TÍNH XÁC SUẤT BẰNG CÔNG THỨC XÁC SUẤT ĐẦY ĐỦ VÀ BAYES

11.01.2010 Giả sử ta có nhóm đầy đủ các biến cố ( nghĩa là 2 biến cố bất kỳ đều xung khắc với nhau và tổng của n biến cố này tương đương với biến cố chắc chắn: Biến cố A cần tìm xác suất quan hệ với nhóm đầy đủ như sau: Biến cố A xẩy ra thì suy ra xảy ra biến cố nào đó; còn ngược lại nếu xảy ra biến cố nào đó thì chưa khẳng định biến cố A xảy ra. Khi đó P(A) được tính như sau: (Công thức đầy đủ) k=1,…,n (Công thức Bayes) Nhận xét. Cái khó khi tính xác suất bằng công thức đầy đủ và công thức Bayes là phải nhận ra được mô hình bài toán và phải chỉ ra được nhóm đầy đủ các biến cố. Trước hết ta thấy rằng nhóm đầy đủ là không duy nhất. Chẳng hạn nhóm đầy đủ thì cũng đều là nhóm đầy đủ. Vấn đề ta phải chọn nhóm đầy đủ nào có quan hệ với biến cố A phù hợp vớ mô hình? Nếu bài toán đề cập đến 2 phần, biến cố A liên quan trực tiếp đến phần sau thì nhóm đầy đủ cần tìm chính là các trường hợp xẩy ra ở phần đầu. Nếu phép thử gồm 2 bước hay 2 giai đoạn; biến cố A liên quan trực tiếp đến bước sau hay giai đoạn sau thì nhóm đầy đủ cần tìm chính là các trường hợp có thể của bước một hay giai đoạn 1. Ví dụ 1. Một nhà máy có 3 phân xưởng cùng sản xuất ra một loại sản phẩm. Sản phẩm của phân xưởng I chiếm sản lượng của nhà máy. Tương tự, phân xưởng II và phân xưởng III chiếm Tỷ lệ chính phẩm của từng phân xưởng tương ứng là và a) Tìm tỷ lệ chính phẩm chung của toàn nhà máy. b) Lấy ngẫu nhiên từ lô sản phẩm của nhà máy ta bị cái phế phẩm. Hãy đoán xem phế phẩm đó là do phân xưởng nào làm ra? Lời giải. a) Bài toán này đề cập đến 2 phần: phân xưởng của nhà máy và sản phẩm chính phẩm. Việc tìm tỷ lệ chính phẩm chung của nhà máy tương đương với việc tính xác suất của biến cố: A={Lấy ngẫu nhiên ra một sản phẩm, được chính phẩm}. Biến cố A liên quan trực tiếp đến chính phẩm. Do đó theo nhận xét trên nhóm đầy đủ sẽ là: ={Sản phẩm của phân xưởng i}; i=1,2,3.

theo đề bài ta có ngay 0.2. Ví dụ 2. Từ mỗi lô ta lấy ngẫu nhiên ra 1 sản phẩm. Lô I có 10 chính phẩm và 2 phế phẩm.1+40. Phép thử ở đây gồm hai bước.1/2+3.(160. Có hai lô gà giống. trong đó có 4 con trống. Trả lời như vậy khả năng đúng là cao nhất. Đặt ={ Sản phẩm lấy ra từ lô I là chính phẩm}. Có hai lô sản phẩm. trong đó có 3 con trống.94) b) Để trả lời câu hỏi b) ta dùng công thức Bayes Vậy ta nên đoán phế phẩm lấy ra là của phân xưởng I làm ra. Một con từ lô II nhảy sang lô I. Lô II gồm 20 con. Khi đó nhóm đầy đủ: Ta có Tương tự Ta có xác suất bằng 1) ( Lấy ra 1 sản phẩm từ 2 chính phẩm thì chắc chắn được chính phẩm nên (Lấy 1 sản phẩm từ 2 sản phẩm trong đó có một chính phẩm và một phế phẩm nên xác suất bằng 1/2) ( Lấy từ 2 phế phẩm ra 1 sản phẩm thì không thể được chính phẩm) Vậy P(A)=(1/240). Giải. Lô I gồm 15 con. Tìm xác suất để sản phẩm lấy ra sau cùng là chính phẩm. A={Sản phảm lấy ra sau cùng là chính phẩm} cho nên nhóm đầy đủ gồm bốn trường hợp xảy ra có thể của bước 1.1/2+8.8167 Ví dụ 3. Tìm xác suất để con gà bắt ra là gà trống. Từ lô I ta bắt ngẫu nhiên ra 1 con. Lô II có 16 chính phẩm và 4 phế phẩm. . Diễn đạt thành lời: $P(A/{B_1})$ là xác suất để lấy ra một chính phẩm với điều kiện các sản phẩm này do phân xưởng I làm ra hay là xác suất để lấy ra một chính phẩm của phân xưởng I.Vậy ta có: (Ở đây các xác suất có điều kiện được tính trực tiếp.0)=196/240=0. i=1.

Phép thử gồm 2 bước.8. Tìm xác suất để 3 quả bóng lấy ra hôm nay đều là bóng mới. Do đó nhóm đầy đủ gồm 4 trường hợp xảy ra ở bước 1(Ba quả lấy ra hôm qua).3. Bước một có 2 trường hợp có thể. Gọi Ta có ={3 quả bóng lấy ra hôm qua là mới}. nên nhóm đầy đủ có 2 biến cố B và . sau đó trả lại vào hộp. Ta có (Bắt ra 1 con từ lô I. Theo công thức xác suất đầy đủ ta có: .Lời giải.4/16 + 0. Bước 2: con gà bắt ra. mà lô I có 16 con trong đó có 4 trống). i=0. Lời giải. trong đó B={Con gà nhảy từ lô II là gà trống}. Hôm qua nhóm tập đã lấy ra 3 quả để chơi.2 Ví dụ 4. Hôm nay nhóm tập lại lấy ra 3 quả.2. trong đó có 3 trống). P(A) = 0. Biến cố A={Ba quả bóng bàn lấy ra hôm nay là mới}. trong đó có 6 quả còn mới.3/16 = 0. Ở đây phép thử gồm 2 bước: Hôm qua lấy ra 3 quả và hôm nay lấy ra 3 quả. (Các xác suất này được tính theo cổ điển). (Lô I bây giờ có 16 con.1. Bước 1: con gà nhảy sang.2. Một hộp có 10 quả bóng bàn. Biến cố A={Con gà bắt ra là gà trống}.

.J352  '!   ..83529K39 .  95527.

    .

  .

  .

 8:9 .43973 2 .   'J/$ O.O.O.-93:3H37.3 %9.43 9743 O.43-97.43973 9.973  .43 %K2E.43938..43 9743 O.3 2.

439 2.O97.O973  -.439743 O. 9743 O4339973< %.O  97.3  . ..  .. 43-97.O.43  3 8...O973  !    .  .973< .O.     !F5 9 2  -.O-3.  .O9 3H33O2  .29.  3 .43 9743 O..43  -9 7..35.

   .

.9J3904. -.. .6: 3.23.26:. 8.6: %K2E.8:93 .26:.  'J/$ 95.357.O  6:-O37.. ..8:9 6: -O37. 3   .26:.O 6:-O3-3 9743 O.2<      E.O6:..7.3O295 7.45 23.6:-O3-37.23. :-O32      5F592-.3O2957.23.E.E.6:.39.O  %04.6:7.: O97.8:9  9. 6: ..   %.7.2< 4 O3O2  297.32 26:.