Thời thơ ấu và thanh niên của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-1911) Chủ tịch Hồ Chí Minh

sinh ngày 19 tháng 5 nǎm 1890 tại quê ngoại làng Hoàng Trù, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình nhà nho.

Cụ Nguyễn Sinh Sắc Cụ Hoàng Thị Loan Bà Nguyễn Thị Thanh Ông Nguyễn Sinh Khiêm Thân phụ Chủ tịch Hồ Chí Minh là ông Nguyễn Sinh Sắc, sinh nǎm 1862 tại Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ nhưng ông sớm có ý chí tự lập, thông minh, ham học. Nǎm 1901 Nguyễn Sinh Sắc thi Hội và đậu Phó bảng. Tuy đỗ cao nhưng ông vẫn sống rất thanh bạch, khiêm tốn, ghét thói xu nịnh, cam phận của các quan lại trong triều đình Huế. Ông chỉ làm quan trong một thời gian ngắn và sau đó sống bằng nghề dạy học, bắt mạch bốc thuốc chữa bệnh cho nhân dân. Ông đã đi nhiều nơi, liên lạc với những người yêu nước, tuyên truyền đoàn kết, kêu gọi nhân dân sống có tình nghĩa thủy chung. Tư tưởng yêu nước tiến bộ, nhân cách cao thượng của ông đã ảnh hưởng rất sâu sắc đến những người con. Ông qua đời tại thị xã Cao Lãnh (Đồng Tháp) vào nǎm 1929, thọ 67 tuổi. Thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh là bà Hoàng Thị Loan sinh nǎm 1868 trong một gia đình nho học. Bà là một phụ nữ thông minh, cần cù chịu khó, thương yêu chồng con và giàu lòng nhân ái. Bằng nghề làm ruộng và dệt vải bà đã hết lòng chǎm lo cho chồng và các con. Cuộc đời của bà tuy ngắn ngủi nhưng đã để lại hình ảnh về một phụ nữ Việt Nam sống có tình nghĩa và có ảnh hưởng rất lớn tới tư cách của các con mình. Bà Hoàng Thị Loan qua đời tại Huế nǎm 1901, lúc 33 tuổi. Chị gái Chủ tịch Hồ Chí Minh là Nguyễn Thị Thanh, sinh nǎm 1884. Chị đã tham gia nhiều phong trào yêu nước, nhiều lần bị thực dân Pháp và triều đình phong kiến bắt giam. Nguyễn Thị Thanh qua đời tại quê hương nǎm 1954, thọ 70 tuổi.

quê Bác hôm nay Dòng họ Nguyễn Sinh trên đất Nam Đàn là một dòng họ khoa cử và đức độ. Được gia đình cụ Tú Hoàng Xuân Đường chăm sóc. Anh em đùm bọc nhau trong khó khăn của mảnh đất quê nghèo. vua Tự Đức mất. Nguyễn Sinh Khiêm đã đi nhiều nơi truyền thụ kiến thức. thực dân Pháp tấn công ra Bắc. thầy Hoàng Đường đã sang làng Kim Liên xin với vợ chồng ông Nguyễn Sinh Trợ được đưa Nguyễn Sinh Sắc về nuôi ăn học. khi ông Sắc lên 3 tuổi thì mẹ là cụ Hà Thị Hy qua đời. đất nước loạn lạc. Một năm sau đó. cậu Sắc thường dừng lại xem học và mê mải. Từ tuổi thanh niên. thọ 62 tuổi. hiệu là Trí Hiếu. Người cha kính yêu của Bác . thông qua thầy Vương Thúc Mậu. Nghệ An . huyện Nam Đàn. Năm 1884. cắt cỏ. Cụ Nhậm để lại hai người con trai khác mẹ Nguyễn Sinh Trợ. cậu Sắc chăm ngoan học giỏi. gia đình cụ Tú đã gả người con gái đầu lòng Hoàng Thị Loan cho cậu thư sinh Nguyễn Sinh Sắc. còn gọi là Nguyễn Sinh Thuyết và Nguyễn Sinh Sắc. Cảm mến đức ham học. mở mang vǎn hoá. Do tham gia các hoạt động yêu nước chống thực dân và phong kiến nên Nguyễn Sinh Khiêm đã từng bị tù đày nhiều nǎm.Ác Măng và 1884 Patơnốt của triều đình đã . sinh năm Quý Hợi (1863) (Hồ sơ mật thám tại tòa Khâm sứ Trung kỳ nói ông sinh năm 1862 tại phường Phú Đầm. phụ giúp gia đình. xã Kim Liên.Anh trai Chủ tịch Hồ Chí Minh là Nguyễn Sinh Khiêm. cha ông là Nguyễn Sinh Nhậm cũng qua đời. Mỗi lần đi chăn trâu. Ở Làng Sen có lớp học của thầy giáo Vương Thúc Mậu. tỉnh Nghệ An (nay là Làng Sen. Sau khi chiếm xong Nam Kỳ. Các Hiệp ước 1883 . Nguyễn Phan Diêu. Sau này ông còn lấy biệt danh là Nguyễn Xuân Sắc. tỉnh Nghệ An). Năm 1983. say sưa nghe thầy dạy. làng Kim Liên. Nguyễn Sinh Khiêm qua đời nǎm 1950. Tổng Lâm Thịnh. Ông Sắc còn nhỏ. sống cùng với gia đình người anh cùng cha khác mẹ. Những năm đó. ngoan ngoãn và gia cảnh của cậu Sắc. triều đình phe phái tranh giành nhau trong lúc kẻ thù đang vây ép. khi vào thi Hội (1895) đổi thành Nguyễn Sinh Huy. Trí Đễ. sinh nǎm 1888. Thầy Vương Thúc Mậu dạy học đồng thời với thầy Hoàng Xuân Đường ở Làng Chùa (còn gọi là Hoàng Trù). huyện Nam Đàn.ông Nguyễn Sinh Sắc. ông Sắc phải chăn trâu.

vợ chồng ông sinh người con thứ tư. Các bạn bè đồng thời của ông. Những ông Cử lúc đó có thể được ra làm quan ngay. tạp dịch vô cùng khổ sở của nhân dân. sau khi bị thực dân Pháp thống trị. huyện Bình Khê (nay là huyện Tây Sơn). Ở Huế. năm 1898. ông Sắc dự thi Hội lần thứ 3. chỉ đậu kỳ 1. tổ chức thanh niên Đông Du tìm đường cứu nước… Yêu nước. thương dân. Chính vì vậy. Những năm tháng ở quê hương. 13-4-1904. ông Sắc đã đậu cử nhân. nhưng tất cả những con đường cứu nước lúc đó đều chưa hợp với ý nguyện của ông Sắc. mang theo Nguyễn Sinh Cung. Hai cậu con trai của ông tham gia các cuộc biểu tình này.Quy Nhơn. phong trào biểu tình chống thuế của nhân dân miền Trung lan rộng. Đồng bào kéo vào kinh thành Huế. quan trường bạc nhược. nhiều người mưu trí cứu nước. Lận đận con đường khoa cử. ông đem cậu Nguyễn Sinh Khiêm theo. đưa vợ và hai cậu con trai vào Huế để tiếp tục học hành. không qua được kỳ 2 và 3 (Tam trường) nhưng có tiêu chuẩn để vào học Quốc Tử giám. Giải nguyên Phan Bội Châu liên kết với Hoàng Thân Cường Để. với lý do gia cảnh éo le: vợ mới mất. nhưng cũng không đậu. cụ Nguyễn Thị Kép qua đời. ông Sắc tận mắt chứng kiến cảnh phu phen. khi bọn địa chủ. Tiếp tục chí trai theo con đường khoa cử. Năm đó. Tuổi trẻ của ông Sắc chứng kiến cảnh dân nô lệ. Dân làng quê hương Kim Liên đã tổ chức đón Phó Bảng long trọng. cách thành Quy Nhơn khoảng 40km về phía tây. quê ở Nghệ An trôi dạt vào Bình Định . Tháng 5-1908. đặt tên là Nguyễn Sinh Xin. Hơn một thế kỷ trước. ông Sắc dự thi Hội lần thứ hai. đem theo hai người con trai vào học tại lớp dự bị trường tiểu học Pháp Việt Thừa Thiên. đục khoét.chấp nhận sự bảo hộ của thực dân Pháp trên toàn cõi Việt Nam. Nước Việt Nam vốn là một nước phong kiến độc lập. bái tổ. Tháng 5-1906. không ra làm quan ngay. ruộng và nhà. ông Sắc vào Huế và tháng 6-1906 nhận chức Thừa Biện Bộ Lễ. Ông về quê. được cử vào Hội đồng sơ khảo kỳ thi Hương ở Thanh Hóa. Cuối 1900. vinh quy. trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến. Bình Khê là một vùng quê nghèo. tháng 5-1901. Lần này ông đậu Phó Bảng và được vua ban áo. Năm đó ông Sắc thi. Bà Loan lâm bệnh và qua đời ngày 10-2-1901 tức ngày 22-12 năm Canh Tý. Lại một cái tang lớn nữa giáng vào gia đình ông. mũ. Nông dân Bình Khê nổi tiếng có võ nghệ và cứng đầu. cân đai. ông Sắc được đón về làng. Tháng 7-1909. được cấp đất vườn. cường . cậu Cung và em của cậu. Nguyễn Sinh Xin. Ông ở lại quê hương dạy học. mà ông bị triều đình khiển trách. Người con gái đầu lòng Nguyễn Thị Thanh ở lại quê với bà ngoại. Thầy Vương Thúc Mậu bị thực dân Pháp bắt và thi hành án tử hình. kỳ thi Hương tại trường thi Nghệ An năm 1894. Theo tục lệ. áp bức dân lành. Năm đó. chỉ còn bà Loan. con trai út mất. đây là địa bàn cuộc khởi nghĩa Tây Sơn của 3 anh em gốc họ Hồ. ông Sắc vào Bình Định nhậm chức tri huyện. nhưng ông Sắc chọn con đường tiếp tục vào kinh đô dự thi Hội 1895 (nhà Nguyễn tổ chức thi Hội và thi Đình sau kỳ thi Hương một năm và cứ ba năm tổ chức một lần).

cụ qua đời. Ông đến Phan Thiết tìm Nguyễn Tất Thành và được biết anh Thành không dạy học ở đây nữa và đã vào Sài Gòn. con chỉ có một con đường đi tìm đường cứu nước. Cụ gọi hai chén chè.Việt Quy Nhơn do thầy Phạm Ngọc Thọ (thân sinh của cố Bộ trưởng Bộ Y tế Phạm Ngọc Thạch) dạy. ca ngợi là người thanh liêm. Nguyễn Sinh Cung được cha gửi học tại Trường Tiểu học Pháp . tiếp tục bốc thuốc nam. Kỳ bộ Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội ở Nam Bộ. Trước khi lên đường sang Quảng Châu. tức tối. Bác nghe nói Quốc . Hội đồng nhiếp chính Triều đình đã họp và buộc ông Nguyễn Sinh Sắc vào tội lạm quyền và tuyên phạt đánh 100 trượng. Ông vào Sài Gòn. Được sự giúp đỡ giới thiệu của các cụ Trương Gia Mô. Triều đình ra lệnh cách chức. Tháng 9. Trước khi Nguyễn Tất Thành ra đi. Nước mất thì lo mà cứu. ôngï Nguyễn Sinh Sắc được nhân dân quý mến. nhưng bọn quan lại. Ngày 19-5-1910. Bến Tre. cụ Sắc lâm bệnh. cường hào thì nhiều tên căm ghét. chén có trứng. cha sẽ quanh quẩn ở Sài Gòn để chờ tin con. Khi cụ lên Cao Lãnh và có ý định ở lại Cao Lãnh. sau đổi thành giáng 4 cấp và thải hồi. ông Sắc có dặn con đại ý là: nước mất. Sa Đéc. triệu hồi ông về Huế để xét xử. Nếu gặp. 10 năm 1929. Những người dân nghèo vô tội. Cao Lãnh. cứu nước tức là có hiếu với cha rồi đó”. Ông đã ở lại Sài Gòn. Lê Mạnh Trinh . Sức khỏe của cụ yếu dần. tổ chức Thanh niên ở đây đã chọn nhà ông Lê Văn Giáo (Năm Giáo) ở sát bờ Cái Tôm. truyền tụng. Tại Bình Khê. chỉ vì thiếu nợ của bọn cường hào mà bị bắt giam giữ được ông Sắc bênh vực. ông là người nhiệt thành ủng hộ việc Thành ra đi tìm đường cứu nước. một cường hào ác bá nổi tiếng bị giam và bị thương tích rồi chết.Tơvêrin) ra đi tìm đường cứu nước. đừng có lo. độ thế. Thời gian này. cứu nhân.Tréville (Latusơ . bình dân và thương dân. nơi Nguyễn Sinh Sắc trị nhậm xảy ra vụ án Tạ Đức Quang. Tại đây.Nguyễn Ái Quốc đã về Quảng Châu. Cuối 1926. Vì vậy. Nguyễn Tất Thành . . ông lên đường đi về phương Nam.hào được Tây bênh vực cướp đất. Hồ Tá Bang và những người bạn của các cụ. chữa bệnh cho dân. giữa ông và anh Thành có một số lần trao đổi được thư từ. Vợ Quang tố cáo ông Sắc lên triều đình. thì cháu nói với Quốc là bác vẫn khỏe. Ra khỏi nhà giam. sang Cao Miên… rồi lại về Sài Gòn. Ngày 27-8-1910 bản án được chuẩn y. có lúc đi Long An. cụ bảo vào một quán giải khát để uống nước. Trước 1920. Đồng chí Lê Mạnh Trinh kể lại.một hội viên của Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí Hội Nam Bộ đã đến gặp cụ Nguyễn Sinh Sắc. lập Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí Hội và truyền bá con đường cứu nước vào Việt Nam. anh Thành được giới thiệu tìm được việc làm trên con tàu Latouche . Cụ đã cư ngụ tại đây từ 4-1928. địa chủ. cha con gặp nhau. Thủ Dầu Một. tìm cách giảm án hoặc tha tội tù đày. lúc đó. khi biết cụ là thân sinh ra lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã chú ý chăm sóc cụ. xã Hòa An gần chùa Hòa Long để cụ ở. Chiều ngày 26-10 năm Kỷ Tỵ nhằm ngày 26-11-1929. cụ đưa cho Lê Mạnh Trinh ăn và dặn: “Cháu ra đi cố gắng.con Bác đang ở bên đó.

Chín con rồng tạo mái lá sen thơm chở che cho giấc ngủ vĩnh hằng. chắc hẳn cụ thỏa lòng mong ước khi Tổ quốc độc lập. liêm khiết. sống cho đời. thơm ngát và thanh khiết… Niềm tin. thống nhất và không ngừng phát triển mạnh giàu. thương dân. lòng yêu nước của cụ thắp sáng và thôi thúc Nguyễn Tất Thành ra đi tìm thấy con đường giải phóng dân tộc. Lòng yêu nước. Cụ yên nghỉ giữa lòng dân và đất Nam Bộ. cho mọi người. giải phóng con người.Cuộc đời cụ Nguyễn Sinh Sắc là cuộc đời trong sáng. căm thù giặc và tấm gương thanh bạch của cụ đã truyền cho những người con của cụ. tất cả đều như những bông sen. văn minh và dân chủ hôm nay. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful