GS.

TS TRAN THE TVC

A'

""

A

_

CAYNHAN Kj thuat trong va cham soc

NHA XUAT BAN NONG NGHII;:P HA N(n - 1999

. Qua 7. ac tern om an . 28 28 a hai tinh Hal Duong.Ml}C Ll}C L'· gun I«.di -? eh ung eua nho giong nhf mroc ac iern om 0'" an ? " . Hat B.di -? eh ung eua nho nhf cui. 27 . Nhan long 2 . Re 2. Than canh 13 13 13 14 14 4. Sinh tnrong va phat trien hoa qua Cac giong nhan i1 Vi~t Nam va mt)t so mroc Ian can Cac giong nhan chinh ? 26 26 . phan bo va san xuat nhan tren the gi6i D~c tinh sinh v~t hQCva yell Call diell kien ngoai canh A. Ghi tri dinh duong. . an ? 15 15 17 17 17 17 ° ? ° .' M' Qt so giong n ha e h? yeu (1 mien b"' an u " ? . ae 1. D. Loc canh 3. y nghia kinh te 8 10 II. 26 . hlnh thai ella cay nhan 1. La 5. Quy luat sinh tnrong cua b¢ re :>. pha men cae 1oai cann eua nhf at -? ._ 1.".U 0'1 ·'·th·A •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• 7 8 Mi1 dau I. II . Hoa nhan 6. D~e di~m.. D~e di~m sinh truOng ra hoa dau qua ella nhan I. Hung Yen ° D. Sinh tnrong. Nguon goc. 18 20 III.

Trir Luong .Kiew . Nhan dirong phen 4. Nhan vo xanh 4.2.' C'ac giong n ha d uQ'ctrd an rong n h·"'? leu 1. M'Qtso giong n h an ngon cua Th ai L an ? .. D~i 32 32 32 32 6 Vien 2. 34 34 34 34 34 1. Thach Hiep 3. Nhan mroc 7. Nhan thang 10 ~ K-y t huat nha giong an . Nhan tren vo co phan 2. Nhan xu6ng com vang 3. Nhan giong da bo (1 28 28 28 29 29 29 N am bo Q . Nhan tien la bau 4. Nhan Bam bam 3. " M'Qtso giong n h an ngon cua D'ai. Nhan long 5. Daw 2. " . 35 35 35 35 35 1.'.'.~ . 38 3 . Nhan thoc . Haew 4. Nhan tieu da bo 2. Nhan cui 5. Nhan vo do 3.. L oan ? . Champoo 3. 30 30 30 30 30 31 Mc)tso giong nhan nhap nc)icua Trung Quoc 1. Nhan cui diec 6. Biew .

Say due non canh nhan 4 . 45 46 6. Cac loai sau chinh hai nhan 1. Tia hoa va tia qua 10. QUID 1. Tu6i canh ghep h 5 . Cac phirong phap ghep 3. 56 56 56 56 56 56 2. Bon phan 8. Phuong phap gieo hat II. ep o_)! 38 38 41 41 42 45 45 . M(lt de)va khoang each trong 3. Cham soc khi trong 6. Tao hlnh va cat tia 9. Trnng xen 7. :>. Lam dat.I. Long qua Phong tnr sau benh I. Thoi vu ghep 4. dao ho. Chon g6c ghep 2. Chiet canh III. Rep hai hoa qua non 4. bon phan tot 4._1.. Ghep nhan 1.5' viron cay sau khi ghep Ky thuat tr6ng va cham s6c 1. Chon cay giong 47 47 47 47 2. Chat lie gnr am coma -<t ghe va cann ghe a I~U ep . Sau tien than nhan 3. ThOi vu trong 50 50 50 50 52 54 55 5. BQ xit.

67 I. Phong trir sau benh hai chinh 4. Cac loai benh chinh 1. 57 58 58 4. Bon pharr b6 sung 2. Cham soc 2. kho dau hi. Roc.. Thu hoach 2. dol hai nhan II. Thu hoach. Bao quan 59 59 60 Cai tao vuon nhan tap I. Nhirng noi dung chu yeu. KTTTC. Ca ti va ve SI d" ruong A A 2. Chii 67 67 67 68 68 69 69 69 69 . Phong trir sau benh III.dau qua non 1.5. To hdng 5. I? co re 56 57 57 57 57 . dorn la. qua non 3. che bien 1. sau thuhoach qua (til thang 8 den het thang 10) -<t ia . bao quan. Bon pharr qua goc va phun qua hi 5 ./ '" 3 . Thirc trang viron nhan cii va su can thiet phai cai tao II. Sit dung chat kfch thfch sinh tnrong II. Ky thuat tham canh cay nhan thOi ky tnroc ra hoa . Benh moe strong va strong mai 2. Benh thoi re. Cau cau xanh hai nhan 6. trong cai tao viron nhan tap 62 62 64 Ky thuat tham canh tang nang suat cho cay nhan dang thOi ky cho qua . KTTC. inh ong 1. Benh xern mep hi. 69 70 y hien nrong rrnra axit hai hoa. til co qua non den thu hoach 1. Benh t6 rong hai hoa ~ 01 '" a .

Phong trir sau benh Tai lieu tham khao 73 6 . KTTC. Phong trir sau benh hai 70 IV. til thang 10 den thang 12 1. Bien phap khong ch€ canh loc dong tren nhan 3.t tia tao tan 2. 70 70 71 71 ca.3.

Va gan day. Tuy nhien trong san xu at nhan ngiroi lam viron cling con g~p nhieu dieu chua giai quyet diroc nhir hien nrong each nam. Dong Thap. a a a a Ian Dac biet la cac cong trmh dieu tra. duoc tr6ng nhieu noi. trong phong trao cai tao viron tap chuyen d6i CO cau cay tr6ng trong nong nghiep.000ha nhan cua ca mroc thl Dong Bang song Ciru Long co dien tfch khong diroi 30. Tac gia xin bay to long cam an Ban giam d6c Vien nghien ciiu Rau qua.000ha t~p trung cac tinh Hung Yen. t~p trung nhieu cac tinh Vinh Long. Quang Ninh. Do con nhimg han che' ve trmh dQ va hieu biet d6i voi cay nhan nen trong bien soan chac chan con nhieu thieu sot. cung ban doc thao go nhimg kho khan g~p phai trong san xuat cluing toi bien soan cu6n: "Cay nhan.Lin GIGI THIRU Nhan la mot qua d~c san quy Hlffig Yen. Rieng Ha Tay va Ha NQi dUQ"C tr6ng 285 xa thuoc 14 huyen thi (chiern 88% t6ng sO'xa. yeu cau dieu kien ngoai canh va vung tr6ng thich hop. nhan ra hoa nhieu song dau qua it hoac khong dau qua. Ky thuat tr6ng va cham sccnham cung cap cho ban dQC va cac nha lam viron nhimg hieu biet ve d~c tfnh sinh vat hoc. tuyen chon gi6ng nhan cua Vien nghien ciiu rau qua. Trong t6ng sO' tren 60.7 (Nguyen Xuan CUOng. Ngoai cac tien bQ ky thuat k~ tren. nhimg canh cua ba con nong dan va nhimg ket qua nghien ciru cua Qu6c. Yen Bai. phirong). Xuan 1999 7 . a mroc ta va d~c biet n6i tieng la gi6ng nhan long Ph6 Hien - Cay nhan co kha nang thich ling rong. pham chat t6t. toan th~ can bQ cong nhan cua Vien da nhiet tmh giiip do va tao moi dien kien thuan loi cho tac gia trong su6t qua trmh soan thao t~p sach nho nay.000ha. V O'i long mong mu6n gop phan thiic day san xuat nhan. cung cap cho san xu at hang chuc van cay gi6ng t6t.. cac ky thuat cham bon tham canh cling duoc chii y. Ky thuat nhan gi6ng cling duoc cai thien t11ch6 nhan gi6ng chu yeu bang chiet canh. da binh tuyen duoc cac cay dau dong t6t co nang suat cao. va trong nam 5 qua t6ng dien tich tr6ng nhan da tang 2. Vien nghien ciiu cay an qua mien nam. Chung toi mong diroc ban doc phe blnh.. . Sa Khoa hoc Cong nghe va Moi tnrong tinh Hung yen. sa nong nghiep va PTNT tinh Ha Tay .. Trong qua trmh bien soan cluing cling nhir nhimg ket qua nghien kinh nghiern trong san xuat tham mroc ngoai. dien tfch tr6ng nhan mroc ta tang nhanh. duoc ngiroi lam viron hoan nghenh va tiep nhan. Ben Tre. nay da thay bang cong nghe nhan gi6ng bang ghep hoan chinh. COn cac tinh mien Bac dien tfch tr6ng nhan cling xap xi 30. Truong dai hoc Nong nghiep I Ha noi. Tien Giang. cac gi6ng thirong g~p va mot sO' bien phap ky thuat nham tham canh tang nang suat va pham chat. Son La. gop y d~ noi dung cu6n sach ngay mot hoan hao han. biroc dau thay d6i dUQ"C thoi quen tr6ng cay nho troi sang chu dong tham canh d~ co nang suat cao va 6n dinh. nang suat 6n dinh. d~c biet la cua Trung toi da ket hop cac ket qua dieu tra nghien ciiu cua ban than ciiu cua cac nha khoa hoc trong nganh nong nghiep. 1997). SOc Trang.

Hai Duong. Ha Tay. -" ? .MODAU I. mot loai qua quy trong t~p doan gi6ng cay an qua mroc tao Ket qua pharr tfch thanh phan dinh dirong trong qua nhan cho thay: dirong t6ng sO' 12.109%. a 8 . Fe.' - ~ Nhan (Dimocarpus longan Lour) la cay an qua co gia tri kinh te cao.70mg/100g cui qua. siit kern trf nho. cay co tan xoe rong dung lam cay bong mat cho dirong giao thong. vitamin C 43. Vinh Phuc. thu6c an than dieu tri cluing suy nhiroc than kinh. v. a Nhir vay qua nhan ngoai cac chat khoang Ca.22. Yen Bai.0.163. tr6ng duoc tren dat chua. Ben Tre. chiu ngap iing. Nhan diroc coi la cay tr6ng quan trong trong viec chuyen dich COcau san xuat nong nghiep cac tinh d6ng bang cling nhir trung du va mien rnii. a a a a Nhan say kho (long nhan) lam thu6c b6. vo qua nhan deu dung lam thu6c trong Dong y. cho nang suat cao. Nhieu tinh dang co ke hoach rna rong dien tich tr6ng nhan nhir Hung Yen.v. Na . Quang Ninh.... tu6i tho lai dai. Son La. Hoa Blnh. thich hop voi an tum. mat ngu.38 .096 . Nhan la cay chiu han. K.. Nhan 111mva nhan che' bien la mat hang gia tri co thi tnrong tieu thu ca trong va ngoai mroc. Dong Thap. P.85 . Trong nhimg nam gan day nhan la cay an qua dUQ"C nhieu dia phirong quan tam. Bac Giang. Nhan la cay nguon mat quan trong co chat hrong cao. dat ngheo dinh dirong vimg go d6i va vung d6ng bang dat thap. Y NGHIA KINH TE .16% axit t6ng sO' 0.12 . SOc Trang .10. va phfa Nam cac tinh Vinh Long.55%. vitamin K 196. GIA TR~ DINH DIfONG. hay hoang hot. trong do dirong glucoza 3. bo song va ngoi 100. thl dQ dirong. thu nhap kha nen nong dan va cac nha lam viron rat ira chuong.. So voi mot sO' cay an qua nhan la cay de tr6ng. mot mat rna rong dien tfch. mat khac chii y tham canh.5mg / 100g. vitamin C va K kha cao la cac chat dinh dirong rat can cho strc khoe cua con ngtroi. Hat nhan.

LL chum hou. hoa vit ql1~lnhan 9 .

. cay nhan diroc phat trien manh cac tinh phfa nam: Cao Lanh (Dong Thap). Philippin . Vinh Phuc.000 . Lao Cao. song Thao. tai day co nhieu cay tren 100 nam. Con Quang Dong. Theo giao sir Vii Cong Hau (1982): ".7% dien tfch toan quoc.'. dien tfch tr6ng nhan 31... Thai Blnh. Hai Nam . Ngoai Trung Quoc....250ha.. nhan duoc tr6ng doc hai ben dirong t11Phtic Chau den H~ Mon dai tren 300km. Tv Xuyen. Ha Nam. Ben Tre. Hai Phong. Tr6ng nhieu nhat va lau dOl nhat la Phtic Kien chiem 48. chau Phi... gia binh quan 8-12 nhan dan t~ /lkg (1 NDT = 1. huyen Phd Giang co 3 cay song tren 380 nam van cho qua. Bac Giang. PHAN BO VA SAN XUAT NHAN TREN . song H~u.. Quang Dong. a mien nam Trung Quoc. Chieng Mai. Yen Bai. va le te cac tinh mien Trung va Tay Nguyen. chau Dai Duong cac vimg nhiet dO"iva a nhiet doi. a a a a a a a May nam gan day Quang Tay rna rong hai vanh dai nhan 100 t11Ninh Minh di Long Chau va Ngoc Lam di Ngo Chau voi dien tfch 40 van mau (15 mau Trung Quoc = 1ha). Chompoo. Prae. NGUON . nhan duoc tr6ng nhieu cac tinh Phtic Kien. Dong Phti (Vinh Long).' '" .. Dac biet cac tinh Vinh Long. a a Dien tich tr6ng nhan cua Trung Quoc nam 1995 da hon 8 van hal.' GOC. tr6ng chu tinh phfa bac. cay nhan tr6ng lau nhat la chua Phd Hien thuoc xa Hong Chan.. co nam dat 1000 . cac tinh vung trung du phfa Bac.855ha voi san hrong hang nam la 87.. Vinh Chau (SOc Trang). vung long h6 Song Da. Lam Phun. den the ky 19 nhan moi dUQ"C dira tr6ng Chau My. Son La. a Thai a cac Viet Nam.... vung tr6ng nhan t~p trung la d6ng bang song Chau Giang. THE GIOI ..000ha." a a co the Hien nay nhan duoc tr6ng nhieu cac tinh d6ng bang Bac BQ: Hung Yen. Viet Nam. song Lo.II. Thai Nguyen. Vung nhan Phtic Kien rat rong.1500kg. Quang Tay. dOl Han Vii Hien nay Trung Quoc la mroc co dien tfch nhan 100 va san hrong van loai hang dau trong cac mroc tr6ng nhan. - . Phu ThQ... an DQ. Bac C~.. Haew.31. mien Bic nude fa 111 mot trong nhiing vimg que hU011g cti« cay nhfin . Ha Tay. Ha noi... Nhan ciing ban duoc gia tren thi tnrong trong mroc (Trung Quoc )... yeu Lan. Malayxia.. cac tinh d6ng bang song Ciru Long. dien tfch tr6ng nhan tang rat nhanh. Bac Ninh." Nhieu nha nghien ciiu cho rang cay nhan co nguon goc De each day hon 2000 nam da co sach ghi chep ve nhan. Hai Duong..? . Van Nam. ca a 1 Chu Van va Ly He Throng 10 . nhan duoc tr6ng nhieu Thai Lan. cu lao An Blnh. va vung go d6i cac tinh Hoa Blnh. co noi be ngang rna rong den 30-40km. DV bao den nam 2000 con so nay se con cao hon rat nhieu do co chu tnrong phat trien cay an qua cac tinh mien rnii. song Ma.000 tan. a a Dien tfch tr6ng nhan mroc u6"c khoang 60.. Quang Ninh. Quy Chan. voi cac giong chu yeu co Daw.. thi xa Hung yen tinh Hung Yen each day chimg 300 nam.. a a a a Trong nhimg nam gan day do nhu cau qua nroi tai chti.. Nhan con duoc tr6ng vung dat phu sa ven song Hong. d6ng bang song Hong. Biew Kiew. song Tien. giong nhan D~i 6 Vien 25 NDT/1kg va Que Nguyen Nhuc 70-80 NDT. Ca vung co khoang tren 2 trieu cay tfnh thea mat dQ thong thirong dien tfch tr6ng nhan len den 20. a Trung Quoc.550 d6ng Vi~t Nam).

nang suat thap. cham soc. Do la nhimg van de can som giai quyet d6i v6i cay nhan va nghe tr6ng nhan n116"cao t a 11 . pharr bon va phong trir sau benh nen thirong co hien nrong dau qua each nam do do san hrong khong 6n dinh. Song do khf hau thoi tiet hang nam thay d6i. chu viron it dau t11vao khau chon gi6ng.Neu d11Q'Cp dung cac tien bQ ky thuat ve gi6ng va tham canh t6t viron nhan co th~ dat binh a quan 5 tan/ha.

:m ~) 1>1".'lp 52 Tifon G4ilng CAM PU CHIA . 1 L. . Sjc G..1i CnalJ 2.I Jt.:lIl ~ H-IJ~ ..~ DO. 8.Jrlg 57 Sj Vnh LOrlg 54 tril Yh"lh co.l N '" . Thu:.Jl1g 6(1 eli "bJ 61 &~l~LI ~-----------_. ('. - ..:lng 14 QLl~l1g N1Iitl 15.. Th.1..rJr. 12 . 26 TlI:'Ji 9!(111 27 Nghil An 2B H:I Tilh 30 :!1 32 33 )J.a In h QIJ oinq rn. { 23 H<INam "" LAo Bl~n .. Phu Tho ~1 Vlflh Phtic o 3-0DO ha ..3 t"l00ha • . 2~ 0 . S 'I'M Sii 7 TI.r ~ . . l._.:\flg ... I " \~. ...! Njnh .....en Gl. Tnm Hue ~6ng 9.2..( J. .. 9u'l~ 1l HPily 1-~ HH'~~ • 19 BUt: Nln~ 20 HaiOUtmg 21 Hili Phoo~ 2::? N Inh 8mh .56AnGI. rnLIOc: ... WOo Sang 5 Sari L:~ 24 HlII'llJ Yim Nlm{)!I'Ib.---~) ~f 5! DOng Tr•.000 ..11 ss ]1 !:ItIln Dln~~ )9 "nil Uo)oL L iI'~f'I~ 500 ...:ang 59 K..Cac vimg tr6ng nhan chinh 16 f-\03.'I 30G Oi.'16 Chi MlfI~ ~9 Bjo Ala .-.\ 1\fI.(6 ~5 N~l!'l~I\J':lr1 Ta.._...1000ha '.lc.. . • > ....irrg N 9 . .11.V~119 Tau 5(J L~'l9 N1 • ..... "..".000 . Ttld 5!! S6c Tr.:II . ~. ~ 2 (}jrl~ Tbu .ODOha 12 Thai NgtJ r 13..1mHcing .. -..jr'lh Hool en CM~ luln J-5 o.. .II'E:I'I Quang.. :-c~ 55 &'n Tie '. ' 4ClI..im 10. 25 3Hj GiOlng 4.... . LilI19 S~ rue C~n 0:1 ftillg QuMg N. is '" J >47 Blnh Ol1oog T5' .2..

v61 cay nhan co th~ chia lam 3 loai: n~ to' (con goi la n~ hut). mat thirong co th~ nhin m61 hlnh thanh n~ con chua pharr nhanh. CANH Nhan thUQC nhorn cay an qua a nhiet d61. sinh tnrong khoe. mo mem ngoai mrt va dan va mat di. dinh dirong v.t dau ra hoa ket qua. bo g6 kha phat trien. n~ qua dQ va n~ van chuyen. hoa qua ngay cang nhieu. D~ cho viron nhan sam co qua.5- Cac n~ hut dai bQ phan phat trien dau ngon cua cac n~ da thanh thuc hoac t11cac di~m sinh tnrong cua cac n~ cai. co qua. tr6ng bang canh chiet hay cay ghep. a a c) Re v~n chuyin hie nay khong con mo mern rna co nhimg cham nho l6i len. vo ngoai cua re 13 . dirong kinh diroi 0. trong mot viron it dat duoc dQ d6ng deu. a b).0 micron. 0 nhimg di~m l6i nay co th~ moe ra nhimg re hut m61. Kha nang hut mroc cua re yeu va kern dan. sau 2-3 nam cay co mot so cap canh va bQ tan la nhat dinh thl ba. Liic 0 rmit cung (dau rrnit) cua n~. Re co mau nau do.v. Dac biet co mot so n~ hut moe ra t11cac n~ gia. D~C DIEM. A. a) Re hut Nam a V! trf cuoi 2. HINH THAI CVA CAY NHAN DVa van chirc nang cua n~. Loai n~ hut nay co V! trf quan trong trong dOi song cua cay: lam nhiern vu hut mroc va hap thu cac chat dinh dirong d~ nuoi cay. nen duoc goi la re van chuyen.5 micron. khi n~ cang thanh thuc thl co nhieu n~ nhanh.D~C TiNH SINH V~ T HOC VA YEU cAu DlEU KIEN NGOAI . Re qua di) Re hut hlnh thanh khoang han mot thang thl bo g6 l6i phinh to dan va g6 hoa. thay cac soi narn (hinh 1). chong dat t61 nang suat va san hrong 6n dinh qua cac nam can phai nam duoc cac d~c tfnh sinh vat hoc va anh hmrng cua dieu kien ngoai canh den cay nhan d~ co cac bien phap ky thuat thich hop.c t11 trang trong chuyen sang nau hong. Trong thuc te nhieu vimg tr6ng nhan bang cay thuc sinh. dirong kinh n~ 1. lai ra qua muon. Tan cay ngay cang Ion. Can ctr van su pharr bo cua bQ n~ co th~ pharr: n~ CQCva n~ ngang. Clnrc nang cua re hie nay la d~ van chuyen mroc. nhimg nhanh n~ nay rat be. n~ co cac nam cong sinh nen con goi la n~ narn. Thong thirong sau tr6ng phai mat 6-7 nam m61 co hoa. . sau cung bien thanh re van chuyen. mau sa. do la hie cay biroc van thoi ky sung man cho nang suat cao va san hrong ngay cang IOn. chira nhieu ta nanh. mau trang trong nhir gia d6 xanh. hie nay kha nang van chuyen lai tang len.

3 . tra 3. g~p dieu kien ngoai canh thuan loi mam dinh a a 14 . tra COn khi cay dfl co qua thl nhimg loai canh nay deu co th~ thanh canh me cua vu qua nam sau.re hut 2. VI vay can nam diroc quy luat sinh tnrong va chirc nang cua timg loai canh d~ dieu khien no mot each hop ly. canh he. Viec hlnh thanh than canh cua nhan co nhimg diem khac v6'i cay an qua khac la khi cay dfl ngimg sinh tnrong mam ngon dinh duoc cac la kep rat non boc lay.trung tru. canh thu. canh dong. ra hoa dau qua la rat can thiet. Than canh Mam ngon hay mam nach cua nhan deu co th~ phat trien thanh canh. DVa van mila vu phat sinh rna co th~ goi la canh xuan. Khi cay con be cac loai canh nay phat trien va co th~ thanh bQ khung cua cay.re nam. 2 .Hinh 1: Re nam a nhan 1. trong qua trmh hlnh thanh tan cay. Lee canh Tren cay khi mam moi nhii goi la loc. khi loc phat trien dfl thanh thuc thl goi la canh.

Tuy vay trong mua he do nhiet dQ. gan chfnh va gan phu n6i rfi. thirong g~p la 4 doi la. 7 doi tro len la hiern thay. mau nau sam va tren vo canh co nhimg dirong van mrt. hoa hrong tfnh va hoa di hlnh (hmh 2). Chum qua co dang hlnh chop hay hlnh cai bi. co th~ can ctr van cau tao hlnh thai mau sa.nay keo dai them. dai va canh co 5. dieu kien dinh dirong va mua vu. Dai bQ phan cac gi6ng nhan co t113 den 5 doi la. hoa cai.Chum sung. mat la xanh darn. Can ctr van hlnh thai chum hoa ba con nong dan Hung Yen phan biet la "chum sung". 5. Do dQ dai cua cu6ng dai. la kep 0 ngon canh cling it rung nen kho pharr biet han. cu6ng la ngan. VI vay qua tren chum pharr b6 rat thoang. mau sa. . Qua cac dQ1:loc trong nam. bien la phang hay gqn song .t dau nhii den thanh thuc bien dong trong khoang thoi gian 40-50 ngay tuy noi tr6ng. Mat la bang. Tu6i tho cua la la 1-3 nam. La nhan hlnh mac. phfa ngoai co long to". 15 . la dan moe d6i dien hay so le tren true chfnh. dang chum qua gan gi6ng voi chum qua sung.Chum dsu da: cu6ng chum qua t11 true chinh ra thirong dai co khi dat tci 50 em tao cho chum qua co dQ u6n cong mern mai. La dan moe d6i xiing hay so le. 4. khi hoa no dQ 100 dat 4-5 micro. La La nhan thuoc loai kep long chim. cu6ng cua cac nhanh chum qua khong deu nhau. La nhan t11hie ba. lung la xanh nhat. Mat hoa nhan diroc xep van loai mat ngon trong sO' cac loai mat hoa cay tr6ng va cay rung nen rat duoc ngiroi tieu dung ira chuong. mui thorn nhe. co gi6ng co t11 1-2 doi. Hoa nhan g6m co 4 loai: hoa due. co Hoa nhan mau trang vang. . tim hay do nau tuy gi6ng va thay d6i thea thoi tiet. "chum bi'fiay chum dau da". Hoa nhan Cau tao cua chum hoa: la loai hoa kep diroc cau tao bfu mot true chfnh va nhieu nhanh.c la. co nhieu mat. co gi6ng bien la hoi quan. Vi du dQ 100 cua la dan. mau sa. Tren mot chum hoa co rat nhieu hoa tuy thuoc van dQ 100 cua cay va mua vu trong nam. La non mau do.3 nghin hoa. dill dill cac la nay rung di d~ tro ra mot doan tr6ng khien cluing ta co th~ de pharr biet dUQ"C cac dQ1:loc canh trong nam tren doan canh dai tlt g6c den ngon. moi sinh chum qua t6t han.c cua la d~ phan biet cac gi6ng. th~ tlt vai tram hoa den 2. sO'gan la. Nhung cling co th~ pharr biet duoc qua dQ thanh thuc cua canh.. ctr m6i dQ1:0 phan ngon lai duoc bao boc bfu cac tang la kep. Canh cang thanh thuc thi lop vo cang ciing va tho.Chum bi: la dang trung gian giira chum sung voi chum dau da. .c cua no va de quan sat thay la 0 g6c m6i dQ1:loc canh thirong co nhimg la kep rna sO'la chet 0 day rat it. am dQ cao cac dQ1:loc moe lien nhau.. cu6ng chum qua t11true chinh den qua thirong ngan va deu.

. nhi cai thoai hoa. Co kha nang thu phan thu tinh d~ phat trien thanh qua. phan hoa tung ra ngoai d~ thu pharr thu tinh. b) Hoa cai Ngoai hinh va d¢ 100 gi6ng hoa due. bau hoa phat trien. co 7-8 chi nhi va nii pharr xep hinh vong.dai hoa. 16 . Khi thanh thuc nii phan mrt ra.1 I 1 / / / /5 / .. Sau khi hoa cai nO-. nhi dire va nhi cai cua hoa phat trien binh thirong. Co hai bau nhi ket hop lam mot. a) Hoa due Duong kfnh hoa 4-5 micron. bau thuong. nhung nhi dire dfl thoai hoa.giira co mot nhuy khi thanh thuc dau nhuy che lam doi.bau hoa. 6.dau nhuy.de hoa Tren cay nhieu nhat la hoa due. c) Hoa luang tinh Hinh thai hoa gi6ng hoa dire va hoa cai. 3. Hoa hrong tfnh khong nhieu va hoa di hinh lai cang it. Hoa nO-sau 1-3 ngay thi tan. bau co mau xanh. co 7-8 chi nhi. hoa co 5 canh mau vang nhat. r6i den hoa cai.Hoa cai 1. cong lai. Sau thu pharr thu tinh 2-3 ngay canh hoa heo.nhuy hoa tiet ra mot loai dich mroc. Tiii pharr dfnh van dau chi nhi. 4. B. 2-chi nhi. 5. 0.canh hoa.Hoa due.I -2 -_ 6" A B Hinh 2: Hoa ella Nhan A .

La mam trong hat mau trang. Lap nay bao boc lay hat. a a a a Neu g~p tang dat nong thl re hut pharr b6 nong han. a 7. co gi6ng mau trang nhung rat hiem (nhan Bach sa). re ngang kha Cay ghep co bQ re phat trien t6t. thirong thl 1. tiii pharr khong rna va khong co kha nang tung phan. thorn ngot. chi nhi khong phat trien. dinh qua tron. Hat Cui nhan la mot lap vo gia. rong 17. chiet canh bQ re an nong. Giira vo va hat co lap cui (thit qua) day. cu6ng qua hoi 16m. DQ 100 hat cling rat khac nhau giira cac gi6ng. D~e DIEM SINH TRlfONG RA HOA D~U QuA eVA NHAN I. mau den hay nau den. Hat nhan co hlnh tron. phan b6 ella be)re Do ky thuat nhan gi6ng khac nhau nen su pharr b6 bQ re nhan rat khac nhau cay gieo hat bQ re khoe. Cui cua qua nhan (vai) la do cu6ng noan phat trien rna thanh.34m. bong. Dum 40cm s61uQ'llg re hut it va co chieu huong giam dan 2. do ket qua thu phan thu tinh kern. o 0 cay giam canh. Giira vo va cui cua cac gi6ng nhan mien Bac thirong de boc. cling co gi6ng vo hoi xu xi.6 . Qua Qua co hlnh cau. Trong san xu at 10~i hoa nay khong co y nghia.9% trong hrong qua. khoang 80% t6ng sO're t~p trung day dac phan hlnh chien cua tan la cay va pharr b6 dQ sau t1110 den 100cm nhung t~p trung nhat la dQ sau 40-50cm. hau nhir khong co hat.2. Nhin chung bQ re an rong ra so voi tan t111 den 3 Ian. co nhieu tinh bot. Sinh truOng ella re Quan sat hoat dong bQ re nhan dong: a cay thuc sinh 4 tu6i cho thay trong nam co 3 thoi ky hoat DQ"thir 1 van cu6i thang 3 dau thang 4. DQ"t ay hrong sinh tnrong khong nhieu. va re an xa han so voi phat trien ve chieu sau.. V0 qua nhan thirong tron nhan. B. mau trang trong hoac trang sfta. tron dep. mau vang xam hay nau nhat. cac gi6ng mien Nam thl kho boc han. S. can d6i hay hoi lech. chiem 17.42. Cling co gi6ng nhan hat rat be. Quy luat sinh trmmg cua bt) re 1. re an sau. 0 Dai Loan co gi6ng vo do va vo xanh. 6.6g.d) H oa di hinh MQt bQ phan nao do cua hoa phat trien khong binh thirong. t n 17 . vi du nhuy hoa khong tach. tron dep. phoi mau vang. re an sau.42m. phat trien. 0 Phtic Kien tren dat do vung d6i cay thuc sinh 35 tu6i gi6ng "hat do"bQ re an sau 5. phan quang.3 .

Cay da cho qua va nam nao cling co qua thi loai canh nay khong nhieu. Hoat dong cua bQ n~ nhan chiu nhieu yeu to' chi phoi. do la cac thang thuan tien nhat cho bQ n~ hoat dong.96%. a II.6%. trong do dot thang 6 . hrong canh dinh dirong va so hrong qua tren cay hrong cao cho thay: v« m6i a thoi ky co san Nam mat mila so v6'i nam diroc mila hrong n~ moi nhieu han gap 1. hoac canh thu thl dot canh tlnr 2 nay se tra thanh canh me t6t cho vu hoa nam sau. Ngiroi ta cling quan sat thay thoi gian sinh tnrong cua n~ nhan la 229 ngay trong nam. Canh mila dong noi chung la it. va ngimg sinh tnrong van dau thang gieng.1 %. Canh xuan MQc ra tren canh thu nam tnroc. Day la dot sinh tnrong manh nhat trong nam. dat thieu mroc bQ n~ hau nhir ngimg sinh tnrong. RD rang la m6i quan he giira hrong sinh tnrong cua n~ voi hoa. qua va canh la rat mat thiet va co anh hmrng qua lai Ian nhau. 1 dot canh thu. Cay co tia hoa rat manh n~ hut co hrong sinh tnrong chieu dai gap 2. nhat la nhiet dQ. Canh xuan nhii mam van cu6i thang 1 den cu6i thang 2. v Tren canh xuan neu tiep tuc moe canh he. Nurre trong dat day du.2%. Neu g~p han bQ n~ hoat dong kern. Mila xuan nhiet dQ hay con thap nen thoi gian t11nay mam den thanh thuc kha dai.03%. r6i den canh thu 7. hrong qua tren cay. a a v« a 1. 29-30DC hoat dong cham dan va 33-34Dc bQ n~ hau nhir ngimg sinh tnrong. Quan sat gi6ng nhan G10ng Iinh tr6ng Ph6 Dien (Plnic Kien ). Nhiet dQ dat lODC tra len la n~ b~t dau hoat dong. Trong do co 1 dot canh xuan. quan he giira n~ hut. canh thu it nhat la 19. sinh tnrong manh van giira thang 2 den cu6i thang 3.DQ't thir 2 van giira thang 5 den giira thang 6. nam mat mila canh xuan chiem 100 nhat 50. cay tnrong thanh co ty 1~ cac dot canh la: canh xuan 23. Tuy nhien dQ dai canh con phu thuoc gi6ng. cay nhan co nhieu dot canh.8 sinh tnrong manh nhat.5 dot.7 Ian Tren cay co 50% canh dinh dirong va 50% canh qua co san hrong 6n dinh bQ n~ co sO' hrong 100 nhat. 1-2 dot canh he. canh he 43. thir hai la canh he 30. dQ dai canh cac mila: canh xuan 9. va tren canh gia. mire dQ cham soc. vung tr6ng.9cm la dai nhat.6cm. ngan nhat la canh he 6. bQ n~ hoat dong t6t (nhat la van khoang thang 6-8 co nhiet dQ cao). Ngimg sinh tnrong giira thang 4. Cay dang thoi ky cho nhieu qua. 23-28Dc la nhiet do thich hop nhat. 18 .16 Ian so voi cay co tia hoa nhe va gap 3.7cm. Cac cay 100 tu6i dang cho qua bQ n~ hang nam co 3-4 dot sinh tnrong. phat tri~n cac loai canh cua nhan Trong nam. Cay con tre 4. hoac canh da thu hoach qua nhung khong moe canh thu. Han nghiern trong. canh thanh thuc van cu6i thang 4 dau thang 5. canh thu 33. Cay dang 100 cho qua thl co 3-4 dot canh. dat va mroc. DQ't th1l3 t11giira thang 9 den giira thang 10 hrong sinh tnrong trung bmh.53 Ian so voi cay khong tia hoa. 6'i cay nho moi tr6ng 10~i canh nay co tac dung rna rong khung tan. hoac tren canh he.01 %. Sinh trurmg.