Bệnh chủ quan duy ý chí A.

MỞ ĐẦU Trải qua hơn 20 năm đổi mới toàn diện đất nước, với những biến động và thăng trầm của lịch sử, đến nay, nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng mà cách mạng Việt Nam đã từng bước vượt qua những khó khăn và thử thách, đất nước ngày một phát triển vững chắc, đời sống của toàn dân về mọi mặt được nâng cao, thế và lực của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được củng cố vững chắc. Tuy nhiên, bên cạnh những thắng lợi đạt được, chúng ta cần thẳng thắn nhìn nhận khuyết điểm, những sai lầm chậm khắc phục. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã thật sự nhìn thẳng vào những yếu kém, sai lầm, đã tự phê bình và đề ra đường lối đổi mới toàn điện đất nước. Trong nhận thức về cách mạng xã hội chủ nghĩa, Đảng ta mặc dù đã có nhiều cố gắng nghiên cứu, tìm tòi, xây dựng đường lối, xác định mục tiêu và phương hướng xã hội chủ nghĩa nhưng Đảng cũng đã phạm những sai lầm chủ quan duy ý chí, vi phạm quy luật khách quan như: nóng vội trong cải tạo xã hội chủ nghĩa, xóa bỏ ngay nền kinh tế nhiều thành phần; đẩy mạnh quá mức việc xây dựng công nghiệp nặng; duy trì quá lâu cơ chế quản lý kinh tế tập trung quan liêu, bao cấp; có nhiều chủ trương sai trong việc cải cách giá cả, tiền tệ, tiền lương. Công tác tư tưởng và tổ chức cán bộ phạm nhiều khuyết điểm nghiêm trọng... Nhận thức được tầm quan trọng của việc khắc phục những hạn chế mà căn nguyên là bệnh chủ quan, duy ý chí, chúng ta cần có cái nhìn một cách đúng đắn về căn bệnh này, nguyên nhân và biểu hiện của nó, đồng thời vạch ra những biện pháp khắc phục... là nhiệm vụ đang đặt ra cho toàn Đảng và những nhà nghiên cứu lý luận. Đó cũng chính là lý do thôi thúc tác giả lựa chọn làm đề tài tiểu luận của mình. B. NỘI DUNG I. Bệnh chủ quan duy ý chí ở nước ta hiện nay 1. Khái niệm bệnh chủ quan duy ý chí Chủ quan, duy ý chí là một căn bệnh khá phổ biến của nước ta và nhiều nước xã hội chủ nghĩa trước kia, nó gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội. Bệnh chủ quan, duy ý chí thực chất là khuynh hướng tư tưởng của chủ nghĩa duy tâm chủ quan, V.I. Lênin gọi đó là “chủ nghĩa duy tâm ý chí”. Đó là trào lưu tư tưởng không xuất phát từ thực tại khách quan, không tôn trọng thế giới khách quan, không lấy thực tiễn khách quan làm cơ sở, tiền đề cho việc đề ra chủ trương, hoạch định đường lối, chính sách. Bệnh chủ quan, duy ý chí cho rằng tư tưởng và ý chí của con người có thể quyết định tất cả. Mặc dù thừa nhận chủ nghĩa duy vật mác xít là cơ sở lý luận của thế giới quan khoa học hiện đại, là sự thống nhất giữa thế giới quan duy vật và phương pháp biện chứng nhưng những người duy vật mác xít vẫn có thể mắc phải bệnh chủ quan, duy ý chí một cách không tự giác, nhất là khi xem xét các vấn đề xã hội.

Vì vậy. là những biểu hiện và là thực tế không chỉ tồn tại trong cán bộ. tuyệt đối hoá tính sáng tạo của ý thức thì sớm muộn gì cũng rơi vào bệnh chủ quan. (Sđd tr 233). trên cơ sở đó mà cải tạo tự nhiên. Bệnh chủ quan duy ý chí là sự thể hiện về trình độ văn hoá. Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Nguyên nhân của bệnh chủ quan là: kém lí luận.Lênin chỉ ra rằng. khinh lí luận. tri thức khoa học. Về điểm này. không đáp ứng được những yêu cầu của thực tiễn đã và đang đặt ra. bất chấp quy luật khách quan để hành động. kém lí luận. dựa vào tình cảm. ở một mức độ nào đó. cụ thể là của trình độ phát triển thấp kém về kinh tế. đảng viên trước cách mạng ở nước ta. quá đề cao sự suy nghĩ một chiều của cá nhân. sự yếu kém về trình độ văn hoá.Học thuyết Mác .. thì đó là “bệnh chủ quan”. chỉ dựa vào ý chí. hoặc khinh lí luận. lí luận suông. Lí luận suông dẫn đến tác hại là nói không đi đôi với làm. ý chí của con người. song nếu cường điệu hoá. Ăngghen đã từng khẳng định: Tư duy lý luận chỉ là một đặc tính bẩm sinh dưới dạng năng lực của người ta.xã hội. khoa học sẽ tất yếu dẫn đến tư duy kinh nghiệm và phạm phải sai lầm chủ quan duy ý chí. Trong đó. bệnh chủ quan duy ý chí là kết quả nếu không nói là tất cả của những điều kiện sinh hoạt vật chất . Nếu vận dụng nguyên lý về mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội để xem xét thì rõ ràng. Bệnh chủ quan. duy ý chí Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh chủ quan duy ý chí. Chủ quan: còn có nghĩa là con người tự khẳng định mình bởi năng lực nhận thức quy luật. giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Cán bộ. Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc. hoặc lí luận suông”. là cái thuộc về ý thức. Bệnh chủ quan: Chủ quan đối lập với khách quan. nhận thức hiện thực khách quan.. Do ý thức sai lầm về vai trò của lý luận mà dẫn đến lãng quên việc thường xuyên chủ động nâng cao năng lực tư duy lý luận (trong đó bao gồm cả quá trình học tập lý luận và kiểm nghiệm thực tiễn). Năng lực ấy cần phái được phát triển hoàn thiện. người ta không thể có được tư duy biện chứng khoa học khi trình độ văn hoá. 2. Ph.tr233). T5-NXBCTQG. khoa học chưa đạt đến một chuẩn mực cần có. duy ý chí. . Nhưng quá đề cao ý chí. đảng viên mà lí luận suông là không làm tròn vai trò tiên phong gương mẫu của mình. Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Khuyết điểm về tư tưởng tức là bệnh chủ quan”. tình trạng đó vẫn còn tồn tại như một hiện tượng phổ biến. khoa học của chủ thể nhận thức có thể khẳng định rằng. duy ý chí ở nước ta có nguồn gốc từ sự yếu kém về nhận thức. của ý chí cá nhân mà xa rời hiện thực khách quan. ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan một cách sáng tạo. tri thức lý luận. sẽ làm mất uy tín của Đảng. mà trong công việc đổi mới hiện nay. cải tạo xã hội. (Hồ Chí Minh: Toàn tập.H1995. cải tạo chính bản thân mình. Xét từ mối quan hệ giữa vật chất và ý thức. Nguyên nhânbệnh chủ quan. duy ý chí là khuynh hướng tuyệt đối hoá vai trò của nhân tố chủ quan. Vì vậy. giữa thế giới khách quan với ý thức. thậm chí còn lấy nhiệt tình thay cho sự yếu kém về hiểu biết và tri thức khoa học. Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc. hoặc nói nhiều làm ít. không tôn trọng quy luật. ý chí của con người thì bệnh chủ quan. bất chấp quy luật khách quan.

Về lý luận. cách trước tiên và chủ yếu là phải học tập. sai lầm chủ quan.. Sự yếu kém về tri thức lý luận làm con người không nắm bắt được bản chất của các vấn đề nảy sinh từ thực tiễn. đánh giá các vấn đề thì dựa vào sự hiểu biết cá nhân.I. Bên cạnh đó. sự yếu kém hơn trong nhận thức và bảo thủ hơn trong hành động.của chủ nghĩa duy vật biện chứng. sửa chữa. còn có nguyên nhân chủ quan khác. quá trình hoạch định đường lối chiến lược. . đặc biệt là các vấn đề xã hội. sai lầm. bệnh chủ quan duy ý là một phạm trù lịch sử nên nó có nguồn gốc lịch sử. nếu bị sự can thiệp.I. tuyệt đối hoá vai trò của ý chí chủ quan con người. cường điệu. giai cấp và do đặc điểm tâm lý của người sản xuất nhỏ. rèn luyện lý luận.. Ngoài nguyên nhân hạn chế về trình độ nhận thức. do tính bảo thủ hoặc vì lợi ích cá nhân nên chủ thể tìm cách che giấu khuyết điểm. theo chúng tôi. là sai lầm tự phát dẫn đến rơi vào chủ nghĩa duy tâm một cách không tự giác.I. không vạch ra được sự vận động phát triển của sự vật hiện tượng.. chính sách và pháp luật. không có sai lầm nào nguy hiểm hơn là định ra sách lược của mình theo ý muốn chủ quan. Lênin đã từng nói: “Đối với một chính Đảng vô sản. tìm cách thuyết minh cho “sự sáng tạo hợp quy luật” hoặc tìm cách đổ lỗi cho người khác. V. Lênin đã gọi căn bệnh này “là sự mù quáng chủ quan”. đề cao cá nhân trong khi sự vận động đa chiều của sự vật.. Tựu trung. và do đó.. Song là một loại bệnh “ấu trĩ tả khuynh” nên nó vẫn có khả năng được ngăn ngừa và loại bỏ. Vì sự yếu kém về mặt lý luận và tri thức khoa học nên không đáp ứng yêu cầu khách quan của sự vận động và phát triển của thế giới khách quan. trình độ lý luận dẫn đến lúng túng về biện pháp khắc phục. hậu quả của nó khó có thể lường trước được.. không đánh giá đúng vấn đề. V. bơm to. chờ đợi sự may rủi. Thực tiễn cho thấy.”. không vạch ra đuợc xu thế vận động và phát triển của hoàn cảnh kinh tế xã hội. sách lược cách mạng và sự cụ thể hoá đường lối đó bằng các chủ trương. Sự yếu kém về tri thức khoa học nên các chủ thể không đủ năng lực để nắm bắt. Trong tình hình đó. Về vấn đề này. sự việc làm cho chúng có đa bản chất. Cũng do sự yếu kém đó mà thường đề cao. áp đặt của ý muốn chủ quan tự phát sẽ làm nguy hại nghiêm trọng đến sự phát triển của đất nước mà trước mắt cũng như lâu dài. sai lầm càng trở nên nghiêm trọng. Do đó. Đó là. xã hội.Lênin đã cảnh báo: "Đối với một chính Đảng vô sản. Khi xem xét.để khắc phục tình trạng yếu kém đó. không đáp ứng được những yêu cầu của thực tiễn đang đặt ra. không sai lầm nào nguy là nguy hiểm hơn là định ra sách lược của mình theo ý muốn chủ quan.Chính sự yếu kém trong hiểu biết về khoa học và lý luận làm cho các chủ thể không đủ năng lực giải quyết triệt để các vấn đề xã hội. Định ra một sách lược vô sản nói trên cơ sở đó có nghĩa là làm cho sách lược đó bị thất bại". thay cho việc tìm cách khắc phục sai lầm thì có thể là thái độ thời ơ. thổi phồng. V. bệnh chủ quan duy ý chí là do sự yếu kém về trình độ nhận thức nói chung và sự hạn chế trong quá trình áp dụng lý luận vào thực tiễn nói riêng. hoặc cho nguyên nhân khách quan. bệnh chủ quan duy ý chí có nhiều biến thể phức tạp và trở thành mầm mống cho nhiều căn bệnh mới trong nhận thức. lối tư duy kinh nghiệm.Từ đó dẫn đến sự trì trệ trong tư duy.

duy ý chí ở nước ta Từ năm 1975 đến 1986. tệ sùng bái cá nhân.giành . sức mạnh vạn năng. lãng phí. trong thời kỳ xây dựng CHXH trước đây. Ở Việt Nam . Sai lầm chủ quan duy ý chí đó là sự vi phạm nguyên tắc khách quan của sự xem xét. Biểu hiện của bệnh chủ quan. quá trình khắc phục bệnh chủ quan duy ý chí phải là sự kết hợp giữa việc nâng cao trình độ nhận thức. góp phần làm cho nền kinh tế xã hội lâm vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng. quá chú trọng đến lý luận. ảo tưởng về tốc độ cải tạo. hướng nội và lạc quan. hoàn cảnh của thực tiễn. dựa vào kinh nghiệm đã đem lại những hậu quả to lớn. chủ quan khi vận dụng và thực tiễn mà quên đi điều kiện.giữ nền độc lập.Việt Nam là một dân tộc có nền văn minh lúa nước phát triển từ rất sớm. dẫn đến việc đề ra những chỉ tiêu quá cao trong xây dựng cơ bản và phát triền sản xuất. dựa vào kinh nghiệm. coi thường người lao động. bệnh chủ quan duy ý chí ở nước ta có biểu hiện ở sự thoát ly cả lý luận khoa học lẫn thực tiễn đất nước. Vì không nắm mối quan hệ biện chứng giữa lý luận và thực tiễn. trái với tinh thần của phép biện chứng duy vật. chúng ta đã mắc những sai lầm nghiêm trọng mà chủ yếu là bệnh chủ quan duy ý chí.Điều này thể hiện ở việc chúng ta đã nóng vội trong việc cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Căn bệnh đó biểu hiện ở chỗ. sự sai lầm trong chính sách cải cách tiền lương. chính sách phát triển kinh tế linh hoạt và khoa học dẫn đường. Bên cạnh đó. và do đó. bệnh gia trưởng độc đoán chuyên quyền. Có thời gian. trong đó bao hàm cả việc nắm vững phép biện chứng duy vật với việc đẩy mạnh đổi mới và phát triển kinh tế.Điều này ảnh hưởng rất lớn đến lối tư duy của người Việt. chúng ta đã không có được một đường lối. duy ý chí còn do xa rời nguyên tắc thống nhất giữa lý luận với thực tiễn và thái độ thiếu khách quan trong nhận thức. nóng vội. bệnh chủ quan duy ý chí trở thành một trong những nguyên nhân làm cho nền kinh tế bị đình đốn. giá cả. đánh giá hiện thực khách quan. Trong cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội trước đổi mới.Những thắng lợi lịch sử đó là kết quả của tinh thần đoàn kết cộng đồng nhưng cũng chính những thắng lợi đó khiến cho tư duy chúng ta thường chủ quan. trình độ lý luận mà còn là sản phẩm của một nền sản xuất nhỏ lạc hậu kéo dài.. trong thực tiễn ngày nay. coi đó là chiếc chìa khoá. 3. chúng ta cũng đã mắc phải căn bệnh này.Điều này chúng ta dễ nhận thấy ở khuynh hướng tâm lý tư tưởng thời kỳ sau đại thắng mùa Xuân 1975. duy ý chí. chúng ta đã chủ quan trong việc đánh giá những khả năng hiện có. Nguồn gốc của bệnh chủ quan. tham ô. xoá bỏ mọi thành phần kinh tế khác. Bệnh chủ quan duy ý chí còn dẫn đến tệ mệnh lệnh hành chính. trình độ lý luận.. Bệnh chủ quan duy ý chí là căn bệnh không chỉ do yếu kém về trình độ nhận thức.Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của những cuộc đấu tranh dựng . chúng ta đã đẩy mạnh quá mức việc xây dựng và phát triển công nghiệp nặng. vi phạm nghiêm trọng quy luật khách quan. trong phát triển kinh tế chỉ chú trọng phát triển thành phần kinh tế quốc doanh và tập thể. lối sống cộng đồng. Do vậy.Tuy nhiên. dẫn đến sự máy móc. . lối tư duy chủ quan. sa sút. phát triển kinh tế. trong đó dẫn đến bệnh chủ quan. gây ra hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế xã hội. đến lượt nó. trọng tình. ban phát đặc ân. thống nhất đất nước và trong việc hoạch định và duy trì quá lâu cơ chế kinh tế tập trung quan liêu bao cấp. hình thức chủ nghĩa.

Ăngghen đã chỉ rõ: “Bất cứ ở đâu..xã hội cả bề rộng lẫn chiều sâu trong một khoảng thời gian ngắn. tạo ra cơ chế tập trung quan liêu bao cấp. Toàn bộ nền chuyên chính vô sản là một thời kỳ quá độ. những biện pháp quá độ đó. tâm lý và tư tưởng. hơn nữa lại tập trung ngay vào công nghiệp nặng với vốn đầu tư lớn song hiệu quả chẳng thu được không như kế hoạch ban đầu. do đó không chú ý vận dụng chúng vào việc chế định các chủ trương. Chủ nghĩa chủ quan duy ý chí đã dẫn chúng ta đến chỗ tạo ra chế độ hành chính mệnh lệnh. ý muốn chủ quan của một nhóm người.Một biểu hiện nữa của sai lầm do mắc bệnh chủ quan duy ý chí là đường lối tiến hành công nghiệp hóa và tập thể hóa nông nghiệp. trang bị kỹ thuật. Khi đó. với khí thế của một dân tộc vừa chiến thắng lại cộng thêm nhiệt tình mang nặng tính tiểu tư sản. ý chí.Chế độ hành chính mệnh lệnh. không tính đến thực tiễn còn đang lạc hậu. chúng ta có thể nói rằng chúng ta đang ở vào một thời kỳ quá độ trong thời kỳ quá độ. Bởi lẽ. Sai lầm đó đã được lặp lại sau khi giải phóng miền Nam . tự túc và phân tán của nền nông nghiệp nước ta. nền kinh tế vẫn ở tình trạng nông nghiệp lạc hậu. khi tiến hành tập thể hóa nông nghiệp chúng ta đã máy móc. chế độ hành chính mệnh lệnh. muốn quá độ trực tiếp lên CNXH. chính sách và trong hoạt động thực tiễn là ở chỗ: + Một là. với cạnh tranh… Chúng ta đã có những thành kiến không đúng. bản thân những biện pháp quá độ cũng sẽ phải thích ứng với những điều kiện sẽ có trong thời gian đó. duy ý chí phát triển. chính sách ra khỏi đời sống kinh tế . với mối quan hệ hàng . ở chúng luôn có cội nguồn kinh tế . là mong muốn giải quyết mọi vấn đề kinh tế . Đến lượt mình. trên thực tế. chưa thực sự thừa nhận những quy luật của sản xuất hàng hóa đang tồn tại khách quan. là sự phủ nhận nền sản xuất hàng hóa và thành kiến với quy luật giá trị. Do chủ quan duy ý chí. chúng ta chỉ thấy một mầu hồng mà không lường hết khó khăn trong quá trình công nghiệp hóa và tập thể hóa nông nghiệp.I. là kế hoạch hoàn thành thời kỳ quá độ trong vòng 20 năm. bao cấp lại trở thành “mảnh đất mầu mỡ” để chủ nghĩa chủ quan. Lênin đã khẳng định: “Nếu phân tích tình hình chính trị hiện nay.tiền.xã hội thấp kém. sẽ căn bản khác với những biện pháp quá độ trong các nước có chế độ chiếm hữu nhiều ruộng đất”. Do muốn “tiến thẳng”. cơ chế tập trung quan liêu. cơ chế tập trung quan liêu bao cấp thể hiện dưới những hình thức hết sức đa dạng. chúng ta đã vội vàng tiến hành công nghiệp hóa XHCN. Từ đó mà dẫn đến sự .Chủ nghĩa chủ quan duy ý chí đã đưa chúng ta tới ảo tưởng có thể đưa ngay nền kinh tế còn phổ biến là sản xuất nhỏ tiến thẳng lên CNXH. Ph. nặng tính tự cấp. gia trưởng đến bệnh hình thức. nhưng hiện nay có thể nói rằng chúng ta có cả một loạt thời kỳ quá độ mới”.xã hội. Nó làm cho đường lối. Nguy cơ của căn bệnh chủ quan duy ý chí trong việc hoạch định đường lối. tệ quan liêu giấy tờ. Đặc biệt. chúng ta đã bỏ qua chỉ dẫn của Lênin về hình thức quá độ gián tiếp để một nước mà nền kinh tế còn là sản xuất nhỏ đi lên CNXH. Chúng ta đã quên rằng chính V. .xã hội. rập khuôn theo nước ngoài. Từ chỗ không đánh giá đầy đủ những đặc thù của một nước nghèo nàn và kém phát triển. nó dẫn đến chỗ tách đường lối. kết cấu hạ tầng kinh tế . chính sách kinh tế. thống nhất đất nước. chúng ta đã không nhận thức đúng vị trí và vai trò của các bước quá độ gián tiếp và do đó chúng ta đã bỏ qua các hình thức kinh tế trung gian quá độ của một nước nông nghiệp lạc hậu đi lên CNXH. có những tiền đề triết học và cơ sở phương pháp luận làm nảy sinh và nuôi dưỡng chủ nghĩa chủ quan duy ý chí. trong các nước có chế độ chiếm hữu ít ruộng đất. bắt đầu từ thói độc đoán. do ảo tưởng. Biểu hiện rõ nét nhất của sai lầm đó là đường lối xây dựng CNXH với bốn mục tiêu chủ yếu mà Đại hội IV đã đề ra. chính sách không phản ánh đúng lợi ích sống còn và ý chí của quần chúng lao động mà thể hiện lợi ích.

khuyết điểm nghiêm trọng. bất chấp những quy luật khách quan của đời sống kinh tế . sự quan liêu hóa đời sống xã hội. xây dựng đường lối. dân chủ. + Bốn là. chế độ hành chính mệnh lệnh. Nó khiến cho phê bình và tự phê bình trở thành khẩu hiệu suông. của yếu tố chính trị trong việc hoạch định đường lối. tìm tòi. CNXH sinh động. duy trì quá lâu cơ chế quản lý kinh tế tập trung quan liêu. sự thờ ơ. Tính chất máy móc hành chính và quan liêu không dung hợp được với tinh thần của CNXH.xã hội đang vận động không ngừng.I. Nó hạn chế tính công khai. cơ chế tập trung quan liêu bao cấp trở thành cung cách. nóng vội chạy theo nguyện vọng chủ quan”. như Lênin đã khẳng định: Tính sáng tạo sinh động của quần chúng. nó dẫn đến chỗ tuyệt đối hóa biện pháp hành chính. vượt lên trên cả những đòi hỏi của thực tiễn. Tại Đại hội VII và trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ lên CNXH. có lúc đẩy mạnh quá mức việc xây dựng công nghiệp nặng. đánh giá những sai lầm. Đảng ta đã chỉ rõ: Trong cách mạng XHCN. tệ quan liêu giấy tờ. xác định đúng mục tiêu và phương hướng XHCN. đó là nhân tố cơ bản của xã hội mới. ảo tưởng khi cho rằng dựa vào nhiệt tình của quần chúng. nguyện vọng của quần chúng dẫn đến hiện tượng lạm dụng chức quyền để mưu đồ lợi ích cá nhân. văn hóa . “Khuynh hướng tư tưởng chủ yếu của những sai lầm ấy. Đại hội VI của Đảng đã phân tích. lãnh đạm ở những người lãnh đạo trước yêu cầu. nó dẫn đến chỗ coi thường ý kiến và khả năng sáng tạo của quần chúng lao động. + Hai là. CNXH không phải là kết quả của những sắc lệnh từ trên ban xuống.Những sai lầm.Chủ nghĩa chủ quan duy ý chí còn dẫn đến chỗ cường điệu hóa vai trò của nhân tố chủ quan. Bởi lẽ.thiếu hiệu quả trong quản lý. của những quy luật khách quan đang tác động trong đời sống kinh tế . lối suy nghĩ và hành động giản đơn. Biểu hiện cụ thể của nó là ở chỗ chúng ta đã quá đề cao nhiệt tình của quần chúng.Chúng ta sẽ đạt được tất cả những gì mong muốn. của công cuộc đổi mới đất nước. nó chỉ có thể phá vỡ được cái cũ chứ không thể xây dựng cái mới. nó tạo ra thái độ bàng quan. bệnh hình thức. đặc biệt là những sai lầm về chính sách kinh tế là bệnh chủ quan duy ý chí. phương pháp hoàn toàn xa lạ với bản chất đích thực của CNXH. kéo dài nhiều năm trong công cuộc xây dựng CNXH ở nước ta. + Ba là.xã hội. thờ ơ. chính sách và trong hoạt động thực tiễn. vi phạm quy luật khách quan: nóng vội trong cải tạo XHCN. bao cấp… Nhận định đó cho thấy chủ nghĩa chủ . xóa bỏ ngay nền kinh tế nhiều thành phần.xã hội. Nhưng Đảng đã phạm sai lầm chủ quan duy ý chí. . vào ý chí và nguyện vọng chủ quan. Đảng ta đã có nhiều cố gắng nghiên cứu.. hạn chế quyền tự do và các quyền công dân khác của quần chúng lao động. khuyết điểm ấy bắt nguồn từ những sai lầm trong quan điểm và lý luận cơ bản về CNXH.. sáng tạo là sự nghiệp của bản thân quần chúng nhân dân. về thời kì quá độ của chúng ta. Khi thực tiễn đã thay đổi. Đó là thứ ảo tưởng mà V. nhiều hình thức sở hữu theo định hướng XHCN. Lênin đã từng phê phán khi ông chỉ ra rằng nhiệt tình cách mạng chỉ là một trong những yếu tố chứ không phải là yếu tố duy nhất quyết định sự ra đời một chế độ xã hội mới. của nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần. cưỡng bức trong việc giải quyết các nhiệm vụ kinh tế.

cứng nhắc và chủ quan duy ý chí khi áp đặt một mô hình CNXH được thiết kế không xuất phát từ thực tiễn nước ta. tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan”. đặc biệt chúng ta cần khắc phục bệnh chủ quan. chính sách này không có tác dụng cài tạo thực tiễn. chính sách. nó là hệ quả tất yếu rút ra từ mối quan hệ giữa vật chất và ý thức. Biện pháp khắc phục Bệnh chủ quan duy ý chí ở nước ta hiện nay Cương lĩnh của Đảng khẳng định: “Đảng đã phạm sai lầm chủ quan duy ý chí. đổi mới đất nước trên tất cả các mặt.nguyên tắc nhìn thẳng vào sự thật. 1991. chiến lược. tiễn vững chắc. để tiến nhanh. hơn bao giờ hết. phản ánh sự vật một cách trung thực đúng như bản chất vốn có của nó. khắc phục những hạn chế. đưa nước ta ngang tầm với nhiều nước trong khu vực và quốc tế chúng ta cần nghiêm túc kiểm điểm. đánh giá đúng sự thật. không lấy ý muốn chủ quan thay cho điều kiện khách quan. Nguyên tắc khách quan là một trong những nguyên tắc hàng đầu của triết học mác xít. II. một nguyên tắc hết sức quan trọng . không lấy ý chí chủ quan. định kiến. bất cứ ở đâu cũng phải tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan.xã hội của nước ta phát triển theo chiều hướng tiến lên mà ngược lại còn kìm hãm sự phát triển đó. tiến mạnh. duy ý chí mà chúng ta đã từng mắc phải. các lĩnh vực. khuyết điểm trong việc hoạch định đường lối.quan và duy ý chí là một trong những yếu tố chủ yếu dẫn đến những sai lầm. phiến diện. nhìn thẳng vào sự thật tránh thái độ chủ quan. Quán triệt nguyên tắc khách quan trong hoạt động lý luận và thực tiễn Để thực hiện sự nghiệp đổi mới. từ bản thân sự vật. Do nhận thức mang tính chủ quan duy ý chí. chính sách nhằm xây dựng mô hình đó và các biện pháp. tình cảm cá nhân làm chính sách và áp đặt cho thực tế. hoạch định chính sách. Đảm bảo nguyên tắc này là điều kiện tiên quyết khi đề ra đường lối. giữa khách quan và chủ quan trong chủ nghĩa duy vật biện chứng. Đó là nhiệm vụ cấp bách và hàng đầu của chúng ta hiện nay. Vì vậy. tôn trọng quy luật khách quan”. không trung thực khi đánh giá sự vật hiện tượng. chủ trương của Đảng phải xuất phát từ thực tế.Đó là mô hình CNXH thuần khiết với nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung. Quán triệt nguyên tắc khách quan đòi hỏi chúng ta trong nhận thức và hành động phải xuất phát từ thực tế khách quan. đồng thời phải tôn trọng sự thật. tr. xa rời thực tiễn. vi phạm quy luật khách quan” (Đảng Cộng sản Việt Nam : Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. phương tiện để thực hiện đường lối. Nguyên tắc này đòi hỏi bất cứ lúc nào. không tôn trọng quy luật khách quan nên đường lối.4). chỉ hai hình thức sở hữu toàn dân và tập thể được phép tồn tại với sự thống nhất tuyệt đối về chính trị và tinh thần. như Đảng ta từng khẳng định trong các văn kiện Đại hội: “Mọi đường lối. nóng vội. Trong quá trình xây dựng CNXH. trong hoạt động thực tiễn của Đảng và Nhà nước ta suốt một thời gian dài. . nói rõ sự thật và rút ra bài học kinh nghiệm bổ ích “xuất phát từ thực tế. làm cho thực tiễn kinh tế . chúng ta đã phạm phải sai lầm giáo điều. 1. Hà Nội. Nxb Sự thật.

Mặc dù con người luôn tồn tại với tư cách là một chủ thể nhận thức và cải tạo thế giới . không thúc đẩy việc khai thác những tiềm năng hiện có. Nếu thiếu những yếu tố tinh thần này con người không thể hoạt động có hiệu quả. khoa học đó đòi hỏi các chủ thể nghiên cứu vừa phải đứng vững trên lập trường cách mạng. Quan điểm khách quan đòi hỏi chúng ta phải chống chủ nghĩa chủ quan dưới mọi hình thức. Trong hoạt động nhận thức cũng như trong hoạt động thực tiễn bao giờ cũng đi từ những điều kiện. Quan điểm khách quan yêu cầu chủ thể cải tạo muốn nhân thức và cải tạo sự vật phải xuất phát từ bản thân sự vật hiện tượng. nhận thức bản thân nó để từ đó tìm ra biện pháp cải tạo nó nhằm phục vụ cho mình. Trong bất kỳ xã hội nào.Lê-nin là cách mạng và khoa học. chủ quan nóng vội. ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất. đồng thời xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo định hướng xã hội chủ nghĩa” (Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX. xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ.NGược lại.Từ mối quan hệ giữa vật chất và ý thức. phân tích sự vật. đặc biệt là việc phát huy tính năng động. Bản chất của chủ nghĩa Mác . hiện tượng. từ chủ nghĩa duy tâm chủ quan đến những biểu hiện của bệnh chủ quan duy ý chí. tư tưởng. việc giáo dục ý chí vươn lên cho con người. hiện đại hoá. từ điều kiện vật chất. không được áp đặt cho sự vật những cái mà vốn bản thân nó không có hoặc không thêr có được. đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp. còn nếu chúng ta làm ngược quá trình đó thì tất yếu sẽ thất bại.24). Khi điều kiện kinh tế còn thấp mà đề ra những mục tiêu xã hội quá cao thì không tưởng. Mọi mục tiêu đặt ra cho hoạt động của con người cũng đều xuất phát từ những tiền đề vật chất. tr. những hoàn cảnh thực tế.Bản chất cách mạng. Quán triệt nghiêm túc quan điểm của chủ nghĩa Mác . Hà Nội. Bài học từ thời kỳ bao cấp là một minh chứng sống động. rằng không thể lấy nguyện vọng tốt đẹp làm mục tiêu chung mà phải xuất phát từ thực tiễn và phải làm theo quy luật. chủ nghĩa duy vật mác xít cho rằng. các mục tiêu mà chúng ta đề ra quá thấp so với điều kiện kinh tế thực tại thì nó sẽ làm hạn chế. xa rời hiện thực. việc xây dựng một đời sống tinh thần lành mạnh. lập trường của giai cấp công nhân vừa phải thực hiện việc nghiên cứu với một tinh thần và phương pháp khoa . Quan điểm khách quan yêu cầu chúng ta phải luôn luôn tôn trọng quy luật khách quan.Thực tế lịch sử cho thấy. trong mọi hoạt động.Quan điểm khách quan đòi hỏi chúng ta phải luôn luôn coi trọng việc phát huy vai trò của ý thức. là chủ nhân của xã hội nhưng con người không thể hoạt động một cách tuỳ tiện theo lối tư duy và ý muốn chủ quan của mình. muốn thành công.Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và nguyên tắc khách quan trong triết học mác xít nói riêng khi xem xét. thậm chí là kìm hãm khả năng của con người. sáng tạo của ý thức cũng hết sức quan trọng. rơi vào ảo tưởng và không đạt được. con người phải có quan điểm khách quan. Đảng ta luôn đặt lên hàng đầu nhiệm vụ phát triển kinh tế. 2001. Nhận thức được tầm quan trọng của việc nắm vững nguyên tắc khách quan. chứ không phải là tiền đề tinh thần. Con người chỉ có thể phân tích chính bản thân sự vật. xa rời hiện thực thì chúng ta phải trả giá cho những hành động của mình. 2. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng xác định nhiệm vụ: “Đẩy mạnh công nghiệp hoá. Nxb CHính trị quốc gia. mỗi khi làm trái quy luật.

nguyên nhân của các khuyết điểm ấy có nhiều. sự “hời hợt”. công cuộc đổi mới ở nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử”. tr. V. Đảng ta xác định cần tiếp tục đổi mới tư duy lý luận về chủ nghĩa xã hội.học nghiêm túc. Toàn tập. đảng viên. Muốn “làm sáng tỏ được một số vấn đề lý luận quan trọng của công cuộc đổi mới”. Lênin đã chỉ ra rằng không có lý luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng. tập 5. Người luôn dành sự quan tâm đối với việc học tập lý luận và nâng cáo trình độ lý luận cho cán bộ. đúng đắn. trong đó có nguyên nhân quan trọng là do sự yếu kém. duy ý chí thì nhất thiết chúng ta phải nắm chắc hơn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác . không chịu đi sâu nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản thì sẽ không những không thể có sự hiểu biết lý luận chắc chắn mà còn có thể làm méo mó bản chất cách mạng. . 3. xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nước ta đang diễn ra trong sự vận động của lịch sử thế giới đương đại với nhiều diễn biến phức tạp. 48]. người cách mạng không thể làm tròn nhiệm vụ của người chiến sĩ tiên phong. H. phát triển và hoàn thiện. Sự thiếu hụt về năng lực nhận thức và tư duy. tập 5.Nxb CTQG. Chủ tịch Hồ Chí Minh trong suốt thời gian hoạt động cách mạng. cán bộ. suy diễn một cách chủ quan về các vấn đề thực tiễn. về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay. người lãnh đạo. khắc phục được bệnh chủ quan. toàn dân. khó lường. nhiều vấn đề lý luận cần được bổ sung. khoa học của chủ nghĩa Mác Lê-nin cả trong nhận thức cũng như trong vận dụng vào thực tiễn. H. Đánh giá về những thành tựu đạt được sau hơn 20 năm đổi mới. Trong những thành tựu đó có thành tựu của lý luận. đảng viên bởi vì theo Người “không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi” [1Hồ Chí Minh. đảng viên còn mắc “nhiều khuyết điểm”. Hồ Chí Minh đã chỉ rõ sự cần thiết của việc học tập lý luận đối với cán bộ. 2006. “đại khái”. Sự nghiệp đổi mới. hạn chế về lý luận của cán bộ. với sự nỗ lực phấn đấu của toàn Đảng. Trong khi đó. “Công tác tư tưởng còn nhiều bất cập và thiếu tính thuyết phục. tr. 232] nhưng bước vào thời kỳ mới. giản đơn. Bệnh “giáo điều” trong nghiên cứu lý luận.I. đoàn kết. 2000. thiên về miêu tả. lãnh đạo nhân dân giành lại thống nhất và độc lập. 2000. Toàn tập. Người cho rằng “Đảng ta đã hy sinh tranh đấu. sự yếu kém về trình độ sáng tạo ở một bộ phận cán bộ đảng viên. Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng Cộng sản Việt Nam (4/2006) khẳng định: “Hai mươi năm qua. đảng viên khi đã có chính quyền nhà nước.Lê-nin. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X. Tăng cường đổi mới công tác lý luận Về lý luận. một chiều. toàn quân. từ đổi mới tư duy lý luận. 234]. tính chiến đấu. đặc biệt là tư duy kinh tế đến đẩy mạnh nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn. Hồ Chí Minh đã vận dụng và phát triển luận điểm mác-xít lêninnít ấy vào thực tiễn cách mạng Việt Nam ở giai đoạn cán bộ. những tư tưởng cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhiều vấn đề thực tiễn bức thiết đòi hỏi phải được làm sáng tỏ. Nxb CTQG. Theo Người. tr. kể cả một số người cán bộ làm công tác lý luận đã dẫn đến tình trạng hời hợt. Công tác lý luận chưa làm sáng tỏ được một số vấn đề lý luận quan trọng trong công cuộc đổi mới”[Đảng Cộng sản Việt Nam. Nxb Chính trị quốc gia. dẫn dắt phong trào nếu như không được vũ trang bởi lý luận tiên phong. H.Công việc đã có kết quả vẻ vang” [2Hồ Chí Minh.

đất nước. thì sẽ tạo cơ hội.Đó là công việc của bản thân Đảng. mang tính chất “trang trí”. nâng cao trình độ lý luận cho đội ngũ cán bộ làm công tác lý luận có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. đảng viên. không tự bồi dưỡng chủ nghĩa Mác . những quan điểm cơ hội. nhiệm vụ cách mạng. không bám chắc vào thực tiễn cách mạng sôi động của đất nước trong hoạt động lý luận. của toàn thể cán bộ. xử trí cho khéo” mọi công việc. kém lý luận thì “không biết xem cho rõ. Quán triệt tư tưởng của Hồ Chí Minh. đảng viên không biết lý luận. nâng cao trình độ trí tuệ. Lười học lý luận là một biểu hiện suy thoái. bồi dưỡng cán bộ làm công tác lý . nâng cao trình độ. Có nâng cao trình độ lý luận của đội ngũ cán hộ. thực dụng. tư tưởng Hồ Chí Minh. chạy theo mục đích thực dụng trong hoạt động thực tiễn. Nxb Chính trị quốc gia. Phải kiên quyết khắc phục căn bệnh lười học lý luận trong một số cán bộ. cách sửa chữa tốt nhất là phải học tập. Lười học lý luận. Theo Hồ Chí Minh. những giá trị tốt đẹp trong truyền thống văn hóa dân tộc. thì theo Người. phi mác-xít.Lê-nin. chính sách của Đảng và Nhà nước. và từ sự suy thoái này dẫn đến suy thoái về tư tưởng chính trị không phải là không thể xảy ra. học bằng con đường tổ chức. học mọi người. tiếp tục làm sáng tỏ những vấn đề về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta. Lý luận chủ nghĩa Mác . những tinh hoa văn hóa thế giới chiếm vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội" như Nghị quyết Trung ương năm khoá X của Đảng đã chỉ rõ. đồng thời phải khắc phục tình trạng xa rời thực tiễn. tư tưởng Hồ Chí Minh bị xem nhẹ. của giai cấp công nhân. quan điểm của Đảng thì chúng ta không thể giành được thắng lợi trong cuộc đấu tranh này. quan điểm. biện pháp cơ bản là học tập. đảng viên mới có thể làm cho công tác tư tưởng lý luận thực sự đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác . Vì thế.Lê-nin. hoặc học lý luận một cách hình thức. “dị ứng” với lý luận. đảng viên để đủ sức giành thắng lợi trong cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng . làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn đường lối. thực sự có năng lực. tự học trong thực tiễn đấu tranh cách mạng. chất lượng nghiên cứu lý luận của Đảng. làm cho hệ tư tưởng của Ðảng. không vững. đường lối của Ðảng. Theo đó. một chiến lược đào tạo. do đó “kết quả thường thất bại”. 131]. không thực chất lý luận chủ nghĩa Mác . Ở đây. tại Đại hội X. “bị bỏ qua”. thì không thể trở thành cán bộ thực sự có trí tuệ. Không có trình độ lý luận. “quá nhiều việc” mà không chịu học tập. Hà Nội. đảng viên kém lý luận. năm 2006. trình độ lý luận cho cán bộ. Để sửa chữa cho cán bộ. bằng con đường tự học: tự học trong sách vở. tư tưởng Hồ Chí Minh. chính sách của Đảng trong thời kỳ mới” [Đảng Cộng sản Việt Nam. tr. Đảng ta đặt vấn đề: “Nâng cao trình độ trí tuệ. việc bồi dưỡng. lý tưởng xã hội chủ nghĩa. “cốt có chứng chỉ” để thuận lợi cho con đường công danh. Thực hiện tốt công việc quan trọng này thì Đảng mới có thể hoàn thành thắng lợi sứ mệnh lãnh đạo cách mạng trong tình hình mới. điều kiện thuận lợi cho sự xuất hiện và phát triển trong xã hội những lý thuyết. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X. nhân dân lao động đã là người làm chủ xã hội. Phải kiên quyết khắc phục tình trạng xem thường lý luận. cân nhắc cho đúng. nắm không chắc. Không thể vin cớ do “quá bận rộn”. trong cuộc sống.Lê-nin.đảng viên đã là người có chức có quyền. cũng như những vấn đề về tình hình thế giới. học hỏi nhân dân.lý luận là vấn đề đặt ra rất cấp thiết và gay gắt hiện nay. đường lối. đường lối. tư tưởng Hồ Chí Minh. Cán bộ.Lê-nin. đảng viên.

bức xúc nảy sinh từ thực tiễn . trong đó trên lĩnh vực tư tưởng – lý luận bằng các phương tiện thông tin đại chúng. tăng cường nghiên cứu lý luận để tiếp tục làm sáng tỏ hơn quan niệm về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta. 4. phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng ta. một bộ phận cán bộ. bổ sung. Hội nghị đề ra mục tiêu kiên quyết xoá bỏ cơ chế tập trung quan liêu.luận một cách khoa học. tăng cường sự nhất trí về chính trị. thảo luận dân chủ. sát thực tế.Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh phải là một hướng ưu tiên. đảng viên sa sút về tư tưởng chính trị. công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa càng được đẩy mạnh và đi vào chiều sâu càng bộc lộ nhiều vấn đề mới. dân chủ mà khâu chủ yếu là thực hiện chế độ tự chủ sản xuất. từng bước cụ thể hóa. tư tưởng Hồ Chí Minh. chính sách của Đảng . Văn kiện Đại hội IX của Đảng đã khẳng định : “Đẩy mạnh tổng kết thực tiễn và nghiên cứu lý luận. Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế. phủ nhận con đường xã hội chủ nghĩa. Trong tình hình hiện nay. kinh doanh trong các . xây dựng thành công nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa theo sự quản lý của Nhà nước. bồi dưỡng cán bộ làm công tác lý luận. nhiệm vụ bao trùm và cấp bách của công tác lý luận của Đảng là nắm vững và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác . Tình hình đó đòi hỏi Đảng ta phải đẩy mạnh công tác lý luận. đổi mới quản lý nhà nước về kinh tế. tung ra các quan điểm phủ nhận chủ nghĩa Mác – Lê-nin. phức tạp đòi hỏi lý luận phải làm sáng tỏ. dao động về chủ nghĩa xã hội và con đường xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Đặc biệt. tình hình thế giới có nhiều biến động phức tạp. chưa làm sáng tỏ nhiều vấn đề quan trọng trong công cuộc đổi mới để phục vụ việc hoạch định chiến lược. trước hết là đổi mới tư duy kinh tế.Lê-nin. Ở trong nước. phẩm chất đạo đức. đấu tranh với những khuynh hướng tư tưởng sai trái”. phai nhạt về lý tưởng. là một bước ngoặt cách mạng trong nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. nghiên cứu lý luận nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội IX. Nghiên cứu sâu hơn. bao cấp. thực hiện cơ chế kế hoạch hoá theo phương thức hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa đúng nguyên tắc tập trung. có tính đột phá trong công tác đào tạo ở các trường Đảng của cả nước. để nắm chắc hơn những nguyên lý của chủ nghĩa Mác . Đại hội VI (1986) của Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng đường lối đổi mới toàn diện. Tại Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khoá VI (20 . Trong Đảng ta. bám sát và đẩy mạnh tổng kết thực tiễn đổi mới. tư tưởng Hồ Chí Minh. Các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh âm mưu “diễn biến hòa bình". chủ trương. nhất là trong đào tạo.28/8/1987) bàn về đổi mới cơ chế quản lý kinh tế. 5. thậm chí một số người hoài nghi. Đẩy mạnh công tác tổng kết thực tiễn Nghị quyết Đại hội IX của Đảng cũng chỉ ra rằng “công tác lý luận chưa theo kịp sự phát triển của thực tiễn và yêu cầu của cách mạng. Hội nghị đã bàn và ra Nghị quyết Về chuyển hoạt động của các đơn vị kinh tế cơ sở quốc doanh sang hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa. toàn diện hơn về kinh điển. tăng cường tổng kết thực tiễn. chính sách của Đảng. chuẩn bị tiến tới Đại hội X của Đảng. tư tưởng trong xã hội”. có bước đi và lộ trình phù hợp là đòi hỏi bức thiết của tình hình. bước vào những thập niên đầu của thế kỷ XXI. tham khảo có chọn lọc lý luận và kinh nghiệm nước ngoài. sớm làm rõ và kết luận những vấn đề mới. phát triển đường lối.

kế hoạch. Đến Đại hội IX của Đảng Cộng sản Việt Nam. kiên quyết đưa sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam đi đến thành công. nhất là 5 năm gần đây nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam từng bước được hình thành.. Sau gần 17 năm đổi mới. hiệu lực và hiệu quả quản lý còn thấp.Tuy nhiên. tồn tại khách quan. tiêu dùng gắn với thị trường. trong việc chấp nhận kinh tế thị trường. điều tiết của Nhà nước Việt Nam. còn nhiều yếu kém. Đảng Cộng sản Việt Nam vừa làm vừa học.Nó gồm nhiều hình thức sở hữu mà trong đó nó phụ thuộc vào chế độ sở hữu Nhà nước xã hội chủ nghĩa thống trị. Văn kiện Đại hội VIII của Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh: “Sản xuất hàng hóa không đối lập với chủ nghĩa xã hội. quản lý đất đai. việc đưa ra khái niệm “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” đã đánh dấu một bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng. cải cách hành chính còn chậm và chưa kiên quyết.Nó là một kiểu tổ chức kinh tế . ngân hàng. trong việc thừa nhận chủ nghĩa xã hội có thể dung hợp với kinh tế thị trường. chính sách chưa đồng bộ và chưa nhất quán. mà là thành tựu phát triển của nền văn minh nhân loại. không ngừng đổi mới tư duy. là kỹ thuật mà còn là quan hệ xã hội. làm cho các đơn vị kinh tế cơ sở chuyển sang kinh doanh xã hội chủ nghĩa. trong đó quá trình sản xuất.Hệ thống luật pháp.. được thực hiện thông qua thị trường dưới sự quản lý. Nó thể hiện thái độ rõ ràng. Vì vậy. phức tạp. trao đổi. đầy khó khăn.xã hội. sự quản lý của Nhà nước về kinh tế đạt được nhiều thành tựu quan trọng. đồng thời đổi mới một bước cơ bản cơ chế quản lý nhà nước về kinh tế. kinh tế thị trường không chỉ là công nghệ. . có thể sử dụng kinh tế thị trường làm phương tiện để xây dựng chủ nghĩa xã hội. vì chưa có tiền lệ trong lịch sử. thủ tục hành chính vẫn rườm rà. phân phối. cần thiết cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và cả khi chủ nghĩa xã hội đã được xây dựng”. Qua đó. không chỉ bao hàm yếu tố lực lượng sản xuất mà còn cả quan hệ sản xuất. Để đạt được mục tiêu nói trên. trong quá trình này. trước hết là các đơn vị kinh tế quốc doanh. sơ hở. Công tác tài chính. thiết lập và hình thành đồng bộ cơ chế kế hoạch hoá theo phương thức hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa. nâng cao trình độ tổ chức thực tiễn. Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là bước đi phù hợp với giai đoạn lịch sử mà đất nước hiện nay đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. quy hoạch xây dựng. phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là một công việc mới mẻ. Đến Đại hội VII (1991) và VIII (1996) của Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục đường lối đó và tiến những bước mới trong nhận thức về chủ nghĩa xã hội.Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là một kiểu tổ chức nền kinh tế vừa dựa trên những nguyên tắc và quy luật của kinh tế thị trường vừa dựa trên những nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội. giá cả. Hội nghị nhấn mạnh phải nắm vững phương hướng cơ bản về đổi mới cơ chế quản lý kinh tế đã được Đại hội VI đề ra là: kiên quyết xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu. bao cấp. Vì vậy. nhất là sự quản lý của Nhà nước về kinh tế còn nhiều yếu kém. vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước”. kỷ cương pháp luật chưa nghiêm. Tuy nhiên. vừa tổng kết thực tiễn vừa tham khảo kinh nghiệm của các đồng chí Trung Quốc. tất cả mới chỉ là bước đầu. dứt khoát của Đảng trong việc từ bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được Đại hội VII của Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua khẳng định: “Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa.đơn vị kinh tế xã hội chủ nghĩa.

Đảng cần đặc biệt quan tâm tới việc chăm lo đội ngũ cán bộ để đảm bảo sự phát triển liên tục của cách mạng và và sự bền vững của chế độ. là đảng cầm quyền trong điều kiện hiện nay ở nước ta. Thực hiện dân chủ hoá nội bộ Đảng. vai trò chủ động sáng tạo của các đoàn thể nhân dân và Mặt trận Tổ quốc. dân chủ hoá xã hội. Một trong những mục tiêu lớn của đổi mới là phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Song song đó. trì trệ. nước mạnh. kiểm tra cán bộ. quản lý nhà nước và vận động nhân dân thực hiện các đường lối chủ trương của Đảng. dân chủ hình thức. dân kiểm tra”. cần tăng cường việc lãnh đạo. lợi dụng dân chủ để mưu cầu lợi ích cá nhân. xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. bộ máy tổ chức của Đảng và Nhà nước chậm được củng cố và đổi mới. nghị quyết của Đảng.Đảng CSVN tồn tại không có mục đích nào khác ngoài phục vụ nhân dân. phấn đấu cho lợi ích và quyền làm chủ của nhân dân trong xã hội. chỉnh đốn Đảng để Đảng thật sự trong sạch. đảng viên. Để thực hiện dân chủ trong xã hội thì trước hết phải đảm bảo dân chủ trong Đảng. văn minh”. quan liêu. dân chủ.Đảng CSVN mang bản chất giai cấp công nhân.Với bản chất cách mạng ấy. Đảng đòi hỏi mỗi đảng viên phải nói và làm đúng đường lối. Đảng cần quán triệt và vận dụng một cách sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh vào công cuộc xây dựng. sức mạnh của giai cấp công nhân được thể hiện tập trung và kết tinh trong sức mạnh của Đảng. chống mọi biểu hiện vi phạm quyền dân chủ. ở nơi này. Đảng phải đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước. Muốn vậy. Hơn bao giờ hết. Tham nhũng quan liêu là nguyên nhân chính làm giảm sút niềm tin của nhân dân với Đảng. đẩy mạnh dân chủ hoá cơ sở. . kết hợp với tập trung thống nhất theo một quy trình chặt chẽ. làm suy yếu mối quan hệ giữa Đảng với dân. đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống những tư tưởng bảo thủ. “phải thực sự mở rộng dân chủ để đảng viên bày tỏ hết ý kiến của mình”. đặc biệt là đảng viên cán bộ có chức có quyền có sai phạm. Trong Đảng phải tiến hành dân chủ rộng rãi. phát triển dân chủ trong xã hội nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo của Đảng. xã hội công bằng. Một trong những nguyên nhân là do cuộc đấu tranh chống quan liêu tham nhũng chưa đạt kết quả như mong muốn. đặc biệt trong việc tham gia phản biện xã hội. Để thực sự phát huy dân chủ trong Đảng. Một nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước ta hiện nay là cần phát huy dân chủ trong Đảng để tiến tới phát triển dân chủ xã hội. Bên cạnh đó. từ đó càng thắt chặt mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với dân. việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ không nghiêm. nơi khác. vững mạnh. kiên quyết xử lý những đảng viên. tất yếu và tự nhiên bắt nguồn từ mối liên hệ máu thịt giữa Đảng với dân. Đảng phải đổi mới quan niệm và phương pháp tiến hành công tác cán bộ theo hướng thực sự dân chủ. xứng đáng là đội tiên phong của giai cấp công nhân đồng thời là của toàn dân tộc lãnh đạo đất nước đi đến mục tiêu “dân giàu. điều hành của các cơ quan nhà nước. dân làm. phát huy đầy đủ hiệu lực quản lý. nhân dân chưa hoàn toàn được thực hiện đầy đủ quyền làm chủ của mình. dân bàn. Đẩy mạnh dân chủ hóa xã hội trong điều kiện một đảng cầm quyền cũng nhằm phát huy quyền làm chủ.6. Thực tế thời gian qua. thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt Đảng. giai cấp cách mạng nhất.Không phải mọi việc đều là “dân biết.

vấn đề mấu chốt là đổi mới tổ chức bộ máy. hội nhập và xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của dân. Với đổi mới hệ thống chính trị. việc ban hành và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở. không ít trường hợp trên và dưới. quyền hạn và trách nhiệm. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ đổi mới đã rút ra bài học kinh nghiệm quý báu: “Mọi đường lối chủ trương của Đảng phải xuất phát từ thực tế. là mục tiêu và động lực của đổi mới KẾT LUẬN Từ kinh nghiệm thành công và thất bại trong hoạt động thực tiễn cách mạng. . vững mạnh. vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam . Tổng kết 10 năm đổi . Xây dựng và phát triển nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là mục tiêu của đổi mới hệ thống chính trị. nhiệm vụ quyền hạn của từng tổ chức giữa Đảng. . công khai. cùng hướng vào mục tiêu là phát triển và thực hành dân chủ. trí tuệ. phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân. hiệu quả.xã hội và làm giảm động lực phát triển”.đặc biệt ở cơ sở. hiệu quả thấp. đặc biệt là đổi mới sự lãnh đạo của Đảng bằng cách nâng cao năng lực. Đổi mới tổ chức. gây khó khăn cho việc phát triển kinh tế . tôn trọng quy luật khách quan”.Cải cách thủ tục hành chính theo hướng thống nhất. Đổi mới phương thức hoạt động của hệ thống chính trị Trong những năm qua. nhiệm vụ. thiếu kiên quyết. tinh nhuệ. tham nhũng và những sự biến dạng quyền lực của nhân dân. trong những năm tới phải tiếp tục đổi mới toàn diện hệ thống chính trị. hiệu quả theo hướng xây dựng một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân. trùng lắp chức năng với nhiều tầng nấc trung gian và những thủ tục hành chính phiền hà. phương thức hoạt động của hệ thống chính trị. trình độ lý luận của Đảng. nhất là quyền lực của Nhà nước do dân uỷ quyền. công chức trong sạch. vì dân. có hiệu lực. Tất cả nỗ lực đó nhằm xây dựng một nền hành chính nhà nước trong sạch. trung ương và địa phương hành động không thống nhất. xây dựng đội ngũ cán bộ. do dân. do dân. nhưng phải thừa nhận rằng. sách nhiễu cho nhân dân và các doanh nghiệp.7. đơn giản. "Cải cách hành chính tiến hành chậm. đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện kinh tế thị trường mở cửa. phân định rõ chức năng. minh bạch.Cải cách công cụ và chế độ công chức. kiên quyết xóa bỏ các thủ tục hành chính gây phiền hà. chống quan liêu. Ở Việt Nam . Trước tình hình đó. trong đó phải: . vì dân là một nội dungcốt lõi của đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam . nâng quy chế thành pháp lệnh dân chủ ở cơ sở là một bước tiến quan trọng củalý luận vàthực tiễn dân chủ.Cải cách tổ chức bộ máy các cấp từ trung ương đến địa phương theo hướng tinh gọn. phân định rõ chức năng. Đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam gắn liền với công cuộc vận động dân chủ hoá toàn diện các lĩnh vực của đời sống. Đây là một đảm bảo rất quan trọng để phòng. Mặt trận và các đoàn thể. xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. có hiệu lực. Nhà nước. do dân. Tổ chức bộ máy nhà nước cồng kềnh. đảm bảo và phát huy vai trò làm chủ của quần chúng nhân dân. Việt Nam đã tiến hành một bước cải cách nền hành chính.

5. đất nước có cơ hội lớn để tiến lên. 2001 3. Nxb Lý luận chính trị. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Nxb CHính trị quốc gia. . Hà Nội. 2006 4. Hồ CHí Minh toàn tập. D. Hà Nội 2008. tập 5. Hà Nội. lãng phí vẫn tồn tại. Nguy cơ tụt hậu xã hơn về kinh tế. trong điều kiện và đặc điểm của thời đại ngày nay. tuy còn nhiều khó khăn. những hạn chế trong tư duy lý luận và trình độ tri thức. Nxb Sự thật. Đảng ta nhận định.. phải luôn xuất phát từ thực tiễn cách mạng và tôn trọng quy luật khách quan trong mọi hoạt động từ lý luận đến thực tiễn. tình trạng suy thoái về chính trị. Đảng ta xác định: nước ta đang đứng trước nhiều thách thức lớn. Đảng ta phải tự đổi mới. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đề ra mục tiêu. lạc hậu. đan xen nhau. tư duy kinh nghiệm. phương hướng nhiệm vụ của thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước phải “lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững”. Hà Nội. 7. TS Trần Thành. Đảng Cộng sản Việt Nam : Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX. khuyết điểm trong đường lối chính sách kẻ thù ra sức chống phá hòng làm thay đổi chế độ chính trị ở nước ta. lợi dụng những yếu kém của hệ thống chính trị. vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục bổ sung để đề tài hoàn chỉnh hơn. gây bạo loạn lật đổ. vượt qua thử thách. phát huy tài lực. ý chí của nhân dân. tham nhũng. Hà Nội 2008. 6. tác động tổng hợp và diễn biến phức tạp. Với những lập luận trên đây hẳn không tránh khỏi những thiếu sót. phải khắc phục những sai lầm khuyết điểm. tiếp tục đổi mới mạnh mẽ. Nxb CTQG.Đòi hỏi bức bách của toàn dân tộc là phải tranh thủ cơ hội. duy ý chí. Dự báo tình hình trong nước và thế giới trong thời gian tới.. phần 3 Các chuyên đề triết học Mác .Lênin. phát triển nhanh và bền vừng. ý thức quật cường. khắc phục triệt để bệnh chủ quan. 2000 Giáo trình chủ nghĩa duy vật biện chứng.2006) Tìm hiểu môn học: Triết học Mác-Lênin. lối sống của một bộ phận cán bộ đảng viên gắn với tệ quan liêu. những sai sót. Đảng Cộng sản Việt Nam : Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. 2004 Thông tin Những vấn đề triết học và đời sống (số 01 . 1991 2. tác giả rất mong nhận được sự đóng góp cho sự hoàn thiện này. Triết học. Nxb Lý luận chính trị.mới đất nước. Hà Nội. đạo đức. tư tưởng. Nxb CHính trị quốc gia. toàn diện và đồng bộ. PGS. quyết tâm đưa nước ta ra khỏi tình trạng nghèo nàn. Nxb Chính trị quốc gia. Đảng Cộng sản Việt Nam : Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X. đồng thời phải khơi đậy trong nhân dân lòng yêu nước. Hà Nội. những năm tới. Muốn đạt được điều đó. Các thế lực thù địch vẫn tiếp tục thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình”.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful