P. 1
lịch sử lớp 12 - Bài 18 - NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC

lịch sử lớp 12 - Bài 18 - NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC

|Views: 968|Likes:
Được xuất bản bởiLOANKHANG

More info:

Published by: LOANKHANG on Oct 09, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/29/2013

pdf

text

original

Bài 18

NH NG NĂM

U C A CU C KHÁNG CHI N TOÀN QU C CH NG PHÁP (1946 – 1950)

I . KHÁNG CHI N TOÀN QU C CH NG TH C DÂN PHÁP BÙNG N . 1 . Th c dân Pháp b i ư c và ti n công nư c ta.
- Sau Hi p nh Sơ b 6/3/1946 và T m ư c 14/9/1946, Pháp v n chu n b xâm lư c nư c ta. + Ti n công các phòng tuy n c a ta Nam B và Nam Trung B . + Tháng 11 -1946, Pháp khiêu khích ta H i Phòng, L ng Sơn. + Hà N i, Pháp n súng, t nhà Thông tin, chi m óng B tài chính, tàn sát m máu ph hàng Bún , Yên Ninh. - 18/12/1946, Pháp g i t i h u thư òi ta gi i tán l c lư ng t v chi n u Pháp gi gìn tr t t Hà N i, n u không, ch m nh t sáng 20/12/1946, Pháp s chuy n sang hành ng. 2 . ư ng l i kháng chi n ch ng Pháp c a ng. - Ngày 12-12-1946 Ban Thư ng v Trung Ương ng ra ch th Toàn dân kháng chi n. - Ngày 18 và 19/12/1946, H i ngh b t thư ng Trung ương ng t i V n Phúc – Hà ông quy t nh phát ng c nư c kháng chi n. - 20 gi ngày 19/12/1946, công nhân nhà máy i n Yên Ph ( Hà N i) phá máy, t t i n làm tín hi u ti n công, cu c kháng chi n toàn qu c ch ng Pháp bùng n . H Ch t ch ra L i kêu g i toàn qu c kháng

chi n: * L i kêu g i toàn qu c kháng chi n: +Vì sao ta ph i ng d y kháng chi n ? “ Chúng ta mu n hòa bình, chúng ta ph i nhân như ng. Nhưng chúng ta càng nhân như ng, th c dân Pháp càng l n t i, vì chúng quy t tâm cư p nư c ta l n n a ! “ + Nêu cao quy t tâm kháng chi n c a nhân dân ta: “Không ! Chúng ta thà hy sinh t t c , ch nh t nh không ch u m t nư c, nh t nh không ch u làm nô l .” + Kêu g i m i ngư i dân Vi tt Nam ng lên kháng chi n :” … B t kỳ àn ông, àn bà, b t kỳ ngư i già, ngư i tr , không chia tôn giáo, ng phái, dân t c. H là ngư i Vi t Nam thì ph i ng lên ánh th c dân Pháp c u T qu c. Ai có súng dùng súng. Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cu c, thu ng, g y g c. Ai cũng ph i ra s c ch ng gi c Pháp c u nư c”. + Ch ra cu c kháng chi n nh t nh th ng l i :”Ta ph i hy sinh n gi t máu cu i cùng gi gìn t nư c .Dù ph i gian lao kháng chi n , nhưng v i m t lòng kiên quy t hy sinh, th ng l i nh t nh s thu c v ta “ * N i dung cơ b n c a ư ng l i kháng chi n ch ng Pháp - L i kêu g i toàn qu c kháng chi n c a Ch t ch H Chí Minh (19/12/1946).
40

- Ch th Toàn dân kháng chi n c a Ban Thư ng v Trung ương ng (12/12/1946). - Tác ph m Kháng chi n nh t nh th ng l i ( 9/1947) . - Là nh ng văn li n l ch s v ư ng l i kháng chi n, nêu rõ tính ch t, m c ích, n i dung và phương châm c a cu c kháng chi n ch ng Pháp: kháng

chi n toàn dân, toàn di n, trư ng kỳ, t l c cánh sinh và tranh th s ng h c a qu c t . * Phân tích ư ng l i kháng chi n: 1. Cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp là s ti p t c c a cu c Cách m ng tháng Tám. 2. Kháng chi n toàn dân: “B t kỳ àn ông, àn bà, b t kỳ ngư i già, ngư i tr , không chia tôn giáo, ng phái, dân t c, h là ngư i Vi t Nam thì ph i ng lên ch ng th c dân Pháp c u t qu c. Vì l i ích toàn dân và ph i do toàn dân ti n hành. 3. Kháng chi n toàn di n: Trên các lĩnh v c chính tr , quân s , ngo i giao, kinh t ,văn hoá.M c khác ta v a kháng chi n v a ki n qu c , xây d ng ch dân ch nhân dân nên ph i kháng chi n toàn di n. 4. T l c cánh sinh: d a vào s c m nh nhân dân, ng th i tranh th s ng h c a qu c t 5. Kháng chi n trư ng kỳ: Theo 3 giai o n: Phòng ng , c m c và t ng ph n công. ch m nh hơn ta , nên ta ph i trư ng kỳ thì m i phát huy ư c nh ng thu n l i, kh c ph c nh ng h n ch c a ta .L c ta còn y u, ch ang r t m nh nên ta ph i ánh lâu dài tiêu hao sinh l c ch , phát tri n d n l c lư ng c a ta , n lúc ta s m nh hơn và ánh b i k thù. * Ý nghĩavà tác d ng : + Th m nhu n tư tư ng chi n tranh nhân dân , mang tính ch t chính nghĩa nên ư c nhân dân ng h . + Là ng n c oàn k t, ng viên toàn dân ánh th ng k thù xâm lư c . Câu h i :Kháng chi n toàn qu c ch ng th c dân Pháp bùng n ngày 19/12/1946 và N i dung cơ b n v ư ng l i kháng chi n c a ng II . CU C CHI N U CÁC Ô TH VÀ VI C CHU N B CHO CU C KHÁNG CHI N LÂU DÀI. 1 . Cu c chi n u các ô th phía b c vĩ tuy n 16 .
- Lúc 20 gi 19/12/1946, cu c chi n u Hà N i b t u, ta ti n công các v trí quân Pháp, d ng chư ng ng i v t ho c chi n lũy ngay trên ư ng ph ngăn ch. - Trung oàn th ô ư c thành l p ánh quy t li t B c B ph , Bưu i n B H , u c u Long Bien, ga Hàng C , ch ng Xuân... - Sau hai tháng chi n u kiên cư ng - ngày 17/02/1947, Trung oàn th ô rút v căn c an toàn. * K t qu : - Trong 60 ngày êm, Hà N i chi n u g n 200 tr n, gi t và làm b thương hàng ngàn ch, phá h y nhi u vũ khí và phương ti n chi n tranh.
41

-

Hoàn thành xu t s c nhi m v giam chân ch trong thành ph m t th i gian dài h u phương huy ng kháng chi n, b o v Trung ương ng v căn c Vi t B c an toàn. B c Giang, B c Ninh, Nam nh, Vinh, Hu , à N ng …quân ta bao vây, ti n công tiêu di t ch. - Cu c chi n u các ô th phía b c vĩ tuy n 16 t o i u ki n cho c nư c i vào cu c kháng chi n lâu dài . - Quân dân Nam B , Nam Trung B y m nh chi n tranh du kích, ch n ánh ch trên các tuy n giao thông, phá cơ s h u c n c a chúng .

2 . Tích c c chu n b cho cu c kháng chi n lâu dài :
- Chuy n các cơ quan ng, Chính ph , v n chuy n móc, nguyên v t li u …v Vi t B c . - Kh u hi u: “Vư n không nhà tr ng”, “T n cư cũng là kháng chi n”, “Phá ho i kháng chi n”, phá nhà c a, ư ng sá, c u c ng… không cho ch s d ng. - Chính ph xây d ng l c lư ng kháng chi n v m i m t : + Chính tr : L p y ban kháng chi n hành chính, th c hi n kháng chi n ki n qu c; l p H i Liên Vi t . + Kinh t : duy trì và phát tri n s n xu t , nh t là lương th c . + Quân s : quy nh ngư i dân t 18t n 45 t ư c tham gia các l c lư ng chi n u. + Văn hóa : ti p t c duy trì ,phát tri n phong trào bình dân h c v , trư ng ph thông các c p v n gi ng d y, h c t p trong hoàn c nh chi n tranh .

Vì sao ng và Chính ph ta phát ng toàn qu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp? Tóm t t cu c chi n u c a quân và dân Hà N i trong nh ng tháng u toàn qu c kháng chi n (t ngày 19 – 12 – 1946 n ngày 17 – 2 – 1947). T T NGHI P THPT 2010
* Vì sao ng và Chính ph ta phát ng toàn qu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp :

- Sau khi ký Hi p nh Sơ b 6/3/1946 và T m ư c 14/9/1946 v Vi t Nam, Chính ph ta th c hi n nghiêm ch nh nh ng i u kho n c a Hi p nh và T m ư c. Còn Chính ph Pháp ã b i ư c, y m nh vi c chu n b xâm lư c nư c ta m t l n n a. Nam b và Nam Trung b , th c dân Pháp ti n ánh các vùng t do c a ta.

- B c b và Trung b , h tu n tháng 11/1946, th c dân Pháp khiêu khích, ti n công ta H i Phòng và L ng Sơn. Tháng 12/1946, chúng chi m óng trái phép à N ng, H i Dương, ưa thêm vi n binh n H i Phòng. - Hà N i, tình hình nghiêm tr ng hơn. Trong các ngày 15 và 16/12/1946, quân Pháp b n súng, ném l u n nhi u nơi : t Nhà Thông tin ph Tràng Ti n, chúng chi m óng cơ quan B Tài chính và B Giao thông Công chính. Chúng còn cho xe phá các công s c a ta ph Lò úc, gây ra nh ng v tàn sát m máu ph Hàng Bún, ph Yên Ninh, u c u Long Biên, khu C a ông, … Tr ng tr n hơn, trong các ngày 18 và 19/12/1946, tư ng Mooclie g i t i h u thư òi ta ph i phá b m i công s và chư ng ng i trên các ư ng ph , gi i tán l c lư ng t v chi n u, quân Pháp làm nhi m v gi tr t t Hà N i. N u yêu c u ó không ư c ch p nh n thì ch m nh t là vào sáng 20/12/1946, quân Pháp
42

s chuy n sang hành

ng. ng, Chính ph ta ph i có quy t nh k p th i.

- Tình th kh n c p ã bu c

- Ngày 12/12/1946, Ban Thư ng v Trung ương

ng ra ch th Toàn dân kháng chi n.

- Ngày 18 và 19/12/1946, H i ngh b t thư ng m r ng Ban Thư ng v Trung ương ng h p t i V n Phúc dư i s ch t a c a Ch t ch H Chí Minh, ã quy t nh phát ng c nư c kháng chi n ch ng th c dân Pháp xâm lư c. - T i 19/12/1946, thay m t Trung ương kêu g i toàn qu c kháng chi n. * Tóm t t cu c chi n chi n : ng và Chính ph , Ch t ch H Chí Minh ra L i u toàn qu c kháng

u c a quân và dân Hà N i trong nh ng tháng

- Kho ng 20 gi ngày 19/12/1946, công nhân Nhà máy i n Yên Ph (Hà N i) phá máy, c thành ph t t i n, cu c chi n u b t u. V qu c quân, công an xung phong, t v chi n u ng lo t ti n công các v trí quân Pháp. Nhân dân ã khiêng bàn gh , giư ng t , ki n hàng, h cây c i … làm thành nh ng chư ng ng i v t ho c chi n lũy chi n u. C già, em nh và nh ng ngư i không tham gia ph c v chi n u, nhanh chóng t n cư ra các vùng ngo i thành. - T ngày 19/12 n ngày 29/12/1946, nh ng cu c chi n u ác li t ã di n ra n i thành. Hai bên giành nhau t ng khu nhà, góc ph , như B c B ph , Bưu i n B h , u c u Long Biên, sân bay B ch Mai, ga Hàng C , các ph Khâm Thiên, Hàng u, Hàng Bông, Hàng Da, Hàng Tr ng … Quân dân ta ã ánh g n 40 tr n, lo i kh i vòng chi n u hàng trăm tên ch. - T ngày 30/12/1946, ch ph n công, ta thu h p ph m vi chi n u, chuy n l c lư ng v Liên khu 1. Trong quá trình chi n u, Trung oàn Th ô chính th c ư c thành l p. Nh ng cu c chi n u ác li t ti p t c di n ra khu ch ng Xuân, r p hát Olympia. - Ngày 17/2/1947, Trung oàn Th ô th c hi n cu c rút quân vư t kh i vòng vây c a ch, ra căn c h u phương an toàn. Trong 60 ngày êm chi n u, quân và dân Hà N i ã chi n u g n 200 tr n, di t và làm b thương hàng nghìn tên ch, phá h y hàng ch c xe cơ gi i, 5 máy bay …, hoàn thành xu t s c nhi m v giam chân ch trong thành ph m t th i gian dài h u phương k p th i huy ng l c lư ng kháng chi n, di chuy n kho tàng, công xư ng v chi n khu, b o v Trung ương ng, Chính ph v căn c lãnh o kháng chi n.

III. CHI N D CH VI T B C THU – ÔNG 1947 VÀ VI C KHÁNG CHI N TOÀN DÂN, TOÀN DI N. 1. Chi n d ch Vi t B c thu – ông 1947 a. Hoàn c nh l ch s và âm mưu c a Pháp:

Y M NH

Tháng 3/1947, Cao y Pháp Bô-la-ec (Bolaert) ông Dương, th c hi n k ho ch ti n công Vi t B c, nh m tiêu di t cơ quan u não kháng chi n và quân ch l c, tri t ư ng liên l c qu c t c a ta, nhanh chóng giành th ng l i quân s , l p chính ph bù nhìn và k t thúc nhanh chi n tranh.

b Di n bi n * Pháp huy
Vi t B c :

ng 12.000 quân và h u h t máy bay
43

ông Dương ti n công

- Sáng ngày 07/10/1947: + Quân dù Pháp(Sô va nh c ch huy) chi m B c C n , Ch M i , Ch n… + Quân b (Bôphơrê ch huy) t L ng Sơn theo ư ng s 4 lên Cao B ng, r i vòng xu ng B c C n ;theo ư ng s 3, bao vây phía ông và b c Vi t B c. - Ngày 09/10/1947, quân b và lính th y ánh b Pháp (Côm muy nan ch huy) t Hà N i ngư c sông H ng, sông Lô lên Tuyên Quang, r i Chiêm Hóa , ánh ài Th , bao vây phía tây Vi t B c. - T o th g ng kìm bao vây Vi t B c. * Ta : - ng ch th : “Ph i phá tan cu c ti n công mùa ông c a gi c Pháp”.(15/10/1947) -Trên kh p các m t tr n, quân dân ta anh dũng chi n u y lui ch: +Ta ch ng bao vây ,ti n công ch bu c Pháp ph i rút kh i Ch M i, Ch n, Ch Rã..... cu i tháng 11/1947. + M t tr n hư ng ông , ư ng s 4, ta ph c kích èo Bông Lau (30-10-1947). ư ng s 4 tr thành “con ư ng ch t”, thu nhi u vũ khí c a ch. + M t tr n hư ng Tây, sông Lô, ta ch n ánh ch oan Hùng ,Khe Lau , ánh chìm nhi u tàu chi n, canô ch . - Như v y ta b gãy hai g ng kìm ông - Tây c a Pháp. Ngày 19/12/947, Pháp ph i rút kh i Vi t B c. các m t tr n khác ph i h p v i Vi t B c : quân dân ta Hà N i ã ki m ch , không cho ch t p trung binh l c vào các chi n trư ng chính .

c. K t qu và ý nghĩa:
- Ta tiêu di t hơn 6000 tên ch, b n rơi 16 máy bay, b n chìm 11 tàu chi n và ca nô. - Cơ quan u não kháng chi n ư c b o toàn, b i ch l c c a ta trư ng thành. - Cu c kháng chi n ch ng Pháp chuy n sang giai o n m i: Pháp bu c ph i chuy n t “ ánh nhanh th ng nhanh” sang “ ánh lâu dài” v i ta, th c hi n chính sách “Dùng ngư i Vi t ánh ngư i Vi t,l y chi n tranh nu i chi n tranh”

Chi n d ch Vi t B c thu – ông 1947 ? 2. y m nh kháng chi n toàn dân, toàn di n .

ng và chính ph ch trương c ng c chính quy n dân ch nhân dân, tăng cư ng l c lư ng vũ trang nh n dân , y m nh kháng chi n toàn dân,toàn di n. * Âm mưu c a Pháp : - Sau th t b i Vi t B c thu – ông 1947, Pháp bu c ph i chuy n t “ ánh nhanh th ng nhanh” sang “ ánh lâu dài” v i ta.
44

- Th c hi n chính sách “dùng ngư i Vi t ánh ngư i Vi t và l y chi n tranh nuôi chi n tranh” ánh lâu dài v i ta

* Ch trương c a ta : u 1949 b u c H i + Chính tr :

ng nhân dân và y ban kháng chi n các c p ;tháng 6-1949 th ng nh t M t tr n Vi t Minh và H i Liên Vi t thành M t tr n Liên Vi t i ch l c phân tán i sâu vào vùng sau + Quân s : t 1948-1949 b lưng ch , gây d ng cơ s kháng chi n , phát tri n chi n tranh du kích . + Kinh t :th c hi n gi m tô ,chia ru ng t công cho nông dân ,gi m tô, xoá n . + Văn hóa – giáo d c :tháng 7-1950 c i cách giáo d c ph thông , t n n móng cho n n giáo d c dân ch ,h th ng trung h c Chuyên nghi p và i h c bư c u xây d ng .

*Cu c kháng chi n toàn dân, toàn di n c a ta ư c như th nào sau chi n th ng Vi t B c thu ông 1947?

y m nh

IV. HOÀN C NH L CH S M I VÀ CHI N D CH BIÊN GI I THU – ÔNG 1950 . 1. Hoàn c nh l ch s m i c a cu c kháng chi n :
- 1/10/1949, cách m ng Trung Qu c thành công, nư c CHND Trung Hoa ra i và t quan h ngo i giao v i ta (18.01.1950) - T tháng 1/1950 Liên Xô và các nư c XHCN t quan h ngo i giao v i ta. - Cu c kháng chi n c a ta ư c s ng h và ng tình c a nhân dân th gi i. - Ngày 13-5-1949 M giúp Pháp th c hi n k ho ch Rơ ve :M can thi p sâu vào ông Dương;công nh n chính ph B o i;tháng 5-1950, ng ý vi n tr cho Pháp. - Tháng 6-1949 th c hi n k ho ch Rơ ve : + Tăng cư ng h th ng phòng ng trên ư ng s 4, c t t liên l c c a ta v i qu c t . + L p hành lang ông – Tây (H i Phòng-Hà N i-Hòa Bình-Sơn La) + Cô l p và chu n b t n công Vi t B c l n th hai, nhanh chóng k t thúc chi n tranh.

2. Chi n d ch Biên Gi i thu- ông năm 1950 ng m chi n d ch Biên gi i a. Ch trương c a Ta: Tháng 6/1950, ta ch
nh m: - Tiêu di t m t b ph n quan tr ng sinh l c ch - Khai thông ư ng sang Trung Qu c và th gi i . - M r ng và c ng c căn c Vi t B c, t o à thúc y kháng chi n ti n lên. - Bác H ra m t tr n cùng B ch huy ch o và ng viên b i chi n u.

b. Di n bi n :
- Ngày 16/09/1950, ta ti n công Khê.
45

ông Khê, sau 2 ngày, ta chi m

ông

- Th t Khê b uy hi p, Cao B ng b cô l p, h th ng phòng ng c a Pháp

trên ư ng s 4 b c t làm ôi.
- Pháp ph i rút quân t Cao B ng v theo ư ng s 4 và t Th t Khê lên chi m l i ông Khê và ón cánh quân t Cao B ng v . oán ư c ý nh c a Pháp , ta mai ph c ch n ánh khi n cho hai cánh quân trên ư ng s 4 không g p ư c nhau . - Th t Khê b uy hi p, Pháp rút v Na s m 8-10-1950 - Ngày 13.10, ch rút kh i Na S m, cu c hành quân c a ch Thái Nguyên cũng b p tan. ư ng s 4 ư c gi i phóng. (22-10-50) - Ph i h p v i m t tr n Biên gi i, ta ho t ng m nh t ng n sông H ng, Tây B c, ư ng s 6, s 12, bu c ch ph i rút kh i th xã Hoà Bình. Phong trào du kích phát tri n m nh Bình - Tr - Thiên, Liên khu V và Nam B .

c. K t qu :
- Sau hơn m t tháng , chi n d ch Biên Gi i k t thúc th ng l i - Ta ã lo i kh i vòng chi n u 8.000 ch Gi i phóng biên gi i Vi t Trung v i 35 v n dân, khai thông con ư ng n i nư c ta v i các nư c XHCN. - Ch c th ng “hành lang ông - Tây” c a Pháp, phá v th bao vây c a Pháp . - K ho ch Rơ-ve phá s n.

d. Ý nghĩa.
- Con ư ng liên l c c a ta v i các nư c XHCN ư c khai thông . - Pháp b ng, lúng túng nhi u m t. - Ta m ra bư c phát tri n m i c a cu c kháng chi n : + Quân i trư ng thành, + Giành th ch ng trên chi n trư ng chính B c b .

Chi n d ch Biên gi i thu - ông 1950? 1. Vì sao Ch t ch H Chí Minh ã phát ng cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp trong c nư c? N i dung cơ b n c a l i kêu g i toàn qu c kháng chi n c a Ch t ch H Chí Minh. [ thi TS i h c Lu t Tp. H Chí Minh, 1996] 2. ư ng l i kháng chi n c a ng ư c v ch ra trong nh ng ngày u c a cu c kháng chi n toàn qu c. [ thi TS i h c Lu t Tp. H Chí Minh, 1998] 3. Cu c kháng chi n toàn dân, toàn di n c a ta ư c y m nh như th nào sau chi n th ng Vi t B c thu ông 1947? 4. Hãy trình bày tóm t t chi n d ch Vi t B c thu ông 1947, 5.T i sao ng và Chính ph phát ng phong trào toàn qu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp vào ngày 19-12-1946? Nêu ng n g n ư ng l i kháng chi n do ng ta ra trong nh ng năm 1946 – 1947.

46

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->