P. 1
Benh tram cam

Benh tram cam

4.0

|Views: 3,647|Likes:
Được xuất bản bởiapi-3753411
Khai niem co ban ve benh tram cam
Khai niem co ban ve benh tram cam

More info:

Published by: api-3753411 on Oct 15, 2008
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.

com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008 1

BENH TRAM CAM VÀ PHUONG PHÁP DIEU TRI

I>NHÙNG HIEU BIET CO BAN VE BENH TRAM CAM
1> Khái niêm: Hôi chúng trâm cam là loai rôi loan khí sác thuong gáp
trong tâm thân hoc. Có thê xay ra o nhiêu lua tuôi nhung phô biên nhât là 16-45
tuôi, phu nu nhiêu hon nam gioi (ty lê gioi tính mác bênh: nam/nu = 1/2).
From http://vi.wikipedia.org/wiki/ Date 1/4/2008
Trâm cam :Là môt bênh lí cua não bô chu hoàn toàn không phai là môt
cam giác buôn bã hay chán nan, thât vong thông thuong thoáng chôc mà ai cung
có thê trai qua trong cuôc sông. Trâm cam là môt bênh lí nghiêm trong, anh huong
dên suy nghi, cam xúc, thái dô cu xu và suc khoe bênh nhân; chu không phai là
môt su yêu duôi. Nó có thê xay ra voi bât kì ai, o bât
kì dô tuôi nào; o môi dôi tuong khác nhau có nhung
biêu hiên khác nhau.
From http://www.thanhnien.com.vn/News Date
3/22/2008 BS Bach Long
Theo Tô chuc Y tê Thê gioi WHO, bênh trâm
cam cuop di môi nám trung bình 850 000 mang nguoi,
dên nám 2020 trâm cam duoc du doán là cán bênh xêp
hang 2 trong sô nhung cán bênh phô biên toàn câu voi
hon 121 triêu nguoi mác bênh. Nhung chi khoang
25 % trong sô dó duoc diêu tri kip thoi và dúng
phuong pháp.
Buc hoa môt nguoi bênh trâm cam cua Vincent van Gogh, chính ông cung
mác phai cán bênh này và có lë dó là môt trong nhung nguyên nhân dân dên viêc
tu sát cua ông
From http://vi.wikipedia.org/wiki/ Date 1/4/2008
Theo thông kê cua tô chuc Y tê Thê gioi ,khoang 5% dân sô có biêu hiên
trâm cam rõ rêt (O Mÿ ,cán bênh này dã tân công 1/8 dân sô ,viêc chua tri tôn 45
triêu USD môt nám).Ty lê mác trâm cam hiên là 2-3% o nam và 4-9% o nu .Nêu
tính ca cuôc doi thì ty lê mác là nam: 7-12% và nu:20-25&.Trâm cam phô biên
hon o nhung nguoi sông dôc thân và li di.
From http://vietbao.vn/ Date 3/24/2005 BS Lê thiên : Suc khoe & doi song
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008 2

O Viêt Nam, Theo thông kê bênh nhân trâm cam chiêm 3-6% dân sô, trong
dó 1/5 luôn có tu tuong tu sát. Dây là bênh gây mât suc lao dông dung thu hai trên
thê gioi và là nguyên nhân cua 2/3 truong hop tu tu. Diêu nguy hiêm là do su mác
cam hoác thiêu hiêu biêt vê cán bênh này, có dên 60% nguoi mác trâm cam không
duoc phát hiên và diêu tri.
From http://vnexpress.net/Vietnam/Home/ Date 6/28/2002
Dên nám 2006 , Viêt Nam có khoang 15% dân sô "có vân dê vê suc khoe
tâm thân". Có nhiêu "mã bênh" diên hình mà nguoi "diên" xé quân xé áo, lang
thang, gào thét, giêt chóc mình và nguoi khác; nhung cung có nhiêu nguoi "trâm
cam ân", "(bi bênh) tâm thân không tâm thân", tuc là ho vân sông nhu chúng ta,
boi quá trình phát bênh cua ho rât khó xác dinh, do thê rât nguy hiêm và khó chua
tri.
From http://www.laodong.com.vn/ Date 12/9/2006 Ðo Doãn Hoàng
2>Nguyên nhân cua bênh trâm cam
Các nguyên nhân gây trâm cam có thê xêp vào 3 nhóm chính:
- Tram cam noi sinh (còn goi là trâm cam chua rõ nguyên nhân): Có nhiêu
gia thuyêt cho là do di truyên, miên dich, môi truong sông và yêu tô xã hôi...
nhung chua có gia thuyêt nào có tính thuyêt phuc.
- Tram cam do stress: Cháng han nhu khi mât viêc làm, mâu thuân trong
gia dình, con cái hu hong, bi trù dâp o noi làm viêc, làm án thua lô, bi phá san
hoác có nguoi thân chêt dôt ngôt...
- Tram cam do các bênh thuc ton: Sau chân thuong so não, sau tai biên
mach máu não hoác xo vua dông mach não, các bênh nan y nhu ung thu, lao,
phong...
Trâm cam thuòng tái diên nêu không duoc diêu tri kip thòi và theo dõi
dây du. Voi trâm cam nôi sinh, dù diêu tri hay không thì sau môt thoi gian, môt sô
bênh nhân së tu hôi phuc. Tuy nhiên, nêu không tiêp tuc diêu tri duy trì, së có 50%
truong hop bi tái phát, 70% bênh nhân có 2 giai doan trâm cam së bi thêm giai
doan thu 3; 90% bênh nhân có 3 giai doan trâm cam thêm giai doan thu 4. Nêu
duoc diêu tri báng thuôc chông trâm cam môt cách hop lý thì kha náng hôi phuc
hoàn toàn là 70%.
From http://vnexpress.net/Vietnam/Home/ Date 6/28/2002
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008 3
Trâm cam không thuong không bi gây ra boi môt môt su viêc hay su vât
nào dó. Dó là kêt qua cua môt trong nhiêu yêu tô khác nhau và nó khác nhau tu
tre này voi tre khác. Trâm cam cung có thê bi gây ra khi luong neurotransmitters
thâp hon bình thuong (dây là hóa chât diêu tiêt các dâu hiêu thông qua hê thông
thân kinh) trong não, nó së han chê kha náng cam giác cua con nguoi. Trâm cam
cung có thê mang tính lây truyên trong gia dình, nêu có nguoi thân mang bênh
trâm cam thì cung có nguy co mác bênh cao.
Nhung dâu ân quan trong trong cuôc doi nhu: cái chêt cua nguoi thân, ly di,
chuyên toi môt noi o moi hay thâm chí chia tay voi ban khác gioi, dêu có thê dân
dên mác bênh trâm cam.
From HealthDay (http://www.tuoitre.com.vn/) Date 9/22/2005

3>Biêu hiên cua bênh trâm cam
Hình thuc cua môt nguoi có thê goi ý vê truong hop trâm cam: áo quân lôi
thôi, vê sinh thân thê kém, cu chi châm chap hoác nóng nay, giong nói trâm, don
diêu, tâm su buôn ...Âu lo thuong xuyên cùng voi su so hãi lan rông không rõ
nguyên do.
Rôi loan chuc náng sinh duc: giam hoác mât ham muôn tình duc o ca hai
phái, có thê yêu hoác mât chuc náng cuong o nam gioi, lãnh cam o phu nu.
Các biêu hiên có thê khác cua bênh trâm cam là cam giác do du, không
chác chán, tiêu chuân và dòi hoi cao, yêu câu cao voi nguoi khác và voi chính
mình, dê bi tôn thuong, khó thay dôi nhung thói quen cu dù không còn phù hop,
luôn o tình trang mêt moi, u ru và cáng tháng, rât dê tuc giân và nôi nóng, không
có hung thú làm bât cu chuyên gì. Luôn có ý nghi tiêu cuc vê ban thân, và nguoi
khác, cam giác tuyêt vong không còn lôi thoát, không còn niêm tin vào ban thân
và tuong lai.
Ngoài ra còn có các biêu hiên thân thê khác di kèm nhu kém án, mât cam
giác ngon miêng, mât ngu, táng hay giam kí bât thuong, thuong có cam giác dau
nhuc nhiêu vùng o co thê, diên hình là cam giác tuc nguc.
Dôi voi nhung nguoi bênh náng hon còn gáp khó khán nhu không thê thuc
hiên nhung viêc bình thuong nhu di ra ngoài, di cho hay di hoc, gáp gõ ban bè,
thám nguoi thân, tiêp xúc voi nguoi khác, dát biêt là voi nguoi khác gioi.
Các biêu hiên này có thê gáp o nguoi khoe manh, bình thuong khi gáp
chuyên sôc hay buôn buc, vì vây rât khó có thê phân biêt duoc dâu là tâm trang
nhât thoi và khi nào thì dã mác phai bênh. Vì thê, có môt vi bác si dã phát biêu, chi
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008 4
có nhung nguoi dã mác bênh trâm cam rôi moi có thê miêu ta chính xác duoc
phân nào vê cán bênh này.
From http://vi.wikipedia.org/wiki/ Date 1/4/2008
Nhu vây, bênh trâm cam có thê biêu hiên báng các triêu chung thuc thê nhu
nhuc dâu, dau lung, dau bung, dau da dày, dau nguc, dánh trông nguc, tim dâp
nhanh... Cho nên, dung ngac nhiên nêu bi dau da dày chua mãi không khoi mà
duoc bác si gioi thiêu sang chuyên khoa tâm thân. Chi cân diêu tri khoi bênh trâm
cam là các triêu chung kia së tu mât.
From http://vnexpress.net/Vietnam/Home/ Date 6/28/2002
Biêu hiên bênh trâm cam o giói tre:
Các khao sát liên ngành giáo duc - y tê gân dây cho
thây 27% nu sinh THPT và 16% nam sinh có nhung biêu
hiên cua bênh trâm cam. Khoang 3% hoc sinh có hành vi cô
ý gây thuong tích cho ban thân. Các tác gia tham gia
chuong trình khao sát nhân thây: 21% sô hoc sinh duoc
khao sát tung bo hoc, 19% uông ruou, 16% hút thuôc lá,
11% dua xe. 6% tung gây rôi trât tu noi công công, dánh
nhau có vu khí hoác dã quan hê tình duc…
Nhiêu gia dình có con o dô tuôi tu 10-18 thuong cho ráng nhung thay dôi
bât thuong trong tính cách, hành vi cua chúng chi là hiên tuong sinh lý bình
thuong khi co thê bát dâu dây thì. Diêu này không sai. Tuy nhiên thuc tê cuôc
sông o nhung thành phô lon cho thây: Tình trang tâm lý thiêu niên có nhung biên
dôi tiêu cuc së là su bát dâu cho chung bênh trâm cam vô cùng nguy hiêm.
Theo các bác si tâm thân, nhung biêu hiên thuong gáp nhât la các em dê
nong nay, buc tuc môt cach vô co, không cam thây hung thu voi bât cu chuyên gì,
ngay ca nhung viêc mình yêu thích truoc dây (nhu choi thê thao, nghe nhac,
chat…); thinh thoang lai roi vào trang thái vô thuc trong thoi gian ngán. Ngoài ra,
còn có cac dâu hiêu phu nhu thuong xuyên có cam giac buôn râu hoác mêt moi,
chi muôn ngôi yên môt chô, không thích hoat dông thê chât hay tiêp xúc voi bât cu
ai…
Theo các bác si tâm thân, nguyên nhân phân nhiêu là do nhung áp luc
trong viêc hoc hành và hoàn canh gia dình, do ban thân các em hoác nguoi thân
tao ra. O lua tuôi này, các em thuong bát dâu dát cho mình nhung muc tiêu trong
các linh vuc hoc hành, thê thao, hình dáng ban thân… dê phân dâu thuc hiên. Moi
mo uoc dêu tôt dep, chi có diêu muc “diêm chuân“ mà các em dát ra thuong quá
cao, tuong duong voi thân tuong cua mình, nên khó mà dat duoc. Hâu qua là thât
vong, tu ti vê giá tri ban thân… dân dên nhung suy nghi tiêu cuc, khung hoang
tinh thân.

Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008 5
Náng nê hon nua là suc ép cua cha me dôi voi con cái: phai là hoc sinh
xuât sác, dâu vào truong này truong no, tro thành nguoi này, nguoi kia… Cu vây,
nhung diêp khúc ây cu nhu nhip gõ cua chiêc búa ta dêu dán “tra tân” tinh thân
con tre. Rôi luyên thi, hoc thêm du moi thu… Tât ca thoi gian, tâm trí dêu dành
cho viêc hoc hành làm các em dê dàng roi vào trang thái cáng tháng, “nôi nóng”
voi tât ca moi chuyên; náng nê hon là không kiêm soát duoc lý trí, suy nghi cua
mình.

Không khí náng nê trong gia dình thiêu hanh phúc cung là nguyên nhân
chính dân dên chung trâm cam cho nhung dua con, mà thuong là tâm diêm dê
nhung bâc cha me “giân cá chém thot”.
From http://www.tialia.com/forums.php? Date 3/15/2004
4>Tiêu chuân chân doán bênh trâm cam.
Dê chân doán trâm cam, nguoi ta thuong dua vào bang tiêu chuân DSM IV
hay chuân ICD-10 phân F32 cua WHO.
Tiêu chuân DSM IV dùng chân doán trâm cam
Trong vòng hai tuân, hâu nhu môi ngày:Tính khí sâu muôn và tu chôi nhung
nguôn vui vôn có công voi ít nhât 4 trong sô các triêu chung sau:
• Giam hoác lên cân, giam hoác táng cam giác ngon miêng.
• Mât ngu hoác ngu triên miên.
• Kích dông hoác tro nên châm chap.
• Mêt moi hoác mât suc.
• Cam giác vô dung, vô giá tri hoác tôi lôi không thích dáng.
• Giam kha náng tâp trung, do du.
• Hay nghi dên cái chêt, có ý dinh hoác hành vi hoác kê hoach tu sát.
Chuân ICD-10 F32
• F32.0 Giai doan trâm cam nhe (nguoi bi bênh cam thây không duoc khoe
và tìm su giúp dõ cua bác si, sinh hoat bình thuong).
• F32.1 Trâm cam muc trung bình (nhung yêu câu trong công viêc và viêc
nhà không thê dam nhiêm nôi).
• F32.2 Trâm cam náng (bênh nhân cân duoc diêu tri).
• F32.3 Trâm cam náng kèm theo nhung biêu hiên thân kinh khác.
• F32.8 và 9 Nhung giai doan trâm cam khác.
From http://vi.wikipedia.org/wiki/ Date 1/4/2008
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008 6
5>Bênh trâm cam và hôi chúng tu sát.
Trâm cam là nguyên nhân cua hon 50% nhung truong hop tu sát.Thông kê cho
thây tuy nam gioi ít bi trâm cam hon, nhung khi roi vào trâm cam, xu huong tu sát
lai cao hon.Nhung bênh nhân trâm cam tu sát da sô o hai nhóm chính:
• Nam gioi, trên 50 tuôi, sông o nông thôn.
• Nu gioi, tre tuôi, sông o thành thi.
Nguy co tâp trung vào nhung bênh nhân có tiên cán ban thân hoác gia dình tu
sát, trâm cam, nghiên ruou, cung nhu o nhung nguoi sông cô lâp voi xã hôi.Ý dô
tu sát nhiêu hon gâp 10-12 lân so voi hành vi tu sát.Tu sát có thê dôt ngôt hay
duoc chuân bi truoc, âm thâm hoác báo truoc. Nhiêu bênh nhân tu sát báng moi
giá, diên loan dên kinh di voi nhung hâu qua kinh hoàng.
From http://vi.wikipedia.org/wiki/ Date 1/4/2008
II>PHUONG PHÁP CHÙA TRI BENH TRAM CAM.

Bênh
trâm cam dáp
ung tôt voi diêu
tri, khoang 80%
bênh nhân trâm
cam náng có thê
cai thiên và tro
lai cuôc sông
bình thuong chi
trong vòng vài
tuân lê; voi
nhung bênh
nhân có nguy co
bi trâm cam tro
lai thì phai diêu
tri liên tuc và kiêm soát bênh tôt. Có 3 phuong pháp diêu tri co ban là: dùng thuôc,
diêu tri tâm lí liêu pháp và sôc diên. Có thê diêu tri riêng rë hoác kêt hop các
phuong pháp này.
Dôi voi tre em, nêu xác dinh som nguyên nhân thì môt cuôc trò chuyên
giua bô me, thây thuôc và tre cung du dê giai toa tâm lý cho tre, ít khi phai dùng
dên thuôc. Nhung truong hop náng cân có su hop tác giua nhà tâm lý và gia dình.
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008 7
Bênh nhân trâm cam cân duoc diêu tri tích cuc, truong hop náng cân cho
nhâp viên dê dê phòng tu sát. Su phôi hop chát chë giua ngành tâm thân voi công
dông và các thành viên trong gia dình nguoi bênh là yêu tô quan trong viêc diêu tri
có hiêu qua cao
Nhüng diêu cân luu ý trong quá trình diêu tri:
+ Không nên cô gáng làm viêc báng bât cu giá nào.
+ Không nên lây lý do bi trâm cam dê bào chua cho các vân dê khó khán
cua ban thân trong công viêc.
+ Không nên dua ra nhung quyêt dinh có tính chât anh huong dên tuong lai
trong thoi gian dang diêu tri.
+ Không nên ngung viêc.
+ Không uông bia, ruou voi bât kì lí do nào.
+ Không ngung thuôc dang dùng hoác tu ý tiêp tuc dùng thuôc mà không
có ý kiên cua bác si diêu tri.
From http://www.thanhnien.com.vn/News Date 3/22/2008 BS Bach Long
1>Chín quy tàc dôi phó vói bênh trâm cam.
1, Ban hãy lây môt to giây tráng, ke môt duong
doc chia dôi. Bên trái hãy viêt tât ca nhung gì ban lo
láng thành tung muc môt. Bên phai là nhung nguyên
nhân gây ra cam giác dó. Cháng han ngu trán troc.
Nguyên nhân: Tôi vân nghi dên viêc...Hãy nêu luân
diêm chung co cho thây tai sao nhu vây là không
dúng và hãy viêt chúng ra.
2, Dê thay dôi nhung viêc uu tiên làm, hãy nghi ra
muc tiêu moi, lý thú, nhung có thê thuc hiên duoc. Cháng han ngày nghi di thám
ban gái o thành phô khác hay mua môt bô quân áo thê thao. Hãy mô ta cu thê tung
buoc thuc hiên môt.
3, Trâm cam lúc dôi mùa, chính là thoi diêm ban cân bát dâu moi viêc tu
dâu. Hãy thay dôi trình tu công viêc: bát dâu dên bê boi, bô sung thêm khoan di bô
vào buôi tôi bât châp mua hay náng...
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008 8
4, Môi ngày hãy tao cho ban thân và nguoi nhà môt niêm vui nho nho: mua
vé di xem phim, táng môt cuôn sách moi, làm dâu moi, món án moi...
5, Ngày nghi hãy ngu thêm môt chút, tám báng nuoc lá thom, di làm dâu...
6, Hãy thay dôi môt diêu gì dó trong cán hô: kê lai dô gô thay rèm cua, thay
tham, dát lai châu hoa canh...
7, Tu tôi hôm truoc hãy chuân bi kê hoach chi tiêt cho ngày hôm sau, cô
gáng dê có nhung khoang thoi gian rôi.
8, Hãy moi ban thân di tiêm cà phê hay vê nhà, hãy tâm su hêt nhung nôi
niêm cua mình, thâm chí hãy cùng khóc cho dên khi bât cuoi.
9, Hãy nho ráng có khi ban uông môt sô loai thuôc cung gây ra tâm trang
vui buôn thât thuong, ví du nhu thuôc ngua thai. Có thê nên thay thê báng loai
thuôc khác. Nêu nhung biên pháp dó không có tác dung thì hãy dên gáp bác sÿ
liêu pháp tâm lý.
From http:// www.newsinfo.ru Date 4/17/2006

2>Các loai thuôc thông dung chüa tri bênh trâm cam

Duoi dây dua ra toàn bô nghiên cuu cua Bác sÿ Nguyên Ý Duc vê các
phuong pháp tri bênh trâm cam.
Theo Trung Tâm Kiêm Soát và Phòng Ngua Bênh Hoa Ky, thuôc chông
trâm cam hiên nay duoc các bác si biên toa cho bênh nhân nhiêu hon là thuôc tri cao
huyêt áp, cao cholesterol, hen suyên, nhuc dâu. Theo Trung Tâm này, trong nám
2005, tai Hoa Ky có 2.4 ty toa thuôc thì thuôc chông trâm cam chiêm 118 triêu,
thuôc tri cao huyêt áp có 113 triêu toa. Tu nám 1995 toi 2002, sô luong TCTC tiêu
thu táng 48%.
Bác si Ronald Dworkin, hoc gia cua Hudson Institute o Maryland, nhân
thây nhiêu bác si dùng thuôc CTC dê chua “không có hanh phúc” thay vì khuyên
nguoi bênh coi lai và thay dôi nêp sông.
Môt sô bác si khác lai cho viêc tiêu thu nhiêu thuôc tri trâm cam là dâu
hiêu tôt, vì bênh nhân dã ý thuc duoc tâm bênh cua mình và manh dan tìm kiêm diêu
tri.

Ngoài ra, trong mây nám vua qua, kêt qua nhiêu nghiên cuu cho hay môt
vài loai thuôc chông trâm cam có thê “tàng rui ro có ý dinh tu tu o mot so tre em
dang dùng thuoc này”.

Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008 9
Sau môt thoi gian cân nhác, thao luân, Co Quan Thuc Duoc Phâm Hoa Ky
dã manh më khuyên cáo các công ty san xuât phai ghi rõ rui ro này trên ban huong
dân vê thuôc dê luu ý bác si và bênh nhân.Thuôc chông trâm cam có nhiêu công dung
tri bênh tôt nhung cung có tác dung ngoai ý, dôi khi bât loi.
1-Thuôc chông trâm cam là gì?
Nhu tên goi, thuôc Chông Trâm Cam (antidepressants) là nhung duoc
phâm duoc dùng dê chua bênh buôn râu, trâm cam và môt vài tâm bênh khác. Thuôc
có tác dung táng chât dân truyên thân kinh serotonin, norepinephrine và dopamine o
não bô và duoc uông môt lân hoác nhiêu lân trong ngày.
Thuôc rât huu hiêu dê giúp nguoi bênh cam thây phân khoi, yêu doi và tro
lai voi sinh hoat thuong nhât.
2-Thuôc tác dông nhu thê nào?
Hâu hêt các thuôc chông trâm cam có tác dung làm châm su mât mát môt vài
hóa chât o não bô. Các chât này có công dung gây hung phân tinh thân và nhiêu
chuc náng khác nhu án ngon, ngu say, suy nghi tôt. Ðó là chât serotonin và
norepinephrine. Các chât này duoc tiêt ra o phân cuôi cua tê bào thân kinh và có
nhiêm vu chuyên tín hiêu thân kinh tu tê bào này sang tê bào kê tiêp. O nguoi bi bênh
trâm cam, sau khi duoc san xuât, hóa chât chua kip tác dung dã bi tê bào lây lai
(reuptake) quá som, do dó dân truyên tín hiêu thân kinh bi gián doan và gây ra tâm
bênh.
Thuôc chông trâm cam chán su lây lai quá som các chât này, táng serotonin o
não và giúp bênh nhân giam cam giác buôn râu, thât vong, chán nan.
3-Có bao nhiêu loai thuôc chông trâm cam?
Hiên nay trên thi truong có trên 30 loai thuôc CTC và duoc chia làm
nhiêu nhóm:
a-Nhóm CTC 3 vòng (Tricyclic antidepressant) dã duoc dùng tu nhiêu
chuc nám nay. Nhóm này chán su “lây lai” quá som chât dân truyên thân kinh
serotonin và norepinephrine o giao diêm các tê bào thân kinh.
Thuôc o nhóm này gôm có: amitriptyline (Elavil), amoxapine,desipramine
(Norpramin), doxepin (Sinequan) imipramine (Tofranil), nortriptyline (Aventyl,
Pamelor), protriptyline (Vivactyl), trimipramine (Surmontil).
Thuong thuong, các thuôc này ít duoc dùng dê chua truong hop bênh nhân
moi bi bênh, vì có nhiêu tác dung phu.
b-Nhóm Chán su Lây Lai serotonin (Selective serotonin reuptake
inhibitors). Khi não thiêu serotonin, nguoi bênh së tro nên buôn râu. Nhóm thuôc
này chi chán su “lây lai” quá som chât serotonin mà không da dông gì toi
norepinephrine và dopamin .Ðây là nhóm thuôc duoc uu tiên su dung dê chua trâm
cam. Thuôc công hiêu nhu các nhóm khác mà lai ít tác dung phu và ít nguy hai khi
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008
10
cháng may uông quá liêu luong. Các thuôc hiên có trên thi truong là citalopram
(Celexa), fluoxetine (Prozac), paroxitine (Paxil), escitalopram (Lexapro), sertraline
(Zoloft)
c-Nhóm thuôc khác.
Các thuôc CTC khác có tác dung không giông nhu hai nhóm trên.
Thuôc thuong dùng là bupropion (Wellbutrin), trazadone, venlafaxine.. Thuôc ít duoc
dùng hon là loai uc chê men monoamine oxidase (MAOI) nhu phenelzine (Nardil),
tranylcypromine (Parmate), selegiline (Emsam)...
4-Xin cho biêt tác dung phu cua thuôc chông trâm cam.
Thuôc CTC có thê gây ra các tác dung phu nhu sau:
a-Buon nôn
Ðây là tác dung phu thuong thây nhât cua thuôc CTC và cung là lý do khiên
bênh nhân ngung thuôc. Ngay tuân lê dâu sau khi uông thuôc là buôn nôn dã xay ra.
Nhung khó khán này cung ngung mau sau khi uông thuôc vài tuân hoác khi co thê
quen voi thuôc.
Ðê tránh buôn nôn, nên uông thuôc khi no bung, uông nhiêu nuoc, dùng
thêm thuôc chông chât chua bao tu. Nêu có thê, uông loai thuôc tan châm. Nên nói
ngay cho bác si khi có tác dung phu này.
b-Tàng cân.
Ãn ngon miêng và táng cân rât thuong xay ra. Lên cân có thê là do giu nuoc
trong co thê, không vân dông hoác án ngon hon khi thuôc CTC làm bênh nhân yêu
doi hon.
Ðê tránh táng cân, nên án uông lành manh, nhiêu rau trái cây và các loai hat;
giam chât ngot, chât béo; vân dông ít nhât 30 phút môi ngày. Nên cho bác si hay là
dang lên cân dê có thê lua thuôc khác cùng công hiêu mà ít lên cân.
c-Roi loan tình duc.
Rôi loan tình duc có thê là giam uoc tình (libido), loan cuong duong, châm
xuât tinh, giam khoái cam (orgasm) và có thê kéo dài trong suôt thoi gian dùng
thuôc.
Nhóm SSRI (Prozac, Paxil) thuong gây ra rôi loan này nhiêu hon, dác biêt
là bênh nhân cam thây châm hoác không có khoái cam. Nhóm thuôc 3 vòng lai hay
gây ra rôi loan cuong duong. Ðê tránh tác dung ngoai ý này, nên nói voi bác si dôi
thuôc; uông loai chi cân môt viên môi ngày và lâp kê hoach giao hop truoc gio uông
thuôc; xin bác si cho thuôc chua rôi loan tình duc. Ðôi khi có thê xin ngung thuôc
môt vài ngày trong tuân.
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008
11
d-Mêt moi, buon ngu.
Tác dung này rât thuong xay ra nhât là vào tuân lê bát dâu uông thuôc CTC.
Ðê tránh khó chiu, nên ngu muoi phút vào ban ngày, vân dông nhe, không lái xe cho
toi khi hêt mêt moi, uông thuôc hai gio truoc khi di ngu.

d-Mat ngu
Môt vài loai thuôc CTC có tác dung kích thích thân kinh, làm cho con nguoi
tinh táo và dua toi khó di vào giâc ngu hoác thuc dây ban dêm, mêt moi ban ngày.
Do dó, có thê uông thuôc vào buôi sáng, giam su dung thuc phâm có
caffeine, thuc tâp thu giãn truoc khi di ngu. Nêu cân, nói voi bác si cho uông môt
chút thuôc an thân vào buôi tôi.
e-Khích dong, bon chon, lo láng
Duoi tác dung cua vài thuôc CTC, bênh nhân cam thây nhu có nhiêu sinh
luc, tinh thân quá kích dông, dung ngôi không yên. Nêu tình trang kéo dài, bênh
nhân së luôn luôn cáng tháng, mêt moi.
Ðê giam khó khán này, có thê xin bác si cho thuôc an thân môt thoi gian
ngán và tâp thiên dinh, thu giãn tâm hôn.
g-Khô miêng
Thuôc CTC thuong hay gây khô miêng, giam nuoc miêng. Có thê giam
thiêu khó khán này báng cách nhâm nháp môt chút nuoc, ngâm viên dá cuc, keo cao
su không duong hoác mua nuoc miêng thay thê tai tiêm thuôc
tây.
h-Mo mát vì thuoc CTC làm mát khô.
Bác si có thê cho toa mua thuôc nho mát dác biêt làm uot mát hoác thay dôi
liêu luong thuôc CTC.
i-Táo bón.
Thuôc CTC 3 vòng làm rôi loan hê tiêu hóa và gây ra táo bón. Nên uông
nhiêu nuoc, án nhiêu rau trái cây, vân dông co thê dêu dán. Nêu cân, uông thuôc làm
mêm phân.
5-Tuong tác giüa thuôc chông trâm cam và các thuôc khác
Thuôc CTC có thê tuong tác voi nhiêu duoc phâm khác và gây ra các phan
ung không tôt. Nêu có ý dinh uông thuôc CTC, nên nói cho bác si biêt các thuôc
mình dang dùng, kê ca thuôc mua không cân toa bác si và các duoc thao.
Khi dùng thuôc MAOI, nên cân thân khi uông thuôc chua cam lanh mua tu
do, không duoc án pho mát, uông ruou.
Dùng chung thuôc SSRI voi MAOI và các thuôc khác có thê gây ra phan
ung trâm trong, chêt nguoi vì có quá nhiêu serotonin trong não.
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008
12
6-Thuôc chông trâm cam nào tôt hon?
Có tât ca toi vài chuc loai thuôc CTC, tât ca dêu công hiêu và không có
báng chung là thuôc này tôt hon thuôc kia.
Ngoài ra môi loai trâm cam dáp ung voi thuôc môt cách khác nhau. Thí du
nguoi vua buôn râu vua dê bi kích dông së cam thây khá hon nêu dùng thuôc có tác
dung xoa diu tinh thân. Còn nguoi trâm cam mà lai tu cô lâp, tiêu cuc së cam thây
vui ve, hòa nhâp voi moi nguoi hon.
Voi môi loai thuôc CTC, có khoang tu 70-80% bênh nhân cam thây khá
hon. Tuy nhiên, thât bai voi thuôc này không có nghia là cung thât bai voi thuôc
kia. Ðôi khi bác si phai thu voi vài loai thuôc truoc khi tìm ra loai công hiêu voi
nguoi bênh.
7-Thuôc cân thòi gian bao lâu dê có công hiêu?
Thuôc không có tác dung ngay, mà thuong thuong phai tu 2 dên 4 tuân lê
sau khi dùng moi thây hiêu qua. Vì thê cân phai kiên nhân dê coi xem thuôc công
hiêu hay không. Nêu môt loai thuôc có kha náng tác dung tôt mà ngung quá som thì
thuôc mât co hôi chua bênh. Ngoài ra, liêu luong thuôc cung phai dúng voi nhu câu
bênh.
8-Khi thây bót buôn râu, liêu có cân tiêp tuc uông thuôc không?
Vân cân phai tiêp tuc uông.
Thuôc CTC không giông nhu thuôc kháng sinh, chi cân uông vài tuân là du.
Kháng sinh tiêu diêt vi khuân gây bênh. Khi ta cam thây bot bênh sau khi uông
kháng sinh theo chi dinh cua bác si có nghia là bênh nhiêm khuân dã hêt và không
cân uông thêm kháng sinh nua.
Thuôc CTC không tác dung nhu kháng sinh, mà tác dung tuong tu nhu viên
tylenol chông dau dâu. Khi uông, tylenol làm giam con dau, nhung nguyên nhân gây
dau vân còn dó và khi ngung tylenol thì nhuc dâu tro lai.
Trong bênh trâm cam, nguôn gây bênh là thay dôi sinh hóa hoc o não và
thay dôi này kéo dài. Vì thê cân phai uông thuôc CTC lâu hon, dù triêu chung bênh
dã giam. Nguyên nhân dua toi tái phát trâm cam dêu vì ngung thuôc quá som.
9-Nhu vây tôi phai uông thuôc suôt dòi hay sao?
Thuong thuong, các bác si khuyên bênh nhân nên tiêp tuc dùng thuôc tu 6
toi 9 tháng sau khi dã hêt bênh. Toi lúc này, thay dôi sinh hóa trong não dã tro lai
bình thuong và nguoi bênh ít bi tái phát sau khi ngung thuôc.
Nhiêu nghiên cuu moi dây cho hay, môt sô nguoi bi trâm cam kinh niên
hoác trai qua nhiêu giai doan buôn râu, cân phai uông thuôc lâu hon. Õ nhung nguoi
này, trâm cam cung tuong tu nhu các bênh mãn tính cao huyêt áp, cao duong
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008
13
huyêt...cân diêu tri lâu dài.
Song hành voi dùng thuôc CTC, bênh nhân cung duoc chua tri báng tâm lý
dê tìm hiêu và giai quyêt nguyên nhân tinh thân cua trâm cam.
10-Tôi nghe nói duoc thao cüng chüa duoc trâm cam
Có môt vài loai thao môc, trong dó có thao St John, dã duoc dùng dê làm
giam lo âu trâm buôn. Môt vài nghiên cuu o Ðuc cho biêt cây này có tác dung giam
trâm cam tuong duong voi thuôc CTC. Tuy nhiên chua có nghiên cuu khoa hoc quy
mô nào xác dinh nhân xét này.
Mác dù vây, St John vân duoc bán trên thi truong và nhiêu bênh nhân trâm
cam vân tiêu thu và cho hay ho ngu tôt hon và cung bot con buôn.
Dùng thao này chung voi SSRI hoác các duoc phâm khác có thê dua toi
tuong tác trâm trong. Ðê nghi tham khao ý kiên bác si diêu tri truoc khi dùng duoc
thao St John hoác các loai cây con khác.
Kêt luân
Thuôc Chông Trâm Cam rât công hiêu dê chua chung bênh tâm trang này.
Nhung cái khó là thây thuôc thuong phai do dâm lua coi xem thuôc nào thích hop
voi môi bênh nhân. Su lua chon mât khá nhiêu thoi gian, có khi ca tháng moi có kêt
qua. Trong khi dó thì tâm tình nguoi bênh ngày môt gia táng. Ngày 5 tháng 12 nám
2006 vua qua, bác si Lucy Donaldson và môt sô nghiên cuu gia tai Ðai hoc Bristol
bên Anh quôc dã dua ra môt tin vui cho viêc lua chon này. Theo ho, có thê khai triên
môt thu nghiêm vi giác dê xác dinh bênh trâm cam và chon lua loai thuôc thích hop
dê diêu tri. Hy vong thu nghiêm này som tro thành cu thê, dê nguoi trâm cam có
thuôc dúng voi bênh tình cua mình.

III> MOT VÀI THÔNG TIN LIÊN QUAN CAN BIET.
1> Bênh trâm cam ân và biên pháp chüa tri.
Nhung triêu chung cua trâm cam ân
thuong chi là dau dâu, cô, vai, dôi khi là
khó tiêu hóa và môt trang thái moi mêt
không giam kê ca khi nghi ngoi. Ngoài
ra, bênh nhân thuong không kê voi bác si
và nguoi thân vê môt bênh lý tinh thân
nào ca.
Nhung dâu hiêu thuc thê nhu dau
dâu, dau cô... cung có biêu hiên khác
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008
14
nhau tai các thoi diêm trong ngày. Cam giác dau manh nhât là khi ngu dây. Bênh
nhân cam thây mêt moi dên muc duong nhu không thê bát dâu môt ngày làm viêc
moi. Dên xê chiêu thì nhung con dau diu di.
Dôi voi bênh trâm cam thông thuong, dâu hiêu diên hình là su xuât hiên dôt
ngôt hay tu tu cua trang thái chán chuong tôt dô voi công viêc háng ngày, không
cam thây có niêm vui nào, rât khó tâp trung tu tuong, lo do, châm chap trong suy
nghi và hành vi...
Còn trong bênh trâm cam ân, viêc chân doán không don gian vì khi gáp thây
thuôc, bênh nhân hâu nhu chi nói dên nhung rôi loan chuc náng cua co thê. Nêu
thây thuôc hoi có sang chân tâm lý nào không thì bênh nhân chi nói so qua, thâm
chí phu nhân hoác kê ra nhung buôn phiên vun vát khác. Các xét nghiêm máu cho
thây không có nhiêm khuân, cung không có hiên tuong viêm trong khi bênh nhân
ngày càng sâu não, càng tuong tuong ra nhung diêu vô cùng tôi tê. Tuy nhiên,
phân lon trong sô ho không có ý nghi tu sát và cung ít nguoi phai vào bênh viên.
Ngay ca tre em cung có thê bi trâm cam ân. Viêc chuyên nhà, me sinh em bé,
thái dô cua nguoi trông tre hay nhung bât hòa cua bô me... có thê là nguyên nhân
gây ra nhung rôi loan thê chât o tre nho và tiên triên thành trâm cam ân (thuong
thê hiên báng triêu chung dau bung tái diên).
Viêc chua tri chung dau o nguoi bi trâm cam ân là rât khó khán. Các thuôc
giam dau hoác chông viêm không giai quyêt duoc gì. Và nêu thây thuôc bao bênh
nhân ráng ho bi trâm cam thì bênh nhân rât khó châp nhân.
Vì vây, nguoi thây thuôc phai có phuong pháp tiêp cân rât tích cuc nhung lai
tu tôn dê tìm ra nguyên nhân gây rôi loan. Trâm cam ân có thê do xung dôt trong
gia dình, công viêc hay trong các môi quan hê. Bênh nhân cân duoc chám sóc
báng các liêu pháp tâm lý thích hop. Dôi khi, bác si cân phai dua vào tác dung
chông dau cua môt sô thuôc chông trâm cam. Nhung thuôc duoc su dung nhiêu
nhât dôi voi bênh này là nhóm kích thích bài tiêt serotonin, nhóm kích thích bài
tiêt noradrenaline hoác nhóm tricyclique...
Nêu duoc diêu tri hop lý, nhung rôi loan thê chât có thê lui dân sau khoang 3
tuân. Tuy nhiên, dê tránh tái phát, viêc diêu tri nên duoc kéo dài dên 6 tháng.
Trong thoi gian này, có thê thuc hiên môt liêu pháp tâm lý dê nguoi bênh có thêm
suc chông dõ và hiêu biêt vê nhung su cô có thê gây trâm cam.
From http://vnexpress.net/Vietnam/Home/ Date 9/16/2001


Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008
15

2> Dia chi tin cây cho bênh nhân màc bênh trâm cam tai Viêt Nam
Phân lón bênh nhân trâm cam nàng thuôc lúa tuôi tù 16-35
Tiên si Phuong làm truong khoa Câp tính nu cua BV Tâm thân TU,
"cai quan" dám bay chuc "nu gioi tâm thân" ky di dên tu nhung dám phá phách,
nhung neo duong "mình trân di giua nhân gian" (tâm thân, bo di lang thang rôi bi
dua nhâp viên). Thinh thoang, bên công an, bên y tê, và chính quyên co so ho lai
dánh ôtô "cuõng chê" dem dên môt nguoi dàn bà tôi nghiêp. "Chuc vu" to, hàm
câp "to", án luong nhà nuoc, chua nhung chung bênh "hong i-xê (IC)" quan trong
cua hàng van nguoi, nhung cái máy vi tính o phòng làm viêc cua TS Phuong rât
tâm tit.

Khoang 22 nám công tác trong cái "trai diên" không lô này, voi thâm
niên 12 nám làm truong khoa quan lý các bênh nhân tâm thân nu, anh Phuong vô
cùng tu hào voi thành tích: tôi chua bao gio bi bênh nhân dánh. Viêc bi bênh nhân
cam on bác si, diêu duõng viên báng cái tát, hay nhô nuoc bot vào mát "dê ky
niêm" là không khó hình dung o nhung noi nhu thê này. "Boi nguoi diên dã o
truông, di lang thang thì ho còn biêt cái gì nua. Nhung dung tuong! Ho lai rât biêt
o chô: nêu anh tu tê voi ho lúc ho lên con, khi ho tinh lai, ho vô cùng biêt... on"

Bênh trâm cam là môt khái niêm quá mói o nuóc ta, dù tù thuong cô dên giò,
bênh vân song hành cùng ca nhân loai, vói nhûng hâu quá kinh khung...

- Hiên, o ta chua có diêu tra quy mô lon cho riêng bênh này. Chi có môt
diêu tra vê các bênh liên quan dên suc khoe tâm thân không lây nhiêm o 8 vùng
sinh thái, kinh tê khác nhau, theo dê tài câp Bô do Bênh viên Tâm thân TU tiên
hành. Theo dó, nhung vùng, miên dêu có nhung ti lê khác biêt nhau... Rât nhiêu tài
liêu nói vê ti lê trâm cam (duoi các dang khác nhau) là 20-30% dân sô.

Dó là lý do anh hai lân sang Pháp thuc hiên dê tài nghiên cúu cua mình?
- Luân án tiên si chuyên ngành trâm cam cua tôi không di vào linh vuc
diêu tra dich tê bênh trâm cam, mà là nghiên cuu lâm sàng và diêu tri bênh nhân
trâm cam náng phai nám viên. Da sô bênh nhân trâm cam náng phai vào viên
thuôc lua tuôi tu 16-35, trong dó nhóm bênh nhân mác bênh cao nhât là 16-25.
Vì bênh trâm cam chi thuc su duoc quan tâm trong khoang hon môt thâp
niên gân dây, truoc dó chu yêu là các nghiên cuu vê bênh tâm thân phân liêt. Hiên
nay, trâm cam dang là vân dê thoi su trên thê gioi cung nhu o Viêt Nam, rât nhiêu
cuôc hôi thao khoa hoc vê trâm cam dã duoc tô chuc o nuoc ta. Vì dây là linh vuc
còn moi nên chua có nhiêu nguoi nghiên cuu sâu. Hy vong là sáp toi së có nhiêu
nghiên cuu vê trâm cam dê chât luong diêu tri së tôt hon.
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008
16
Trong bênh viên, da sô chúng tôi gáp khi nghiên cuu, chua tri là nhung
bênh nhân trâm cam náng, trong dó nguy hiêm nhât là trâm cam náng có loan thân
vì rât nhiêu nguoi trong sô ho dã thuc hiên hành vi tu sát, trong nghiên cuu cua tôi
có toi 56,43% bênh nhân trâm cam náng có ý dinh và hành vi tu sát.
Môt dang khác là: rôi loan phân liêt cam xúc loai trâm cam - cung hay
gáp và gây rât nhiêu khó khán cho diêu tri. Dang bênh này dê nhâm voi tâm thân
phân liêt và nêu chi diêu tri theo huong tâm thân phân liêt thì bênh së không ôn
dinh và ho cung dê có hành vi tu sát, hoác tân công nguy hiêm, hoác tu huy hoai
thân thê. Ngoài bênh viên, tôi cung gáp nhiêu bênh nhân trâm cam duoi dang mât
ngu kéo dài, hoác luôn phàn nàn mình bi mác các loai bênh mác dù di khám nhiêu
noi nhung không phát hiên duoc gì.

Duoc biêt, bênh trâm cam khiên cho bênh nhân có nhûng hành vi nguy hiêm,
kích dông, dên múc, truóc dây, vì chua hiêu biêt vê bênh, chúng ta hay cho là
bênh nhân bi ma ám. Thâm chí có nguòi so mang tiêng là thât dúc nên mói bi
giòi hành, nên không giám cho di bênh viên, thành ra bênh càng náng. Tình
trang phô biên cua nguòi bênh khi dên vói anh nhu thê nào?

- Tôi dã diêu tri nhiêu bênh nhân kích dông trâm cam nguy hiêm, nhu:
dôt ngôt cán luõi khi dang làm thu tuc nhâp viên; có bênh nhân nguoi Thanh Trì,
Hà Nôi, chi trong thoi gian ngán dã nhay xuông sông Hông 4 lân do gia dình chi
cho di cúng tru ma quy hêt 60 triêu dông mà không cho vào viên. Có bênh nhân
luôn lao dâu vào tuong, án phân và bôi phân kháp nguoi, diêu tri theo huong tâm
thân phân liêt trong nhiêu tuân nhung bênh không thuyên giam, khi kêt hop diêu
tri trâm cam thì bênh ôn dinh nhanh chóng.
Nói chung, dó là nhung truong hop rât khó, bác si nào không có kinh
nghiêm thì không nên diêu tri mà nên chuyên bênh nhân dên bênh viên tâm thân
chúng tôi. Các bênh nhân nhu tôi vua kê, tôi dêu dã chua khoi, hiên vân có bênh
án luu tru dê phuc vu nghiên cuu khoa hoc và theo dõi trong thoi gian toi.
Không nên coi bênh viên tâm thân là môt
nhà tù
Các chuyên gia cho biêt: chi có
khoang môt nua sô tinh thành trong ca
nuoc là có bênh viên tâm thân tuyên
tinh; chuong trình quôc gia chám sóc
suc khoe tâm thân tai công dông moi
chi "vuon" tay tâp huân cho duoc môt
nua sô xã trong toàn quôc, sô tiên
duoc chi môi nám chi khoang 10 ti
dông (thâp hon vài chuc lân so voi nhu
câu); thâm chí tình trang bênh nhân
tâm thân bo nhà, "thoát y" di lang
thang, sa sút tôi nghiêp o dâu duong
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008
17
Nhiêu chuyên gia dã nhan dinh, so
bênh nhân tram cam o Viêt Nam se ngày càng tàng do guong quay quá chóng màt
cua cuoc song hoi nhap, anh nghi sao? Chúng tôi cùng dã gàp, trò chuyên nhiêu
nam nù sinh viên sa sút tâm than, hoang tuong diên ro dang diêu tri o bênh viên
tâm than, dó là mot noi dau xuat phát tu nhùng thiêu hiêu biêt cua chúng ta trong
linh vuc chàm sóc suc khoe tâm than?

- Viêt Nam dang trong giai doan hiên dai hoá, công nghiêp hoá dât nuoc
cho nên môi truong ngày càng ô nhiêm, nhiêu sang chân tâm lý quá nhiêu (tình
yêu trác tro, thât bai trong kinh doanh, thua thiêt trong cuôc sông...), o môt bô
phân nho nguoi tre có cuôc sông thiêu lành manh, hoc sinh hoc quá nhiêu... là
nhung nguyên nhân quan trong dê phát bênh trâm cam. Chác chán ti lê trâm cam
së rât cao, ngày càng cao, chúng ta cân phai som báo dông. Theo các tài liêu nuoc
ngoài, có toi 20-30% dân sô mác bênh trâm cam duoi các dang khác nhau, trong
dó có 5% là trâm cam diên hình.
Do vây, bênh nhân trâm cam rât cân duoc su giúp dõ cua gia dình và công
dông, cân dua ngay bênh nhân trâm cam dên bênh viên tâm thân dê chua. Bênh
trâm cam nêu phát hiên som và diêu tri dúng phuong pháp thì së hoàn toàn khoi
bênh, nêu dê lâu, bênh së tro thành man tính, hâu nhu không chua duoc, hoác bênh
nhân phai thiêt thân do tu sát.
Không cúng vái mà bo qua diêu tri, không hát hui bênh nhân trâm cam vì
dê làm ho bi tôn thuong thêm, không nên coi bênh viên tâm thân là môt nhà tù mà
nên coi nhu bât cu bênh viên da khoa khác. Vì trong thuc tê cung dã có rât nhiêu
nguoi khoi bênh khi duoc diêu tri tai bênh viên tâm thân. Voi gioi tre, nên có cuôc
sông lành manh, yêu trong sáng, không nên dô ky, tránh xa ma tuý, han chê dùng
bia ruou thuôc lá, tránh các cuôc vui thác loan... vì dó là môt trong nhung yêu tô
nguy co làm phát sinh bênh trâm cam.
Tâm huyêt, lai làm viêc lâu nám, âm thâm o cái túi dung nhung... nguoi
diên cua nuoc nhà nhu thê, TS Phuong trán tro nhât là viêc chúng ta vân chua
quan tâm xung dáng toi các bênh nhân tâm thân lang thang. Ho là bà con, có thê là
nguoi thân cua chúng ta, bông môt ngày bi dánh roi... nhân thuc, do bênh tât, do
không duoc chám sóc y tê chu dáo tu dâu. Anh Phuong tho dài: chúng tôi dã kiên
nghi nhiêu, nhung cháng hiêu sao tình trang vân giâm chân tai chô.

Theo anh, cái thiêu cua chúng ta hiên nay trong vân dê phát hiên và diêu tri su
hành hoành cua bênh trâm cam là gì?

- Vân dê nhân thuc là quan trong, cân phai tuyên truyên thuong xuyên và
rông rãi trên các phuong tiên thông tin dai chúng dê nguoi dân hiêu duoc hiêm
hoa cua trâm cam, không nhung chi có ban thân bênh nhân phai chiu dung, mà gia
dình và xã hôi cung phai hung chiu nhung hâu qua náng nê nhu: bên canh vân dê
tu sát, giêt nguoi, trâm cam cung là nguyên nhân gây mât kha náng lao dông dung
vào hàng thu hai vào nám 2020 (theo tài liêu chính thuc cua Tô chuc Y tê thê
xó cho còn phô biên.
Collection and Introduction by Spyware ÐT8-K49 BKHN – trungkiena2@gmail.com
_____________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
Trâm cam không phai là tâm thân Hà nôi 21/3/2008
18
gioi). Theo tôi, o nhiêu vùng miên, thói mê tín cúng ma tà và su thiên cân so mât
danh du khi dem nguoi thân di bênh viên tâm thân là nguyên nhân hàng dâu khiên
cho trâm cam táng cao và tro thành man tính, có thê không khoi duoc hoác phai
uông thuôc ca doi.

From http://www.laodong.com.vn/ Date 12/9/2006 Ðo Doãn Hoàng

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->