Giáo án Ngữ văn 7. Đỗ Thanh Loan.Trường THCS Tân Hương - Bắc Sơn - Lạng Sơn.

Ngày soạn:26/10/2008 Ngày giảng:27/10/2008 Tiết 37 Văn bản. CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH. (Tĩnh dạ tứ)
-LÍ BẠCH-

I.Mục tiêu bài học 1. Kiến thức: -HS cảm nhận được nỗi nhớ quê hương sâu nặng của nhà thơ và tình cảm đằm thắm với trăng-một vẻ đẹp của thiên nhiên trong tâm hồn nhà thơ; Thấy được một số đặc điểm nghệ thuật của bài thơ:h/a gần gũi, ngôn ngữ tự nhiên, bình dị. -Tích hợp với tiếng việt ở bài: từ trái nghĩa; Với tập làm văn ở bài:luyện nói văn biểu cảm về sự vật, con người. 2. Thái độ: Giáo dục cho HS tình yêu thiên nhiên và quê hương đất nước. 3. Kỹ năng: Rèn kỹ năng đọc và phân tích thơ ngũ ngôn tứ tuyệt. II. Đồ dùng dạy học: 1. SGK+Gíao án. 2. Bảng phụ 3. Tranh ảnh. III.Các hoạt động dạy- học 1. Ổn định lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt (*)HĐ1:Giới thiệu bài: “Vọng nguyệt hoài thương” là một đề tài phổ biến trong thơ cổ phương đông.”Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh” của Lí Bạch là một bài thơ chọn đề tài ấy nhưng vẫn mang lại cho người đọc cả nghìn năm nay biết bao rung động và đồng cảm sâu xa. (*)HĐ2:Hướng dẫn đọc và tìm hiểu chung. I. Đọc và tìm hiểu chung. 1. Tác giả, tác phẩm ?/Em hãy nhắc lại những nét chính về tác a/ Tác giả(xem SGK/111) giả LB? HS… GV: Lịch sử thi ca phương đông xếp LB là một trong những tác giả lãng mạn vĩ đại nhất. Trong gần 1000 bài thơ ông để lại, có hàng trăm bài đã được dịch sang tiếng việt

1

cách ngắt nhịp hãy xác định thể +Nhịp:2/3 thơ? +Gieo vần:tiếng cuối câu 2. 1. Đọc GV nêu yêu cầu đọc:giọng chậm buồn.4.Lạng Sơn. GV đọc→ HS đọc 3. trông trăng.Phân tích.Bắc Sơn . -Chủ đề: “Vọng nguyệt ?/Hãy xác định chủ đề của bài thơ? trông trăng”(Trông trăng nhớ quê). ?/Qua cách cảm nhận ấy giúp em hình dung ra cảnh đêm trăng như thế nào? HS: trăng rất sáng. -Thể thơ:Ngũ ngôn tứ ?/Quan sát bài thơ về số câu. tình cảm. II. -Hai câu đầu:cảnh đêm ?/Theo em bài thơ chia làm mấy phần?Nội thanh tĩnh. Trương tiến tửu. hiệp vần.Trường THCS Tân Hương . nhịp 2/3.Bố cục: Nhận xét. 2 . như:Hành lộ nan. dung chính của mỗi phần? -Hai câu cuối:cảm nghĩ ủa tác giả trong đêm thanh tĩnh. -Cảnh đêm được gợi tả ?/Cảnh đêm thanh tĩnh được gợi tả bằng bằng hình ảnh ánh trăng hình ảnh tiêu biểu nào? sáng. Đỗ Thanh Loan.Cảnh đêm thanh tĩnh. ?/ Ánh trăng được tác giả cảm nhận như thế nào? HS: ánh trăng như sương trên mặt đất. Thu phố ca. 2. GV chuyển ý.Giáo án Ngữ văn 7. Quan sơn nguyệt… b/ Tác phẩm: ?/Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh -Hoàn cảnh sáng tác: tác nào? giả xa quê. chữ và cách tuyệt. nhớ quê. GV:trăng sáng quá chuyển thành màu trắng.

không ngủ được.Giáo án Ngữ văn 7.Trường THCS Tân Hương .Bắc Sơn . em có đồng ý không?Vì sao? HS:Không.Cả bầu trời và mặt đất đều ngập ánh trăng. Đỗ Thanh Loan. trác →nhà →Trằn trọc. Thay từ “Sàng”= án. ?/Ngoài cảnh trăng rất sáng và đẹp. Ví dụ thay từ “Sàng”= đình thì người đọc sẽ nghĩ rằng tác giả đang ngồi trước sân đọc sách nhìn ánh trăng soi→ “trăng trước sân” sẽ khác “trăng trước giường”. giống như sương là một điều có thật mà trước LB mấy trăm năm nhà thơ Tiêu Cương đã cảm →Vẻ dẹp dịu nhận được: “Dạ nguyệt tự thu sương”.mơ GV: trăng sáng lung linh trên bầu trời. ?/Từ đó gợi tả vẻ đẹp nào của đêm trăng? êm. trác(bàn). trăng sáng lung linh trên mặt đất. ?/Vậy hai câu thơ đầu còn giúp em hiểu gì về tâm trạng của nhà thơ? ?/Có ý kiến cho rằng 2 câu đầu thuần tuý tả cảnh. ?/Nếu thay từ “sàng”(giường) bằng một số từ khác như: án. khắc khoải thơ đang ngồi ở bàn đọc sách. vì ánh trăng sáng trở thành đối tượng cảm nghĩ của nhà thơ.Lạng Sơn. yên tĩnh. GV:nhà thơ đang nằm trên giường mà không ngủ được mới nhìn thấy ánh trăng xuyên qua cửa sổ. hai câu đầu còn gợi cho em hình dung ra điều gì đối với chủ thể trữ tình? GV gợi ý:Vị trí nhân vật trữ tình khi nhìn thấy ánh trăng? Trạng thái của nhân vật trữ tình? HS: “sàng”:nhà thơ đang nằm trên giường “Nghi”:nằm mà không ngủ được. mộng.Trăng là sự sống thanh tĩnh của đêm. Ở bản phiên âm có 1 động từ “nghi” nhưng ở bản dịch có 2 động từ “rọi” và “phủ”→ ý vị trữ tình của bài 3 . đình(sân) thì ý câu thơ có thay đổi không?thay đổi như thế nào? HS:ya nghĩa câu thơ sẽ thay đổi.

?/Từ đó em hiểu gì về tâm trạng của nhà 4 .Lạng Sơn. HS: Vì thủa nhỏ tg thường lên núi Nga Mi ngắm trăng→đi xa nhìn trăng nhớ quê là điều -Ngẩng(đầu)…nhìn(trăng) dễ hiểu. “cúi”. “nhớ”? HS… GV:Trăng sáng quá nhà thơ ngỡ là sương nên ngẩng nhìn để xác định là trăng hay sương . ?/Mặc dù đã lược bỏ chủ ngữ nhưng ý thơ vẫn liên kết. ?/Nỗi nhớ quê nhà của tg được gợi tả qua những từ ngữ nào? →Phép đối.Giáo án Ngữ văn 7.Cảm nghĩ của tác giả đó là 2 câu thơ thuần tuý học chủ yếu tả cảnh. em hãy cho biết vì -Nỗi nhớ quê luôn thường sao tác giả trông trăng lại nhớ quê nhà? trực . “ngẩng”. “nhìn”. Trăng >< Sương (Danh từ >< Danh từ). trong đêm thanh tĩnh. Cúi(đầu)…nhớ(cố hương). Vì vậy nỗi →Nỗi nhớ quê da diết. nhà thơ cúi đầu nhớ nặng.Bắc Sơn . ?/Dựa vào chú thích SGK. thơ đã mờ nhạt khiến nhiều người lầm tưởng 2. quê. GV chuyển ý… ?/Hai câu thơ cuối gợi tả nỗi niềm nào của nhà thơ? HS:Nỗi nhớ quê hương. ?/Qua những từ ngữ này cho thấy tg đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?Hãy chỉ rõ phép đối đó trong hai câu thơ? HS… ?/Hãy so sánh về mặt từ loại của các chữ đối nhau trong hai câu thơ cuối? HS: Ngẩng><Cúi (Động từ>< Động từ).Trường THCS Tân Hương .Khi nhìn thấy vầng trăng sáng cô đơn trên bầu trời nhà thơ chạnh nhớ về quê nhà. Nhìn >< Nhớ (Động từ >< Động từ). Đỗ Thanh Loan. sâu buồn dâng lên trong lòng. m hãy chỉ ra sự thống nhất liền mạch ấy qua các động từ: “ngỡ là”. Sáng >< cố (Tính từ >< Tính từ).

trong từng câu thơ.Trường THCS Tân Hương . -Tình yêu thiên nhiên.Nội dung: -Tình yêu quê hương sâu nặng. ?/Nêu cảm nhận của em về mối quan hệ giữa cảnh và tình trong bài thơ? HS: Hai câu đầu chủ yếu tả cảnh nhưng cảnh đó trở nên sinh động. soi sáng bước đường ông đi. xây dựng quê hương. * Ghi nhớ(SGK/124). thường trực. vâng lời cha mẹ và thầy cô. ?/Nêu nội dung chính của bài thơ? IV. sâu nặng trong tâm hồn nhà thơ. -Từ ngữ giản dị. cảm nghĩ của nhà thơ. ?/Khái quát những nét nghệ thuật nổi bật -Câu rút gọn. Dù xách kiếm phiêu bạt hầu hết các mảnh đất TQ nhưng quê hương với vầng trăng thân thuộc.Bản thân em cần phải làm gì để thể hiện tình yêu quê hương.Luyện tập. -Biểu cảm trực tiếp kết Mai sau đem kiến thức đã học để góp phần hợp biểu cảm gián tiếp. yêu quê luôn da diết. Tình và cảnh hoà quyện trong bà thơ.Hai câu sau chủ yếu tả tình nhưng kết hợp tả cảnh vì vậy hai câu thơ đầu và hai câu thơ cuối có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. của bài thơ? …. cô đọng. 5 . trò giỏi. 2. Liên hệ thực tế: ?/Bài thơ thể hiện tình cảm của nhà thơ với quê hương đất nước. -Phép đối. có hồn qua suy tư. thơ? GV:Có thể nói tình cảm nhớ quê. 1.Nghệ thuật: trở thành con ngoan. đất nước? III. Đỗ Thanh Loan.Bắc Sơn .Giáo án Ngữ văn 7. dịu hiền luôn theo ông.Lạng Sơn. từ câu đầu đến câu cuối.Tổng kết HS: Học tập tốt.

Bắc Sơn . C. Bài tập 2: Chủ đề của bài thơ “Tĩnh dạ tứ” là: A. Bài ca Côn Sơn. GV hướng dẫn HS làm ở nhà. Dặn dò: -Học thuộc phần dịch thơ+ghi nhớ SGK/124 -Soạn bài : 6 . Tức cảnh sinh tình (Trước cảnh sinh tình). Bạn đến chơi nhà. Phò giá về kinh. Vọng nguyệt hoài thương (Trông trăng nhớ quê). D. Đăng sơn hữu ức (Lên núi nhớ bạn). Đỗ Thanh Loan.Lạng Sơn. B.Trường THCS Tân Hương .Giáo án Ngữ văn 7. D. Qua đèo Ngang. Bài tập 1: Thể thơ của bài thơ “Tĩnh dạ tứ” cùng thể thơ với bài thơ nào sau đây: A. * Củng cố. Sơn thuỷ hữu tình (Non nước hữu tình). 5. C. B.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful