d) c i m th tư là c i m l n nh t, tai ác nh t, dã man nh t. tư ng, c quy n ý th c h ó là c quy n tư ng iv i t nư c, dân t c.

c i m này c a chính quy n là trư c m t t o ra m t xã h i t nh t, khô c ng, nó vùi d p khoa h c và văn ngh , ép bu c thi u nhi và thanh niên, làm cho không m t giá tr tinh th n nào ư c xu t hi n và phát tri n, v lâu dài nó làm cùn mòn c nhi u th h và do ó cùn mòn c m t dân t c, m t gi ng nòi. Nhưng nh ng tai ác c a c i m này không duy trì ư c lâu. ã có nhi u ngư i trong th h thanh niên và trung niên ư c ti p xúc v i nhi u thông tin th gi i b t u nh n rõ tình hình và ang tìm cách rũ b cái ách này. Chính quy n ch có m t ti n là b ph n i và s tan rã. Ta ã tha thi t mong m i bi t bao nhiêu; chính quy n này ng ph n l i l ch s n a, hãy thích ng v i th i i và t i m i. ư c như th thì dân t c ta g p may m n. Nhưng hình như nh ng l c lư ng b o th , giáo i u, và cu ng tín còn quá nhi u và nhi u tham v ng nên còn ang kìm hãm nh p s ng bình thư ng c a toàn dân t c. e) c i m th năm là ng ã c oán và toàn tr , l i x lý các vi c theo ki u bí m t và n i b , r t s công khai, s dân bi t Càng bí m t n i b thì càng tha h tuỳ ti n, mu n duy trì c oán nên càng s hãi và c m oán công khai, không dám tranh lu n công khai, không dám thông tin công khai. g) c i m th sáu là thích hình th c, phô trương

B nh hình th c thì H Chí Minh lên án t lâu, nhưng ngày nay, b nh c ngày càng phát tri n n ng, ngày càng ph bi n, tr nên nhàm chán, k ch c m, n n i dư lu n xã h i và i bi u Qu c h i ph i lên ti ng. Su t ngày, ta ch th y k ni m “chào m ng”, “l h i”, “mít tinh long tr ng”,… Nh ng ngư i lãnh o su t ngày ph i i bi u di n “m mi ng nói”, không th y có lúc nào h có thì gi suy nghĩ và chu n b ư c ý tư ng lãnh o. 22.12.2000 Tóm l i, s th t c a m y ch c năm qua là:

16

Cu c cách m ng Vi t Nam ã p tan và xoá b ư c m t chính quy n th c dân phong ki n, m t xã h i nô l , m t nư c, ói nghèo, nh c nhã. Nhưng l i xây d ng nên m t xã h i chưa t t p, còn nhi u b t công, nhi u t n n, m t chính quy n ph n dân ch , chuyên ch , c a m t ch c ng và toàn tr , nhi u thói x u gi ng như và t hơn là trong ch cũ. Th là ta p tan m t cái x u xa và l i ph i ch p nh n m t cái x u xa m i gi ng như ho c t h i hơn t t c nh ng x u xa mà ta t ng ch i r a, t ng căm thù. Như th là vì sao ? Có th nói s bi n chuy n t x u n x u y là s bi n chuy n t nó, không ai ch ng ư c. Con ngư i có th ra nh ng lý tư ng, nh ng mơ ư c, nhưng cu c s ng quá ph c t p và t nh , mà con ngư i ch có nh ng o tư ng v n là s n ph m c a m t s v n ng quái ác. Nhìn l i, th y r t rõ tâm s c a Nguy n Hu lúc còn tr : Ta p tan cái x u xa này r i thay th nó b ng cái gì ? Hay l i l p l i nh ng cái mà ta ã p tan ? Ta l i th y r t rõ Nguy n Nh c khi lên ngôi, và sau này, chính Nguy n Hu cũng khi lên ngôi, u không dám cho di n v tu ng “chàng Lía” là v tu ng ca ng i s n i d y. Và chân lý hi n ra là: ngư i n i d y khi ã c m quy n l i r t s n i d y !? Trong nhân dân cũng có m t chuy n bi n tâm lý như tôi ã ghi trong bút ký “M t Cái Nhìn Tr L i” (bài 2): t quan h dân và cán b là m con, v y mà ch sau m y ngày ã tr thành quan h gi a “thưa ông” và “nhà cháu’’. Ta không l y làm l là t t c nh ng m t ư c s d ng ch là c ng c s c m quy n c a ng c ng s n. ó chính là s chuy n bi n t ng c ng s n là nh ng ngư i con thân yêu th c s c a nhân dân lao ng thành m t t ng l p th ng tr g m m t t p oàn các quan ch c ch mu n bóc l t, hành h , sai khi n nhân dân và l a b p nhân dân, và l i c nhân danh là “con c a nhân dân” và “ y t c a nhân dân” S n l c toàn b và trung tâm c a ng c ng s n hi n nay ch t p trung vào s c ng c quy n l c c a ng. C m t b máy công tác tư tư ng s ngày êm hò hét ch ca ng i ng, cao ng, khai thác h t m c th ng l i c a toàn dân và tô v thành th ng l i c a ng. C m t b máy “nói l y ư c”, l a b p, d i trá n tr ng tr n, ki u lưu manh. Bên c nh ó, n y sinh m t h th ng các t ch c an ninh, t B công an mà l c lư ng l n b ng n a Quân i, n các cơ quan an ninh n i b các lo i, y quy n l c và th o n. Nh ng th o n an ninh u ư c h c t p t các ch phong ki n, phát xít và c tài c ng s n. T t c nh m b o v cho quy n l c c a ng c ng s n. Trong lúc ng c ng s n ngày càng t ra kém s c l c trong vi c qu n lý xã h i bình thư ng.

17

ng c ng s n ch qu n lý ư c m t “xã h i tr i lính”.

ây ch ph i s xét l i, s sám h i gì h t. Mà ây ch là m t n i lòng cay ng trư c m t s th t phũ phàng. C t nư c ngày ngày k ni m, ngày ngày i h i và l h i, ch t ng ni m m t quy n l c ã lung lay và ã thoát ra kh i lòng tin c a nhân dân, luôn luôn b t toàn quân toàn dân và c toàn ng ph i ca ng i và d i trá. Bây gi làm sao ? Th c ra, ta ch mong ng c ng s n, v n là ng tr ng s th t, nh n ra cái s th t cay ng này, cái s th t l ch s này, t i u ch nh mình cho th t phù h p v i lý tư ng mà mình ã h a v i nhân dân. Nhưng càng ngày l i càng th y cái mong ư c y thi n chí n v n ch là o tư ng l n, toàn ng (t c là nhóm ngư i c m u) càng ngày d n sâu vào tâm lý, tư duy và phong cách c a m t l p th ng tr xa r i và ngư c l i v i nhân dân, càng ngày càng tr thành s n ph m c a chính nh ng tâm lý, tư duy và phong cách c a chính h , càng ngày càng tr thành v t c n n ng n cho m i ti n b xã h i. Càng ngày b máy càng làm nh ng vi c tàn ác, c oán và v n c cao gi ng nhân danh cách m ng, nhân danh nhân dân, nhân danh H Chí Minh, nhân danh l ch s th ng l i c a dân t c. 24.12.2000 Th là t n nh ng ngày cu i c a Th k XX và c a Thiên niên k th II thì m i nh n ư c rõ nét m t s ki n l ch s l n c a t nư c. ó là: T m t ng sinh ra t nhân dân, ư c nhân dân nuôi n ng và b o v , có nh ng ng viên tiên phong gương m u i u trong gian kh chi n u và hy sinh nh m ưa t nư c giành ư c c l p. th ng nh t, hoà bình, nhưng t ngày toàn t nư c ư c th ng nh t hoà bình và c l p, thì cái ng y l i t n t i như m t ng cai tr . ng ó ra s c c ng c tình tr ng c ng chuyên ch v tư tư ng và chính tr , t o ra m t xã h i y tham nhũng, y d i trá và l a b p, m i ngư i s ng trong c nh óng trò gi d i, ngày ngày n y sinh l p l p ngư i n nh b , cơ h i, các t n n xã h i lan tràn phát tri n. Càng hô hào ch ng, b và xoá, l i càng n ng n thêm. ng cai tr ngày càng chuyên ch m t cách quy t li t gi v ng s chuyên ch c a mình, che l p s kém c i b t l c c a mình, àn áp m i phát tri n các lĩnh v c khoa h c chuyên môn, luôn coi s gi ch c truy n th ng giá tr xã h i c a mình là quan tr ng hơn t t c m i phát tri n c a xã h i, m i s n y n và phát tri n c a m i cá nhân trong xã h i ó. Tình tr ng này t t nư c ng trư c hai tình hu ng cơ b n:

1. ng cai tr ph i nh n th c rõ ư c s kém c i, b t l c c a mình mà t i m i, ch p nh n m t th ch dân ch phù h p v i thông l dân ch c a th gi i, b i cái quan ni m l c h u l i th i phân bi t dân ch tư s n và dân ch vô s n; t h n ch mình trong vai trò

18

lãnh o chính tr th c lòng vì nhân dân, vì s phát tri n c a t nư c. Như th thì v n gi ư c cái l ch s v vang c a mình mà v n có vai trò quan tr ng trong l ch s .

ng

2. Không làm như th mà c khai thác m t cách b a bãi th ng l i c a dân t c, ngoan c duy trì ch c ng và toàn tr thì s m mu n nhân dân s chán ghét và do ó d n n v , t o ra nh ng tai ho khôn lư ng cho t nư c và dân t c, tai ho y còn n ng n g p nhi u l n tai ho c a C i cách ru ng t và tai ho b t c nư c xây d ng xã h i ch nghĩa. Tai ho y s xoá s ch vai trò c a ng trong l ch s và ng s ph i ch u t i trư c l ch s . S th c quá trình ó ã b t s ng, và xã h i c ti n lên. u. Nhân dân c có cu c s ng c a nhân dân, nhân dân c

áng lo thay cho b ph n lãnh o mà tài và t m nhìn thì dư i trung bình, không hơn m c thông thư ng trong nhân dân, mà ngày càng kém hơn. áng lo thay cho nh ng b ph n lãnh ph i ch u ng s lãnh o y.

c thì cũng

o y và áng lo thay cho s ph n c a nhân dân

Có th th y rõ r ng: ch c ng, c tài và toàn tr ngày càng i sâu vào các th o n gian d i và tàn b o t duy trì, t b o t n ch y, th mà còn huênh hoang nói là ch xã h i ch nghĩa y dân ch và nhân o. Th c ch t là ch thì r t dã man, cho nên ph i dùng nhi u th o n l a b p nhân dân. T m kê m t s th o n như sau: i u vô lý là b t

A.- Th n thánh hoá, thiêng liêng hoá ng, c p u và các ngh quy t. toàn dân ph i h c ngh quy t c a ng. -

ng có nhi u Ngh quy t quá, Ngh quy t c a nhi u c p, Ngh quy t c a nhi u ngành. ra nhi u th t ch c ng quá, và nh ng t ch c ó l i tha h mà có ngh quy t và ch trương. - M t ngư i dân ph i h c, ph i bi t và ph i thi hành nhi u th quá. - Có m t òi h i ph bi n là coi Ngh quy t c a c a các c p chính quy n. ng quan tr ng hơn, cao hơn quy t nh

- Quy t nh c a chính quy n mà không có ý ki n c a ng ch p nh n thì không có giá tr thi hành. Nhi u khi quy t nh c a ng ph nh n ho c bác b quy t nh c a chính quy n. Ngư i có trách nhi m chính quy n mà không ph i là ng viên và c p u viên thì ý ki n thư ng b coi thư ng. - Ngh quy t thư ng là nói nh ng khái ni m và thành ng chung chung, bao quát ph m vi r t r ng, th r i b t c vi c gì trong sinh ho t xã h i cũng u ph i quy chi u vào ngh quy t n , ngh quy t kia, làm ra v ng soi sáng n t t c m i khía c nh c a cu c s ng

19

- Khi trong th c t th y rõ là nh ng i u nêu trong Ngh quy t không th th c hi n ư c, thì l i quay v ch : Ngh quy t là úng, là hay, nhưng nh ng ngư i t ch c th c hi n kém. Ch có thi hành ngh quy t là kém, còn ngh quy t thì lúc nào cũng úng, cũng có ý nghĩa quan tr ng, th m chí tài tình. Không có b t c m t hi n tư ng x u nào có ngu n g c t Ngh quy t c ! - Không ai, k c báo chí, cá nhân ư c quy n nh n xét phê phán, phân tích các ngh quy t c . ã là ngh quy t thì ch có úng và tài tình, là r t thiêng liêng ! B.- Khuy n khích và b i b t n n sùng bái cá nhân là t n n ã b lên án n ng n trong phong trào c ng s n th gi i. - Bao gi ý ki n c a Bí thư, u viên Thư ng v và c p u cũng là quan tr ng, là thiêng liêng, là chân lý. Luôn luôn nh ng ý ki n này ư c trích thu t, có khi ch là m t ý ki n v v n, ai cũng nói ư c. Trong các phương ti n thông tin i chúng, m c “ho t ng c a các v lãnh o” bao gi cũng là m c quan tr ng trang nh t, t t c chi u dài c a tin, kh r ng c a nh u ư c quy nh ch t ch . - t t c các lo i báo thì các thông tin và ho t ng, và h i ngh v l k ni m, chào m ng vv… chi m n 80%, còn nh ng thông tin có ích ch chi m 10-20%. i h i và

- M t ngư i có a v trong xã h i thì ch c v trong ng cũng là quan tr ng nh t, bao gi cũng ưa ra trư c h t như là Bí thư, u viên B chính tr , u viên c p u . - Trong các cáo phó ngư i ch t thì danh hi u ng viên ng c ng s n Vi t Nam cũng là danh hi u v vang l n nh t, hơn t t c các danh hi u khác … ng c t o nên các phong t c t p quán, các t c l xã h i, cái gì cũng ph i th n ph c ng, th n ph c các quan ch c c a ng, t o ra m t t c l là m i ngư i bình thư ng ph i l p công tr thành ng viên, dù ph i l y l c, n nh b , ch y ch t, th m chí có lúc ph i h i l ti n n a. Tôi nhi u l n t h i ng có c n gì ph i có n 2-3 tri u ng viên và v n còn ang tìm cách phát tri n n a, trong khi bây gi không c n có s hy sinh như trong chi n tranh và trong khi ai cũng th y ch t lư ng ng viên ngày càng sa sút. V y c g ng tăng s lư ng làm gì? ó cũng l i là m t s phi lý n a … 30.12.2000 Bài thơ r t tâm c c a Bùi Minh Qu c: -

Cay ng thay ! Các gu ng máy nh c m con ngư i Mang b m t hi n lành c a ngư i cu c ù lì quay Quay Thao thao bài o c

t

20

Li u m y ai còn ngây Cay ng thay M a mai thay Tr n tu i xuân ta hi n dâng cu ng nhi t L i úc nên chính b máy này. --------------------------------------------------------------------------------

Nh t ký R ng R n
PH N HAI III. Thư g i anh L Phương: T t Tân T ngày 5 tháng giêng, (ngày 28.1.2001) Nhân d p T t, tôi l c các bài vi t cũ, c l i chơi, ti n th l c ư c b c thư anh vi t cho tôi t u năm 1999, sau khi anh ã c xong 2 bài bút ký "M t Cái Nhìn Tr L i" c a tôi, và bi t tin tôi ã b (hay ư c) khai tr . Ngay t trang u c a thư anh, tôi th y anh ã hi u rõ tâm can tôi. Anh vi t r ng: "N u có m t cái gì ó có ý nghĩa mà ng cho anh, thì ó là cái lý tư ng c c kỳ tươi p anh i vào tù ày và ch t chóc thôi. Anh có b o v ng thì cũng ch b o v cái lý tư ng ã tr b ng máu y. Chính là v i lý tư ng y, thái c a anh là nh t quán trư c sau. Trư c ây ng có m t th i p thì bây gi anh mu n ng gi gìn mãi mãi i u p y”. Anh ã nói r t trúng tâm tư c a tôi. Tôi không có i u ki n nghiên c u sâu vào các v n lý thuy t, tuy r ng tôi cũng c ư c và ư c nghe gi ng khá nhi u nhưng tôi ch “v n d ng nh ng ý tư ng có trong sách vào cu c i”, và nhìn vào th c ti n c a cu c i mà suy ng m. Tôi c l i bút ký c a tôi, tôi l i càng th y rõ té ra hơn ch c năm nay, có th c m y ch c năm nay, tôi c trăn tr ch có m t i u, và v n c ti p t c trăn tr v cái i u ó, càng ngày càng sâu s c, càng ngày càng day d t au n. Cái i u ó tôi ã khái quát vào b n câu mà anh có nh c n: Nh ng mơ xoá ác trên i Ta phó thân ta v i t tr i Ác xoá i thay b ng C c Thi n Tháng ngày bi n hoá, Ác luân h i. V i tâm tr ng y tôi r t tâm c v i m y câu trong bài thơ "Cay Qu c. Cái gu ng máy nh c m con ngư i Mang b m t hi n lành c a ngư i cu c t …………. Cay ng thay M a mai thay Tr n tu i xuân ta hi n dâng cu ng nhi t L i úc nên chính b máy này.

ng thay” c a Bùi Minh

21

Tôi c nghi n ng m mãi cái cay ng và m a mai ó và ngày ngày, tháng ngày au kh v cái cay ng y. Không bi t ã bao nhiêu l n, tôi mu n gi i áp m y câu h i ... cay ng y: Cu c cách m ng Vi t Nam, rút c c ã xoá ư c cái gì, p tan ư c cái gì ? và ã l p nên ư c cái gì, xây d ng ư c cái gì ? Rõ ràng ta ã xoá ư c cu c i nô l m t nư c, nh c nhã. i s ng nhân dân gi m ư c ói nghèo d t nát. M i gi m ư c thôi, ch chưa thoát ư c h n ói nghèo và "d t nát", nghĩa là ta còn quá l c h u. Ta ã p tan ư c b máy àn áp, nô d ch, bóc l t, xoá ư c n i nh c m t nư c và ta ã xây d ng ư c m t b máy như th nào? và m t xã h i như th nào? Nh ng tiêu ng c l p - T do - H nh phúc, Dân ch C ng hoà, và m c tiêu m t nư c c l p, th ng nh t, hoà bình, dân ch giàu m nh, ã th c hi n ư c n âu ??? Trong các m c tiêu lý tư ng c a ta thì lý tư ng l n nh t, tha thi t nh t, bao trùm nh t là t do dân ch . Nhưng hi n nay, ta ã có m t b máy nhà nư c có m y c i m: • To l n, c ng k nh, ch ng chéo và do ó ít hi u qu , nhi u m t b t l c. • Làm ư c m t s vi c xoá ói gi m nghèo, n ơn áp nghĩa, nhưng quá kém trong vi c ưa t nư c phát tri n nhanh. t nư c ngày càng phát tri n ch m ch p và t t h u xa so v i các nư c láng gi ng trong khu v c. • N i b t lên là m t b máy c oán, c tài toàn tr , àn áp th ng tay các ý ki n khác. Có m t i ngũ “lư i g ” r t ông o, chuyên “ng y bi n”, “nói l y ư c”, “nói b a bãi”, “tr ng tr n” b t ch p l ph i, o lý và c lu t pháp, và có lúc dùng nhi u th o n như "lưu manh". Trong khi y, b máy ã t o nên m t xã h i không có t do dân ch , y t n n tham nhũng, y t n n xã h i, làm t t c m i ngư i trong xã h i không lúc nào ư c yên tâm và thư ng xuyên lo l ng, s hãi. ó, ta ã xây d ng nên m t b máy như v y và m t xã h i như v y ó. Bao nhiêu nh ng i u t t p xu t hi n sau cách m ng tháng Tám, ta tư ng nó s m r ng và nâng cao thì nay tình hình l i phát tri n ngư c l i. T m t ng ch u gian kh hy sinh gi i phóng nhân dân, nay tr thành m t ng c m quy n xa r i nhân dân, cai tr nhân dân, b t nhân dân ph i s ng h t th y theo ý c a ng: nhân dân b tư c h t m i quy n t do dân ch . T t c quy n và l i trong xã h i, thâu tóm trong tay ng và c th là trong tay m t nhóm ng viên có a v các c p. ng t do yêu c u dân óng góp và t do s d ng m i s óng góp c a dân, không có t ch c và l c lư ng nào giám sát và ki m ch . ng nói nh ng l i hay, làm ra Hi n pháp và lu t pháp có nhi u i u h p lý, nhưng b máy c a ng u làm ngư c l i Hi n pháp và lu t pháp, b t ch p o lý. ng còn làm ngư c l i c i u l c a chính mình như t nhiên ra ch c v n; B chính tr và Trung ương quy t nh nh ng i u c m oán ng viên ngoài quy nh c a i u l như là tư c c quy n công dân c a ng viên. ng luôn t o ra m t không khí kh ng b i v i b t c ai có chính ki n c l p, làm cho xã h i khô c n, ng bưng bít và c m t t c nh ng ý ki n d i dào phong phú ưa t nư c ti n lên. Th là ng ã t o ra Vi t Nam m t xã h i y tham nhũng, ph n dân ch (vì c tài c oán và toàn tr ), y d i trá l a b p (vì nói m t àng làm m t n o), y th o n (n nh nhau, h t nhau và h i nhau). B t c lúc nào, b t c âu, b t c ngư i nào, ta cũng nghe

22

th y ư c nh ng l i phàn nàn v s không dân ch , tàn b o, l a b p, d i trá; v nh ng hi n tư ng lưu manh, hãnh ti n. Trong bút ký c a tôi, tôi ã nói nhi u l n. Trư c 1945, xã h i ta có m t b máy c a th c dân phong ki n có các c i m c a s tàn b o, dã man, c a s vơ vét, bóc l t và xa hoa hư ng th , c a s l a b p, d i trá, th o n u gi . Tôi “tr n tu i xuân hi n dâng cu ng nhi t” tham gia p tan b máy ó và tích c c tham gia xây d ng b máy m i, mà ngày nay ta g i là "c a dân, do dân, vì dân", có nh ng nét p như trong nh ng ngày u sau cách m ng tháng Tám 1945 và m t xã h i, m i ngư i thương yêu nhau, tôn tr ng nhau. Tôi ã mơ ư c h ng nét p y s ư c m r ng và nâng cao t o nên m t xã h i lý tư ng. Nhưng r i ….. Cái không gi ng v i mơ ư c thì nhi u và nh ng cái gi ng v i cái ã ư c ánh thì l i càng ngày càng nhi u. Và nh ng gì trư c ây ta khinh b , ch i r a và ch ng phá thì ngày nay nh ng cái ó l i xu t hi n nhi u và ngày càng nâng cao. Như v y là ta l i xây nên chính cái mà ta ã p tan. Ta ã làm cho xã h i hi n nay l i có các c i m c a b máy ta ã p tan, c a cái xã h i ta ã phá b . *** B máy cai tr bây gi ngày êm ch lo xây d ng b máy tuyên truy n, lo c ng r m r , dùng nh ng "lư i g " xây d ng và truy n lan các th "lý lu n" "nói l y ư c", dùng m i th o n l a b p, d i trá, ngu bi n nh m m t m c ích duy nh t là duy trì và gi v ng b máy cai tr mà h g i là "s lãnh o c a ng”. Su t năm su t tháng h t ch c th i h i, k ni m, l h i… làm cho m i ngư i u th y ang s ng trên nh ng th ng l i, và m i th ng l i t trư c n nay u do b máy này t o nên, dân ph i bi t ơn b máy này. T t c nh ng ý nghĩ, tư tư ng ch ch chút ít so v i tư tư ng chính th ng u b k t t i “ch ng i” n ng n . Do ó, trong th c t b máy này là b máy phá dân ch , phá dân ch m t cách tr ng tr n, tinh vi và tàn b o. *** 5.2.2001 Như th là tôi cũng như anh, ta ng trư c m t s bi n ng, m t s bi n chuy n và bi n d ng, là m t ng t m t t ch c g m nh ng con ngư i ch u hy sinh gian kh , ph n u p tan m t b máy th ng tr gian ác, gi i phóng nhân dân, r i sau khi p tan ư c b máy y thì l i tr thành m t b máy cai tr , th ng tr nhân dân. Nói th t g n, là t ngư i gi i phóng bi n thành k th ng tr . Khi là ngư i gi i phóng thì m i nguy n v ng, m c tiêu, tâm lý và tình c m là c a ngư i gi i phóng, và khi là k th ng tr thì s có y nguy n v ng, m c tiêu, tình c m và tâm lý c a k th ng tr . ó là "c gi v ng a v th ng tr c a mình", tình hình y hình như không ph i c a riêng Vi t Nam. ó là m t bi n chuy n t t y u. Xem ra không ai c ý, không ai có ý ki n trong vi c này, không ai (k c nh ng ngư i ch ch t) t giác ư c trong quá trình chuy n bi n này, t t c u b cu n vào s v n hành c a m t c máy kh ng l .

23

V y âu là ngu n g c c a s bi n chuy n này. Có th nói s chuy n bi n này có nhi u ngu n g c: Có ngu n g c th nh t là t nh ng h c thuy t. Rõ nh t là h c thuy t v u tranh giai c p và chuyên chính vô s n. H c thuy t này ư c ngư i v n d ng nó ưa t i nh ng ch nghĩa kinh kh ng như “ch nghĩa thành ph n”, “ch nghĩa công nông”, “ch nghĩa lý l ch” … Các th ch nghĩa y làm cho h c thuy t giai c p b méo mó thành b t nhân b t nghĩa. Ta có th tin m t cách ch c ch n r ng n u Mác và Lênin (là nh ng trí th c l n) còn s ng n bây gi thì các ông t ó cũng không th ch p nh n các th ch nghĩa “vô h c” ó. H c thuy t y b méo mó ngày càng l n, càng c c oan, nó thành ra ki u Mao-ít, cao hơn n a là ki u Pôn P t. và tr thành nh ng t i ph m ghê t m c a loài ngư i. May mà Vi t Nam ta chưa i t i ch ó. Còn nhi u v n h c thuy t khác, nhi u cách lý gi i nh ng khái ni m không theo k p s bi n i ti n b c a nhân lo i, vì không theo k p mà thành ra sai l m, thi u sót. Nh ng khái ni m cơ b n như “lao ng”, “bóc l t”, “s h u” … c b quan ni m như cũ, như th t t ph i ưa t i nh ng cách x lý c ng nh c, không úng và nhi u tai h i. Ph i th y rõ r ng nh ng u óc giáo i u áng ghê t m bi t là ch ng nào! V nguyên lý t ch c c a ng. Khi c n t ch c ng thành m t ng chi n u thì c n có nh ng nguyên lý t ch c thích h p v i hoàn c nh chi n tranh và cách m ng. Nh ng nguyên lý y không th thích h p v i th i hoà bình xây d ng. Nhưng kh n thay, v n không có s phân tích l i i u ch nh cho h p lý. Vì v y ng c ng s n Vi t Nam v n c như m c trong m bòng bong nh ng mâu thu n khi ra yêu c u cho ng viên c a ng: lúc thì ng viên ph i làm giàu làm gương cho m i ngư i, và cũng b o m cho cu c s ng gia ình, lúc thì l i c m ng viên làm kinh t tư nhân. Cho nên có nh ng ng viên làm kinh t ã ph i th t lên: "Tôi ph i ra kh i ng thôi". Cái ki u gò bó b o th , giáo i u t o nên m t l p ngư i khá ông o ch bi t “ngu trung” (nghĩa là trung thành m t cách ngu xu n), m t h t óc xét oán tìm hi u th c ti n i s ng m i ang ti n tri n m nh m , làm cho c ng b rơi vào tr ng thái tê li t, tư duy ngày càng xa cu c s ng và do ó càng xa dân. Xa dân mà l i cai tr dân thì ngày càng i l p v i dân. Ngu n g c th hai c a tình hình bi n i xã h i, ó là vai trò c a nh ng ngư i có trách nhi m ch ch t. Nh ng ngư i này càng v sau càng là nh ng ngư i ít h c, l i ít ư c tôi luy n, thành ra nh ng ngư i thô sơ ơn gi n. Nh ng ngư i ó có trách nhi m l n, nhưng l i v n mang trong mình b n tính tiêu c c c a ngư i bình thư ng: hám l i, hám danh, thích quy n, ích k vv… Vì th , nh ng ngư i ó tr thành th ph m c a m i t i l i: d t nát, quan liêu, tham nhũng, m t oàn k t, bè phái. ó là nh ng t i không sao xoá b ư c, ch có ngày càng n ng thêm, và k t c c là toàn b cơ ch quy n l c không có m t s c m nh nào làm phanh hãm và giám sát nó. S c m nh giám sát y ch có th là s c m nh c a m t ch dân ch . Dân ch ph i là v n c a m t ch , ch không ph i ch là m y cái công tác l t v t như “dân ch cơ s ”, “l y ý ki n vi c n vi c kia”, “ghi i u n i u kia vào Hi n pháp, ngh quy t và lu t pháp” v. v… Ta không th mơ tư ng có nh ng ông Thánh th c hi n nh ng h c thuy t và nguyên lý. Rút c c thì v n là nh ng con ngư i tr n t c ph i th c hi n các h c thuy t y, mà con ngư i tr n t c thì có y nh ng “cái tr n t c”, làm h ng h c thuy t. Ph i có m t ch ,

24

m t cơ ch , m t chi n lư c dân ch , có tác d ng h n ch các t n n quan liêu c oán và tuỳ ti n. S v n d ng các nguyên lý c a h c thuy t và c a t ch c, tuỳ thu c vào cá tính c a nh ng con ngư i ch ch t. Ngư i lãnh o như H Chí Minh v n d ng các nguyên lý c a h c thuy t và nguyên t c t ch c có l s mang l i nh ng h qu kém x u hơn. Ngư c l i nh ng ngư i không trình và nhi u ham mu n cá nhân s ưa n nh ng h u qu ngày càng t h i. Ngu n g c là “trình ” c ng v i lòng “ham mu n quy n và l i” c a cá nhân, hai cái ó có l là nguyên nhân quan tr ng nh t. Nh ng tình tr ng y u kém và khuy t i m trong qu n lý, cai tr và tình tr ng xã h i không t t p. Không th tìm nguyên nhân g n ư c, mà ph i tìm t ngu n g c xa, ch ng ã xây d ng nên m t th ch ph n dân ch và tr ng quy n l c. Nh ng câu ch t t p như “nhà nư c c a dân, vì dân, do dân” và “cán b nhà nư c ph i là y t trung thành c a nhân dân” ch còn là nh ng câu nói m a mai, nh ng cái màn m ng manh che gi u các thói hám quy n tham l i, chia chác và giành gi t nhau gh ng i và danh v . Th t ra, cu c cách m ng v i nh ng lý tư ng cao p c a nó ã b ph n b i. Tr tsky là ngư i ã nh n ra i u này Liên xô t năm 1936. Tôi cũng d n d n th y ra i u này t vài ch c năm nay. Tôi không th trung thành v i s bi n d ng này. Tôi v n c u mong ng này t phê bình mà nh n ra s th t. Như th t t cho ng, và quan tr ng hơn là t t cho t nư c. Nhưng tôi l i cũng th y r ng cái ng này, v i th ch và trình c a nó hi n nay, không th , không dám, và không mu n t phê bình. Cu c v n ng ch nh n ng có t phê bình ch là m t s “gãi gh ” thôi. Tôi không th không trung thành v i lý tư ng t t p c a th i tu i tr , th i ng là ngư i gi i phóng. Ph i chăng quy lu t c a l ch s các tri u i là c lúc b t u thì nhi u t t p, ti n b thông minh, sáng su t ? Th r i có nh ng th ng l i ư c ca ng i nhưng d n d n c sa sút, kém c i, d t nát, sa o , xu ng c p d n, i n ph n b i. Cái tri u i ng c ng s n này cũng ang th chăng ? ng c ng s n c mình b sa vào cái quy lu t suy thoái y hay mu n c u mình thoát kh i s suy thoái ? Ngày nay ng này mu n bư c ra kh i con ư ng ph n b i cách m ng thì ph i: 1. Xác nh cho úng v trí khiêm t n c a mình là m t b ph n c a dân t c, th c hi n lãnh o t nư c b ng cách tôn tr ng t t c m i ngư i, nh t là nh ng ngư i trí th c, nh ng ngư i tài năng có chính ki n c l p. 2. Ph i th c hi n úng Hi n pháp, th c thi y các quy n dân ch , c bi t là dân ch v t do ngôn lu n và t do b u c , nhân dân ư c t do làm ăn. 3. Ph i cho m i t ch c, t Chính ph , Qu c h i, Toà án, cho n các t ch c xã h i như M t tr n T qu c và các t ch c c a nó có quy n c l p quy t nh nh ng v n và ho t ng c a mình. Ph i cho công dân, nh t là thanh niên, ư c suy nghĩ c l p, có tư cách c l p. Mu n th ph i xoá b quy n l c c a cơ quan tư tư ng và văn hoá c a ng, thu h p quy mô, nh hư ng và nh ch c năng rõ r t c a các l c lư ng Công an. Nhà nư c ph i ư c ch nh hu n v tư tư ng và tác phong “ y t c a nhân dân” ng ph i tách kh i nhà nư c, không làm nh ng vi c thay cho nhà nư c, thay Chính ph , Qu c h i ph i ư c thành l p b i nh ng ngư i th c s có c, có tài và do dân th c s l a ch n vô tư, không có b t c s “s p x p” và “hi p thương” nào.

25

4. C th là ph i s a ngay Lu t báo chí, xu t b n, công nh n quy n có báo và xu t b n tư nhân. Các báo chí có quy n c l p c a mình, không ch u s “ch o” và ki m soát c a b t c cơ quan nào. 21.2.2001 úng như anh nói, tôi có m t quãng i tươi p, s ng v i nh ng lý tư ng cao thư ng, t t p và trong m t ng cũng r t cao p. Và tôi mong mu n cho nh ng cao p ó c ti p t c mãi mãi và ngày càng cao lên. Nhưng th c ti n cu c s ng l i di n ra ngư c l i. ng c ng s n t m t ng ngư i-gi i-phóng ã tr thành m t ng cai tr , th c hi n m t n n th ng tr không dân ch và ph n dân ch . ng th c hi n c tài và toàn tr . ng th c hi n úng cái mà ng ã t ng phê phán, ó là ch ng tr . Có ngư i không thích ch ng tr , nhưng ch ó ch là ph n nh và di n t úng cái th c tr ng mà ng ã t o ra, không hơn không kém. ng ang th c hi n m t n n th ng tr khe kh t, ki m tra t ng ngư i trong toàn xã h i, ki m soát và can thi p m i chi ti t trong cu c s ng c a xã h i, và i u dã man và tàn b o nh t là c tài v ý th c h . B t c m t khác bi t nào u b quy vào là ch ng i, là ph n ng, là t i ph m. H qu c a ch này là trong xã h i không ai dám nói khác, không ai dám có ý nghĩ khác, ho c ít nh t thì dù có nghĩ m t àng cũng ph i nói m t n o. Như v y, xã h i bao trùm m t s gi d i, l a b p, bao trùm m t s s hãi, bao trùm m t s tê li t, v tư duy và c v tình c m. ã có m t xã h i và m t ch , mà tôi bi t có ngư i ã khái quát (chưa th t úng nhưng cũng không sai). Lưu manh hoá xã h i B n cùng hoá nhân dân Nô l hoá con ngư i Bình quân hoá cá tính. Như v y, văn hoá ch còn ngày càng tàn t và hư h ng. Bu n thay! i u ó không ch có tai h i trư c m t, mà còn có tác h i làm suy thoái i s ng tinh th n c a c m t dân t c, m t gi ng nòi. Th c ra, ch c ch n gi ng nòi s không cho có s sa sút và suy thoái y. Nhưng cái ch th ng tr c a ng c ng s n ra h u qu như th . ng không nh n ra i u này mà t i m i, t cách m ng, tôn tr ng ch dân ch và sinh ho t dân ch thì ng s b gi ng nòi và dân t c lo i tr , ng không th c ngoan c và i sâu vào vũng l y t i ác ư c. ng ã t ng coi quy n l i dân t c và t nư c cao hơn sinh m nh c a mình, chính vì v y mà ng làm cho dân t c th ng l i. Th mà ngày nay, ng l i coi sinh m nh và vai trò c a mình quan tr ng hơn c s phát tri n c a t nư c, hơn c cu c s ng c a nhân dân, hơn c s nghèo kh và t t h u c a t nư c. Ch c ch n là ng s i vào ngõ c t c a s tàn l i. Tôi nhìn th y rõ i u này, tôi lo và bu n cho ng nhi u. ng ã ph n l i c nguyên lý c a Mác và c a Lênin. Lênin chu n b cho nhà nư c i n ch tiêu vong, nhân dân t t ch c qu n lý. Còn ng c ng s n Vi t Nam thì ngày càng tăng cư ng m r ng quy n l c c a nhà nư c và bó khuôn t t c nhân dân vào khuôn phép và ý nghĩ c a mình, làm cái vi c tri t tiêu m i s c s ng tinh th n c a xã h i. Anh có chia s v i tôi n i bu n và lo y không ??? 13.3.2001

26

Có ngư i nói: ng là m t dòng nư c ch y, cái dòng nư c Cách m ng Tháng 8 và kháng chi n ch ng Pháp, ch ng M ã ch y ra bi n ông m t r i. Gi a hai b c a ng hi n nay là dòng nư c khác, nh ng ngư i l n tu i chúng ta ch có th trung thành v i cái dòng nư c “ngày xưa” y. Tôi th y hình nh y khá úng. Tôi v n không ân h n gì v tu i tr và lý tư ng c a tu i tr , tôi v n t hào v i lý tư ng ó và tôi th y tôi v n trung thành v i lý tư ng ó, cũng như tôi t hào và trung thành v i cái ng c a th i xưa mà có ngư i g i là ng c a H Chí Minh. Tôi không phân vân chút nào v i cái lòng trung thành và t hào y. Tôi cho r ng b t k sau này ai vi t l ch s Vi t Nam th nào cũng không th không có nh ng trang p nói v quãng 30 năm và 70 năm y. Còn ngày nay thì c ph i trăn tr day d t v i hi n tình, không th nào yên ư c. Cũng có ngư i trách tôi là sao không ưa ra ư c m t ư ng hư ng gì, có nh ng bi n pháp gì kh c ph c tình hình ngày nay mà ưa t nư c phát tri n m nh m lên. Còn nói v nh ng m t dân ch và nh ng t n n khác thì m i ngư i bi t c r i, m i ngư i u “bi t r i, kh l m, nói mãi”. Ai ó mà c mong có ngư i nào ó ưa ra ư c m t ư ng hư ng và nh ng bi n pháp nào có hi u l c ngay tác ng vào tình hình t nư cthì ó cũng là m t i u o tư ng. Tôi cũng ã ư c nghe và c nhi u nh ng ý ki n ngh v i i h i IX. Tôi th y r t nhi u ý ki n hay, nhưng ngay như riêng tôi mu n ch p nh n m t ý ki n nào cũng khó l m. M i ý ki n u có nh ng i u ph i trao i l i. Tôi v n mơ ư c có m t sinh ho t dân ch th c s , g t b m i c m k , m i khuôn phép, b qua nh ng gì g i là “v n nguyên t c” mà t ch c nhi u cu c h i th o nghe h t nh ng ý ki n ngư c nhau r i t ch c tranh lu n. Cu c phát bi u và tranh lu n ph i ư c t ch c trên các báo, ph i cho xu t hi n nh ng t báo c l p có nh ng cây bút c l p xu t và tranh lu n. Có nh ng cu c tranh lu n công khai và c l p trên truy n hình. Làm như v y c nư c nghe, c nư c b c l ý ki n c a mình. Tôi th y rõ như b n thân tôi, tôi có nhi u nh n xét v tình hình, nhưng tôi th y có nh ng ngư i có nh ng nh n xét hay hơn tôi và tôi cũng th y rõ có nhi u nh n xét khác nhau thì th nào cũng tìm ra ư c m t ư ng l i, m t chi n lư c cho t nư c i lên, và ch c ch n nó s hay hơn nhi u cái văn ki n i h i IX mà báo chí ang làm rùm beng. Tôi tin là như th , anh L Phương ! -------------------------------------------------------------------------------Ph n Hai Ti p Theo... IV. Nhân 20.4.2001 I. i H i Và i M i: iH i ng L n IX, Bàn V ư ng L i

Nhi m v c a i h i là quy t nh các v n “ ư ng l i”. “ ư ng l i” c a ng c m quy n hi n t i và cũng là ư ng l i c a t nư c. Vì v y m i ngư i dân u có quy n và trách nhi m góp ph n v ư ng l i, vì ư ng l i có tác ng n s ph n t ng ngư i dân, mà a s không ph i là ng viên.

27

Thông thư ng, t trư c các i h i 5 i h i III, IV, V, VI, VII):

u di n ra như sau (tôi là ngư i ã t ng là

i bi u d

Tài li u v ư ng l i u là do m t nhóm ngư i ch o và m t nhóm ngư i biên t p. Khi ã hình thành r i m i công b l y ý ki n m i ngư i, k c ng viên và không ng viên. Ý ki n góp có n hàng tri u, ư c t p h p l i, do m t nhóm ngư i biên t p t ng h p và x lý, mà s t ng h p này thư ng ư c gói g n trong công th c “căn b n, nh t trí, a s tán thành”. n ngày h p i h i thì vi c quan tr ng là b u c cơ quan lãnh o, còn vi c quy t nh ư ng l i thì ch là vi c "bi u di n" tài li u ư c long tr ng và chính th c thông qua mà thôi. Khi chu n b i h i IX, s góp ý ki n có hai ph n, m t ph n ( úng là ph n quan tr ng nh t) là nh ng ý ki n góp v ư ng l i, và m t ph n là nh ng phân tích d n ch ng r t dài và nh ng ý ki n thêm b t câu ch trong các lĩnh v c khác nhau. Theo nh ng thông tin công b thì có b n ý ki n góp n m y nghìn trang. Nh ng ý ki n góp v xây d ng và s a i ư ng l i thì thư ng nhi u nh t là m y ch c trang. Riêng tôi ư c th y có b n dài n 50 trang, nhưng ó l i là nh ng ý ki n góp nhi u nh t vào v n ư ng l i. ó là: • “ nh hư ng xã h i ch nghĩa”, úng hay không úng ? • “Kinh t qu c doanh là ch o”, ph i hay không ph i ? • Tên nư c là C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam chưa úng, vì ta có ph i là nư c xã h i ch nghĩa âu. Có nên l y l i tên nư c là Vi t Nam Dân ch C ng hoà ? • Có mâu thu n l n trong ư ng l i là: c n “ oàn k t toàn dân t c xây d ng t nư c”, nhưng l i nêu “ u tranh giai c p”. Mà u tranh giai c p thì trong dân t c u tranh làm gì có oàn k t. • Hô hào dân ch và phê phán tình tr ng m t dân ch nhưng l i kiên trì “ ng lãnh o tuy t i và toàn di n”, ã kiên trì cái th y là ph n dân ch r i. Vân vân và vân vân. Ti c r ng nh ng ngư i nêu lên các ý ki n l n và quan tr ng v ư ng l i thông thư ng là các b c lão thành cách m ng và các nhà trí th c l n. Các v này u là nh ng ngư i trăn tr v con ư ng phát tri n c a t nư c, u mong mu n cho t nư c ư c phát tri n nhanh hơn, t t hơn và u nh n th y con ư ng hi n nay ( nh hư ng, ch o) làm cho s phát tri n t nư c ch m ch p, tr c tr c, nhi u t n n xã h i tr m tr ng mà không gi m ư c, o c xã h i sa sút nguy hi m. Trong khi không ít nư c quanh ta trong th i gian 20-30 năm thì có th t m t nư c l c h u tr thành nư c giàu có tiên ti n. Th mà ta ã hoà bình th ng nh t hơn 25 năm r i v n chưa thoát kh i nghèo nàn l c h u, mà l i còn t t h u ngày càng xa so v i th gi i và c so v i khu v c. Nhưng nh ng v nào có ý ki n mu n chia s v i m i ngư i thì u không có phương ti n nào phát bi u: g i ăng báo thì báo không ăng, không có m t t báo nào c l p có th g i ăng, g i ý ki n cho các cơ quan thì các cơ quan gi u bi t, gi bí m t. Có lúc cơ quan làm vi c g i là “tr l i” thì l i g i “ngư i có ý ki n” n r i nhơn nhơn thông báo r ng ý ki n ã b bác b , mà không c n bi n ra b t c lý l nào, c như th r i tuyên truy n

28

r ng dân ch ã ư c th c hi n tuy t v i. Có hàng tri u ý ki n góp, nhưng b n D th o khi ư c công b th nào thì khi chính th c thông qua i h i cũng v n g n như th . Ai mu n phát bi u gì thì phát bi u, nhưng có ý ki n nào khác ư ng l i ã nh s n thì u b quy là ch ng i, là ph n ng. T t c u b t bu c ph i kiên trì và kiên nh ư ng l i ã nh s n. Như v y là không h có th o lu n v ư ng l i. Hi n nay, th i i và tình hình th gi i, tình hình xã h i ã thay i r t l n, thay i v cơ b n. M i lĩnh v c, m i t ch c, m i ngư i u có nhu c u ph i i m i. ó là v n không có không ư c, các ng c ng s n u ph i t i m i. Có ng ph i i tên, i m c tiêu u tranh, có ng ph i i m i h c thuy t, i m i tư tư ng, có ng ph i i m i m c tiêu nhi m v và i m i phương th c u tranh, phương th c lãnh o. ng c ng s n cũng tuyên b ph i i m i, nhưng trong th c t thì vũ như c n (v n như cũ), không có m t d u hi u nh nào v i m i c . V i nh ng thông tin ít i mà tôi có ư c, tôi suy nghĩ nhi u v s i m i c a ng c ng s n Pháp. ng ó công khai tuyên b không c tôn ch nghĩa Mác n a, t b h c thuy t chuyên chính vô s n và nguyên t c t p trung dân ch . i m i to l n c t ch c ng và cách ti n hành i h i. ng không có ban ch p hành Trung ương, có quy n ch huy t i cao và duy nh t n a, mà ch có H i ng toàn qu c, không có t ng bí thư mà ch có Thư ký toàn qu c. c bi t là không t ch c i h i có h th ng t cơ s n toàn qu c mà ch có m t i h i ư c ti n hành như m t lo t các ho t ng nghiên c u khoa h c v trí th c và phương hư ng ho t ng (cũng t c là ư ng l i). C th là n kỳ i h i l n th 30 h phân ra 7 nhóm v n . T t c các ng viên u ư c huy ng vào 7 nhóm nghiên c u và u ph i chu n b ý ki n phát bi u vào nhóm v n mà mình tham gia. M i nhóm v n u có nhi u án. n i h i các án ư c trình bày và i h i bi u quy t t ng án, t ng v n . Toàn ng s nh t trí vào nh ng v n mà i h i bi u quy t như v y. Quá trình ti n hành i h i là quá trình ho t ng khoa h c, ho t ng trí tu , m i ng viên th c s phát huy vai trò trí tu c a mình và tham gia lãnh o t nư c b ng nh ng ý ki n lý thuy t c a mình. Tôi th y ó m i th c x ng v i câu “ i h i trí tu ” còn ta ch trí tu ch là m t l i nói suông r ng cho sang tr ng mà thôi, vì s g t b nh ng ý ki n trái ngư c thì còn âu là dân ch , còn âu là trí tu và còn âu là oàn k t. oàn k t là oàn k t v i nh ng ngư i khác nhau, th m chí ngư c nhau thì m i là oàn k t, ch ch oàn k t nh ng ngư i gi ng nhau thì ch ng qua ch là s “ oàn k t c a àn c u” ( àn c u c a Panurge) và ch áng g i là "ăn theo nói leo". II. ư ng L i Và i H i: làm gì ? Tôi

i h i là quy t nh ư ng l i. V y ư ng l i là ư ng l i c a ai ? Và v n cho r ng v n hi n nhiên ph i là “ ư ng l i phát tri n t nư c”.

ã là ư ng l i phát tri n t nư c thì ư ng l i ó ph i khai thác các thông tin và các h c thuy t thu n l i và phù h p v i vi c phát tri n t nư c, không l thu c vào b t c m t lo i thông tin nào, lo i h c thuy t nào, dù cho h c thuy t ó lâu i n âu, có uy tín cao n âu.

29

C n ph i t v n như v y, ch không ph i tìm m t ư ng l i ch ch ng minh cho m t ch nghĩa hay m t h c thuy t, th m chí ch ch ng minh cho nh ng nguyên lý l i th i. Trư c ây, ta có m t ư ng l i c u nư c, ư ng l i y có nh ng i u c n khai thác h c thuy t Mác-Lênin và ta cũng ã làm như v y. Ngày nay ta c n ư ng l i xây d ng t nư c, khi ch nghĩa Mác-Lênin không còn m nh toàn năng c a nó n a, ta khai thác nhi u tri th c khác c a loài ngư i. V y thì Vi t Nam ta, ư ng l i xây d ng phát tri n có nh ng v n ph i th o lu n và ph i tranh lu n cho sáng rõ. s c

gì ph i xem xét,

Hi n nay, ư ng l i mà các i h i ng VII, VIII, IX u quy t nh là ph i kiên trì và kiên nh có nh ng n i dung gì? Rõ ràng ó là s tuyên truy n, và ng yêu c u c g n 80 tri u ngư i ph i nghe theo, ph i tuân ph c và th c hành nh ng y u t sau: 1. L y ch nghĩa Mác-Lênin và tư tư ng H Chí Minh làm n n t ng tư tư ng. Mà tư tư ng H Chí Minh cũng ch là s v n d ng ch nghĩa Mác-Lênin. 2. Ph i tuân ph c s lãnh o c a m t ó là tuy t i và toàn di n. ng, ó là ng c ng s n Vi t Nam, và s lãnh o

ng quy t nh t ch c nhà nư c, ch nh nhân s c a nhà nư c, quy t nh các chính sách i n i, i ngo i c a nhà nư c, quy t nh các k ho ch và ch trương c a nhà nư c. các b ph n và các ngành thì có nh ng c p u ng b ph n ( ng b ) a phương, các ng oàn và các Ban cán s quy t nh m i công vi c, t t c m i ngư i u ph i tuy t i ch p hành. ng ra các ngh quy t, các ngh quy t này u ư c ph bi n trong toàn th nhân dân, và yêu c u m i ngư i ph i h c t p, ch p hành, r i t t c m i di n bi n c a cu c s ng u ph i di n ra dư i ánh sáng c a các ngh quy t y. Và, nh ng ngh quy t và ngh quy t nhi u khi vư t qua, th m chí còn ngư c l i nh ng quy nh c a Hi n pháp, pháp lu t c a nhà nư c do Qu c h i thông qua. Mà Qu c h i thông qua cái gì thì cũng ph i ư c ng (t c là B Chính tr và Ban Ch p hành Trung ương) phê duy t. i u này cho phép các quan ch c và các t ch c nhà nư c, mà ây ch toàn nh ng ngư i c a ng, c tuỳ ti n quy t nh, phán x nh ng vi c quan h n s ph n và tính m nh c a m i ngư i dân, mi n là nh ng quy t nh y u ư c “có ý ki n” c a ng (c p u ). 3. ư ng l i v kinh t thì ph i tuân theo nguyên lý kinh t th trư ng theo nh hư ng xã h i ch nghĩa, trong ó, tuy kinh t có nhi u thành ph n, nhưng kinh t nhà nư c (qu c doanh) ph i gi quy n ch o. Th c ra i h i VI ã làm m t t phá ngo n m c xoá b rào c n c a kinh t k ho ch t p trung, t o nên s c s ng m i cho kinh t xã h i, do ó nư c ta thoát ư c kh ng ho ng “bên b v c th m”. Nhưng sau này l i thêm vào hai y u t “ nh hư ng”, và “ch o”, làm cho s phát tri n kinh t tr nên h t s c ch p ch ng, ch m ch p. i u ó làm cho th i kỳ 15 năm i m i, ta tuy có nh ng ti n b khá t t p nhưng chưa thoát ư c kh i ói nghèo và l c h u.

30

4. ng c ng s n kiên trì ch “m t ng lãnh o” l i nh n m nh nguyên t c “t p trung dân ch ”, yêu c u m i ngư i u ph i ph c tùng tuy t i, tuyên b trong n i b (th c ra ai cũng bi t c ) là th c hi n vô s n chuyên chính. Do ó ã xây d ng “hai công c ” chuyên chính là: M t là B máy văn hoá thông tin r t hùng h u v i 600-700 t báo vi t và hàng trăm ài phát thanh truy n hình, m t h th ng trư ng h c hùng h u nh i s chính tr , hàng nghìn báo cáo viên v i nh ng “lư i g ”, “nói l y ư c”, ngu hoá và mê ho c nhân dân. B máy này ư c trang b hi n i và y , có quy n l c và tha h nói láo. Hai là m t h th ng các cơ quan an ninh c a B công an, T ng c c II B qu c phòng, C c an ninh b o v c a t ng c c chính tr . H th ng này tha h l ng quy n theo sát hành vi t ng công dân, ư c trang b r t hi n i (và t n ti n) t ch c nghe tr m i n tho i, phá ho i thông tin c a công dân. ng c ng s n Vi t Nam. 5. ng c ng s n ã và ang th c hành ư ng l i o toàn di n (t c toàn tr ). c ng (và t t y u là c quy n) lãnh

Vì v y th c ch t ch xã h i không ph i là có “dân ch xã h i ch nghĩa”, mà là m t ch xã h i ph n dân ch . ng ã th c hành i u ó m t cách ngày càng kiên quy t, ngày càng tri t . Trong khi l i bu c ph i nói nh ng l i p v dân ch , v “quy n làm ch c a nhân dân”. Vì v y, c trưng cơ b n c a ch xã h i hi n nay là l a b p, là “nói m t àng làm m t n o” là “ch nói mà không làm” và vì v y không th là m t xã h i t t p ư c, nh ng thành t u v kinh t xã h i hi n có nguy cơ tan v . i u rõ nh t là ng ph i ưa ra Hi n pháp 1992. ưa ra Hi n pháp ó, ng b t nhân dân ph i ch p nh n i u 4 là i u nói r ng nhân dân ph i ch u s lãnh o duy nh t c a ng c ng s n. Trong Hi n pháp l i có r t nhi u i u v quy n dân ch c a dân, nhưng trong ó ba i u dân ch cơ b n là t do ngôn lu n, t do b u c và t do l p h i, thì u b chôn vùi b i nh ng o lu t ph n ng và nh ng th o n b i. Ví d như v b u c thì có nh ng th o n “ ng c , dân b u”, “hi p thương”, th c ch t là không ai ư c quy n t ng c . Ví d như v báo chí, xu t b n, thì nh ng o lu t ngư c v i Hi n pháp l i b t bu c m i ngư i ph i tuân theo nghiêm ng t. Ví d như v t do l p h i thì trong th c t không ai có quy n gì h t, vì các th t c xin phép làm n n lòng t t c nh ng ai mu n l p h i, các th o n ng ph i b trí ng viên n m các t ch c xã h i cũng làm cho các h i tr nên vô nghĩa. L i ví d như trong khi có s tuyên truy n cho kh u hi u “s ng theo Pháp lu t” thì ng l i là ngư i s ng ngoài pháp lu t và s ng trên pháp lu t tr ng tr n nh t. Và ng cũng ch o các cơ quan nhà nư c làm như v y. Xã h i ta trong tình tr ng vô pháp lu t thì ngư i u tiên gây ra tình tr ng ó là ng. Ch ng tham nhũng không ư c, cũng ch vì ng không th t s ch ng. Ch c ng, c quy n và tuy t i toàn di n, t c toàn tr , là th

31

ph m và là ngu n g c c a m i s l n x n tiêu c c trong xã h i và tình tr ng ph n dân ch c a t nư c. 6. ng có m t b máy công tác lý lu n khá to nhưng công tác lý lu n c a ng thì i h i nào cũng nh n xét là kém c i, ho c quá kém c i. Vì công tác lý lu n c a ng ch có m t nhi m v là nh c l i và ch ng minh nh ng nguyên lý ã l i th i t 50 năm n 100 năm, ch không có nhi m v tr l i nh ng v n mà cu c s ng hi n th c ngày nay t ra. ng b t tai, nh m m t trư c t t c hi n th c th gi i và trong nư c. Như th thì xã h i phát tri n làm sao ư c ? V y 6 v n nêu trên có ph i là nh ng v n c a ư ng l i v chính tr , kinh t và xã h i hay không ? Và i h i l n th IX ư c nhi u c hoa và kèn tr ng chào m ng nh t có mu n gi i áp nh ng v n y không ? Và có gi i áp ư c không ? III. V n Ch ng Ch Nghĩa Xã H i:

Hi n nay trong xã h i ta, mà úng hơn là trong gi i chuyên chính (văn hoá, tư tư ng, và công an) hay có ph bi n các “c m t t i danh”: • Ch ng xã h i ch nghĩa, ch ng Mác- Lê nin, ch ng ng. • Có h i cho l i ích cách m ng. • Không l i cho l i ích nhà nư c. • Làm l i cho k x u, cho k thù. • B ngư i x u l i d ng. v. v… Lâu nay ta v n quan ni m: Xây d ng ch nghĩa xã h i là mang l i h nh phúc cho nhân dân, vì v y ch ng ch nghĩa xã h i là ch ng l i h nh phúc c a nhân dân, và như th là ph n ng. T ây có nh ng câu h i:

• Có th t ch nghĩa xã h i mang h nh phúc cho nhân dân không ? • Hi n th c Vi t Nam 1979 mang l i k t qu th nào ? • T i sao i h i VI n 1985 s nghi p xây d ng ch nghĩa xã h i trên c nư c

i m i l i c u ư c nhân dân ?

• T i sao Liên Xô xây d ng ch nghĩa xã h i hơn 70 năm r i mà không ti p t c ng v ng ư c ? Các nư c ông Âu theo Liên Xô cũng b thay i c . Nhân dân các nư c ó u th y b t bình v i ch xã h i ch nghĩa ? • T i sao ch có t các nư c xã h i ch nghĩa và ch y u là t Vi t Nam có hàng tri u ngư i b t k s ng ch t, hi m nguy c ra i tìm ư ng s ng các nư c khác ? • Ta c nói toàn th nhân dân ã l a ch n th ch xã h i ch nghĩa nhưng th c t thì t t c u chưa th y xã h i ch nghĩa âu c , ch th y xã h i ch nghĩa (nh ng năm cu i 70 và

32

u 80 Vi t Nam) là: “x p hàng c ngày” và ói kh , m t t do. Không ít ngư i không thích ch nghĩa xã h i và không mu n xã h i ch nghĩa. • Ta thư ng h a h n xã h i xã h i ch nghĩa là xã h i hoàn toàn t t p không có nghèo kh , không th t nghi p, tr m c p và ĩ i m. Th mà sau hơn 25 năm ta xây d ng xã h i Vi t Nam lên ch nghĩa xã h i thì xã h i l i càng nhi u t n n hơn, c bi t là t n n tham nhũng có n ng n hơn r t nhi u nư c không xã h i ch nghĩa ? ó là nh ng câu h i không cao xa, không c n lý thuy t, nh ng câu h i c a cu c s ng hàng ngày, khi n t ng ngư i dân có th th y m t s th t hi n nhiên là con ư ng i lên h nh phúc có th xã h i ch nghĩa và cũng có th không xã h i ch nghĩa, và có khi “không xã h i ch nghĩa” l i tho i mái, d ch u và ti n n h nh phúc nhanh hơn. Không c n n các nhà lý lu n ngư i ta cũng có th nh n th y như th . Ngoài ra, l ương nhiên trong cu c s ng m i ngư i dân u có quy n tán thành ch nghĩa xã h i hay không tán thành ch nghĩa xã h i. Mà ây ngư i ta không tán thành ch là không tán thành cái cung cách b t ngư i ta ph i theo i lên h nh phúc! Cũng ơn gi n như chuy n ngư i dân nào cũng mong mu n thành ph xanh, s ch p và tr t t văn minh, nhưng còn mi ng ăn hàng ngày c a ngư i ta? Không cho phép ngư i ta thì ch , l i còn ti n hành vi c u i b t, ánh á, ph t văng m ng. Và t t nhiên ngư i ta ph i mong mu n có m t cách nào khác. Vì v y, vi c truy ch p nh ng ngư i phê bình tr t t xã h i hi n t i và t h i c a ch xã h i hi n t i … là “ch ng ch nghĩa xã h i” thì t c là th a nh n r ng chính xã h i ch nghĩa là nh ng cái t h i ó. Ngư i ta ch ng là ph i. Vi c quy t i nói trên là vi c quy t i r t tuỳ ti n, r t d t nát, r t lưu manh, và th m chí r t ph n ng, i v i nhân dân. Như b n thân tôi, tôi không có m t chút lý do gì ch ng ch nghĩa xã h i và ch ng Mác- Lênin c . Tôi v n mong mu n cho t nư c phát tri n, nhân dân h nh phúc và tôi r t s t ru t v bư c i ch m ch p c a t nư c ta. Cũng như tôi v n c m ơn ch nghĩa Mác-Lênin ã d y tôi hi u bi t cu c i và bư c i c a cách m ng. Cho n nay, tôi v n kính tr ng Mác-Lênin và ch nghĩa Mác-Lênin. Tôi v n v n d ng tinh th n c a ch nghĩa Mác là phép bi n ch ng nh n xét tình hình ngày nay, và t ó tôi th y r ng ph i theo Mác mà phân tích tình hình c th th gi i và trong nư c ngày nay mà quy t nh bư c i. Và cũng t ó tôi th y r ng sau hàng trăm năm mà v n nh i như v t nh ng câu nói c a Mác-Lênin gi i quy t các v n ngày nay, thì ó chính là nh ng ngư i ch ng l i Mác-Lênin m t cách tr ng tr n nh t và ngu d t nh t. Càng ngày tôi càng th y ch nghĩa Mác-Lê nin có nh ng d báo sai và có nh ng b t l c trong vi c lý gi i các hi n tư ng m i c a th gi i, mà các ông y không còn s ng ti p t c suy nghĩ và dìu d t nhân lo i n a. Tôi th y nh ng trí th c mà tôi g p cũng u nghĩ như tôi, ch không ai ch ng Mác-Lênin c . Vì v y tôi càng h t s c b c b i và khinh ghét nh ng l i l quy ch p tôi là ch ng ch nghĩa xã h i và ch ng Mác-Lênin.

33

Không nên nói nh hư ng xã h i ch nghĩa, mà ch nói xây d ng ch nghĩa xã h i thêm cái ngo c vào là: dân giàu nư c m nh, xã h i công b ng, dân ch và văn minh, v i ng ý cái ch nghĩa xã h i mà ta xây d ng chính là cái ch nghĩa xã h i y y. H t s c quan tr ng là m y ch xã h i công b ng, dân ch . Vì ã dân ch thì ph i phá chuyên chính, phá toàn tr , phá c quy n. N u úng như v y thì tôi v n hô: “Muôn năm ch nghĩa xã h i” và tôi v n phê phán cái ch nghĩa xã h i công h u bao c p và quan liêu, ho c nói là tôi “ch ng” l i cái th ch nghĩa xã h i ó thì cũng ư c. Tôi v n hoan hô i h i IX ã thêm ch dân ch vào kh u hi u m c tiêu chi n lư c, là “dân giàu nư c m nh, xã h i công b ng - dân ch - văn minh” và mong nó ư c th c hi n. IV. i H i IX

i h i th là ã xong (tôi nói XONG, ch tôi không nói THÀNH CÔNG R C R ư c, ngư ng m m l m). i h i làm ư c m t s vi c: i h i ã b u ư c m t Ban ch p hành m i. Vi c thay i nhân s kỳ này có cái ư c là: • ã lo i b ư c m t s y u t c a s b o th , trì tr quá l i th i. Và s lo i b này tuy m i ch là m t s , nhưng là m t s quan tr ng. Nó gi m i ư c các y u t b o th . • ã ngăn ch n ư c m t s y u t cơ h i hãnh ti n và lưu manh côn . Tôi bi t là trư c i h i có nhi u ngư i r t e ng i, nay ngăn ch n ư c, nhi u ngư i th phào.

• ã có ư c vài ch tích c c trong văn ki n ó là ch Dân Ch trong kh u hi u chi n lư c, và s xác nh th t các nguy cơ, nguy cơ l n nh t là T t H u và nguy cơ Tham nhũng … ó m i là nh ng cái ư c ch nghĩa, ch còn n i dung c a Dân Ch và ư ng l i Dân Ch thì chưa có gì rõ ràng. N i dung T t h u và Tham nhũng cũng như ư ng l i kh c ph c cũng chưa rõ. Dù sao cũng c n ghi nh n r ng i h i IX có m y cái ư c ó. Còn v n cơ b n l n là ư ng l i thì chưa gi i quy t, ch m i là m t s l p l i vô duyên các kh u hi u và công th c quá l i th i, y mâu thu n. Mâu thu n rõ là: ã nói huy ng s c m nh c a toàn th dân t c (t c là t t c già tr , l n bé, trai gái, các dân t c và giai c p khác nhau) th mà l i nh n m nh u tranh giai c p, t c là khuy n khích các giai c p u l n nhau. L i còn nh n m nh ng c a giai c p công nhân và ng giành quy n lãnh o c tôn, t c là xoá b s ch các ng khác. ng ch ch p nh n và oàn k t v i nh ng ngư i gi ng như ng và nói theo y nguyên ý ng, coi t t c m i ngư i có ý ki n khác u là ch ng i, là ph n ng. Ngay c nh ng ng viên lâu năm mà có ý ki n khác cũng khai tr và i x như thù ch. Như v y là v n ư ng l i chưa ư c gi i quy t và th m chí chưa ư c ang b t t h u nghiêm tr ng. t ra. t nư c

34

Bây gi ph i có ư ng l i phát tri n y không và có làm ư c không ?

t nư c cho nhanh.

ng c ng s n có mu n làm vi c

Còn c kêu g i kiên nh, kiên trì ... thì th c ch t v n c là trì kéo t nư c trong vòng l c h u, t nư c có ti n lên ư c chút nào thì cũng v n c t t h u ngày càng xa so v i nh ng t nư c không c n có s lãnh o c a ng c ng s n và h cũng không c n “kiên nh”, “kiên trì” cái gì h t. Tôi nh c l i: bây gi i u quan tr ng nh t là làm th nào cho t nư c phát tri n nhanh, t nư c ư c nhanh chóng giàu m nh, công b ng, dân ch , văn minh th c s . Không c n “kiên nh, kiên trì” cái gì c ! o m i có trình

i h i IX ã s p x p l i nhân l c, l a ch n ngư i vào b máy lãnh h c v n cao hơn và tu i cũng tr hơn. ó là hi n tư ng áng m ng.

Nhưng v ư ng l i thì v n trong tình tr ng n a v i. M t m t thì ph i thích nghi v i nh ng v n ng m i c a th gi i và trong nư c, nhưng m t khác l i ra s c kìm hãm các yêu c u i m i và dân ch hoá tích c c, t o nên m t cơ ch v a thích nghi v a kìm hãm. Trong tình th ngày nay, không thích nghi thì s p nhưng l i s thích nghi. Hy v ng s p t i y u t thích nghi có th có s nhúc nh c nh nh hơn. Nhưng rõ ràng ư ng l i chưa thoát ra kh i s kìm hãm, chưa thoát kh i tình tr ng n a v i. --------------------------------------------------------------------------------

Nh t ký R ng R n
PH N BA I. Th c Tr ng V ư ng L i Hi n Nay

Hi n nay, sau 15 năm i m i, qu th c t nư c có nhi u thành t u, ti n b , nhưng t i sao lòng ngư i v n chưa yên ? Hàng ngày r t nhi u l h i, r t nhi u c hoa, r t nhi u mít tinh, r t nhi u kh u hi u, r t nhi u băng c , bi n báo, r t nhi u di u hành, r t nhi u ca nh c v. v. và v.v. C ch trông vào ó thì có th tư ng r ng nư c ta lúc nào cũng ang tưng b ng ph n kh i. Th nhưng i b t c âu, g p b t c ai mà g i chuy n th i s thì u có th ư c nghe các i u d n v t, các i u trăn tr , các i u phàn nàn. Có nh ng ngư i trong các cu c h i ngh v n hăng hái “hoan hô th ng l i”, “hoan hô ng sáng su t và tài tình”, nhưng khi g p trao i riêng thì v n th v n than dài … Ngư i nghĩ n nh ng v n chung thì phàn nàn nhi u nh t v hai v n : 1. Sao t nư c mình nghèo nàn và ch m ch p th . Cái nh c nghèo kh và l c h u kéo dài n bao gi ? Bây gi ã th ng l i v vang 26 năm r i …

35

2. Sao mà xã h i này nhi u nhương quá th , ngư i dân không ư c t do. Nơi nơi tham nhũng, c p c p tham nhũng, ngành ngành tham nhũng. To tham nhũng to, nh tham nhũng nh . Ngư i dân óng góp nhi u th , nhi u l n quá, trong khi lương th c không ăn. M t dân ch m i lúc m i nơi, m t t do hơn c khi còn ch th c dân. Tình hình có th t th không ? Tôi không ph i nói dài, c g p b t c v lão thành nào ho c m t ngư i dân lao ng bình thư ng nào mà khơi chuy n ra thì u ư c nghe y , phong phú, sinh ng không bút m c nào t xi t. G p b t c m t trung niên ho c thanh niên nào ang làm ăn kh m khá, phong lưu (không nói n nh ng i gia y quy n l c) thì u g p nh ng l i kêu ca vô t n, kêu ca công an, thu v , các cơ quan nhà nư c v.v. M t s kêu ca n a thư ng nghe là s kêu ca v o c xu ng c p, t n n xã h i không gi m mà ngày càng tăng, s quan liêu b t l c c a cơ quan nhà nư c n phát s . Nhi u vi c oan khu t ng t tr i và kéo dài vô t n. V y thì xã h i tươi p âu ?? Xã h i dân ch g p tri u l n dân ch tư b n là ch nào ? Ta ã t n bao công s c mà xây p m ng tư ng v m t ch tươi p, m t xã h i tuy t v i, ta l i t n công tô v cho nó. Khi g p ôi i u tr c tr c, ta thư ng an i nhau r ng ó là c c b , là hi n tư ng, còn v toàn th và b n ch t, ch ta v n tuy t v i. Nhưng càng ngày các hi n tư ng tiêu c c, t h i trong xã h i càng n ng thêm, r ng rãi thêm, kéo dài thêm, m c thêm. Vì th , cái câu an i cho là “c c b ”, cho là “hi n tư ng” … không thiêng n a. Càng ngày cái hi n tư ng càng b c l rõ b n ch t. B n ch t ch p, mà ch y u là không dân ch . ta, xã h i ta là không

Như v y thì hi n nhiên là ư ng l i xây d ng và phát tri n t nư c hi n nay chưa n, chưa thích h p. ư ng l i (tôi nh n m nh là “xây d ng và phát tri n t nư c”, ch không ph i ư ng l i làm m t cu c cách m ng nào và ánh cái gì n a c ). ư ng l i xây d ng và phát tri n hi n nay có nhi u mâu thu n và nhi u i u duy ý chí ch quan, không làm cho t nư c phát tri n nhanh m nh ư c. t nư c không th phát tri n nhanh ư c b ng các cu c ón chào, chào m ng, b ng thi ua, b ng băng c , b ng các cu c v n ng … t nư c ch có th phát tri n nhanh b ng k thu t và năng su t, và trư c h t là b ng dân ch . Xã h i ta hi n nay y tham nhũng, y t n n, s phát tri n c ch p ch n. ư ng l i thì c n a v i y mâu thu n. M i m t t n n u có nguyên nhân tr c ti p c a nó, tìm ra nguyên nhân tr c ti p nhưng không th gi m b t ư c t n n (chưa nói n xoá b ). • Ch ng tham nhũng thì tham nhũng ngày càng tăng. • Ch ng quan liêu thì quan liêu ngày càng n ng. • Gi m biên ch thì gi m m t l i tăng ba v.v. ó là vì ta không ch u phân tích n ngu n g c c a v n . Ngu n g c ó là ư ng l i. ư ng l i ã s n sinh ra m t h th ng chính tr c ng k nh, ch ng chéo, quan liêu, “nhà nư c hoá” t t c các t ch c xã h i. ó là m t h th ng chính tr ph n dân ch và n ng n ,

36

b t l c. M i ngư i dân khi g p khó khăn và oan khu t khi tìm n b máy thì ch g p ph i s ưa y và ch i. Ngư i dân không còn bi t kêu vào âu! ó là h qu t t y u c a m t tình tr ng ư ng l i n a v i, b t bu c ph i t thích nghi v i bi n ng th gi i, trong nư c, nhưng l i s s thích nghi t n h i n vai trò lãnh o và nh ng danh cùng l i. Khi c D th o báo cáo chính tr cho i h i IX, tôi có nh n th y nhi u mâu thu n và nhi u i u y duy ý chí ch quan, tôi có vi t m t s ý ki n nhưng r i không g i, vì tôi bi t có g i cũng không ai chú ý, thành ra vô ích. Nay tôi trích m t vài o n ghi vào ây như sau: 1. B n d th o có m t cái tên r t hay, nh t là v m u “phát huy s c m nh toàn dân t c …”. ó là m t tư tư ng c c kỳ hay, và úng ý H Chí Minh. Nhưng n u nói ti p theo là “ y nhanh phát tri n tư ng… s c m nh dân t c hơn. t nư c” thì ng n g n và nâng cao tư

2. Nhưng c ti p b n d th o, thì th y b n d th o có hai i u không t t. mâu thu n và h t s c duy ý chí.

ó là nó

y

Cái mâu thu n l n nh t là mâu thu n gi a phát huy s c m nh toàn dân t c v i nh hư ng xã h i ch nghĩa. Vì nh hư ng xã h i ch nghĩa là nh hư ng vào công h u, nh hư ng vào quy n l i và vai trò c a giai c p công nhân, mà i di n là nhà nư c chuyên chính ch lo lãnh o u tranh giai c p. Vai trò c a toàn dân t c âu ? 3. Mâu thu n nói trên th hi n rõ ràng nh t o n nói v u tranh giai c p: “N i dung ch y u c a u tranh giai c p trong giai o n hi n nay là th c hi n th ng l i s nghi p công nghi p hoá, hi n i hoá theo nh hư ng xã h i ch nghĩa, kh c ph c tình tr ng nư c nghèo …. xây d ng nư c ta thành …”. Bu n cư i th t, n i dung c a u tranh giai c p là th c hi n, kh c ph c, xây d ng, … D th o không ch ra ư c u tranh giai c p gi a cái gì và cái gì … Hơn th , ti p theo, d th o l i kh ng “ nh m nh m :

ng l c ch y u phát tri n t nư c là phát huy s c m nh t ng h p c a toàn dân, c a i oàn k t toàn dân … k t h p hài hoà các l i ích cá nhân, t p th và xã h i, phát huy m i ti m năng, ngu n l c c a các thành ph n kinh t c a toàn xã h i”. Th mà l i c nh n m nh nh hư ng xã h i ch nghĩa v i kinh t qu c doanh là ch thì ch ng ph i là tri t tiêu cái “ ng l c ch y u” i không ? o,

Có o n khác, có câu “M i quan h gi a các giai c p, các t ng l p xã h i là quan h h p tác và u tranh trong n i b nhân dân, oàn k t và h p tác lâu dài trong s nghi p ...” Nhưng trư c ó, l i nói: do còn nhi u hình th c s h u v tư li u s n xu t, nhi u thành ph n kinh t … nên “t t y u còn mâu thu n giai c p và u tranh giai c p”.

37

Th t là mâu thu n và gư ng ép … 4. D th o có r t nhi u i m duy ý chí r t n ng. Có o n vi t: “Con ư ng công nghi p hoá c a nư c ta có th rút ng n th i gian so v i các nư c ã i trư c, v a có nh ng bư c tu n t , v a có nh ng bư c nh y v t …” Trong khi y, th c t là v tăng trư ng kinh t (GDP u ngư i hàng năm), ta ã tr i qua 15 năm (1986- 2000) m i tăng ư c 1,5 l n. Trong khi ó, các nư c h ch c n th i gian tăng g p ôi GDP như sau: • Indonesia 2-3 năm. • Hàn Qu c 28 tháng. • ài Loan 19 tháng. V chuy n i cơ c u kinh t , thì sau 15 năm, l c lư ng lao ng nông nghi p ch gi m ư c 4% (t 74% rút xu ng 70%), trong khi ó Hàn Qu c gi m ư c 50%. Th mà ta mu n “nh y v t” nhanh hơn các nư c ã i trư c. Chuy n ngư c i !!! Có l ch nên nêu “c g ng ch m hơn”. Ta ch m hơn các nư c không xã h i ch nghĩa cũng ã là may cho dân t c, cho nư c l m r i. Ai l i phát huy s c m nh toàn dân t c c nư c u tranh mà t t h u ngày càng xa, c “ nh hư ng” ngày càng i ch m, thì ch ng u ng công cho s c m nh dân t c l m sao! Ví d n a v cái duy ý chí là: - Nêu lên “Th c hi n công b ng trong phân ph i, khuy n khích nhân dân làm giàu chính áng và h p pháp” mà l i không có m t chi n lư c ch ng tham nhũng cho rõ r t, ch nêu lên ch ng tham nhũng như là s a ch a m t khuy t i m “m n gh ”, thì v n là dung túng tham nhũng, dung túng làm giàu b t h p pháp. - Nêu lên “Kh c ph c d n s cách bi t gi a thành th v i nông thôn…”, “hàng năm t o ra hàng tri u vi c làm m i …”. Th mà báo cáo chính tr , v ư ng l i, chính sách, l i ch loanh quanh v i “b ng nhi u bi n pháp, khuy n khích các thành ph n kinh t , m r ng ngành ngh ” thì l y âu ra hàng tri u vi c làm ? - áng l ph i kh ng nh m t chi n lư c xác nh v trí doanh nghi p tư nhân, khuy n khích sao cho xu t hi n hàng ch c v n doanh nghi p nh và v a, m i doanh nghi p thu hút vài ch c lao ng, thì vi c gì B Lao ng - thương binh - xã h i ph i ch y v y tìm công vi c. áng l ph i tôn tr ng kinh t tư nhân, thu h p h p lý kinh t qu c doanh kém hi u qu , thì l i c s tư b n xu t hi n. M t n n kinh t mu n phát tri n, không có các nhà doanh nghi p, các ông ch và các ngư i qu n lý gi i, mà ch có ngư i i tìm ch làm thuê thì tìm ch làm thuê âu ? t

38

V n này n m trong ư ng l i và chi n lư c ch không ph i ch là nh ng khuy t i m, thi u sót m t n m t kia. Cái ư ng l i và chi n lư c “ nh hư ng” và “ch ng” r t tai h i. Càng phát huy s c m nh toàn dân t c, mà không s a ư ng l i và chi n lư c, càng y t nư c vào ch trì tr , ch m ch p. ng ã phát huy s c m nh toàn dân t c ánh th ng gi c ngo i xâm r t oanh li t, nay vì sai l m ư ng l i mà không phát tri n t nư c thì cái “ch ch hư ng” (n u có) chính là cái ch ch hư ng r t nguy h i này, nó làm t n hao và phung phí s c m nh toàn dân t c. L i m t ví d duy ý chí n a: Trong báo cáo có ch nêu: “Văn ngh sĩ … ph n …” u có nhi u tác ph m có giá tr tư tư ng và ngh thu t, có tác d ng

Ai mà ch ng mu n th , các văn ngh s l i càng mu n th , và nhi u i h i cũng ã t ng ph n u r i y. Nhưng làm sao có ư c các tác ph m ó trong khi chính sách t do báo chí và xu t b n b bóp ngh t. Rõ ràng, ch có t do thì các m t xã h i m i phát tri n. i h i VI ã m ra ư ng l i t do, ưa l i cho nông dân quy n ư c t do làm ăn, ngư i buôn ư c quy n t do buôn bán, m c a cho xu t nh p kh u, u tư … thì xã h i m i i, m i có b m t ph n vinh. Tình hình n ây r i óng l i, ch ng l i. Các th t do, t t do kinh doanh n t do sáng tác u b xét nét, ngăn c m, thì làm sao mà “ph n u có nhi u” ư c. Báo cáo chính tr l ra ph i có ư ng l i m i, chính sách m i, tư tư ng m i … thì l i c khư khư nh ng kh u hi u cũ, r i nêu lên nh ng nguy n v ng ph n u, tăng cư ng và nâng cao, y m nh, thì i h i ch “th ng l i r c r ” trong h i trư ng mà thôi.

II- Hãy Tìm M t L i Ra: - Th c ra trong nh ng ngư i có ý ki n khác v ư ng l i, không có ai ch ng ch nghĩa xã h i c . Ai cũng có lòng mu n em l i h nh phúc cho nhân dân, thì vi c gì ph i ch ng ch nghĩa xã h i. Có ý ki n khác nhau ch là do nh n th c và hi u bi t v ch nghĩa xã h i khác nhau. Tôi th y: - Có m t cách hi u ch nghĩa xã h i thô thi công h u thì có ch nghĩa xã h i. Cách hi th y r ng s c s n xu t xã h i c n phát tri n ư c, cao n m c c a c i th a m a, c n t n và nóng v i: ch c n xoá tư h u và th c hi n u ó ngư c l i tinh th n ch nghĩa Mác. Mác m c cao, cao n không xã h i hoá không ch c s phân công cho công b ng h p lý. Lúc

39

y, c n th c hi n nh ng nguyên t c c a ch nghĩa xã h i và lúc y m i có ch nghĩa xã h i, còn n u c gư ng ép có ch nghĩa xã h i trư c khi i u ki n thì ch có m t ch nghĩa xã h i nghèo nàn b t công. - Có m t cách hi u ch nghĩa xã h i khác, m t cách hi u bình tĩnh hơn, khoa h c hơn. ó là n ư c v i ch nghĩa xã h i còn là m t con ư ng xa tít t p, lâu l m. Trung Qu c nói th i kỳ quá dài n hàng 100 năm. Cách nói ó cũng không úng; quá là t cái gì “quá ” sang cái gì ch ? Mác nói ó là quá t ch nghĩa tư b n lên ch nghĩa xã h i. Th mà ta ã có chút ch nghĩa tư b n nào âu. Ta ch có t nghèo kh l c h u phát tri n lên gi u có và văn minh ch không có quá nào c . Mà n u có quá thì ph i có cái quá này: Ph i: quá t ti n tư b n ch nghĩa lên th ng h u tư b n ch nghĩa, t ti n công nghi p lên th ng h u công nghi p, không qua ch tư b n ch nghĩa ( úng hơn là không qua chính quy n tư b n ch nghĩa). Tình th th i i hi n nay bu c ta ph i bư c quá (hay là bư c như v y). i h i IV nêu kh u hi u xây d ng ch nghĩa xã h i trên c nư c. ó là kh u hi u b c ng, duy ý chí, là k t qu c a s b c ng c a Lê Du n, quá say sưa v th ng l i c l p th ng nh t, ngư c l i v i di chúc c a Bác. N u sau 1975, ta t p trung n l c vào s hàn g n v t thương chi n tranh, gi i quy t các yêu c u c a các t ng l p nhân dân, t o s yên bình và bình thư ng hoá cu c s ng như vi c gi m thu , chăm lo cho thương binh li t s và gia ình v.v… bù l i 30 năm gian kh hy sinh c a dân, r i t ó t k ho ch t ng bư c phát tri n t nư c. Thì như th t t hơn nhi u, và thi t th c hơn nhi u. Sau nh ng năm 90, mô hình ch nghĩa xã h i Xô Vi t ã th t b i (rõ là th t b i ch không ph i thoái trào hay ti n trào gì c ), ch nghĩa xã h i ph i t i u ch nh. Trong khi ó, ch nghĩa tư b n cũng ang t i u ch nh, và ngày càng ti n n h u tư b n ch nghĩa. Ch nghĩa tư b n không th qu c, phát xít hơn như Mác ho c Lê nin, d oán, mà t nó mu n c u nó thì nó bu c ph i dân ch hơn. Th c ra, chưa ai hình dung ư c sau ch nghĩa tư b n thì xã h i loài ngư i là th nào, và ch nghĩa xã h i c n i u ch nh như th nào ? Nhi u h c gi th gi i, trong ó có nh ng nhà d oán thiên tài, u th y r ng, ph i ch có y u t m i v ư c ra cái xã h i tương lai ó, và m i t tên ư c. Tình hình th i i ã và ang bi n ng l n như th , xã h i Vi t Nam cũng bi n ng l n. Vi t Nam t m t xã h i thu c a ti u nông l c h u dư i hai t ng th ng tr c a th c dân, phong ki n ã tr thành m t xã h i c a m t t nư c ư c th ng nh t, c l p và t do. T m t dân t c h u như mù ch ã tr m t dân t c y trư ng h c, có hàng trăm trư ng i h c, có hàng v n giáo sư ti n s , c nhân, hàng tri u tú tài, hàng năm u có g n 100% tr em 7 tu i n trư ng. Nh ng bi n ng th gi i trong nư c như v y mà không có s phân tích nghiêm túc, c c hô nh ng kh u hi u t cách ây ít ra 50 năm r i, hò hét kiên trì, kiên nh. ó là m t s trì tr kh ng khi p, ã không úng v i duy v t bi n ch ng c a Mác-Lênin mà l i còn t hào là gi v ng quan i m l p trư ng. ó là m t th tư duy trì tr l c h u c l r t kém thông minh. Nói cho sang tr ng: ó là m t s ngu trung (nghĩa là trung thành m t cách ngu xu n).

40

Bây gi ph i làm gì ? S th t không có gì khó khăn, và không có gì o l n c . Các v lãnh o ã nói ư c nhi u i u t t p. Nh ng i u t t p ó cũng là nói theo dân mà thôi. Dân căm ghét tham nhũng thì lãnh o cũng ph i hò hét “kiên quy t ch ng tham nhũng”. Dân th y tình hình ang bê b t, lãnh o ph i nói t phê bình, và các văn ki n u ph i nói v s y u kém nhi u hơn. Dân yêu c u dân ch và kêu ca tình tr ng thi u dân ch thì lãnh o cũng ph i thêm ch dân ch vào kh u hi u chi n lư c. Nhưng nói thêm ch thêm nghĩa vào ch này ch khác thì t t y, nhưng h u như chưa có ý nghĩa gì. Vì ta v n ã có m t thói t tr m tr ng là nói m t àng, làm m t n o. C căn c vào ch nghĩa thì ta có bao nhiêu là t t p. Ví như tr l i i u nh n xét là ta kém dân ch , thì m t nhà lãnh o (ho c m t ngư i phát ngôn thay m t lãnh o) nói trên di n àn r ng nư c tôi có y dân ch , ch ng c là các quy n dân ch ghi y Hi n pháp và các b lu t, có c m t văn b n pháp lu t v th c hi n dân ch cơ s . Và th là các v lãnh o ã “yên chí l n” v n n dân ch c a nư c nhà. Trong khi ó, nh ng ngư i trí th c và ngư i dân thư ng, t ng ngày t ng gi c ph i ti p s c v i s bưng bít thông tin, c ph i i phó v i công an, thu v , và dân phòng, V y thì h ch th y nh ng l i nói t t p kia là vô nghĩa. Qu th t là t nư c ta, xã h i ta ang tình tr ng không yên. B t c âu, b t c lúc nào, và b t c ai cũng có th nghe th y nh ng l i phàn nàn v tham nhũng, v o c, v t n n và v m t dân ch . Xét cho cùng thì cũng là do thi u dân ch . Nhân dân (và nh t là gi i lão thành và gi i trí th c) có r t nhi u ý ki n hay. Nhưng vì không có dân ch , nên không thu hút ư c nh ng ý ki n hay, b ích, thi t th c ó. Vì v y, ph i gi i quy t t v n ư ng l i. i h i IX ã qua r i và không gi i quy t v n ư ng l i. V y thì Ban Ch p hành Trung Ương ph i b t tay vào chu n b v n ư ng l i (có th cho i h i sau). ư ng l i s p t i, theo ý tôi ph i là ư ng l i dân ch hoá. Dân ch hoá không ph i là m t s công tác, m t s quy t nh lu t l . Dân ch hoá ph i là v n ư ng l i, v n chi n lư c, v n chính tr xã h i. Ta bi t có nh ng nhà trí th c quan tr ng ã v ra m t b c tranh xã h i tươi p cho nư c ta ngay trư c m t, không c n ph i nh hư ng, cũng không c n xã h i ch nghĩa. B c tranh xã h i ó là: M t xã h i có 4 y u t thi t y u và quan tr ng sau: 1. Th c hi n m t xã h i công dân, t c là m t xã h i mà trong ó m i ngư i dân th c s làm ch thân ph n, cu c s ng c a mình, có m t s c l p tương i trong làm ăn và sinh s ng. Nó khác h n hi n tr ng xã h i ta ngày nay, m t xã h i mà trong ó m i ngư i dân ch là m t ngư i tuân ph c. Xã h i ta bây gi ch có th n dân, không có công dân.

41

2. M t nhà nư c pháp quy n. ó là m t nhà nư c có k cương tinh nhu , không ph i là m t nhà nư c c ng k nh và b t l c như hi n nay. nhà nư c ó ph i th c s là công b c c a nhân dân, ph c v t ng ngư i dân, ch không ph i là m t nhà nư c ch bi t cai tr dân, sai b o dân, và tìm cách c khoét c a dân. 3. M t n n kinh t th trư ng. ó là m t n n kinh t hoàn ch nh ch không c n nh hư ng gì h t. N n kinh t ó có các y u t c a th trư ng và ư c v n hành theo quy lu t v n ng c a nó. N n kinh t này s kích thích phát tri n xã h i nhanh chóng t c là thúc y m nh m s phát tri n c a s c s n xu t. R i m i khi có m t bư c phát tri n khách quan c a nó thì l i có chính sách thích h p cho nó phát tri n, kh c ph c m i y u t kìm hãm. Vì v y càng không nên “ nh hư ng”. 4. Là m t n n dân ch th t s . N n dân ch này bao g m c xã h i công dân và nhà nư c pháp quy n. Nhưng m t i u n a là b o m t t c m i quy n công dân ã ghi trong Hi n pháp và các Công ư c qu c t . Ch y u nh t là th c hi n ngay (th c hi n ch không ph i ban b ) quy n t do ngôn lu n, t do ng c , b u c , và quy n t do l p h i. **** Như v y, rõ ràng là Dân ch là v n bao trùm lên m i m t c a xã h i, v chính tr , v kinh t và văn hoá, t t c u quy vào v n dân ch . Dân kêu ca hàng ngày, kêu ca m i nơi m i ch n v s thi u dân ch , kém dân ch . Còn lãnh o thì trên di n àn cũng như trên văn ki n ã công khai th a nh n kém dân ch c trong ng và ngoài xã h i. i h i IX ã ghi thêm vào, kh u hi u chi n lư c: “… Xã h i công b ng, dân ch , văn minh”. M t xã h i như th qu th t c n có 4 y u t như trên ã nói (b n bánh xe c a m t c xe), úng là không 4 y u t ó (4 bánh xe) thì xã h i không v n hành ư c. V y thì v n dân ch là v n chi n lư c, v n ư ng l i, ch không ph i là v n m t s công tác c th như ki m tra, như l y ý ki n, như b u c có a s , thi u s v.v… Mu n thúc y s phát tri n t nư c, ph i xây d ng ư c m t n n dân ch , nói cách khác, ph i có m t chi n lư c, m t ư ng l i dân ch hoá. ư ng l i dân ch hoá hi n nay, c n ph i có, g m: 1. M t m t, ph i t ra nghiên c u, c i cách l i toàn b h th ng chính tr hi n có, xoá b ch ng c tôn lãnh o. Ph i th c hi n a nguyên, a ng. Các b máy khác ph i ư c xác nh úng v trí, ch c năng, theo hư ng sau: • Qu c h i ph i là cơ quan quy n l c cao nh t, có ch c năng l p pháp. • Chính ph ph i là cơ quan quy n l c • y th c hi n hành pháp.

ng có th là t ch c chính tr quan tr ng nh t, là ngư i xu t và ki n ngh nh ng v n ư ng l i, chính sách Qu c h i và Chính ph quy t nh. Nhưng ngh quy t c a ng không có giá tr ch p hành chính quy n hay toàn dân. Toàn dân không ph i h c

42

ngh quy t c a ng mà ch ch p hành nh ng quy t pháp c a nhà nư c.

nh c a chính quy n, tuân theo lu t

• Các oàn th xã h i trong M t tr n T qu c và ngoài M t tr n T qu c th c hi n úng nh ng quy ch v t ch c xã h i, có ho c không có tr c p c a nhà nư c, không ư c bi n thành m t b máy hành chính và can d vào các vi c hành pháp. Như th m i th c hi n ư c tinh gi m biên ch , gi m ư c t n n quan liêu, và như th ng c ng s n không m t i l ch s và vai trò c a mình, trái l i s có uy tín nhi u hơn và ư c yêu m n hơn. B máy nhà nư c ph i th c hi n úng kh u hi u ã nêu, và ó cũng là l i c a Ch t ch H Chí Minh: nhà nư c ph i th c s là y t c a nhân dân, là nhà nư c c a dân, do dân, và vì dân. Mu n th ph i có quy ch th hi n úng tinh th n ó. Ví d : C n quy nh:

- M i khi m t ngư i dân n h i cơ quan nhà nư c, và yêu c u Cơ quan nhà nư c gi i quy t vi c gì thì cơ quan nhà nư c ó ph i gi i quy t t A n Z và có th i h n. N u vi c ó ph i nhi u cơ quan và c p B gi i quy t, thì chính cơ quan mà ngư i dân tìm n ph i là u m i ng ra liên h v i cơ quan khác gi i quy t, và ph i gi i quy t cho rõ ràng, có xác nh “ ư c” hay “không ư c”. C m tri t thói “kính chuy n” ánh bùn sang ao, ch ch , r i m c cho dân ch y v y vô t n và t n kém. Ch m d t tình tr ng ngư i dân c ph i ch i và ch y v y. Cơ quan nhà nư c có h th ng thông tin liên l c thông su t, ph i dùng h th ng thông tin liên l c ó ph c v cho nhân dân,, ch không ư c ng i ch tay năm ngón. L i ví d : - Ngư i dân yêu c u gi i quy t công vi c, cơ quan nhà nư c nh cho mình th i h n và báo cho ngư i dân bi t. Th i h n ó ph i là t i thi u, ví d 2 ngày, hay 3 ngày. Ngoài th i gian ó mà ngư i dân ph i ch thêm thì cơ quan ph i có kinh phí tr cho ngư i dân ph i ch i: m i ngày ph i có ti n ăn và ti n tr cho ngư i dân. Như th dân m i yên tâm, nhà nư c m i úng là nhà nư c vì dân, c a dân v.v…v.v… Vi c c i cách h th ng chính tr và c i cách b máy nhà nư c (thay vì cái g i là c i cách b máy hành chính) là m t vi c l n và lâu dài, c n có ngh quy t c a ng, có nhi u thi, nhi u h i th o, th c hi n t ng bư c, không th làm ngay và làm ơn gi n ư c. 2. M t khác có nh ng vi c c n làm ngay và có th làm ư c ngay: ó là m y vi c như sau: A. S a i ngay Lu t báo chí và xu t b n, b o m th c s cho t do ngôn lu n như i u 69 c a Hi n pháp. Nghĩa là quy nh rõ: ra báo không ph i xin phép, ch c n ăng ký, tư nhân có th ra báo, xu t b n cũng th .

43

B. S a i các Lu t b u c , bãi b th ch “hi p thương”, b o m m i ngư i i u ki n t do ng c , t do v n ng và t do l a ch n trong b u c , như i u 54 c a Hi n pháp. C. N u có t ra s a Hi n pháp, thì s a theo tinh th n Dân ch hoá. Vi c b i u 4 có th trưng c u dân ý, nhưng c n b h t nh ng cái uôi “theo lu t nh” và “theo quy nh c a pháp lu t” m t s i u, vì khi ra lu t thì lu t thư ng l i ngư c v i tinh th n c a Hi n pháp, rõ nh t là i u 69 v t do báo chí, quy n thông tin và l p h i. D. i v i kinh t thì nên quan ni m l i vai trò kinh t tư nhân. Tư nhân ư c t do kinh doanh và ư c khuy n khích phát tri n thì s phát tri n c a t nư c m i nhanh ư c; m i có i u ki n gi i quy t công ăn vi c làm, và có i u ki n t t cho vi c xây d ng nông thôn m i (công nghi p hoá, ô th hoá). Không nên s tư b n phát tri n, mà c n khuy n khích s l n m nh c a i ngũ doanh nhân, trong ó có nh ng doanh nhân thông minh và gi i giang, có như th thì t nư c m i phát tri n nhanh. Vi c này cũng ch là th c hi n tinh th n "các thành ph n kinh t u bình ng" m t cách rõ hơn và công b ng hơn mà thôi. M t này Chính ph ã làm nhi u vi c tích c c, c n chính th c thúc y thêm mà thôi. C n ch n ch nh công tác văn hoá và tư tư ng. Hi n nay, văn hoá và tư tư ng b c l rõ tính ch t chuyên chính c ng, bóp ngh t và hăm do m i ti ng nói m t cách v a tinh vi v a tr ng tr n. E. Toàn b công tác văn hoá ư c ti n hành và bi u hi n như là m t s tuyên truy n c ng kh ng l , t n kém công s c và ti n c a. Hi n nay toàn b h th ng b máy văn hoá c a nhà nư c, các báo chí, nhà xu t b n, các oàn ngh thu t u ch là công c c a ng, ch ư c huy ng r m r ón chào, k ni m và chào m ng. Ngh thu t ích th c r t khó s ng, tr s ho t ng c a m t s ít văn ngh s có lòng t tr ng và ph n nào c l p. Các nhà lãnh o nên t ch c g p g ngay nh ng lão thành cách m ng và trí th c có ý ki n khác v ư ng l i, v ch nghĩa xã h i. G p g m t cách bình tĩnh và trung th c, công khai, có báo chí tham gia. Nghe m t l n r i nghe nhi u l n n a, nghe m t nhóm r i nghe nhi u nhóm n a. Ch c ch n lãnh o s nghe ư c nhi u ý ki n b ích. Ch m d t hi n tư ng m y ch “m r ng dân ch ” ch d ng l i nói, mà không th y làm, ch nghe ư c nh ng l i nói theo, nh ng l i ca ng i. Vi c này s có m t tác ng th t l n, làm ph n kh i toàn xã h i. Tôi tin ch c như th . F. Ph i gi m b t các l h i, các l k ni m, các cu c thi và các cu c ón chào (theo báo i oàn K t: trong 6 tháng u năm 1998, ngân sách chi kinh phí cho các cu c ón huân chương là 500 t ng). Như v y thì các cu c k ni m, mít tinh và chào m ng còn t n kém n âu n a? Trong khi ai cũng th y nư c ta còn nghèo. S lãng phí c a các cơ quan nhà nư c ai cũng trông th y: các tr s t nh, huy n, xã, các xe hơi x n, mà ch riêng ti n s a xe hơi con trong m t năm cũng m t 1.500 (m t nghìn năm trăm) t ng. Trong khi ti n u tư thì còn thi u vv… G. Ph i thay i tư duy. Hãy t b l i tư duy ch bi t ca t ng, khen ng i, bi u dương, tâng b c. Hãy khuy n khích l i tư duy khách quan phê phán, luôn xét oán và phê phán nh ng i u kém c i.

44

H. Ph i giao cho Vi n ngôn ng giám sát và u n n n ngôn ng c a báo chí, vì báo chí hi n nay có tác d ng phát tri n ngôn ng , nhưng cũng làm h ng ti ng Vi t nhi u l m. Có th có m t chuyên l n v tình tr ng này. Xin t m th i nêu m y vi c r t thi t th c như trên, c n s m làm. Ch c n th c hi n m y vi c ó (ho c ch 2 vi c A và D) thì có th xã h i ã có ngay b m t m i và không khí m i. ó là b m t và không khí dân ch hoá. V n vai trò c a ng c ng s n:

L ch s ã ghi nh n, và trong lòng ngư i dân cũng ã ghi nh n r ng ng c ng s n ã t ng có m t l ch s oanh li t và v vang. ng c ng s n ã góp ph n quan tr ng (ch góp ph n thôi, ch không ph i là t t c và duy nh t) vào th ng l i l n lao c a t nư c. i u ó hơn 25 năm nay ã ư c nói i nói l i y và quá y , th a m a n a. Nay ph i nói cái khác i, nói mãi th ng l i và v vang, ngư i nghe và ngư i c b t u chán r i y. Bây gi ph i th y dân ch là v n th ch , v n ch . ng c ng s n ã t o ra m t ch không dân ch . ó là ch c ng ( c tài) và toàn tr , chính ng ã th y rõ i u này và toàn dân cũng bi t i u này. Tôi ã bi t rõ là "H i ng lý lu n” c a ng ã t ra nghiên c u m t “ tài khoa h c" là "M t ng lãnh o có dân ch ư c không”. Riêng tên tài ã ch ng t tình tr ng m t ng n m quy n là có "v n " v dân ch . Tôi bi t rõ là H i ng lý lu n t ra vi c “nghiên c u khoa h c" này ch hòng "ch ng minh m t i u không th ch ng minh ư c”, ó là “m t ng lãnh o cũng có th có dân ch !” Tôi không bi t k t qu nghiên c u có ra ư c "công trình" nào không, nhưng tôi ư c c qua b n “báo cáo d n” th o lu n, thì tôi ã th y rõ s lúng túng và t c t . Rõ ràng là không th ch ng minh ư c. Rõ ràng là m t ng không th dân ch , mà ch có th ph n dân ch . Trong d n có m t o n nói v : 6 tr ng i và nguy cơ i v i dân ch c a ch ng duy nh t c m quy n. Chú ý là tr ng ivà nguy cơ. ó là: 1. ng s ch quan, duy ý chí và quan liêu trong xác nh ch trương, ư ng l i. m t

2. ng d áp t ý chí c a mình v i nhà nư c và xã h i, s p t ngư i c a ng vào các cơ quan nhà nư c, và oàn th xã h i, t t mình lên trên nhà nư c và pháp lu t, bao bi n làm thay công vi c c a nhà nư c, mà không ch u trách nhi m pháp lý v nh ng quy t nh c a mình. 3. H th ng các oàn th xã h i có thiên hư ng v ho t ng ph c v ư ng l i c a ng hơn là làm tròn trách nhi m i bi u cho nguy n v ng l i ích c a oàn viên, h i viên mà mình i di n. (Tôi ghi chú thêm: các oàn th xã h i ã bi n thành công c tay sai c a ng. T )

45

4. Các ng viên có ch c có quy n d sa vào c quy n c l i, tham nhũng c a quy n, gây phi n hà cho dân. (Tôi ghi thêm: t n n sùng bái cá nhân ư c nh n m nh và khuy n khích. T ). 5. Ngư i dân r t khó ki m tra giám sát ư c các cơ quan quy n l c (g m toàn ngư i c a ng). (Tôi ghi thêm: Không ph i là khó, mà là không ki m tra ư c, không giám sát ư c, vì ch c a ng là b t m m t t c m i ti ng nói. T ) 6. Dân ch xã h i b vi ph m quá m c thì s v t t c (t chính quy n n ng). (Tôi xin nói thêm: úng ra không ph i là 6 i u tr ng i và nguy cơ, mà ây là th c tr ng xã h i mà ch c ng ã gây ra và ang gây ra). Tôi r t khen b n d n ã nh n ra ư c s th t, và dám nói lên nh ng s th t này. Tôi ch c là các cơ quan lãnh o c p cao ã ư c báo cáo, cũng hi u bi t không kém cái s th t này. Tôi không bi t trái tim các v có còn bi t rung ng, và u óc các v có th xét oán ư c không ? * Th r i tháng 11 năm 1999, có m t cu c sơ k t cái tài này. Trong b n sơ k t, m t “nhà lý lu n” nêu ra i u ki n m t ng duy nh t n m chính quy n mà v n dân ch ư c. 1. Ph i là m t ng cách m ng chân chính. (Tôi bình thêm: m t ng y r y quan liêu, tham nhũng, ph i v n ng ch nh n mà không có k t qu , ho c k t qu ít, có ph i là ng chân chính không ? T ) 2. Ph i trí tu , năng l c, b n lĩnh, x ng áng là i ti n phong c a giai c p công nhân, nhân dân lao ng, và c a c dân t c. (Tôi bình thêm: m t ng hơn 2 tri u ng viên, r i m t Ban ch p hành 150 ngư i, r i m t B chính tr và Ban bí thư 20 ngư i. Có m t l n, m t v lão thành t câu h i: ng, hơn 2 tri u ngư i, có là nơi t p trung ư c trí tu c a 80 tri u dân ư c không ? Hơn 150 ngư i hi n nay có ph i ã là t p trung trí tu c a toàn ng không? Hơn 20 ngư i có ph i là t p trung trí tu c a 150 ngư i không ? Ngư i T ) t câu h i ra là ã t ngay ư c câu tr l i: ch KHÔNG to tư ng. ó là s th t.

3. Coi tr ng

cao và phát huy vai trò c a m t tr n dân t c, các oàn th nhân dân.

4. Ph i có m t ti n dân trí cao. Nư c ta có như c i m là không tr i qua ch tư b n ch nghĩa, dân chưa bi t, chưa tr i qua, chưa c n dân ch . (Tôi bình thêm: như v y, ngư i sơ k t th a nh n xã h i có ch tư b n ch nghĩa có dân ch hơn. Th nào là dân ch , th nào là không dân ch ?. T ) 5. ng ph i có phương th c t ch c và phương th c lãnh o úng n. (Tôi bình thêm: hi n nay chưa úng n ph i không ? V y có c n i m i không ? T )

46

V y ch c n căn c vào m y i m ó c a d n và sơ k t thì ã th y rõ: không th ch ng minh ư c r ng “m t ng c quy n lãnh o cũng có th dân ch !” Th c tr ng ã ch ng minh m t cách rõ r t là m t ng mà l i c tôn và toàn tr thì ch có th ph n dân ch . ng c ng s n mu n x ng áng v i l ch s và nhân dân, ph i i m i ch có th là con ư ng dân ch hoá. i m i tri t . Con ư ng

Và ng ph i t c i cách tri t , n u không nguy cơ không th lư ng ư c. Không nên c t p trung c g ng vào vi c cao và c ng c vai trò lãnh o c tôn c a ng, mà ph i th c hi n kh u hi u “ ng không có l i ích nào ngoài l i ích c a nhân dân, t c là s phát tri n nhanh và t nư c tr nên gi u m nh, dân ch ” Ph i hành * Ý ki n c a tôi v i h i IX c a ng, và lý gi i âu là s c c n, cũng như khi nói v tình hình t nư c, nói v ng, thì thư ng là b t t n ngôn … Nhưng tôi mu n k t thúc o n nh t ký này ây. Tôi ch bi u th mong ư c c a tôi là các nhà lãnh o nên có s i tho i tr c ti p ( i tho i th c s , ch không ph i là g p qua loa l y ti ng) v i các b c lão thành và các nhà trí th c có ý ki n khác. ó là nh ng ngư i v tu i tác, t ng tr i, kinh nghi m và h c v n u hơn r t nhi u so v i ph n ông nh ng ngư i có trách nhi m b máy lãnh o và qu n lý xã h i hi n nay. Tôi cũng cho r ng, c n ph i tru t b ngay nh ng th o n c a các cơ quan Công an như: • Qu n ch khi không lý l và ch ng c k t t i (Hà S Phu, Mai Thái Lĩnh) ón b t d c ư ng như b t ng theo kh u hi u ó mà ch m d t t n n nói m t àng, làm m t n o.

• B t giam ngư i vô t i v (Nguy n Thanh Giang trư c ây). cóc (g n ây: Vũ Cao Qu n- H i Phòng) • Cho công an, nh ng chú nh áng tu i cháu n i, cháu ngo i các c nhi u l n (Lê H ng Hà, Hoàng Minh Chính).

n nhà h ch sách, òi g i

• Khám nhà l y tài li u, c khi v ng m t (Vũ Cao Qu n), và gi a êm hôm (Lê H ng Hà). • Theo dõi, nghe tr m i n tho i, phá r i i n tho i, ngăn ch n i n tho i m t cách tuỳ ti n, xâm ph m quy n thông tin và thư tín. (Hoàng Minh Chính, Tr n ) v. v…v. v… Nh ng hành vi ó không ch m t dân ch , phi lu t pháp, xâm ph m quy n t do công dân, mà còn là nh ng hành vi man r , vô văn hoá, b t l ch s , r t áng lên án và ph nh .

47

Tôi bi t r t rõ là nh ng ý ki n c a tôi chưa th y , và chưa th hoàn toàn chính xác. Tôi r t mong có d p ư c g p g v i nh ng ngư i có kh năng xét oán trao i ý ki n, và tôi s ư c tranh lu n, b sung, ào sâu hơn. Vi c này b ph n lãnh o ch ch t ng ra ch trì thì t t nh t.

Còn n u chúng tôi có g p nhau năm b y ngư i thì l p t c l i có s dò xét, theo dõi, và r i l i xì xào cho là chúng tôi bàn chuy n ch ng i. Còn n u chúng tôi có nh hư ng cho rõ ràng theo Hi n pháp thì l i ph i xin phép "theo lu t nh" và xin phép thì ch c ch n không ư c cho phép. Rõ ràng là dân ch hoá là yêu c u c p bách quá r i. Không th t nư c quá ng t ng t như th này.

Tôi nói ây là nói v i t t c m i ngư i, nhưng cũng mu n ư c coi như là nói riêng v i các nhà lãnh o ch ch t. Tôi k t thúc t p nh t ký này ây.

Ngày 30 tháng 4 và ngày 7 tháng 5 năm 2001

(Collected and designed by luulyo@gmail.com Saigon, 30.4.2007)

48

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->