Giáo án Ngữ văn 7. Đỗ Thanh Loan.Trường THCS Tân Hương - Bắc Sơn - Lạng Sơn.

Ngày soạn:26/10/2008 Ngày giảng:27/10/2008 Tiết 37 Văn bản. CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH. (Tĩnh dạ tứ)
-LÍ BẠCH-

I.Mục tiêu bài học 1. Kiến thức: -HS cảm nhận được nỗi nhớ quê hương sâu nặng của nhà thơ và tình cảm đằm thắm với trăng-một vẻ đẹp của thiên nhiên trong tâm hồn nhà thơ; Thấy được một số đặc điểm nghệ thuật của bài thơ:h/a gần gũi, ngôn ngữ tự nhiên, bình dị. -Tích hợp với tiếng việt ở bài: từ trái nghĩa; Với tập làm văn ở bài:luyện nói văn biểu cảm về sự vật, con người. 2. Thái độ: Giáo dục cho HS tình yêu thiên nhiên và quê hương đất nước. 3. Kỹ năng: Rèn kỹ năng đọc và phân tích thơ ngũ ngôn tứ tuyệt. II. Đồ dùng dạy học: 1. SGK+Gíao án. 2. Bảng phụ 3. Tranh ảnh. III.Các hoạt động dạy- học 1. Ổn định lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt (*)HĐ1:Giới thiệu bài: “Vọng nguyệt hoài thương” là một đề tài phổ biến trong thơ cổ phương đông.”Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh” của Lí Bạch là một bài thơ chọn đề tài ấy nhưng vẫn mang lại cho người đọc cả nghìn năm nay biết bao rung động và đồng cảm sâu xa. (*)HĐ2:Hướng dẫn đọc và tìm hiểu chung. I. Đọc và tìm hiểu chung. 1. Tác giả, tác phẩm ?/Em hãy nhắc lại những nét chính về tác a/ Tác giả(xem SGK/111) giả LB? HS… GV: Lịch sử thi ca phương đông xếp LB là một trong những tác giả lãng mạn vĩ đại nhất. Trong gần 1000 bài thơ ông để lại, có hàng trăm bài đã được dịch sang tiếng việt

1

như:Hành lộ nan. ?/Qua cách cảm nhận ấy giúp em hình dung ra cảnh đêm trăng như thế nào? HS: trăng rất sáng. dung chính của mỗi phần? -Hai câu cuối:cảm nghĩ ủa tác giả trong đêm thanh tĩnh. Đọc GV nêu yêu cầu đọc:giọng chậm buồn. II.Bố cục: Nhận xét. Đỗ Thanh Loan. tình cảm. 1. GV:trăng sáng quá chuyển thành màu trắng.Cảnh đêm thanh tĩnh. 2. Quan sơn nguyệt… b/ Tác phẩm: ?/Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh -Hoàn cảnh sáng tác: tác nào? giả xa quê. cách ngắt nhịp hãy xác định thể +Nhịp:2/3 thơ? +Gieo vần:tiếng cuối câu 2.Phân tích. GV đọc→ HS đọc 3. -Cảnh đêm được gợi tả ?/Cảnh đêm thanh tĩnh được gợi tả bằng bằng hình ảnh ánh trăng hình ảnh tiêu biểu nào? sáng. chữ và cách tuyệt.Trường THCS Tân Hương .Lạng Sơn. Trương tiến tửu. Thu phố ca.Bắc Sơn . -Thể thơ:Ngũ ngôn tứ ?/Quan sát bài thơ về số câu. ?/ Ánh trăng được tác giả cảm nhận như thế nào? HS: ánh trăng như sương trên mặt đất. -Hai câu đầu:cảnh đêm ?/Theo em bài thơ chia làm mấy phần?Nội thanh tĩnh. nhịp 2/3. -Chủ đề: “Vọng nguyệt ?/Hãy xác định chủ đề của bài thơ? trông trăng”(Trông trăng nhớ quê).Giáo án Ngữ văn 7. hiệp vần. GV chuyển ý.4. 2 . trông trăng. nhớ quê.

?/Từ đó gợi tả vẻ đẹp nào của đêm trăng? êm. Ở bản phiên âm có 1 động từ “nghi” nhưng ở bản dịch có 2 động từ “rọi” và “phủ”→ ý vị trữ tình của bài 3 . mộng. trăng sáng lung linh trên mặt đất. ?/Vậy hai câu thơ đầu còn giúp em hiểu gì về tâm trạng của nhà thơ? ?/Có ý kiến cho rằng 2 câu đầu thuần tuý tả cảnh. Ví dụ thay từ “Sàng”= đình thì người đọc sẽ nghĩ rằng tác giả đang ngồi trước sân đọc sách nhìn ánh trăng soi→ “trăng trước sân” sẽ khác “trăng trước giường”. Đỗ Thanh Loan. Thay từ “Sàng”= án.Bắc Sơn .Trường THCS Tân Hương .Lạng Sơn. ?/Ngoài cảnh trăng rất sáng và đẹp. trác(bàn). GV:nhà thơ đang nằm trên giường mà không ngủ được mới nhìn thấy ánh trăng xuyên qua cửa sổ.mơ GV: trăng sáng lung linh trên bầu trời. em có đồng ý không?Vì sao? HS:Không. yên tĩnh. hai câu đầu còn gợi cho em hình dung ra điều gì đối với chủ thể trữ tình? GV gợi ý:Vị trí nhân vật trữ tình khi nhìn thấy ánh trăng? Trạng thái của nhân vật trữ tình? HS: “sàng”:nhà thơ đang nằm trên giường “Nghi”:nằm mà không ngủ được.Trăng là sự sống thanh tĩnh của đêm.Cả bầu trời và mặt đất đều ngập ánh trăng. trác →nhà →Trằn trọc.Giáo án Ngữ văn 7. ?/Nếu thay từ “sàng”(giường) bằng một số từ khác như: án. đình(sân) thì ý câu thơ có thay đổi không?thay đổi như thế nào? HS:ya nghĩa câu thơ sẽ thay đổi. không ngủ được. giống như sương là một điều có thật mà trước LB mấy trăm năm nhà thơ Tiêu Cương đã cảm →Vẻ dẹp dịu nhận được: “Dạ nguyệt tự thu sương”. khắc khoải thơ đang ngồi ở bàn đọc sách. vì ánh trăng sáng trở thành đối tượng cảm nghĩ của nhà thơ.

Bắc Sơn . nhà thơ cúi đầu nhớ nặng. Trăng >< Sương (Danh từ >< Danh từ). Đỗ Thanh Loan. GV chuyển ý… ?/Hai câu thơ cuối gợi tả nỗi niềm nào của nhà thơ? HS:Nỗi nhớ quê hương. “cúi”. “nhìn”. Cúi(đầu)…nhớ(cố hương).Trường THCS Tân Hương . ?/Nỗi nhớ quê nhà của tg được gợi tả qua những từ ngữ nào? →Phép đối. sâu buồn dâng lên trong lòng. HS: Vì thủa nhỏ tg thường lên núi Nga Mi ngắm trăng→đi xa nhìn trăng nhớ quê là điều -Ngẩng(đầu)…nhìn(trăng) dễ hiểu. m hãy chỉ ra sự thống nhất liền mạch ấy qua các động từ: “ngỡ là”. Vì vậy nỗi →Nỗi nhớ quê da diết. ?/Từ đó em hiểu gì về tâm trạng của nhà 4 . ?/Qua những từ ngữ này cho thấy tg đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?Hãy chỉ rõ phép đối đó trong hai câu thơ? HS… ?/Hãy so sánh về mặt từ loại của các chữ đối nhau trong hai câu thơ cuối? HS: Ngẩng><Cúi (Động từ>< Động từ). ?/Mặc dù đã lược bỏ chủ ngữ nhưng ý thơ vẫn liên kết. ?/Dựa vào chú thích SGK. “nhớ”? HS… GV:Trăng sáng quá nhà thơ ngỡ là sương nên ngẩng nhìn để xác định là trăng hay sương .Khi nhìn thấy vầng trăng sáng cô đơn trên bầu trời nhà thơ chạnh nhớ về quê nhà. em hãy cho biết vì -Nỗi nhớ quê luôn thường sao tác giả trông trăng lại nhớ quê nhà? trực . thơ đã mờ nhạt khiến nhiều người lầm tưởng 2.Cảm nghĩ của tác giả đó là 2 câu thơ thuần tuý học chủ yếu tả cảnh. Nhìn >< Nhớ (Động từ >< Động từ).Giáo án Ngữ văn 7. trong đêm thanh tĩnh. Sáng >< cố (Tính từ >< Tính từ).Lạng Sơn. “ngẩng”. quê.

từ câu đầu đến câu cuối. -Từ ngữ giản dị. dịu hiền luôn theo ông.Lạng Sơn.Nghệ thuật: trở thành con ngoan. ?/Nêu cảm nhận của em về mối quan hệ giữa cảnh và tình trong bài thơ? HS: Hai câu đầu chủ yếu tả cảnh nhưng cảnh đó trở nên sinh động. cô đọng. 5 . yêu quê luôn da diết.Luyện tập. đất nước? III. trò giỏi. Liên hệ thực tế: ?/Bài thơ thể hiện tình cảm của nhà thơ với quê hương đất nước. soi sáng bước đường ông đi. -Phép đối.Trường THCS Tân Hương . 1. ?/Nêu nội dung chính của bài thơ? IV.Nội dung: -Tình yêu quê hương sâu nặng. Tình và cảnh hoà quyện trong bà thơ. vâng lời cha mẹ và thầy cô.Giáo án Ngữ văn 7. cảm nghĩ của nhà thơ. thường trực. ?/Khái quát những nét nghệ thuật nổi bật -Câu rút gọn.Hai câu sau chủ yếu tả tình nhưng kết hợp tả cảnh vì vậy hai câu thơ đầu và hai câu thơ cuối có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Dù xách kiếm phiêu bạt hầu hết các mảnh đất TQ nhưng quê hương với vầng trăng thân thuộc. -Tình yêu thiên nhiên. Đỗ Thanh Loan. -Biểu cảm trực tiếp kết Mai sau đem kiến thức đã học để góp phần hợp biểu cảm gián tiếp. sâu nặng trong tâm hồn nhà thơ.Tổng kết HS: Học tập tốt. 2. xây dựng quê hương. trong từng câu thơ.Bản thân em cần phải làm gì để thể hiện tình yêu quê hương. * Ghi nhớ(SGK/124). của bài thơ? …. thơ? GV:Có thể nói tình cảm nhớ quê.Bắc Sơn . có hồn qua suy tư.

D. Bài ca Côn Sơn. GV hướng dẫn HS làm ở nhà. Bài tập 2: Chủ đề của bài thơ “Tĩnh dạ tứ” là: A. Phò giá về kinh. * Củng cố.Giáo án Ngữ văn 7. C. 5. B.Trường THCS Tân Hương . Đăng sơn hữu ức (Lên núi nhớ bạn). B. Vọng nguyệt hoài thương (Trông trăng nhớ quê).Lạng Sơn. Sơn thuỷ hữu tình (Non nước hữu tình). Qua đèo Ngang. Đỗ Thanh Loan.Bắc Sơn . D. Tức cảnh sinh tình (Trước cảnh sinh tình). C. Bạn đến chơi nhà. Bài tập 1: Thể thơ của bài thơ “Tĩnh dạ tứ” cùng thể thơ với bài thơ nào sau đây: A. Dặn dò: -Học thuộc phần dịch thơ+ghi nhớ SGK/124 -Soạn bài : 6 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful