P. 1
88 de Cam Thu Van Hoc Lop 5

88 de Cam Thu Van Hoc Lop 5

|Views: 3,565|Likes:
Được xuất bản bởiphandominhhang

More info:

Published by: phandominhhang on Oct 24, 2011
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/24/2011

pdf

text

original

1 88 ĐỀ VĂN CẢM THỤ LỚP 5

I. ThÕ nµo lµ c¶m thô v¨n häc? C¶m thô v¨n häc lµ sù c¶m nhËn nh÷ng gi¸ trÞ næi bËt, nh÷ng ®iÒu s©u s¾c, tÕ nhÞ vµ ®Ñp ®Ï cña v¨n häc thÓ hiÖn trong t¸c phÈm (cuèn truyÖn, bµi v¨n, bµi th¬...) hay mét bé phËn cña t¸c phÈm (®o¹n v¨n , ®o¹n th¬...thËm chÝ mét tõ ng÷ cã gi¸ trÞ trong c©u v¨n, c©u th¬) Nh vËy, c¶m thô v¨n häc cã nghÜa lµ khi ®äc (nghe) mét c©u chuyÖn, mét bµi th¬... ta kh«ng nh÷ng hiÓu mµ cßn ph¶i xóc c¶m, tëng tîng vµ thËt sù gÇn gòi, “nhËp th©n” víi nh÷ng g× ®· ®äc... §Ó cã ®îc n¨ng lùc c¶m thô v¨n häc s©u s¾c vµ tinh tÕ, cÇn cã s say mª, høng thó khi tiÕp xóc víi th¬ v¨n; chÞu khã tÝch lòy vèn hiÓu biÕt vÒ thùc tÕ cuéc sèng vµ v¨n häc; n¾m v÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ tiÕng ViÖt phôc vô cho c¶m thô v¨n häc. II. C¸ch viÕt mét ®o¹n bµi c¶m thô v¨n häc: a. §äc kü ®Ò bµi, n¾m ch¾c yªu cÇu cña bµi tËp (ph¶i tr¶ lêi ®îc ®iÒu g×? CÇn nªu bËt ®îc ý g×?...) b. §äc vµ t×m hiÓu vÒ c©u th¬ (c©u v¨n ) hay ®o¹n trÝch ®îc nªu trong bµi (Dùa vµo yªu cÇu cô thª cña bµi tËp ®Ó t×m hiÓu, vÝ dô: c¸ch dïng tõ ®Æt c©u; c¸ch dïng h×nh ¶nh, chi tiÕt; c¸ch sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt quen thuéc nh so s¸nh, nh©n hãa, ®iÖp ng÷...®· gióp em c¶m nhËn ®îc néi dung, ý nghÜa g× ®Ñp ®Ï, s©u s¾c). c. ViÕt ®o¹n v¨n vÒ c¶m thô v¨n häc (kho¶ng 5-7 dßng) híng vµo yªu cÇu cña ®Ò bµi. (§o¹n v¨n cã thÓ b¾t ®Çu b»ng mét c©u “më ®o¹n” ®Ó dÉn d¾t ngêi ®äc hoÆc tr¶ lêi th¼ng vµo c©u hái chÝnh; tiÕp ®ã, cÇnnªu râ c¸c ý theo yªu cÇu cña ®Ò bµi; cuèi cïng, cã htÓ “kÕt ®o¹n” b»ng mét c©u ng¾n gän ®Ó “gãi” l¹i néi dung c¶m thô) N¾m v÷ng yªu cÇu vÒ c¶m thô v¨n häc ë tiÎu häc, kiªn tr× tËp luyÖn tõng bíc (tõ dÔ ®Õn khã), nhÊt ®Þnh häc sinh sÏ viÕt ®îc nh÷ng ®o¹n v¨n hay vÒ c¶m thô v¨n häc, sÏ cã ®îc n¨ng lùc c¶m thô v¨n häc tèt ®Ó ph¸t hiÖn biÕt bao ®iÒu ®¸ng quý trong v¨n häc vµ cuéc sèng cña chóng ta.
§Ò 1: Trong bµi Dõa ¬i! (TiÕng ViÖt5 , tËp mét), nhµ th¬ Lª Anh Xu©n cã viÕt: “Dõa vÉn ®øng hiªn ngang cao vót L¸ vÉn xanh rÊt mùc dÞu dµng RÔ dõa c¾m s©u vµo lßng ®©t, Nh d©n lµng b¸m chÆt quª h¬ng.” Em h·y cho biÕt: h×nh ¶nh c©y dõa trong ®o¹n th¬ trªnnãi lªn nh÷ng ®iÒu g× ®Ñp ®Ï vÒ ngêi d©n miÒn Nam trong kh¸ng chiÕn chèng Mü? BµI LµM: Trong khæ th¬ trªn (trÝch trong bµi Dõa ¬i) cña nhµ th¬ Lª Anh Xu©n, ta thÊy t¸c gi¶ nh muèn th«ng qua h×nh tîng c©y dõa ®Ó ca ngîi phÈm chÊt kiªn cêng, anh dòng, hiªn ngang, tù hµo trong chiÕn ®Êu cña ngêi d©n miÒn Nam. §ång thêi t¸c gi¶ còng muèn nãi lªn phÈm chÊt trong s¸ng, thñy chung, dÞu dµng, ®Ñp ®Ï trong cuéc sèng vµ ý chÝ kiªn cêng b¸m trô, g¾n bã chÆt chÏ víi m¶nh ®Êt quª h¬ng m×nh cña ngêi d©n miÒn Nam trong cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mü cøu níc. §Ò 2: T¶ c¶nh ®Ñp Sa Pa, nhµ v¨n NguyÔn Phan H¸ch ®· viÕt: “Tho¾t c¸i, l¸c ®¸c l¸ vµng r¬i trong kho¶nh kh¾c mïa thu. Tho¾t c¸i, tr¾ng long lanh mét c¬n ma tuyÕt trªn nh÷ng cµnh ®µo, lª, mËn. Tho¾t c¸i,
-1-

2 giã xu©n h©y hÈy nång nµn víi nh÷ng b«ng hoa lay ¬n mµu ®en nhung hiÕm quý.” (§êng ®i Sa Pa- TiÕng ViÖt 4, tËp mét, 1995) Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch dïng tõ, ®Æt c©u ë ®o¹n v¨n trªn? Nªu t¸c dông cña c¸ch dïng tõ, ®Æt c©u ®ã. BµI LµM: Cã lÏ cha cã t¸c gi¶ nµo t¶ c¶nh Sa Pa l¹i ®Ñp ®Ï, tinh tÕ vµ sèng ®éng nh nhµ v¨n NguyÔn Phan H¸ch. T¸c gi¶ ®· khÐo lÐo sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt ®¶o ng÷ ®Ó nhÊn m¹nh, ®Ó lµm næi bËt vÎ ®Ñp nªn th¬ cña c¶nh s¾c thiªn nhiªn vµ thêi tiÕt ë Sa Pa. §ång thêi ®iÖp tõ “tho¾t c¸i” t¹o cho chóng ta c¸i c¶m xóc ®ét ngét, ngì ngµng tríc sù thay ®æi nhanh chãng cña thêi tiÕt ë Sa Pa. Sù thay ®æi nhanh chãng ®Õn møc bÊt ngê Êy khiÕn ngêi ®äc nh l¹c vµc mét tiªn c¶nh vËy. §Ò 3: Trong bµi Bãc lÞch (TiÕng ViÖt 2, tËp hai., 1995) nhµ th¬ BÕ KiÕn Quèc cã viÕt: “Ngµy h«m qua ë l¹i Trong vë hång cña con Con häc hµnh ch¨m chØ Lµ ngµy qua vÉn cßn...” Nhµ th¬ muèn nãi víi em ®iÒu g× qua ®o¹n th¬ trªn? BµI LµM: Trong ®o¹n th¬ trªn, nhµ th¬ BÕ KiÕn Quèc nh muèn nãi víi chóng ta r»ng: Ta häc hµnh ch¨m chØ th× trong cuèn vë hång ®Ñp ®Ï cña chóng ta sÏ ®îc ghi l¹i nh÷ng ®iÓm mêi do chÝnh nh÷ng kiÕn thøc mµ ngµy ®ªm ta miÖt mµi häc tËp. Bëi vËy cã thÓ nãi: Ngµy h«m qua tuy ®· qua ®i nhng sÏ ®îc nh¾c ®Õn khi ta cã nh÷ng kiÕn thøc, cã nh÷ng thµnh qu¶ mµ “ngµy h«m qua” ta ®· tÝch lòy ®îc. §Ò 4: BãNG M¢Y H«m nay trêi n¾ng nh nung MÑ em ®i cÊy ph¬i lng c¶ ngµy ¦íc g× em hãa ®¸m m©y Em che cho mÑ suèt ngµy bãng r©m (Thanh Hµo) §äc bµi th¬ trªn, em thÊy cã nh÷ng nÐt g× ®Ñp vÒ t×nh c¶m cña ngêi con ®èi víi mÑ? BµI LµM: §äc bµi th¬ trªn, ta thÊy t×nh c¶m cña ngêi con ®èi víi mÑ m×nh thËt ®Ñp ®Ï vµ thËt ®¸ng quý träng.T×nh c¶m ®ã ®îc thÓ hiÖn qua sù c¶m th«ng víi nh÷ng viÖc lµm vÊt v¶ cña mÑ nh ph¬i lng ®i cÊy díi c¸i nãng nh nung vµ sù íc mong ®îc gãp phÇn lµm cho mÑ ®ì vÊt v¶ trong c«ng viÖc: Hãa thµnh ®¸m m©y ®Ó che cho mÑ suèt ngµy bãng r©m, gióp mÑ lµm viÖc trªn ®ång m¸t mÎ, khái bÞ n¾ng nãng. §ã lµ mét t×nh th¬ng võa s©u s¾c, võa cô thÓ vµ thiÕt thùc cña ngêi con ®èi víi mÑ. §Ò 5: Trong bµi Vµm Cá §«ng (TiÕng ViÖt 3, tËp mét), nhµ th¬ Hoµi Vò cã viÕt: “§©y con s«ng nh dßng s÷a mÑ Níc vÒ xanh ruéng lóa, vên c©y Vµ ¨m ¾p nh lßng ngêi mÑ Chë t×nh th¬ng trang tr¶i ®ªm ngµy.” §äc ®o¹n th¬ trªn, em c¶m nhËn ®îc vÎ ®Ñp ®¸ng quý cña dßng s«ng quª h¬ng nh thÕ nµo?
-2-

3 BµI LµM: NÕu nh ai còng cã mét dßng s«ng th× ch¾c sÏ ch¹nh lßng th¬ng nhí khi ®äc bµi th¬ “Vµm Cá §«ng” cña nhµ th¬ Hoµi Vò. Bëi dßng s«ng quª h¬ng kh«ng nh÷ng lµ n¬i n« ®ïa, ngôp lÆn cña con trÎ mµ cßn ®a níc vÒ t¾m m¸t cho ruéng lóa, n¬ng khoai, cho nh÷ng khu vên b¹t ngµn c©y tr¸i nh chÝnh dßng s÷a ngät ngµo cña mÑ nu«i dìng c¸c con tõ thöa lät lßng. Kh«ng nh÷ng thÕ mµ dßng níc ¨m ¾p nh tÊm lßng ngêi mÑ trµn ®Çy yªu th¬ng, s½n sµng chia sÎ tÊm lßng m×nh cho nh÷ng ®øa con vµ cho hÕt th¶y mäi ngêi. §Ò 6: Trong bµi C« gi¸o líp em ( TiÕng ViÖt 2, tËp mét), nhµ th¬ NguyÔn Xu©n Sanh cã viÕt: “C« d¹y em tËp viÕt Giã ®a tho¶ng h¬ng nhµi N¾ng ghÐ vµo cöa líp Xem chóng em häc bµi” Em h·y cho biÕt: khæ th¬ trªn ®· sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt g× næi bËt? BiÖn ph¸p nghÖ thuËt ®ã gióp em thÊy ®îc ®iÒu g× ®Ñp ®Ï ë c¸c b¹n häc sinh? BµI LµM: Trong khæ th¬ trªn, t¸c gi¶ ®· dïng biÖn ph¸p nghÖ thuËt nh©n hãa ®Ó cho ta thÊy ®îc tinh thÇn häc tËp rÊt ch¨m chØ cña c¸c b¹n häc sinh. Sù ch¨m chØ, miÖt mµi häc tËp cña c¸c b¹n kh«ng nh÷ng lµm vui lßng «ng bµ, cha mÑ mµ cßn lµm cho c¶nh vËt xung quanh (n¾ng) còng muèn ngõng ®ïa nghÞch ®Ó ghÐ vµo cöa líp xem c¸c b¹n häc bµi. §Ò 7: Trong bµi ViÖt Nam th©n yªu (TiÕng ViÖt 4, tËp mét), nhµ th¬ NguyÔn §×nh Thi cã viÕt: “ViÖt Nam ®Êt níc ta ¬i! Mªnh m«ng biÓn lóa ®©u trêi ®Ñp h¬n C¸nh cß bay l¶ rËp rên, M©y mê che ®Ønh Trêng S¬n sím chiÒu” §äc ®o¹n th¬ trªn, em c¶m nhËn ®îc nh÷ng ®iÒu g× vÒ ®Êt níc ViÖt Nam? BµI LµM: §Êt níc ViÖt Nam ta hiÖn ra trong khæ th¬ trªn cña nhµ th¬ NguyÔn §×nh Thi thËt giµu ®Ñp vµ ®¸ng yªu, thËt nªn th¬ vµ hïng vÜ. Sù giµu ®Ñp vµ ®¸ng yªu ®ã ®ùoc thÓ hiÖn qua nh÷ng h×nh ¶nh: BiÓn kóa mªnh m«ng høa hÑn mét sù no ®ñ, c¸nh cß bay l¶ rËp rên thËt thanh b×nh, gi¶n dÞ vµ ®¸ng yªu. Sù hïng vÜ vµ nªn th¬ ®îc thÓ hiÖn qua h×nh ¶nh ®Ønh Trêng S¬n cao vêi vîi sím chiÒu m©y phñ. §Êt níc ViÖt Nam ta t¬i ®Ñp biÕt nhêng nµo! §Ò 8: KÕt thóc bµi Tre ViÖt Nam (TiÕng ViÖt 5, tËp mét ), mhµ th¬ NguyÔn Duy viÕt: “Mai sau, Mai sau, Mai sau, §Êt xanh tre m·i xanh mµu tre xanh.” Em h·y cho biÕt nh÷ng c©u th¬ trªn nh»m kh¼ng ®Þnh ®iÒu g×? C¸ch diÔn ®¹t cña nhµ th¬ cã g× ®éc ®¸o, gãp phÇn kh¼ng ®Þnh ®iÒu ®ã? BµI LµM: Nh÷ng c©u th¬ kÕt thóc bµi “Tre ViÖt Nam” cña nhµ th¬ NguyÔn Duy nh»m kh¼ng ®Þnh mét mµu xanh vÜnh cöu cña tre ViÖt Nam, søc sèng bÊt diÖt cña con ngêi ViÖt Nam, truyÒn thèng cao ®Ñp cña con ngêi ViÖt Nam.
-3-

sèng trän c¶ cuéc ®êi th× t×nh th¬ng cña mÑ ®èi víi con vÉn cßn sèng m·i. bay bæng vµ ®em ®Õn cho ngêi ®äc nh÷ng liªn tëng thËt phong phó. PhÇn I: Mét sè ®Ò c¶m thô v¨n häc Líp 5 vµ gîi ý lµm bµi (§©y chØ lµ nh÷ng ý chÝnh trong néi dung c¶m thô. vÉn dâi theo bªn con ®Ó lo l¾ng. ng¾t dßng vµ ®iÖp ng÷ ‘’ mai sau” gãp phÇn gîi c¶m xóc vÒ thêi gian vµ kh«ng gian nh më ra v« tËn t¹o bao ý th¬ ©m vang. nhµ th¬ Tè H÷u viÕt: Yªu biÕt mÊy nh÷ng dßng s«ng b¸t ng¸t Gi÷a ®«i bê dµo d¹t lóa ng« non Yªu biÕt mÊy. dï ®· ®i hÕt cuéc ®êi. th©n th¬ng? BµI LµM: §äc ®o¹n th¬ trªn. c©u KÕt vµ phÇn Th©n ®o¹n râ rµng vµ hay. khæ th¬ trªn ®· béc lé c¶m xóc cña t¸c gi¶ tríc nh÷ng vÎ ®Ñp g× trªn ®Êt níc chóng ta? Gîi ý Qua khæ th¬ t¸c gi¶ ®· béc lé c¶m xóc m¹nh mÏ cña m×nh tríc nh÷ng c¶nh ®Ñp cña quª h¬ng. che chë. cã c©u Më. Cã thÓ nãi: t×nh th¬ng cña mÑ dµnh cho con lµ mét t×nh th¬ng bÊt tö. nhµ th¬ ChÕ Lan Viªn cho chóng ta thÊy t×nh yªu th¬ng cña mÑ dµnh cho con thËt vÜ ®¹i. Nh÷ng vÎ ®Ñp ®· høa hÑn mét cuéc sèng Êm no cho nh÷ng ngêi d©n trªn ®Êt níc chóng ta. chø kh«ng ®îc chØ chÐp y nguyªn nh÷ng gîi ý ®ã. hai ®o¹n v¨n hoµn chØnh. thiªng liªng nh m¹ch níc nguån kh«ng bao giê v¬i c¹n. §Ò 9: Trong bµi VÒ th¨m nhµ B¸c (TiÕng ViÖt 5.4 Nhµ th¬ ®· khÐo lÐo thay ®æi c¸ch ng¾t nhÞp. cña søc sèng d©n téc. Dï con ®· lín kh«n. vÜ ®¹i sau nµy cña B¸c §Ò 10: Trong bµi th¬ Con cß. nh÷ng con ®êng ca h¸t Qua c«ng trêng míi dùng m¸i nhµ son! Theo em. chiÕc vâng gai thËt méc m¹c ®¬n s¬.n¬i B¸c ®îc sinh ra vµ ®· tr¶i qua nh÷ng ngµy th¬ Êu ë quª B¸c thËt ®¬n s¬ vµ gi¶n dÞ nh bao nhiªu ng«i nhµ kh¸c ë lµng quª ViÖt Nam. chiÕc giêng tre. ®Ó quan t©m. vç vÒ bëi t×nh c¶m yªu th¬ng cña gia ®×nh (vâng gai ru m¸t nh÷ng tra n¾ng hÌ) vµ cã lÏ còng chÝnh n¬i ®ã ®· khëi nguån cho nh÷ng chÝ híng lín lao.” Em h·y cho biÕt: §o¹n th¬ gióp ta c¶m nhËn ®îc ®iÒu g× ®Ñp ®Ï. nhµ th¬ NguyÔn §øc MËu viÕt: “Ng«i nhµ thuë B¸c thiÕu thêi nghiªng nghiªng m¸i lîp bao ®êi n¾ng ma ChiÕc giêng tre qu¸ ®¬n s¬ Vâng gai ru m¸t nh÷ng tra n¾ng hÌ. M¸i tranh nghiªng nghiªng tr¶i bao mïa ma n¾ng. nhµ th¬ ChÕ Lan Viªn cã viÕt: “Con dï lín vÉn lµ con cña mÑ §i hÕt ®êi. ®Ó gióp ®ì. tiÕp søc m¹nh cho con v¬n lªn trong cuéc sèng. lßng mÑ vÉn theo con” Hai dßng th¬ trªn ®· gióp em c¶m nhËn ®îc ý nghÜa g× ®Ñp ®Ï? BµI LµM: §äc hai c©u th¬ trªn. Sèng trongng«i nhµ b×nh dÞ ®ã. -4- . yªu cÇu em ph¶i biÕt viÕt nh÷ng ý chÝnh trªn thµnh mét. nhµ th¬ NguyÔn §øc MËu ®· cho chóng ta thÊy h×nh ¶nh ng«i nhµ cña B¸c. ®Êt níc: VÎ ®Ñp cña nh÷ng “dßng s«ng b¸t ng¸t” ®ang ch¶y gi÷a “®«i bê dµo d¹t lóa non”. Tõ “xanh” ®îc nh¾c l¹i 3 lÇn trong dßng th¬ víi sù kÕt hîp kh¸c nhau ( xanh tre/ xanh mµu / tre xanh) t¹o nh÷ng nÐt nghÜa ®a d¹ng. phong phó vµ kh¼ng ®Þnh sù trêng tån cña mµu s¾c.) C©u 1: Trong bµi Mïa thu míi. tËp mét ). B¸c ®· ®îc Êp ñ.

em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch dïng tõ ng÷ chØ mµu xanh? C¸ch dïng tõ ng÷ nh vËy ®· gãp phÇn gîi t¶ ®IÒu g× vÒ c¶nh vËt trªn quª B¸c? Gîi ý §o¹n v¨n dïng tõ ng÷ chØ mµu xanh thËt ®a d¹ng vµ phï hîp víi tõng c¶nh vËt: ruéng mÝa xanh pha vµng. VÎ ®Ñp cña quª h¬ng nhµ th¬ lµm cho ta thªm yªu quª h¬ng ®Êt níc ViÖt Nam. ®©y ®ã mét vµi c©y phi lao xanh biÕc vµ nhiÒu mµu xanh kh¸c n÷a. §o¹n th¬ ®· gióp ta c¶m nhËn ®îc t×nh c¶m thiÕt tha yªu quý vµ tù hµo vÒ ®Êt níc cña t¸c gi¶ NguyÔn §×nh Thi. C©u 2: Trong bµi ViÖt Nam th©n yªu (TV5-tËp 1). Nªu nh÷ng c¶m nhËn cña em khi ®äc ®o¹n th¬ trªn. C¸nh cß bay l¶ dËp dên. tr«ng nh ®µn chim s¶i c¸nh bay trªn trêi cao. tr¶i xa tÝt t¾p nh ®Õn tËn ch©n trêi. ë gi÷a lµ xãm lµng th©n yªu ®îc che bëi bãng c©y xanh m¸t. §Êt níc cßn mang niÒm tù hµo víi vÎ ®Ñp hïng vÜ cña “®Ønh Trêng S¬n” cao vêi vîi sím chiÒu m©y phñ. nhµ th¬ Quang Huy ®· miªu t¶ mét ®ªm tr¨ng võa tÜnh mÞch võa sinh ®éng trªn c«ng trêng s«ng §µ nh sau: Lóc Êy -5- . lóa chiªm ®¬ng thêi con g¸i ( giai ®o¹n ph¸t triÓn m¹nh) cã mµu xanh rÊt mît. xanh ®Ëm cña nh÷ng rÆng tre. C©u 5: Trong bµi TiÕng ®µn Ba-la-lai-ca trªn s«ng §µ. nhµ th¬ NguyÔn §×nh Thi cã viÕt: ViÖt Nam ®Êt níc ta ¬i! Mªnh m«ng biÓn lóa ®©u trêi ®Ñp h¬n. M©y mê che ®Ønh Trêng S¬n sím chiÒu. §ã còng chÝnh lµ vÎ ®Ñp cña h¹nh phóc ®Çy høa hÑn ®èi víi nh©n d©n ta.5 -VÎ ®Ñp cña nh÷ng “ con ®êng ca h¸t” (vui. Gîi ý §o¹n th¬ béc lé c¶m xóc d¹t dµo cña t¸c gi¶ tríc nh÷ng vÎ ®Ñp b×nh dÞ trªn ®Êt níc ViÖt Nam th©n yªu. h×nh ¶nh dßng s«ng hiÖn tr¾ng nh÷ng c¸nh buåm. trï phó cña quª h¬ng. xao xuyÕn mäi tÊm lßng. xanh pha vµng cña ruéng mÝa. Mét bªn cã ngän nói uy nghiªm nh ®øng ®ã tõ bao ®êi nay. Xa xa. gi÷a hai d·y nói lµ nhµ B¸c víi c¸nh ®ång quª B¸c. xanh rÊt mît mµ cña lóa ®¬ng thêi con g¸i. rÆng tre xanh ®Ëm. H×nh ¶nh “ c¸nh cß bay l¶ dËp dên” gîi vÎ nªn th¬. C©u 3: Trong cuèn Håi kÝ B¸c Hå. phÊn khëi) v× ®îc ch¹y qua c«ng trêng ®ang x©y dùng nh÷ng m¸i nhµ ngãi míi. hai nhµ v¨n Hoµi Thanh vµ Thanh TÞnh ®· t¶ phong c¶nh quª h¬ng B¸c nh sau: Tríc m¾t chóng t«i. C©u 4: §äc bµi th¬ sau: Quª em Bªn nµy lµ nói uy nghiªm Bªn kia lµ c¸nh ®ång liÒn ch©n m©y Xãm lµng xanh m¸t bãng c©y S«ng xa tr¾ng c¸nh buåm bay lng trêi… (TrÇn §¨ng Khoa) Em h×nh dung ®îc c¶nh quª h¬ng cña nhµ th¬ trÇn §¨ng Khoa nh thÕ nµo? Gîi ý Bµi th¬ cho ta thÊy quª h¬ng cña nhµ th¬ TrÇn §¨ng Khoa rÊt ®Ñp. phi lao xanh biÕc. Nh×n xuèng c¸nh ®ång cã ®ñ c¸c mµu xanh. C¸ch dïng tõ ng÷ nh vËy gãp phÇn gîi t¶ vÎ ®Ñp nªn th¬ vµ trµn trÒ søc sèng cña c¶nh vËt trªn quª h¬ng B¸c. H×nh ¶nh “ biÓn lóa” réng mªnh m«ng gîi cho ta niÌm tù hµo vÒ sù giµu ®Ñp. §äc ®o¹n v¨n trªn. Mét bªn lµ c¸nh ®ång réng mªnh m«ng.

-Tr¸i ®Êt ®Ñp vµ nªn th¬ víi h×nh ¶nh c¸nh chim h¶i ©u bay chËp chên trªn sãng biÓn. cho tr¸i ®Êt quay! Cïng bay nµo. C©u 6: Trong bµi Bµi ca vÒ tr¸i ®Êt. -6- . Cµng c¶m nhËn s©u s¾c ®îc nçi vÊt v¶ cña ngêi mÑ ®Ó lµm ra h¹t g¹o. H¹t g¹o cßn ®îc lµm ra tõ nh÷ng giät må h«I cña ngêi mÑ hiÒn trªn c¸nh ®ång n¾ng löa: “Giät må h«i sa/ Nh÷ng tra th¸ng s¸u/ Níc nh ai nÊu/ ChÕt c¶ c¸ cê/Cua ngoi lªn bê/ MÑ em xuèng cÊy…”. H×nh ¶nh ®èi lËp cña hai dßng t¬ cuèi (“Cua ngoi lªn bê/ MÑ em xuèng cÊy”) gîi cho ta nghÜ ®Õn sù vÊt v¶. gi÷a ¸nh tr¨ng víi dßng s«ng dêng nh cã sù g¾n bã. §ã lµ h×nh ¶nh mang ý nghÜa s©u s¾c: gi÷a con ngêi víi thiªn nhiªn. lµm cho dßng s«ng nh dßng tr¨ng Êy trë nªn lÊp lo¸ng ¸nh tr¨ng ®Ñp. cho tr¸i ®Êt quay! §o¹n th¬ trªn gióp em c¶m nhËn ®îc nh÷ng ®iÒu g× vÒ tr¸i ®Êt th©n yªu? Gîi ý C¶m nhËn vÒ tr¸i ®Êt th©n yªu: -Tr¸i ®Êt lµ tµi s¶n v« gi¸ cña tÊt c¶ mäi ngêi. c¸nh chim gï th¬ng mÕn H¶i ©u ¬i. c¸nh chim vên sang biÓn Cïng bay nµo. -Tr¸i ®Êt hoµ b×nh lu«n Êm ¸p tiÕng chim gï (h×nh ¶nh chim bå c©u thêng dïng lµm biÓu tîng cña hoµ b×nh). nµo lµ ma th¸ng ba ( thêng lµ ma lín). C©u 7: Trong bµi H¹t g¹o lµng ta. -Tr¸i ®Êt ®îc so s¸nh víi h×nh ¶nh qu¶ bãng xanh bay gi÷a trêi xanh cho thÊy vÎ ®Ñp cña sù b×nh yªn. TiÕng ®µn ng©n nga. ta cµng thªm th¬ng yªu mÑ biÕt bao nhiªu.6 C¶ c«ng trêng say ngñ c¹nh dßng s«ng Nh÷ng th¸p khoan nh« lªn trêi ngÉm nghÜ Nh÷ng xe ñi. hoµ quyÖn thËt ®Ñp ®Ï. Khæ th¬ trªn cã h×nh ¶nh nµo ®Ñp nhÊt? H×nh ¶nh Êy cho ta thÊy ý nghÜa g× s©u s¾c? Gîi ý H×nh ¶nh ®Ñp nhÊt ®îc gîi lªn qua c©u th¬: ChØ cßn tiÕng ®µn ng©n nga Víi mét dßng tr¨ng lÊp lo¸ng s«ng §µ. xe ben sang vai nhau n»m nghØ ChØ cßn thiÕng ®µn ng©n nga Víi mét dßng tr¨ng lÊp lo¸ng s«ng §µ. cña niÒm vui trong s¸ng. nhµ th¬ §Þnh H¶i cã viÕt: Tr¸i ®Êt nµy lµ cña chóng m×nh Qu¶ bãng xanh bay gi÷a trêi xanh Bå c©u ¬i. lan to¶ trong ®ªm tr¨ng nh lay ®éng c¶ mÆt níc s«ng §µ. hån nhiªn. nhµ th¬ TrÇn §¨ng Khoa cã viÕt: H¹t g¹o lµng ta Cã b·o th¸ng b¶y Cã ma th¸ng ba Giät må h«i sa Nh÷ng tra th¸ng s¸u Níc nh ai nÊu ChÕt c¶ c¸ cê Cua ngoi lªn bê MÑ em xuèng cÊy… Em hiÓu ®o¹n th¬ trªn nh thÕ nµo? H×nh ¶nh ®èi lËp trong ®o¹n th¬ gîi cho em nh÷ng suy nghÜ g×? Gîi ý H¹t g¹o cña lµng quª ta ®· tr¶i qua biÕt bao nhiªu khã kh¨n thö th¸ch to lín cña thiªn nhiªn: nµo lµ b·o th¸ng b¶y (thêng lµ b·o to). gian tru©n cña ngêi mÑ khã cã g× so s¸nh næi.

khiÕn mÆt s«ng nghe nh réng h¬n… (Theo Hoµng Phñ Ngäc Têng) Em h·y cho biÕt: §o¹n v¨n trªn cã nh÷ng h×nh ¶nh vµ ©m thanh nµo cã søc gîi t¶ sinh ®éng? Gîi t¶ ®îc ®iÒu g×? Gîi ý -H×nh ¶nh cã søc gîi t¶ sinh ®éng: khãi nghi ngót c¶ mét vïng tre tróc (khi xãm Cån HÕn nÊu c¬m chiÒu). nhµ th¬ Hoµng Trung Th«ng cã viÕt: ThuyÒn ta lít nhÑ trªn Ba BÓ Trªn c¶ m©y trêi. Cã thÓ nãi: ®o¹n th¬ ®· vÏ ra bøc tranhmang vÎ ®Ñp cña ®Êt trêi thiªn nhiªn hoµ quyÖn trong rõng m¬ H¬ng S¬n. ®o¹n th¬ trªn ®· béc lé nh÷ng c¶m xóc cña t¸c gi¶ khi ®i thuyÒn trªn hå Ba BÓ nh thÕ nµo? Gîi ý Khi con thuyÒn lít nhÑ trªn Ba BÓ. gióp ngêi ®äc tëng tîng ra bøc tranh thuû mÆc ®¬n s¬ nhng cã c¶ mét kh«ng gian réng r·i ( khãi bay lªn bÇu trêi. trong bµi Rõng m¬ cña nhµ th¬ TrÇn Lª V¨n cã ®o¹n: Rõng m¬ «m lÊy nói M©y tr¾ng ®äng thµnh hoa Giã chiÒu ®«ng gên gîn H¬ng bay gÇn bay xa… H·y ghi l¹i vµi dßng c¶m nhËn cña em khi ®äc ®o¹n th¬ trªn. thÓ hiÖn t×nh c¶m g¾n bã s©u nÆng cña t¸c gi¶ ®èi víi thiªn nhiªn dÊt níc t¬i ®Ñp. tre tróc vµ s«ng níc trªn mÆt ®Êt). C©u 9: Trong bµi Hoµng h«n trªn s«ng H¬ng cã ®o¹n t¶ c¶nh nh sau: PhÝa bªn s«ng. Gîi ý §o¹n th¬ gióp ta c¶m nhËn ®îc vÎ ®Ñp hÊp dÉn cña rõng m¬ H¬ng S¬n. gîi cho ngêi ®äc c¶m nhËn ®îc vÎ thanh b×nh vµ nªn th¬ cña mét buæi chiÒu trªn s«ng H¬ng. -7- . nói xanh in bang trªn mÆt níc. §©u ®ã. Giã chiÒu ®«ng nhÑ nhµng gên gîn ®a h¬ng hoa m¬ lan to¶ kh¾p n¬i.7 C©u 8: T¶ vÎ ®Ñp cña rõng m¬ ë H¬ng S¬n (Hµ T©y). khiÕn t¸c gi¶ cã c¶m gi¸c mÆt s«ng nghe nh réng h¬n. tiÕng lanh canh cña thuyÒn chµi gì nh÷ng mÎ c¸ cuèi cïng truyÒn ®i trªn mÆt níc. trªn nói xanh M©y tr¾ng bßng bÒnh tr«i lÆng lÏ M¸i chÌo khua bãng nói rung rinh Theo em. -¢m thanh cã søc gîi t¶ sinh ®éng: tiÕng lanh canh cña thuyÒn chµi gì nh÷ng mÎ c¸ cuèi cïng truyÒn ®i trªn mÆt níc (ë ®©u ®ã sau khóc quanh v¾ng lÆng cña dßng s«ng) dêng nh cã søc ©m vang xa réng trong khung c¶nh tÜnh lÆng. §ã lµ nh÷ng c¶m xóc tríc hå Ba BÓ ®Ñp ®Ï vµ th¬ méng. xãm Cån HÕn nÊu c¬m chiÒu. rõng m¬ ®îc nh©n ho¸ (“«m lÊy nói”) cµng cho ta thÊy sù g¾n bã víi nói mét c¸ch gÇn gòi. C©u 11: KÕt thóc bµi th¬ TiÕng väng. Hoa m¬ në tr¾ng nh m©y trªn trêi ®äng (kÕt) l¹i. C©u 10: Trong bµi Trªn hå Ba BÓ. b×nh yªn cña ngêi d©n th«n xãm ven s«ng. tõ khóc quanh v¾ng lÆng cña dßng s«ng.gîi t¶ vÎ Êm ¸p. nªn th¬. th©n thiÕt vµ yªu th¬ng. t¸c gi¶ c¶m thÊy m×nh ®îc ®i trªn con thuyÒn ®ang tr«i trªn bÇu trêi vµ ngän nói cao. th¶ khãi nghi ngót c¶ mét vïng tre tróc. Rõng m¬ bao quanh nói. nhµ th¬ NguyÔn Quang ThiÒu viÕt: §ªm ®ªm t«i võa chip m¾t C¸nh cöa l¹i rung lªn tiÕng ®Ëp c¸nh Nh÷ng qu¶ trøng l¹i l¨n vµo giÊc ngñ TiÕng l¨n nh ®¸ lë trªn ngµn. c¶nh vËt thªm k× ¶o. nh×n thÊy c¶ m©y trêi. m¸i chÌo khua níc lµm cho bang nói rung rinh.

dï hoa ®· tµn phai theo thêi gian nhng con ngêi vÉn c¶m thÊy nh÷ng mµu hoa ®îc “gi÷ l¹i” trong h¬ng th¬m. th¬m ®Ëm ®Ó nhÊn m¹nh h¬ng th¬m cña th¶o qu¶ chÝn. th¬m m·i víi thêi gian. -8- . Cã thÓ nãi: bÇy ong ®· gi÷ g×n ®îc vÎ ®Ñp cña thiªn nhiªn ®Ó ban tÆng con ngêi. C©u 14: KÕt bµi Hµnh tr×nh cña bÇy ong. ®Æt c©u nh»m nhÊn m¹nh h¬ng th¬m cña th¶o qu¶ chÝn trong ®o¹n v¨n trªn. nhµ v¨n Ma V¨n Kh¸ng t¶ h¬ng th¬m trong th¶o qu¶ nh sau: Giã t©y lít thít ba qua rõng. nhµ th¬ NguyÔn ViÕt B×nh viÕt: Rõng cä ¬i! Rõng cä! L¸ ®Ñp. ®Êt trêi. §Êt trêi th¬m. quyÕn h¬ng th¶o qu¶ ®i. thÊm ®îm vµo tÊt c¶ thiªn nhiªn. C©u 13: Trong bµi MÆt trêi xanh cña t«io. vÞ ngät cña mËt ong. h¬ng th¬m ®¹m ñ Êp trong tõng nÕp ¸o. nhµ th¬ NguyÔn §øc MËu cã viÕt: BÇy ong gi÷ hé cho ngêi Nh÷ng loµi hoa ®· tµn phai th¸ng ngµy. t¶ nh÷ng chiÕc l¸ cä võa ®Ñp võa ngêi ngêi søc sèng. Gîi ý T¸c gi¶ ®· lÆp l¹i liªn tiÕp 3 lÇn tõ “th¬m” (®iÖp tõ). lµm cho cuéc sèng cña con ngêi thªm h¹nh phóc. H¬ng th¶o qu¶ chÝn cßn Êp ñ trong tong nÕp ¸o. dïng c¸c tõ th¬m nång. C©u 12:Trong bµi Mïa th¶o qu¶. Ngêi ®i rõng th¶o qu¶ vÒ.8 §o¹n th¬ cho thÊy nh÷ng h×nh ¶nh nµo ®· ®Ó l¹i Ên tîng s©u s¾c trong t©m trÝ t¸c gi¶? V× sao nh vËy? Gîi ý §o¹n th¬ cho ta thÊy nh÷ng h×nh ¶nh ®· ®Ó l¹i Ên tîng s©u s¾c trong t©m trÝ t¸c gi¶: tiÕng ®Ëp c¸nh cña con chim sÎ nhá nh cÇu mong sù gióp ®ì trong ®ªm c¬n b·o vÒ gÇn s¸ng. C©y cá th¬m. khæ th¬ trªn ®· béc lé t×nh c¶m cña t¸c gi¶ ®èi víi quª h¬ng nh thÕ nµo? Gîi ý Khæ th¬ béc lé t×nh c¶m thiÕt tha yªu quý cña t¸c gi¶ ®èi víi rõng cä cña quª h¬ng. nÕp kh¨n. Ba c©u ng¾n tiÕp theocµng kh¼ng ®Þnh h¬ng th¬m cña th¶o qu¶ chÝn nh lan to¶. hót nhuþ. Nh÷ng giät mËt ong ®îc lµm nªn bëi sù kÕt tinh tõ h¬ng th¬m vÞ ngät cña nh÷ng loµi hoa. Theo em. ®a h¬ng th¶o qu¶ ngät lung. so s¸nh chÝnh x¸c cña t¸c gi¶ (l¸ cä xoÌ nh÷ng c¸nh nhá dµI tr«ng xa nh “mÆt trêi ” d©ng to¶ chiÕu nh÷ng “tia n¾ng xanh”) mµ cßn béc lé râ t×nh c¶m yªu mÕn vµ tù hµo cña t¸c gi¶ vÒ rõng cä cña quª h¬ng. nÕp kh¨n cña ngêi ®i tõ rõng vÒ. Do vËy. khi thëng thøc mËt ong. ta thÊy c«ng viÖc cña bÇy ong cã ý nghÜa thËt ®Ñp ®Ï: BÇy ong rong ruæi kh¾p n¬i ®Ó t×m hoa. Nh÷ng h×nh ¶nh ®ã lµm nªn tiÕng väng “khñng khiÕp” trong giÊc ngñ vµ trë thµnh nçi b¨n kho¨n. r¶i theo triÒn nói. l¸ ngêi ngêi T«i yªu thêng vÉn gäi MÆt trêi xanh cña t«i. em hiÓu c«ng viÖc cña bÇy ong cã ý nghÜa g× ®Ñp ®Ï? Gîi ý Qua hai dßng th¬. day døt kh«n ngu«i trong t©m hån t¸c gi¶. T¸c gi¶ trß chuyÖn víi rõng cä nh trß chuyÖn víi ngêi th©n( “Rõng cä ¬i! Rõng cä!”). mang vÒ lµm thµnh nh÷ng giät mËt th¬m ngon. Giã th¬m. H·y nªu nhËn xÐt vÒ c¸ch dïng tõ. Qua hai dßng th¬ trªn. th¬m nång vµo nh÷ng th«n xãm Chin San. C©u ®Çu cña ®o¹n v¨n tuy dµi nhng ®îc ng¾t thµnh nhiÒu côm tõ diÔn t¶ c¬n giã mang h¬ng th¬m cña th¶o qu¶ chÝn trong rõng bay ®i xa réng. nh÷ng qu¶ trøng trong tæ kh«ng cã chim mÑ Êp ñ sÏ m·i m·i kh«ng në thµnh chim non ®îc. H×nh ¶nh “MÆt trêi xanh cña t«i” ë c©u th¬ cuèi kh«ng chØ nãi lªn sù liªn tëng.

c«ng viÖc ®i cÊy ®i cµy h«m nay tuy vÊt v¶. tÊc vµng Êy nhiªu. Bëi v×. C©u 18: Trong bµi ChiÕc xe lu. trong bµi th¬ B¸c ¬i !. cã ngµy phong lu. lÆng lÏ lµm nhiÒu c«ng viÖc ®ì ®Çn cho cha mÑ. nhµ th¬ TrÇn Nguyªn §µo cã viÕt : Tí lµ chiÕc xe lu Ngêi tí to lï lï Con ®êng nµo míi ®¾p Tí san bµng t¨m t¾p Con ®êng nµo r¶i nhùa Tí lµ ph¼ng nh lôa Trêi nãng nh löa thiªu Tí vÉn l¨n ®Òu ®Òu Trêi l¹nh nh íp ®¸ Tí cµng l¨n véi v·. ®õng bá ruéng hoang. C©u ca dao thø nhÊt khuyªn ngêi n«ng d©n h·y ch¨m chØ cµy cÊy. -9- . lôa tÆng giµ “). B¸c hi sinh c¶ ®êi m×nh v× cuéc sèng ®Êu tranh giµnh ®éc lËp. mçi cµnh hoa. c xö tèt víi mäi ngêi ( tÝnh nÕt tèt ). C©u 16: Ca ngîi cuéc sèng cao ®Ñp cña b¸c Hå. C¶m ®éng nhÊt lµ cuéc sèng cña B¸c lu«n v× h¹nh phóc cña con ngêi. nhµ th¬ Lª Hång ThiÖn cã viÕt: Bao nhiªu c«ng viÖc lÆng thÇm Bµn tay cña bÐ ®ì ®Çn mÑ cha BÐ häc giái. mçi tÊc ®Êt cã gi¸ trÞ nh tÊc vµng (“Bao nhiªu tÊc ®Êt. cuéc sèng trµn ®Çy t×nh yªu th¬ng ®Õn tõng ngän lóa. lôa tÆng giµ. nhµ th¬ Tè H÷u cã viÕt: B¸c sèng nh trêi ®Êt cña ta Yªu tõng ngän lóa. §o¹n th¬ trªn gióp em thÊy ®îc nh÷ng ®iÌu g× ®Ñp ®Ï ë c« bÐ ®¸ng yªu? Gîi ý §o¹n th¬ cho thÊy nh÷ng ®iÒu ®Ñp ®Ï ë c« bÐ ®¸ng yªu: ©m thÇm. bÐ nÕt na BÐ lµ c« TÊm. cã ngµy phong lu”).C« bÐ xøng ®¸ng lµ co tÊm trong gia ®×nh. bÐ lµ con ngoan. sung tóc cho ngµy mai (“B©y giê khã nhäc. lµ con ngoan cña cha mÑ.tÊc vµng bÊy nhiªu”). mçi cµnh hoa Tù do cho mçi ®êi n« lÖ S÷a ®Ó em th¬. ®õng bá ruéng hoang. C©u ca dao thø hai còng lµ lêi nh¾n göi ngêi n«ng d©n h·y cÇn cï lao ®éng. v× niÒm vui cho tÊt c¶ mäi ngêi (“S÷a ®Ó em th¬.9 C©u 15: Trong bµ C« TÊm cña mÑ. C©u 17: §äc hai c©u ca dao : -Ai ¬i. Em hiÓu ®ùoc ®iÒu g× cã ý nghÜa ®Ñp ®Ï trong cuéc sèng cña con ngêi? Gîi ý Hai c©u ca dao ®· ghóp ta hiÓu ®îc ý nghÜa ®Ñp ®Ï cña lao ®éng trong cuéc sèng cña con ngêi. h¹nh phóc cho mäi ngêi . Bao nhiªu tÊc ®Êt. §o¹n th¬ trªn ®· gióp em hiÓu ®îc nh÷ng nÐt ®Ñp g× trong cuéc sèng cña B¸c Hå kÝnh yªu ? Gîi ý §o¹n th¬ cho thÊy nh÷ng nÐt ®Ñp trong cuéc sèng cña B¸c Hå kÝnh yªu. lu«n ®em ®Õn niÒm vui. §ã lµ cuéc sèng gÇn gòi víi tÊt c¶ mäi ngêi nh trêi ®Êt cña ta. -Rñ nhau ®i cÊy ®i cµy B©y giê khã nhäc. khã nhäc nhng sÏ ®em l¹i cuéc sèng no ®ñ. Bëi v×. trång trät. häc hµnh giái giang. tù do cho mçi ®êi n« lÖ.

Cã nh vËy. Nh÷ng phÈm chÊt tèt ®Ñp cña xe lu còng chÝnh lµ nh÷ng phÈm chÊt ®¸nh kÝnh träng cña ngêi c«ng nh©n lµm ®êng. lµ ph¼ng con ®êng r¶i nhùa. chÝnh lµ nhê mét phÇn lín ë c«ng häc tËp cña c¸c em. C©u 21: H×nh ¶nh ngêi mÑ chiÕn sÜ trong kh¸ng chiÕn chèng MÜ ®îc nhµ th¬ B»ng ViÖt qua nh÷ng c©u th¬ trong bµi MÑ nh sau: Con bÞ th¬ng.. C¨n nhµ “yªn ¾ng” chØ cã “ tiÕng ch©n ®I rÊt nhÑ” cña mÑ nh gi÷ g×n. Con xãt lßng. qua h×nh ¶nh chiÕc xe lu (xe l¨n ®êng ). MÑ -10- . Hä ®· lao ®éng víi tinh thÇn nhiÖt t×nh vµ tr¸ch nhiÖm cao: san bµng con ®êng míi ®¾p. t¸c gi¶ muèn ca ngîi ngêi c«ng d©n lµm ®êng cho mäi ngêi ®i l¹i. khi lín lªn. con ngoan”. mÑ h¸i tr¸i bëi ®µo Con nh¹t miÖng cã canh t«m nÊu khÕ Khoai níng. mÑ ch¨m sãc anh “©n cÇn mµ lÆng lÏ”. H×nh ¶nh ngêi mÑ chiÕn sÜ ®îc gîi t¶ qua hai khæ th¬ cña nhµ th¬ B»ng ViÖt thËt c¶m ®éng. t¸c gi¶ muèn ca ngîi ai? Ca ngîi nh÷ng phÈm chÊt g× ®¸ng quý? Gîi ý Qua h×nh ¶nh chiÕc xe lu. TiÕng ch©n ®i rÊt nhÑ Giã tõng håi trªn m¸i l¸ ïa qua. n»m l¹i mét mïa ma Nhí d¸ng mÑ ©n cÇn mµ lÆng lÏ Nhµ yªn ¾ng. “chµo c«” ChiÒu qua bè ®ãn. mÆc cho “Trêi nãng nh löa thiªu” hay “Trêi l¹nh nh íp ®¸” vÉn lµm viÖc miÖt mµi. t×nh cê Con nghe bè còng “chµo c«”.10 Theo em. c« gi¸o th× ai còng ®îc chia sÎ niÒm vui. lµm cho non s«ng ViÖt Nam ®îc s¸nh vai víi c¸c cêng quèc n¨m ch©u trªn thÕ giíi. d©n téc ViÖt Nam cã bíc tíi ®µi vinh quang ®Ó s¸nh vai víi cac cêng quèc n¨m ch©u ®îc hay kh«ng... “tha thÇy”… C¶ nhµ ®i häc. vui thay! HÌn chi ®iÓm xÊu buån l©y c¶ nhµ Nhµ m×nh nh thÓ ®îc … ba ®iÓm mêi.. ChiÕc xe lu hay chÝnh lµ ngêi c«ng nh©n ®· lµm nªn nh÷ng con ®êng.. ®em niÒm vui ®Õn cho mäi ngêi ®i trªn con ®êng ®ã. ®Òu lµ häc trß cña c¸c thÇy gi¸o. n©ng nui giÊc ngñ cho “con”. KÕt qu¶ häc tËp tèt ®· thËt sù lµm cho c¶ nhµ sung síng vµ h¹nh phóc. Khi cã “®iÓm xÊu” th× “buån l©y c¶ nhµ”. (Cao Xu©n S¬n) Em c¶m nhËn ®îc niÒm vui ®i häc cña c¶ nhµ qua khæ th¬ thø hai trong bµi th¬ nh thÕ nµo? Gîi ý NiÒm vui ®i häc cña c¶ nhµ ®îc diÔn t¶ qua khæ th¬ thø hai thËt hån nhiªn vµ ®¸ng yªu. Khi ®îc “®iÓm 10” th× niÒm vui còng ®îc nh©n lªn. C©u 19: trong Th göi c¸c häc sinh nh©n ngµy khai trêng ®Çu tiªn cña níc ViÖt Nam ®éc lËp (1945).. ng« bung ngät lßng ®Õn thÕ Mçi ban mai to¶ khãi Êm trong nhµ. Lêi d¹y cña B¸c Hå kÝnh yªu ®· gióp em hiÓu ®ëc tr¸ch nhiÖm cña ngêi häc sinh ®èi víi viªc häc tËp nh thÕ nµo? Gîi ý Lêi d¹y cña B¸c Hå ®· gióp em hiÓu ®îc tr¸ch nhiÖm cña ngêi häc sinh ®èi víi viÖc häc tËp vµ rÌn luyÖn ®Ó trë thµnh ngêi “trß giái. MÑ th¬ng anh chiÕn sÜ th¬ng binh nh th¬ng ®øa con ruét thÞt. Khi c¶ nhµ ®Òu ®I häc. B¸c Hå ®· viÕt: Non s«ng ViÖt Nam cã trë nªn t¬i ®Ñp hay kh«ng. nçi buån trong häc tËp. ta míi cã thÓ gãp phÇn tÝch cùc ®Ó x©y dùng ®Êt níc cµng giÇu m¹nh. C©u 20 (thi n¨m 2006-2007) : §äc bµi th¬ sau : C¶ nhµ ®i häc §a con ®Õn líp mçi ngµy Nh con. mÑ còng “tha thÇy”.

nhµ th¬ NguyÔn Khoa §iÒm viÕt vÒ lêi h¸t ru cÊt lªn tõ tr¸i tim yªu th¬ng cña ngêi mÑ nh sau: Ngñ ngoan a-kay ¬i. ng« bung ®Ëm ®µ t×nh quª h¬ng. mÑ giµ bÞn rÞn ¸o n©u. MÑ lµm cho “con” ngät lßng bëi h¬ng vÞ cña khoai níng. C©u 22: Trong bµi Bé ®éi vÒ lµng. c¸c anh lµ con em cña nh©n d©n. C©u 24:Trong bµi Khóc h¸t ru nh÷ng em bÐ lín trªn lng mÑ. -C¸c anh bé ®éi ®îc mäi ngêi mõng rì ®ãn chµo nh vËy bëi v×: c¸c anh ®i chiÕn ®Êu b¶o vÖ quª h¬ng. Em h·y cho biÕt: Nh÷ng h×nh ¶nh nµo thÓ hiÖn niÒm vui cña xãm nhë khi bé ®éi vÒ? V× sao c¸c anh bé ®éi ®îc mäi ngêi mõng rì ®ãn chµo nh vËy? Gîi ý -Nh÷ng h×nh ¶nh thÓ hiÖn niÒm vui cña xãm nhá khi bé ®éi vÒ: m¸i Êm nhµ vui. C¸c anh vÒ Tng bõng tríc ngâ. Hai dßng th¬ cuèi cho ta thÊy ý nghÜa thËt ®Ñp ®Ï vµ s©u s¾c: ngêi chiÕn sÜ rÊt quan t©m vµ yªu th¬ng c¸c ch¸u thiÕu nhi. §ã còng chÝnh lµ vÎ ®Ñp cña tinh thÇn tr¸ch nhiÖm víi cuéc sèng vµ t×nh yªu th¬ng s©u nÆng cña c¸c anh chiÕn sÜ ®èi víi con ngêi. tiÕng h¸t c©u cêi rén rµng xãm nhá. Líp líp ®µn em hín hë ch¹y theo sau. nhµ th¬ Hoµng Trung Th«ng cã viÕt: C¸c anh vÒ M¸i Êm nhµ vui TiÕng h¸t c©u cêi Rén rµng xãm nhá. nh¹t miÖng”. lu«n gÇn gòi gióp ®ì mäi ngêi víi t×nh c¶m yªu th¬ng ®Ñp ®Ï. Chó ®i tuÇn ®ªm nay. ®Êt níc. giã mïa ®«ng ngoµi trêi lµm l¹nh buèt ®«i tay. líp líp ®µn em hín hë ch¹y theo sau. s½n sµng hi sinh th©n m×nh ®Ó ®em l¹i cuéc sèng Êm no h¹nh phóc cho mäi ngêi. ngñ ngoan a-kay hìi MÑ th¬ng a-kay. lêi h¸t ru cña ngêi mÑ ®· béc lé nh÷ng ®iÒu g× ®Ñp ®Ï vµ s©u s¾c? -11- . b×nh yªn (“Chó ®i gi÷ m·i Êm n¬i ch¸u n»m”). h×nh ¶nh ngêi chiÕn sÜ ®i tuÇn trong ®ªm khuya thµnh phè ®îc miªu t¶ nh sau: Trong ®ªm khuya v¾ng vÎ. §o¹n th¬ nãi vÒ ngêi chiÕn sÜ ®i tuÇn trong hoµn c¶nh nh thÕ nµo? Hai dßng th¬ cuèi cho ta thÊy ý nghÜa g× ®Ñp ®Ï vµ s©u s¾c? Gîi ý §o¹n th¬ nãi vÒ ngêi chiÕn sÜ ®i tuÇn trong hoµn c¶nh cã nh÷ng khã kh¨n vµ thö th¸ch: ®ªm khuya v¾ng vÎ (khi mäi ngêi ®· yªn giÊc ngñ say). MÑ giµ bÞn rÞn ¸o n©u Vui ®µn con ë rõng s©u míi vÒ. NÐp m×nh díi bãng hµng c©y Giã ®«ng l¹nh buèt ®«i tay chó råi! RÐt th× mÆc rÐt ch¸u ¬i! Chó ®i gi÷ m·i Êm n¬i ch¸u n»m. (NiÒm vui cña mÑ giµ khi ®ãn bé ®éi vÒ thËt khã nãi nªn lêi. mÑ th¬ng bé ®éi Con m¬ cho mÑ h¹t g¹o tr¾ng ngÇn Mai sau con lín vung chµy lón s©n… Theo em. s½n sµng chÞu ®ùng khã kh¨n gian khæ cña gi¸ rÐt ®ªm khuya (“RÐt th× mÆc rÐt ch¸u ¬i!”) ®Ó gi÷ m·i cho c¸c ch¸u giÊc ngñ Êm ¸p.11 ®em ®Õn cho “ con” tr¸I bëi ®µo. Cã thÓ nãi: H×nh ¶nh ngêi chiÕn sÜ trong bµi MÑ cña nhµ th¬ B»ng ViÖt chÝnh lµ h×nh ¶nh ®Ñp ®Ï cña quª h¬ng th©n yªu. chØ dån nÐn bªn ngoµi mµ kh«ng biÓu lé ra bªn ngoµi). canh t«m nÊu khÕ ®Ó “con” ®ì “ xãt lßng. C©u 23: Trong bµi th¬ Chó ®i tuÇn cña TrÇn Ngäc. khiÕn cho mçi sím mai trong nhµ vÊn v¬ng lµn khãi Êm.

ch¨m chØ “chuèt tõng sîi giang”. -ý nghÜa: Qua nh÷ng h×nh ¶nh trªn. Em hiÓu nh÷ng c©u th¬ trªn nh thÕ nµo? Hai dßng th¬ cuèi muèn nh¾c nhë chóng ta ®iÒu g×? Gîi ý -12- . C©u 26: Trong bµi Nhí ViÖt B¾c (TV3-tËp1) nçi nhí cña ngêi c¸n bé vÒ xu«i ®îc nhµ th¬ Tè H÷u gîi t¶ nh sau: Ta vÒ mÝnh cã nhí ta Ta vÒ. +Ngêi: Ngêi ®i rõng trªn n¬ng (“§Ìo cao n¾ng ¸nh dao gµi th¾t lng”). mÑ th¬ng bé ®éi”. ®Ó nu«i con kh«n lín. l¸ xanh tr«i xuèng ®Õn cöa s«ng bçng nhí mét vïng nói non. t¸c gi¶ muèn ca ngîi t×nh c¶m (tÊm lßng) lu«n g¾n bã. -Nçi nhí Êy béc lé t×nh c¶m yªu th¬ng. giái giang (“Mai sau con lín vung chµy lón s©n…”) §ã lµ nh÷ng ®iÒu ®Ñp ®Ï vµ s©u s¾c béc lé qua lêi h¸t ru tõ tr¸i tim yªu th¬ng cña mÑ. g¾n bã s©u nÆng cña ngêi c¸n bé víi m¶nh ®Êt vµ con ngêi ViÖt B¾c-“c¸i n«i” cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p.12 Gîi ý -Lêi h¸t ru cña ngêi mÑ béc lé t×nh c¶m yªu th¬ng s©u nÆng ®èi víi ®øa con cßn nhá. nhµ th¬ Quang Huy cã viÕt: Dï gi¸p mÆt cïng biÓn réng Cöa s«ng ch¼ng døt céi nguån L¸ xanh mçi lÇn tr«i xuèng Bçng… nhí mét vïng nói non. thuû chung. C©u 25: NghÜ vÒ n¬i dßng s«ng ch¶y ra biÓn. Rõng xanh hoa chuèi ®á t¬i §Ìo cao n¾ng ¸nh dao gµi th¾t lng. ngêi ®an nãn cÇn cï. Em h·y chØ râ nh÷ng h×nh ¶nh nh©n ho¸ ®îc t¸c gi¶ sö dông trong khæ th¬ trªn vµ nªu ý nghÜa cña nh÷ng h×nh ¶nh ®ã. Ngµy xu©n m¬ në tr¾ng rõng Nhí ngêi ®an nãn chuèt tõng sîi giang… Em h·y cho biÕt: Ngêi c¸n bé vÒ xu«i nhí nh÷ng g× ë chiÕn khu ViÖt B¾c? Nçi nhí Êy béc lé t×nh c¶m g× ë ngêi c¸n bé? Gîi ý -Ngêi c¸n bé vÒ xu«i nhí “nh÷ng hoa cïng ngêi” (c¶nh vµ ngêi) ë chiÕn khu ViÖt B¾c: +C¶nh: Hoa chuèi rõng ®á t¬i næi bËt trªn nÒn l¸ xanh (“Rõng xanh hoa chuèi ®á t¬i”). ta nhí nh÷ng hoa cïng ngêi. -Lêi h¸t ru cßn béc lé niÒm hi väng lín lao vµ ®Ñp ®Ï cña mÑ: “Con m¬ cho mÑ h¹t g¹o tr¾ng ngÇn” ®Ó nu«i anh bé ®éi. nhµ th¬ nguyÔn §×nh Thi cã viÕt: Níc chóng ta. ®èi víi anh bé ®éi ®ang chiÕn ®Êu b¶o vÖ quª h¬ng: “MÑ th¬ng a-kay. Níc nh÷ng ngêi cha bao giê khuÊt §ªm ®ªm r× rÇm trong tiÕng ®Êt Nh÷ng buæi ngµy xa väng nãi vÒ. trong bµi Cöa s«ng. kh«ng quªn céi nguån (n¬i ®· sinh ra) cña mçi con ngêi. hoa m¬ në tr¾ng kh¾p c¸nh rõng khi mïa xu©n vÒ (“Ngµy xu©n m¬ në tr¾ng rõng”). C©u 27: Trong bµi §Êt níc. Gîi ý -Nh÷ng h×nh ¶nh nh©n ho¸: Cöa s«ng dï gi¸p mÆt cïng biÓn réng nhng ch¼ng døt ®îc céi nguån.

nhµ th¬ Tr¬ng Nam H¬ng cã nh÷ng c©u th¬ sau: Thêi gian ch¹y qua tãc mÑ MÑ ¬i. ngoan ngo·n. nh÷ng gîn níc (lµn sãng nhÑ) T©y Hå nh ®ang chuyÓn ®éng l¨n t¨n tríc m¾t ta. kiªn cêng cha bao giê chÞu khuÊt phôc tríc kÎ thï x©m lîc. Em cã nhËn xÐt g× vÒ h×nh ¶nh ngêi ch¸u qua hai khæ th¬ trªn? Gîi ý -“Ch¸u cßn bÐ th¬” nhng biÕt nghe lêi «ng dÆn. (TrÝch trong Lêi mÑ h¸t) Theo em. nh÷ng h¹t ma bçng hiÖn ra nh ®ang bay lÊt phÊt ngoµi trêi. C©u 28: §äc hai khæ th¬ sau trong bµi H¬ng nh·n cña t¸c gi¶ TrÇn Kim Dòng: Ngµy «ng trång nh·n Ch¸u cßn bÐ th¬ V©ng lêi «ng dÆn Ch¸u tíi ch¸u che. biÕt nUèng níc nhí nguån. trong lêi mÑ h¸t Mét mµu tr¾ng ®Õn n«n nao Cã c¶ cuéc ®êi hiÖn ra Lng mÑ cø cßng dÇn xuèng Lêi ru ch¾p con ®«i c¸nh Cho con ngµy mét thªm cao. “r× rÇm trong tiÕng ®Êt” lµ lêi nãi cña cha «ng tõ ngh×n xa väng vÒ nh¾n nhñ con ch¸u. H×nh ¶nh m¸i tãc mÑ b¹c tr¾ng v× thêi gian lµm cho t¸c gi¶ xóc ®éng ®Õn -13- . … Nay mïa qu¶ chÝn Th¬m h¬ng nh·n lång Ch¸u ¨n nh·n ngät Nhí «ng vun trång. C©u 29: Trong bµi NghÖ nh©n B¸t trµng.¡n qu¶ nhí kÎ trång c©y: ®îc ¨n nh·n ngät nhng lu«n nhí ®Õn c«ng ¬n cña «ng. -Ch¸u tuy cßn nhá nhng ®· cã t×nh c¶m ®Ñp ®Ï. §ªm ®ªm. -Hai dßng th¬ cuèi muèn nh¾c nhë ta h·y ghi nhí vµ ph¸t huy truyÒn thèng bÊt khuÊt cña cha «ng tõ “nh÷ng buæi ngµy xa” (nh÷ng ngµy th¸ng ®Çy vÎ vang vµ ®¸ng tù hµo vÒ lÞch sö dùng níc vµ gi÷ níc cña d©n téc). -Khi “bót chao” (®a qua ®a l¹i nhÑ nhµng). d¸ng cña nghÖ nh©n B¸t Trµng. chÞu khã ch¨m sãc c©y nh·n do tay «ng trång (“V©ng lêi «ng dÆn. nhµ th¬ Hå Minh Hµ t¶ nÐt vÏ cña c« g¸i lµm ®å gèm nh sau: Bót nghiªng lÊt phÊt h¹t ma Bót chao gîn níc T©y Hå l¨n t¨n Hµi hoµ ®êng nÐt hoa v¨n D¸ng em. Nh÷ng “®êng nÐt hoa v¨n” rÊt “hµi hoµ” còng ®îc t¹o nªn tõ c©y bót Êyc©y bót lµm cho vÎ ®Ñp cña cuéc sèng hiÖn ra mét c¸ch sinh ®éng trªn ®å gèm B¸t Trµng. ®o¹n th¬ trªn ®· béc lé nh÷ng c¶m xóc vµ suy nghÜ g× cña t¸c gi¶? Gîi ý §o¹n th¬ béc lé nh÷ng c¶m xóc vµ suy nghÜ cña t¸c gi¶ vÒ ngêi mÑ. §o¹n th¬ gióp em c¶m nhËn ®îc nÐt bót tµi hoa cña ngêi nghÖ nh©n B¸t Trµng nh thÕ nµo? Gîi ý NÐt bót trªn tay ngêi nghÖ nh©n B¸t Trµng thËt tµi hoa: -Khi “bót nghiªng” (phÈy nhanh nhanh tõ trªn xuèng). Lín råi con sÏ bay xa. C©u 30: ViÕt vÒ ngêi mÑ.13 -§Êt níc ViÖt Nam lµ ®Êt níc cña nh÷ng ngêi dòng c¶m.ngêi ®· vun trång c©y nh·n. Ch¸u tíi ch¸u che”).

n¬i chÞ oa oa cÊt tiÕng khãc ®Çu tiªn. ChÝnh t¹i n¬i nµy. ®îc nu«i dìng ®Ó trëng thµnh vµ cã vÎ ®Ñp quý gi¸ “n¬i qu¶ ngät. “Hai vai trÇn. mÑ chÞ ®· h¸t ru chÞ ngñ. Vµ ®Õn lóc lµm mÑ. tÝnh t×nh ai còng hån nhiªn. vui nhén (“NghÞch ë ®©y giµ trÎ nh nhau”). nhµ th¬ Vò §×nh Minh cã viÕt: §i qua thêi Êu th¬ Bao ®iÒu bay ®i mÊt ChØ cßn trong ®êi thËt TiÕng ngêi nãi víi con H¹nh phóc khã kh¨n h¬n Mäi ®iÒu con ®· thÊy Nhng lµ con giµnh lÊy Tõ hai bµn tay con. ý ®èi lËp trong hai c©u th¬ “Lng mÑ cø cßng dÇn xuèng/ Cho con ngµy mét thªm cao. “chÞ l¹i h¸t ru con nh÷ng c©u h¸t ngµy xa”. mÑ ch¾p cho con “®«i c¸nh” ®Ó råi lín lªn con sÏ bay xa. §o¹n th¬ trªn gióp em hiÓu vÒ ngêi thî rÌn vµ c«ng viÖc cña hä ra sao? Gîi ý -C«ng viÖc cña ngêi thî rÌn thËt nÆng nhäc vµ vÊt v¶. C©u 31: Trong bµi Thî rÌn. l¹i nu«i con lín kh«n b»ng c¶ t×nh yªu th¬ng s©u nÆng cña ngêi mÑ. Lµm thî rÌn vui nh diÔn kÞch R©u b»ng than mäc lªn b»ng thÝch NghÞch ë ®©y giµ trÎ nh nhau Nªn nô cêi nµo cã t¾t ®©u. C©u 33: Trong bµi Sang n¨m con lªn b¶y. tr¸i sai ®· th¾m hång da dÎ chÞ. Qua ®o¹n th¬. níc tu õng ùc Hai vai trÇn bãng nhÉy må h«i Còng cã khi thÊy thë qua tai. cã nh÷ng lóc mÖt ®Õn møc “thë qua tai” (ý nãi rÊt mÖt). Còng chÝnh t¹i m¶nh ®Êt cña que h¬ng. t¸c gi¶ muèn nãi víi con ®iÒu g× khi con lín lªn vµ tõ gi· tuæi Êu th¬: -14- .” Nh muèn béc lé suy nghÜ vÒ lßng biÕt ¬n cña t¸c gi¶ ®èi víi mÑ. ®¸ng yªu. ta thÊy chÞ Sø rÊt yªu quý vµ g¾n bã víi quª h¬ng bëi v×: quª h¬ng lµ n¬i chÞ sinh ra “n¬i chÞ oa oa cÊt tiÕng khãc chµo ®êi”. níc tu õng ùc” (quai bóa nÆng nhäc). bãng nhÉy må h«i”. chÞ ®îc ngñ ngon vµ lín lªn trong tiÕng ru cña ngêi mÑ th©n yªu. khiÕn hä thªm ®Ñp ®Ï.14 n«n nao. Nh÷ng c¶m xóc vµ suy nghÜ cña t¸c gi¶ vÒ ngêi mÑ thËt ®Ñp ®Ï biÕt bao nhiªu. nhµ th¬ Kh¸nh Nguyªn viÕt: Lµm thî rÌn mïa hÌ cã nùc Quai mét trËn. Cho nªn “nô cêi” lu«n në trªn m«i nh÷ng ngêi thî rÌn (“Nªn nô cêi nµo cã t¾t ®©u”). tr¸i sai ®· th¾m hång da dÎ chÞ”. Hä vui nh “diÔn kÞch” v× thÊy mÆt mòi ai nom còng ngé (“R©u b»ng than. -MÆc dï c«ng viÖc nÆng nhäc vµ vÊt v¶ nhng nh÷ng ngêi thî rÌn vÉn l¹c quan. thÓ hiÖn qua c¸c chi tiÕt: lµm viÖc trong mïa hÌ th× “Quai mét trËn. yªu ®êi v× hä rÊt yªu c«ng viÖc cña m×nh. em hiÓu ®îc v× sao chÞ Sø rÊt yªu quý vµ g¾n bã víi quª h¬ng? Gîi ý §äc ®o¹n v¨n. ®Õn khi lµm mÑ. C©u 32: Nãi vÒ nh©n vËt chÞ Sø (ngêi phô n÷ anh hïng trong kh¸ng chiÕn chèng MÜ). trong t¸c phÈm Hßn ®Êt cña nhµ v¨n Anh §øc cã ®o¹n viÕt: ChÞ Sø yªu biÕt bao nhiªu c¸i chèn nµy. chÞ l¹i h¸t ru con nh÷ng c©u h¸t ngµy xa… §äc ®o¹n v¨n trªn. MÑ ®em ®Õn cho con c¶ cuéc ®êi trong lêi h¸t. mäc lªn b»ng thÝch”). n¬i qu¶ ngät.

Lín lªn. Nay con ®êng xa Khi tay bµ. -Khi con lín lªn trë thµnh thi sÜ. lín lªn. ngìng cöa th©n quen còng lµ n¬i da em ®Õn víi “nh÷ng con ®êng xa t¾p” ®»y íc m¬ vµ hi väng ®ãn chê. Tríc hiªn nhµ Vµ trong h¬i m¸t c©u v¨n. C¸nh tr¾ng cß bay theo gãt ®«i ch©n. sÏ ®em ®Õn cho con niÒm tù hµo kiªu h·nh. hiÖn ra ngay tríc hiªn nhµ vµ “trong h¬i m¸t c©u v¨n”(ý nãi c©u v¨n cã chÊt th¬ ®Ñp ®Ï. ®i. chËp ch÷ng bíc ®i trong tay bµ. -Khæ th¬ 3: Ngìng cöa cßn lµ n¬i ®a em “Buæi ®Çu ®Õn líp” ®Ó häc ®îc bao nhiªu ®iÒu hay. bay bæng nh c¸nh cß tr¾ng th©n th¬ng).15 Gîi ý Qua ®o¹n th¬. tay mÑ “d¾t ®i vßng men”. Bµ Tiªn…). con sÏ bíc vµo cuéc ®êi thùc cã nhiÒu thö th¸ch nhng còng ®¸ng tù hµo. C©u 35: §äc nh÷ng khæ th¬ sau trong bµi Ngìng cöa cña nhµ th¬ Vò QuÇn Ph¬ng: N¬i nµy ai còng N¬i bè mÑ ngµy N¬i nµy ®· ®a t«i quen ®ªm Buæi ®Çu tiªn Ngay tõ thêi tÊm Lóc nµo qua còng ®Õn líp bÐ véi. lín lªn… Con lµm g×? Con lµm thi sÜ. b¹n bÌ mÕn th¬ng. Nhng h¹nh phóc mµ con t×m ®îc trong ®êi thùc sÏ thËt sù lµ cña con (do chÝnh bµn tay vµ khèi ãc cña con lµm ra). nhê sù gióp ®ì cña ¤ng Bôt. ngêi cha muèn nãi víi con: khi lín lªnvµ tõ gi· thêi th¬ Êu. §Ó cã ®îc h¹nh phóc. C©u 34: Trong bµi Con cß. lo toan cña bè mÑ nu«i con kh«n lín (“N¬i bè mÑ ngµy ®ªm/ Lóc nµo qua còng véi”). gÇn gòi víi bao thÇy c«. Khi em lín lªn. khã kh¨n v× ph¶i giµnh lÊy h¹nh phóc b»ng lao ®éng. men. mÑ Thêng lóc nµo còng VÉn ®ang chê t«i Cßn d¾t vßng ®i vui. H·y nªu nh÷ng suy nghÜ cña em vÒ h×nh ¶nh con cß trong ®o¹n th¬ trªn. con ph¶i rÊt vÊt v¶. tay N¬i b¹n bÌ ch¹y tíi t¾p. b»ng ®«i tay vµ khèi ãc cña chÝnh b¶n th©n m×nh (kh«ng gièng nh h¹nh phóc t×m thÊy dÔ dµng trong c¸c truyÖn ®êi xa. H×nh ¶nh ngìng cöa cña ng«i nhµ trong mçi khæ th¬ trªn gîi cho em nghÜ ®Õn nh÷ng ®iÒu g× ®Ñp ®Ï vµ s©u s¾c? Gîi ý H×nh ¶nh ngìng cöa qua mçi khæ th¬ gîi nh÷ng ®iÒu ®Ñp ®Ï vµ s©u s¾c: -Khæ th¬ 1: Ngìng cöa th©n quen víi em ngay tõ thêi Êu th¬. Khæ th¬ 2: Ngìng cöa lµ n¬i chøng kiÕn sù vÊt v¶. -----------------------------------------15- . lµ n¬i em gÆp gì b¹n bÌ trong niÒm vui gÆp mÆt (“N¬i b¹n bÌ ch¹y tíi/ Thêng lóc nµo còng vui”). h×nh ¶nh con cß vÉn lu«n gÇn gòi bªn con (“I”). nhµ th¬ ChÕ Lan Viªn viÕt vÒ lêi ru cña ngêi mÑ nh sau: Mai kh«n lín con theo cß ®i häc. trong s¸ng cña con (“Mai kh«n lín con theo cß ®i häc/ C¸nh tr¾ng cß bay theo gãt ch©n”). Gîi ý -H×nh ¶nh con cß th©n th¬ng lu«n g¾n bã víi tuæi häc trß ng©y th¬. C¸nh cß tr¾ng l¹i bay hoµi kh«ng nghØ.

§Ò 38: Trong bµi Bãc lÞch. tr¾ng long lanh mét c¬n ma tuyÕt trªn nh÷ng cµnh ®µo. -C©u L¸ vÉn xanh rÊt mùc dÞu dµng ý nãi phÈm chÊt v« cïng trong s¸ng. §Ò 37 T¶ c¶nh ®Ñp ë Sa Pa nhµ v¨n NguyÔn Phan H¸ch ®· viÕt: Tho¾t c¸i. L¸ vÉn xanh rÊt mùc dÞu dµng. -C¸c c©u: RÔ dõa b¸m s©u vµo lßng ®Êt/ Nh d©n lµng b¸m chÆt quª h¬ng ýnãi phÈm chÊt kiªn cêng b¸m trô. c©u 2 ®¶o vÞ ng÷ “tr¾ng long lanh” lªn tríc. RÔ dõa b¸m s©u vµo lßng ®Êt. thuû chung. Nh d©n lµng b¸m chÆt quª h¬ng. Tho¾t c¸. dÞu dµng. gióp mÑ lµm viÖc trªn -16- . V× vËy cã thÓ nãi ngµy h«m qua sÏ kh«ng bao giê bÞ mÊt ®i.16 TuyÓn tËp ®Ò thi häc sinh giái §Ò 36: Trong bµi Dõa ¬i. Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch dïng tõ. nhÊn m¹nh sù thay ®æi nhanh chãng cña thêi gian. Nhµ th¬ muèn nãi víi em ®iÒu g× qua ®o¹n th¬ trªn: Gîi ý Nhµ th¬ muèn nãi: KÕt qu¶ häc tËp ch¨m chØ cña ngµy h«m qua ®îc thÓ hiÖn râ trªn trang vë hång ®Ñp ®Ï cña tuæi th¬. ®Æt c©u ®ã? Gîi ý -NhËn xÐt: Dïng 3 lµn tõ ng÷ “tho¾t c¸i” (®iÖp ng÷) ë ®Çu c©u. -¦íc mong ®îc gãp phÇn lµm cho mÑ ®ì vÊt v¶ trong c«ng viÖc: ho¸ thµnh bãng mÊy ®Ó che cho mÑ suèt ngµy bãng r©m. mËn. lª. §Ò 39: Bãng m©y H«m nay trêi n¾ng nh nung MÑ em ®i cÊy ph¬i lng c¶ ngµy ¦íc g× em ho¸ ®¸m m©y Em che cho mÑ suèt ngµy bãng r©m. anh dòng. em thÊy ®îc nh÷ng nÐt g× ®Ñp vÒ t×nh c¶m cña ngêi con ®èi víi ngêi mÑ? Gîi ý Nh÷ng nÐt ®Ñp vÒ t×nh c¶m cña ngêi con ®èi víi mÑ qua bµi th¬ Bãng m©y lµ: -Th¬ng mÑ ph¶i lµm viÖc vÊt v¶: ph¬i lng ®i cÊy c¶ ngµy díi trêi n¾ng nãng (nãng nh nung). nhµ th¬ Bïi KiÕn Quèc cã viÕt: Ngµy h«m qua ë l¹i Trong vë hång cña con Con häc hµnh ch¨m chØ Lµ ngµy qua vÉn cßn. nhµ th¬ Lª Anh xu©n cã viÕt: Dõa vÉn ®øng hiªn ngang cao vót. c©u 1 ®¶o bæ ng÷ “l¸c ®¸c” lªn tríc. tù hµo trong chiÕn ®Êu. dïng ®¶o ng÷ ®Ó nhÊn m¹nh. -T¸c dông: §iÖp ng÷ “Tho¾t c¸i” gîi t¶ c¶m xóc ®ét ngét ngì ngµng.’ nã sÏ ®îc lu gi÷ m·i m·i cïng víi thêi gian. hiªn ngang. Em h·y cho biÕt: h×nh ¶nh c©y dõa trong ®o¹n th¬ trªn nãi lªn nh÷ng ®IÒu g× ®Ñp ®Ï cña ngêi d©n miÌn Nam trong kh¸ng chiÕn chèng MÜ? Gîi ý -C©u Dõa vÉn ®øng hiªn ngang cao vót cã ý ca ngîi phÈm chÊt kiªn cêng. giã xu©n h©y hÈy nång nµn víi nh÷ng b«ng hoa lay ¬n mµu ®en nhung hiÕm quý. lµm næi bËt vÎ ®Ñp nªn th¬ cña sù biÕn ®æi vÒ c¶nh s¾c thiªn nhiªn ë Sa Pa. Tho¾t c¸i. g¾n bã chÆt che xvíi m¶nh ®Êt quª h¬ng miÒn Nam. ®Õn møc g©y bÊt ngê. ®Æt c©u ë ®o¹n v¨n trªn? Nªu t¸c dông cña c¸ch dïng tõ. §äc bµi th¬ trªn. l¸c ®¸c l¸ vµng r¬i trong kho¶nh kh¾c mïa thu. ®Ñp ®Ï trong cuéc sèng.

§Ò 41: Trong bµi C« gi¸o líp em. §ã lµ t×nh th¬ng võa s©u s¾c võa rÊt cô thÓ vµ thiÕt thùc cña ngêi con ®èi víi mÑ. nhµ th¬ NguyÔn Xu©n Sanh cã viÕt: C« d¹y em tËp viÕt Giã ®a tho¶ng h¬ng nhµi N¾ng ghÐ vµo cöa líp Xem chóng em häc bµi. §Êt xanh tre m·i xanh mµu tre xanh. nhµ th¬ NguyÔn Duy viÕt: Mai sau.17 ®ång m¸t mÎ. gãp phÇn kh¼ng ®Þnh ®iÒu ®ã? Gîi ý -17- . Mai sau. nã ®îc vÝ nh dßng s÷a mÑ nu«i dìng c¸c con kh«n lín. em c¶m nhËn ®îc vÎ ®Ñp ®¸ng quý cña dßng s«ng quª h¬ng nh thÕ nµo? Gîi ý -Dßng s«ng quª h¬ng ®a níc vÒ lµm cho nh÷ng ruéng lóa. V× vËy. -Níc s«ng ¨m ¾p ®Çy nh tÊm lßng ngêi mÑ trµn ®Çy t×nh th¬ng yªu. khái bÞ n¾ng nãng. thÎ hiÖn qua h×nh ¶nh ®Ønh Trêng S¬n cao vêi cîi sím chiÒu m©y phñ. em c¶m nhËn ®îc ®iÒu g× vÒ ®Êt níc ViÖt Nam? Gîi ý §äc ®o¹n th¬ trªn em c¶m nhËn ®îc: -§Êt níc ViÖt Nam thËt giµu ®Ñp. nhµ th¬ Hoµi Vò cã viÕt: §©y con s«ng nh dßng s÷a mÑ Níc vÒ xanh ruéng lóa vên c©y. §äc ®o¹n th¬ trªn. §Ò 40: Trong bµi Vµm cá ®«ng. Nh÷ng vÎ ®Ñp Êm ¸p t×nh ngêi ®ã lµm cho ta thªm yªu quý vµ g¾n bã víi dßng s«ng quª h¬ng. lu«n s½n sµng chia sÎ (trang tr¶i ®ªm ngµy) cho nh÷ng ®øa con. nhµ th¬ NguyÔn §×nh Thi cã viÕt: ViÖt Nam ®Êt níc ta ¬i! Mªnh m«ng biÓn lóa ®©u trêi ®Ñp h¬n C¸nh cß bay l¶ rËp rên M©y mê che ®Ønh Trêng S¬n sím chiÒu. ®Çy søc sèng. ®¸ng yªu. -T¸c dông cña biÖn ph¸p nghÖ thuËt nh©n ho¸ lµ: cho thÊy ®îc tinh thÇn häc tËp rÊt ch¨m chØ cña c¸c b¹n häc sinh (lµm cho n¾ng nh ®øa trÎ nhá ®ang tung t¨ng ch¹y nh¶ còng muèn dõng l¹i ghÐ vµo cöa líp ®Ó xem c¸c b¹n häc bµi). Mai sau. §äc ®o¹n th¬ trªn. c¸nh cß bay l¶ rËp rên (gîi nÐt gi¶n dÞ ®¸ng yªu). vên c©y xanh t¬i. Em h·y cho biÕt nh÷ng c©u th¬ trªn nh»m kh¼ng ®Þnh ®iÒu g×? C¸ch diÔn ®¹t cña nhµ th¬ cã nh÷ng g× ®éc ®¸o. cho c¶ mäi ngêi. Em h·y cho biÕt: khæ th¬ trªn ®· sö dông biÑn ph¸p nghÖ thuËt g× næi bËt? BiÖn ph¸p nghÖ thuËt ®ã gióp em thÊy ®îc ®iÒu g× ®Ñp ®Ï cña c¸c b¹n häc sinh? Gîi ý -Khæ th¬ trªn ®· sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt nh©n ho¸. Vµ ¨m ¾p nh lßng ngêi mÑ Chë t×nh th¬ng trang tr¶i ®ªm ngµy. §Ò 43: KÕt thóc bµi Tre ViÖt Nam. thÓ hiÖn qua h×nh ¶nh: biÓn lóa réng mªnh m«ng (høa hÑn sù no Êm). -§Êt níc ViÖt Nam thËt ®¸ng tù hµo víi c¶nh hïng vÜ mµ nªn th¬. §Ò 42: Trong bµi ViÖt Nam th©n yªu.

-Con ®ß nhá khua níc trªn dßng s«ng quª h¬ng víi ©m thanh nhÑ nhµng. t×nh th¬ng cña mÑ ®èi víi con nh vÉn cßn sèng m·i. truyÒn thèng cao ®Ñp cña d©n téc ViÖt Nam. Cã thÓ nãi. tre xanh) t¹o ra nh÷ng nÐt nghÜa ®a d¹ng. §Ò 44: Trong bµi VÒ th¨m nhµ B¸c. cña søc sèng d©n téc.18 -Nh÷ng c©u th¬ kÕt thóc cña bµi Tre ViÖt Nam nh»m kh¼ng ®Þnh mét mµu xanh vÜnh cöu cña tre ViÖt Nam. ªm ®Òm mµ l¾ng ®äng. nhµ th¬ NguyÔn §øc MËu cã viÕt: Ng«i nhµ thuë B¸c thiÕu thêi Nghiªng nghiªng m¸i lîp bao ®êi n¾ng ma ChiÕc giêng tre qu¸ ®¬n s¬ Vâng gai ru m¸t nh÷ng tra n¾ng hÌ. §Ò 47: H·y ghi l¹i vµi dßng c¶m nhËn cña em vÒ vÎ ®Ñp cña rõng m¬ H¬ng S¬n ®îc gîi t¶ qua ®o¹n th¬ sau: -18- . / Mai sau. chiÕc vâng gai ru m¸t nh÷ng tra n¾ng hÌ. em thÊy ®îc nh÷ng ý nghÜ vµ t×nh c¶m cña nhµ th¬ ®èi víi quª h¬ng nh thÕ nµo? Gîi ý T¸c gi¶ béc lé nh÷ng suy nghÜ vÒ quª h¬ng th«ng qua nh÷ng h×nh ¶nh rÊt cô thÓ: -C¸nh diÒu biÕc th¶ trªn ®ång ®· tõng in ®Ëm dÊu Ên tuæi th¬ ®Ñp dÏ th¬ méng trªn quª h¬ng. gióp ®ì con. Em h·y cho biÕt: ®o¹n th¬ gióp ta c¶m nhËn ®îc ®IÒu g× ®Ñp ®Ï. lßng mÑ vÉn theo con. (Quª h¬ng cña §ç Trung Qu©n) §äc ®o¹n th¬ trªn. phong phó vµ kh¼ng ®Þnh sù trêng tån cña mµu s¾c. /Mai sau) víi biÖnph¸p sö dông ®IÖp ng÷ “Mai sau” gãp phÇn gîi c¶m xóc vÒ thêi gian vµ kh«ng gian nh më ra v« tËn. Cã thÓ nãi t×nh th¬ng cña mÑ lµ t×nh th¬ng bÊt tö! §Ò 46: Quª h¬ng lµ c¸nh diÒu biÕc Tuæi h¬ con th¶ trªn ®ång Quª h¬ng lµ con ®ß nhá £m ®Òm khua níc ven s«ng. chøng tá t×nh c¶m cña t¸c gi¶ ®èi víi quª h¬ng thËt s©u s¾c vµ ®Ñp ®Ï. xanh mµu. nh÷ng sù vËt ®¬n s¬. Dï con ®· kh«n lín. -Sèng trong ng«i nhµ ®ã. §Ò 45: Trong bµi th¬ Con cß. søc sèng bÊt diÖt cña con ngêi ViÖt Nam. gi¶n dÞ nh bao ng«i nhµ cña lµng quª ViÖt Nam: M¸i nhµ tranh nghiªng nghiªng tõng tr¶i bao ma n¾ng. +Dïng tõ “xanh” ba lÇn trong mét dßng th¬ víi nh÷ng sù kÕt hîp kh¸c nhau (xanh tre. tiÕp cho con thªm søc m¹nh v¬n lªn trong cuéc sèng. -C¸ch diÔn ®¹t ®éc ®¸o cña nhµ th¬ gãp phÇn kh¼ng ®Þnh ®iÒu ®ã: +Thay ®æi c¸ch ng¾t nhÞp vµ ng¾t dßng (Mai sau. Hai dßng th¬ trªn ®· gióp em c¶m nhËn ®îc ý nghÜa g× ®Ñp ®Ï? Gîi ý T×nh c¶m yªu th¬ng cña mÑ dµnh cho con thËt to lín vµ kh«ng bao giê v¬i c¹n. t¹o cho ý th¬ ©m vang bay bæng vµ ®em ®Õn cho ngêi ®äc nh÷ng liªn tëng thó vÞ. NghÜ vÒ quª h¬ng nh vËy. gi¶n dÞ trªn quª h¬ng lu«n cã sù g¾n bã víi con ngêi vµ ®· trë thµnh nh÷ng kØ niÖm kh«ng thÓ nµo quªn. B¸c Hå ®îc lín lªn trong t×nh th¬ng yªu cña gia ®×nh: vâng gai ru m¸t nh÷ng tra n¾ng hÌ. th©n th¬ng? Gîi ý -H×nh ¶nh ng«i nhµ cña B¸c lóc thiÕu thêi thËt ®¬n s¬. vÉn theo con ®Ó quan t©m lo l¾ng. chiÕc giêng tre ®¬n s¬. nhµ th¬ ChÕ Lan Viªn cã viÕt: Con dï lín vÉn lµ con cña mÑ §i hÕt ®êi. dï cã ®i hÕt ®êi (sèng trän ®êi).

-Néi dung. §Ò 49: Trong bµi Phong c¶nh Hßn §Êt. Nh÷ng c¶nh ®ã gîi cho ta thÊy kh«ng khÝ ®Çm Êm. T¸c gi¶ ®· sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt g× næi bËt ë hai c©u th¬ trªn? Nhê biÖn ph¸p nghÖ thuËt næi bËt ®ã. biÓn c¶ cßn l©u ®êi h¬n. b×nh yªn vµ thanh th¶n. th©n thiÕt vµ th¾m ®îm t×nh c¶m cña c¶nh vËt thiªn nhiªn. mÆc cho bao nhiªu giã ma ®· thæi tíi. §Ò 50: Trong bµi H¹t g¹o lµng ta. -BiÖn ph¸p nghÖ thuËt nh©n ho¸ gióp ta nhËn th¾y ®îc ®iÒu ®ã: c©y tre vÉn ®øng ®Êy b×nh yªn vµ thanh th¶n. Nãi ®Õn c©y tre hay nãi ®Õn biÓn c¶ còng lµ nãi ®Õn con ngêi víi vÎ ®Ñp næi bËt: sù bÒn bØ. ®o¹n v¨n cßn cho ta thÊy vÎ ®Ñp cña con ngêi trªn quª h¬ng. Gîi ý -Rõng m¬ bao quanh nói ®îc nh©n ho¸ («m lÊy nói) cho thÊy sù g¾n bã gÇn gòi.19 Rõng m¬ «m lÊy nói M©y tr¾ng ®äng thµnh hoa Giã chiÒu ®«ng gên gîn H¬ng bay gÇn bay xa… (Rõng m¬ cña TrÇn Lª V¨n). biÓn c¶ vÉn ®ang giìn sãng (tre vµ biÓn mang nh÷ng ®Æc ®iÓm cña con ngêi). c¸nh ®ång lóa tèt mªnh m«ng høa hÑn mét cuéc sèng Êm no (Long lanh lìi h¸i liÕm ngang ch©n trêi). nhµ th¬ TrÇn §¨ng Khoa cã viÕt: H¹t g¹o lµng ta Nh÷ng tra th¸ng s¸u Cã b·o th¸ng b¶y Níc nh ai nÊu Cã ma th¸ng ba ChÕt c¶ c¸ cê Giät må h«I sa Cua ngoi lªn bê MÑ em xuèng cÊy… -19- . ngoµi vÎ ®Ñp cña c¶nh vËt (tre ®»ng ngµa. biÓn c¶ cßn l©u ®êi h¬n. ThÊp tho¸ng nh÷ng c©y tre ®»ng ngµ cao vót. §Ò 48: Trong bai TiÕng h¸t mïa gÆt. Theo em. anh dòng. nhµ v¨n NguyÔn Anh §øc mieu t¶ c¶nh Hßn §Êt nh sau: Xa qu¸ khái Hßn mét ®çi lµ b·i Tre. n¸o nøc (Giã n©ng tiÕng h¸t chãi chang). thanh b×nh n¬i th«n quª khi mïa gÆt ®Õn. ý nghÜa ®Ñp ®Ï: c¶nh mïa gÆt ë n«ng th«n ViÖt Nam thËt vui t¬I. Sau rÆng tre Êy. nh÷ng c©y tre l©u nay vÉn ®øng ®Êy. biÓn c¶). liÕm). mÆc cho bao nhiªu n¨m th¸ng ®· qua ®i. kiªn cêng tríc mäi thö th¸ch cña thêi gian (mÆc cho bao nhiªu n¨m th¸ng ®· ®i qua. mÆc cho bao nhiªu giã ma ®· thæi tíi. vµng ãng. ý nghÜa g× ®Ñp ®Ï? Gîi ý -BiÖn ph¸p nghÖ thuËt næi bËt ë hai c©u th¬ lµ biÖn ph¸p nh©n hãa (thÓ hiÑn râ nh÷ng tõ gn÷ chØ ®Æc ®iÓm cña ngêi: n©ng. -Giã chiÒu ®«ng nhÑ nhµng (gên gîn) ®a h¬ng hoa m¬ lan to¶ ®i kh¾p n¬i. ®o¹n v¨n cßn cho ta thÊy vÎ ®Ñp g× cña c¶nh vËt quª h¬ng? BiÖn ph¸p nghÖ thuËt nµo gióp cho em nhËn biÕt ®îc ®iÒu ®ã? Gîi ý -Ngoµi vÎ ®Ñp cña c¶nh vËt (tre ®»ng ngµ. -Hoa m¬ në tr¾ng nh m©y trªn trêi ®äng (kÕt) l¹i. vÉn ®ang giìn sãng. em c¶m nhËn ®îc néi dung. biÓn c¶).…). Cã thÓ nãi: ®o¹n th¬ ®· vÏ ra bøc tranh mang vÎ ®Ñp cña ®Êt trêi hoµ quyÖn trong rõng m¬ H¬ng S¬n. mang mét mµu xanh lôc. nhµ th¬ NguyÔn Duy cã viÕt: Giã n©ng tiÕng h¸t chãi chang Long lanh lìi h¸i liÕm ngang ch©n trêi.

Nh»m gîi t¶ h×nh ¶nh lao ®éng vÊt v¶ cña ngêi mÑ. Tr¨m vµ ngµn ë ®©y ®îc hiÓu theo nghÜa bãng. theo mçi nhÞp chµy. §Ò 53: §o¹n th¬ Khóc h¸t ru cña nhµ th¬ Nguüen Khoa §iÒm nãi vÒ t×nh c¶m cña ngêi mÑ miÒn nói võa nu«i con võa tham gia c«ng t¸c kh¸ng chiÕn cã hai c©u: MÑ gi· g¹o mÑ nu«i bé ®éi NhÞp chµy nghiªng. §Ò 52: Con ®i tr¨m nói ngµn khe Kh«ng b»ng mu«n nçi t¸i tª lßng bÇm. Em hiÓu c©u th¬ “NhÞp chµy nghiªng. ®ång thêi nhÊn m¹nh gi¸ trÞ to llín cña h¹t g¹o ®îc lµm ra. Em chon c¸ch ng¾t nhÞp nµo? V× sao? Gîi ý Mçi c¸ch ng¾t nhÞp cã søc gîi t¶. TÊm lng gÇy cña ngêi mÑ miÒn nói rÊt vÊt v¶ qua lao ®éng ®Ó nu«i con. Theo c¸ch ng¾t nhÞp thø nhÊt(M¶nh s©n / tr¨ng lóa chÊt ®Çy).20 §o¹n th¬ gióp em hiÓu ®îc ý nghÜa g× cña h¹t g¹o? H·y nªu râ t¸c dông cña ®iÖp ng÷ vµ h×nh ¶nh ®èi lËp ®îc sö dông trong ®o¹n th¬ trªn? Gîi ý -ý nghÜa cña h¹t g¹o: H¹t g¹o ph¶i tr¶i qua biÕt bao thö th¸ch khã kh¨n cña thiªn nhiªn víi nh÷ng c¬n b·o th¸ng b¸y (thêng lµ b·o to). Do ®ã c¸ch ng¾t nhÞp thø nhÊt vÉn hîp lÝ h¬n. gîi c¶m riªng. §Ò 51: Trong bµi TiÕng h¸t mïa gÆt. th©n h×nh cña ngêi mÑ l¹i chao nghiªng. nhµ th¬ NguyÔn Duy viÕt: M¶nh s©n tr¨ng lóa chÊt ®Çy Vµng tu«n trong tiÕng m¸y quay xËp x×nh. giÊc ngñ em nghiªng” gîi ë ngêi ®äc c¶nh tîng: Khi cÇm chµygi· g¹o.c©u th¬ ®îc hiÓu: trªn s©n. §Ò 54: Trong bµi C©y dõa cña nhµ th¬ TrÇn §¨ng Khoa cã ®o¹n: C©y dõa xanh to¶ nhiÒu tµu -20- . C¸ch ng¾t nhÞp thø hai (M¶nh s©n tr¨ng / lóa chÊt ®Çy) th× gîi ®îc ë ngêi ®äc vÒ mét m¶nh s©n trµn ngËp ¸nh tr¨ng. ë dßng th¬ thø nhÊt. trong hai c¸ch ng¾t nhÞp díi ®©y: -M¶nh s©n/ tr¨ng lóa chÊt ®Çy. c¶ lóa. giÊc ngñ em nghiªng” nh thÕ nµo? Gîi ý C©u th¬ “NhÞp chµy nghiªng. -§o¹n th¬ sö dông ®iÖp ng÷ cã nh»m nhÊn m¹nh khã kh¨n cña thiªn nhiªn. chØ sè nhiÒu. trong c©u th¬ trªn tr¨m cã b»ng 99+1 vµ ngµn cã b»ng 999+1 hay kh«ng? V× sao? Gîi ý Trong c©u th¬ nµy tr¨m kh«ng ph¶i lµ con sè chÝnh x¸c 99+1 vµ ngµn kh«ng ph¶I lµ 999+1. khi t¶ c¶nh bµ con n«ng d©n tuèt lóa díi ®ªm tr¨ng s¸ng. giÊc ngñ em nghiªng. trªn ®ã lóa chÊt ®Çy. §ã lµ h×nh ¶nh rÊt thËt nhng còng rÊt th¬ qua ngßi bót tinh tÕ cña t¸c gi¶. Dßng th¬ “Con ®i tr¨m nói ngµn khe” muèn nãi: Con ®· ®i qua rÊt nhiÒu nói. (Tè H÷u) Theo em. nhiÒu khe. Em bÐ ngñ trªn lng mÑ nªn giÊc ngñ cña em còng dêng nh nghiªng theo d¸ng mÑ. C¶nh tîng nµy võa gîi sù no ®ñ. thiÕu tù nhiªn. nu«i bé ®éi ®¸nh MÜ l¹i chÝnh lµ chiÕc n«i ªm ®Ó em bÐ ngñ ngon lµnh. c¶ tr¨ng ®Òu chÊt ®Çy. ®· vît qua rÊt nhiÒu khã kh¨n gian khæ trªn nh÷ng dÆm ®êng kh¸ng chiÕn. nh÷ng trËn ma th¸ng ba ( thêng lµ ma lín). -M¶nh s©n tr¨ng/ lóa chÊt ®Çy. ®Òu trµn ngËp. Nhng ®iÒu quan träng h¬n lµ h¹t g¹o cßn cã nh÷ng giät må h«i cña con ngêi lao ®éng cÇn cï trong nh÷ng ngµy n¾ng nãng (Níc nh ai nÊu/ ChÕt c¶ c¸ cê/ Cua ngoi lªn bê MÑ em xuèng cÊy). võa gîi c¶m gi¸c th¬ méng. Tuy nhiªn c¸ch ng¾t nhÞp thø hai cã phÇn khiªn cìng. lung linh huyÒn ¶o. Theo em. sö dông h×nh ¶nh ®èi lËp Cua ngoi lªn bê nhng MÑ em xuèng cÊy.

-C¸cam thanh: tiÕng m¸i chÌo quÉy níc. gËt ®Çu gäi tr¨ng. h×nh khèi. §ªm hÌ hoa në cïng sao Tµu dõa-chiÕc lîc ch¶i vµo m©y xanh… Theo em. §Ò 55: Trong bµi Nghe thÇy ®äc th¬ cña nhµ th¬ TrÇn §¨ng Khoa. §Ò 56: Trong bµi Tre ViÖt Nam cña nhµ th¬ NguyÔn Duy cã ®o¹n: B·o bïng th©n bäc lÊy th©n Tay «m tay nói tre gÇn nhau thªm. Th¬ng nhau tre ch¼ng ë riªng Luü thµnh tõ ®ã mµ nªn hìi ngêi. tµu dõa (gièng nh) chiÕc lîc. cã hån vµ cã søc gîi t¶. còng gËt ®Çu mêi gäi tr¨ng lªn. c¶nh vËt trë nªn sèng ®éng. võa nãi ®îc nh÷ng phÈm chÊt tèt ®Ñp. Th©n dõa b¹c phÕch th¸ng n¨m. tëng tîng phong phó cña t¸c gi¶. tiÕng ru ¹ êi cña ngêi bµ ru ch¸u trong nh÷ng n¨m th¸ng cËu häc trß cßn th¬ bÐ. -21- . Qu¶ dõa-®µn lîn con n»m trªn cao. phÐp nh©n ho¸ vµ so s¸nh ®îc thÓ hiÖn trong nh÷ng tõ gnõ nµo ë ®o¹n th¬ trªn? Thö ph©n tÝch c¸i hay cña phÐp nh©n ho¸ vµ phÐp so s¸nh trong ®o¹n th¬ trªn? Gîi ý -PhÐp nh©n ho¸ ®îc sö dông trong c¸c tõ ng÷: Dang tay ®ãn giã. C¸ch so s¸nh nµy còng cã t¸c dông lµm cho c¶nh vËt trë nªn sèng ®éng. tiÕng tµu dõa cùa m×nh díi ¸nh tr¨ng khuya… Cuéc sèng ®îc gîi lªn. Nh÷ng c©y tre nh nh÷ng sinh thÓ mang hån ngêi. Dõa còng më réng vßng tay ®ãn giã. che chë cho nhau. t¸c gi¶ sö dông c¸ch nãi nh©n ho¸ ®Ó nãi vÒ nh÷ng phÈm chÊt tèt ®Ñp cña tre: sù ®ïm bäc. C¸ch nãi nµy gióp t¸c gi¶ thÓ hiÖn ®îc hai tÇng nghÜa: võa nãi ®îc nh÷ng phÈm chÊt tèt ®Ñp cña c©y tre ViÖt Nam. gËt ®Çu gäi tr¨ng. C¸c tõ ng÷ nµy cã t¸c dông lµm cho vËt v« tri lµ c©y dõa còng cã nh÷ng biÓu hiÖn t×nh c¶m nh con ngêi. cã søc gîi t¶. d©n téc ViÖt Nam. thÓ hiÖn sù liªn tëng.21 Dang tay ®ãn giã. gîi ra cã sù kÕt nèi gi÷a qu¸ khø vµ hiÖn t¹i. ®oµn kÕt? C¸ch nãi nµy hay ë chç nµo? Gîi ý -Trong ®o¹n th¬ nµy. cuéc sèng xung quanh ®îc gîi lªn nh thÕ nµo trong t©m trÝ cña cËu häc trß khi nghe thÇy gi¸o ®äc th¬? Gîi ý Cuéc sèng xung quanh ®îc gîi lªn trong tam trÝ cña cËu häc trß khi nghe thÇy ®äc th¬ bao gåm: -C¸c h×nh ¶nh: n¾ng chãi chang. C¸ch so s¸nh ë ®©y kh¸ bÊt ngê. tay tre «m nói nhau quÊn quýt. gîi c¶m cao. Qua c¸ch nãi nh©n ho¸. -PhÐp so s¸nh ®îc thÓ hiÖn trong c¸c tõ ng÷: qu¶ dõa (gièng nh) ®µn lîn con. cã ®êng nÐt. Nh©n ho¸ ë ®©y nghÜa lµ g¸n cho tre nh÷ng ®Æc tÝnh cña ngêi: nh÷ng th©n tre bao bäc. hä hµng nhµ tre sèngqu©y quÇn. cã h×nh khèi. thó vÞ. Êm cóng bªn nhau… -C¸ch nãi nh©n ho¸ lµm cho c¶nh vËt trë nªn sang ®éng. cã ®o¹n: Em nghe thÇy ®äc bao ngµy TiÕng th¬ ®á n¾ng xanh c©y quanh nhµ M¸i chÌo nghe väng s«ng xa £m ªm nghe tiÕng cña bµ n¨m xa Nghe tr¨ng thë ®éng tµu dõa… Theo em. gîi c¶m cao. khua níc väng l¹i tõ mét dßng s«ng hiÖn vÒ trong kÝ øc. t¸c gi¶ ®· sö dông c¸ch nãi g× ®Ó ca ngîi nh÷ng phÈm chÊt tèt ®Ñp cña tre: sù ®ïm bäc. cã ®êng nÐt. Trong ®äan th¬ trªn. nh÷ng truyÒn thèng cao ®Ñp cña con ngêi ViÖt Nam. c©y cèi xanh t¬I. ®oµn kÕt.

§Ò 59: §äc ®o¹n th¬ sau: H«m qua cßn lÊm tÊm Chen lÉn mµu l¸ xanh S¸ng nay bõng löa thÉm Rõng rùc ch¸y trªn cµnh. §Ò 58: Trong bµi th¬ §µn bß trªn ®ång cá hoµng h«n. gÆm c¶ nh÷ng tia n¾ng cuèi cïng cßn sãt l¹i trªn ®ång cá. Theo em. cho nªn hoa phîng dêng nh në nhanh h¬n.rõng rùc ch¸y trªn cµnh. C¸ch dïng tõ nµy gîi ®îc ë ngêi ®äc mét h×nh tîng ®Ñp. gi÷a mäi miÒn ®Êt níc. b) C©u th¬ Rï r× ®«i c¸nh nèi liÒn mïa hoa muèn diÔn t¶ ý: BÇy ong lµm viÖc ch¨m chØ tõ mïa hoa nµy sang mïa hoa kh¸c (xu©n.cßn lÊm tÊm > < h«m nay.22 §Ò 57: Trong bµi Hµnh tr×nh cña bÇy ong cña rnhµ th¬ NguyÔn §øc MËu. kh¨n ®Ém níc…). tõ ®Ém ®îc t¸c gØa dïng hay vµ s¸ng t¹o. t¸c gi¶ dïng tõ ®Ém ë trªn cã hay kh«ng? V× sao? b) Em hiÓu nghÜa c©u th¬ Rï r× ®«i c¸nh nèi liÒn mïa hoa lµ thÕ nµo? Gîi ý a) Trong dßng th¬ ®Çu. nhµ th¬ NguyÔn §øc MËu viÕt: Gîi ý C¸i míi l¹. a) Theo em. ®«ng). Trong hai khæ th¬ trªn. C¶nh thùc mµ nhµ th¬ miªu t¶ ë ®©y lµ: ChiÒu muén. hßang h«n bu«ng xuèng. ®iÒu g× g©y Ên tîng m¹nh nhÊt cho ngêi ®äc qua ®o¹n th¬ nµy? Gîi ý §iÒu g©y Ên tîng m¹nh nhÊt cho ngêi ®äc khi ®äc ®o¹n th¬ nµy lµ t¸c gi¶ t¹o yÕu tè bÊt ngê b»ng c¸ch thÓ hiÖn sù ph¸t triÓn ®ét biÕn cña hoa phîng: h«m qua. ®ång thêi lµ c¸i hay cña hai dßng th¬ chñ yÕu ®îc biÓu hÞªn ë c¸ch nãi gÆm c¶ hoµng h«n. C¶nh vËt nh hoµ quyÖn vµo nhau thËt th¬ méng. C¨n nhµ ®· v¾ng Cèc chÐn n»m im §«i m¾t lim dim Ngñ ngon bµ nhÐ. cã nh÷ng c©u th¬: Víi ®«i c¸nh ®·m n¾ng trêi BÇy ong bay ®Õn trän ®êi t×m hoa. ë kh¾p rõng s©u vµ biÓn xa. Nãi c¸ch kh¸c. Ên tîng vÒ sù bÊt ngê. dêng nh thêi gian ®i nhanh h¬n. mµ gÆm c¶ hoµng h«n ®ang bao trïm lªn ®ång cá. NghÜa ®en cña tõ nµy chØ tr¹ng th¸i ít sòng (vÝ dô: ¸o ®Ém må h«i. …BÇy ong giong ruæi tr¨m miÒn Rï r× ®«i c¸nh nèi liÒn mïa hoa. sù ph¸t triÓn ®ét biÕn cña hoa phîng còng tõ ®ã mµ sinh ra. chØ c¶nh tîng ¸nh n¾ng chiÕu vµo ®«i c¸nh bÇy ong. h¹. cã ®o¹n: Bµn tay bÐ nhá VÉy qu¹t thËt ®Òu NgÊn n¾ng thiu thiu §Ëu trªn têng tr¾ng. ®µn bß gÆm cá trong c¶nh hoµng h«n. §Ò 60: Trong bµi th¬ Qu¹t cho bµ ngñ cña nhµ th¬ Th¹ch Quú. C¶nh thùc ®ã ®îc t¸i hiÖn l¹i qua sù tëng tîng cña nhµ th¬: ë ®©y. lµm c¸i cÇu nèi gi÷a c¸c mïa hoa. gÆm buæi chiÒu xãt l¹i. c¶nh chiÒu muén. khiÕn cho ®«i c¸nh cña bÇy ong lai l¸ng n¾ng trêi. ë dßng th¬ trªn. thu. Díi c¸i nh×n cña nhµ th¬. t¸c gi¶ dïng tõ ®Ém theo nghÜa bãng. dêng nh ®µn bß kh«ng chØ gÆm cá. mäi vËt ®îc t¶ cã nÐt chung g×? T×nh c¶m cña ngêi ch¸u th¬ng bµ ®îc thÓ hiÖn nh thÕ nµo? -22- . nhng ®µn bß vÉn m¶i miÕt gÆm cá.

C¸c truyÖn cæ d©n gian thùc sù lµ c¸i cÇu nèi qu¸ khø víi hiÖn t¹i. Cô thÓ thËm. ®ªm ®ªm gi· g¹o vµ h×nh ¶nh cèi g¹o ®Çy c¶ nghÜa t×nh níc non lµ tîng trng cho tÊm lßng.L©m ThÞ Mü D¹) Em hiÓu thÕ nµo vÌ néi dung cña hai dßng th¬: ChØ cßn truyÖn cæ thiÕt tha-Cho t«I nhËn mÆt cha «ng cña m×nh? Gîi ý Qua hai dßng th¬ ChØ cßn truyÖn cæ thiÕt tha – Cho t«i nhËn mÆt cha «ng cña m×nh t¸c gi¶ muèn diÔn t¶ ý: Tõ xa ®Õn nay. C¶nh vËt nh hoµ quyÖn vµo nhau.23 Mäi vËt ®îc nãi tíi trong hai khæ th¬ cã nÐt chung lµ: Díi h¬i m¸t nhÌ nhÑ tõ bµn tay vÉy qu¹t cña c« bÐ. rÊt kiªn tr× cña m×nh. tëng tîng cña t¸c gi¶ thÓ hiÖn trong hai dßng th¬ trªn. Trong ®o¹n th¬ trªn. (TruyÖn cæ níc m×nh . §Ò 61: §ªm ®ªm tiÕng thËm tiÕng th×nh Cèi g¹o ®Çy c¶ nghÜa t×nh níc non. ngêi ®äc thêi nay hiÓu ®îc cha «ng ngµy xa. §Ò 63: §êi cha «ng víi ®êi t«i Nh con s«ng víi ch©n trêi ®· xa ChØ cßn truyÖn cæ thiÕt tha Cho t«i nhËn mÆt cha «ng cña m×nh. tØnh Phó Thä (tôc truyÒn ®©y lµ n¬i vua Hïng dùng lÇu vµ kho chøa g¹o). C« bÐ dêng nh dån t×nh th¬ng yªu ®èi víi bµ vµo ®«i bµn tay vÉy qu¹t ®Òu ®Æn. cô thÓ hiÓu ®îc ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn. th×nh võa lµ nh÷ng tiÕng tîng thanh gîi t¶ tiÕng chµy gi· g¹o väng l¹i tõ thêi vua Hïng. §Ò 62: Trong bµi th¬ Luü tre cña nhµ th¬ NguyÔn C«ng D¬ng cã ®o¹n: Mçi sím mai thøc dËy Luü tre xanh r× rµo Ngän tre cong väng vã KÐo mÆt trêi lªn cao. tõ qu¸ khø ®Õn hiÖn t¹i lµ mét kkho¶ng c¸ch thêi gian d»ng dÆc. em thÝch nhÊt h×nh ¶nh th¬ nµo? Nãi râ v× sao em thÝch? Gîi ý H×nh ¶nh gay Ên tîng m¹nh cho ngêi ®äc vµ thÓ hiÖn sù liªn tëng. c¸i gäng vã l¹i ®ang kÐo mÆt trêi lªn cao. víi vua Hïng. t¸c gi¶ sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt ch¬i ch÷. l¹i võa lµ hai tiÕng trong ®Þa danh ThËm Th×nh thuéc huyÖn Phong Ch©u. Nhng qua liªn tëng. -C©u th¬ Cèi g¹o ®Çy c¶ nghÜa t×nh níc non gîi t¶ ý: lßng d©n ta thiÕt tha yªu níc. mäi vËt xung quanh dêng nh còng buån ngñ l©y (n¾ng thiu thiu. nh©n d©n ®· dùng lÇu gi· g¹o. C¸c sù vËt: ngän tre-gäng vã-mÆt trêi vèn dÜ kh«ng liªn quan tíi nhau. tëng tîng déc ®¸o cña t¸c gi¶ lµ h×nh ¶nh: Ngän tre cong gäng vã KÐo mÆt trêi lªn cao. c¨n nhµ v¾ng. t¹o nªn sù sèng ®éng cho h×nh ¶nh th¬. cèc chÐn n»m im…). t×nh c¶m cña ngêi d©n ®èi víi ®Êt níc. Theo lêi ph¸n b¶o cña vua Hïng. t©m hån -23- . T×nh c¶m cña ngêi ch¸u th¬ng bµ ®ù¬c thÓ hiÖn rÊt râ nÐt qua mét sè chi tiÕt: C« bÐ ngåi qu¹t rÊt l©u ®Ó cho bµ ngñ v× bµ ®ang bÞ mÖt. c¸c sù vËt nµy dêng nh cã sù liªn hÖ víi nhau: ngän tre cong cong nh c¸i gäng vã. Qua truyÖn cæ. ®ang cÇn yªn tÜnh. (Qua ThËm Th×nh cña NguyÔn Bïi Vîi) -T¸c gi¶ sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt g× trong c©u th¬ §ªm ®ªm tiÕng thËm tiÕng th×nh? Nãi râ c¸i hay cña biÖn ph¸p nghÖ thuËt Êy? -C©u Cèi g¹o ®Çy c¶ nghÜa t×nh níc non ý nãi g×? Gîi ý -Trong c©u th¬ §ªm ®ªm tiÕng them tiÕng th×nh.

lµng m¹c däc hai bê s«ng Ngµn Phè nh s¸ng lªn víi mµu hoa bëi në tr¾ng phau. c¸nh ®ång lóa chÝn ®îc t¶ cã mµu s¾c. phong tôc tËp qu¸n vµ c¸c quan niÖm ®¹o ®øc… cña cha «ng ngµy xa.24 vµ tÝnh c¸ch. Nã võa gîi t¶ ®îc mµu vµng cña chïm æi chÝn. §Ò 64: ViÕt l¹i mét khæ th¬ trong bµi H¹t g¹o lµng ta cña nhµ th¬ TrÇn §¨ng Khoa mµ em thÝch nhÊt. Tõ th¾p vèn dïng ®Ó chØ ho¹t ®éng: ch©m löa cho ch¸y lªn. c¶nh vËt. t¸c gi¶ sö dông tõ th¾p vµ vµng ong cã haykh«ng? V× sao? Gîi ý -Nh÷ng h×nh ¶nh ®Ñp trong ®o¹n th¬ lµ: hµng r©m bôt th¾p löa hång. §Ò 65: VÒ th¨m nhµ B¸c. cã thÓ nãi truyÖn cæ ®· gióp chóng ta nhËn biÕt ®îc g¬ng mÆt cña c¸c cha «ng ngµy xa. vµng ong ®îc sö dông s¸ng t¹o vµ hay. mÆt ®Êt. (VÒ th¨m nhµ B¸c-NguyÔn §øc MËu) §o¹n th¬ trªn cã nh÷ng h×nh ¶nh ®Ñp nµo? Theo em. t¸c gi¶ thÓ hiÖn t×nh yªu tha thiÕt ®èi víi quª h¬ng t¬i ®Ñp. Tõ vµng ong còng gîi ®îc sù lien tëng thó vÞ ë ngêi ®äc. con bím tr¾ng lîn vßng. H×nh ¶nh cña cha «ng ngµy xa in dÊu kh¸ râ trong c¸c truyÖn cæ d©n gian. -Tõ vµng ong còng ®îc dïng rÊt hay.h¹t g¹o quª h¬ng th¬m ngon lµ do cã sù kÕt tô cña sù mµu mì cña ®Êt ®ai. h¬ng th¬m cña hoa vµ c«ng søc cña con ngêi. chïm æi chÝn vµng. (TiÕng h¸t mïa gÆt-NguyÔn Duy) Trong ®o¹n th¬ trªn. th¾p ®Ìn… ë ®©y tõ th¾p ®îc dïng theo nghÜa bãng chØ s¾c ®á cña hoa r©m bôt nh ngän löa ®îc th¾p lªn. lµng Sen Cã hµng r©m bôt th¾p lªn löa hång Cã con bím tr¾ng lîn vßng Cã chïm æi chÝn vµng ong s¾c trêi. -Hai tõ th¾p. h×nh ¶nh g× ®Ñp? T¸c gi¶ t¶ lìi h¸i ®Ñp vµ s¾c b»ng nh÷ng tõ ng÷ nµo? -24- . -C¶m nhËn cña em khi ®äc c¸c c©u th¬ ®ã lµ: +VÒ c¶nh vËt: MÊy dßng trªn gîi ra c¶nh tîng: gi÷a mïa hoa bëi. §Ò 66: XÐt vÒ môc ®Ých nãi th× c¸c c©u sau thuéc kiÓu c©u g×? Em cã c¶m nhËn nh thÕ nµo khi ®äc cc¸c c©u th¬ ®ã? …§Ñp l¾m anh ¬i! Con s«ng Ngµn Phè! S¸ng c¶ ®«i bê hoa bëi tr¾ng phau! … (Mïa hoa bëi – T« Hïng) Gîi ý -XÐt vÒ môc ®Ých th× c¶ ba c©u trong dßng th¬ lµ c©u c¶m. Lung linh lìi h¸i liÕm ngang ch©n trêi. C¶nh s¾c vµng cña c©y cèi chÝnh lµ s¾c vµng cña bÇu trêi. Tõ cã ®îc lÆp l¹i nhiÒu lÇn ®· gãp phÇn nãi lªn ®iÒu ®ã. nãi râ v× sao em thÝch khæ th¬ nµy? Gîi ý: Em thÝch nhÊt khæ th¬: H¹t g¹o lµng ta Cã vÞ phï sa Cña s«ng Kinh ThÇy Cã h¬ng sen th¬m Trong hå níc ®Çy. ©m thanh. §Ò 67: §ång chiªm ph¶ n¾ng lªn kh«ng C¸nh cß dÉn giã qua thung lóa vµng. V× vËy. võa nªu ®îc mèi quan hÖ gi÷a ®Êt trêi vµ c©y cèi. C¸ch dïng tõ nµy lµm cho c¶nh vËt miªu t¶ trë nªn sèng ®éng vµ gîi ®îc ë ngêi ®äc sù liªn tëng thó vÞ. Bëi v× ë khæ th¬ nµy t¸c gi¶ ®· lÝ gi¶i -theo c¸ch nãi cña nhµ th¬. +Qua ®ã. Giã n©ng tiÕng h¸t chãi chang.

).25 Gîi ý -Trong ®o¹n th¬ trªn. §Ò 69: Lµng quª t«i ®· khuÊt h¼n. em hiÓu vµ cã nh÷ng c¶m xóc g× víi quª h¬ng. qu¶ t¬ nóp díi l¸ chøa ®ùng h¬ng th¬m. hiªn ngang. Nh÷ng sù vËt (c©y æi) vÉn Èn chøa mét søc sèng. §Ò 70: Nßi tre ®©u chÞu mäc cong Cha lªn ®· nhän nh ch«ng l¹ thêng. long lanh lìi h¸i liÕm ngang ch©n trêi. -Lìi h¸i ®Ñp vµ s¾c ®îc t¸c gi¶ t¶ trong dßng th¬ cuèi. qu¶ t¬ nóp díi l¸giµ…). +¢m thanh: tiÕng h¸t. Lng trÇn ph¬i n¾ng ph¬i s¬ng Cã manh ¸o céc tre nhêng cho con… (Tre ViÖt Nam-NguyÔn Duy) Em thÊy ®o¹n th¬ trªn cã nh÷ng h×nh ¶nh nµo ®Ñp? H·y nªu ý nghÜa ®Ñp ®Ï vµ s©u s¾c cña nh÷ng h×nh ¶nh ®ã. vÞ ngät. Víi c¸ch miªu t¶ Êy. nh©n d©n coi t«i nh ngêi lµng vµ còng cã ngêi yªu t«i tha thiÕt. nhng t«i vÉn ®¨m ®¾m nh×n theo. h×nh ¶nh c©y æi hiÖn lªn rÊt ®Ñp trong t©m tëng ngêi ®äc. cña n¾ng). n¬i ®ã còng lµ quª h¬ng cña mçi ngêi. Gîi ý §o¹n th¬ trªn cña nhµ th¬ NguyÔn Duy cã nh÷ng h×nh ¶nh ®Ñp sau ®©y: -H×nh ¶nh (m¨ng tre) nhän nh ch«ng gîi cho ta thÊy sù kiªu h·nh. liÕm ngang ch©n trêi (h×nh ¶nh diÔn t¶ viÖc gÆt lóa b»ng h¸i cña ngêi n«ng d©n: lìi h¸i s¾c ®a ngang c¾t rêi th©n lóa. h×nh ¶nh ®Ñp lµ: +Mµu s¾c: vµng (cña ®ång lóa. -25- . N¬i ®ã lµ xãm lµng. mµu s¾c rÊt dÞu nhÑ. mang l¹i hoa th¬m. n¬i m×nh tõng cã nhiÒu kØ niÖm.. Mçi ngêi ®Òu g¾n bã víi n¬i m×nh ®· sinh ra vµ lín lªn. vÉn ph¸t triÓn sinh s«i m¹nh mÏ (ngÇm ®¬m hoa. ®îc phãng ®¹i thµnh h×nh ¶nh lìi h¸i liÕm ngang ch©n trêi). bÊt khuÊt cña loµi tre (hay còng chÝnh lµ cña d©n téc ViÖt Nam!). day døt b»ng m¶nh ®Êt cäc c»n nµy. lµ phêng x·. §Ò 68: Hiªn t©y xanh m¸t bãng r©m §¬n s¬ c©y æi cø ngÇm ®¬m hoa Qu¶ t¬ nÊp díi l¸ giµ §Ó sang thu bçng oµ ra ngät ngµo… Nªu nhËn xÐt cña em vÒ nghÖ thuËt miªu t¶ trong ®o¹n th¬ trªn. víi c¸c tõ ng÷: long lanh lìi h¸i (lìi h¸i ph¶n chiÕu ¸nh mÆt trêi s¸ng long lanh). nhí th¬ng vÉn kh«ng m·nh liÖt. khiªm nhêng (xanh m¸t bãng r©m. ®ãng qu©n nhiÒu chç phong c¶nh ®Ñp h¬n ®©y nhiÒu. c¸nh ®ång lóa chÝn ®îc t¶ víi mµu s¾c. ©m thanh. nhµ th¬ ®· gióp em c¶m nhËn ®îc h×nh ¶nh c©y æi ®Ñp nh thÕ nµo? Gîi ý -NghÖ thuËt miªu t¶: H×nh ¶nh. -Qua sù miªu t¶ mang tÝnh nghÖ thuËt cña nhµ th¬. +H×nh ¶nh: c¸nh cß dÉn giã qua thung lóa vµng. T«i ®· ®i nhiÒu n¬i. ®¬n s¬ c©y æi. (T×nh quª h¬ng-NguyÔn Kh¶i) §äc ®o¹n v¨n. lµng xãm? Gîi ý T×nh c¶m cña anh bé ®éi trong ®o¹n v¨n nµy võa tha thiÕt võa m·nh liÖt nh kh«ng muèn rêi xa n¬i ch«n rau c¾t rèn cña m×nh. nhng sao søc quyÕn rò. ngÇm ®¬m hoa. C©y æi cã søc sèng ©m thÇm nhng m¹nh mÏ. qu¶ ngät cho ®êi.

§Ò 72: …Lêi ru cã giã mïa thu Bµn tay mÑ qu¹t mÑ ®a giã vÒ Nh÷ng ng«i sao thøc ngoµi kia Còng ch¼ng b»ng mÑ ®· thøc v× chóng con. nhµ th¬ TÕ Hanh viÕt: Quª h¬ng t«i cã con s«ng xanh biÕc Níc g¬ng trong soi tãc nh÷ng hµng tre T©m hån t«i lµ mét buæi tra hÌ To¶ n¾ng xuèng lßng s«ng lÊp lo¸ng… §o¹n th¬ trªn cã nh÷ng h×nh ¶nh th¬ nµo ®Ñp? Nh÷ng h×nh ¶nh Êy gióp em c¶m nhËn ®îc ®iÒu g×? -26- .cã em v¾ng mÆt Lµ bao nhiªu kho¶ng trèng ë trong t«i… Tõ mét kho¶ng trèng ë trªn bµn. Theo em. Bëi v×: Ngän giã cã t×nh th¬ng yªu cña mÑ lµm cho con ®îc ngñ ngon lµnh víi nh÷ng giÊc m¬ ®Ñp khi cßn nhá. c« gi¸o biÕt: l¹i cã mét em häc sinh v¾ng mÆt v× kh«ng cßn thãc g¹o ®Ó ¨n trong nh÷ng ngµy gi¸p h¹t th¸ng ba. h×nh ¶nh nµo gãp phÇn nhiÒu nhÊt lµm nªn c¸i hay cña khæ th¬ trªn? V× sao? H×nh ¶nh gãp phÇn nhiÒu nhÊt lµm nªn c¸i hay cña khæ th¬ lµ h×nh ¶nh ngän giã trong c©u MÑ lµ ngän giã cña con suèt ®êi. §ªm nay con ngñ giÊc trßn MÑ lµ ngän giã cña con suèt ®êi. thö th¸ch trong cuéc sèng… -H×nh ¶nh cã manh ¸o céc tre nhêng cho con gîi cho ta nghÜ ®Õn sù che chë. b»ng c¸ch nµo nhµ th¬ ®· t¹o nªn h×nh ¶nh sinh ®éng Êy? Gîi ý H×nh ¶nh sinh ®éng trong hai c©u th¬ cuèi: vÉy giã. gäi chim ®îc nhµ th¬ t¹o nªn b»ng c¸ch nh©n ho¸ vµ so s¸nh (L¸ xanh vÉy giã nh lµ gäi chim). h×nh ¶nh gãp phÇn lµm nªn c¸i hay cña khæ th¬ lµ h×nh ¶nh kho¶ng trèng trªn bµn trong hai c©u th¬: Mçi kho¶ng trèng trªn bµn . hi sinh tÊt c¶ mµ ngêi mÑ dµnh cho con. lµm cho con yªn t©m v÷ng bíckhi lín lªn. thÓ hiÖn lßng nh©n ¸i vµ t×nh mÉu tö thËt c¶m ®éng… §Ò 71: T«i muèn ngµy nµo líp còng ®«ng vui DÉu th¸ng ba cßn ®i qua n¨m häc. Mçi kho¶ng trèng trªn bµn-cã em v¾ng mÆt Lµ bao nhiªu kho¶ng trèng ë trong t«i… (Th¸ng ba ®Õn líp-Thanh øng) Theo em.dÊu hiÖu b¸o cho thÇy gi¸o.t¸c gi¶ liªn tëng ®Õn rÊt nhiÒu kho¶ng trèng cña nçi buån th¬ng t©m trong t©m hån m×nh (Lµ bao nhiªu kho¶ng trèng ë trong t«i). §iÒu ®ã cho thÊy tÊm lßng yªu th¬ng tha thiÕt cña thÇy c« gi¸o ®èi víi c¸c em häc sinh ë mét vïng quª nghÌo tríc ®©y. h×nh ¶nh nµo gãp phÇn nhiÒu nhÊt lµm nªn c¸i hay cña khæ th¬ tren? V× sao? Gîi ý Theo em. §Ò 73: Dßng th¬ cuèi cña khæ th¬ sau: Vên em cã mét luèng khoai Cã hµng chuèi mËt víi hai luèng cµ Em trång thªm mét c©y na L¸ xanh vÉy giã nh lµ gäi chim… (Vên em-TrÇn §¨ng Khoa).26 -H×nh ¶nh (c©y tre) lng trÇn ph¬i n¾ng ph¬i s¬ng cã ý nãi lªn sù d·i dÇu. chÞu ®ùng mäi khã kh¨n. lu«n ë bªn con ®Ó con c¶m thÊy sung síng vµ h¹nh phóc suèt c¶ cuéc ®êi. Theo em. §Ò 74:Më ®Çu bµi th¬ Nhí con s«ng quª h¬ng. cã nh÷ng h×nh ¶nh sinh ®éng.

Gîi ý -Dïng tõ gîi t¶ sinh ®éng. Ao Vua… næi tiÕng vÉy gäi. . §ã còng chÝnh lµ vÎ ®Ñp võa gi¶n dÞ võa léng lÉy vµ hÊp dÉn biÕt bao. Dßng s«ng tíi níc cho vên c©y xanh tèt mît mµ còng nh dßng s÷a mÑ ®· nu«i con kh«n lín. thÊy trong lßng "phÊp phíi" niÒm vui. §«i c¸nh cß tr¾ng vÉy mªnh m«ng. ®åi Hßn. rõng thanh xu©n… (Vêi vîi Ba V×) Em h·y ph©n tÝch nh÷ng nÐt ®Æc s¾c trong c¸ch dïng tõ. mªnh m«ng. niÒm vui Êy chÝnh lµ h×nh ¶nh "§«i c¸nh cß tr¾ng vÉy mªnh m«ng". ¤i Tæ quèc! §¬n s¬ mµ léng lÉy! §o¹n th¬ trªn gióp em c¶m nhËn ®îc vÎ ®Ñp g× cña ®Êt níc ViÖt Nam th©n yªu. Nghe phÊp phíi trong lßng. §Ò 76: Trong bµi Trªn ®êng thiªn lÝ nhµ th¬ Tè H÷u ®· ghi l¹i c¶m xóc cña m×nh tríc c¶nh mïa xu©n vÒ trªn ®Êt níc nh sau: Ta ®øng dËy. + Nãi lªn t×nh c¶m g¾n bã th©n thiÕt gi÷a dßng s«ng quª h¬ng víi t¸c gi¶. thanh xu©n. -C¸ch ®Æt c©u ®¶o bé phËn vÞ ng÷ lªn tríc ë c©u 2 vµ c©u 3. C¶nh quª h¬ng lµm cho t¸c gi¶ ®øng "ngÈn ng¬ mµ ng¾m m·i". §Ò 75: Nhµ v¨n Vâ V¨n Trùc viÕt: ¤m quanh Ba V× lµ b¸t ng¸t ®ång b»ng. ngÈn ng¬ mµ ng¾m m·i Quª h¬ng ta.Néi dung: + Nãi lªn tÇm quan träng cña dßng s«ng quª h¬ng. từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sồng. xanh ng¸t. h×nh ¶nh dßng s«ng lÊp lo¸ng ph¶n chiÕu ¸nh n¾ng tra hÌ. Êu th¬. xóm Cồn Hến nấu cơm chiều. mªnh m«ng hå níc” nh»m nhÊn m¹nh nh÷ng ý cÇn diÔn ®¹t vÒ c¶nh ®Ñp cña Ba V×. thả khói nghi ngút cả một vùng tre trúc.NghÖ thuËt: BiÖn ph¸p so s¸nh + So s¸nh dßng s«ng víi dßng s÷a (mÑ). gi¶n dÞ mµ v« cïng cao quý cña ®Êt níc ViÖt Nam th©n yªu. Xanh ng¸t b¹ch ®µn nh÷ng ®åi M¨ng. Đâu đó. mªnh m«ng hå níc víi nh÷ng Suèi Hai. ®Æt c©u cña t¸c gi¶. Mít m¸t rõng keo nh÷ng ®¶o Hå. vÉy gäi.27 Gîi ý -H×nh ¶nh ®Ñp: con s«ng xanh biÕc cã níc trong nh mÆt g¬ng ®Ó nh÷ng hµng tre ngµy ngµy soi bãng. Rõng Êu th¬. §Ò 77: Trong bµi Vµm Cá §«ng nhµ th¬ Hoµi Vò cã viÕt. lµm cho c¶nh vËt còng m¹ng hån ngêi: «m. Níc s«ng ®Çy ¨m ¾p nh lßng mÑ réng lín mªnh m«ng lu«n hy sinh tÊt c¶ cho c¸c con. tiếng lanh canh của -27- . ®¶o SÕu. mít m¸t. “§©y con s«ng nh dßng s÷a mÑ Níc vÒ xanh ruéng lóa vên c©y Vµ ¨m ¾p nh lßng ngêi mÑ Trë t×nh th¬ng trang tr¶i ®ªm ngµy” Em c¶m nhËn ®îc ®iÒu g× qua ®o¹n th¬ vÒ dßng s«ng quª h¬ng ? Gîi ý . -Nh÷ng h×nh ¶nh Êy gióp em c¶m nhËn ®îc: con s«ng quª h¬ng cã vÎ ®Ñp thËt quyÕn rò lßng ngêi vµ t×nh yªu quª h¬ng tha thiÕt cña t¸c gi¶. §o¹n th¬ gióp em c¶m nhËn ®îc vÎ ®Ñp ®¬n s¬. + So s¸nh níc s«ng víi tÊm lßng ngêi mÑ. §Êt níc hiÖn ra trong vÎ ®Ñp thËt nªn th¬. ®¶o ®Þnh ng÷ lªn tríc danh tõ ë c©u “b¸t ng¸t ®ång b»ng. tập một) có đoạn tả cảnh như sau: Phía bên sông. b¸t ng¸t. thanh b×nh vµ Êm ¸p. §ång M«. Tõ ®ã lµm ta thªm yªu quý vµ g¾n bã víi dßng s«ng quª h¬ng §Ò 78: Trong bài Hoàng hôn trên sông Hương (Tiếng việt 5.

TiÕng chim vç c¸nh bÇy ong TiÕng chim tha n¾ng r¶i ®ång vµng th¬m…. gợi cho người đọc cảm nhận được vẻ thanh bình và nên thơ của một buổi chiều trên sông Hương. tiếp thêm cho con sức mạnh. nhµ th¬ §Þnh H¶i viÕt: TiÕng chim lay ®éng l¸ cµnh TiÕng chim ®¸nh thøc chåi xanh dËy cïng. §Ò 79: “Hiªn t©y xanh m¸t bãng r©m §¬n s¬ c©y æi cø ngÇm ®¬m hoa Qu¶ t¬ nÊp díi lµ giµ §Ó sang thu bçng oµ ra ngät ngµo” (Vên nhµ -Tè H÷u) Nªu nhËn xÐt cña em vÒ nghÖ thuËt miªu t¶ trong ®o¹n th¬ trªn .C¶m nhËn cña em : (1®) Qua sù miªu t¶ mang tÝnh nghÖ thuËt cña nhµ th¬. tre trúc và rộng nước trên mặt đất). §Ò 81: Trong bµi “TiÕng chim buæi s¸ng”.víi c¸ch miªu t¶ Êy. mang l¹i hoa th¬m qu¶ ngät cho ®êi. khiến tác giả có cảm giác mặt sông nghe như rông hơn. Có thể nói đó chính là tình thương bất tử mà người mẹ dành cho con.28 thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước. nhµ th¬ ®· gióp em c¶m nhËn ®îc h×nh ¶nh c©y æi ®Ñp nh thÕ nµo ? Gợi ý: . ®¬n s¬ c©y æi. khiÕn mặt sông nghe như rộng hơn… (theo Hoàng Ngọc Phủ Tường) Em hãy cho biết: Đoạn văn trên có những hình ảnh và âm thanh nào có sức gợi tả sinh động? Gợi tả được điều gì? -Hình ảnh có sức gợi tả sinh động: Khói nghi ngút cả một vùng tre trúc ( khi xóm Cồn Hến nấu cơm chiều). C©y æi cã søc sèng ©m thÇm nhng m¹nh mÏ . Dù con đã khôn lớn. vÞ ngät. mµu s¾c rÊt dÞu nhÑ. lo lắng. -Âm thanh có sức gợi tả sinh động: Tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước (ở đâu đó sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông) đường như có sức âm vang xa rộng trong khung cảnh tĩnh lặng. qu¶ t¬ nÊp díi lµ giµ. khiªm nhêng: xanh m¸t bãng r©m. vÉn ph¸t triÓn sinh s«i m¹nh mÏ: (ngÇm ®¬m hoa.Tình cảm yêu thương của người mẹ dành cho con thật to lớn và không bao giờ vơi cạn. -28- . “dù có đi hết đời” thì tình thương của mẹ đối với con như vẫn còn sống mãi.. giúp đỡ con. §Ò 80: Trong bài Con Cò. vẫn theo con để quan tâm. h×nh ¶nh c©y æi hiÖn lªn rÊt ®Ñp trong t©m tëng ngêi ®äc.NghÖ thuËt miªu t¶ (1®) + H×nh ¶nh . giúp người đọc tưởng tượng ra bức tranh thuỷ mặc đơn sơ nhưng có cả một không gian rộng rãi ( khói bay lên bầu trời. qu¶ t¬ nÊp díi lµ giµ) chøa ®ùng h¬ng th¬m. bình yên của người dân thôn xóm ven sông.. . ngÇm ®¬m hoa. + Nh÷ng sù vËt (c©y æi) vÉn Èn chøa 1 søc sèng .gợi tả vẻ ấm áp. nhà thơ Chế Lan Viên có viết: (4 đ) Con dù lớn vẫn là con của mẹ Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con Đồng chí cảm nhận được điều đẹp đẽ và sâu sắc ở 2 câu thơ trên? Gîi ý .

gäi chim) ®îc nhµ th¬ t¹o nªn b»ng c¸ch nh©n ho¸.Rõ ý cơ bản sau: + Tác giả tả về vẻ đẹp mộc mạc. b»ng c¸ch nµo nhµ th¬ ®· t¹o nªn nh÷ng h×nh ¶nh sinh ®éng Êy? Em h·y ghi l¹i nh÷ng c¶m nghÜ cña m×nh th«ng qua mét ®o¹n viÕt ng¾n ( tõ 7 ®Õn 8 ) c©u v¨n.5 ®iÓm) §Ò 82 §äc khæ th¬ sau: " Vên em cã mét luèng khoai Cã hµng chuèi mËt víi hai luèng cµ Em trång thªm mét c©y na L¸ xanh vÉy giã nh lµ gäi chim" ( Vên em . §Ò 84: “ … Phîng kh«ng ph¶i lµ mét ®ãa.”…. Gîi ý: Häc sinh chØ ra ®îc h×nh ¶nh sinh ®éng trong c©u th¬ cuèi (vÉy giã. Thấy được ngôi nhà của Bác thật gần gũi. chØ nghÜ ®Õn c©y. … + Chỉ ra và hiểu rõ ý nghĩa của các yếu tố nghệ thuật có trong đoạn thơ: . ®Õn hµng. chan hoà với cảnh vật quê hương. c¶ mét gãc trêi ®á rùc … Ngêi ta quªn ®ãa hoa.TrÇn §¨ng Khoa ) Dßng th¬ cuèi cña khæ th¬ trªn cã nh÷ng h×nh ¶nh sinh ®éng nµo? Theo em. bình dị của ngôi nhà của Bác lúc thiếu thời cũng như bao ngôi nhà ở làng quê Việt nam.lµm nªn nh÷ng h¹t lóa vµng nu«i sèng con ngêi). Sống trong ngôi nhà đó.)( 1.Biện pháp nhân hoá: “Võng gai ru mát những trưa nắng hè. trªn ®Ëu khÝt nhau mu«n ngµn con bím th¾m” ( TrÝch Hoa häc trß – Xu©n DiÖu) -29- .( 1 ®iÓm) BiÖn ph¸p nh©n ho¸ gióp ta c¶m nhËn ®îc tiÕng chim buæi s¸ng cã ý nghÜa thËt s©u s¾c: TiÕng chim kh«ng chØ lµm cho sù vËt xung quanh trë nªn ®Çy søc sèng ( lay ®éng l¸ cµnh. ®¸nh thøc gîi cho ta nghÜ ®Õn nh÷ng ho¹t ®éng cña con ngêi). c¶ mét vïng. ch©n thùc. nhµ th¬ ®· sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt g× ®Ó miªu t¶ tiÕng chim buæi s¸ng? BiÖn ph¸p nghÖ thuËt ®ã gióp chóng ta c¶m nhËn ®îc tiÕng chim buæi s¸ng cã ý nghÜa nh thÕ nµo? Gîi ý T¸c gi¶ ®· sö dông biÖn ph¸p nh©n ho¸ ®Ó miªu t¶ tiÕng chim buæi s¸ng ( chó ý: C¸c ®éng tõ lay. kh«ng ph¶i vµi cµnh.Biện pháp đảo ngữ: “nghiêng nghiêng mái lợp” . ®Õn nh÷ng t¸n lín xße ra. tha n¾ng r¶i ®ång vµng th¬m.29 Theo ®ång chÝ. nhà thơ Nguyễn Đức Mậu có viết: “ Ngôi nhà Bác ở thiếu thời Nghiêng nghiêng mái lợp bao đời nắng mưa Chiếc giường tre quá đơn sơ Võng gai ru mát những trưa nắng hè. so s¸nh (L¸ xanh vÉy giã nh lµ gäi chim) b»ng mét ®o¹n viÕt ng¾n cña m×nh víi c¶m xóc ®îc béc lé mét c¸ch hån nhiªn. đoạn thơ giúp ta cảm nhận được điều gì đẹp đẽ và thân thương? * Yêu cầu cụ thể: .5 ®iÓm ) §Ò 83 Trong bài Vê` thăm nhà Bác. đơn sơ. ( Tuú møc ®é viÕt bµi cña HS mµ gi¸m kh¶o ®¸nh gi¸ cho tõ 0 ®Õn 1. ®¸nh thøc chåi xanh) mµ cßn th«i thóc chóng ®em l¹i nh÷ng lîi Ých thiÕt thùc cho mäi ngêi (vç c¸nh bÇy ong ®i t×m mËt cho ®êi. phîng ®©y lµ c¶ mét lo¹t.” Em hãy cho biết. Bác Hồ được lớn lên trong tình yêu thương của gia ®×nh: võng gai ru mát những trưa nắng hè.

Hoa Phîng në b¸o hiÖu mïa thi ®· tíi. chóng nh nh÷ng ngêi b¹n nhÝ nh¶nh. nh÷ng t¸n lín…. hµng. Hoa phîng në lµ kÕt quat tèt ®Ñp cña chóng em sau bao ngµy häc tËp vÊt v¶. Häc sinh nªu ®îc c¶m nhËn cña m×nh khi ®äc ®o¹n th¬ th«ng qua hai tÝn hiÖu néi dung vµ nghÖ thuËt b»ng mét ®o¹n viÕt ng¾n cã cÊu tróc chÆt chÏ.” §o¹n th¬ trªn t¸c gi¶ ®· dïng biÖn ph¸p nghÖ thuËt g× mµ hay ®Õn thÕ? Em h·y viÕt ®o¹n v¨n ng¾n (tõ 6 ®Õn 8 c©u) ghi l¹i c¶m xóc cña em khi ®äc ®o¹n th¬ ®ã. cã ý chª bai anh chµng Ngçng lêi häc nhng hay khoe khoang kho¸c l¸c. ngé nghÜnh rÊt ®¸ng yªu vµ rÊt gÇn gòi víi tuæi th¬ em. §ång thêi. §Ò 86: §äc ®o¹n th¬ sau: “Cá giÊu mÇm trong ®Êt Bóp g¹o nh thËp thß Chê mét ngµy ®«ng qua Ng¹i ngÇn nh×n giã bÊc L¸ bµng nh giÊm löa C¸nh tay xoan kh« khèc Suèt th¸ng ngµy hanh kh« T¹o d¸ng vµo trêi ®«ng. ch©n thùc. qua ®o¹n th¬ . VÝ dô: Nãi ®Õn hoa Phîng lµ nãi ®Õn tuæi häc trß.. ®á rùc. nh÷ng ngêi con ngoan. T¸c gi¶ cßn sö dông c©u kh¼ng ®Þnh nh»m diÔn t¶ phîng nhiÒu v« kÓ ®Õn nçi ngêi ta quªn ®i ®ãa hoa mµ chØ nghÜ ®Õn c©y. t¸c gi¶ còng muèn nh¾n nhñ nh÷ng c« cËu häc trß yªu quý cña m×nh kh«ng nªn lêi häc ®Ó trë thµnh nh÷ng häc giái. nhµ th¬ Tr¬ng Nam H¬ng cã nh÷ng c©u th¬ sau: Thêi gian ch¹y qua tãc mÑ Mét mµu tr¾ng ®Õn n«n nao Lng mÑ cø cßng dÇn xuèng -30- . §Ò 87: ViÕt vÒ ngêi mÑ. v« t. ®¶m b¶o c¸c ý c¬ b¶n sau: + Néi dung: §o¹n th¬ giíi thiÖu mét buæi häc ®Çy thó vÞ vµ vui nhén cña hai b¹n Ngçng vµ VÞt ( hai con vËt ®· ®îc nh©n ho¸ ). tµi t×nh. kh«ng ph¶i vµi cµnh…. Gợi ý T¸c gi¶ ®· miªu t¶ hoa phîng víi nh÷ng biÖn ph¸p tu tõ khÐo lÐo. + NghÖ thuËt: T¸c gi¶ ®· rÊt thµnh c«ng trong viÖc sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt nh©n ho¸ ®îc thÓ hiÖn ë c¸c ®éng tõ dïng ®Ó chØ ho¹t ®éng cña ngêi. Yªu cÇu häc sinh viÕt ®îc nh÷ng c¶m xóc cña m×nh mét c¸ch tù nhiªn.Ngçng ¬i! Häc! Häc!” (Ph¹m Hæ) Theo em. c¶m xóc hån nhiªn ch©n thùc. Nhê cã biÖn ph¸p nh©n ho¸ Êy ®· lµm cho nh÷ng con vËt trë nªn sinh ®éng cã hån ngêi. Nh÷ng ®iÖp tõ ®iÖp ng÷ cã tÝnh chÊt t¨ng tiÕn g©y Ên tîng m¹nh mÏ cho ngêi ®äc: Phîng kh«ng ph¶i mét ®ãa. ®iÒu g× ®· t¹o nªn sù hÊp dÉn cña ®o¹n th¬? H·y béc lé c¶m nghÜ cña m×nh b»ng mét ®o¹n v¨n ng¾n tõ 7 ®Õn 8 c©u. Hoa Phîng në chóng em sÏ ®îc nghØ hÌ víi nh÷ng cuéc chia tay ®Çy lu luyÕn …… §Ò 85: §äc ®o¹n th¬: “Ngçng kh«ng chÞu häc Khoe biÕt ch÷ råi VÞt ®a s¸ch ngîc Ngçng cø tëng xu«i Cø gi¶ ®äc nhÈm Lµm vÞt ph× cêi VÞt khuyªn mét håi: . t¸c gi¶ ®· dïng nh÷ng biÖn ph¸p nghÖ thuËt nµo? H·y nªu c¶m xóc cña em vÒ hoa phîng.30 §Ó diÔn t¶ sè lîng rÊt lín cña hoa phîng trong ®o¹n v¨n trªn.

nhµ th¬ TrÇnQuèc Minh ®· cã nh÷ng h×nh ¶nh so s¸nh rÊt hay trong bµi th¬ MÑ: Nh÷ng ng«i sao thøc ngoµi kia Ch¼ng b»ng mÑ ®· thøc v× chóng con. gióp cho con ngñ say ( giÊc trßn) . H×nh ¶nh m¸i tãc mÑ b¹c tr¾ng v× thêi gian lµm t¸c gi¶ thÊy xóc ®éng ®Õn “n«n nao”. mÑ cã thÓ thøc th©u ®ªm suèt s¸ng ®Ó canh cho con ngñ ngon giÊc . ®o¹n th¬ trªn ®· béc lé nh÷ng c¶m xóc vµ suy nghÜ g× cña t¸c gi¶? Gîi ý: §o¹n th¬ béc lé nh÷ng c¶m xóc. Nh÷ng c¶m xóc vµ suy nghÜ cña t¸c gi¶ vµ ngêi mÑ thËt ®Ñp ®Ï biÕt bao. H·y cho biÕt : Nh÷ng h×nh ¶nh so s¸nh trong ®o¹n th¬ ®· gióp em c¶m nhËn ®îc ®iÒu g× ®Ñp ®Ï ë ngêi mÑ kÝnh yªu.31 Cho con ngµy mét thªm cao MÑ ¬i trong lêi mÑ h¸t Cã c¶ cuéc ®êi hiÖn ra Lêi ru chÊp con ®«i c¸nh Lín råi con sÏ bay qua” (TrÝch Trong lêi mÑ h¸t) Theo em. §Ò 88: ViÕt vÒ ngêimÑ. h¬n c¶ nh÷ng ng«i sao " Thøc" soi s¸ng trong ®ªm. §ªm nay con ngñ giÊc trßn MÑ lµ ngän giã cña con suèt ®êi. suy nghÜ vÒ ngêi mÑ. MÑ ®em ®Õn cho con c¶ cuéc ®êi. Gîi ý: Nh÷ng h×nh ¶nh so s¸nh: Nh÷ng ng«i sao thøc ngoµi kia Ch¼ng b»ng mÑ ®· thøc v× chóng con. cã thÓ nãimÑ lµ ngêi lu«n ®em ®Õn cho con nh÷ng ®iÒu tãt ®Ñp trong suèt cuéc ®êi ( ngän giã cña con suèt ®êi) -31- . trong lêi h¸t mÑ ch¾p cho con ®«i c¸nh ®Ó lín lªn con sÏ bay xa. Gióp em c¶m nhËn ®îc. ngêi mÑ rÊt th¬ng con. ý ®èi lËp víi hai c©u th¬ “Lng mÑ cø cßng dÇn xuèng/ Cho con ngµy mét thªm cao” nh muèn béc lé suy nghÜ vµ lßng biÕt ¬n cña t¸c gi¶ ®èi víi mÑ. bëi v× khi trêi s¸ng th× sao còng kh«ng thÓ thøc ®îc n÷a. Cho ta thÊy mÑ cßn ®em ®Õn ngän giã m¸t trong ®ªm hÌ. §ªm nay con ngñ giÊc trßn MÑ lµ ngän giã cña con suèt ®êi.

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->